diff options
| author | pgww <pgww@lists.pglaf.org> | 2026-01-16 06:35:36 -0800 |
|---|---|---|
| committer | pgww <pgww@lists.pglaf.org> | 2026-01-16 06:35:36 -0800 |
| commit | fa23c939c78d150c6ec64667656d05e6a689e9da (patch) | |
| tree | 611c8cb2750abbd055965c6969743f6f70382e07 /38240-h/vol2 | |
| parent | 133264a85149bf2afc0ceedac18af2c0fccc5ca6 (diff) | |
Diffstat (limited to '38240-h/vol2')
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e201.htm | 2107 | ||||
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e202.htm | 1988 | ||||
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e203.htm | 2082 | ||||
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e204.htm | 2130 | ||||
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e205.htm | 2134 | ||||
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e206.htm | 2008 | ||||
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e207.htm | 1915 | ||||
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e208.htm | 1988 | ||||
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e209.htm | 2051 | ||||
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e210.htm | 1869 | ||||
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e211.htm | 1996 | ||||
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e212.htm | 1862 |
12 files changed, 0 insertions, 24130 deletions
diff --git a/38240-h/vol2/e201.htm b/38240-h/vol2/e201.htm deleted file mode 100644 index a7eba3e..0000000 --- a/38240-h/vol2/e201.htm +++ /dev/null @@ -1,2107 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 1 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -h4 {text-align: center;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:none;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - -p.footnote {font-size: 90%; - text-indent: 0%; - margin-left: 10%; - margin-right: 10%; - margin-top: 1em; - margin-bottom: 1em; } - -sup { vertical-align: top; font-size: 0.6em; } - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> - -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-1-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:20%;">15. (Vol. II., No. 1.)</p> - -<p style="float:right;width:20%;"><i>Januaro, 1905.</i></p> -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p>La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 14, Norfolk Street, Strand, London, W.C.</p> - -<p style="font-size:80%;">All Communications should be sent to THE EDITOR, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</p> -</div> - - -<div id="est2-1-2" class="left border"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th></th><th>Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-9" class="sc">Christmas</a> (<i>Clarence Bicknell</i>)</td><td class="numb">1</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-10" class="sc">A Question</a> (Edward Metcalfe, M.A., Oxon)</td><td class="numb">1</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-12" class="sc">Month by Month</a></td><td class="numb">2</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-13" class="sc">The Old Bellringer</a>, by Korolenko (translated by Alfonso -Wachter)</td><td class="numb">5</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-14" class="sc">Sheep Shearing in Australia</a> (J. Booth, M.C.E.)</td><td class="numb">7</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-15" class="sc">Hindustani and Esperanto</a> (Lt.-Col. H. K. Gordon)</td><td class="numb">8</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-16" class="sc">The Olives</a> (translated from the Spanish of Rueda by A. -Motteau)</td><td class="numb">9</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-17" class="sc">The House that Jack Built</a> (translated by J. T. Haxton)</td><td class="numb">10</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-18" class="sc">Vivien</a>, a Fairy Tale, Part I. (E.W.)</td><td class="numb">11</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-19" class="sc">Reminiscences</a> (Edward Metcalfe, M.A., Oxon)</td><td class="numb">12</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-21" class="sc">When Blooms the Mignonette</a> (Osip Ivanoviĉ Elleder). <i>To be -continued</i></td><td class="numb">13</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-22" class="sc">Professor Fox</a> (translated by E. J. Catt)</td><td class="numb">14</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-24" class="sc">How to make Mincepies</a> (Jem Ross Archibald)</td><td class="numb">15</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-25" class="sc">Scotch Persistency</a> (F. A. Meigh)</td><td class="numb">15</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-1-26" class="sc">Esperanto</a></td><td class="numb">16</td></tr> -</table></div> - - -<div id="est2-1-3" class="sec-list right border"> -<p>For Local Information apply to the Hon. Secs. of the following -Official Societies:—</p> - -<ul> -<li>Acton—Sro. E. J. GANT, Ivy Dene, Cumberland Road, Hanwell, W.</li> - -<li>Barrow-in-Furness—Sro. JOHN THOMPSON, 52, Blake Street.</li> - -<li>Battersea—Sro. A. E. LEE, 2, Cupar Road, Battersea.</li> - -<li>Bedford—Sro. A. DUDENEY, 2, Rothsay Gardens.</li> - -<li>Brighton—Miss OXENFORD, 16, Upper Westbourne Villas, Hove.</li> - -<li>Brixton—Sro. E. W. EAGLE, 21, Kellett Road, Brixton.</li> - -<li>Corbridge-on-Tyne—FRAŬLINO BICKELL, Springfield.</li> - -<li>Dover—Sro. H. R. GEDDES, Northumberland House.</li> - -<li>Dundee—Sro. J. DUCHENE, 3, Seagate.</li> - -<li>Forest Gate—Sro. G. C. H. CARTER, 107, Ham Park Road.</li> - -<li>Glasgow—Sro. J. H. WALLACE, 3, Hampden Terrace, Mount Florida.</li> - -<li>Huddersfield—Sro. G. H. TAYLOR, 9, Norman Road, Birkby.</li> - -<li>Ilford—Sro. W. A. JEFFERY, 42, Park Road, Ilford, E.</li> - -<li>Keighley—H. W. D. HAMILTON, 15, Nashville Terrace, Fell Lane.</li> - -<li>Leeds—Sro. J. E. WYMS, Achonry House, 3, Mexbro Avenue, Chapeltown Road.</li> - -<li>Leicester—Sro. MUGGLESTONE, 61, Bonsall Street.</li> - -<li>Liverpool—Sro. R. E. ISSOTT, 5, Gresham Street, Edge Lane.</li> - -<li>London—Miss LAWRENCE, 41, Outer Temple, W.C.</li> - -<li>Newcastle—Sro. J. MILLS, 129, Clara Street, Bonwell.</li> - -<li>Portsmouth—Dr. GREENWOOD, 182, Queen’s Road.</li> - -<li>Plymouth—Sro. GRINDLEY, 23, Gifford Place.</li> - -<li>St. Andrews—Sro. J. T. HAXTON, 133, South St., St. Andrews.</li> - -<li>Settle—Sro. C. GRAHAM, Goldelands.</li> - -<li>Tynemouth—Sro. ALAN F. DAVIDSON, 26, Park Crescent, N. Shields.</li> - -<li>Warrington—Sro. W. H. WOODCOCK, Holly Bank, Letchford.</li> - -<li>West London—Sro. S. MAITLAND, 22, Maclise Road, Kensington, W.</li></ul> -</div> - -<div id="est2-1-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> -<div class="left"> -<h4>The Remington</h4> - -<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> - -<p>Just think of it!</p> - -<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> - -<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> - -The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> - -<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> -100, Gracechurch St., London, E.C.</p> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> - -<h4>La Remington</h4> - -<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> - -<p>Pripensu je tio!</p> - -<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> - -<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> - -La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> - -<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> -100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-1-5" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas,</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas,</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti <b>bonajn vinojn</b>, kaj sin turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadoan en Mercurey (S. & L.) France.</b></p> -</div> - - -<div id="est2-1-6" class="reklamo right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. -And it is read by ‘Esperanto’ Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of -the Best Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow -with intelligent interest the great movements of Contemporary -History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75 c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - - -<div id="est2-1-7" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> - -<ul> -<li>Sro. <span class="sc">Manuel Benavente</span>, Murcia, Spain. Deziras -interŝanĝi poŝtmarkojn, precipe kun Kolonioj. Ankaŭ interŝ. -ilus. p-k. almenaŭ unufoje. Ĉiam Resp.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Harold W. Diamond</span>, 18, Broadhurst Street, Leicester. -Koresp. kun Esperantistoj per ilus. p-k. aŭ leteroj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">F. Drewery</span>, 1, Glen Street, Canon Street, Leicester. -Koresp. kun Esperantistoj per ilus. p-k. aŭ leteroj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">C. Jolivet</span>, 28 rue Fernault, Bourges (Cher), France. -Kun fremdaj Esperantistoj per ilus. p-k. Ĉiam resp.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Walter H. Meigh</span>, Ash Hall, Stoke-on-Trent, Eng. -Interŝ. ilus. p-k. kun ĉiulandanoj, krom Gt. Brit. kaj Francanoj. -Ankaŭ petas informojn de fabrikanto de litografoj por porcelano. -Deziras aĉeti.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Jules Michel</span>, 9 rue Martin, Lyon, France. Interŝ. -ilus. p-k. kun ĉiulandanoj. Ĉ. resp.</li> - -<li>Frl. <span class="sc">M. Mitchell</span>, Acuba House, 65, Marquess Road, Canonbury, -N. Kun alilandanoj per ilus. p-k. Ĉ. resp.</li> - -<li>Srino <span class="sc">Jean Paris</span>, Château des Hommeaux, par Le Lion -d’Angers (M. et L.), France. Dez. kor. per leteroj aŭ ilus. p-k. kun -ĉiulandaj Esperantistoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">H. W. Southcombe</span>, The Park, Yeovil. Eng. Petas -informojn de ge Esp. pri la datoj kaj detaloj pri ia ĉiujara -art-fajraĵo aŭ fajr-festo kiu okazas ĉe ili. Ĉiam respondos.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Norman G. Stewart</span>, c/o Mrs. Ronald, 24, Dover Street, -Glasgow, Scotland. Per ilus. p-k.</li></ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas ses pencoj (70c. per poŝtmarke).</p> -</div> - - -<div id="est2-1-8" class="banner border center"> -<p class="pagenum">1</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language</p> - -<div style="float:left;padding-left:5%;font-size:80%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;padding-right:5%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie, Esq., 67, Kensington Gardens Square, London. W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona. Elbe.</li> - <li>MALTA.—A. Agius, Esq., 92, Strada S. Gaetano, Hamrun.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - -<p style="float:left;width:20%;padding-left:2em;">15. [Vol. II., No. I.]</p> - -<p style="float:right;width:20%;font-size:80%;text-align:left;"> - Subscription, 3s. Per Annum. - Single Copies, 4d. net. Nos. - 2 to 13, 6d. each; Later Issues - 4d. each, net.</p> - -<p>JANUARO, 1905.</p> -</div> - - -<div id="est2-1-9" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">KRISTNASKO.</h3> - -<p>Originale verkita de Clarence Bicknell.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Vilaĝ’ malgranda—vintra nokto—</span> - <span class="i2">Ŝtonega grot’ malhela—</span> - <span class="i0">Sed tie io pli brilega</span> - <span class="i2">Ol ia stel’ ĉiela.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ne reĝoj saĝaj ornamitaj</span> - <span class="i2">Per multekostaj vestoj,</span> - <span class="i0">Humile kurbiĝantaj teren</span> - <span class="i2">Ĉe la manĝuj’ de bestoj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kaj ne la spicoj aŭ juveloj</span> - <span class="i2">Aŭ fum’ de bonodoro;</span> - <span class="i0">Ĉar mirindaĵo tie kuŝas</span> - <span class="i2">Senpreza pli ol oro.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Riĉeco, saĝo kaj scienco,</span> - <span class="i2">Malofta triopaĵo</span> - <span class="i0">Mirindaj estas; sed ol ili</span> - <span class="i2">Pli granda la vidaĵo!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Infan’ ne longe naskiĝinta</span> - <span class="i2">En la manĝuj’ dormanta,</span> - <span class="i0">Kaj apud Li patrino simpla</span> - <span class="i2">La Filon rigardanta.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Jesuo Li, homara Reĝo,</span> - <span class="i2">La Fil’ de l’ Alta Dio;</span> - <span class="i0">Kaj ŝi, virino el virinoj,</span> - <span class="i2">La Virgulin’ Mario.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Li nun el Dia trono regas</span> - <span class="i2">Eterne adorata;</span> - <span class="i0">Kaj ŝi ĉielan kronon portas</span> - <span class="i2">De l’ tuta mond’ benata.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-1-10" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">DEMANDO.<a href="#fnII.1.1" name="fnrefII.1.1"><sup>[1]</sup></a></h3> - -<p>Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Mi, starante ĉe la rando</span> - <span class="i2">De la Rondo Familia,</span> - <span class="i0">Min prezentas per demando</span> - <span class="i2">Al gelertularo mia;</span> - <span class="i0">Min prezentas per demando,</span> - <span class="i0">Mi,—la <i>iu</i> ĉe la rando.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Se, eminentulo mia</span> - <span class="i2">Vi de mi demandos, "Kies</span> - <span class="i0">La demando?" Al la via</span> - <span class="i2">Peto, ĉu mi diros, "<i>Mies</i>"?</span> - <span class="i0">Jen, kleruloj, la demando</span> - <span class="i0">De la iu ĉe la rando.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ho! Samideanoj miaj</span> - <span class="i2">Nur per la respondo <i>ĉies</i></span> - <span class="i0">Per voĉdonoj vere viaj</span> - <span class="i2">Faros vi la lingvon <i>vies</i>.</span> - <span class="i0">Pensu, do, pri la demando</span> - <span class="i0">De la iu ĉe la rando.</span></div> -</div> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTO:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.1.1"></a> <a href="#fnrefII.1.1">[1]</a> -La Redaktoro tre ofte ricevis tiun demandon. -</p> - -</div> - -<div id="est2-1-11" class="poetry" lang="eo"> - -<h3 class="poem-header">LA LAMPIRO KAJ LA BUFO.</h3> - -<p>Tradukita de A. Motteau.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Lampiro el la herb’ heletis</span> - <span class="i0">Fosfore (vesper’ lumigilo),</span> - <span class="i0">Ĝin Bufo ekvidint’ elĵetis</span> - <span class="i0">L’ enhavon de venenpafilo</span> - <span class="i0">Al la nekulpa vermo stela.</span> - <span class="i0">—"Neniam," la Lampiro diris,</span> - <span class="i0">"Mi malbonaĵon al vi faris;</span> - <span class="i0">Min kial do vi nun mortigas?"</span> - <span class="i0">Respondis Bufo la malbela:</span> - <span class="i0">"Ĉu vi ne lumon disvastigas?"</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-1-12" class="article"> -<div class="left" lang="eo"> -<p class="pagenum">2</p> -<h3>MONATO POST MONATO.</h3> - - -<p>La mondo nun pliaĝiĝis per unu jaro, kaj ni ĉiuj tial -plisaĝiĝis. La progreso farita de Esperanto estas eĉ pli -rimarkinda ol dum la jaro 1903. Al ĉiuj kunbatalantoj ni deziras -sendi koregajn gratulojn pro tiu ĉi sukceso, kaj ni ankaŭ aldonos -la plej sincerajn bondezirojn por la nova jaro. Ĝi estu ankoraŭ pli -progresema! Ĝi estu eĉ pli feliĉa por la Esperantistoj!</p> - -<p>Lastan monaton ni havis la plezuron aranĝi la Enhavnomaron de nia -unua volumo, kaj la fakto memorigis al ni multajn ĉarmajn horojn kun -la Esperantistoj, persone kaj letere. Precipe ni deziras sendi -bondezirojn al nia sindonema verkantaro. Ili fariĝu pli kaj pli -internaciaj!</p> - -<p>Kiam skeptikulo trarigardos tiun enhavnomaron, li ne plu dubos la -internaciecon de la lingvo.</p> - -<p>Dank’ al la jara progresado en Anglujo, oni ne plu devas kredi, ke -"Esperanto estas kuracilo por korpaj malsanoj," aŭ "nova nutraĵo -por la homa korpo," sed preskaŭ ĉiuj scias ke Esperanto nutras nur -la spiriton, kaj kuracas nur la malpaciĝojn de la homaro.</p> - -<p>Estas mirinde ekscii kiom da anoncado estas necesa antaŭ ol la -loĝantoj de eĉ unu malgranda urbo ĉiuj konatiĝu kun la temo, kaj, -kompreneble, restas ankoraŭ multe, multe da farota laboro. Ni ne -laciĝu, ni ne restu je niaj laŭroj, rigardante la ĝardenon, kiu -enhavas tiom da semitaj semoj! Ne, ni devas ĉiam klopodadi; ni ja -devas akvi la semojn per la pura akvo de internacieco, kaj ni devas -zorgi ke ili ne sekiĝu pro manko de intereso, flego, aŭ helpo -niaparte.</p> - -<p>Profeto dirus ke tiu ĉi nova jaro devas esti tre grava por la -Esperanta movado. Ĉu ni ne havos almenaŭ unu grandan Internacian -Kunvenon, kiu kredeble okazos en Aŭgusto, inter niaj afablegaj -Boulogneaj amikoj? Kaj ĉu tiu ĉi senpacience atendata renkontiĝo -ne honoriĝos je la ĉeesto de nia estimata estro, Doktoro Zamenhof -mem!</p> - -<p>Tiu ĉi sola fakto estas sufiĉe famigi la nunan jaron, sed ja estas -ne bezone atendi ĝis la bela somero por trovi signojn de progreso. -Malvarma vintro produktos diversajn novajn gazetojn, kiujn sendube la -varmeta printempa kaj varma somera vetero florigos, ĝis ili povos -posedi ian influon inter la jam multenombraj internaciaj gazetoj.</p> - -<p>Tiu ĉi fakto, la plimultiĝo de gazetoj, estas unu kaŭzo de la -nepligrandigo de <span class="sc">The Esperantist</span>. Niaj legantoj memoros ke -ni proponis pligrandigi ĝin, se eble, dum la 1905a jaro. Ni multe -timis ke, la progreso de nia afero postulus tiun ĉi <span class="pagenum">3</span> pligrandigon, -kvankam ni trovas, ke dekses paĝoj estas ja sufiĉaj por nia -libertempo.</p> - -<p>Kaj, ĉar nun ne estos necese pligrandigi gazeton, kiu ne plu estos -la <i>sola</i> Brita organo, ni klopodas ĝin pligrandigi sen pligrandigo! -Tiu ĉi ŝajnos sendube parodoksa al niaj legantoj; ĝi tamen estas -la vero, ke ni trafis! Anstataŭ la klubaj sciigoj, kiuj antaŭe -troviĝis nur Angle, ni intencas presigi serion da artikoloj sub la -nomo <i>Monato post Monato</i>. Tiuj ĉi enhavos, en la du lingvoj, la -memorindajn agojn de la antaŭa monato. Tiel alilandaj -Esperantistoj—kiuj ĉiam plimultiĝas inter nia abonintaro—ne -perdos tri aŭ kvar paĝojn, kaj enlandaj Esperantistoj gajnos pli da -ekzercado pro la ŝatataj laŭvortaj tradukoj. Jen la Q.E.F. kaj la -Q.E.D. de nia problemo.</p> - -<p>Du diversaj vojoj nun malfermiĝas antaŭ ni. Ni povas komenci tiun -ĉi serion per resumo de la jam farita progreso de la lasta jaro, aŭ -ni povos limigi niajn rimarkojn je la lasta monato. Uzante la -supredonitan titolon, la dua el tiuj ĉi du vojoj ŝajnas esti -preferinda, kaj ni nun pritraktas la memorindaĵojn de la 1904a -jarfino.</p> - -<p>Estas malvarme dum la vintraj monatoj, ni do komencos nian esploron -en pli varmaj landoj, kie la Esperanta Suno sin montris pli forta kaj -potenca ol antaŭe. Plej malproksime, la vasta regiono de Queensland, -Aŭstralio, meritas atenton nian. La Redaktoro de la plej gravaj -tieaj ĵurnaloj aniĝis je Esperanto; ni verkis artikoleton kiu eble -poste tie aperos, kaj, el diversaj partoj de la Kolonio venas la -kutimajn demandojn de niaj estontaj kunbatalantoj. Nova Zelando -ankaŭ estas Esperantema nuntempe, kaj la diversaj jam presitaj -artikoloj alportas siajn fruktojn.</p> - -<p>Tiel varma, kaj eĉ pli vasta, la Hindujo nun kolektas varbulojn por -nia aro. S<sup>ro</sup> Adinarayana Chettiar verkis valoran artikolon sur la -<i>Indian Review</i>, la plej grava el la tieaj gazetoj. Ni ankaŭ skribis -respondon,—presota aŭ ne, laŭ la volo de "Lia Redaktora Moŝto."</p> - -<p>En Centra Ameriko, la Direktoro de la Nacia Instituto de la -Respubliko San Salvador varme aprobas la Esperantajn paroladojn de -nia abonanto, S<sup>ro</sup> R. G. Abrill. Eble, pro tiu ĉi fakto, ni -scivolaj Esperantistoj baldaŭ ekkonos plu pri tiuj ĉi (de ni -preskaŭ nekonataj) Respublikoj. Parolante pri tiuj ĉi, ni ja bone -memoras interesan okazon. Tre fervora amiko translokiĝis en -Venezuelon, kaj kompreneble, ni proponis ke li tie fondigu grupon. -Post kelkaj semajnoj alvenis poŝtkarto, prezentanta "La Grupo -Progreso." Sed bedaŭrinde estis areto da nudaj nigruloj! Sed, sen -ŝerc’ devas esti en Venezuelo, multaj inteligentaj <span class="pagenum">4</span> homoj, kiuj -konsentos Esperantistiĝi. Interesaj artikoloj antaŭ ne longe venis -el Virginia kaj Erie en la Unuigataj Ŝtatoj.</p> - -<p>Pli proksime je ni, en progresama Maltujo, supersignitaj literoj -malhelpas la fondigon de la atendata <i>Malta Gazeto</i>, sed espereble, -la solvo de la problemo apudestas, kaj ni baldaŭ povos doni al ĝi -bonvenon.</p> - -<p>El Alĝerujo, la ĉiam energia Kapitano Capé sendas interesajn -sciigojn, kaj, inter alioj, deziras ricevi la nomojn de tiuj, kiuj -povos partopreni je Esperantista Karavano ĉe Pasko, 1905. Oni ankaŭ -organizas ekspozicion. Ĉu helpontoj bonvolos skribi al la -Prezidanto, 17, Boulevard Gambetta, Algiers?</p> - -<p>En Anglujo, kuraĝiga sciigo venas el Folkestone. La Komerca Ĉambro -tre interesiĝis pro parolado farata de S<sup>ro</sup> Geddes, la bonekonata -Sekretario de la Dovera Grupo. Sendube la fondo de Folkestona Societo -baldaŭ sekvos, kaj ni tiam povos aĉeti rond-vojaĝan bileton por -viziti la "Kvin Havenojn Esperantistajn," Dover, Folkestone, -Boulogne, Calais, kaj Ostend! Jen libertempa ekskurso por la -maramantoj! Pripensu je tio!</p> - -<p>Hastings nun posedas Grupon, kies prezidanto estas D<sup>ro</sup> Martyn -Westcott. Tiu ĉi fervora kunlaboranto ofte verkas artikolojn pro kaj -por Esperanto. Li diras al ni ke dum restado en Parizo li vizitis -Notre Dame, kaj tie ĝoje ekvidis la verdajn steletojn ĉe la -butontruoj de du Hispanaj vojaĝantoj. Ne estas necese diri, ke la -kontenteco estis reciproka, kaj la proverbo ke "du plezurigas, tri -ĝenas," ne tie trovis pruvon.</p> - -<p>Ĉe la Club Café ni de la Londona Klubo havis la plezuron aŭskulti -serion de artikoloj pri la Germana literaturo, kiun afable elparolis -nia vizitanto S<sup>ro</sup> Jürgensen. Tiam, kiel ĉiam, Esperanto ne -bezonis tradukiston!</p> - -<p>Sed eble la plej bona pruvo de progreso estas la fakto ke la -Esperanta Biblioteko ankoraŭ pligrandiĝis. <i>La Ventego</i>, de -Shakespeare (Arta Eldono, 3 fr.), nun estas preta. Alia bonepresita -verko sur bona papero, kiu donos al ĉiuj grandan plezuron kaj -instruon, venas el Belgujo: <i>Paĝoj el la Flandra Literaturo</i>, -tradukitaj de D<sup>ro</sup> Seynaeve kaj D<sup>ro</sup> van Melckebeke (134 pp., 1s. -6d.).</p> - -<p>La Firmo Hachette ankaŭ eldonigis <i>Kondukanto de la Interparolado -kaj Korespondado</i>, de A. Grabowski (180 pp., 2s.); utila internacia -volumo.</p> - -<p>Multaj Korespondantoj mendis kovrilon por la unua volumo. Ni -bedaŭras, ke ni ne eldonos specialan kovrilon, ĉar la plejmulto el -niaj legantoj havas, ni esperas, sian specialajn ŝatojn, kaj -preferos elekti sian propran bindaĵon.</p> - -<p class="far_sig sc">La Redaktoro.</p> -</div> - - -<div class="right" lang="en"> -<h3>MONTH BY MONTH.</h3> - - -<p>The world is now older by a year, and we are all the wiser in -consequence. The progress made by Esperanto is even more remarkable -than during the year 1903. To all fellow-workers do we desire to send -most hearty congratulations on this success, and we also add our most -sincere good wishes for the New Year. May it be still more -progressive! May it be even happier for Esperantists!</p> - -<p>Last month we had the pleasure of arranging the index of our first -volume, and the fact reminded us of many charming hours spent with -Esperantists in person and by letter. Especially do we desire to send -good wishes to our devoted contributors. May they become more and -more international!</p> - -<p>When a sceptic looks through this index he can no longer doubt the -internationality of the language.</p> - -<p>Thanks to the year’s progress in England, one no longer need believe -that "Esperanto is a cure for bodily ailments," or "a new food for -the human frame," but almost all are aware that Esperanto feeds only -the mind, and cures but the discords of humanity.</p> - -<p>It is wonderful to find out how much advertising is necessary before -the inhabitants of even a small town can all be made cognisant of the -matter, and of course a great deal of work still remains to be done. -Let us not weary; let us not rest on our laurels watching the garden -which contains so many sown seeds! No, let us ever be busy; we must -indeed water the seeds with the pure water of internationality, and -we must take care that they be not dried up for lack of interest, -care, or assistance on our part.</p> - -<p>A prophet would say that this new year must be very important for the -Esperanto movement. Shall we not have at least one great -International Congress, which will probably take place in August -among our kind friends in Boulogne? And will not this -impatiently-awaited gathering be honoured by the presence of our -esteemed chief, Dr. Zamenhof himself!</p> - -<p>This single fact is enough to make the present year famous, but it is -indeed unnecessary to wait for the lovely summer time to find signs -of progress. Chill winter will bring forth divers new gazettes, -which, no doubt, warm spring and hot summer will cause to flourish, -till they can obtain some influence among the already numerous -international journals.</p> - -<p>This fact, the increase in the number of gazettes, is one reason for -the non-enlargement of <span class="sc">The Esperantist</span>. Our readers may -remember that we proposed to enlarge it if possible during 1905. We -much feared that the progress of the cause would demand this -increase, although we find that sixteen pages are indeed enough for -our free time.</p> - -<p>And, as it will not now be necessary to enlarge a gazette which will -no longer be the <i>only</i> British organ, we are taking pains to enlarge -it without enlarging it! This may seem paradoxical to our readers; it -is nevertheless true that we have succeeded. Instead of the club -news, which formerly was found only in English, we intend to print a -series of articles under the title of "Month by Month." These will -contain, in the two languages, the memorable events of the preceding -month. Thus Esperantists in other lands—who are constantly becoming -more numerous among our subscribers—will not lose three or four -pages, and inland Esperantists will gain more practice by means of -the appreciated literal translations. Here is the Q.E.F. and the -Q.E.D. of our problem.</p> - -<p>Two different courses now open up before us. We can begin this series -with a <i>résumé</i> of the accomplished progress of last year, or we can -limit our remarks to the last month. Employing the title given above, -the latter of these courses seems preferable, and we now treat of the -memorable events of the close of 1904.</p> - -<p>It is cold during the winter months, so we will commence our -explorations in warmer lands, where the Esperantic Sun has shown -itself stronger and more powerful than of old. Farthest off, the vast -region of Queensland, Australia, merits our notice. The Editor of the -most important journals there has become allied with Esperanto; we -have written a short article, which perhaps will appear there later, -and from divers parts of the Colony come the usual inquiries from our -future fellow-workers. New Zealand is also Esperantically inclined at -present, and the several articles already published are bringing in -their fruits.</p> - -<p>As warm, and even vaster, India now enrolls recruits for our army. -Mr. Adinarayana Chettiar has written a valuable article in the -<i>Indian Review</i>, the most important of local gazettes. We have also -written a reply—to be printed or not, according to the will of "His -Mightiness the Editor."</p> - -<p>In Central America, the Director of the National Institute of San -Salvador warmly approves of the Esperanto lectures of our subscriber, -Mr. R. G. Abrill. Perchance in this account we inquisitive -Esperantists will soon be able to find out more about these (to us) -almost unknown Republics. Speaking of these, we well remember an -interesting circumstance. A very enthusiastic friend moved into -Venezuela, and, of course, we proposed that he should found a group -there. A few weeks later came a postcard representing "The Group -Progress," but, unfortunately, it was a cluster of naked niggers! -But, joking aside, there must be many intelligent folk in Venezuela -who are willing to become Esperantists. Interesting articles have -lately come from Virginia and Erie, in the United States.</p> - -<p>Nearer to us, in progressive Malta, accented letters hinder the -foundation of the awaited <i>Maltese Gazette</i>, but it is to be hoped -that the solution of the difficulty is at hand, and that we shall -soon be able to give it a welcome.</p> - -<p>From Algeria, the ever-busy Captain Capé sends interesting news, and, -among other things, wishes to receive the names of those able to take -part in an Esperanto Caravan at Easter, 1905. An exhibition is also -being organised. Will helpers kindly write to the President, 17, -Boulevard Gambetta, Algiers?</p> - -<p>In England, encouraging news comes from Folkestone. The Chamber of -Commerce was much interested at a lecture given by Mr. Geddes, the -well-known secretary of the Dover Group. Doubtless the foundation of -a Folkestone Society will soon follow, and we shall then be able to -invest in circular tickets to visit the "Five Esperanto Havens," -Dover, Folkestone, Boulogne, Calais, and Ostend. There is a holiday -trip for lovers of the sea! Just think of it!</p> - -<p>Hastings now possesses a group, whose president is Dr. Martyn -Westcott. This devoted collaborator has often written pro-Esperanto -articles. He tells us that during a stay in Paris he visited <i>Notre -Dame</i>, and there saw with pleasure the green stars worn in the -buttonholes of two Spaniards. It is needless to say that the pleasure -was mutual, and the proverb, "Two’s company, three’s none," did not -here find confirmation.</p> - -<p>At the Club Café we of the London Club had the pleasure of listening -to a series of articles on German literature, kindly delivered by our -visitor, Mr. Jürgensen. Then, as always, Esperanto needed no -interpreter!</p> - -<p>But possibly the best proof of our progress is the fact that the -Esperanto Library has further increased. Shakespeare’s "Tempest" (Art -Edition, 2s. 6d.) is now ready. Another well-printed book, on nice -paper, which will give all much pleasure and instruction, comes from -Belgium: <i>Pages from Flemish Literature</i>, translated by Drs. Seynaeve -and van Melckebeke (134 pp., 1s. 6d.).</p> - -<p>Messrs. Hachette have also published <i>Conversation and Correspondence -Guide</i>, by A. Grabowski (180 pp., 2s.); a useful international -volume.</p> - -<p>Many Correspondents have applied for a cover for Vol. I. We regret -that we are not publishing any special cover, as the majority of our -readers have, we hope, their special fancies, and will prefer to -choose their own binding.</p> - -<p class="far_sig sc">[Literal Translation].</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-1-13" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">5</p> -<h3>LA MALJUNA SONORIGISTO.</h3> - -<p class="center">Rakonto de V. Korolenko. Tradukita de Alfonso Wachter (Riga).</p> - - -<p>La vilaĝeto kviete dormetas. La nebulaj konturoj de la malriĉaj -dometoj nur malklare disegniĝas. Ie lumo lumetas, nur malofte -pordego kraketas aŭ gardahundo ekbojas: iafoje el la malhela maso de -la bruetanta arbaro la formoj de piedirantoj aŭ de solaj rajdantoj -movas; aŭ la radoj de veturilo grincas. Tiuj estas la loĝantoj de -la unuopaj vilaĝetoj, kiuj kunvenas en sian preĝejon festi la -printempan feston.</p> - -<p>La preĝejo staras sur monteto, en la mezo de la vilaĝeto. La -fenestroj radias je lumo. La malnova, alta, malluma sonorilejo alte -superstaras en la malhele blua ĉielo.</p> - -<p>La ŝtupoj de la stuparo krakas; la maljuna sonorigisto Miĥeiĉo -supreniras la turon, kaj baldaŭ lia malgranda lanterno perdiĝas en -la spaco, kiel en la aero libere flugpendanta stelo. La supreniro de -la ŝtuparo kaŭzas penadon al la maljunulo. La piedoj ne volas obei -plu, kaj la okuloj vidas nur malbone. Jam estas tempo iri je ripozo, -sed Dio ankoraŭ ĉiam ne sendas la morton. Li enterigis la filojn, -la nepojn, li sekvis la maljunulojn kaj la junulojn al la tombo kaj -li vivas ankoraŭ! Estas malfacile....</p> - -<p>Ofte li jam festis la printempan feston; ofte, li ne scias kiel ofte, -li atendis la festan horon tie ĉi en la sonorilejo.</p> - -<p>La maljunulo paŝas la galerion de la preĝeja turo kaj li apogiĝas -je la balustrado. Sube, ĉirkaŭ la preĝejo, etendiĝas la tomboj de -la vilaĝa tombejo; la malnovaj krucoj troviĝas tie, kvazaŭ -defendantaj brakoj super la mortintoj. Tie ĉi kaj tie betulo -kreskas, kies foliaro ankoraŭ ne burĝonas. De tie la bona spica -odoro de junaj burĝonoj kaj la malĝoja trankvileco de eterna dormo -atingas al Miĥeiĉo.</p> - -<p>Kio estos kun li post unu jaro? Ĉu li denove staros tie supre sub la -metala sonorilo veki per laŭta sono la dormetantan nokton? Aŭ ĉu -li kuŝos tie sube, en la malluma angulo de la tombejo? Dio scias! Li -estas preta, sed tiun ĉi fojon Dio lasis lin festi la feston. "Al la -Sinjoro estu danko!" la maljunaj lipoj murmuretis la kutiman -formulon, kaj Miĥeiĉo suprenrigardis en la stelplenan altaĵon, en -la ĉielon, kie radiis milionoj da lumoj....</p> - -<p>"Miĥeiĉo, Miĥeiĉo!" eksonas de sube, tiel same, maljuna tremanta -voĉo. La maljuna diakono rigardas supren je la turo kaj tenas la -manon antaŭ la palpebrumantaj larmantaj okuloj, sed li malgraŭe ne -vidas Miĥeiĉon. "Kion vi volas? Tie ĉi mi estas," la sonorigisto -respondas, kaj, kurbiĝante el la turo: "Ĉu vi ne vidas min?"</p> - -<p>"Ne, ĉu ne estas jam tempo? Kion vi pensas?"</p> - -<p>Ambaŭ ili rigardis la stelojn. Mil lumoj de Dio lumetas super ili en -la alteco. La flamanta "veturilo" staras jam tre alte. Miĥeiĉo -meditas. "Ankoraŭ ne, estas ankoraŭ tro frue. Mi scias la tempon!"</p> - -<p>Li scias; li bezonas nenian horloĝon. La tero, kaj la ĉielo, kaj la -blanka nubeto kiu mallaŭte naĝas en la etero, kaj la malluma -arbaro, kiu tre mistere paroletas, kaj la murmureto, ĉiuj estas -konataj, ĉiuj estas parencaj al li. Ne vane li vivis tie ĉi sian -tutan vivon.</p> - -<p>La malproksima estinteco viviĝas antaŭ li. Li memoras kiel li foje -supreniris ĉi tiun sonorilejon. Ho Dio! Kiel longe de tiu tempo. Kaj -do mallongatempo! Li vidas sin kiam blonde bukla knabo; la okuloj -brilis, la vento—ne tiu kiu turnigadas la polvon sur la stratoj, sed -aparta vento, kiu per liaj senbruaj flugiloj blovas sur tero—ludis -en liaj bukloj. Sube, tute malproksime malmulte da malgrandaj homoj -iris, la dometoj de la vilaĝo staris, kaj la arbaro etendiĝis, kaj -nur la maldensejo sur kiu la vilaĝo staris ŝajnis grandega, -preskaŭ senlima. "Kaj tie ĝi ja estas, en ĝia tuta grandeco!" -ridetas la maljunulo, kaj li malsupren rigardas je la malgranda -maldensejo.</p> - -<p>Tia estas ankoraŭ la vivo! En la juneco ni vidas nek finon, nek -limon. Kaj tiam ĝi kuŝas tie, kiel sur la supraĵo de la mano, de -la komenco ĝis la fino, tie en la angulo de la tombejo! Estas tempo -por ripozi! Ja estas tempo! Miĥeiĉo ankoraŭ unufoje rigardas je la -steloj, leviĝas, surmetas la ĉapelon kaj kolektas la ŝnurojn de la -sonoriloj.</p> - -<p>Post minuto, la nokta aero ektremas pro laŭta sono, dua, tria, kvara -sekvas unu la alian, kaj en la varmetan nokton elsonas potencaj, -longetirataj, kantantaj, kaj sonorantaj tonoj.</p> - -<p>Ili silentas. En la preĝejo komencas la Diservo. En la pli fruaj -jaroj Miĥeiĉo estis ĉiam malsuprenirinta, kaj estis starinta ĉe -la pordo por preĝi kaj aŭskulti la kanton. Sed nun li restas en sia -alteco, li do estas tiel laca hodiaŭ. Li sidiĝas sur la benko, -aŭskultas la mutiĝantan sonoradon de la svinganta metalo, kaj -meditas. Pri kio? Eĉ li povis doni nenian respondon je tiu ĉi -demando. La turo estas nur nesufiĉe lumigata per la malgranda -lanterno, <span class="pagenum">6</span> la sonoriloj mem estas perditaj en mallumo; de -malsupre el la preĝejo kelkafoje eksonas mallaŭta kanto, kaj nokta -vento movas la ŝnurojn kiuj estas alligitaj al la feraj koroj de la -sonoriloj.</p> - -<p>La maljunulo lasas profunde malleviĝi la kapon, en kiun venas -neklaraj pensoj.</p> - -<p>"Ili kantas la himnon," li pensas, kaj vidas sin en la preĝejo. -Infanokuloj malsuprene rigardas de la ĥorejo. La maljuna pastro, la -mortinta Patro Naŭmo, preĝas je tremanta voĉo la finan preĝon. -Cent kapoj de vilaĝanoj subfleksiĝas kiel maturaj spikoj je la -vento, kaj denove stariĝas. Ili faras la signon de la kruco. Estas -nur konataj vizaĝoj. Tie la severa vizaĝo de la patro, tie la pli -maljuna frato kiu profunde ekĝemas. Tie li mem, florante en sano kaj -forto, plena de nekonata espero kaj feliĉeco, de la ĝojoj de la -vivo!</p> - -<p>Kie estas la feliĉeco? Malsuferebla laboro, turmento, zorgo! Kie -estas la feliĉeco? La malfacila sorto fosas faltojn sur la juna -frunto; fleksigas la fortan dorson; instruas ekĝemi kiel la pli -maljuna frato!</p> - -<p>Sed tie, maldekstre, inter la vilaĝaninoj, kun humile subfleksita -kapo, staras lia "knabino." Ŝi estis bona edzino, ŝi ripozu en -paco! Kaj multajn suferojn ŝi suferis, la amatino!</p> - -<p>Mizero, kaj laboro, kaj sufero detruas la plej belan virinon; la -brilo de la okuloj estingiĝas, kaj esprimo de ĉiama timo antaŭ la -neatenditaj batoj de la sorto anstataŭas la ĉarmegan belecon de -juneco! Jes, kie estas ilia feliĉeco?</p> - -<p>Unu el la filoj estis restinta al ili, ilia espero, ilia ĝojo, sed -ankaŭ ĉi tiun la maljusteco de la homoj detruis.</p> - -<p>Jes, tie li sidas, la riĉa pekulo, kaj subfleksas sin ĝis la tero, -kaj opinias ke per tio li povos delavi la larmojn de la orfoj; -humilege li falas sur genuojn, kaj batas la frunton kontraŭ la tero.</p> - -<p>Sed Miĥeiĉo furiozas, kaj la malhelaj vizaĝoj de la sanktuloj sur -la muroj serioze rigardas super la homa sufero kaj la homa -maljusteco.</p> - -<p>Ĉio tio estis pasinta, ĉio tio kuŝas malproksime je li. Nun la -mondo konsistas por li el ĉi tiu malvasta turo, kie la vento en la -mallumeco kriegas kaj ekmovas la sonorilajn ŝnurojn.</p> - -<p>"Dio juĝos vin," la maljunulo murmuras, kaj larmoj fluadas sur liaj -maljunaj vangoj.</p> - -<p>"Miĥeiĉo, he Miĥeiĉo! Kio estas? Ĉu vi ekdormis?" eksonas de -sube. "Kion!" vokas la maljunulo, kaj li rapide saltas sur la -piedojn. "Dio, mi do ne estas ekdorminta! Estas la unua fojo!" Kaj, je -rapida lerta mano, li kolektas la ŝnurojn. Sube, preskaŭ kiel -formikoj, moviĝas la amaso de la vilaĝanoj, la orbrilantaj -standardoj de la preĝejo flugetas en la aero. Estas la ĉirkaŭiro. -La procesio ĉirkaŭ la preĝejo estas finita, kaj Miĥeiĉo aŭdas -la ĝoja voko "Kristo estas reviviĝinta."</p> - -<p>Kaj tiu ĉi voko pelas ondegon for de la maljuna koro de Miĥeiĉo. -Ŝajnas al li ke la vakskandeloj pli hele ekbrilas, ke la amaso pli -dense ondetadas, kaj la standardoj pli gaje flugetas.</p> - -<p>Antaŭe neniam la maljuna Miĥeiĉo tiel sonoris. Ŝajnas, ke la -plenega maljuna koro vivigas la senvivan metalon, kaj la tonoj -ĝojegas kaj kantas, ridas kaj ploras, kaj ĉiam pli alte ĝis fine -ili atingas la steloplenan ĉielon. Kaj la steloj brilas kaj brilegas -ĉiam pli hele, kaj la sonoriloj tremas kaj supreniras, kaj denove -falas, keresante, sur la tero.</p> - -<p>La granda baso sonegas, kaj vokas per potenca forta voĉo, pro kio -ektremas ĉielo kaj tero: "Kristo estas reviviĝinta!"</p> - -<p>Kaj du tenoroj, tremantaj pro egalaj batoj de la feraj koroj de la -sonoriloj, unuvoĉe kaj belsone kantas: "Kristo estas reviviĝinta!"</p> - -<p>Kaj du tute malgrandaj sopranoj, kvazaŭ timeme, miksiĝas inter la -grandaj, kaj ĝoje kaj kiel malgrandaj infanoj, rapideme kantas: -"Kristo estas reviviĝinta!"</p> - -<p>Kaj ŝajnas, ke la malnova sonorilejo tremas kaj ŝanceliĝas, kaj ke -la vento, kiu ventumas la vizaĝon de la sonorigisto, etendas siajn -larĝajn flugilojn kaj kunkantas: "Kristo estas reviviĝinta!"</p> - -<p>Kaj la maljuna koro forgesas la vivon, kun ĝiaj zorgoj, kaj ĝia -mizero. Li forgesas ke sia vivo estis forfluinta nur en ĉi tiu -malvasta kaj malhela turo, ke li restas sola en la mondo, kiel -maljuna arbo, kiun la fulmo frakasis. Li aŭskultas la tonojn, tiujn -ĉi kantantajn kaj ĝemantajn sonorilojn, kiuj svingas al la fiera -ĉielo, kaj denove malsupreniras sur la malriĉa tero, kaj ŝajnas al -li, ke li estas denove ĉirkaŭata de siaj filoj kaj nepoj, kaj ke -iliaj ĝojaj voĉoj unuiĝas al la ĥoro kaj kantas al li pri -feliĉeco, pri ĝojo kiujn li ja ne konis en vivo.</p> - -<p>La maljuna sonorigisto tiris la ŝnurojn; grandaj larmoj fluis sur -liaj vangoj, kaj lia koro frapis pli forte, pro la iluzia feliĉeco.</p> - -<p>Sube, la vilaĝanoj aŭskultis kaj interparolis. Neniam la maljuna -Miĥeiĉo tiel mirinde sonigadis!</p> - -<p>Subite la granda sonorilo tremis falstone, kaj mutiĝis.</p> - -<p>La voĉoj mutiĝis, kvazaŭ oni volis aŭskulti la malĝojan -etenditan tonon, kiu tremis, kaj ploris, kaj ĝemis kaj, iom post -iom, sin perdis en la aero.</p> - -<p>La muljunulo refalis senforte sur la benkon, kaj du lastaj larmoj -fluis malrapide sur liaj palegaj vangoj....</p> - -<p>Anstataŭ lin, vi tie sube! La maljuna sonorigisto elsonoris!</p> -</div> - - -<div id="est2-1-14" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">7</p> -<h3>ŜAFTONDADO EN AŬSTRALIO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de J. Booth, M.C.E.</p> - - -<p>Eble la plej karakteriza afero kiun oni povas vidi en tiu ĉi lando -estas unu el niaj grandaj ŝaftondejoj dum plena irado.</p> - -<p>La konstruaĵo uzata por tiu afero nesimilas kian ajn, ĝia vidiĝo -estas ofte pentrinda, ofte mala. La aktiveco de la afero dum -tond-tempo estas miriga; dum neuzatempo, miro estas ke la loko aperas -tiel lasata kaj senbrua, kiel dezerto.</p> - -<p>La konstruaĵo, kiun ni nomas "Woolshed" (elp. ŭulŝed), estas -konstruata el ligno, per grandaj pezegaj stangegoj kaj traboj, -trunkoj de arboj faligitaj en najbaroj arbaroj, apenaŭ pli ol -deŝeligitaj, aŭ malebene segitaj kaj hakitaj. Ĝi estas tegmentata -per ŝelo, aŭ, pli malantikve, per zinkita fero, murata per -lignaĵoj, kaj interne dividata je multaj ŝafkortoj kaj vojetoj. Ĝi -havas neniajn fenestrojn sed nur truojn, kovratajn, se bezone, per -lignaj kovriloj.</p> - -<p>Internaj dividaĵoj de la "ŝed" estas farataj per lignabariloj por -konstrui ejojn en kiuj staras la ŝafoj.</p> - -<p>Ĉe unu fino de la "ŝed" estas la granda ŝafenirejo, ĉe la alia, -la pordego tra kiu la sakegoj de lano estas portataj al vagonoj. -Inter la ŝafejo kaj tiu pordego staras la tablo aŭ benko sur kiu -oni ekzamenas la ŝaflanojn; kaj ankaŭ la lanpremegilo. Apud tiu ĉi -sin trovas ujoj por inko, numeriloj, brosoj, kudriloj kaj ŝnuretoj, -k.t.p. La oficejeto de "ŝed-estro" kutime lokiĝas en proksima -angulo. La "ŝed" eble ne estas afero tre beleta, sed tamen oni devis -ĝin sperte desegni ĉiudetale, tial ke ne estu ia tempperdo nek -difekteco al ŝafoj aŭ lano, nek malhelpo al tondistoj.</p> - -<p>Nu vidu kampon, tiel grandan kaj larĝan ke oni ne povas vidi limojn -ie, jen arbata per Eŭkaliptoj, altaj aŭ malaltaj laŭ iliaj specoj -sed ĉiam verdaj, jen tute nearbata nature aŭ nearbigata homlabore, -aŭ ankoraŭ, kaj plej ofte, nek nearbata, nek verdigata per arboj; -sed plena je arboj, mortigitaj per ŝeltranĉado ringe (tie ĉi -nomata "ringado," Angle, <i>ringing</i>).</p> - -<p>Tiu ĉi ringado, mi devas klarigi, estas la tranĉo tute ĉirkaŭ -arbo, tute tra la ŝelo, intence ĝin mortigi por plibonigi la -kreskadon de la ĉirkaŭa herbaro, sen la laborego postulata por -arbon elfosi.</p> - -<p>Blankaj, nudaj, malbelaj, staras tiuj mortaĵoj, aŭ en sunbrilego, -aŭ en malvarma blua lunlumo; sed iel tamen rigardindaj kaj majestaj, -ĉar ili estas tiel multaj, tiel grandaj, tiel similaj.</p> - -<p>Ĉe tia loko sin trovas nia konstruaĵo, eblege apud rivereto, eble -apud fosita akvotruo, ĉar riveroj estas malmultaj tie ĉi. Ĉirkaŭe -staras dometoj por tondistoj kaj laboristaj. Krom tiuj, kaj kelkaj -lignaj bariloj, nenio estas videbla pli proksime ol eble kelkaj -mejloj.</p> - -<p>Neuzatempe, ĉio estas sufiĉe malaktiva, sed tiam kiam la tempo -alvenas kiam la tondegado komencas, kia ŝanĝo! Tiam la tuta loko -ekviviĝas, dometoj estas enloĝigitaj, eĉ troplenigataj, viroj kaj -knaboj kuradas tien ĉi kaj tien, kaj anstataŭ ol la antaŭa -senbruego, oni aŭdadas bruegadojn, ekkriojn, babilaĵojn -ĉiaspecajn, kaj, pli laŭte ol ĉio, blekon blekegon, blekadon de -ŝafoj kaj iliaj idoj!</p> - -<p>Tiu ĉi estas la okupega tempo el jaro por la ŝafposedantoj. Dum -tiuj ĉi tri aŭ kvar semajnoj ili kolektas sian ĉiujaran -lanrikolton; ĉiuj iliaj ŝafoj kiuj dum la jaro paŝtis sur vastaj -kampoj nun estas tie ĉi amasigataj. Tien ĉi venas tondistoj de la -tuta ĉirkaŭaĵo, kaj la lokaj laboristaj, tiom kiom oni povas -forsendi de ilia kutima laboro, kaj multe da aliaj laboruloj kiuj -serĉas laboron; ĉiuj kunrenkontiĝas por kune labori ĉe tiu ĉi -afero, dum ia mallonga tempo kaj tiam poste disiri ree laŭ siaj -diversavojoj.</p> - -<p>Kiel la laboro estas farata? Kion tiu amaso faros?</p> - -<p>Jen nu la afero komencas. Matenfrue (aŭ ofte vespere de la antaŭa -tago) tiom da ŝafoj, kiom povas enhavi la plej granda ŝafkorto de -la <i>ŝed’o</i>, estas kurigataj en ĝin, tiam poste, kiam ĉio estas -preta, oni plenigas el tiu ĉi ŝafkorto la pli malgrandajn -dividaĵojn, kiuj ĉeestas laŭlonge ambaŭaj flankoj de la -konstruaĵo. Brua laboro ĝi estas; tia vokego, tia puŝado, tia -blekado, tia piedgratado, kiu daŭras ĝis la lasta ŝafo tondiĝis. -La laboristoj plenumas tiun ĉi laboron kaj ili ankaŭ faras ĉiun -ordinaran nespertan laboron, da kiu estas nature multo.</p> - -<p>Inter tiuj ĉi centraj dividaĵoj, kaj la flankaj muroj staras la -tondistoj. Horo batas. Ŝedestro elvokas "tempo!" Ĉiu tondisto -ekprenas unu el siaj ŝafoj, trenas aŭ portas ĝin en larĝejon, -rapide ĝin renversas, tenas ĝin inter siaj kruroj; kaj post -malmulte da minutoj, ĝia blanka lanaro kuŝas amasata sur la planko. -Tuj la nuda maldika bruteto estas forpelata tra malgranda truo en -malgrandan eksterkorteton, kie oni kalkulos la nombron pro kiu ĉiu -tondegisto estas pagota. En tiu ĉiu korteto ankaŭ oni gudropresas -la ŝafojn kaj presas per varmega feraĵo la ŝafidojn kiuj unuafoje -venas al tondegado. Ofte oni tranĉas la haŭton de ŝafo dum ĝia -tondegado, sed tuj knabo alkuras al ĝi kun gudro-bastono, tiun -surmeti kiel kuracsebo sur vundoj. Tiuj ĉi knaboj ankaŭ tuje levas -la lanon kaj nudpiede kuras por ĝin alporti al tiu, kiu dividas -ĉiujn lanarojn laŭ specoj kaj eco, metante ĉian econ en ĝian -propran ejon. Tio farita, la premistoj komencas sian laboron je -la lano. Ili prenas, eble, cent, aŭ ĉirkaŭ tiom da lanaroj kaj -enmetas ilin en grandan kvadratan sakegon, tenatan en kaj per duobla -ligna skatolego. En ĝin <span class="pagenum">8</span> kaj en ĝi ili premas lanon per peza maŝino, -de kiu la skatolo estas parto. Tiu ĉi maŝino estas farita el -ligno kaj fero, havanta grandan radon kaj ŝraŭbon. Kiam sakego -estas plena de multepremata lano, la premilo estas forlevata, la -flanksuproj enfaldataj kaj kudrataj, kaj la sakego, nompresa kaj -numerata, estas ruligata apud la pordego. Ĝi restas tie ĝis oni -metas ĝin sur lano-vagono por forpreni al plej proksima stacidomo -aŭ urbo por vendi; aŭ eble oni ĝin sendas rekte al ŝipoj por -vendi en aliaj landoj.</p> -</div> - - -<div id="est2-1-15" class="article" lang="eo"> -<h3>HINDUSTANI KOMPARATA KUN ESPERANTO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Lt.-Col. H. K. Gordon.</p> - -<div class="left"> -<p>La lingvo nomita "Hindustani," ankaŭ la "Lŭshkŭr" (ŭ kiel <i>u</i> en -la Angla vorto "<i>but</i>"), aŭ la "Soldatlingvo" de la Hindujo, havas -similecon tute konvinkan al Esperanto.</p> - -<p>Hindujo, kun siaj 300 milionaj da anoj, enhavas proksimume 185 -apartajn kaj malsamajn dialektojn aŭ lingvojn, kaj ĉirkaŭ 30 -diversajn religiojn, la ĉefaj el kiuj estas la Hindu, kiu provizas -70% de la popolo; Muhumedan (aŭ Musulmani), 21%; Budhista, 3%, -lasante 6% por ĉiuj aliaj.</p> - -<p>En la fruaj jaroj de la Angla agado en Hindujo militoj intergentaj -aŭ interreligiaj estis senĉesaj, kaj la Musulmanoj batalis la -Hinduojn, kaj <i>vice versâ</i>, de la Nordo ĝis la Sudo, kaj de la -Oriento ĝis la Okcidento de la vasta Peninsulego; tiel dum la pasado -de jaroj helplingvo intertriba evoluis.</p> - -<p>Hindustani estas fondita grandmezure laŭ la Persa lingvo, la -Kortegalingvo de la Orientanoj; tamen, en diversaj distriktoj ĝi -aliformiĝis per lokaj karakteraĵoj.</p> - -<p>Sekve, la Alilandano alvenante Hindujon unue lernas Hindustani, kiu -al li havigos lingvapasporton tra tuta la grandega regno; kaj se li -lokiĝus en speciala loko, li lernos ankaŭ, se necese, la -lokolingvon.</p> - -<p>Kiel Esperanto, Hindustani estas kompare tre facila lingvo -ekkompreni, precipe por la instruituloj, kiuj certe havas ian konon -de la Persa lingvo.</p> - -<p>Oni ne povas diri, ke la ekzistado de Kampolingvo, aŭ universala -helplingvo tre difinite emis produkti pacon; ĝi neniel sin -intermetis je la patruja amo aŭ je religia diverseco, sed, kiel -Esperanto, sendube ĝi permesas ke unu nacio pli bone konatiĝu kun -alia, kaj tiamaniere ĝi havas pacan influon.</p> - -<p>Tamen Hindustani ne estas ĝis nun flatita, ricevinte la nomon: "<i>Nia -kara lingvo!</i>"</p> - -<p>Por ĝenerala interŝanĝo de sciencaj kaj komercaj aferoj Esperanto -havas klaran valoron, kaj ŝajnas certe ke laŭ tiu ĉi direkto ĝi -havas grandan estontecon antaŭ si.</p> - -<p>Ekzemple, ni prenu Germanan kritikan verkon pri, eble Biologio aŭ -Ĥemio; se eldonita kaj presita nur Germane, ĝi ne povos havi la -disvastigatan legantaron kiun eble ĝia graveco meritas. Sed se -eldonita en Esperanto, la tuta civilizita mondo estus gajnanto.</p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<p>The language called Hindustani, also the "Lŭshkŭr" (ŭ as <i>u</i> in -the English word "<i>but</i>"), or "Camp" language of India, has a -convincing analogy with Esperanto.</p> - -<p>India, with its 300 millions of inhabitants, contains roughly 185 -separate and distinct dialects or languages, with about 30 different -religions, of which the chief are Hindu, furnishing 70% of the -population; Muhumedan (or Musŭlmani), 21%; Buddhist, 3%, leaving 6% -for all others.</p> - -<p>In the early years of English enterprise in India intertribal and -inter-religious wars were unceasing, and Musŭlmanis fought the -Hindus, and <i>vice versâ</i>, from North to South, and from East to West -of the great Peninsula; thus in the course of years an international -tongue was evolved as an intertribal language.</p> - -<p>Hindustani is based on Persian, the Court language of the East, in -different districts affected by local lingual characteristics.</p> - -<p>As a result, the foreigner landing in India first learns Hindustani, -which will furnish him with a lingual passport throughout the great -country; and if he settles down in a particular part, he will also -learn, if he feels inclined, the language of the district.</p> - -<p>Like Esperanto, Hindustani is a comparatively easy language to pick -up, especially by the well-educated, who are certain to have some -knowledge of Persian.</p> - -<p>The existence of a "Camp" language, or universal auxiliary tongue, -cannot be said to have made very definitely for peace; it did not -interfere with patriotism or "caste," but, like Esperanto, no doubt -permits of one nation having a better knowledge of another, and so -has a peaceful tendency.</p> - -<p>Hindustani, however, has not so far been flattered by receiving the -name of <i>our dear language</i>!</p> - -<p>For interchange of scientific and commercial affairs generally -Esperanto has a distinct value, and it seems certain that in this -direction it has a great future before it.</p> - -<p>For example, let us take a German critical work on, say, Biology or -Chemistry; if printed and published only in German, it cannot have -the extended body of readers to which its importance probably -entitles it. But if published in Esperanto, the whole civilised world -would be the gainer.</p></div></div> - - -<div id="est2-1-16" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">9</p> -<h3>LA OLIVOJ.</h3> - -<p class="center">Proverbo de Lope de Rueda.</p> - -<p class="center">Esperantigita de A. MOTTEAU.</p> - -<p class="center">[<span class="sc">Lope de Rueda</span> (1500-1565) <i>naskiĝis en Sevilo kaj mortis -en Kordovo</i>].</p> - - -<p>PERSONOJ.</p> - -<ul> -<li><span class="sc">Toruvio</span>, maljuna vilaĝano.</li> -<li><span class="sc">Menciguela</span>, ilia filino.</li> -<li><span class="sc">Agueda de Toregnano</span>, lia edzino.</li> -<li><span class="sc">Alojo</span>, najbaro.</li> -</ul> - -<p><i>La sceno en vilaĝa strato.</i></p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Kompatema Dio, kia vetero! Neniam tia fulmotondro -min persekutis de la monta supro al la malsupro. Mi ekpensis ke la -ĉielo ĵus elfluadis, kaj ke la nuboj alrulis ĝis la tero. Almenaŭ -se mia noktomanĝo estus preta ... sed la sinjorino edzino mia eble -eĉ neniam zorgis pri tio.... Rabiego ŝin sufoku! Ho, he! -Menciguela, mia filino! (<i>Li frapas la pordon</i>). Prave! ĉiu dormas -en la vilaĝo. Agueda de Toregnano! ho, he! ĉu vi min aŭdas? (<i>Li -ree frapas</i>).</p> - -<p><i>Venas</i> <span class="sc">Menciguela</span>.—Ho! patro mia, ĉu vi volas disrompi la -pordon?</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Bonege! vidu ŝian langon, nun! vidu ŝian -bekegon! Nu, ĉu vi povus diri al mi kie estas via patrino, -fraŭlino?</p> - -<p><span class="sc">Menciguela.</span>—Ŝi estas ĉe la najbarino por helpi ŝin -sekigi silkfadenarojn.</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Peston al silkfadenaroj, al ŝi, kaj ankaŭ al vi -mem. Iru tuj kaj alvoku ŝin!</p> - -<p><span class="sc">Agueda</span> (<i>alvenante</i>).—Nu, nu! sinjoro fanfarono! vi vidos -ke, ĉar li alportas malpezan ŝarĝon da hejtligno, ne estos eble -konsentiĝi kun li!</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Kion? Malpezan ŝarĝon da ligno vi nomas ĝin, -sinjorino! Mi per la ĉielo ĵuras ke mi apenaŭ povis ĝin surmeti -al miaj ŝultroj, kvankam via baptofilo helpis min.</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—Estu do; ni nun estos riĉe provizitaj! Sed en kia -stato vi staras, edzo mia! Kian figuron vi prezentas!</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Mi estas trempita kiel vera supo! Rapidu, edzino, -mi petas, donu al mi ion por manĝi.</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—He, per la diablo, kion mi povos doni al vi? Mi -nenion havas.</p> - -<p><span class="sc">Menciguela.</span>—Ve! patro mia, kiel malsekigita estas tiu ĉi -ligno!</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Jes, verege; sed sendube tio ne malebligos vian -patrinon diri, ke kompreneble roso estas la kaŭzo.</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—Kuru, filino, ekpreparu duon da ovoj por la -noktomanĝo de via patro; poste vi pretigos lian liton.—Edzo, mi -vetus, ke vi neniam jam ekpensis labori pri tiu plantaĵo de -olivujoj, kiun mi tiel rekomendis!</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Kial do mi revenus hejmen tiel malfrue, se ne ĉar -mi ĵus faris tion, kion vi al mi diris?</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—Prave do! kaj kie vi plantis?</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Tie, apud la figarbo, kie mi iam kisis vin: ĉu vi -memoras tion?</p> - -<p><span class="sc">Menciguela.</span>—Patro, kiam ajn vi volos noktomanĝi, ĉio -estas preta.</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—Vi ne scias tion, kion mi ĵus pensis, edzo mia? -Tiu replantaĵo, kiun vi teren enmetis hodiaŭ, post ses aŭ sep -jaroj, produktos kvar aŭ kvin centfuntojn da olivoj, kaj, aldonante -branĉeton tie ĉi, branĉeton tie, post dudek kvin aŭ tridek jaroj, -vi havos sufiĉegan fruktodonan olivarbejon.</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Neniu povus esti pli prava ol vi, edzino; tio -nepre plenumos mirindaĵon.</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—Edzo mia, mi ĵus ankaŭ pensis—Ĉu vi scias -kion?—Ne?—Nu, aŭskultu bone. Mi mem faros la olivkolektadon, vi -transportigos ilin sur via azeneto, kaj Menciguela vendos ilin en la -vendejo. Sed, filino, memoru tion, kion mi nun diras al vi: vi devos -postuli por ĉiu buŝelo almenaŭ po du <i>Kastiliaj realoj</i>.</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Po du Kastiliaj realoj! Ho! certe vi ŝercetas; ne -estus konscience. Sufiĉe estos vendi ĉiun buŝelon po dekkvar aŭ -eble dekkvin denaroj.</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—Silentu, mi petas! Estas plantaĵo de la plej bona -speco, Kordova plantaĵo!</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Nu! Eĉ se ĝi estus Kordova speco, la prezo, kiun -mi ĵus nomis, estos sufiĉa.</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—Silentu, mi ripetas! Ne min surdigu per via -sensencaĵo. Nu do, filino, vi ĵus aŭdis min; po du Kastiliaj -realoj; ne malplialta prezo!</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Ankoraŭ? Venu tie ĉi, filineto. Kioman prezon vi -postulos por la olivoj?</p> - -<p><span class="sc">Menciguela.</span>—Tioman prezon kiun vi volos, patro mia.</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Dekkvar aŭ dekkvin denarojn?</p> -<p class="pagenum">10</p> - -<p><span class="sc">Menciguela.</span>—Jes, mia patro.</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—Kion? "Jes, mia patro." Venu, tie ĉi, filineto. -Kion vi demandos por la olivoj?</p> - -<p><span class="sc">Menciguela.</span>—Tion, kion vi volos, patrino.</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—Du Kastiliajn realojn?</p> - -<p><span class="sc">Toruvio</span> (<i>kolere</i>).—Kompaton! Du realojn! (<i>Al</i> -<span class="sc">Menciguela</span>) Mi promesas al vi ke se vi postulos pli ol la -prezon, kiun mi ĵus diris, vi ricevos de mi pli ol ducent batojn. -Nun, diru: kioman prezon?</p> - -<p><span class="sc">Menciguela.</span>—Tion, kion vi nomis, patro.</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Dekkvar aŭ dekkvin denarojn?</p> - -<p><span class="sc">Menciguela.</span>—Jes, patro.</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—Kion? Vi diris ankoraŭ "Jes, patro!" (<i>Ŝi batas -ŝin</i>) Prenu tion, prenu tion, pro via malobeo!</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Ne tuŝu la knabinon....</p> - -<p><span class="sc">Menciguela.</span>—He, patrino! he, patro! ne mortigu min!</p> - -<p><span class="sc">Alojo</span> (<i>alvenante</i>).—Kio estas tio? Genajbaroj, kial vi -tiel batas tiun ĉi knabineton?</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—Ho, sinjoro (<i>montrante ŝian edzon</i>), tiu ĉi -malbonulo celas doni senpage ĉion, kion ni posedas; li tute volas -ruinigi la domon. Olivoj tiel dikaj kiel juglandoj!...</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Per la prapatraj ostoj! Mi ĵuras ke ili ne estas -eĉ tiel dikaj kiel milisemoj!</p> - -<p><span class="sc">Agueda.</span>—Sed mi certigas jese.</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Sed mi neas tion, kion vi certigas.</p> - -<p><span class="sc">Alojo.</span>—Nu, najbarino, volu aminde eniru domen. Mi prenas -sur min pacigi ĉion. (<span class="sc">Agueda</span> <i>foriras</i>). Klarigu por mi la -aferon, nun, najbaro. Montru al mi viajn olivojn; eĉ se estas dudek -cent funtoj, mi aĉetos la tuton.</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Ne tiel estas, sinjoro; estas ne tiel, vere. Ni ne -staras tiel antaŭe kiel vi pensas. La olivoj ne estas en nia domo; -ili nur estas sur nia bieno.</p> - -<p><span class="sc">Alojo.</span>—Nu! venigu ilin tie ĉi; vi povas konfidi al mi; mi -aĉetos la tuton je la plej rajta prezo.</p> - -<p><span class="sc">Menciguela.</span>—La patrino postulas po du realoj por ĉiu -buŝelo.</p> - -<p><span class="sc">Alojo.</span>—Tio estas tre alta prezo.</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Ĉu ne, sinjoro?</p> - -<p><span class="sc">Menciguela.</span>—Patro ne demandas pli ol dekkvin denarojn.</p> - -<p><span class="sc">Alojo.</span>—Montru al mi specimenon.</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Dio mia! Vi ne ŝajnas kompreni min, sinjoro. Mi -tuj klarigos. Hodiaŭ, mi teren enmetis replantaĵon de olivarboj, -kaj la edzino ĵus diris ke post ses aŭ sep jaroj oni povos kolekti -kvar aŭ kvin centfuntojn da olivoj, ke ŝi mem kolektos, mi -forportos, kaj nia filino vendos ilin, sed ke tiu ĉi ne devos -postuli malpli ol du realojn: mi kontraŭstaris al tio; ŝi ree tian -kondiĉon ripetis: tio estas la tuta afero.</p> - -<p><span class="sc">Alojo.</span>—Mirinda afero, vere. Ĉu estas eble imagi tian -okazon? Apenaŭ la olivujoj teren estas enmetitaj, kiam jam vi -devigas vian filinon plori pro ili.</p> - -<p><span class="sc">Menciguela.</span>—Vi estas pravega, sinjoro.</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Ne ploru plu, Menciguela. Tiu ĉi infanino, -sinjoro, valoras sian propran orpezon. Nun, filineto mia, iru pretigi -la manĝilaron; mi promesas, ke mi aĉetos por vi antaŭtukon el la -vendprezo de la unuaj olivoj kiujn ni rikoltos.</p> - -<p><span class="sc">Alojo.</span>—Adiaŭ, najbaro. Eniru domon ankaŭ, kaj pace vivu -kun via edzino.</p> - -<p><span class="sc">Toruvio.</span>—Saluton al vi, sinjoro.</p> - -<p><span class="sc">Alojo</span> (<i>sola</i>).—Oni devas konfesi, ke en tiu ĉi mondo ni -okaze vidas nekredeblaĵojn! Tiuj geedzoj interinsultas unu la alian -pri olivoj, kvankam eĉ la olivarboj ne kreskas ankoraŭ!</p> -</div> - - -<div id="est2-1-17" class="article" lang="eo"> -<h3>LA DOMO DE ĴAK’.</h3> - -<p class="center">Popola infana versaĵo, tradukita de J. T. Haxton.</p> - - -<p>Jen estas la domo konstruita de Ĵak’.</p> - -<p>Jen estas la greno, kiu restis en la domo konstruita de Ĵak’.</p> - -<p>Jen estas la rato, kiu manĝis la grenon, kiu restis en la domo -konstruita de Ĵak’.</p> - -<p>Jen estas la kato, kiu mortigis la raton, kiu manĝis la grenon, kiu -restis en la domo konstruita de Ĵak.’</p> - -<p>Jen estas la hundo, kiu turmentis la katon, kiu mortigis la raton, -kiu manĝis la grenon, kiu restis en la domo konstruita de Ĵak’.</p> - -<p>Jen estas la bovino kun kurba korno, kiu ĵetis la hundon, kiu -turmentis la katon, kiu mortigis la raton, kiu manĝis la grenon, kiu -restis en la domo konstruita de Ĵak’.</p> - -<p>Jen estas tutsola la virgulino, kiu melkis la bovinon, kiu ĵetis la -hundon, kiu, k.t.p.</p> - -<p>Jen estas la viro, ĉifone vestita, kiu kisis la virgulinon tutsolan, -kiu melkis, k.t.p.</p> - -<p>Jen estas la preĝisto, tute razita, kiu edzigis la viron, ĉifone -vestitan, kiu kisis, k.t.p.</p> - -<p>Jen estas la koko, matene kriinte, kiu vekis la preĝiston, tute -razitan, kiu edzigis, k.t.p.</p> - -<p>Jen estas la farmamastro, grensemanta, kiu posedis la kokon, matene -kriinte, kiu vekis, k.t.p., k.t.p., k.t.p., k.t.p., k.t.p., k.t.p.</p> -</div> - - -<div id="est2-1-18" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">11</p> -<h3>VIVIENO.</h3> - -<p class="center">Duparta Ferakonto de E. W.</p> - - -<p>[<i>Parto</i> I.].—Meze de longa, larĝa vilaĝo staris dometo iom pli -granda kaj, se tio estus ebla, pli pura ol la aliaj. Ĝi ŝajnis tiel -hela, tiel blanka, kiel la neĝo, kaj la lunradioj ripozis sur ĝi -tiel kviete kiel la pala feliĉulino en ĝi ripozis sin sur la mola -lito inter la puraj blankaj bonodoraj drapoj. La virino estis tre, -tre feliĉa.</p> - -<p>Apud ŝi kuŝis mola, varma fasketo; ŝia novenaskita trezoro, la -infaneto kiu devas anstataŭi karan sesjaran knabeton kiun, antaŭ ok -jaroj, elmanĝis la lupoj.</p> - -<p>La kompatindaj gepatroj nun konsoliĝis. La patrino dankeme pensis, -ke ŝia edzo havos filon, kunlaboranton, kaj komforton, en sia aĝo -kiam ŝi estos enterigita.</p> - -<p>Poste envenis la patro, feliĉa kiel ŝi. La geedzoj kisis kaj benis -la infaneton kaj preĝis al Dio kun kora, plena kaj trankvila -ĝojego.</p> - -<p>Dum la nokto, venteto ekblovis tra la fenestro super la lito sed la -gepatroj ne vekiĝis.</p> - -<p>Antaŭ ol tagiĝis, Davdo eliris, ĉar li devis tre frue konduki -siajn bestojn al la paŝtejo, por ke ili ne tro malsatu, devigataj -pasigi la tutan nokton inter la ter-muroj de la vilaĝo, for de la -teruraj lupoj.</p> - -<p>Ekvekiĝinte, Marta vidis sian—ne! ne estis ŝia, tiu ĉi bela -blanka infanetino, jam havanta almenaŭ unu monaton, kiu mirante -ĉirkaŭen rigardis!</p> - -<p>Preskaŭ freneziĝinta pro ŝia perdo, la malfeliĉa patrino volis -forĵeti la fremdulineton, sed la helaj bluaj okuloj sin fiksis tiel -konfidemaj sur ŝia vizaĝo, ke ŝi ne povis puni la senkulpan -etulinon.</p> - -<p>Dum ŝi kuŝis, multe plorinte, duonsvena, duondorma, pura lumo -ekbrilis en la ĉambreto kaj voĉo pli dolĉa ol homa voĉo murmuris -en ŝian orelon: "Ni estas ambaŭ mizeregaj, mi pleje, ĉar vi povis -plori, mi ne povis, kaj vi rehavos vian knabeton, mi—mi nenion -scias! Estu do bona kontraŭ mia idino, kaj mi estos bona kontraŭ -via ido." La lumo tiam malaperis.</p> - -<p>Davdo revenis hejmen kun la anonco, ke la pastro venos morgaŭ por -bapti la novenaskitan knabon. Li aŭdis kun mirego kaj teruro la -rakonton de sia edzino. Post longa konsiliĝo, ili decidis nenion -diri al la pastro pri ĉio, kio okazis. Li estis maljunulo, kaj -loĝis tre malproksime, kaj nur vidis la vilaĝanojn por bapti, -edzigi aŭ enterigi. La najbaroj estis amikoj, kaj ne babilus pri -alies aferoj, se ne estus necese.</p> - -<p>Post multa pripenso la gepatroj elektis el antikva idola kanto la -nomon Vivieno, kaj la pastro sen ŝanceliĝo ĝin murmuris, baptante -la infaninon.</p> - -<p>Tiun nokton Marta sonĝis, ke du belegaj sinjorinoj staris apud la -lulilo, unu el ili diris: "Estas bone, se ŝi havus animon senmortan, -la bapto estas necesa; sed, se ŝi estus, kiel ni, sen animo, la -bapto neniel malutilos." La dua diris: "Mi petas, fratino, benu -ŝin!"</p> - -<p>La unua solene resumis: "Jen mia beno, mia baptodonaco: Multaj homoj -ŝin amos, ŝi sopiros pri ĉies amo kaj, se iafoje ŝi amos, ŝi ne -estos reamata." Tiam okazis virina agonia ekkrio, kaj la lumo kaj -sono neniiĝis.</p> - -<p>Ofte Marto kredis aŭdi voĉojn nehomajn en la nokto. Unufoje ŝi -kredis distingi la vortojn: "Se iam ŝi vidos la belecon perfektan, -ŝi ĝin amos kaj eterne estos feliĉa."</p> - -<p>Kiam Marto resaniĝis kaj rekomencis sian ĉiutagan laboron, neniam -ŝi vidis lumon nokte nek aŭdis mirindan voĉon. Davdo nenion -aŭdis, eĉ li ne kredis je la sonĝoj de la edzino; tamen li baldaŭ -ekamis la blankan, ĝentilan Vivienon, kaj estis bonega kontraŭ ŝi. -La vivo de la tuta familio estis, dum dekkvar jaroj, trankvila kaj -prospera.</p> - -<p>Vivieno fariĝis la anĝelo de la vilaĝo. Ŝia beleco ĉarmis ĉiajn -okulojn; ŝia dolĉa voĉo ravis ĉiajn orelojn; ŝia kvieta kaj -ĝentila karaktero, ŝia honesta konduto kaj ŝia senegala submetiĝo -al la plenkreskuloj kaj, precipe, al la maljunuloj, gajnis je ŝi la -aprobon de la saĝuloj. Ŝia viveco, granda kuraĝo, ŝia lerta -spirito, ŝia ŝercado igis ŝin la idolo de la junaj. Ĉiuj amegis -ŝin; ŝi ĉiujn egale amis, tute kiel ŝi amis bestojn, birdojn -florojn, insektojn mem! Ŝi volis ja bonfari al la tuta kreitaĵo de -la bona Dio. Ofte ŝi levis limakon el polva truo kaj alportis ĝin -al la mola herbejo. La brutoj sciis, ke ŝi amis ilin, de malproksime -ili rekonis ŝin. Ĉevaloj, bovidoj, azenoj kaj hundoj venis por -ricevi ŝiajn karesojn, kaj ludis, saltante ĉirkaŭ ŝi; ofte eĉ -sciuro volonte sin lasis fali el arbo en ŝiaj brakoj, mem la porkoj -tre rapide kuris, por ke ŝi gratu iliajn molajn sentemajn orelojn! -Jes, Vivieno estis feliĉa knabino! Sed, ho ve! ne ĉiamaj estas -belaj tagoj!</p> - -<p>Unu matenon ŝi eliris por viziti malsanan najbarinon, kaj ŝi neniam -revenis.</p> - -<p>Longe serĉadis ĉiuj, sed vane, kaj malĝojo estis en ĉies koro, -pleje ĉe ŝiaj nutra-gepatroj, kiuj dum multaj tagoj ploradis.</p> - -<p>Post unu semajno alvenis ĉe ili junulo strange vestita sed bela kaj -forta. Li ĉirkaŭprenis silente Davdon, genufleksis apud la piedoj -de Marto kaj kisis ŝiajn manojn. La geedzoj sciis, ke estas ilia -longatempe perdita infano, kaj ili laŭe ĝojegis. Sed neniam povis -ili forgesi la bonan, belan Vivienon.—<i>Finota.</i></p> -</div> - - -<div id="est2-1-19" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">12</p> -<p>[<i>Author’s Copyright.</i>]</p> - -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - - -<h4><i>Antaŭparolo.</i></h4> - -<p>Kiel en suna kampo infano kolektas florojn, tiel vagante en la kampo -de miaj memoroj mi kolektas miajn memoraĵojn; kunmetante ilin tute -senarte, ne aranĝante ilin laŭ ia ajn metodo sed ĉiam prenante -tiun kiu min plej altiras ĉe la momento mem. Se vi, mia legantaro, -deziras artefaritan bukedon, vi ne rigardu miajn florojn. Tamen mi -prezentas ilin kun tre kora deziro ke ili interesos kaj plaĉos al -vi.</p> - - -<h4 class="sc">Unua Fragmento: la Ŝtatoj.</h4> - -<p>Antaŭ multaj jaroj mi vizitis Unuigitajn Ŝtatojn de Ameriko.</p> - -<p>Fermante la okulojn mi revidas la vilaĝon, unu el tiuj fungaj -vilaĝoj kiuj tiel ofte troviĝas en la Ŝtatoj. De la loko kie nun -ĝi staras, ne estis antaŭ nur unu jaro eĉ unu domo pli proksima ol -dudek mejloj, sed nun (t.e., ĉe la tempo kiam mi tien alvenas) ĝi -posedas du Bankojn, du leĝistojn, kuraciston, gazeton kaj du -stacidomojn. Proksime de ĝi ankoraŭ restas negranda arbaro, sed -tiel rapide la arboj fariĝas domoj ke, laŭ ĉiu kredindeco, ĝi -post nelonge tute malaperiĝos.</p> - -<p>"Kiom da tempo vi pensas atendi," mi demandas al Amerikano, "de kiam -vi unue pripensis konstruigi domon ĝis kiam vi estas en ĝi -loĝanta?"</p> - -<p>"Nu, fremdulo," li respondis, "se mi atendus du semajnojn mi pensus -ke mi tre longe atendis." ...</p> - -<p>De tri tagoj la vetero estas varmega. En ombro la termometro montras -104°, 105° kaj hodiaŭ 107° Farenheite (ĉirkaŭ 42° centegrade).</p> - -<p>En ĉambreto de unu el la lignaj domoj mi kuŝas, malpezege vestita, -sur lito, ventumante min per du grandaj ventumiloj.</p> - -<p>Apud la lito troviĝas tableto portanta grandan kruĉon da glacia -akvo (t.e., akvo en kiun oni estas metinta glacion) kaj glason. Mi -estas soifa kaj mi ofte trinketas.</p> - -<p>Tiel malgranda estas la ĉambreto ke, etendinte la manon, mi facile -tuŝas la muron kies varmega ligno bruldoloras mian haŭton.</p> - -<p>Tra la fenestro, larĝe malfermita, eniras zumo de "<i>cimoj</i>" -("<i>cimo</i>," kun aldono de priskriba vorto estanta Amerikana por ĉiu -fluga insekto), kaj okaza frapo de iu grandega sed mallerta muŝo -kontraŭ la metalfadena reto kiu kovras la fenestron ekstere.</p> - -<p>Por ne Amerikanaj legantoj mi klarigos la frazon.</p> - -<p>Dum somero la insekta vivo estas multega en la Ŝtatoj. Oni do -streĉas sur trabaĵon metalfadena reton kaj alfiksas la trabaĵon -ekstere de la fenestroj kaj pordoj. Por tiuj ĉi lastaj alfiksante al -la trabaĵo ĉarnojn oni faras kvazaŭ eksteran pordon, kaj en—aŭ -elirante ĉambron oni ĉiam zorge fermas la unuan pordon antaŭ ol -malfermi la alian.</p> - -<p>Kiel necesegaj ili estas du ekzemploj montru:—Mi mem vidis la -ambaŭ. (1). Foje en domo, kie la reto estas ŝirita, tuj kiam oni -ekbruligis lampon en unu momento, arego da insektoj dense kovras la -supraĵon de la tablo, kvankam la disŝiraĵo estis tre malgranda. -(2). En farma domo la familianoj laŭ vico svingis dum la manĝoj -branĉeton supre de la tablo, sed malgraŭ tio la muŝoj preskaŭ -kovris la manĝaĵojn.</p> - -<p>En ĉiuj miaj memoroj pri Ameriko intermiksas la zumegon de -insektarego....</p> - -<p>Sed nun mi estas trinkinta la tutan enhavon de mia kruĉo kaj -ankoraŭ mi soifas. Antaŭ miaj okuloj alvenas alloga vidaĵo, tiu, -nome, de la sodakvujo ĉe la drogisto.</p> - -<p>Mi vidas meze de la ujo la kranegon por la sodakvo, kaj laŭlonge la -vicon da kranetoj por la diversaj gustoj; mi vidas la homaron kaj la -glasaron, kaj mi aŭdas la siblon de la ŝaŭmanta trinkaĵo.</p> - -<p>En tiu ĉi vilaĝo [pardonu, ho! Amerikanoj: "urbo"] estas nur unu -apoteko, kaj mi ridas memorante la aregon de malkontentigitaj -soifuloj kiujn mi vidas foje kiam la sodakvujo rompiĝis. Sed mi -estas mem soifulo, kaj iom mi komprenas la soifegon de drinkulo.</p> - -<p>Inter soifo kaj inercia komencas neegala barakto; neegala ĉar la -soifo estas ĉiama kreskanta forto.</p> - -<p>Leviĝinte mi vestas min, kaj, kunprenante sunombreleton, eliras el -la domo sur la lignan flankpromenejon.—(<i>Daŭrigota</i>).</p> -</div> - - -<div id="est2-1-20" class="notice" lang="eo"> -<h3>NEKROLOGIO.</h3> - - -<p>Kun grandega bedaŭro ni anoncas la morton de nia sindonema -kunverkanto Doktoro A. Milner en Trinidad. Ĉiam preta helpi ĉiujn, -li estis multe estimata kaj amata en la insulo, kaj ĉiuj, precipe la -Esperantistoj, kunsendos plej sinceran simpation al lia sengepatra -fileto, kaj al ĉiuj parencoj. Ĵus antaŭ la morto, li deziris ke ni -anoncu ĝin, por ke la Esperantistoj ne plu sendus leterojn al -Mayaro.</p> -</div> - - -<div id="est2-1-21" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">13</p> -<h3>KIAM EKFLORADAS REZEDOJ.</h3> - -<p class="center">Pentraĵeto el Rusa Litvujo.</p> - -<p class="center">Originale en Esperanto, verkita de Osip Ivanoviĉ Elleder.</p> - - -<p>Ĉiujare kiam la bonodoro de rezedoj dolĉigadas aeron en mia -ĝardeno, mi devas pensi pri mia mortinta amiko Leonid Leonidoviĉ.</p> - -<p>Li estis iom strangulo, mia kompatinda amiko, sed li estis homo tute -bonkora, toleranta kaj indulganta ĉiujn, faranta al neniu iajn -malagrablaĵojn. Li loĝis en proksimeco de mia loĝloko, tiel ke ni -tre ofte povis vidi unu la alian. Li staras kvazaŭ antaŭ miaj -okuloj; homo en mezaaĝo, inter liaj malblondaj haroj troviĝis eĉ -kelkaj arĝentaj, kvankam li nepre ne estis maljunulo. El lia pala, -mallarĝformita vizaĝo rigardis du mallumaj, senfine malgajaj -okuloj. Li vivadis tute sole, multe paroli li ne amis, tial, kvankam -ni ofte kunvenadis mi do neniam aŭdis de li ion pli detalan pri lia -pasinta vivo.</p> - -<p>Li estis en nia provinco nur antaŭ kelkaj jaroj alveninta, sed ĉar -li, kiel mi jam diris, al neniu estis farinta malbonaĵojn, oni -kutimiĝis kun li, eĉ kun liaj iom strangaj manieroj kaj lasis lin -vivi laŭ lia volo.</p> - -<p>Al liaj strangaĵoj apartenis ankaŭ la kutimo fari ĉiu vespere -vastajn promenadojn, prefere en lokojn izolitajn, kaj se estis ĉielo -klara, sennuba, tiam li revenadis hejmen nur frumatene kiam la nokta -firmamento ekpaliĝis. Tiuj malmultaj homoj, al kiuj sukcesis observi -lin dum la suprediritaj promenadoj (sed tio okazis nur tre malofte, -ĉar li ĉiam elektadis lokojn trankvilajn, senhomajn por siaj -promenoj), rakontis ke li tiam laŭtvoĉe paroladas kun si mem, -kvazaŭ havante ian nevideblan akompananton.</p> - -<p>Preter mia loĝloko fluas la rivero Ŝeŝupa<a href="#fnII.1.2" name="fnrefII.1.2"><sup>[2]</sup></a> per multegaj -kurbiĝoj tra la herbejoj kaj kamparoj peniĝanta atingi la maron.</p> - -<p>La bordoj de ĝi troviĝas ofte tre altaj kaj krutaj, kelkaj el tiuj -krutaĵoj estas kovritaj per densaj arbetaroj, kaj en la printempo -kaj somero multkolorigitaj per miloj da diversaj kampfloretoj. La -unuajn violojn oni trovadas tie, kies floretoj, palbluaj, kiel nia -norda ĉielo, elspiradas kvankam malpli fortan, tamen delikatan -bonodoron,<a href="#fnII.1.3" name="fnrefII.1.3"><sup>[3]</sup></a> kaj kiam la somero kun liaj varmigantaj sunradioj -aperas, balanciĝas tie sur graciaj trunketoj lumbluaj sonoriletoj de -grandfloraj kampanuloj kaj heliĝas sangruĝaj liĥnisoj, <i>larmoj de -Dia patrino</i>, nomas ilin la popolo. Multaj najtingaloj kantadas en -densa branĉaro siajn dolĉajn amkantojn kaj la kvieta murmurado de -plaŭdantaj ondoj harmonie akompanadas ilin. Estas ĉarmegaj tiuj -bordoj de Ŝeŝupa-rivero en Litvalando!</p> - -<p>Alte sur unu de tiuj krutaĵoj, sur la granda, muskkovrita ŝtono jam -de kelkaj jaroj havis sian sidejon freneza knabino el unu de -proksimaj kolonioj. La frenezulino estis tute orfiĝinta, ŝiaj -gepatroj estis mortintaj, kaj ŝi vivadis ĉe sia onklo, malriĉa -posedanto de kelkaj malgrandaj kampetoj. Sed ŝi loĝadis ĉe li nur -dum la severa vintra sezono: kiam al fino de monato Marto aŭ Aprilo -la varmetaj ventoj komencis fluidigi la neĝamasojn, kiam alte en la -aero la unuaj alaŭdoj estis aŭdataj kaj aperis la sovaĝaj anseroj, -tiam ŝi forlasis malluman ĉambreton en la dometo de sia onklo -kaj—malaperis.</p> - -<p>Ŝi vagadis tiam ne timante ankoraŭ ofte tre malvarman veteron—ŝi -neniam vestiĝis varme—tra la herbejoj kaj kampoj serĉante florojn. -Malfeliĉulino, ŝi devis longe serĉi ĝis ŝi trovis iajn ĉar en -mia lando la printempo nur malrapide aperadas. Ŝi tial vagadis longe -kaj malproksimen; sed kiam nur ekverdiĝis la Ŝeŝupa-bordoj tiam -oni kun plena certeco povis ŝin trovi sur la suprenomita granda -ŝtono.</p> - -<p>Tie sidis ŝi plej multe senmove, verdan florkronon sur la kapo, kies -densaj, nigraj haroj estis senorde sur la ŝultroj falantaj. Ŝia -malriĉa vestaĵo estis plibeligita per floroj kaj verdaj branĉetoj -kiuj ĉie, kie nur eble, estis alfortiĝintaj. Apud ŝi sur la -ŝtonplato kuŝadis bukedoj de kampfloroj. Ŝi restadis je -Ŝeŝupa-bordoj tage kaj nokte, nur la plej turmentiganta malsato -devigis ŝin foriri. Tiam ŝi iris aŭ hejmen, aŭ en ian proksiman -kolonion<a href="#fnII.1.4" name="fnrefII.1.4"><sup>[4]</sup></a>; silente alveninte, ŝi timeteme haltis antaŭ la -fenestro, aŭ apud la pordo de dometo kaj nenion petante, nenion -dirante staris ŝi tie tiel longe: ĝis iu el la domgeloĝantoj, kiuj -ĉiuj ŝin konis, kompate donacis al ŝi iom da manĝado. Satiĝinte -kaj, provizite kun peco da pano, sendanke, silente, kiel ŝi alvenis, -ŝi ree timeteme kiel arbarabirdeto malaperis.</p> - -<p>Nur nokte ŝi fariĝis pli rimarkebla. Ĉu luma ĉu malluma estis la -nokto, ĉu agrabla vetero regadis aŭ ĉu ventego kriegis kaj pluvego -siajn akvojn teren verŝis, egale, ĉiatempe oni aŭdadis ŝian -kantadon de la krutaĵo super la Ŝeŝupa-rivero.</p> - -<p>Ŝia kanto en Litva lingvo—ŝi posedis rimarkinde klaran, belan -voĉon—jen mallaŭte, apenaŭ aŭdeble, jen laŭtvoĉe eksonante, -havis tian tireman, melankolian finrimon kiu estas propra al ĉiuj -Litvaj kantoj, eĉ al kantoj kun ĝoja aŭ petola enhavo.</p> - -<p>En noktoj trankvilaj, kiam la luno superarĝentigis <span class="pagenum">14</span> la tutan -ĉirkaŭaĵon, kaj sur la rivera supraĵo aperadis multaj dancantaj -lumetoj: steloj respeguligantaj en saltantaj ondoj, tiam sonis la -voĉo de freneza knabino kiel mistera kanto de akvofeino kiu nokte -eliradas por promeni en pala brilo de lumo super la dormantaj, -rosofreŝaj herbejoj.</p> - -<p>Se iu malfruiĝinta fremdulo estis tiam en verda densejo trovinta -frenezulinon, kiel ŝi, florornamita, sur la altaŝtono sidis, aŭ se -li en malcerta lunlumo estis sur la riverbodo renkontinta ŝin, -glitantan tien mistere, mallaŭte, kun alte leviĝintaj manoj—li -sendube estus kredinta, ke li vidis aŭ feinon de akvoj aŭ alian -noktan fantomon.</p> - -<p>La frenezulinon ĉiuj ĉirkaŭuloj konis kaj ĉar ŝia farado estis -tute sendanĝera kaj neniun malutiliganta, oni lasis ŝin libere -vagadi, florojn deŝiradi kaj loĝadi sur la riverbordo. Tiamaniere -ŝi vegetadis de neniu maltrankviligita, forlasita de ĉiuj. Nur -unufoje en ĉiu jaro ŝi furioziĝis. Tio estis en komenco de vintro -kiam ŝia onklo ŝin devis kapti kaj perforte forkonduki de ŝia -amata placeto por ke ŝi ne frostiĝu. Tiam tiu ĉi knabino pacema, -trankvila, fariĝis furiozega. Oni devis ŝin kun ŝnuregoj kunligigi -kaj dum du aŭ tri tagoj ŝi devis resti en la domo alligita. Post -tiu tempo ŝi ree fariĝis trankvila, pacema kaj obeema kaj -senkontraŭstare restadis nun hejme. Ŝi eĉ en tiu sezono fariĝis -pli prudenta kaj helpis je diversaj pli facilaj domlaboroj.—Sed kiam -en la naturo nur la unuaj printempaj antaŭsentoj aperis, kaj la -alaŭdoj revenis el sudaj landoj, tiam forlasis ŝi tuj la hejmon kaj -vivis ree libere kiel birdo de kampoj sur sia ŝtono; kantante kaj -florojn deŝirante.—Tiam ree, de apenaŭ ekverdiĝintaj bordoj, en -trankvilaj noktoj, post longa interrompo, malproksimen estis aŭdebla -ŝia kantado, kaj la infanaro en la najbaraj kolonioj ĝojiĝante -elvokadis: "<i>Taŭ dor grajt atleks garnis ir lakŝtingala, durnovoĉe -jaŭ gieda!</i>" (Nun jam baldaŭ alflugos cikonioj kaj najtingaloj, la -frenezulino jam kantas!).</p> - -<p class="far_sig">(<i>Daŭrigota.</i>)</p> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTOJ:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.1.2"></a> <a href="#fnrefII.1.2">[2]</a> -Ŝeŝuppe = Litva vorto, signifas "<i>sesriveroj</i>" ĉar ses -fontoj kuniĝintaj formas ĝian komencon. -</p> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.1.3"></a> <a href="#fnrefII.1.3">[3]</a> -<i>Viola mirabilis.</i> -</p> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.1.4"></a> <a href="#fnrefII.1.4">[4]</a> -Litvaj kolonioj estas unuopaj vilaĝaj mastraĵoj kun bezonaj -konstruaĵoj izolite starantaj. Vilaĝoj en senco de kunegrupitaj domoj -de kelkaj vilaĝanoj ne ekzistas ĉi tie. -</p> - -</div> - -<div id="est2-1-22" class="article" lang="eo"> - -<h3>PROFESORO VULPO.</h3> - -<p class="center">Tradukita de E. J. Catt.</p> - -<p>Maljuna vulpo tre klera, tre elokventa, deviĝis pro malforteco, sin -doni tute al spiritaj aferoj. Li komencis prediki al la loĝantoj de -la arbaroj. Lia elokventeco estis pasia, lia moraleco neriproĉinda. -La konstatis per la plej konvinkanta logiko ke, per simplaj honestaj -manieroj oni povas facile atingi, kaj ĝui, feliĉecon. "Male," li -diris, "la vana mondo nin allogas, nin trompas, nin devigas multe -pagi por ĝiaj artifikaj proponoj kaj promesoj, kiujn ĝi neniam -plenumas, sed ĉiam fortiras de ni."</p> - -<p>Tamen, nia profesoro malprosperis, tute ne sukcesis; neniu venis lin -aŭskulti, krom kelkaj maljunaj religiaj cervinoj, kiuj loĝis en -kvieteco kaj povis nenion fari por helpi je sia progresado.</p> - -<p>Kion li do faris?</p> - -<p>Li decidis ŝanĝi sian temon. Li do komencis kondamni la kutimojn de -rabo, la soifo por buĉado kiun posedas la ursoj, tigroj kaj leonoj. -De nun li altiris amasojn da aŭskultantoj: cervoj, kapreoloj, -gazeloj, ĉiuj trovis mil ĉarmojn en liaj paroladoj. Baldaŭ li -gajnis reputacion, oni povas eĉ diri iom da famo, tiel ke maljuna, -pia, bonvola leono, Reĝo de la lando, multe deziris lin vidi, lin -aŭdi.</p> - -<p>La vulpo raviĝis sin prezenti ĉe la kortego de la reĝo.</p> - -<p>Li alvenis, predikis. Li vere superis sin! Li solene denoncis la -kruelegecon de bestoj. Li paroladis pri la dia furiozo, venĝo, kaj -kolerego kiu devas frue aŭ malfrue fali sur ĉiuj el ili.</p> - -<p>La korteganoj miris pro tia maltimo, kaj rigardis unu la alian sen -ion dirante, ĉar la reĝo ŝajnis plaĉata pro tiu ĉi ne ordinara -sincereco.</p> - -<p>La prediko finite, la reĝo alvokis la oratoron. La monarĥo diris al -li: "Vi sukcesis min plaĉi, vi montris al mi la veron. Mi ŝuldas al -vi justan rekompencon; kion vi demandas kiel premio por via -instruado?"</p> - -<p>Kaj la vulpo respondis: "Ho, Via Reĝo Moŝto, kelkajn meleagrojn!"</p> -</div> - - -<div id="est2-1-23" class="jokes" lang="eo"> -<p>Sabatan posttagmezon knabeto sidis sur rivera bordo fiŝkaptante, -kiam homo venis al li kaj demandis:</p> - -<p>"Kiom da tempo vi estas tie ĉi?"</p> - -<p>"Preskaŭ du horojn."</p> - -<p>"Kiom da fiŝoj vi estas kaptintaj?"</p> - -<p>"Ho! se mi kaptos tiun ĉi fiŝon, kaj alian, mi havos du!"—(9929).</p> -</div> - - -<div id="est2-1-24" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">15</p> -<h3>HO VE! NI VIROJ.</h3> - - -<p>Ho, kompatindaj Esperantistoj! Ĉu ja povas esti vere ke ni, senkonaj -kaj senspertaj viroj, sendis al vi recepton por fari Kristnaskan -Pudingon sen la ĉefa enhavaĵo—sen la sekvinberoj?! Humilege ni -petas vian pardonon. Ni, la Redaktoro kaj la Presistoj, eluzis tutan -funton da sekvinberoj, anstataŭ ol permesi, ke ili estu duonigitaj -kaj elgrajnitaj, por ke ili plibonigu la belan pudingon. Kaj, ne -kontenta pro tiu ĉi, ni ankaŭ eluzis duonfunton da riboj.</p> - -<p>Ni memoras ke, foje, ĉarma knabino diris al ni ke: "Kiso sen -lipharoj estas kiel ovo sen salo!" kaj nun ni lernis ke: "Kristnaska -pudingo sen sekvinberoj estas kiel Hamleto sen la Princo de Danujo!"</p> - -<p>Kvankam la dua estas eble tiel stranga elpensaĵo kiel la unua, ni -tute konsentas pri ĝi, sed, pri la liphara-sala afero ni, -malfeliĉaj viroj, ne povas juĝi.</p> - -<p>Nu do, vi feliĉaj legantinoj, kiuj ne ankoraŭ faris viajn -Pudingojn, memoru ke oni devas enmeti ankaŭ unu funton da -sekvinberoj, kaj unu kaj duonon da riboj.</p> - -<p>Ni nun havas la plezuron aldoni la recepton, verkita de la sama -afabla legantino, S<sup>rino</sup> Jem Ross Archibald, por la faro de -<i>Novjara Haketaĵo</i> (Angle, <i>mincmit</i>).</p> - -<p><i>Materialo.</i>—</p><ul> -<li>1½ funtoj da Riboj (Lavitaj kaj sekitaj).</li> -<li>1 da sekvinberoj (sen la grajnoj).</li> -<li>¼ da Miksitaj Kanditaj Ŝeloj (dishaketitaj).</li> -<li>1½ da Pomoj (ŝelitaj kaj senkoraj).</li> -<li>¾ da Bovaĵsebo (haketu en pecetojn).</li> -<li>Triono da raspita muskato.</li> -<li>⅓ unco da Cinamono (pudrita).</li> -<li>⅓ unco da Zingibro (pudrita).</li> -<li>⅓ unco da Ĉiuj Spicoj (pudrita).</li> -<li>Duon-teokulero da kariofiloj.</li> -<li>¾ funto da Mola sukero.</li> -</ul> - -<p><i>Metodo.</i>—Haketu ĉion (oni ne povas haketi tro). Malsekigu per du -vinglasoj da brando. Metu la miksaĵon en botelojn, kovru ilin per -papero malsekita en brando. Poste kovru ilin per seka papero kaj ligu -per ŝnureto.</p> - -<p><i>Kiamaniere ĝin uzi.</i>—Kovru kun malpeza pasteco, surmetu iom da la -haketaĵo, malseku la randojn de la telero per lakto, pinĉu la -randojn poste kovru ĉion per pasteco.</p> - -<p>Ŝmiru kun ovblanko kaj metu pudritan sukeron sur la supraĵo, -traboru en la mezo, por permesi ke la aero trapasu.</p> - -<p>Baku en rapida forno dum ĉirkaŭ dudek minutoj, ĝis ĉiuj estos -palbrunaj. Metu ilin (varmegaj) sur varmaj teleroj.</p> -</div> - - -<div id="est2-1-25" class="article" lang="eo"> -<h3>SKOTA PERSISTO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de F. A. Meigh.</p> - - -<p>La persisto de la Skotoj ĉiam estas figurata al ni dum nia juneco -per la fabelo de "Bruco kaj la Araneo." Ni ĉiuj scias kiel la -malfeliĉa reĝo rigardis la unuan kaj la duan vanan penadon de la -araneo ŝpini teksaĵon, kaj, kiam la insekto trafis la trian fojon, -la reĝo decidiĝis ankaŭ fari trian penadon forpeli la malamikojn. -Kompreneble li ankaŭ sukcesis.</p> - -<p>Mi devigis memori tion ĉi kiam mi vizitis Skotlandon antaŭ kelkaj -tagoj.</p> - -<p>Mi estis fotografinta kelkajn antikvajn skulptitajn tombŝtonojn ĉe -Stirlinga preĝej-korto kaj mi subite ekvidis vespejon tute proksime -al mi.</p> - -<p>Apenaŭ mi formovis, kiam ok aŭ naŭ malgrandaj nudkruraj infanoj -alvenis kaj, ekvidante la vespejon, komencis ĝin inciti per -bastonoj.</p> - -<p>Kompreneble la vespoj malŝategis tiun ĉi malafablan agon, kaj -montris sian koleregon pikantaj la krurojn kaj vizaĝojn al la -sieĝantoj. Subite estis serio da teruraj kriegoj, kaj la infanoj -devis rapide reeniri la urbon, kriegante dum la forkuro.</p> - -<p>Post mallonga tempo ili revenis kune kun plifortigaĵo de malgrandaj -infanoj, kiuj estis armitaj per bastonoj kaj ŝtonoj.</p> - -<p>Ili denove incitegis la vespejon kaj la vespoj, nun fariĝintaj tute -koleregaj, elflugis simile al nubo. Tiuj knaboj, kiuj ne estis jam -rekompencitaj pro sia klopodo, preterpaŝis mallongan interŝpacon -kaj atakis la vespejon per ŝtonoj. Kelkaj infanoj frotadis la -brakojn kaj vizaĝojn, sed ĉiuj, senescepte, kriegis tiel laŭte -kiel permesas la pulmoj.</p> - -<p>Estis neniel senkuraĝa roto kiu muzike revenis en la urbon. Malgraŭ -la fakto, ke iliaj vizaĝoj estis ŝvelitaj ĝis la patrinoj povis -apenaŭ rekoni siajn proprajn idojn, la malgranda armeo preterpasis -la stratojn promesante plenan venĝon je la vespoj la sekvantan -matenon.</p> - -<p>Eĉ Bruco mem povus juste fieriĝi de siaj posteuloj, pro la maniero -je kiu ili estis lernintaj lian lecionon pri persisto.</p> -</div> - - -<div id="est2-1-26" class="article" lang="en"> -<p class="pagenum">16</p> -<h3>ESPERANTO</h3> - -<p>In the first number of a new volume it may be advisable, for the -benefit of those hitherto unacquainted with Esperanto and its ends, -to give a brief description of the Second Language for All Nations.</p> - -<p>Esperanto in no way aims at displacing any existing national -language, but merely seeks to exist side by side with all as a friend -in need. The selection of any national language to fulfil this -important <i>rôle</i> would, obviously, be impossible, without bestowing -great advantage on the nation whose national tongue was thus -selected. Hence the need for some neutral medium, as simple as -possible. Yet, in addition to simplicity, the Help-Language must be -capable of fulfilling all the requirements of the far-reaching needs -of modern life. And it is in this direction that the Esperanto star -is especially brilliant, for it has been proved by thousands, all the -world over, to be admirably adapted for commercial and friendly -correspondence, literary work, poetry, and even for scientific -research, as well as being particularly valuable for the spoken -social and commercial intercourse of nations. This last peculiarity -is, in the main, the result of two simple facts: the language uses -but the five main continental vowels, A, E, I, O, U (Pa may we go -too), which least lend themselves to confusion, and, secondly, the -tonic accent of every word falls on the last syllable but one. As -only such sounds have been incorporated as are easily rendered by all -prominent nations, the happy result is that, no matter to what -nationality your interlocutor may belong, his Esperantic address of -welcome will be perfectly intelligible to you, and, indeed, you will -have difficulty, as often as not, in detecting any "foreign" accent. -These advantages, united with the fact that Esperanto is the national -language of none, and that all can therefore use it without fear of -making themselves ridiculous, are sufficient to give the Second -Language for All Nations a just claim to its somewhat grandiose -title. Moreover, the remarkable spirit of freemasonry which at -present unites the world’s fellow-students adds such a striking and -unique charm to the study of the language, that those who have the -public spirit to be in the van of a movement more beneficial to -mankind than ninety per cent. of so-called philanthropic concerns, -rejoice to find that they have chanced upon the most delightful of -pastimes.</p> - -<p>The system underlying the structure of Esperanto is so scientifically -reduced to a minimum that it were even possible to set it forth -within the slender limits of this single page, but we will leave the -reader to gain his knowledge direct from the able text-books which -already exist in almost every European language, from Finnish to -Bulgar.<a href="#fnII.1.5" name="fnrefII.1.5"><sup>[5]</sup></a></p> - -<p>It is rather our purpose to introduce some inducements to the study -of this remarkable language. We say remarkable, because, no matter -who the student—be he Russian, be he Spaniard—the language fully -satisfies him as to its syntax, vocabulary, and uniformity. This fact -alone assures Esperanto of the great future which its present state -leads the investigator to expect.</p> - -<p>But, to return to our main purpose: "Why should our reader join our -ranks?" It were well to first inquire what especial pursuits be his. -If a scientist, then he must find his world woefully hemmed in by the -almost impassable barriers of Babel. Owing to the fact that, year by -year, more and more invaluable works are appearing in, say, the -to-us-almost-unlearnable Russian, he may be spending precious years -on a theory which has long been exploded in the literature of that -vast, but little known, land. Yet, had our friend become an -Esperantist, and a subscriber to the invaluable Scienca Revuo, he -would have saved his time.</p> - -<p>But, should our reader not soar so high as science, let him become a -regular correspondent with some charming foreign fellow-student, or -let him subscribe to some of the many International Gazettes, and he -will find his ideas wonderfully broadened by the more exhaustive view -he will be able to form of the world in general. Even such apparent -trifles as picture postcards, postage stamps, and the like are vastly -instructive, and many a volume of enthralling interest might be -written about an Esperantist’s postcard album.</p> - -<p>But it is to the pocket, alas! that all things must appeal before -they can truly achieve success. Let our business man of the Twentieth -Century but realise that an international language brings an -international market, and he will at once become an Esperantist, and -reap the benefit. There is no particle of doubt that a commercial -traveller knowing Esperanto possesses many advantages over his -competitors.</p> - -<p>The writer hopes that these few remarks may serve as an introduction -to Esperanto for many future fellow-students. In conclusion, he must -candidly confess that, during the two years he has interested himself -(somewhat excessively it may be) in the matter, he has had the -pleasure of corresponding with thousands of persons, from China to -Peru, and of visiting hundreds abroad. He has derived an almost -incredible amount of pleasure and information from the one fact that -he is, what all should soon be, an <i>Esperantist</i>.</p> - -<h4 class="fn-header">FOOTNOTE:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.1.5"></a> <a href="#fnrefII.1.5">[5]</a> -See Cover for list of principal works. -</p> - -</div> - -</body> -</html> diff --git a/38240-h/vol2/e202.htm b/38240-h/vol2/e202.htm deleted file mode 100644 index 6439fd4..0000000 --- a/38240-h/vol2/e202.htm +++ /dev/null @@ -1,1988 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 2 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -div.imgcenter {text-align: center; margin: 1em auto;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:none;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.near_sig {text-align: left; margin: 0.5em auto 0.5em 4em;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - span.i4 {display: block; margin-left: 2em;} - -p.footnote {font-size: 90%; - text-indent: 0%; - margin-left: 10%; - margin-right: 10%; - margin-top: 1em; - margin-bottom: 1em; } - -sup { vertical-align: top; font-size: 0.6em; } - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> - -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-2-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:20%;">16. (Vol. II., No. 2.)</p> - -<p style="float:right;width:20%;"><i>Februaro, 1905.</i></p> -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p>La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p style="font-size:80%;">ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 41, Outer Temple, London, W.C. -All Communications should be sent to THE EDITOR, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</p> -</div> - - -<div id="est2-2-2" class="left border"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th></th><th>Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-9" class="sc">Henry VII. entering Shrewsbury</a> -(A. J. Hulme)</td><td class="numb">17</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-10" class="sc">Barkarolo</a>, French of Théophile Gautier -(Esperanto of D. S. Rose, M.A.)</td><td class="numb">18</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-11" class="sc">Month by Month</a></td><td class="numb">19</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-13" class="sc">Vivien</a>, continued from p. 11 (E. W.)</td><td class="numb">22</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-14" class="sc">The Cat’s Nest</a> (Dr. R. Legge)</td><td class="numb">23</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-15" class="sc">When Blooms the Mignonette</a>, continued -from p. 13 (O. I. Elleder)</td><td class="numb">24</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-16" class="sc">A Visit to the Chinese Court</a> (H. T.)</td><td class="numb">26</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-17" class="sc">Fable</a> (Original Poem by Clarence -Bicknell)</td><td class="numb">27</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-18" class="sc">The Legend of the First Violin</a> -(F. L. G. Maréchal)</td><td class="numb">28</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-19" class="sc">Reminiscences</a>, Part II. (Edward Metcalfe, -M.A., Oxon)</td><td class="numb">29</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-20" class="sc">Crossing the Fire</a></td><td class="numb">31</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-21" class="sc">St. Andrews in Summer</a> (J. T. Haxton)</td><td class="numb">31</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-2-22" class="sc">The Island of Margarita</a> (G. O. -Messerly)</td><td class="numb">32</td></tr> -</table></div> - - -<div id="est2-2-3" class="sec-list right border"> -<p>For Local Information apply to the Hon. Secs. -of the following Official Societies:—</p> - -<ul> -<li>Acton--Sro. E. J. GANT, Ivy Dene, Cumberland Road, Hanwell, W.</li> - -<li>Barrow-in-Furness--Sro. JOHN THOMPSON, 52, Blake Street.</li> - -<li>Battersea--Sro. A. E. LEE, 2, Cupar Road, Battersea.</li> - -<li>Bedford--Sro. A. DUDENEY, 2, Rothsay Gardens.</li> - -<li>Brighton--Miss OXENFORD, 16, Upper Westbourne Villas, Hove.</li> - -<li>Brixton--Sro. K. W. KAGLE, 21, Kellett Road, Brixton.</li> - -<li>Corbridge-on-Tyne--FRAŬLINO BICKELL, Springfield.</li> - -<li>Dover--Sro. H. R. GEDDES, Northumberland House.</li> - -<li>Dundee--Sro. J. DUCHENE, 3, Seagate.</li> - -<li>Forest Gate--Sro. G. C. H. CARTER, 107, Ham Park Road.</li> - -<li>Glasgow--Sro. J. H. WALLACE, 3, Hampden Terrace, Mount Florida.</li> - -<li>Huddersfield--Sro. G. H. TAYLOR, 9, Norman Road, Birkby.</li> - -<li>Ilford--Sro. W. A. JEFFERY, 42, Park Road, Ilford, E.</li> - -<li>Keighley--H. W. D. HAMILTON, 15, Nashville Terrace, Fell Lane.</li> - -<li>Leeds--Sro. J. E. WYMS, Achonry House, 3, Mexbro Avenue, Chapeltown -Road.</li> - -<li>Leicester--Sro. MUGGLESTONE, 61, Bonsall Street.</li> - -<li>Liverpool--Sro. R. E. ISSOTT, 5, Gresham Street, Edge Lane.</li> - -<li>London--Miss LAWRENCE, 41, Outer Temple, W.C.</li> - -<li>Newcastle--Sro. J. MILLS, 129, Clara Street, Denwell.</li> - -<li>Portsmouth--Dr. GREENWOOD, 182, Queen's Road.</li> - -<li>Plymouth--Sro. GRINDLEY, 23, Gifford Place.</li> - -<li>St. Andrews--Sro. J. T. HAXTON, 133, South St., St. Andrews.</li> - -<li>Settle--Sro. C. GRAHAM, Goldelands.</li> - -<li>Tynemouth--Sro. ALAN F. DAVIDSON, 26, Park Crescent, N. Shields.</li> - -<li>Warrington--Sro. S. G. THROSSELL, Holly Bank, Letchford.</li> - -<li>West London--Sro. S. MAITLAND, 22, Maclise Road, Kensington, W.</li></ul> -</div> - -<div id="est2-2-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> -<div class="left"> -<h4>The Remington</h4> - -<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> - -<p>Just think of it!</p> - -<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> - -<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> - -The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> - -<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> -100, Gracechurch St., London, E.C.</p> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> - -<h4>La Remington</h4> - -<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> - -<p>Pripensu je tio!</p> - -<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> - -<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> - -La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> - -<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> -100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-2-5" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas,</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas,</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti <b>bonajn vinojn</b>, kaj sin turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadoan en Mercurey (S. & L.) France.</b></p> -</div> - - -<div id="est2-2-6" class="reklamo right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. -And it is read by ‘Esperanto’ Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of -the Best Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow -with intelligent interest the great movements of Contemporary -History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75 c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - - -<div id="est2-2-7" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> - -<ul> -<li>Sro. <span class="sc">G. L. Browne</span>, Agonto por Patentoj, 433, Birkbeck -Bank Buildings, High Holborn, London, W.C. Deziras leterojn, k.t.p., -pri ĉiuj aferoj.</li> - -<li>Frl. <span class="sc">F. A. Meigh</span>, Ash Hall, Stoke-on-Trent. Deziras koresp. -per ilus. p-k. kun fremdaj Esperantistoj. (Prefere kun ne-Francaj).</li> - -<li>Frl <span class="sc">M. Mitchell</span>, Acuba House, 65, Marquess Rd., Canonbury, -London, N. Kun alilandanoj per ilus. p-k.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Alfred Monod</span>, 3 ch. de la Poterie, Geneva, Switzerland. -Dezirus kor. kun ne-Francaj samideanoj.</li> - -<li>Rev. <span class="sc">A. H. Nankivell</span>, Bere Alston, R.S.O., S. Devon, -England. Deziras korespondadi kun alilandanoj pri ekleziaj kaj -politikaj aferoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">W. W. Padfield</span>, 37, Burrell Road, Ipswich, England. -Deziras interŝ. leterojn aŭ mallongajn tradukaĵojn kun fremda -Esperantisto (lernanto) por reciproka kritikado kaj plibonigado.</li> - -<li>Dro. <span class="sc">C. Fred Pollock</span>, 1, Buckingham Terrace, Glasgow, -Scotland. Deziras korespondadi kun ĉiulandaj Esperantistoj por ilus. -p-k. Ĉiam kaj tuj respondos.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Jules Poncet</span>, Teraillet, Geneva, Switzerland. Deziras -interŝ. ilus. p-k. kun ĉiulandaj Esp.</li> - -<li>Srino. <span class="sc">A. Randall</span>, 12, The Paragon, Bath. Deziras informojn -per ilus. p-k. pri la aferoj kiuj plej interesigas la virinojn de -aliaj landoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Eugene Velaine</span>, 30, rue des Arbalètriers. Saint -Quentin, Aisne, France. Deziras interŝ. ilus. p-k. kaj p-markoj kun -ĉiulandanoj, sed precipe kun Britaj Kolonianoj. Tuj kaj ĉiam -respondos.</li></ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. poŝtmarkoj).</p> -</div> - - -<div id="est2-2-8" class="banner border center"> -<p class="pagenum">17</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;padding-left:5%;font-size:80%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;padding-right:5%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie, Esq., 67, Kensington Gardens Square, London, W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>NEW ZEALAND.—Esperanto Society, P.O. Box 50, Auckland.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - - -<p style="float:left;width:20%;padding-left:2em;">16. [Vol. II., No. 2]</p> - -<p style="float:right;width:20%;font-size:80%;text-align:left;"> - Subscription, 3s. Per Annum. - Single Copies, 4d. net. Nos. - 2 to 13, 6d. each; Later Issues - 4d. each, net.</p> - -<p>FEBRUARO, 1905.</p> -</div> - - -<div id="est2-2-9" class="article" lang="eo"> -<div class="imgcenter"> -<img width="771" height="393" src="../images/henriko.jpg" alt="[Illustration: Eniro de Henriko]" /> -<p>"La Eniro de Henriko VII. en Shrewsbury super la korpo -de la Urbestro."</p> -</div> - -<p class="center">PENTRATA KAJ RAKONTATA DE ALFRED J. HULME.</p> - - -<p>Henriko Tudoro, tiatempe Grafo de Richmond (poste Reĝo Henriko VII. -de Anglujo) estis en jaro 1485 vojaĝanta tra Kimrujo kaj Anglujo -kune kun granda sekvantaro, sur la vojo al la batal-kampo de Bosworth -Field, kie li venkis la tiaman reĝon, Riĉardon III.</p> - -<p>Antaŭ la tur-fortigita pordego de Shrewsbury venis la Grafo -Henriko—bela juna viro havante dudek jarojn—kun sia sekvantaro, kaj -postulis permeson eniri.</p> - -<p>Sed la urbanoj malpermesis al li la eniron, ekkriegante, ke ili ja -nenian reĝon konas krom Riĉardo, kies fidelaj regatuloj ili estas, -kaj kies sigelon ili uzadas. La Urbestro esprimis solenan kaj -seriozan ĵuron, ke la Grafo ne envenos urbon escepte trans lia -korpo—signifante, ke li preferas la morton antaŭ ol li permesos al -Henriko la eniron.</p> - -<p>Henriko trankvile reiris, starigis tendetaron kaj, nokttempe, sendis -tri sinjorojn por paroladi ĉe la pordegejo. La rezultato de tiu ĉi -parolado estis, ke la urbanoj decidis, ke ili permesos al li la -eniron, se li transpaŝos super la korpo de la (vivanta) urbestro, -dum tiu ĉi kuŝas sur la tero ekster la pordegejo, kaj per tio ne -estos ĵurrompulo.</p> - -<p class="pagenum">18</p> - -<p>Tial, morgaŭe, tio efektiviĝis. Kun la belegeco kaj lukso, kiuj -tiatempe akompanis militajn aferojn, la kavaliraro, rajdante antaŭ -la militistaro, inter kiu estis Henriko, alvenis antaŭ la pordega -fortikaĵo. La kradega barilo leviĝis. La urbestraro, areto da -urbanoj, kaj la urbestro—Tomaso Mitton—portante longan bluan robon, -kaj liaj kunestroj kaj partianoj, sekvata ambaŭflanke de -honor-gvardio de du vicoj da soldatoj, ĉiu tenante halebardon, -elvenis ekster la pordego.</p> - -<p>La kradego malleviĝis. Kvankam tiu ĉi okazis ekster la pordegoj, la -ceremonio estis videbla el multaj hom-plenaj fenestroj de la -ĉirkaŭ-urbaj domoj apud la pordego, kie devis loĝi ĉiuj neburĝoj -kaj alilanduloj.</p> - -<p>Kiam liaj du lakeetoj metis sur tero matraseton kaj, genufleksinte, -tenis la angulojn de la kapkuseno, la inda urbestro kiel eble plej -majeste kuŝiĝis apogante sin sur kubuto, kaj serioze rigardis la -junan Grafon Henrikon.</p> - -<p>Doninte la kondukilon de sia gaje kaj blazone drapirata ĉevalo al -paĝio, la Grafo, vestata de brileganta blua ŝtala armaĵo, sed kun -ortuka supervesto kaj velura ĉapo malsupreniris sur la (por bonveno -flor-kovratan) teron kaj, inter kelkaj el liaj altrangaj kunuloj, -promenis al la kuŝejo de Tomaso Mitton, kaj kun humila kaj bonsenta -mieno suprepaŝis la gravan kaj konsciencan Urbestron, kaj per tio -savis lian valoran ĵuron.</p> - -<p>Tio farite, la kradego tuj leviĝis, procesio formiĝis kaj, sub -pluveto de floroj—precipe ruĝaj, kiuj signifis la Lankastrian -devenon kaj heredecon de la estonta reĝo,—la amaso sin turnis -urben.</p> - -<p>Henriko, rajdante sian belegan kremkoloran ĉevalon, iĝis la fokuso -de granda bonvena aplaŭdado de la ĝoja popolo kiu salutis lin per -krioj de: "Dio bone progresigu cin" kaj, por la unua fojo, liaj -oreloj ricevis tiun ravan krion: "Dio savu nian Reĝon."</p> - -<p>Henriko gaste restis nur unu nokton en domo, kiu ankoraŭ staras.</p> - -<p>Historio rakontas al ni, ke li tiam preteriris, kaj, unu semajno -poste, sur la batalkampo, li kroniĝis anstataŭ la ĵusmortinta -Riĉardo III.</p> - -<p lang="en">(<i>Block reproduced by kind permission of</i> <span class="sc">Messrs. Meisenbach & -Co.</span>).</p> -</div> - - -<div id="est2-2-10" class="poetry"> -<div class="left"> -<h3 class="poem-header">BARCAROLLE.</h3> - -<p>De Théophile Gautier.</p> - - -<div class="verse" lang="fr"> -<div class="stanza"> - <span class="i2">Dites, ma jeune belle,</span> - <span class="i2">Où voulez-vous aller?</span> - <span class="i2">La voile ouvre son aile,</span> - <span class="i2">La brise va souffler!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">L’aviron est d’ivoire,</span> - <span class="i0">Le pavillon de moire,</span> - <span class="i4">Le gouvernail d’or fin;</span> - <span class="i0">J’ai pour l’est une orange,</span> - <span class="i0">Pour voile une aile d’ange,</span> - <span class="i4">Pour mousse un seraphin.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i2">Dites, etc.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Est-ce dans la Baltique,</span> - <span class="i0">Sur la mer Pacifique,</span> - <span class="i4">Dans l’île de Java?</span> - <span class="i0">Ou bien dans la Norvège,</span> - <span class="i0">Cueillir la fleur de neige,</span> - <span class="i4">Ou la fleur d’Ansoka?"</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i2">Dites, etc.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Menez-moi," dit la belle,</span> - <span class="i0">"À la rive fidèle,</span> - <span class="i4">"Ou l’on aime toujours."</span> - <span class="i0">Cette rive, ma chère,</span> - <span class="i0">On ne la connaît guère</span> - <span class="i4">Au pays des amours.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i2">Dites, etc.</span></div> -</div> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">BARKAROLO.</h3> - -<p>Tradukita de D. S. Rose, M.A.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i2">Diru, belulino!</span> - <span class="i2">Kien iri vi volas,</span> - <span class="i2">Liberiĝas la velo,</span> - <span class="i2">La venteto blovas.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Elefantost’ remiloj</span> - <span class="i0">Kaj silkaj flagetoj,</span> - <span class="i4">Ora direktilo;</span> - <span class="i0">Por balasto kaj vel’</span> - <span class="i0">Oranĝo, de anĝel’</span> - <span class="i4">La bela flugilo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i2">Diru, k.t.p.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ĉu al la Baltiko,</span> - <span class="i0">Aŭ la Pacifiko?</span> - <span class="i4">Diru, kara mia,</span> - <span class="i0">Aŭ kie, de neĝo</span> - <span class="i0">Reĝadas la reĝo</span> - <span class="i4">En lando glacia?</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i2">Diru, k.t.p.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Foriri volas mi</span> - <span class="i0">"Al la lando kun vi</span> - <span class="i4">Kie amo restas."</span> - <span class="i0">Ĉe amantoj, Ho ve!</span> - <span class="i0">Tiu lando tute</span> - <span class="i4">Nekonata estas!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i2">Diru, k.t.p.</span></div> -</div> -</div> -</div> - -<div id="est2-2-11" class="article"> -<div class="left" lang="eo"> -<p class="pagenum">19</p> -<h3>MONATO POST MONATO.</h3> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0"><i>"Nun mi tuj instruos vin,</i></span> - <span class="i0"><i>Kial ĉiu vorto, aŭ bruo, aŭ sono,</i></span> - <span class="i0"><i>Pro ĝia ripetado,</i></span> - <span class="i0"><i>Eĉ se ĝi nur blekiĝis de muso,</i></span> - <span class="i0"><i>Devas alveni ĝis la Domo de la Famo."</i></span></div> -</div> - -<p>Legante tiujn vortojn de la patro de la Angla poezio, ni nature -memoras la historion de Esperanto. Ĉiuj nun scias kiel la unuaj -vortoj, parolitaj en la Pola Varsovio, pli kaj pli disvastiĝadis, -ĝis kiam ili fine atingis sian celon, la finoj de la mondo. Kaj ni -hodiaŭ ĝoje ekvidas ke la son-ondetojn, ĉiam plilarĝiĝantaj, -fine superfluis la tutan mondon, ĉar Esperanta Societo nun ekzistas -en Nova Zelando. Feliĉa je la posedo de forta Komitato, tiu ĉi plej -moderna el Societoj komencis viglan vivadon, flegata de la kolonia -lerteco kaj energio, kiu ĉiam karakterizas la Novan Mondon.</p> - -<p>Sur represaĵo de anonco sur la <i>Auckland Star</i> ni legas:—</p> - -<p>Esperanto—kaj internacia frateco.—Vidu anoncon.</p> - -<p>Esperanto—la afero de la dudeka jarcento.—Vidu anoncon.</p> - -<p>Esperanto—perfektigas nian neperfektan lingvon.—Vidu anoncon.</p> - -<p>Esperanto—de plezuriga utileco por ĉiuj.—Vidu anoncon.</p> - -<p>Esperanto—kontaktigas kun nuntempa Eŭropa pensado.—Vidu anoncon.</p> - -<p>Esperanto—la Help-lingvo.—Vidu anoncon.</p> - -<p>Ni citas tion ĉi kiel specimeno de koloniaj penadoj propagandi kiu, -kiam aldonata al "Esperantaj naĝ-kursoj," "Esperantaj ludoj," -k.t.p., estas dezirinda aldono al la ĝis nun uzataj metodoj.</p> - -<p>Kiel la son-ondetojn nun, kiel ni ĵus vidis, atingis siajn limojn, -ili nature kuntiriĝas, kaj, kiam alvenos la somero, ili devas esti -kunĉentriĝintaj, ne ĉe Varsovio, sed ĉe Bulonjo, la bonvena -haveno de la Esperantistoj.</p> - -<p>La memorinda kunveno kredeble superos niajn atendojn. S<sup>ro</sup> -Michaux, la nelacigebla, ĉiutage ricevadas promesojn ĉeesti, kaj -multe da la vizitontoj intencas profiti pro la okazo, kaj viziti -Londonon antaŭ, aŭ post, la kongreso. La dato de tiu ĉi definitive -anonciĝis kiel Aŭgusto 3–13; la ĉefaj kunvenoj okazos je la 6a kaj -10a de la monato. Bileto por ĉiuj kunvenoj, festoj, kaj ceremonioj -kostas nur tri frankojn, kaj tial neniel <span class="pagenum">20</span> povos malhelpi la -ĉeestadon de kiel eble plej multe da samideanoj. Estas esperinde, ke -ni en Londono povos aranĝi diversajn socialajn kunvenojn por -kontentigi niajn alilandajn vizitontojn.</p> - -<p>Tiaj okazoj kiaj la Jarkunveno de la London Esperanto Club, kiu -okazis Jan. 12 ĉe la Essex Hall, donas grandan helpon al la Afero. -Je la nomita okazo multaj afablaj helpantoj faris kantojn, -recitadojn, kaj dramajn skizojn en Esperanto, kaj multaj favoraj -kritikaĵoj aperis sur la Brita gazetaro la sekvantan tagon.</p> - -<p>Ĵus antaŭ tiu bone ĉeestata kunveno la gazeto de la B.E.A. unue -aperis, sub alloganta verda kovrilo. Ĝi devos trafi sian celon, -nome, unuigi la diversajn grupojn kaj helpi la ĝeneralan Britan -propagandon. Ni rapidas sendi niajn plej korajn bondezirojn pro la -sukceso de la nova ĵurnalo. Ĝia enhavo estas proksimume la duono de -tiu de <span class="sc">The Esperantist</span>, kaj la jarabonpago estas proporcie.</p> - -<p>Iom simila je formo kaj apero estas la nova kaj beleta <i>Germana -Esperantisto</i>, kiu estas inda je niaj Germanikaj amikoj, kaj kiu -sekve havos kreskantan disvastiĝon.</p> - -<p>La nova Rusa Monataĵo estas baldaŭ atendata, kaj ankaŭ devos esti -valora aldono al niaj jam grava Biblioteko. Ni plezure vidas ke la -<i>Vestnik Znanja</i> (Scienca Revuo) nun eldonigas senpagan aldonon, -enhavantan mallongan monatan lernolibron. Nia kunverkanto, S<sup>ro</sup> -Kolowrat, antaŭ ne longe eldonis Rim-vortaron kaj beletan kanton, -"<i>Kuraĝe antaŭen</i>," kiujn li sendos post ricevo de 70 c. poŝtmarke -(Morskaja 29, Peterburg).</p> - -<p>Turkujo ĝis nun restis iom malantaŭe, kaj estas kun speciala -plezuro ke ni lernas pri la fondiĝo de Esperanta kurso en unu el la -plej ĉefaj kolegioj, kie la studentoj montrigas la kutiman -entuziasmon pro la lingvo. Eble, se tiu ĉi fakto estis konita antaŭ -kelkaj monatoj, Gergovio estus vizitinta Turkujon dum ŝia Esperanta -vojaĝo!</p> - -<p>Sed eble niaj legantoj ne konas pri ŝia ekzistado! Certe ni mem tre -miris kiam ŝi alvenis ĉi tie dum la Kristnaskaj festoj, pasigi la -gajan tempon en nebulega Londono. La nebulego estis ja tiel densa ke -la poŝtisto ne havis facilan laboron meti ŝin ĉe ŝia celo. Ni -supozas ke tiaj mond-vagantaj leteroj baldaŭ oftiĝos, ni do tie ĉi -ekzamenos la historion de Gergovio de kiam ŝi lasis sian hejmon en -<i>Clermont-Ferrand</i> lastan Julion.</p> - -<p>Vizitinte Belgujon, Svedujon, Bohemujon, Rusujon, Germanujon, ŝi -envenis Anglujon, nur rapide transsendiĝis Kanadujen, el kie al -la <span class="pagenum">21</span> Unuigitaj Ŝtatoj, Meksiko, Peruo, Hindujo, Maltujo, Italujo, -Algerujo, kaj, fine, "Hejmo, dolĉa hejmo"! Ĉiu ricevinto aldonis -kelkajn vortojn de bonveno, tial ke la dokumento ja estos kuriozaĵo, -se ĝi postvivas la danĝerojn de la vojaĝo ĉirkaŭ la mondo.</p> - -<p>Neordinara nombro de artikoloj aperis dum la lasta monato pri -Esperanto, kaj ni interese ekscias ke la Amerika <i>New Era</i> ekhelpis -nin, sur la alia bordo de la hareng-lagego.</p> - -<p>Kontraŭe, novaj libroj ne estis multenombraj. Libreto laŭ la <i>Penca -Lernolibro</i> eldoniĝis de la firmo Hachette en la Franca lingvo, kaj -la firmo Borel eldonis alian broŝuron kaj libreton pri <i>Kurbaj -Linioj</i> (23 pp.; 70 c.).</p> - -<p>Kvankam "La Ventego" estis presita antaŭ la Nova Jaro, ni nur -ricevis ilin de la bindistoj malmultope. Ni kontente anoncas ke ĉiuj -fruaj aĉetantoj nun proviziĝis, kaj ke granda nombro de aprobantaj -leteroj jam alvenis de niaj amikoj.</p> - -<p>Ĉar ŝajnis esti bezono por ia bone aranĝita libreto por donaci, -kie la kutima paperdorsa broŝuro ne estus akceptinda, ni nun -eldonigas "<i>The Esperanto Language Practically Considered and -Described</i>," de nia bonekonata amiko kaj eminenta filologisto, D<sup>ro</sup> -Lloyd, de Liverpool. Sub bela art-tuka kovrilo (kun portreto), tiu -ĉi libreto nun estas aĉetebla je 1 fr. 20, aŭ 10 frankoj la dekon.</p> - -<p>Ni fidas ke ĝi same ricevos la aprobon de niaj legantoj, kaj gajnos -novajn samideanojn el la rangoj de la lingvistoj kaj kleruloj al kiuj -ĝi celas alvoki.</p> - -<p>Konkludante, ni deziras danki ĉiujn Korespondantojn kiuj afable -sendis Kristnaskajn kaj Nov-Jarajn kartojn.</p> - -<p class="far_sig sc">La Redaktoro.</p> -</div> - -<div class="right" lang="en"> -<h3>MONTH BY MONTH.</h3> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0"><i>"Now hennesforth I wol thee teche,</i></span> - <span class="i0"><i>How every speche, or noise, or soun,</i></span> - <span class="i0"><i>Through his multiplicacioun,</i></span> - <span class="i0"><i>Thogh it were pyped of a mouse</i></span> - <span class="i0"><i>Moot nede come to Fames House."</i></span></div> -</div> - -<p class="near_sig sc">Chaucer.</p> - -<p>Reading those words of the "Father of English Poetry," we naturally -call to mind the history of Esperanto. All now know how the first -words, spoken in the Polish Warsaw, have become more widely known, -until they have finally reached their goal, the ends of the earth. -And we to-day gladly note that the little waves of sound, ever -widening, have at last covered all the earth, for an Esperanto -Society now exists in New Zealand. Fortunate in the possession of a -strong Committee, this most modern of Societies has commenced a -vigorous existence, fostered by the Colonial smartness and energy -which ever characterises the New World.</p> - -<p>On a reprint of an advertisement in the <i>Auckland Star</i> we read:—</p> - -<p>Esperanto—and International Fraternalism.—See Advert.</p> - -<p>Esperanto—the vogue of the 20th Century.—See Advert.</p> - -<p>Esperanto—makes perfect our imperfect speech.—See Advert.</p> - -<p>Esperanto—of pleasurable usefulness to all.—See Advert.</p> - -<p>Esperanto—effects contact with present-day European thought.—See -Advert.</p> - -<p>Esperanto—the Key Language.—See Advert.</p> - -<p>We quote this as a specimen of Colonial efforts at propaganda, which, -when added to "Esperanto swimming races," "Esperanto games," etc., -form a desirable addition to the hitherto adopted methods.</p> - -<p>As the waves of sound have now, as we have just seen, reached their -limit, they naturally tend to contract, and, when summer comes, they -should have become concentrated once more, not at Warsaw, but at -Boulogne, the welcome haven of the Esperantists.</p> - -<p>The memorable gathering bids fair to eclipse our expectations. Maitre -Michaux, the indefatigable, daily receives promises to be present, -and many of the visitors intend to profit by the opportunity, and -visit London before or after the Congress. The date of the latter has -been definitely fixed for August 3th–13th; the principal meetings -will take place on the 6th and 10th of the month. Tickets of -admission to all meetings, festivities, and ceremonies cost only -half-a-crown, and so can in no way check the visit of as many -friends-in-Esperanto as possible. It is to be hoped that we in London -will be able to devise some social gatherings to entertain our future -foreign visitors.</p> - -<p>Such functions as the Annual Meeting of the London Esperanto Club, -which took place on January 12th at the Essex Hall, give great -stimulus to the Cause. On the occasion in question many kind helpers -rendered songs, recitations, and dramatic selections in Esperanto, -and numerous favourable criticisms appeared in the British Press on -the following day.</p> - -<p>Just before that well-attended meeting the Gazette of the B.E.A. made -its first appearance, under an attractive green cover. It should -serve its purpose, namely, to unite the divers groups and assist -general British propaganda. We hasten to send our best wishes for the -success of this journal. Its contents amount to approximately half -those of <span class="sc">The Esperantist</span>, and the subscription is likewise -in proportion.</p> - -<p>Somewhat similar in form and appearance is the new and pleasing -<i>Germana Esperantisto</i>, which is worthy of our Teutonic friends, and -which should, in consequence, have a steadily growing circulation.</p> - -<p>The New Russian Monthly is expected shortly, and should also be a -valuable addition to our already impressive Library. We are pleased -to note that the <i>Vestnik Znanja</i> (Scientific Review) now issues a -free Esperanto supplement, containing a short monthly text-book. Our -contributor, Mr. Kolowrat, has also recently published a -Rhyme-vocabulary and a pretty song, "<i>Kuraĝe antaŭen</i>," which he -will send on receipt of six stamps (Morskaja 29, St. Petersburg).</p> - -<p>Turkey has so far been rather in the background, and it is with -especial pleasure that we learn of the foundation of an Esperanto -course in one of the principal colleges, where the students show the -usual enthusiasm for the language. Maybe, had this fact been known a -few months back, Gergovio might have visited Turkey on her Esperanto -journey.</p> - -<p>But perhaps our readers are not aware of her existence. We certainly -were most surprised when she put in an appearance at Christmastide, -to spend the happy season in foggy London. Indeed the fog was so bad -that the postman had no easy task to deposit her at her destination. -We suppose that such world-encircling letters will soon become -common, so we will here look into Gergovio’s history since she left -her home in <i>Clermont-Ferrand</i> last July.</p> - -<p>After visiting Belgium, Sweden, Bohemia, Russia, Germany, she entered -England, only to be promptly despatched to Canada, whence to the -United States, Mexico, Peru, India, Malta, Italy, Algiers, and, -finally, "Home, sweet home." Each recipient added a few words of -welcome, so that the document will indeed be a curiosity, if it -survives the perils of the journey round the world.</p> - -<p>An exceptional number of articles on Esperanto have appeared during -the last month, and we note with interest that the American <i>New Era</i> -has lent a hand on the other side of the herring-pond.</p> - -<p>On the contrary, new books have not been plentiful. An adaptation of -the <i>Penny Text-book</i> has been published by Messrs. Hachette in -French, and Messrs. Borel have published another brochure and a -little work on "Curved Lines" (23 pp.; 7d.).</p> - -<p>Although "La Ventego" was printed by the New Year, we only received -them from the binders a few at a time. We are glad to say that now -all early purchasers have been supplied, and that a great number of -approving letters have been already received from our friends.</p> - -<p>As there seemed to be a need for some nicely got-up booklet, suitable -for presentation, where the usual paper-back brochures would not be -acceptable, we now publish "<i>The Esperanto Language Practically -Considered and Described</i>," by our well-known friend and eminent -philologist, Dr. Lloyd, of Liverpool. In neat cloth cover (with -portrait), this book can now be obtained at 10d. a copy, or 9s. the -dozen.</p> - -<p>We trust that it will likewise receive the approval of our readers, -and will serve to gain fresh adherents from the ranks of the -linguists and scholars to whom it is intended to appeal.</p> - -<p>In conclusion, we desire to thank all correspondents who kindly sent -Christmas and New Year cards.</p> - -<p class="far_sig sc">The Editor.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-2-12" class="article" lang="eo"> -<p>Post kiam ni sendis ĉiujn artikolojn por tiu ĉi numero de <span class="sc">The -Esperantist</span>, alvenis la sekvanta letero, kiun afable sendis al -ni D<sup>ro</sup> Carlo Bourlet, el Parizo.</p> - -<p>"<span class="sc">Kara Sinjoro</span>,—Mi estas vokita al la milito, kaj mi devas -forveturi Mandĵurujon. Ĉar mi estas nejuna kaj malsana, tial mi -esperas, ke oni baldaŭ min liberigos kaj mi povos denove labori por -nia afero kaj partopreni en la Kongreso.</p> - -<p>"Sed, en ĉia okazo mi, en la daŭro de kelka tempo, ne povos labori. -Tial mi petas ke miaj amikoj ne miru, ke iliaj leteroj al mi, kelkan -tempon (eble eĉ longe), restos sen respondo.—Via, <span class="sc">L. Zamenhof."</span></p> - -<p>Kompreneble ĉiuj Esperantistoj sendas siajn bondezirojn al nia -eminenta Estro, kaj esperas ke lia vojaĝo ne estos tre longa, kaj ke -li povos ĉeesti Bulonje.</p> - -<p>Profesie, D<sup>ro</sup> Zamenhof estas okulisto kaj, eble, ne estos tro fari -por li ĉe la militejo. Ni laboradu por ke la lingvo restu sur pli -forta fundamento antaŭ ol nia Estro revenos kunlaboradi.</p> - -<p>Nur unu semajno antaŭ ol li skribis tiun malfeliĉan sciigon, ni -ricevis unu el liaj afablaj komunikaĵoj pri <i>La Ventego</i>:—</p> - -<p>"<span class="sc">Kara Sinjoro</span>,—Kun vera plezuro mi ricevis la ekzempleron -de la tre bele eldonata ‘Ventego,’ kaj mi dankas Vin kore por Via -donaco. Volu akcepti mian plej sinceran novjaran bondeziron por Vi -persone, kaj por Via gazeto."</p> - -<p>Vere, la gravaj okazoj de la vivo venas subitege.</p> - -<p><i>P.S.—La milita malsanulejo trovas, ke nia Estro ne estas sufiĉe -forta por la milito. La certa oficiala decido venos nur post kelkaj -tagoj.</i></p> -</div> - - -<div id="est2-2-13" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">22</p> -<h3>VIVIENO.</h3> - -<p class="center">Duparta Ferakonto de E. W.</p> - - -<p>[<i>Parto</i> II.].—La korteganoj tre ekscitiĝis; ĉiuj la kavaliroj de -la Ronda Tablo invitiĝis por partopreni je la memorinda okazo. Oni -ĉie kaj ĉiam parolis pri gravaj solenaj gloraj vidaĵoj, dancoj, -ludoj, kursoj, pri bravec-provoj kaj batal-lerteco inter fortaj -herooj, pri kunkurenco inter belulinoj rilate al juveloj, vestoj kaj -antaŭeco. Tiel okazis ke tute sen rimarko aperis en la kortego -orfulino, zorgatulino de la princo. Estis nia Vivieno, iom -plibeliĝinta je formo kaj moroj, de la tempo kiam ŝi, plorante -forpreniĝis de la hejmo de ŝia infaneco. La klaraj bluaj okuloj nun -havis marverdan nuancon, kaj ombriĝis per longaj okulharoj preskaŭ -nigraj. Ŝiaj iam blondaj, libere defalantaj haroj nun alformis -kvazaŭ duoblan nigra-ruĝan kronon ĉirkaŭ ŝia malgranda kapo. -Ŝia voĉo estis klara kaj dolĉa, sed estis malpli sincera, malpli -korega. Efektive la novaj longaj roboj embarasis ŝin. Baldaŭ kelkaj -nejunaj kavaliroj, altiritaj per ŝia modesta silento, atente -rigardis ŝin, kaj eltrovis, ke ŝi havis trajtojn kaj vizaĵkoloron -pli delikatajn ol tiuj de la plej adoritaj belulinoj de la kortego. -Kompreneble ili esprimis al ŝi sian admiron, egale kompreneble ŝi -plezure aŭdis kaj ridetis.</p> - -<p>De tiu tempo ĉiuj kavaliroj amindumis ŝin, kaj kredis reciprokan la -senton.</p> - -<p>Tamen Vivieno ne estis feliĉa; kaj ŝi eĉ deziris morti, tiel akraj -estis la ĵaluzoj de la antaŭe adoritaj belulinoj.</p> - -<p>Unu tagon la mondfama profeto Merlin vizitis la reĝon, kaj havis -solenan akcepton. Ĉiuj vidis en li la plej grandan konsilanton kaj -defendanton de la nacio. Vivieno vidis nur viron malgrandan, havantan -perfektajn trajtojn, fergrizajn harojn, longan barbon, okulojn -dubelumajn kaj abstraktan vizaĝesprimon. Ŝi atendis ian mienon -adorindan, formon suprehoman pro gracia majesteco. Tamen, post -malmultaj tagoj, ŝi ne povis plu ĝui la spritemajn parolojn de la -ĉirkaŭstarantoj, sed nur volis aŭdi unu voĉon, esti sola por ĝin -aŭskulti.</p> - -<p>Unu vesperon subite ekrigardanta, ŝi vidis la okulojn de Merlin -fiksatajn sur ŝi kun esprimo de akra serĉado. Kviete ŝi toleris -lian rigardegon kaj volonte ŝi redonis rigardon plenan je la plej -ĝentila, respektega amo. Post tiu tago ili estis geamikoj. Rajdante, -promenante aŭ ĉe la reĝaj salonoj, li estis ĉiam apud ŝi, kaj -malicaj enviemaj korteganoj korege ridis vidi la profeton ensorĉitan -de "senkora koketulino." Ilia mokado ĉagrenis nek la profeton, nek -Vivienon. Ĉiutage ŝi fariĝis pli feliĉa, ŝi povis ĉion ami en -tero kaj ĉielo, mem la malsaĝojn kaj malbonojn. Ŝi amegis sian -belegan landon kaj—senlima feliĉeco kaj eterna—ŝi tiom amis -Merlin, ke ŝi neniam pensis al la amo de Merlin; neniam ŝi -demandis: Ĉu mi estas amata de li?</p> - -<p>[<i>Parto</i> III.].—Denove estas grandega ekscitego en la kortego de -Princo Arthur, ne plu pro reĝaj vizitantoj kaj publika gajeco, sed -pro teruraj danĝeroj kaj pro la rimedoj por savi la liberecon al la -lando, la honoron al la batalantoj, kaj la vivon al la popolo. La -barbaroj, senfidaj Sisnaĥoj, idolanoj, homoj senhejmaj, senteraj, -neamataj de siaj kunloĝantoj, nomaduloj: tiuj ĉi, per glavo kaj -glaveto, fajro kaj perfido, penadas venki aliajn landojn. Ofte -venkitaj, ofte forpelitaj, ili ĉiam pli multnombre revenadis kaj -malrapide estis akirantaj la tutan insulon. La kavaliroj de la Ronda -Tablo kaj siaj samlandanoj heroe bataladis, sed la glora malmulto -devas necese cedi al la multoj, kiuj ne devis zorgi pri virinoj kaj -infanoj. Nun la fino proksimiĝis. Jam sendis Arthur kaj Merlin tempo -post tempo en transmarajn landojn tiom da nebatalantoj kiom la ŝipoj -povis enhavi. Nun oni bezonis savi ĉiujn, kiuj restis en danĝero -ĝis la reveno de la ŝipoj.</p> - -<p>La profeto havis multajn amikojn inter la Feoj, li sciis kie trovi -grandajn subterajn kavernojn, kie senĉese fluas puraj riveretoj, kaj -en kies proksimeco kreskas fruktoj, grenoj kaj radikoj. La ĉeestado -de tiom da homoj ja nekonvenis al la feoj, sed la feoj, kaj precipe -la feinoj, estas treege patramaj. Ili neniam deziras forlasi sian -landon, ili avidas nek oron nek arĝenton; en siaj spertaj magiaj -manoj la arbaroj fariĝas multe pli belaj ol smeraldoj, pli -multekostaj ol rubenoj. Ili honoris kaj amegis la venkitajn -defendantojn de la Kimrujo. Sed la feoj sciis ke inter tiuj estis -perfiduloj, pagitaj de la Sisnaĥoj. Tial ili devigis Merlin ĵuri -solene neniam diri la sekreton de la kavernoj krom al unu sola -estaĵo; kun ilia konsento, ili konfidis ĝin al la duonfeino -Vivieno.</p> - -<p>Nun ŝi estis plene okupata, tage rajdante, sekvita de juna -ĉevalisto, al malproksimaj vilaĝetoj por instrui la loĝantojn -ĉion, kion ili devos fari, nome sin pretigi por rapida forkuro; -ĉiam observi la supron de la monteto de Merlin, kaj tie vidinte -lumturfajro, tuj marŝi tien kun ĉiuj porteblaĵoj. Nokte ŝi helpis -malsanulinojn, konsolis malfeliĉulinojn, kaj kuraĝigis timulojn.</p> - -<p>Fine alvenis la fatala tago. Matene marŝis la Princo kun la pluparto -de la kavaliroj por kontraŭbatali la Sisnaĥojn el la oriento, -morgaŭe marŝos la aliaj, sub Merlin, kontraŭ alia bandego, el la -nordo. Vivieno ricevis la lastajn ordonojn <span class="pagenum">23</span> de la profeto, kun -lia beno. Ŝi diris al li adiaŭ kaj iris returnen al la palaco. -Lacega, ŝi sin kuŝis; apenaŭ dorminte, ŝi ekvekiĝis pro brilega -lumo, kiu montris al ŝi tri feinojn. Unu diris: "Venu tuj kun ni, -aŭ Merlin mortos!" Sen prokrasto, sen dubo, ŝi eksaltis, ĵetis sur -sin nigran mantelon kaj silente akompanis ilin. Voje, ŝi sciiĝis, -ke bando da armataj viroj jam ĉirkaŭis la monteton en kiu li estas -ĉe la lumturo kaj, ne kuraĝinte supreniri en lokon ensorĉitan, ili -atendas lian malsupreniron. Nenia feo povis averti ilin, ĉar la -monteto fermiĝis kontraŭ ĉiuj nehomaj estaĵoj krom la ĉielaj -anĝeloj; sed la Kristana bapto de Vivieno ŝin ebligos eniri mem en -la lokon plej sekretan. Ŝi sola povas savi la vivon tiel necesegan -al la tuta nacio; ŝi perdos eble sian propran vivon, tamen ŝi savos -sian popolon.</p> - -<p>Vivieno konsentis. Ŝi ricevis de la feinoj du teksaĵojn tiel -delikataj kiel araneaĵo, kaj aŭdis ilian instruon. Ŝi devos trovi -Merlin en malgranda observatorio apud la lumturo, sciigi al li la -venontan atakon, lin decidigi sin kaŝi en proksima nevidebla kaverno -kaj ĵuri solene, ke li tie restos ĝis la reveno de la Princo. Se li -tute ne volus tiel lasi sian oficon, Vivieno devos ĵeti sur lian -vizaĝon la bluan teksaĵon, kiu lin tuj dormigos, je dormado kiu -daŭros dum centjaroj, se li ne vekiĝus per ĉarmo pli potenca. Pro -tio la teksaĵo ruĝa! Ĉiuj el la feinoj ripetis: "Vualo blua por -dormigi, vualo ruĝa por vekigi!" kaj subite malaperis.</p> - -<p>Sola kaj laca, Vivieno alvenis al la monteto. Ŝi vidis la armatajn -gardantojn kaj diris, "Mi alportas depeŝon al la Estro." Ili ŝin -permesis trapasi. Por ke neniu povu sekvi ŝiajn piedsignojn ŝi -lasis la vojeton kaj baraktis tra dornoj kaj arbetaĵoj ĝis ŝi -alvenis kun manoj kaj piedoj kontuzaj kaj sangaj al la observatorio. -Merlin dormis. Aŭdinte ŝian voĉon, li eksaltis kaj, aŭdinte sian -tutan rakonton respondis: "Adiaŭ, iru en la kavernon, tie restu ĝis -mi estos kondukinta al la batalon la virojn armatajn, kaj poste reiri -en la palacon." "Pro amo de la nacio, cin savu, mia patro, ci estas -la sola espero de nia patrujo."</p> - -<p>Decide li diris, "Vi vin trompas, filino mia, neniu estas iam -necesega, kiam venos la horo Dio sendas la viron. Adiaŭ!" Tiam sciis -Vivieno ke la virta saĝulo neniam cedos. Ekĝemante, ŝi preĝis: -"Pardonu al mi, patro mia, ke mi cin tentis. Donu al mi unu solan -kison, ĉar eble ni nin neniam revidos." Malrapide, ŝanceliĝe, liaj -lipoj tuŝas ŝian frunton; vibro de feliĉeco fortigis ŝiajn -brakojn. Subite al li ĉirkaŭpreninte la kolon, ŝi ĵetis de poste -la bluan vualon super lia kapo, kaj lin helpis atingi seĝon. -Konfuza, ŝi staris rigardanta la belegan vizaĝon dormantan. Subite -brila lumo blindigis ŝin, triumfaj krioj surdigis ŝin, la tero -tremis kaj fendiĝis, vento el profundejo ŝin ekkaptis, turniĝadis -kaj sensentan alĵetis sur la teron.</p> - -<p>Morgaŭe Vivieno kondukis palajn forkurantojn al la kavernoj. -Vespere, ellacigita, ŝi dormadis.</p> - -<p>Dum multaj centjaroj la sklaviĝaj Kimroj komfortiĝis pro la kredo -ke Merlin revivos por ilia reliberigo.</p> - -<p>Kia estis la sorto de Vivieno? Neniu scias, estas ne grave! Ŝi ja -estas nekompatinda, ĉar ŝi ĝuis grandegan feliĉecon.</p></div> - - -<div id="est2-2-14" class="article" lang="eo"> -<h3>LA KAT-NESTO.</h3> - -<p class="center">Observata kaj rakontata de D<sup>ro.</sup> Richard Legge.</p> - - -<p>Legante la interesan rakonton en via Decembra numero pri "Instinkto -aŭ Inteligenteco" mi pensis, ke la sekvanta vera okazo estus -rakontinda.</p> - -<p>Antaŭ ne longe mi havis katinon, kiu estis loĝadinta ĉe mi dum pli -ol du jaroj. Jen ŝi estis aminda, jen ŝi montris signojn de esti -nur duone malsovaĝigita. Unufoje ŝi foriris el la domo kaj estadis -ekstere dum du aŭ tri monatoj. Ofte ŝi alvenis al la pordo, sed nek -ŝi envenus nek akceptus iajn manĝaĵojn. Fine, ŝi revenis kaj -redaŭrigis siajn antaŭajn kutimojn amindajn.</p> - -<p>Je Septembro de tiu ĉi jaro oni ekvidis ke ŝi atendadis sian -akuŝon: ŝi travagis la domon kaj serĉis lokon konvenan por tiu ĉi -okazo, multefoje farinta liton en komodo en la dormoĉambro. Oni ne -permesis tion kaj forpelis ŝin kaj fermadis la pordon de la -dormoĉambro. Poste, dum multe da tagoj, ŝi eliris ĉiutage kaj -revenis al la domo nur por manĝi. Tago post tago oni penadis trovi -kien ŝi iris, sed sensukcese. Oni ŝin vidis kuri ĉirkaŭ tricent -futojn tra la kampo, kaj tiam ŝi malaperis. Fine, unufoje, mia -kolego, Dr. N——, ŝin vidis suprenrampantan la trunkon de -kratagarbo kaj enirantan la neston neuzitan de pigo de la antaŭa -jaro. Dr. N—— suprensekvis ŝin kaj trovis en la nesto kvar belajn -katidojn kun ilia patrino. La nesto estas pli ol dudek futojn supre -la tero.</p> - -<p>Tiu ĉi katino mem loĝis kaj elnutris antaŭan aron da idoj en la -hundejo kun mia hundino.</p> - -<p>Mi ne estas aŭdinta antaŭe pri katidoj, kiuj estas naskiĝintaj en -arbo.</p></div> - - -<div id="est2-2-15" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">24</p> -<h3>KIAM EKFLORADAS REZEDOJ.</h3> - -<p class="center">Pentraĵeto el Rusa Litvujo.</p> - -<p class="center">Originale en Esperanto, verkita de Osip Ivanoviĉ Elleder.</p> - - -<p>Mi memoras la unuan renkonton de Leonid Leonidoviĉ kun la freneza -knabino. Tio estis en printempo post lia alveno. Li venis en nian -Litvan angulon en malfrua aŭtuno en monato Novembro. Neĝojn ni -havis tiam ankoraŭ ne multajn sed la frostoj estis jam severaj, tial -la frenezulino estis jam antaŭ kelkaj semajnoj forkondukita de sia -sidejo. Mi konatiĝis najbarmaniere kun Leonid Leonidoviĉ kaj ni -ofte iris kune promenadi aŭ ĉasadi. Mi estas granda admiranto de la -naturo kaj Leonid Leonidoviĉ konis tiel bone ĉiujn naturaperaĵojn, -kaj kvankam li ne volonte paroladis, tamen ĉio, kion li rakontadis, -estis ĉiam interesinda; mi tial plezure akompanadis lin. Tiamaniere -ni konatiĝis kaj kunamikiĝis.</p> - -<p>Pasis la vintro, venis printempo, alflugis birdaroj. Ĉiuvespere el -la proksima arbaro eksonadis nun laŭtaj melodiaj fajfadoj de turdoj -kaj merloj kaj apud ĉia marĉeto vagadis ruĝtibiaj cikonioj. Unu -tagon en Aprilo estis venta, malagrabla vetero, sed post mezatago, je -la kvara horo, la vento tute kvietiĝis, fariĝis pli varme kaj mi -foriris por fari la promenadon tra la arbetaĵo, kies fondo nun estis -kovrita per amasoj de ĉielbluaj hepatikoj kaj blankaj anemonoj, -parte origita per steletoj de flavaj gageoj (<i>gagea lutea</i>) aŭ sur -malseketaĵoj per larĝfoliaj ĥrisosplenioj (<i>Chrysosplenium -atternifolium</i>).—Admirante tiun ĉi tapiŝon de raviganta ĉarmeco, -kun kiu nevideblaj spiritoj por festo fianĉa nun ornamigis la teron, -mi tie renkontis Leonid Leonidoviĉ, kaj ni kune longe promenis -aŭskultante la voĉojn de reviviĝinta naturo aŭdataj ĉie: el la -tero, el akvoj, en la aero, de ĉiuj sennombraj folioburĝonoj. Ĉie -oni sentis la spiron de juna mistera vivo. Ĉio tio videble -bonfarante efikis je la spirita stato de mia akompananto, li fariĝis -pli parolema kaj la malĝoja trajto, kiun oni ĉiam en lia vizaĝo -vidis, estis nun malpli rimarkema ol kutime.</p> - -<p>La luno jam klare lumis kiam ni venis al la bordo de Ŝeŝupo, jen -subite eksonis de ne tre malproksime, kvazaŭ el nuboj ĉielaj -elirante, la kantado de la frenezulino.</p> - -<p>Kiel arĝentaj voĉoj de harpo eksonoris tra la silenta nokto la -kanto portata de kvietaj printempaj aerondoj—jen proksimiĝante, jen -ree malaperante, nun laŭte, ĝis fine, malrapide iom post iom -disfluiĝante en la trankvila malproksimeco ĝi ekmortiĝis. Ŝi -kantis kanton pri malfeliĉaj geamantoj kaj sendireblan sopiron kaj -maldolĉegan plendon de juna knabino, kies amatulo estas deviĝinta -restadi malproksime kaj nur per "<i>marga gromateli</i>" (multkolora -letereto) povas konsoligi sian knabinon, esprimis la strofo ĵus -eksonanta:</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0"><i>"... kass man’ iĵ vardalo, ir iĵ pravardelo</i></span> - <span class="i0"><i>nier’ mano jaŭnialo, balto dobile-e-lo,</i></span> - <span class="i0"><i>ir atejtu ponu, ŝimtas milionu</i></span> - <span class="i0"><i>nier’ mano jaŭnialo balto dobile-e-e.</i>"<a href="#fnII.2.1" name="fnrefII.2.1"><sup>[1]</sup></a></span></div> -</div> - -<p>Ni haltis kaj aŭskultis:</p> - -<p>... balto dobile-e-e-e redonita de eĥo ŝajnis vibri kaj tremeti -ĉie en la aero.</p> - -<p>Leonid Leonidoviĉ demandeme ekrigardis min.</p> - -<p>"Kio estas tio?" diris li post unuminuta silentado mallaŭte, kaj lia -voĉo ŝajnis iom malcerta.</p> - -<p>"Litva kanto," rediris mi.</p> - -<p>"Kaj la mistera kantistino?"</p> - -<p>"Estas kompatinda frenezulino," kaj mi rakontis al li kion mi sciis -pri ŝi.</p> - -<p>Li aŭskultis min tre atenteme kaj mi rimarkis kiel li dum mia -rakonto kelkfoje nevole ektremetis.</p> - -<p>Kiam mi finiĝis ekdemandis mi: "Ĉu vi volas vidi la frenezan -knabinon? Ŝi sidas ne tre malproksime de ĉi tie sur la alta ŝtono -apud la rivero."</p> - -<p>"Ne!" diris li rapide, "mi ne deziras vidi ŝin."</p> - -<p>Liaj vortoj sonis kontraŭ kutime malmole, ja preskaŭ malamike. Liaj -vangoj estis iom ruĝiĝintaj kiam li diris: "Fariĝis jam tro -malfrue, mi devas iri hejmen; bonan nokton!" kaj ne atendinte mian -resaluton, kun rapidaj paŝoj li malproksimiĝis.</p> - -<p>Pasis kelkaj semajnoj post la rakontita okazo. Leonid Leonidoviĉ mi -nenie trovadis. Al kutimaj vesperpromenadoj li ne alvenadis, kaj mi, -estinte tage tre okupata, ne povis elserĉi lin, tial mi nenion sciis -pri lia farto. Unu dimanĉon mi fine decidis viziti lin sed alveninte -en lian hejmon mi trovis domon fermitan kaj sensukcese mi devis -reveni hejmen.</p> - -<p>Tagoj post tagoj foriradis, jam de longe estis hirundoj revenintaj al -siaj antaŭjaraj nestoj, en la arbaro kriadis kukoloj laŭte sian -nomon, el la densaĵoj de Ŝeŝupa-bordo eksonadis dolĉaj kantoj de -najtingaloj. Sur fondo de arbetaĵo jam malaperis anemonoj kaj -hepatikoj, aliaj kreskaĵoj anstataŭis ilin: pli altaj, pli -luksaj leviĝadis ili <span class="pagenum">25</span> fiere siajn florkapetojn, malestime -malsuprenrigardante je la modestaj, nun velkiĝantaj, infanetoj de -frua printempo. De mia amiko mi nenion aŭdis.</p> - -<p>Venis tagoj sunplenaj, la kukoloj jam ĉesis kriadi, en la grenkampoj -ekfloris bluaj cejanoj, kaj kiel helaj flametoj lumiĝis inter la -trunkaro ruĝaj floroj de kamppapavoj. De mallarĝaj kamplimetoj -alportadis ventspiro odoron de timianoj kaj en mia ĝardeno -ekflorantaj rezedoj dolĉigadis la aeron de vasta ĉirkaŭaĵo kun -sia raviganta bonodoro. ... La norda somero kun sia varmeco, kun siaj -ĉarmoj kaj turmentoj estis veninta.</p> - -<p>Mi en tia tempo ofte forestadis de mia hejmo, ankaŭ mi havis multe -por fari, tial mi ne posedis libertempon por aliaj aferoj. Mian -homoevitantan amikon mi ne vidadis, kaj tial mi estis lin iom -forgesinta.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>"...Rezedoj miaj karegaj rezedoj kiom mi amas vin, ĉarmegaj, -dolĉaj floretoj kiom vi estas karaj al mia koro, amataj, mi -eksalutas vin; mi benas vin mil—milfoje!" Tiujn vortojn per de -profunda pasio tremanta voĉo elparolitajn, aŭdis mi foje vespere -kiam mi okaze eniris en la parton de mia ĝardeno, kiu estas pli -malproksima de mia domo kaj kien ordinare en tia malfrua horo neniu -venadis. Mi haltis kaj aŭskultis atente, la voĉo ŝajnis al mi -konata. Kiu estas tie? demandis mi min mem ekmirigite. Jen ree mi -aŭdis:</p> - -<p>"Kresku, floru, odoru, vi estas ja ŝiaj favoruloj. Ho! se la vento -povus forporti vian dolĉegan spiron kune kun miaj salutoj al ŝi, -malproksimen, malproksimen," jen la voĉo eksilentis, la parolanto -devis esti min rimarkinta.</p> - -<p>"Leonid Leonidoviĉ!" mi elvokis, kaj kun malmultaj grandaj paŝoj mi -estis ĉe la barilo de ĝardeno.</p> - -<p>Aliflanke, duone kaŝigite per elkreskitaj tie densaj siringoj, genue -staris sur la herbaĵo mia amiko. Lia ĉapelo kuŝis apud li sur la -tero, liaj brakoj estis etenditaj tra la paliseroj de barilo: kvazaŭ -li volas ĉirkaŭpreni iun; li estis ankoraŭ pli pala ol kutime kaj -tremis de ekscitiĝo.</p> - -<p>"Leonid Leonidoviĉ! granda Dio kio estas al vi?" elvokis mi, -"parolu, diru al mi kara amiko!" kaj kun granda salto super barilo mi -estis apud li.</p> - -<p>"Ho!" ekĝemis li, "pardonu, mi petegas ... mi nenion ... mi nur -estis ... mi volis ..." konfuze balbutis li, sin leviĝante kaj -timeteme ĉirkaŭrigardante "mi nur admiris viajn florojn, ili estas -tiel belaj ... mi tre amas rezedojn," aldonis li fine pli kuraĝe.</p> - -<p>"Nu mia kara amiko," rapidis mi rediri por maskigi lian videblan -konfuziĝon, "kiel mi ĝojas vin ree foje vidi, ni tiel longe ne -kunvenis, kiel vi fartas? Sed nun mi ne lasos vin, vi devas iri kune -kun mi, ni hodiaŭ vespermanĝos kune," kaj prenante lin sub la brako -ni eniris en mian ĉambron. Alveninte tien li rakontis ke li -lasttempe iomete malsaniĝis kaj pro tio ne povis daŭrigi nian -interkomunikaĵon, ankaŭ ke li nun estas pli okupata ĉar li skribas -artikolon en ia scienca ĵurnalo. Tiel kaj simile li penadis pravigi -sian longan forestadon, sed mi ekkonis, ke ĉio dirita ne estis la -vera kaŭzo, ĉar li seninterrompe balbutiĝis kaj ruĝiĝis. Li ne -estis lerninta mensogi, mia kara Leonid Leonidoviĉ.</p> - -<p>Iom post iom mia amiko retroviĝis, li fariĝis pli certa, kaj kiam -li malfrue adiaŭdiris devis li promesi, ke li baldaŭ ree venos por -ĝuadi la bonodoron de liaj amataj floroj.</p> - -<p>De nun Leonid Leonidoviĉ ofte alvenadis, kaj forirante li ĉiam -portadis freŝan rezedbukedon kun si.</p> - -<p>De ia tempo komencis cirkuladi famoj: ke la frenezulino trovis nun -kolegon. Kolonistoj kiuj nokte kaptis fiŝojn en la Ŝeŝupo -rimarkis, ke sube ĉe la granda ŝtono staras ia viro dum tutaj horoj -se ne eĉ dum tutaj noktoj. Ankaŭ malfruigitaj terlaboristoj vidis -ofte vespere Leonid Leonidoviĉ kiel li iris tra la kamparoj en -direkto de la rivero, kaj oni supozis ke li, kaj la nokta gasto ĉe -granda ŝtono estas sama persono.</p> - -<p>Mi tion ne volis kredi, sed, foje ĉasante, mi preteriris la sidejon -de la freneza knabino kaj mi vidis ke sur la ŝtonplato kuŝas -freŝaj rezedbukedoj, tiuj samaj kiujn mia amiko el mia ĝardeno -portadis hejmen. Efektive samaj rezedbukedoj! Mi estis multe -ekmirigita.</p> - -<p>Kiam mi foje kun Leonid Leonidoviĉ kunvenis mi tial intence tuŝis -la temon pri la freneza knabino kaj diris ke nun baldaŭ venos la -tempo kiam mallaŭtiĝos ŝiaj kantoj ĉar la vintro alproksimiĝas. -Tute kontraŭ mia atendo mia amiko aŭskultis mian parolon kun -trankvila mieno; li eĉ ne konfuziĝis kiam mi rakontis, ke mi vidis -rezedbukedojn sur la ŝtono kuŝantajn kaj nur ĉe la vortoj, ke la -noktaj kantoj nun baldaŭ mallaŭtiĝos mi rimarkis, ke lia vizaĝo -malklariĝis, kaj videbla malgajeco speguliĝis en liaj trajtoj. Post -mallonga silentado li rediris:</p> - -<p>"Jes, mi devas konfesi ke mi kutimiĝis, kaj ke mi nun ofte -aŭskultadas la kantojn de kompatinda knabino—li ĉiam evitadis la -vorton <i>Frenezulino</i>—kiuj tiel sopireme, tiel kortuŝante eksonadas -tra la nokta trankvileco. Ŝi estas malfeliĉulino kaj ŝia sorto -estas certe terura, sed dume ŝi povas restadi sub la pura ĉielo en -la libera naturo, havante siajn florojn kaj siajn kantojn: ŝi -estas certe feliĉa, eble pli feliĉa ol tiuj kiuj posedas nenion -krom—sopiro, brula sopiro je la feliĉeco: tiom por ili karega, kiom -ne atingebla, egale kiel neatingebla estadas <span class="pagenum">26</span> por sola nokta migrulo -la brila stelo sur ĉiela firmamento...."</p> - -<p>"Mi kore bedaŭros kiam mallaŭtiĝos la nokta kantistino ĉar tiam -ŝia kantado mankos al mi, sed ankoraŭ pli mi bedaŭros ŝin mem, ke -ŝi estos devigita forlasi sian verdan sidejon kaj restadi en surda -putra ĉambreto por longa vintra sezono. Kompatindulino, tiam ankaŭ -ŝi perdos ĉion kion ŝi amis!"</p> - -<p>Li eksilentiĝis—"Kaj tamen" daŭrigis li poste, "por ŝi revenos la -printempo, ekfloros ree la rozoj, ŝi ree ekkantos, por ŝi restadas -la espero. Ekzistas homoj pli malfeliĉaj ol tiu ĉi knabino!" -aldonis li pli mallaŭte, kvazaŭ nur por si mem.</p> - -<p>Post tiu parolo restis Leonid Leonidoviĉ nur ankoraŭ mallonge ĉe -mi, li diris cetere ke, ĉar la noktan kantistinon la floroj tiom -feliĉigadas li, por plezurigi ŝin, alportadis kelkafoje bukedon por -ŝi.</p> - -<p>Ni adiaŭdiris.</p> - -<p class="center"><i>Finota.</i></p> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTO:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.2.1"></a> <a href="#fnrefII.2.1">[1]</a> -Kio povas helpi al mi nomo subskribita—kiam ne estas (ĉi tie) mia knabo, -la blanka trifolieto—kaj se alvenu aroj da sinjoroj, cent-milionaroj—ne estas -(ĉi tie) mia knabo, la blanka trifolieto. -</p> - -<p class="footnote"> -[<i>Litva popola kanto.</i>] -</p> - -</div> - -<div id="est2-2-16" class="article" lang="eo"> - -<h3>VIZITO AL LA KORTEGO ĤINA.</h3> - -<p class="center">Speciale verkita por "The Esperantist" de H. T.</p> - -<p>Antaŭ kelkaj semajnoj, mi havis la honoron ĉeesti ĉe aŭdienco -donata de la Bopatrin-imperiestrino kaj la Imperiestro de Ĥinujo al -grava admiralo, kaj venas al mi la ideo, ke mallonga priskribo pri -tiu-ĉi intervidiĝo povus iom interesi la legantojn de <span class="sc">The -Esperantist</span>.</p> - -<p>La Ministro reprezentanta nian landon ĉe la Ĥina Kortego kaj la -Admiralo, kune kun siaj sekvantaroj, forlasis la Senditejon je la -naŭa horo matene, en portiloj portataj ĉiu per kvar portistoj kaj -antaŭenirigataj de gardistareto de kavalerio. La vojoj de Pekino, -kvankam plilarĝaj ol ordinare en Ĥina urbo, estas malpuraj kaj -odoraj krom en la ĉirkaŭaĵo de la Senditejoj, kie ili estas -tenataj en plibona ordo. Post oftaj haltoj, por ke la alportantoj -povu ŝanĝi la stangojn de la portiloj sur la alian ŝultron, ni -fine eniris "La Malpermesatan Urbon"—la eniro en kiun estas kutime -malpermesata al alilanduloj—tra orienta pordego, kaj trapasinte -kelkajn pordojn kaj kortojn, ni malsupreniris el niaj portiloj kaj -marŝis la restaĵon de la vojo.</p> - -<p>Estis multe da Ĥinoj ĉirkaŭstarantaj, kiuj rigardis nin tre -scivoleme, kaj ni estis akceptataj de la Konsilantoj de la -<i>Wai-wu-pu</i>, aŭ Direktaro pro Alilandaj Aferoj. Pliaĝaj Mandarinoj -kun kiuj ni interŝanĝis ĝentilajn salutojn, tiam nin alkondukis al -la Ĉambrego de Aŭdienco. Tie ni nin trovis en modere granda kaj -altega ĉambrego, ornamita de oraj surskriboj Ĥinaj. En centro estis -tapiŝatan estradon sur kiu stariĝis speco de alta tablo portanta -kelkajn ornamojn do artefaritaj floroj. Malantaŭ la tablo sidiĝis -Ŝia Imperiestra Moŝto en tia maniero, ke nur estis videbla la kapo -kaj ŝultroj. Ŝi ŝajne havis nur kvardek kvin jarojn, sed vere -havas preskaŭ sepdek. La hararo estis aranĝita laŭ modo Manĉua; -de la fizionomio oni juĝis decidecon kaj forton; la voĉo estis -fortika kaj plaĉa. Facile estis kompreni kial tiu ĉi maljuna -sinjorino prenas la ĉefan parton en la registaro, kiam oni rigardis -la dolĉan kaj kvazaŭ malfortan Imperiestron, kiu, sidiĝanta ĉe -ŝia maldekstra flanko, sur malpli alta seĝo, kaj for de la tablo, -ŝajnis esti junulo de dekok jaroj, kvankam li havas pli ol tridek.</p> - -<p>Ĉe ĉiu flanko de la ĉambrego sin trovas duoblaj vicoj de -Mandarinoj portantaj malhelajn purpurajn robojn, senornamitaj krom -per la ilustrita simbolo de rango, portata antaŭe kaj poste. Ĉiu -portis la oficialan kastoran ĉapelon kun plumo kaj butono, kaj ĉiu -tenis mallongan glavon per la maldekstra mano.</p> - -<p>La Ministro prezentis la Admiralon al Ŝia Majesto kaj al la -Imperiestro, kaj la Imperiestrino, faranta respondon, parolis pri la -plezuro ŝi sentis akcepti oficiron de tia reputacio kaj invitis lin -supreniri sur la estradon. Ŝia Majesto faris afablajn informiĝojn -pri la vojaĝo de la Admiralo kaj sendis ĝentilajn salutojn al lia -Regnestro.</p> - -<p>Kredeble la interparolado kondukiĝis per tradukisto, ĉar oni kredas -ke nune nek Ŝia Majesto nek la Admiralo scias paroli Esperanton, -kaj la Imperiestro ne malfermis la buŝon dum la tuta aŭdienco. -Estis rimarkinde ke en ĉiu okazo kiam estis necese ke la -Mandarino-tradukisto sin adresu al Ŝia Majesto, li devis genufleksi -ĉe ŝiaj piedoj. Kiel la maljuna sinjoro zorgis sin levi antaŭ ol -adresi sin al la alilanduloj, la interparolado tial estis iom longa; -oni povas kompreni ke li havis multe da ekzerco.</p> - -<p>Fine finiĝis la komplimentoj, kaj farinte kelkajn malaltajn salutojn -ni eliris, kaj oni nin alkondukis en apudan salonon kie ni -partoprenis kelkajn refreŝigaĵojn kune kun la Konsilantoj de la -<i>Wai-wu-pu</i>. Ni tiam diris adiaŭ al ili kaj al la ĉefaj oficiroj de -la Kortego kaj foriris, havantaj la plezuran senton esti vidintaj la -plej interesantan virinon de la nuna epoko.</p> -</div> - - -<div id="est2-2-17" class="poetry" lang="eo"> -<p class="pagenum">27</p> -<h3 class="poem-header">FABLO.</h3> - -<p>Originale verkita de Clarence Bicknell.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kataro foje la musaron</span> - <span class="i2">De l’ ĉirkaŭaĵ’ al balo</span> - <span class="i0">Invitis, la vesperon finan</span> - <span class="i2">De l’ gaja karnavalo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Esperas ni," l’ invito diris,</span> - <span class="i2">"Ke ĉiuj kun komplezo</span> - <span class="i0">Alvenos, de la oka horo</span> - <span class="i2">Vespere ĝis noktmezo."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La tre timemaj musoj tiam</span> - <span class="i2">Suferis per korbatoj;</span> - <span class="i0">Deziris ili balon iri</span> - <span class="i2">Sed dubis pri la katoj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kaj ili, post pripenso, skribis</span> - <span class="i2">"L’ inviton honorindan</span> - <span class="i0">Akceptos ni, se vi promesos</span> - <span class="i2">Konduton tre amindan."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Ĉar ni memoras, malfeliĉe,</span> - <span class="i2">Ke vi, je l’ estinteco,</span> - <span class="i0">Kaj ni malpacojn ofte havis</span> - <span class="i2">Pro mank’ de amikeco."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Respondis la katar’, "Pro tio</span> - <span class="i2">Ne timu, gekaruloj,</span> - <span class="i0">Al nia diro vi konfidu,</span> - <span class="i2">Ni estas veramuloj."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Sur niaj koroj la pasitaj</span> - <span class="i2">Malpacoj estas pezo,</span> - <span class="i0">Sed ĉion vi kaj ni forgesos</span> - <span class="i2">Ĉe l’ bal’, ĝis noktomezo."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La musoj do akceptis kore,</span> - <span class="i2">Kaj pri la preparadoj</span> - <span class="i0">Pripensis kaj diskutis ofte</span> - <span class="i2">Per longaj paroladoj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La tago venis; kaj la gastoj</span> - <span class="i2">Je l’ ĝusta horo oka,</span> - <span class="i0">Kaj ĉiu ĉiun eksalutis</span> - <span class="i2">Per kiso reciproka.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La katoj kun musinoj dancis,</span> - <span class="i2">La musoj kun katinoj;</span> - <span class="i0">Ĉirkaŭkurante ili ŝajnis</span> - <span class="i2">La radoj de maŝinoj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La tempo pasis tre rapide;</span> - <span class="i2">La musoj kun fervoro</span> - <span class="i0">Pligrandiĝanta ĉiam dancis,</span> - <span class="i2">Nek pensis pri la horo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Sed ĉesis la muzik’ subite,</span> - <span class="i2">La direktor’ sidiĝis,</span> - <span class="i0">La noktomeza hor’ sonoris,</span> - <span class="i2">La ĝoja bal’ finiĝis.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La musoj do antaŭen marŝis</span> - <span class="i2">Por centmil dankojn diri,</span> - <span class="i0">Sed la kataro tuj kriegis</span> - <span class="i2">"Ne devas vi foriri."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Ni ankaŭ estas tre dankemaj</span> - <span class="i2">Kaj ĝuis la dancadon,</span> - <span class="i0">Sed nun ni ĝuos <i>vin</i>, karuloj,</span> - <span class="i2">Kaj bonan noktmanĝadon."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La musoj kriis, "Ho! perfidaj,</span> - <span class="i2">Bonfaron vi promesis,</span> - <span class="i0">Ĵurante ke vi la malpacojn</span> - <span class="i2">De l’ estintec’ forgesis."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Sed vi akceptis," la kataro</span> - <span class="i2">Respondis, "kun komplezo,</span> - <span class="i0">L’ inviton de la oka horo</span> - <span class="i2"><i>Sed ne ĝis postnoktmezo</i>."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kaj tuj la musoj malaperis;</span> - <span class="i2">Ne restis eĉ la ostoj</span> - <span class="i0">Nur, kiel memorig’ de l’ balo</span> - <span class="i2">La pintoj de la vostoj!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0"><i>La homoj kiuj veron diras</i></span> - <span class="i2"><i>Sen vortoj tute veraj,</i></span> - <span class="i0"><i>Ol mensoguloj ili estas</i></span> - <span class="i2"><i>Sendube pli danĝeraj.</i></span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-2-18" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">28</p> -<h3>LA LEGENDO PRI LA UNUA VIOLONO.</h3> - -<p class="center">El la Franca de Jean and Jerôme Tharaud, tradukita de F. L. G. -Maréchal.</p> - - -<p>En la vastaj arbaroj de Transilvanio loĝas izolaj lignotranĉistoj, -meze da klaraĵoj, en lignaj kajutoj. Por gajni sian panon, ili nur -scias turnigi siajn hakilojn.</p> - -<p>La paso de ciganoj estas kvazaŭ fulmo de gajeco por tiuj ĉi homoj, -kies vivo estas tiel sovaĝa kaj tiel senŝanĝa.</p> - -<p>La du ciganoj portas sub brakoj unu la violonon, la alia la cimbalon, -aŭ harpon kun kupraj kordoj. La harpo akompanas, per siaj saltantaj -notoj, la seninterrompan melodion de la violono. La perdita -vojaĝanto, kiu estas erarinta, dum la vespero, en Transilvanian -arbaron kaj trovis kunvenon de lignotranĉistoj, kaj kiu vidis tiujn -ĉi kaj iliajn edzinojn danci je la lumeto de mortanta fajro dum la -cigano, sidanta sur falinta arbo ludas sur la kordoj de sia violono, -miras pro la magia povo de tiu ĉi humila ilo. Li do komprenus ĝin, -se li scius la legendon pri la unua violono.</p> - -<p>Antaŭ longa tempo, en Transilvania arbaro, apud klaraĵo, loĝis kun -siaj gepatroj kaj fratoj bela knabino, kies nomo estis Macha. La -familio loĝis en kajuto, per arbtrunkoj konstruata, kaj kovrata per -muskoj. La patrino kaj filino kudras la haŭtajn vestojn, kuiradas la -viandon kaj boligas la supon. Ĉiumatene, dum la bela vetero, la -patro eliras kune kun siaj filoj, kun pezega hakilo sur la ŝultro. -Kvinope, ili atakas grandegan arbon. Ili ĉesas frapegi nur kiam la -falo de la arbo proksimiĝas. Tiam Konstanteno, la plej juna, montis -por fiksi ŝnuron ĉe la pinto de la arbo. La kvin filoj tiras, la -patro donas lastan hakegon, kaj la arbo falas bruege. Tiam ili -detranĉas la branĉojn, forprenas la ŝelon, kaj la blankaj kaj -glataj trunkoj de la abioj naĝas sur torento ĝis la valo.</p> - -<p>Ilia vivo pasiĝis feliĉe kaj pace.</p> - -<p>Macha similas al siaj fratoj. Sed tiuj ĉi estas malbelaj kaj ŝi -estas belega. Ŝi havas adorindan flavruĝan haron, kies la liberaj -ondoj falas sur la dorso kaj, sur la tempio du grandaj bukloj, kiel -du riveretoj, fluas sur la perla blankeco de la vangoj. Ŝi havas la -grandajn bluajn okulojn de la Valaĉiaj filinoj. Ŝi konis ĉiujn -kantojn de la montaro. Per ŝi la kajuto florornamiĝis, dum la -somero, de ĉiaj floroj el la arbaro. Ŝia patrino adoregis ŝin, -ŝia patro, kiam li parolis al ŝi dolĉigas la sonon de sia voĉo; -ŝiaj fratoj revis, en la arbaro, pri la donacoj kiujn ili povus al -ŝi donaci. Traĵano, la plej maljuna, atakis per hakilo ursojn, por -doni al ŝi la felon. Romo serĉis inter la silikoj rarajn ŝtonojn -el kiuj li, antaŭ kelkaj jaroj, konstruis por ŝi ĉirkaŭ-kolon je -barbara lukso. Konstanteno montis al la pintoj de la plej grandaj -arboj por trovi birdojn, kaj Liveo iris al la vilaĝo por serĉi -kelkajn papavajn kukaĵojn.</p> - -<p>Macha ricevis tiun ĉi adoron kiel io natura. Longan tempon ŝi -deziris nenion plu. Sed iom post iom la infaneco pasiĝis, kaj -ekfloris juneco. Ŝi tiam ekrevis pri nekonataj aferoj.</p> - -<p>Nur ŝia patrino devenis tiujn ĉi novajn sentojn, kiujn posedis -Macha, kaj ŝi fariĝis eĉ pli karesanta kontraŭ ŝi. La patro kaj -filoj estis malfeliĉaj kaj poste koleraj pro la malvarmeco je kiu -Macha nun akceptis iliajn karesojn kaj donacojn.</p> - -<p>De la klaraĵo, sur kiu estis la kajuto, Macha povis vidi sur la -supro de monto la grizajn murojn de kastelo. Ofte ĝi kontraŭstaris -sieĝojn, kaj la flamoj, kiuj lekis la murojn, postlasis grandajn -nigrajn fulgajn langojn. Oni rakontis strangajn historiojn pri la -sen-homa kastelo, kaj la lignotranĉistoj ne preterpasis la ombron de -la turo nokte....</p> - -<p>En tago, Macha vidis flugeti ĉe la supro de tiu turo grandegan -silkan flagon. Oni diris en la arbaro, ke la filo de la -kastel-mastroj revenis. La arbaro, kiu jam de longe nur konis la -sonon de hakiloj, la falon de abioj, betuloj kaj kverkoj, nun resonas -per la sono de la ĉaskorno, per la bojo de la ĉas-hundoj....</p> - -<p>Estas la fino de aŭtuno. Macha portas en korbo, al malproksima -kunvenejo, kie laboras ŝiaj fratoj, lignotelerojn da supo. Si, por -la unua fojo, aŭdas la galopon de ĉevalo. Ŝi elsaltas el la vojo, -kaj kaŝas sin malantaŭ kverk-trunko kaj atendas. Subite, el la fino -de mallarĝa aleo ŝi vidas alproksimiĝi, inter la oraj folioj de la -flaviĝa arbaro, kavaliron belevestitan, kiu rajdis belan blankan -ĉevalon, selata de verda ledo.</p> - -<p>Kiel ventego li pasas antaŭ ŝi. La vento de la trakuro flugetigis -lian mantelon, fazanplumo tremetas en lia fela ĉapo kun ora rando. -Lia arĝenta ĉas-korno frapas la selon.</p> - -<p>Per la dekstra mano li tenas grandan bastonon.</p> - -<p>Macha rave rigardas la kavaliron, malaperanta inter la arboj.</p> - -<p>Tiu ĉi viro apartenas al alia gento ol ĉiuj homoj, kiujn si antaŭe -vidis. Li estas pli bela, li estas pli fleksebla, pli riĉa. Ŝiaj -pensoj devas esti tiel malmultaj, kiel ŝiaj vestoj! Plena de -dolĉega sento, kiun ŝi neniam antaŭe sentis, Macha de tiu tago -atendis en la arbaro la "arĝentan kavaliron." Ŝi ofte revidis lin, -sekvantan cervon, sed ŝi ne kuraĝis sin montri, kaj nur rigardis -lin de malproksime, kaŝata malantaŭ ŝtonego.</p> - -<p class="pagenum">29</p> - -<p>Unuvesperon, kiam la lacega kavaliro revenis malrapide, ŝi -kuraĝiĝis prezenti al li fruktojn en korbo; alian tagon ŝi donis -al li akvon en ligna pokalo, alian tagon amason de floroj, kiuj -ekfloras sub la unua neĝo—la lastajn florojn de la jaro. La -kavaliro prenis la fruktojn el la korbo; trinkis la malvarman akvon -el la pokalo; akceptis la florojn kaj senhalte preterpasis, ne eĉ -rigardinte la junan Machon.</p> - -<p>Tiam alvenis la granda vintro. La kavaliro restis en sia kastelo, -kune kun la servistoj kaj hundoj. Macha, en la gepatra kajuto, revis -pro la arĝenta kavaliro, atendante la printempon kun ama febro.</p> - -<p>Fine la printempo anonciĝis en la arbaro: la sezono por ĉasi -revenis por la kastelmastro.</p> - -<p>Liveo elportis el la vilaĝo por Macha ruĝajn ŝuojn. Ŝi surmetis -sian plej belan veston kaj pelton kaj atendis la kavaliron ĉe -voj-kruco de la arbaro. Li aperis al ŝi en sia gloro.</p> - -<p>La radioj de la suno, kiu kuŝiĝis malantaŭ la senfoliaj arboj, -brilegis sur la arĝenta vesto kaj la ĉevalo, gaja pro tiu ĉi unua -ekskurso post la longa vintro, saltegis kaj blekis.</p> - -<p>Macha ekkantis:</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Bela kavaliro, bela kavaliro,</span> - <span class="i0">Venu al mi, tiun ĉi printempo!</span> - <span class="i0">La birdoj kantas sur la branĉoj</span> - <span class="i0">La ruĝaj ŝuoj estas por plaĉi al vi,</span> - <span class="i0">Bela kavaliro, bela kavaliro!"</span></div> -</div> - -<p>Sed la bela kavaliro preteriris, senaŭdi la kanton, kaj Macha ne plu -povis aŭdi la piedfrapadon de la ĉevalo, kaj ekploris....</p> - -<p>Ŝi ploradis nokte kaj tage, ĉar la kavaliro ne volis ami ŝin. -Malespero plenigis ŝian koron, kaj la ideo envenis en ŝian kapon, -ke ŝi demandu helpon al la potenculoj de la Infero.</p> - -<p>Macha estis sola en klaraĵo, nigrita per la restaĵoj de antaŭa -kunveno. La kvarona luno levigis malrapide sian duoblan kornon supre -la arboj de la arbaro. Kverkoj etendis sur la juna fraŭlino la -ombron de siaj branĉoj, kiel manoj. Malproksima perdita hundo bojis. -La horo kaj la loko estas indaj por alvoko al la Diablo!</p> - -<p>Subite ŝi kriis: "Al mi, Diablo, al mi!"</p> - -<p>Tuj, el la trunko de maljuna tondrofrapita kverko duone manĝata de -formikoj, elvenis stranga estaĵo, kies ruĝaj ŝuoj estis fiksataj -al la subbrakoj kaj kiu, anstataŭ ĉapo, portis sur la kapo vastan -kok-kreskaĵon. Li tenis en la mano spegulon. Ĝentile li demandis al -Macha: "Kion vi volas?"</p> - -<p>La juna fraŭlino respondis per forta voĉo: "Mi amas viron, kiu ne -volas ami min."</p> - -<p>Aŭdinte tiujn ĉi vortojn, la demono ridegis, kaj la ridego ne -ekvekis ian eĥon en la naturo.</p> - -<p>"Mi volas vin helpi. Prenu tiun ĉi spegulon. Prezentu ĝin al via -amatulo kiam vi vidos lin. Kiam lia vizaĝo rebrilos sur tiu ĉi -kristalo, li amos vin je amo."</p> - -<p class="center">(<i>Daŭrigota</i>)</p> -</div> - - -<div id="est2-2-19" class="article" lang="eo"> -<p class="left" lang="en">(<i>Author’s Copyright</i>).</p> -<p class="right" style="text-align:right">(<i>Eldonrajto de la Aŭtoro</i>).</p> - -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - - -<p>En la unua porcio de tiuj ĉi Memoroj, mi diras, ke mi eliris sur la -lignan flank-promenejon. Tiun vorton "lignan" mi deziras akcentegi, -ĉar en tiu ĉi vilaĝo (se oni ekceptas du aŭ tri brikajn -konstruaĵojn) ĉio estas ligna.</p> - -<p>Ligna flankpromenejo, kiu konsistas el lignaj tabuloj, altigitaj per -lignaj subportiloj, kondukas al lignaj vendejoj kaj lignaj domoj.</p> - -<p>Mi loĝis en domo, kiu staras aparta, kaj de mia domo la -flankpromenejo etendas sin kiel ponteto super la verda kamparo, ĉar -tie ĉi la kampoj atingas la straton.</p> - -<p>Inter tabulo kaj tabulo oni lasas negrandajn interspacojn por ke la -pluvo facile trapasu. Kompreneble la herbaĵo povas ankaŭ trapasi -<i>supren</i>.</p> - -<p>Mi tre ŝatis mallevi la okulojn kaj rigardi tra la interspacoj la -verdaĵon kaj la florojn.</p> - -<p>Sed ne sole la kampoj atingas la straton; la bestoj ankaŭ ĝin -atingas, kaj libere vagadas sur ĝi. Tie tre ofte mi vidas ilin -trankvile sin paŝti. Pro tio mi ne estas surprizata kiam mi vidas -<i>Boviston</i> kaptante per ŝnurkaptilo, ĉevalidon.</p> - -<p>"Boviston," mi diras, sed tiu ĉi ne estas akurata traduko de la -Amerika nomo "Cow Boy" (Bovina Knabo).</p> - -<p>Al tiuj, kiuj ne konas tiun ĉi nomon, mi diros, ke la Bovina Knabo -tute ne estas knabo sed viro, kiu sur la Amerikaj herbejoj gardadas -la brutarojn.</p> - -<p class="pagenum">30</p> - -<p>Lia nepartigebla kunulo estas sia ĉevalido (Poney) kiu ankaŭ estas -altkreska ĉevalo, kaj li ĉiam kunportas grandan kaptoŝnuron kaj -turnpafileton, ambaŭ el kiuj li uzas lertege.</p> - -<p>Tial la vorto "knabo" signifas "viro" kaj la vorto "ĉevalido" -signifas "ĉevalo."</p> - -<p>La Bovisto kiun mi nun ekvidas nur sin amuzas ĵetante sian -ŝnurkaptilon de la flankpromenejo. Tre larĝa ĉapelo, ornamita de -pecetoj de flavkupro, kovras lian kapon; ĉirkaŭ liaj oreloj pendas -longajn harbuklojn, kaj sur liaj kruroj li portas grandajn botojn kun -spronoj. Vere tre stranga sed tre pentrinda figuro estas tiu de la -Amerika Bovisto—la Hispana <i>Vaquero</i>.</p> - -<p>La drogisto estas elirinta el sia vendejo por kuraĝigi la Boviston.</p> - -<p>Li ankaŭ portas tre strangan ĉapelon. Li havas ĉirkaŭ la kapo kaj -frunto kvazaŭ larĝan ledvindilon (se vi figuras ke li estas metinta -ĉirkaŭ la kapo banderolon de gazeto, sed ledan banderolon, vi -figuros tre ĝuste). En tiu banderolo estas fiksataj kvar maldikegaj -bastonetoj, subtenante malpezegan sunombreleton, kiun li povas altigi -aŭ klinigi laŭ sia deziro, dum la aero libere trapasas inter ĝi -kaj la supraĵo de lia kapo. Li tre laŭdas sian ĉapelon, tamen -ŝajnas al mi ke, por la salutado, ĝi ne estas tute konvena.</p> - -<p>Kiam mi mem, kun mia larĝa sunombrelo estas alveninta al ili, ni -prezentas, mi supozas, tre rimarkindajn, eĉ eble ridindajn, -figurojn.</p> - -<p>La vilaĝo staras sur flanko de monteto, kaj pense mi nun -malsupreniras la deklivon ĝis la rivero. Tiu ĉi ne estas la "Creek" -(rivereto) pri kiu poste mi parolos. Se la leganto trovos en sia -vortaro <i>Creek</i>, <i>Golfeto</i>, li ne miru. La uzo de la vorto <i>Creek</i> -por rivereto estas tute Amerika.</p> - -<p>Ĝi estas vera rivero. Sed oni ne devas pensi pri klara akvo en kiu -oni povas vidi ĉiun ŝtoneton. Neniel! Mi parolas pri unu el tiuj -larĝaj malrapidegaj kaj malpuraj riveroj, kiuj ŝajnas ne kuri, sed -rampi.</p> - -<p>Ĉu mi diros Irlandaĵon? Mi ofte deziras lavi la riveron!</p> - -<p>Mi estas mem akvotrinkulo, kaj al tiu ne estas ĝojige trovi en sia -glaso dikan tavolon de ruĝa polvo; nek al siofulo estas plezure lasi -stari sian glason duonon da horo, por ke la polvo amasiĝu ĉe la -fundo.</p> - -<p>Nature mi riproĉis al la kelnero: "Ĉu vi ne havas filtrojn?" "Ho -jes, certe. Tiu ĉi akvo jam estas filtrita. Vi devas ĝin vidi -antaŭ ol ni ĝin filtris!"</p> - -<p>Foje, ĉe hotelo, mi vidis en la karafo ne sole polvon, sed ankaŭ -malbelegan kaj ege aktivan insekton. Ugh! Mi ne estis sufiĉe soifa -por trinki tiun akvon!</p> - -<p>Tamen ĉe diversaj grandaj Amerikaj urboj mi trovis la akvon tre -bongustan. Oni boligas ĝin, densigas la vaporon, kaj reoksigenigas -ĝin.</p> - -<p>Sur la rivero naĝas pramo en kiun mi eniras kune kun mia kunulo, kaj -tiamaniere trapasas la riveron. Alvenintaj ĉe la alia bordo, ni -elŝipiĝas, kaj, kun granda intereso interparolantaj pri miaj aferoj -ni ne rimarkas, ke ni eniris grandan kampon da maizo. Subite mi -ekvidas ke, krom la kreskaĵoj kaj la mallarĝa vojeto ĉe niaj -piedoj, ni povas nenion vidi. Starante sur la pintoj de la -piedfingroj mi elstreĉis supren ĝis la plena etendo, mian brakon -sed eĉ tiel mi ne povis tuŝi la supron de la kreskaĵo. Mi tute -komprenis kiamaniere oni povus sin perdi en tia gren-kampo.</p> - -<p>Mi diris en la unua porcio, ke unu el la karakterizoj de la Ŝtatoj -estas la multegeco de la Insekta Vivo. Ĉe ĉiu paŝo mi havis la -senton tiel, kiel se ni subpremigas multegon da akridoj. Kredeble ĝi -estas nur senton, ĉar tiuj insektoj estas treege aktivaj, kaj mi -trovis ilin plej ofte ĉe la supro kaj ne ĉe la malsupro de miaj -botoj.</p> - -<p>Mi sentis ke mi estas "Gulivero" kaj ili la "Liliputaj" ĉevaloj kiuj -sursaltas miajn piedojn. Mi devis imagi la rajdantojn. Certe mi -aŭdis sonon, kvazaŭ de multego da siblaj voĉoj.</p> - -<p>Tiu sono estas por mi iom tro inspira, ĉar ĝi similas al tiu de la -son-serpento (rattle-snake), kvankam oni povas facile ilin distingi; -kaj mi ne tre ŝatas la bruon de la akridoj pri tio, ke foje, -vespere, mi estis postsekvata de son-serpento. La morgaŭan tagon oni -mortigis ĝin. Ĝi estis dekkvar futoj longe kaj havis dekkvar -sonorilojn (rattles). Se oni diras la veron, dirante ke ĝi ricevas -novan sonorilon ĉe ĉiu jaro, ĝi havis ankaŭ dekkvar jarojn.</p> - -<p>Fine la farmamastro nin trovis vagantajn sur siaj kampoj, kaj afable -montris la ni la farmon, ĉiam klarigante la ĝustan koston de ĉiu -afero kiun li montras al ni.</p> - -<p>Kelkaj Amerikanoj, se vi dirus al ili: "Kia ĉarma vidaĵo!" -respondus: "Jes, la tero valoras po kvin dolarojn la Ejkro" -(Acre = .40 da Hektaro).</p> - -<p>Tiaj Amerikanoj demandos al vi la koston de viaj vestoj, via -poŝhorloĝo, de ĉio, kion vi portas.</p> - -<p>Mi kredas ke se unu el tiaj Amerikanoj (ili estas nur <i>unu</i> tipo de -la vere potenca raso) estus pendigota, li demandus al la pendigisto -la koston de la ŝnurego, tia estas la forto de la kutimo!</p> - -<p>Tamen tiu scivolemo ne estas malĝentila, almenaŭ laŭ la intenco. -Kontraŭe, la scivoluloj estas tre bonaj, tre gastamaj, kaj faros al -vi multajn amindaĵojn.</p> - -<p>Mi havas tre koran memoron de miaj Amerikaj amikoj.</p> -</div> - - -<div id="est2-2-20" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">31</p> -<h3>LA FAJRTRAPASADO.</h3> - -<p class="center">Priskribo de ceremonio kiu okazis en Pondicherry (Hindujo) en jaro 1901.</p> - - -<p>Estas la kvina horo vespere, en bela somera vetero. Nia puŝ-puŝ -(homŝovata veturilo) estas interpuŝata inter multe da gaje vestataj -viroj, kiuj amasiĝis sur la strato.</p> - -<p>Duonon horon ni tre malrapidas sur stratoj flankataj de budoj, -malkaraj bazaroj, bufedoj, k.t.p., kaj fine atingas la kuŝejon de la -rivero (kiu en tiu sezono de la jaro estas tute seka kaj senakva). -Tie ĉi okazos la ceremonion.</p> - -<p>Ĉirkaŭ la loko oni povas vidi nur homajn kapojn, kiuj aperas, vico -super vico; la tuta pentraĵo estas kvazaŭ flamego de hela koloro.</p> - -<p>Antaŭ ni estas ligna konstruaĵo, kie sidiĝas oficistoj kaj kelkaj -gravaj urbanoj; ankaŭ malmultaj sinjorinoj, kiuj alportas iom da -diverseco al sceno kie alie ĉeestis nur viroj.</p> - -<p>La konstruaĵo apudestis kvadratan terpecon, kiu similis malprofundan -fosaĵon plenigata de dika tavolo de brulantaj karboj.</p> - -<p>Tiu ĉi fajro estas senlace incitata kaj bruligata de kelkaj -laboristoj, ĝis kiam oni tute ne povas alproksimiĝi la lokon, tiel -varmega estas la ĉirkaŭfluanta aero.</p> - -<p>Subite oni ekaŭdas la sonon de Hinda muziko, kaj tien ĉi rapidas la -dio kaj diino, portataj sur la ŝultroj de siaj adorantoj.</p> - -<p>Granda amaso procesie sekvas la gediojn kaj multaj el la sekvantoj -ĵuris, dum la pasinta jaro, trapasi tra la fajro en tiu ĉi tago.</p> - -<p>Ili tion ĉi ĵuris, aŭ por ke ili deturnu ian malbonaĵon, kiu -ekminacas ilin, aŭ en dankema memoro ĉar iu malsana aŭ malsaneta -dum la pasinta jaro feliĉe tute resaniĝis.</p> - -<p>Tiuj, kiuj intencas trapaŝi la fajron fastas la tutan tagon, sin -banas kaj nun aperas ĉirkaŭataj de floraj girlandoj.</p> - -<p>La procesio trifoje ĉirkaŭmarŝadas la fajron, kaj fine oni -starigas la diojn, vidaĵoj al la oriento.</p> - -<p>Je antaŭkonsentita signalo, la ceremonio komencas.</p> - -<p>La adorantoj tramarŝas tra la mezo de la fajro; ili trapasas tra la -longeco de la brulanta fosaĵo, kiu havas eble kvin jardojn da -longeco (preskaŭ kvin metrojn).</p> - -<p>Ili malrapide, mi certigas al vi, kaj en tre orda maniero, trapaŝas -ĝin, kun tute sendolora mieno.</p> - -<p>Oni tie vidas multaj adorantoj, kiuj portas sur ŝultro malgrandan -idon. Tio ĉi okazas, precipe inter malalt-rangaj familioj, ĉar ili -kutimas fari religian promeson ke, se malsanuleto resaniĝos, ili -devos trapaŝi tra la fajro dum la plej proksima festo. Sed ili -kredas, ke la kompatema dio ne volas igi timeman infanon sole trapasi -la fajron; sekve la ido estas portata sur ŝultro de la patro, kaj la -religia ĵuro estas tiamaniere plenumata.</p> - -<p>La ceremonio finite, la amaso bruegeme disiras, senrapide kaj nepre -diskutante la ĵusviditan ceremonion, ĝiajn meritojn kaj malmeritojn -rilate al aliaj antaŭaj festoj.</p> - -<p>Tiu ĉi bruego, tumulto kaj konfuzo oni neniam povus skribe -komprenigi al okcidentulo.</p> -</div> - - -<div id="est2-2-21" class="article" lang="eo"> -<h3>ST. ANDREWS EN SOMERO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de J. T. Haxton.</p> - - -<p>Estas la mezo de la sezono en la antikva griza urbo apud la maro. La -bela ĉefstrato brilas per la helaj someraj vestaĵoj de la virinoj, -kaj la krioj kaj fluetanta ridado de infanoj falas dolĉe sur la -oreloj.</p> - -<p>Tiu ĉi strato, kiu prave fierigas la anojn de St. Andrews, estas en -somero vere vidindaĵo. Ĝi estas longa, sed ne tro; larĝa, sed ne -tro; ne tro ebena, ne tro rekta, ornamata de florvazegoj, flankata de -nun foliplenaj tilioj kaj de multe da puraj, bonezorgataj butikoj.</p> - -<p>Ĉe unu fino estas la antikva pordego, bone konservata, kie oni -prezentis al reĝo Karlo II. en 1650 la arĝentajn ŝlosilojn de la -urbo.</p> - -<p>Ĉe la alia fino estas la restaĵo de la vasta katedro, kiu -detruiĝis dum la Reformiĝo, kaj estas eĉ nun nobla en ĝia ruino.</p> - -<p>Meze de la strato estas la Pastro-kolegio, la Universitata -Biblioteko, la Poŝtoficejo, la Urbestrejo kaj la Urbopreĝejo.</p> - -<p>Eble la ĉefa rimarkindaĵo pri la strato, kiel eĉ pri la tuta urbo, -estas la stranga mikso de la antikva kun la moderna.</p> - -<p>Sed kiel ni promenas laŭlonge tiu ĉi admirinda strato "sub la -tilioj," ni vidas virojn pretigante du veturilojn por veturi la unu -al Crail (Krel) malgranda marborda urbo malproksime ĉirkaŭ dek -mejlojn, la alia al Dura Din, bela valeto.</p> - -<p class="pagenum">32</p> - -<p>La vojaĝontoj apudstaras. Jen feliĉaj geedzoj kun bela filineto; -jen malagrabla, gala, maljuna fraŭlo; jen la ĝojega mezaĝa viro, -kiu ŝercas kaj kore ridas kun siaj amikoj, jen la nerva virino, kiu -senkonfide ektremas pro ĉiu movo de la ĉevaloj.</p> - -<p>Fine, ĉiu enestas kaj ĉio estas preta kaj, kun ĥoro de amikaj -adiaŭoj ili forveturas, la radoj gaje bruetante sur la ŝtonoj.</p> - -<p>Sed ni devas trovi la vojon al la herbejoj aŭ "Links," ĉar ĉio en -St. Andrews ekzistas pro la ludo Golf. De longega tempo tiu ĉi ludo -ludiĝis sur la famaj herbejoj, kiuj estas sendube la plej bonaj en -la mondo. Tie ĉi junuloj kaj maljunuloj—mi ja devas diri gejunuloj, -ĉar tiom da fraŭlinoj ludas nun la "reĝan kaj antikvan -ludon"—trovas sanon kaj forton, ludante sian amatan ludon.</p> - -<p>Homoj venas de ĉie, proksime kaj malproksime, por peli la "fajfantan -pilketon" sur la herbo. Tion ĉi ne povas kompreni tiu, kiu vidas la -ludon unuafoje. Ĝi ŝajnas esti tre facila kaj neinteresa. Estas -necese, ke oni prenu la bastonon kaj penadu irigi la pilkon por -eltrovi kiom da arto estas en la ŝajnsimpla ludo.</p> - -<p>Tion ĉi kiam oni eltrovas, preskaŭ senescepte oni decidas ke oni -devas akiri tiun ĉi arton. Tiel komencas la "Golfa febro!"</p> - -<p>Sed en St. Andrews, golfo ne estas nur ludo. Per ĝi centoj da viroj -trovas okupadon—servante la ludantojn; konservante la herbejon; -fabrikante la ludilojn; portante la bastonojn; instruante lernantojn.</p> - -<p>Vivu do la Reĝa Ludo!</p> - -<p>Proksime al la golf-ludejo estas la marbordo, kie grandaj amasoj da -infanoj ludas, konstruas sablokastelojn, rajdas sur azenoj, kaj sin -banas en la maro.</p> - -<p>Apud la maro kaj en la moderna kvartalo de la urbo sin trovas multaj -belaj domoj, sed en la antikvaj partoj la antikvisto trovas feliĉan -ĉasejon.</p> - -<p>Ĉar St. Andrews estis iam la eklezia ĉefurbo de Skotlando, kaj tial -enhavas ruinojn de multaj preĝejoj, kiuj tenas ĉirkaŭ si memorojn -pri la Skotaj religiaj malpacoj. Oni ankoraŭ montras la lokojn, kie -la sorĉistinoj droniĝis kaj kie la turmentitoj bruliĝis.</p> - -<p>Resume, por ĉiu, la scienculo, la antikvaĵ-amanto, la gaja -plezur-serĉanto, la resaniĝanto; ĉiu trovos ion plaĉan en tiu ĉi -griza, malnova, universitata urbo ĉe la rando de la Norda Maro.</p> -</div> - - -<div id="est2-2-22" class="article" lang="eo"> -<h3>LA INSULO MARGARITO.</h3> - -<p class="center">De G. O. Messerly.</p> - - -<p>Mi alvenis tien ĉi post unutaga vojaĝo de Trinidad, per vaporŝipo -de la "Royal Mail Company."</p> - -<p>Ni unue atingis Carupanon, haveno sur la "Costa Firme," kie ni trovis -la maron tre maltrankvila. Samtage ni lasis tiun ankorejon por veni -al Margarito, Venezuela insulo lokita ĉirkaŭ kvindek mejlojn norden -de la Venezuela ĉeflando.</p> - -<p>La vidaĵo estas bela kaj la marbordo estas poezia tiam, kiam oni -kontempladas ĝian belecon kaj vastecon, kaj la belecon de la -malproksimaj montoj.</p> - -<p>Sennombraj velŝipoj de perlfiŝistoj estas videblaj. Ili serĉas kun -pacienco la ĉefan riĉecon de tiu ĉi insulo, kaj ilia nombro -kreskadis kaj kreskadis tiel rapide, ke mi pensis ke ili estis -nekalkuleblaj.</p> - -<p>La ĉi tieaj perlfiŝistoj uzas la <i>arrastra</i> aŭ skrapilon, kiu -kolektas en sako ĉiujn perl-ostrojn kiujn ĝi trovas antaŭ ĝi sur -la fundo de la maro. Poste la fiŝistoj suprentiras la skrapilon kaj -elektas la pli grandajn ostrojn. Tiuj ĉi estas malfermataj kaj la -viando estas metata en kaldronon kaj kuirata ĝis kiam ĝi iĝas -kvazaŭfluida.</p> - -<p>La supo estas poste forĵetata, kaj la perloj, kiuj restas sur la -fondo de la kaldrono, estas lavataj en malvarma akvo. Tiam la perlo, -la plejamata juvelo de belaj sinjorinoj, aperas brilanta sed ... -multekosta!</p> - -<p>La Margarita popolo, kies raso estas miksaĵo de Kariba kaj Kaŭkaza -sango, estas bonkora.</p> - -<p>Iliaj devizoj estas <i>Hoy</i> (hodiaŭ) por ricevi, kaj <i>Mañana</i> -(morgaŭ) por pagi; sed alimaniere ili estas honestaj kaj aktivaj -komercistoj. Iliaj ĉefaj komercaĵoj estas Perloj, Kafo, Maizo, kaj -Kapra-haŭtoj, kaj ili faras grandan komercadon kun Trinidado kaj -Curaçao.</p> - -<p>Mi mem estas, mi kredas, la unua Venezuelana Esperantisto sed ne la -sola, ĉar mi jam varbis kelkajn, kaj mi ĉiam klopodas!</p> - -<p>La plej malbonaj malamikoj de nia lingvo en Venezuela certe estas la -literoj ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, kaj ŝ ĉar iliaj sonoj estas tute neŝatataj -de la loĝantoj de la patrujo de Bolivar.</p> -</div> -</body> -</html> - diff --git a/38240-h/vol2/e203.htm b/38240-h/vol2/e203.htm deleted file mode 100644 index edc7e6d..0000000 --- a/38240-h/vol2/e203.htm +++ /dev/null @@ -1,2082 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 3 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:none;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -div.imgcenter {text-align: center; margin: 1em auto;} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.near_sig {text-align: left; margin: 0.5em auto 0.5em 4em;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - span.i4 {display: block; margin-left: 2em;} - -p.footnote {font-size: 90%; - text-indent: 0%; - margin-left: 10%; - margin-right: 10%; - margin-top: 1em; - margin-bottom: 1em; } - -sup { vertical-align: top; font-size: 0.6em; } - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> - -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-3-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:20%;">17. (Vol. II., No. 3.)</p> - -<p style="float:right;width:20%;"><i>Marto, 1905.</i></p> -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p>La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 41. Outer Temple, London, W.C.</p> - -<p style="font-size:80%;">All Communications should be sent to THE EDITOR, 67, Kensington -Gardens Square, London. W.</p> -</div> - - -<div id="est2-3-2" class="left border"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th></th><th>Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-11" class="sc">Chapel of Bones</a> (Dr. Gustav Busuttil)</td><td class="numb">33</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-12" class="sc">Month by Month</a></td><td class="numb">34</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-13" class="sc">Legend of a Faithful Soul</a> (A. Motteau)</td><td class="numb">37</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-15" class="sc">When Blooms the Mignonette</a>, concluded -(O. I. Elleder)</td><td class="numb">33</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-16" class="sc">Concerning Children I Know</a> (E. W.)</td><td class="numb">40</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-17" class="sc">Reminiscences</a>, Part III. (Edward -Metcalfe, M.A., Oxon)</td><td class="numb">41</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-18" class="sc">Three Cake Recipes</a> (Jem Ross Archibald)</td><td class="numb">43</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-19" class="sc">From Puŝkin and Lermontev</a> (A. Nippa)</td><td class="numb">43</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-20" class="sc">Legend of the First Violin</a>, continued -(F. L. G. Maréchal)</td><td class="numb">44</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-21" class="sc">India’s International Language</a> -(George J. Henderson)</td><td class="numb">45</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-22" class="sc">From Egypt</a> (Dr. Martyn Westcott)</td><td class="numb">45</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-23" class="sc">Esperanto in Great Britain</a> (Colonel -H. K. Gordon)</td><td class="numb">46</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-24" class="sc">The Sculptor’s Sacrifice</a> (C. S. Bickell)</td><td class="numb">47</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-3-25" class="sc">Dormu!</a> Original Music by F. G. Rowe, -words of Edward Metcalfe, M.A. -(see p. 205, Vol. I.)</td><td class="numb">48</td></tr> -</table></div> - - -<div id="est2-3-3" class="sec-list right border"> -<p>For Local Information apply to the Hon. Secs. -of the following Official Societies:—</p> - -<ul> -<li>Acton—Sro. E. J. GANT, Ivy Dene, Cumberland Road, -Hanwell, W.</li> - -<li>Barrow-in-Furness—Sro. JOHN THOMPSON, 52, Blake Street.</li> - -<li>Battersea—Sro. A. E. LEE, 2, Cupar Road, Battersea.</li> - -<li>Bedford—Sro. A. DUDENEY, 2, Rothsay Gardens.</li> - -<li>Blackpool—Sro. T. WHITTINGTON, B.A., Baines Grammar -School, Poulton-le-Fylde.</li> - -<li>Brighton—Miss OXENFORD, 16, Upper Westbourne Villas, Hove.</li> - -<li>Brixton—Sro. E. W. EAGLE, 21, Kellett Road, Brixton.</li> - -<li>Corbridge-on-Tyne—FRAŬLINO BICKELL, Springfield.</li> - -<li>Dover—Sro. H. R. GEDDES, Northumberland House.</li> - -<li>Dundee—Sro. J. DUCHENE, 3, Seagate.</li> - -<li>Forest Gate—Sro. G. C. H. CARTER, 107, Ham Park Road.</li> - -<li>Glasgow—Sro. J. H. WALLACE, 22, Queen Mary Avenue, -Crosshill.</li> - -<li>Huddersfield—Sro. G. H. TAYLOR, 9, Norman Road, Birkby.</li> - -<li>Ilford—Sro. W. A. JEFFERY, 42, Park Road, Ilford, E.</li> - -<li>Keighley—H. W. D. HAMILTON, 15, Nashville Terrace, Fell Lane.</li> - -<li>Leeds—Sro. J. H. BEAUMONT, 19, Leathley Road, Hunslet.</li> - -<li>Leicester—Sro. MUGGLESTONE, 61, Bonsall Street.</li> - -<li>Liverpool—Sro. R. E. ISSOTT, 5, Gresham Street, Edge Lane.</li> - -<li>London—Miss LAWRENCE, 41, Outer Temple, W.C.</li> - -<li>Newcastle—Bro. J. MILLS, 129, Clara Street, Benwell.</li> - -<li>Portsmouth—Dr. GREENWOOD, 182, Queen’s Road.</li> - -<li>Plymouth—Sro. GRINDLEY, 23, Gifford Place.</li> - -<li>St. Andrews—Sro. J. T. HAXTON, 133, South St., St. Andrews.</li> - -<li>Settle—Sro. C. GRAHAM, Goldelands.</li> - -<li>Warrington—Sro. S. G. THROSSELL, Holly Bank, Latchford.</li> - -<li>West London—Sro. S. MAITLAND, 22, Macliss Road, -Kensington, W.</li></ul> -</div> - -<div id="est2-3-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> -<div class="left"> -<h4>The Remington</h4> - -<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> - -<p>Just think of it!</p> - -<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> - -<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> - -The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> - -<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> -100, Gracechurch St., London, E.C.</p> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> - -<h4>La Remington</h4> - -<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> - -<p>Pripensu je tio!</p> - -<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> - -<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> - -La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> - -<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> -100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-3-5" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas,</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas,</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti <b>bonajn vinojn</b>, kaj sin turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadoan en Mercurey (S. & L.) France.</b></p> -</div> - - -<div id="est2-3-6" class="reklamo right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. -And it is read by ‘Esperanto’ Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of -the Best Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow -with intelligent interest the great movements of Contemporary -History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75 c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - - -<div id="est2-3-7" class="notice left"> -<p style="font-size:140%;">FOR SALE.</p> - -<p style="padding-left:10%;"><span class="sc">160 Guinea ‘Broadwood’ Grand Piano</span> -for £63. In fine condition; Rosewood. -For all particulars write to <span class="sc">The Editor</span>.</p> -</div> - - -<div id="est2-3-8" class="notice right" lang="eo"> -<p style="font-size:140%;">LITOGRAFAĴOJ BEZONATAJ.</p> - -<p style="padding-left:10%;">Sro. <span class="sc">Walter H. Meigh</span> deziras aĉeti Francajn aŭ -Germanajn litografaĵojn por la ornamigo de porcelano. -Skribu al li ĉe Ash Hall, Stoke-on-Trent, England.</p> -</div> - - -<div id="est2-3-9" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> - - -<ul> -<li>Sro. <span class="sc">A. C. Body</span>, 34, Greenbank Avenue, Plymouth. Deziras interŝanĝi ilus. p-k. kun alilandaj Geesperantistoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Oscar Fugatschwig</span>, Srebrenica, Bosnia. Nemetiista fotografanto, deziras koresp. per ilus. p-k.</li> - -<li>Frl. <span class="sc">Helen E. Jones</span>, 44, Church Street, Stanley, Liverpool. Deziras koresp. kun ĉiulandaj gejunuloj per -ilus. p-k. Ĉiam respondos.</li> - -<li>Frl. <span class="sc">Mitchell</span>, Acuba House, 65, Marquess Road, Canonbury, London, N. Kun alilandanoj per ilus. p-k.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Walter H. Meigh</span>, Ash Hall, Stoke-on-Trent, England. Deziras interŝ. kolorajn ilus. p-k. kun -ĉiulandanoj, krom Francanoj kaj Britanoj.</li> - -<li>Srino. <span class="sc">Fred Pollock</span>, 1, Buckingham Terrace, Glasgow, Scotland. Deziras kores. kun ĉiulandaj -Esperantistoj per ilus. p-k. Tuj & ĉiam respondos.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">J. Wibberley</span>, 11, Montrose Terrace, Plymouth. Deziras interŝ. ilus. p-k. kun alilandaj Esperantistoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Harry L. Wiltshire</span>, Pierrepont House, Chippenham, England. Deziras kor. kun alilandanoj per -ilus. p-k. Tuj & ĉiam respondos.</li></ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. poŝtmarkoj).</p> -</div> - - -<div id="est2-3-10" class="banner border center"> -<p class="pagenum">33</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;padding-left:5%;font-size:80%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;padding-right:5%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie, Esq., 57, Kensington Gardens Square, London, W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>NEW ZEALAND.—Esperanto Society, P.O. Box 50, Auckland.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - -<p style="float:left;width:20%;padding-left:2em;">17. [Vol. II., No. 3]</p> - -<p style="float:right;width:20%;font-size:80%;text-align:left;"> - Subscription, 3s. Per Annum. - Single Copies, 4d. net. Nos. - 2 to 13, 6d. each; Later Issues - 4d. each, net.</p> - -<p>MARTO, 1905.</p> -</div> - - -<div id="est2-3-11" class="article" lang="eo"> -<h3>KAPELO EL OSTOJ.<a href="#fnII.3.1" name="fnrefII.3.1"><sup>[1]</sup></a></h3> - -<p class="center">Originale verkita de D<sup>ro</sup> G. Busuttil.</p> - - - -<p>Unu el la kuriozaĵoj de nia insulo Malto, aŭ pli bone de la tera -globo, certe estas malgranda kapelo, kiun niaj fremdaj vizitantoj -bone konas sub la nomo de "Kapelo el Ostoj." Ĝi kuŝas sur la -okcidenta flanko de nia Granda Haveno apud la fortikaĵo Sankta Elmo. -Antikve ĝi estis nur Enterigejo kie ripozis la ostoj de tiuj Maltaj -militistoj kaj kavaliroj de la Ordeno de Sankta Johano Baptisto, kiuj -kontraŭbatalis kaj venkis la Turkojn dum la famega sieĝo de la jaro -1565a.</p> - -<p>Je la jaro 1619a komandatoro G. Nibbia konstruigis sur la enterigejo -malgrandan preĝejon, kiun li dediĉis al "Tre Sankta Nomo de Mario," -sed kiun vulgare oni nomas "La Virgulino’n de la Enterigejo." Tiu -Enterigejo troviĝas en la preĝeja postaĉambro.</p> - -<p>Je la jaro 1850a oni elfosigis la ostojn por ilin aliloke enterigi, -sed pastro proponis ornami per tiuj homaj restaĵoj la preĝejan -postaĉambron. La propono estis akceptata, kaj la pastro pacience la -ostojn tiamaniere aranĝis, ke li aliformigis la ĉambron en ion -misteran, similan al la morta regno.</p> - -<p>La unuan fojon kiam mi eniris en la kapelon mi ne scias kio min plu -mirigis, ĉu la mistera vidiĝo, ĉu la preskaŭ mozaika vidaĵo, kaj -mi ne povis bone difini ĉu la unua impreso estis terura aŭ mirega; -eble ĝi estis miksaĵo de miro kaj teruro—miro pro bela kaj vere -mirigiga ordo de la ostoj—teruro pro la nevidebla, sed reala -apudesto de la morto.</p> - -<p>Antaŭ la kapela postamuro troviĝas altaro montrante el antaŭflanko -latinan surskribon kiun malsupre mi tradukos Esperanten. Apud la muro -nigre pentrita, blanka statuo de la Virgulino kun Ŝia Infano -elstaras meze de granda kadro kunmetita el ostoj (femurostoj kaj -kranioj alterne). Ĉiuflanke de la altaro mi vidas niĉon en kiu -elstaras la tempa simbolo, nome—Skeleto tenante per ĝia dekstra -mano, falĉilon.</p> - -<p>La antaŭaĵo de la kapelo konsistas el granda navo kunmetita el -ostoj precipe el kranioj.</p> - -<p>Jen estas la traduko de la latina surskribo:—</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La universala teras fero estas teatro;</span> - <span class="i0">Homa vivo estas tragedio:</span> - <span class="i0">Ĉio iluzio; ĉio ŝajno.</span> - <span class="i0">La morto estas la lasta linio de ĉio.</span> - <span class="i0">Ĝi malkovras, kaj ĉion solvas.</span> - <span class="i0">Vi kiu vivas tion ĉi pripensu;</span> - <span class="i0">Preĝpetu (de Dio) la lumon eternan por tiuj, kiuj ĉi tie ripozas</span> - <span class="i0">Foriru kun paco kaj senĉese memoru, ke vi mortos.</span></div> -</div> - -<p>Ĉu pace foriri eble estis? Mia flanke la kompanio de tiuj kranioj, -skeletoj, k.t.p., longatempe min persekutis.</p> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTO:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.3.1"></a> <a href="#fnrefII.3.1">[1]</a> -Tiu ĉi artikolo jam aperis en la manskribita gazeto "Voĉo -Internacia." (<i>Rondestro: S<sup>ro</sup> H. Hodler, Geneva</i>). -</p> - -</div> - -<div id="est2-3-12" class="article"> -<div class="left" lang="eo"> - -<p class="pagenum">34</p> - -<h3>MONATO POST MONATO.</h3> - -<p>Niaj legantoj estos kontentaj eklerni ke la Oficiala liberigo, pri -kiu ni skribis lastan monaton, ja alvenis, kaj ke nia bona Estro -revenis Varsovion por daŭri sian trankvilan Proesperantan laboradon, -anstataŭ ol vojaĝi en Mandĉurujon. Kvankam ni bedaŭras la -kaŭzojn kiuj efektivigis tiun ĉi liberigon de la milita deĵoro, -kaj volus ke D<sup>ro</sup> Zamenhof estu pli forta kaj en pli bona sano, ni -tre ĝojas ke li povos alporti la veran Sigelon de la Lingvo al -Boulogne en Aŭgusto, kaj tiel donos al la Kunveno tiun signifon kiun -ni ektimis tie mankus.</p> - -<p>Sendube oni aranĝos tie ion pri la jam de longe pripensata -Internacia Komitato. Ŝajnas al ni ke la fondigo de tia organizaĵo -estas tute necesega por aŭtoritate enkonduki novajn vortojn por la -kreskantaj bezonoj de viva lingvo. Kompreneble nur tiuj radikoj jam -en la <i>Universala Vortaro</i> estas la nunaj fundamentaj radikoj de la -lingvo, kaj ĉiuj aliaj necesaj vortoj enkondukiĝis de diversaj -Esperantistoj. Eĉ la kreinto mem de la lingvo nur donis sian aprobon -al tiuj lastaj vortoj, ne kiel leĝ-donanto, sed nur kiel la -Esperantisto plej kompetenta fari la elekton.</p> - -<p>Ni do ĉiuj atendas iom senpacience la fondigon de tiu centra -Komitato. Kompreneble ĝi devos esti <i>internacia</i>; sed ni kredas ke -niaj malproksimaj legantoj en Ameriko, Afriko, Azio kaj Aŭstralio -devos skribe sendi siajn proponojn rekte al D<sup>ro</sup> Zamenhof por lia -konsidero, por ke ili submetiĝu je la Bulonja Kongreso, kiu kredeble -enhavos anojn el preskaŭ ĉiuj Eŭropaj landoj. Sed eble la anoj de -nia plej nova Grupo, tiu de la Hinda urbo Udipi, ne povos tie aŭdigi -siajn voĉojn kun siaj preskaŭ samaĝaj Grupanoj de Folkestone.</p> - -<p>La fondo de Grupo en tiu ĉi urbo estas tre plezuriga, kaj pensigas -nin denove pri la somera vojaĝo al la <i>Kvin Havenoj</i>, pri kiu ni jam -ekpensas.</p> - -<p>La Kapitano Capé, kiu nepre ĉeestos, ĵus donis al la Esperantistaro -belforman kaj bonan tradukon de <i>La Unua Ĉapitro de Miaj -Memorskriboj</i> (kosto 75 c.), de François Coppée, la fama Franca -verkisto, kiu donas sian varman aprobon al Esperanto. Ankaŭ nia -bone-konata verkisto, Sam Meyer, eldonigis sub broŝura formo la -humoran unuaktan komedion "La Supujo" (16 paĝoj, 40 c.).</p> - -<p>Sed el Peruo alvenas plej notinda teĥnika libro, <i>Rezisteco de la -Ferkolonoj</i>, de D<sup>ro</sup> Federico Villareal. Ĝi estas grand-forma 69 -paĝa verko, en la lingvoj <span class="pagenum">35</span> Esperanta kaj Hispana, kiu nepre fortigas -nian Sciencan Bibliotekon.</p> - -<p>Profesoro Th. Cart, kies dika <i>Esperanta Ligilo</i> estas la Braille’a -organo por la Blinduloj, ĵus verkis versan tradukon de <i>Trafendita -Turo</i>, antikva Franca legendo. Tiu ŝatinda verketo eldoniĝas de la -Esperanta Akcia Societo, de kiu multaj el niaj legantoj estas -akciuloj.</p> - -<p>Pro la ofta apero de Esperantaj verketoj, je kosto malpli ol 1 franko -de privataj individuoj eldonataj, ni estos tre kontentaj se la -verkistoj bonvolos sendi al ni dekon da ĉiuj tiaj eldonaĵoj kun -fakturo. Ni plezure sendos la pagon aŭ per aliaj libroj (laŭ -valoro) aŭ per poŝtmarkoj.</p> - -<p>Oni altiras la atenton de ĉiuj Esperantistoj al la kvar paĝoj de -nia kovrilo. Sur ili oni trovas utilajn informojn, kiuj plifaciligos -Internacian Komercadon. Ni ja kredas ke, post kelkaj jaroj, estos -tute ordinara afero sendi pencon aŭ du, al, eble, Germanujo, por -tiuj beletaj pingloj, kiujn la Germanoj fabrikas pli bone ol ni, -kompreneble, la Germanoj, siaflanke, senpene sendos al ni siajn -malgrandajn mendojn por bunoj kaj diversaj kukaĵoj, kiujn ni faras -tiom pli solidajn ol ili!</p> - -<p>Anoncoj sur Esperantaj gazetoj devas alporti Internaciajn mendojn, -kaj tuj kiam ni libere alprenas Esperanton por komercaj aferoj, ĉiuj -komercistoj rapidegos ellerni la lingvon. Ni jam ricevis diversajn -bonajn metiajn katalogojn kaj broŝurojn. Sed eble la letero de -S<sup>ro</sup> Jadeau<a href="#fnII.3.2" name="fnrefII.3.2"><sup>[2]</sup></a> havos specialan intereson por la legantoj de <span class="sc">The -Esperantist</span>, ĉar ĝi estis kiel respondo al Angla demandanto -pri anonco sur nia kovrilo. Tiaj leteroj, kiaj estas tiu ĉi pruvas -la valoron kaj taŭgecon de Esperanto komerce.</p> - -<p>Diversaj korespondantoj skribis de tempo al tempo, proponante ke ni -iom pritraktu tiujn gramatikajn punktojn kiuj ŝajne ne ricevis -sufiĉan atenton sur niaj lernolibroj. Eble la nova verko de Dr. -Lloyd klarigos tiajn. Sed, se ne, ni penados doni la necesan klarigon -sur la <span class="sc">The Esperantist</span>.</p> - -<p>Pri de D<sup>ro</sup> Lloyd, <i>The Esperanto Language Practically Considered -and Described</i>, ni jam ricevis multajn aprobajn kritikojn, kaj unu -fervora kunbatalanto eĉ verkis versaĵon pri ĝi, kiun ni presigas -sube.<a href="#fnII.3.3" name="fnrefII.3.3"><sup>[3]</sup></a></p> - -<p>En la fino de Januaro tre interesa parolado pri Esperanto paroliĝis -de nia estimata kunverkanto, S<sup>ro</sup> Paul Mathews, M.A., ĉe la -Pionira Klubo, kies Membrinoj interese aŭskultis, kaj varme -aplaŭdis la parolinton.</p> - -<p>Konkludante, ni rakontos kelkvorte la amuzilojn kiujn ni, Membroj de -la Londona Klubo, alprenas ĉe niaj Lundaj Kunvenoj ĉe la Club Café, -5, Bishopsgate Street Within, E.C. Ni faras tion, opiniante ke la -bona progreso jam farita inter niaj <span class="pagenum">36</span> adeptoj pruvas ke tiaj amuzaĵoj -provizas pli agrablan stud-manieron ol simpla (aŭ malsimpla) -lerno-libro.</p> - -<p>Komence, ni sekvas la Internacian kutimon manĝi iom, dume parolante -aŭ Esperanto aŭ Angle. Poste, je la sep kvin, ni transiras la -straton en la ĉambrojn sindone pruntedonitaj al ni de la Remington -Skrib-maŝina Kompanio. Tie ni sidiĝas en rondetojn, kaj partoprenas -je diversaj ludoj. Ekzemple, unu rondero rakontos unu frazon, kiel la -komenco de rakonto. Lia (aŭ ŝia) najbaro aldonos alian frazon, kaj -tiel plu. La rezultato ja estas <i>miriga</i>, kaj ni ofte minacas doni -unu el tiuj ĉi rakontoj al niaj legantoj! Poste, eble, unu -ĉeestanto foriras dum ni elektas aferon pri kiu li devos demandadi, -ĝis li eltrovos ĝin. Kompreneble, la demandoj kaj ĉiuj paroloj dum -tiuj ĉi ludoj devas esti Esperante parolataj.</p> - -<p>Alia tre ŝatata ludo estas "Mi enpakis en mian valizegon." En tiu -ĉi okazo la unua rondero diras (eble) "<i>Ĉapelon</i>," lia najbaro -devas ripeti <i>ĉapelon</i>, kaj (eble) <i>dent-purigilon</i>. Kaj la afero -progresas, ĉiu persono devas ripeti ĉiujn la aferojn jam ŝovitajn -en tiun misteran valizegon de liaj najbaroj, kaj ankaŭ aldoni pluan -aferon, ĝis fine, oni ne plu povas memori la longan katalogon, kaj -ĉagrene ekkrias: "Kaj la valizego pleniĝis!"</p> - -<p>Sed la plej instruanta ludo estas: S<sup>ro</sup> A. eldiras Anglan frazon, -kaj deziras ke alia membro ĝin traduku Esperante—bonega -cerb-akrigilo tiu ĉi!</p> - -<p class="far_sig sc">La Redaktoro.</p> - -<p><i>N.B.—La Redaktoro forveturos (D.V.) alilanden je la fino de Marto & -varmege petas, ke oni sendos ĉiujn artikolojn por No. 19 antaŭ -Marto 28.</i></p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<h3>MONTH BY MONTH.</h3> - -<p>Our readers will be pleased to learn that the Official exemption, of -which we wrote last month, has arrived, and our good chief has -returned to Warsaw, to continue his pro-Esperanto work instead of -journeying to Mandchuria. Although we regret the circumstances which -brought about this exemption from military service, and would wish -that Dr. Zamenhof were stronger and in better health, we are -exceedingly glad that he will be able to bring the true Seal of the -Language to Boulogne in August, and will thus give the Congress that -significance which we had begun to fear would be wanting.</p> - -<p>Doubtless something will there be arranged concerning the -long-considered International Committee. It seems to us that the -foundation of such an organisation is absolutely necessary for -authoritatively incorporating additional words for the growing needs -of a living language. Of course, only those roots already in the -<i>Universala Vortaro</i> are the present fundamental roots of the -language, and all other words found to be necessary have been -introduced by various Esperantists. Even the creator of the language -himself has given his sanction to these latter words, not as -law-giver, but merely as the Esperantist most competent to make the -selection.</p> - -<p>We all, therefore, await with impatience the foundation of this -central Committee. Naturally it must be <i>International</i>; but we fear -that our distant readers in America, Africa, Asia and Australia will -have to send their suggestions in writing, direct to Dr. Zamenhof for -his consideration, in order that they may be submitted to the -Boulogne Congress, which will probably include members from almost -all European countries. But maybe the members of our latest Group, -that in the Indian town of Udipi, will not be able to make their -voices heard there with their almost as young Group-members in -Folkestone.</p> - -<p>The foundation of a Group in the latter town is most gratifying, and -makes us think once more of the summer trip to the <i>Five Harbours</i>, -which we have now in mind.</p> - -<p>Captain Capé, who will, of course, be present, has just given the -Esperantists a neatly got-up and good translation of <i>The First -Chapter of my Reminicences</i> (price 8d.), by François Coppée, the -famous French author, who gives his warm approval to Esperanto. Also -our well-known author, Sam Meyer, has just published in brochure form -the humorous one-act comedy, "The Tureen" (16pp., 5d.).</p> - -<p>But from Peru comes a most noteworthy technical book, <i>The Resistance -of Iron Columns</i>, by Dr. Federico Villareal. It is a large 69-page -work, in Spanish and Esperanto, which undoubtedly strengthens our -Scientific Library.</p> - -<p>Professor Cart, whose bulky <i>Esperanta Ligilo</i> is the Braille organ -for the Blind, has just composed a versified translation of <i>The -Cleft Tower</i>, an ancient French legend. This pleasing work is -published by the Esperanto Society, Ltd., of which many of our -readers are shareholders.</p> - -<p>Owing to the frequent appearance of Esperanto booklets, published at -one shilling or less by private individuals, we shall be much obliged -if the authors will kindly send ten each of all such publications to -us, with an invoice. We will gladly remit either in other books -(according to value) or in postage stamps.</p> - -<p>The attention of all Esperantists is called to the four pages of our -cover. On these is to be found useful information, which will -facilitate International Commerce. We indeed believe that in a few -years it will be quite a usual thing to send a penny or two, say to -Germany, for those pretty pins, which the Germans make better than -we; and, of course, Germans, on their part, will conveniently send us -their small orders for buns and odd cakes, which we make so much more -solid than they!</p> - -<p>Announcements in Esperanto magazines must bring International orders, -and as soon as we freely adopt Esperanto for commercial purposes, all -merchants will hasten to master the language. We have already -received several capital business catalogues and brochures. But -perhaps M. Jadeau’s letter<a href="#fnII.3.2"><sup>[2]</sup></a> will have a peculiar interest for -readers of <span class="sc">The Esperantist</span>, as it was in reply to an English -inquirer concerning an advertisement on our cover. Such letters as -these prove the value and suitability of Esperanto commercially.</p> - -<p>Several correspondents have written from time to time, proposing that -we should touch upon grammatical points which had apparently not -received adequate attention in our text-books. Probably Dr. Lloyd’s -new book will explain such. But, if not, we will endeavour to supply -the necessary explanation in <span class="sc">The Esperantist</span>.</p> - -<p>Regarding Dr. Lloyd’s <i>The Esperanto Language Practically Considered -and Described</i>, we have already received many most appreciative -criticisms; and one devoted fellow worker has even composed verses, -which we print below.<a href="#fnII.3.3"><sup>[3]</sup></a></p> - -<p>At the close of January last a most interesting lecture on Esperanto -was delivered by our esteemed contributor, Mr. Paul Mathews, M.A., at -the Pioneer Club, the Members of which listened with interest, and -warmly applauded the speaker.</p> - -<p>In conclusion, we will relate in a few words the amusements which we -Members of the London Club employ at our Monday meetings at the Club -Café, 5, Bishopsgate Street Within, E.C. We do so believing that the -good progress already made among our experts proves that such -amusements provide a more agreeable form of study than a simple (or -complicated) text-book.</p> - -<p>To begin with, we adopt the International custom of having something -to eat, chatting the while either in Esperanto or in English. Then, -about 7h. 5m., we cross the road to the rooms kindly lent us by the -Remington Typewriter Company. There we sit in circles and join in -various games. For example, one member of the circle gives a -sentence, as the beginning of a story. His (or her) neighbour adds -another, and so on. The result is indeed <i>astounding</i>, and we often -threaten to spring one of these stories on our readers! Then, -perhaps, one present goes out while we select some object, about -which he asks questions until he discovers it. Of course, the -questions and all words in these games must be spoken in Esperanto.</p> - -<p>Another greatly appreciated game is "I packed in my trunk." In this -case the first member of the circle says, maybe, "A hat"; his -neighbour has to repeat <i>a hat</i>, and adds (maybe) <i>a toothbrush</i>. And -the matter goes on, each person having to repeat all the things -already stuffed into this mysterious trunk by his neighbours, and -also to add something more, until, finally, one can no longer -remember the long catalogue, and dolefully announces: "And the trunk -was full!"</p> - -<p>But the most instructive game is this: Mr. A. pronounces an English -phrase, and asks another member to translate it into Esperanto—a -capital wit-sharpener.</p> - -<p class="far_sig sc">The Editor.</p> -</div> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTOJ:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.3.2"></a> <a href="#fnrefII.3.2">[2]</a> -<span class="sc">Estimata Sinjoro.</span>—Mi bone ricevis vian karton kaj mi -rapidas por sendi al vi la demanditajn sciigojn. Plezure mi vendos detale miajn -vinojn. Ĉu per kesteto enhavanta 12 botelojn, aŭ 24 duon-botelojn, -ĉu per bareloj, ĉiu enhavanta de 55 ĝis 225 litrojn da blanka -aŭ ruĝa vino. -</p> - -<p class="footnote"> -La elspezoj pro la sendo kaj la impoŝto kunekun estas je:—</p> - -<p class="footnote"> -12 frankoj (9s. 8d.) por unu kesteto enhavanta 12 botelojn, aŭ 24 -duon-botelojn da <i>ŝaŭmantaj</i> vinoj (ĉampana vino, k.t.p.).</p> - -<p class="footnote"> -9 frankoj (7s. 3d.) por unu kesteto enhavanta saman kvanton de <i>ne -ŝaŭmantaj vinoj</i>, blankaj aŭ ruĝaj.</p> - -<p class="footnote"> -100 frankoj (£4) por unu barelo enhavanta 225 litrojn da blanka aŭ -ruĝa vino.</p> - -<p class="footnote"> -Pro tiaj elspezoj kaj laŭ la kvalito, mi do povos sendi:—</p> - -<p class="footnote"> -Unu Kesteton da 12 boteloj po. 45 ĝis 60 frankoj (£1 16s. ĝis £2 -8s.). Plie, por duon-boteloj 75 centimoj.</p> - -<p class="footnote"> -Unu Barelon da 55 litroj po. 110 frankoj (£4 8s.).</p> - -<p class="footnote"> -Ĉio afrankite de porto kaj de limpago en stacidomo de la adresato. -Ĉiu detala sendo estas liverota por la pago.</p> - -<p class="footnote"> -Se vi povus sciigi al mi pri tio, mi tre deziras seriozajn -makleristojn ĉe via lando por vendi detale miajn produktojn.</p> - -<p class="footnote"> -Estante preta por zorge plenumi viajn mendojn, mi prezentas al vi -miajn plej korajn salutojn.—<span class="sc">Jadeau.</span></p> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.3.3"></a> <a href="#fnrefII.3.3">[3]</a></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Vagonare vojaĝante</span> - <span class="i0">(mi konfesos Esperante)</span> - <span class="i0">Lernolibron mi maltegis</span> - <span class="i0">Kaj ĝin tute mi tralegis.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Dum la longa vojaĝiro</span> - <span class="i0">Jen per ravo, jen per miro</span> - <span class="i0">Min profunde interesis</span> - <span class="i0">Tiu libro kaj impresis.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Kia estas la libreto</span> - <span class="i0">De plezuro la fonteto?"</span> - <span class="i0">Diru al la demandanto—</span> - <span class="i0">"Pri la lingvo Esperanto.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"De Doktoro Lloyd verkita</span> - <span class="i0">Kaj je pencoj dek vendita.</span> - <span class="i0">Kaj enhavas ĝi resumon</span> - <span class="i0">Kiu disvastigas lumon.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Sur sintakson, gramatikon,</span> - <span class="i0">Kvankam ĝi ne havas dikon.</span> - <span class="i0">Sed por Esperantistaro</span> - <span class="i0">Estas multuminparvaro!"</span> -</div> - -<p class="near_sig">D.H.L. (9660).</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-3-13" class="poetry" lang="eo"> -<p class="pagenum">37</p> -<h3 class="poem-header">LA LEGENDO DE ANIMO FIDELA.</h3> - -<p>De Adelaide Procter, tradukita de A. Motteau.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Katene ĝemas la spiritoj</span> - <span class="i2">En purgatoriflamo:</span> - <span class="i0">Foriĝas grade malmeritoj</span> - <span class="i2">De pentoplena l’ amo,</span> - <span class="i0">Kredeble, kiu penis tere</span> - <span class="i2">Por sin purigi vere.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Eĉ tie, ĉiu Marifesto</span> - <span class="i2">Senpena tag’ fariĝas,</span> - <span class="i0">Kaj, dum benita tia resto,</span> - <span class="i2">Espero kuraĝiĝas—</span> - <span class="i0">Ĉar ĉiuj ĝuas l’ interpacon,</span> - <span class="i2">Dipatrinodonacon.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Sed, foje, en purgatorio,</span> - <span class="i2">Eĉ sankta la reveno</span> - <span class="i0">De la Nomfesto de Mario</span> - <span class="i2">Ne ĉie iĝis beno—</span> - <span class="i0">Ĉar spiritvoĉo tiel ĝemis</span> - <span class="i2">Ke mil koreĥoj tremis!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Spiritoj kune al Ĉielo</span> - <span class="i2"><i lang="la">Te Deum</i> himnon sendis,</span> - <span class="i0">Sed, Ĉefheroldo Miĥaelo</span> - <span class="i2">Ĝin aŭdis kiu plendis:</span> - <span class="i0">"Vi, kial kantas ne dankeme?"</span> - <span class="i2">Li diris kompateme.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Respondis la spirit’ ĝemanta:</span> - <span class="i2">"Sendanka mi ne estas;</span> - <span class="i0">"Sed kvankam paco viviganta</span> - <span class="i2">"Ĉi tie kun ni restas,</span> - <span class="i0">"Ĝi nek forpelas mian penon,</span> - <span class="i2">"Nek donas al mi benon.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Ĉar tere min aminta koro</span> - <span class="i2">"Bedaŭras nun kaj ploras,</span> - <span class="i0">"Kaj lian ŝarĝon de doloro</span> - <span class="i2">"Konstante mi memoras:</span> - <span class="i0">"Devenas mia la sufero</span> - <span class="i2">"El lia malespero.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Se estus eble por mi iri...</span> - <span class="i2">"Se vidi lin mi povus!</span> - <span class="i0">"Kor-amon mian eĉ rediri...</span> - <span class="i2">"Li pli espere vivus!</span> - <span class="i0">"Pli pacience submetita,</span> - <span class="i2">"Li estus fortigita."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Tuj diris nun la Ĉefanĝelo:</span> - <span class="i2">"Punlim’ mallonga via</span> - <span class="i0">"Finiĝos baldaŭ: en Ĉielo</span> - <span class="i2">"Dolor’ ne estas ia!</span> - <span class="i0">"Ĉu devus tera stato lia</span> - <span class="i2">"Pli pezi ol la via?</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Permeso iri via estu:</span> - <span class="i2">"Nur unu terminuton</span> - <span class="i0">"Konsolu lin: ne kune restu</span> - <span class="i2">"Pli ol la templimiton...</span> - <span class="i0">"Sed al vi kostos kora l’ amo</span> - <span class="i2">"Miljaron da punflamo."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Tilia ombro ŝirme falas</span> - <span class="i2">Sur par’ de gefianĉoj;</span> - <span class="i0">Karese ili kunparolas</span> - <span class="i2">Sub la tremantaj branĉoj:</span> - <span class="i0">Trankvila, dolĉa la vespero</span> - <span class="i2">Invitas al l’espero...</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Sed, jen! nordvento akre blovas</span> - <span class="i2">Tra la tiliarbejo...</span> - <span class="i0">Ĝemego sin terure levas</span> - <span class="i2">Ĝis la supernubejo,</span> - <span class="i0">Lasante juna edzo vidva,</span> - <span class="i2">Kun la edzin’ senviva!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ĉe l’ pordo de l’ purgatorio,</span> - <span class="i2">Ĝis Miĥael’ staranta,</span> - <span class="i0">Atingis la terura krio</span> - <span class="i2">De la spirit’ iranta</span> - <span class="i0">Por pagi koston de koramo:</span> - <span class="i2">Miljaron da punflamo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Anim’ fidela, preteriru</span> - <span class="i2">"Kun la heroldo dia;</span> - <span class="i0">"En paradizon tuj eniru,</span> - <span class="i2">"Pro l’ amo granda via:</span> - <span class="i0">"Dum minut-agonia faro</span> - <span class="i2">"Pasiĝis la miljaro."</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-3-14" class="poetry" lang="eo"> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Al floro papilio flugis, la folietojn ŝiris,</span> - <span class="i2">Suĉante tie unufoje, kaj tiam supreniris.</span> - <span class="i2">Lacerto el murtruo venis; pri io ĝi sopiris,</span> - <span class="i2">Sed nur rigardis unufoje, kaj tiam reeniris.</span> - <span class="i0">Sinjor’ fraŭlinon belan vidis; li multe ŝin admiris,</span> - <span class="i2">Sed nur parolis unufoje, kaj tiam tuj foriris.</span> - <span class="i4">Ne estis en la flor’ mielo; Nek suno en ĉielo;</span> - <span class="i4">Sen mono estis la anĝelo; Ho! kia ver-fabelo!</span></div> -</div> - -<p class="near_sig sc">(Clarence Bicknell).</p> -</div> - - -<div id="est2-3-15" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">38</p> -<h3>KIAM EKFLORADAS REZEDOJ.</h3> - -<p class="center">Pentraĵeto el Rusa Litvujo.</p> - -<p class="center">Originale en Esperanto, verkita de Osip Ivanoviĉ Elleder.</p> - - -<p>Pli kaj pli pala, senkolora ekmontris la ĉirkaŭaĵo. La lastaj -birdoj estis nin forlasintaj, akraj nordorientaj ventoj peladis nun -senhalte super la vastaj Litovaj ebenaĵoj kiel tranĉiloj -penetrigante la felvestojn de homoj. En rigida mallaŭteco staris nun -la nuda arbetaro sur Ŝeŝupodeklivaĵoj, nur kiam la vento -enturniĝis, freneze sekigitajn foliojn rondigante, eksonis de tie -kiel siblado de ekkolerintaj serpentoj.</p> - -<p>Mallumajn, grizajn nubojn respeguliĝantaj akvoj de Ŝeŝupo fariĝis -nun malhelaj, netravideblaj; ilia murmurado ŝajnis esti esprimo de -ĉagreno kaj plendo kaj ili fluis pli rapide kvazaŭ dezirante -forkuri de proksimiĝanta severa vintro. Ĉio aperis malplena, -forlasita, malgaja.</p> - -<p>De granda ŝtono forblovis la ventego ĉiujn somerajn memoraĵojn. -Ĝi forblovis florojn tie disĵetitajn, forblovis rezedbukedojn -velkiĝantajn; forblovis ankaŭ la noktan kantistinon.</p> - -<p>Ŝi nun sidis alligita al multepeza ligna benko en malĝoja -ĉambreto, tra kies etaj fenestretoj estis partoj de ĉirkaŭaĵo -videblaj. Sopire eraris ŝiaj rigardoj tien, kie la konturoj de altaj -riverbordoj desegniĝis de griza firmamento.</p> - -<p>... Ho, tie plaŭdetis la ondoj de Ŝeŝupa rivero, tie leviĝadis -ĝiaj bordoj ... ho, tien tien!!</p> - -<p>La benko kraketis, la ŝnuroj tranĉis sangruĝajn striojn en nudaj -brakoj, sed la katenoj tenis fortike; sovaĝe rigardis la knabino -apud si....</p> - -<p>Jen subite, tra grizaj aŭtunaj nuboj, kiel por adiaŭiĝo -trarigardis la subiranta suno, origante la tutan ĉirkaŭaĵon. Ĝia -radio eniris eĉ en la malhelan ĉambreton eklumigante tie la lignan -krucifikseton starantan apud nigra preĝlibro sur la fenestra -tabuleto, ĝi ekheligis malmultan, malriĉan meblaron kaj kisis -kareseme la palan vizaĝon de en vana penado turmentiĝanta knabino. -La pensoj de la kompatindulino denove vagis eksteren: tie en la pura -aero ekbrilis ŝia sidejo, muskkovrita, alta ŝtono, tie la sama suno -kiu nun sendis sian lastan saluton al ŝi, kisadis ŝian vizaĝon -kiam frumatene la dolĉaj kantoj de birdaroj vekigadis la junan tagon -kaj sur la herbejo ekbrilis miliardoj da diamantoj. Tie la sama suno -kisadis ŝin adiaŭiĝante vespere kiam la ondoj dormeme murmuradis, -kaj la najtingaloj kantis, kaj nun alligita en surda putra ĉambro -ŝi ne povas kunkanti!</p> - -<p>La benko kraketis, la ŝnuroj entranĉis en la blanka korpo, ruĝa -sango gutis sur la tero.... Vana penado!</p> - -<p>Malrapidante estingiĝis la ora radio kaj iom post iom ekpaliĝis la -lasta rebrilo de jam malaperiginta suno. Malhele, funebre fariĝis -ree en la malgranda ĉambreto.</p> - -<p>Kaj ekstere murmuris ĉagrene la Ŝeŝupo-ondoj pli rapide portante -siajn akvojn al la maro.</p> - -<p>La frenezulino serioze ekmalsaniĝis. Ŝi, kiu tage kaj nokte sen -malutiliĝo elportadis ĉiujn veterŝanĝojn ekmalsaniĝis en varma -ĉambro. Ŝia farto jam ekmontris senespera kiam Leonid Leonidoviĉ -eksciis pri ĝi.</p> - -<p>En nia lando loĝadas kuracistoj nur en malproksimaj urboj, tamen mia -amiko veturis tuj urbon kaj revenis kun kuracisto kiu difinis -seriozan pulmobrulemon.</p> - -<p>Daŭris multajn semajnojn, kaj kelkfoje devis ankoraŭ veni la -kuracisto ĝis la knabino resaniĝis, ĉar al la brulemo aligiĝis -infektema, longedaŭra malsano. Sen helpo de Leonid Leonidoviĉ, kiu -tre ofte mem venadis por vidi la malsanulinon, kaj observi ŝian -flegadon, kiu ankaŭ pagis ĉiujn elspezojn, ŝi certe estus -mortinta. Ŝiaj parencoj estis tre malriĉaj kaj ili havis ankaŭ nur -malmulte da intereso pri la vivo de la kompatinda orfino.</p> - -<p>Kvankam ĉiam ŝia spirita stato en la vintro pliboniĝadis, estis do -tre rimarkinde ke ŝi post ŝia malsaneco, kiam ŝi reakiris fortojn, -fariĝis preskaŭ tute prudenta. Ŝi ekkonis mian amikon kiel ŝia -bonfaranto kaj kisis unu tagon el propra volo liajn manojn. Ŝiaj -parencoj kaj najbaraj vilaĝanoj opiniis ke la grava malsano -liberigis ŝin de frenezeco, kaj kredis ke ŝi restos nun por ĉiam -prudenta. Tio komence ankaŭ ŝajnis efektiviĝi. Sed ju pli -proksimiĝis la printempo, des pli timetema, malparolema ŝi -fariĝis, des pli ofte eraris ŝiaj rigardoj en la bluan -malproksimecon kaj ankoraŭ kuŝis multaj blankaj neĝstrioj sur -nigriĝantaj kamparoj, kiam ŝi unu belan tagon estis malaperinta.</p> - -<p>Saman tagon revenis alaŭdoj Litvalandon.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Pasante iam vespere apud granda ŝtono mi ekaŭdis subite la voĉon -de Leonid Leonidoviĉ. Ĝi sonis tute proksime kvankam mi la -parolanton pro densaj arbetoj ne povis vidi. Tute klare mi aŭdis -lian parolon:</p> - -<p class="pagenum">39</p> - -<p>"... foriris la tago por dormi, la horo de revido proksimiĝas. -Rozkolore flamas la okcidento, kaj baldaŭ ampleksos ĉion intima -krepusko, ŝirmantulino de geamantoj kaj tiam aperos ankaŭ ci, -amatulino. Ci venos, ci ja ne povas forlasi min ĉar ci konas mian -senliman amon, mian sopiron. Ci venos! El blua alteco ci -malsupreniros pura kaj bela kiel ĉielaj anĝeloj, por atesti ke ci -min amas, ke ci restadas la mia, la mia por la eterneco.</p> - -<p>Ili diris ke ci ĉesis ami min, ne sciantuloj! ili ne scias, ke tio -estas ne eble. Ili parolas tiel, ĉar ili ne konas cin. Erariĝintoj! -kiun cia koro ekamis, tiun ĝi amos ĝis sia lasta bato. Neŝanĝebla -estas cia amo, ĉar ci estas sanktulino.</p> - -<p>Ili diris ke ci estas mortinta. Ne eble! tiam ja ankaŭ mi ne vivus -plu—aŭ mia amo estus el la tombo vekinta cin. Nin ja nenio povas -disigi, ĉar niaj animoj estas kunigitaj kaj apartenas unu por la -alia—por la eterneco!</p> - -<p>Ho! Ci aŭdis mian alvokon, ci aperas ... dankojn, dankojn, ora, ora -stelo mia!"</p> - -<p>En tiu ĉi momento mi ekrigardis mian amikon, kiel li, starante sube -ĉe la rivero, eketendis siajn brakojn alten je la klara nokta -ĉielo, kie ĵus ekbriletis radiantaj steloj....</p> - -<p>En la arbetaĵo kantis dolĉe la najtingalo, kareseme ventumis la -printempa mola aero, kaj de alta ŝtono eksonis nun la plendo de la -freneza knabino:</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"<i>kass man’ iĵ vardalo ir iĵ pravardelo.</i>"</span></div> -</div> - -<p>Mediteme mi revenis hejmen. Kiela stranga afero estas do la homa -koro, pensis mi, dume la dormo longe evitis miajn okulojn.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>La rezedoj en mia ĝardeno estis ree ekflorantaj. Ilia raviganta -aromo estis la dolĉa saluto de veninta somero. Varmega estis la -vetero. Jam de kelkaj semajnoj radiis arda suno de sennuba ĉielo sur -la elsekiĝinta, soifanta tero. Per videblaj ondetoj tremetis la -aero, velkiĝante pendigis la kampfloretoj siajn kapetojn malsupren, -kaj sub ombro de branĉoj kun vaste malfermigitaj bekoj, malvigle -sidis la korvoj.</p> - -<p>Unu tielan ardan tagon, en malfrua postmezataghoro mi foriris por -ĉasi anasidojn en densajn kanarojn de Ŝeŝupo. Mi ne scias kio tiun -tagon estis kaŭzinta mian fortan, internan maltrankvilecon; estis -miaj nervoj per longedaŭra turmentiganta varmegeco tro -ekscitiĝintaj aŭ estis io alia, sufiĉe, mi sentis strangan, -neklarigeblan timon kaj maltrankvilon, kvazaŭ mi antaŭsentus, ke io -okazos.</p> - -<p>Enfervoriĝinta en sukcesa ĉaso mi tute ne rimarkis, ke jam vespero -alproksimiĝis, kaj ke mallumaj nuboj, el sudo leviĝintaj, komencis -kovrigi ĉielon. Malproksima rulado de tondro nur rememorigis min ke -estas tempo pensi pri la reveno. Mi alfajfis mian hundon kaj rapidis -direkti miajn paŝojn hejmen.</p> - -<p>Dume, ĉiam pli dense kovris nigraj nuboj la firmamenton, ĉiam pli -akraj fulmoj eklumigadis ĉielon, kaj la tondro eksonis pli laŭte, -pli forte. Mi rapidegis atingi proksiman altan bordon, apud granda -ŝtono, kie mi povis almenaŭ iom ŝirmi min de malbona vetero.</p> - -<p>Jam en interrompoj ekbruis la unuaj ventpuŝoj, kaj grandaj gutoj -falis multepeze sur la teron, kiam mi alvenis tien. Firme apoginte -min al la krutaĵo, mi decidis atendi la preteriron de la -fulmatondro.</p> - -<p>Subite la vento eksilentiĝis, pluvo ĉesis, kaj plenega senmoveco -aperis: nek la plej malgranda trunketo moviĝis, nek ia folieto -tremetis, ĉio staris rigide, senmove kiel ekŝtonigite, kvazaŭ la -tuta naturo pro ekteruriĝo kaj timo ne kuraĝis eĉ spiradi. Nur sur -la firmamento ŝoviĝis nigraj, masaj nubegoj, kiel minacaj -gigantuloj, fantomsimile antaŭen. Tiu ĉi momenta senmoveco estis -pli timiganta ol la antaŭa bruado kaj moviĝo. Instinkte oni sentis, -ke la eksplodo nun estas proksimega, neevitebla.</p> - -<p>Jen kelkaj blankaj, zigzagaj fulmoj kaj akraj tondro-batoj donis -signalon, kaj la fulmatondro kun tuta potenco kaj forto nun -eksplodegis.</p> - -<p>Estis terure grandioza naturmontraĵo. Surda bruado eksonis en la -aero, la mallumeco fariĝis plenega, nur por sekundoj per blanka aŭ -verda lumo ekheligadis, fulmoj la ĉirkaŭaĵon, igante postan -mallumon ankoraŭ pli nigran. La ventego furioze kriegis, arboj -bruis, kaj nuboj, malfermigante siajn kluzojn, verŝis muĝante siajn -akvojn sur la teron. Bato post bato sekvis, la ĉielo ŝajnis unu -fajra maro.</p> - -<p>Sur la dekstra flanko, proksime de mia kaŝejo, troviĝis la granda -ŝtono. En la flagranta lumo de fulmoj mi por momentoj vidis ĝin, -kiel magia, nigra, alta turo preskaŭ vertikale super la rivero sin -leviganta. Siblado, fajfado, bruego, igis inferan muzikadon. En -ŝaŭmantaj kaskadoj ĵetiĝis de la krutaĵo muĝantaj riveroj -malsupren. La tero kun nuboj miksiĝis, ŝajnis ke la naturo ellasis -ĉiujn terurojn en ĉi tiu batalo de elementoj.</p> - -<p>Mia kaŝejo, kiu nur mizere min ŝirmis, komencis fariĝi tre -maloportuna tamen mi ne povis forlasi ĝin.</p> - -<p>Jen la akrega, blindiganta fulmo, super mia kapo la terurega, -krakadanta tondro, laŭtega, kordisŝiranta ekkrio, kaj en rebrilo de -tuj sekvinta fulmo mi ekvidis nigran virinan figuron kun vaste -svingitaj brakoj falegantan, la kapon malsupren, de la pinto de alta -ŝtono en la riveron.</p> - -<p>Nek falegon en la ondojn, nek ceterajn kriojn, nenion plu mi aŭdis, -la bruo de la vetero supersurdigis <span class="pagenum">40</span> ĉion. Mi eksaltis el mia kaŝejo -ekkurante al la riverbordon. Sed tio ne estis facile. Mallumeco, -ekscitiĝo, densa arbetaro, branĉoj kaj radikoj, akvaroj fluantaj, -malhelpis ĉiun paŝon. Mi glitis, mi falis, mi rampis, kaj alveninte -fine al la rivero mi nek aŭdis, nek vidis ion, tial post mallonga -tempo, ekkoninte mian plenan senpovon por ia helpo, mi rapidegis -atingi la plej proksiman kolonion.</p> - -<p>Tie alvokinte homojn, ni kun stangoj kaj fajrhokoj reiris al la -rivero. La vetero estis dume kvietiĝinta sed pro la densega -salik-arbetaro sur la bordo elkreskita, fariĝis nia laboro tre -malfacila. La mallonga somera nokto pasis en sensukcesa serĉado, nur -sub la granda ŝtono ĉe la riverbordo ni trovis ĉapelon kaj -surtuton de Leonid Leonidoviĉ.</p> - -<p>Tagiĝis, kiam, tenatan de salikradikoj ni eltiris el la rivero la -korpon de malfeliĉa knabino kaj kune, firme ĉirkaŭprenita de ŝiaj -brakoj—la korpon de mia amiko.</p> - -<p>Ambaŭ mortintaj, droniĝintaj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Estis klare: la kompatindulino ekteruriĝinta aŭ konfuziĝinta pro -proksimega enbatiĝo de fulmo, abismiĝis suben de sia alta -sidejo.—Leonid Leonidoviĉ surpriziĝinta dum sia vesperpromenado de -la fulmatondro kaŝiĝis ankaŭ ĉe la granda ŝtono, sed aliflanke -kaj apud la riverbordo, kie mi ne povis vidi lin.—Kiam li rimarkis -falintan en la Ŝeŝupon knabinon, li, estinte bona naĝanto, -forĵetis sian ĉapelon kaj surtuton kaj ensaltis en la riveron por -savi ŝin. Sed estis alie difinita. Okulvideble la knabino kun -timiĝo de ekdroniĝanto firme ĉirkaŭprenis lin, kaj sin -alkroĉinte je li estis la kaŭzo, ke li ne povis naĝi. Tiamaniere -ili ambaŭ trovis en la terura nokto sian pereon....</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Klare radiante leviĝis sur sennuba lazura firmamento la suno -promesante belegan someran tagon.</p> - -<p>Sur verda herbaro paceme kuŝis mia amiko kaj apud li, inter -malsekigitaj floroj, la nokta, nun muta kantistino de la granda -ŝtono.</p> - -<p>En la branĉaro de kviete moviĝantaj bordsalikoj ludis junaj -sunradioj.—Sur la nudigita brusto de Leonid Leonidoviĉ mi rimarkis -oran medalioneton. Demetigante ĝin mi trovis en ĝi bukleton de -molaj, brunaj haroj.... En la matensuno ekbriletis ili en oraj -nuancoj....</p> - -<p>Mi remetis la medalionon, alfortiginte ĉirkaŭ la kolo de la -mortinto la ligilon. Super la vizaĝo de mia amiko flugetis ĵus la -sunradio—kiel lasta feliĉa rideto....</p> - -<p>Ĉiujare, kiam la bonodoro de rezedoj dolĉigadas la aeron en mia -ĝardeno, mi devas pensi pri mia mortinta amiko Leonid Leonidoviĉ.</p> -</div> - - -<div id="est2-3-16" class="article" lang="eo"> -<h3>PRI INFANOJ, KIUJN MI KONAS.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de E. W.</p> - - -<p>(i.). Knabineto de tri jaroj kaj unu monato parolis tre rapide kaj -tiel malklare, ke amikino diris al ŝi: "Volu paroli pli bone, estas -neeble kompreni tion, kion vi volas diri."</p> - -<p>Kun kompatinda rideto la infanino respondis: "Mi ja bone parolis; vi -tute ne komprenis, ĉar mi parolas France," kaj ŝi gaje ridis pro -sia ŝerceto.</p> - -<p>(ii.). Antaŭ du aŭ tri jaroj, avino legis al kvinjara knabo. Tiu -ĉi havis apude lud-pafilon kaj kelkafoje li ekkriis: "Haltu, avinjo, -mi vidas Boeron, mi devas pafi lin," kaj li pafis.</p> - -<p>Poste li diris: "Mi mortigis lin, legadu do nun."</p> - -<p>Enfine la avino demandis lin: "Ĉu vi ne bedaŭras pro knabinetoj -Boeraj, kiam vi mortigis iliajn patrojn?"</p> - -<p>Unu minuton li silentis, tiam li decide respondis: "Ne, avinjo, ĉar -estas tute neniaj geknaboj. La Boeraj estas saĝuloj; ili sciis, ke -estos militado, tial ili preĝis: "Kompleze Dio, ni tute ne volas -naskigi infanojn. Ili estas tre piaj homoj, kaj do Dio aŭdas iliajn -preĝojn, kaj certe ne estas infanoj Boeraj."</p> - -<p>La avino tiam lin demandis: "Ĉu vi ne kompatas la avinojn Boerajn? -Pensu nur kiel mi ploregus, se mi perdus vian patron. Sendube ili -amas siajn filojn, tiom, kiom mi amas mian. Ĉu vi ne ilin kompatas?"</p> - -<p>La knabo deturnis la kapon dirante: "Mi pensas, avinjo, ke estos pli -bone, ke vi legadu."</p> - -<p>(iii.). Vidvo, kiu kore penadis fari ĝuste tion, kio plaĉus al lia -estinta edzino, aŭdis la vesperan preĝon de ŝia sesjara nevino. -Tiu ĉi, subite leviĝante, diris: "Mi nur volas ke miaj preĝoj -vivus."</p> - -<p>"Ke ili vivus? karega infano," ripetis la pia maljunulo, kiu atendis -aŭdi en respondo kelkajn parolojn de fido aŭ de ama deziro, "ke ili -vivus: kion vi volas diri?"</p> - -<p>"Mi volas diri, ke mi estus feliĉa se miaj preĝoj estus vivantaj, -kiel hundoj kaj katoj, por <span class="pagenum">41</span> ke mi povu ilin bati, pinĉi, kaj -piedfrapi—tiom mi ilin malamegas. Ĉiam estas preĝoj matene kaj -vespere, tamen ne estas unu malpura ĉifonata bubetino sur la stratoj -tiel malbona kiel mi!"</p> - -<p>Ŝi parolis kun flamruĝaj vangoj, okuloj ekbrilantaj, kaj piedoj, -kiuj perforte frapadis la teron.</p> - -<p>Larmoj fluis supre la grizaj lipharoj de la maljuna militisto.</p> - -<p>(iv.). Du fratoj, el kiuj Tomo estas pli juna de du jaroj ol Fredo, -tre ŝatis ludi ĉe la fajro, kaj ofte faris malbonaĵojn. La pliaĝa -sole puniĝis. Al mi tio malplaĉis, ĉar mi volis puni ankaŭ Tomon, -hontigante lin.</p> - -<p>Mi diris do: "Vi estas tiel malbona kiel Fredo; vi devas ĉiam lin -devigi ne tuŝi la fajron."</p> - -<p>"Kiamaniere mi povos lin devigi?"</p> - -<p>"Diru al li: ‘Mi vokos Anjon (la vartistinon),’ kaj, se li persistos, -alvoku ŝin."</p> - -<p>Li promesis tiel agi.</p> - -<p>Post kelkaj tagoj, la odoro de brulanta ligno nin rapidigis al unu -ĉambro. La du knaboj ĝojis, ili lumigis fajron sur la planko, sub -lito. Fredo puniĝis, sed ne Tomo.</p> - -<p>Tiu ĉi rigardis min dube, kaj diris "Estas tute la kulpo de Fredo, -li <i>volis</i> ĝin fari!"</p> - -<p>"Ĉu vi alvokis Anjon?"</p> - -<p>"Ne, estas la kulpo de Fredo, li min ne memorigis alvoki Anjon!"</p> - -<p>(v.). Nove naskito kuŝis sur la brakoj de sia patrino kaj faris -bruetojn, kiel faras la infanetoj, kiam ili estas feliĉaj.</p> - -<p>Ĝia kvarjara frato venis, dirante: "Panjo mia, tiu ĉi estas malbona -infaneto, ĉar ĝi parolas Telegue. Mi parolas Angle, mi ne komprenas -la lingvon, kiun parolas la infaneto, ĉar ĝi estas tre malpura -Teleguo."</p> - -<p>(En la parto Hindujo, kie oni parolas <i>Telegue</i>, la servistoj estis -tre maldelikataj, tial ke la Angloj ne volis, ke siaj infanoj lernus -ilian lingvon.)</p> -</div> - - -<div id="est2-3-17" class="article" lang="eo"> -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<p class="center"><i>La aŭtoro rizervas ĉiajn rajtojn.</i></p> - - -<p>Eble la transiro de la farmamastro al la vojoj de la regiono estas -natura, sed se ne, memoru, mi petas, ke mi ne promesis ordigi miajn -pensojn. Kontraŭe mi diris ke mi ĉiam prenos la penson, kiu plej -altiras min ĉe la momento. Mi nun pensas pri la vojoj. Tial mi -parolos pri la vojoj.</p> - -<p>Ofte mi akompanadis dum liaj veturoj la kuraciston, kiu havas tre -bonan ĉevalon kaj estas tre lerta veturiganto.</p> - -<p>Lia veturilo, el speco kiun en la Ŝtatoj oni nomas <i>Buggy</i> estas tre -malpeza sed treege forta. Ĝi havis du altegajn radojn, kaj povadis -enhavi nur du personojn. Alian veturilon mi ofte vidis, kiu povadis -enhavi nur unu personon. Tiajn veturilojn oni nomas <i>Sulky</i> -(kolereta), ĉar, oni diras, ili tre konvenas por koloretulo.</p> - -<p>Forveturante mi ĉiam tre miris ĉu ni revenos sen kelka malfeliĉa -okazintaĵo. Foje kiam ni estis nokte veturintaj kune tra la mallumo, -mi iris piede la morgaŭan tagon por rigardi la vojon. Kiam mi ĝin -vidis mi apenaŭ povis kredi, ke mi ankoraŭ vivas. Tamen ni estis -trotantaj tre rapide kaj la ĉevalo eĉ ne faletis.</p> - -<p>Ie mi legis pri maristo de kiu oni demandis priskribon pri la -manieroj kaj kutimoj de sovaĝa gento, kiun, dum siaj marvojaĝoj, li -vizitis. Li skribis nur kvar vortojn:—<i>Manieroj</i>, <i>neniom</i>; -<i>kutimoj</i>, <i>malagrablaj</i>.</p> - -<p>Oni ankaŭ rakontas ke la fama Irlanda parolisto <i>Sir Boyle Roche</i> -foje diris pri kelkaj parlamentanoj, ke ili estas "Videgeblaj pro sia -forestado."</p> - -<p>Kiam mi pensas pri la vojoj de tiu regiono, mi ankaŭ pensas pri la -du supreskribitaj rakontetoj.</p> - -<p>Certe la urbanoj ofte parolis pri siaj "vojoj." Ili eĉ estis fieraj -pri ili. Tamen ili ne ĉie estas formovintaj la radikojn de la arboj, -kiujn ili antaŭe dehakis, kaj foje la tuta malsupraĵo de la -arbtrunko ankoraŭ restas sur la vojo mem. Ĉiujn tiajn -kontraŭaĵojn la <i>Buggy</i> supereksaltis, kaj se en tiaj okazoj mi ne -falis sur la kuraciston, tio okazis pro tio, ke li estas falinta sur -min.</p> - -<p>Sed oni devas memori ke, por fari longajn vojaĝojn, la Amerikanoj -ĉiam veturas per vagonaro. Tial ili ne tre bezonas en la kamparo -bonajn vojojn. Se en Eŭropo ni estus ricevintaj la fervojojn antaŭ -ricevi la vojojn por veturiloj, eble ni ne havus tiujn lastajn tiel -bonajn kiel ni nun posedas ilin. Multon ni ŝuldas al niaj praavoj -kiuj veturadis per publikaj veturiloj (stage coaches).</p> - -<p>Oni ankaŭ devas memori, ke kuracistoj vizitas tre senhomajn lokojn. -Unu el tiaj vizitoj revenas en mian memoron; vizito kiun ni faris al -Franca familio, kies kelkaj el la infanoj estas malsanaj. Ili -loĝadis tute en la kamparo, kaj, estantaj novaj enmigrantoj, ne -ankoraŭ parolas la lingvon <span class="pagenum">42</span> Amerikan. (Mi diras <i>Amerikan</i>, ĉar -ĝi tre diferencas de la Angla lingvo, de kiu ĝi estas filo).</p> - -<p>Mia kunulo petis, ke mi eniru kun li por traduki.</p> - -<p>"Sed la ĉevalo," mi diris, "ĉu ĝi restos senmove!"</p> - -<p>"Ho, jes. Mi montros al vi la Amerikan manieron dresi ĉevalojn. Li -tre bone restos."</p> - -<p>Kaj preninte la kondukilon li ĝin alligas al la antaŭa parto de unu -el la grandegaj radoj, tiamaniere ke ĝi estu iom prema.</p> - -<p>"Nun," li diris, "se la ĉevalo antaŭeniros, la rado per sia -turniĝo tiros la kondukilon, kaj se li tamen persistus (kion li ne -faros) ĝi certe rompus al li la makzelon. Se li ŝanĝos la movon -kaj iros malantaŭen, ankoraŭ la rado turniĝante tiros la -kondukilon. Pro tio li ne forkuros? Ĉu vi ne tiel dresas en Anglujo -la ĉevalojn?"</p> - -<p>"Ho, ne," mi respondis ridetante. "Niaj Anglaj vojoj ne estas sufiĉe -larĝaj por tiamaniere haltigi ĉevalojn. Tie ĉi mi certe ne plendas -pri la mallarĝeco de la vojo. Ne, mia malfacilaĵo estas ke mi tute -ne povas ie eltrovi vojon."</p> - -<p>"Ho," li respondis, "la tuta plataĵo estas nia vojo. Ĉu vi deziras -unu pli bonan aŭ pli belan?"</p> - -<p>Mi ĉirkaŭrigardis sur la verdan plataĵon kaj respondis, "Ne"; tiam -kiel posta prepenso mi aldonis, "Almenaŭ ne dum daŭros la bela -vetero." ...</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Dum unu el niaj multaj veturadoj, ni estis alvenintaj al la ligna -ponto per kiu la vojo trapasas la <i>Creek</i>’on.</p> - -<p>Mi vidis multajn tiajn pontojn! Jen la maniero konstruigi ilin:—</p> - -<p>Trans la <i>Creek</i>’o oni metas du aŭ tri dikajn trabojn kiujn oni -enfiksas en la du bordojn.</p> - -<p>Al la traboj oni alfiksas transe tabulojn. Sur la tabulojn, kiuj ofte -suprensaltas sub la radoj de surpasanta veturilo, oni metas maldikan -tertavolon, kaj jen la ponto.</p> - -<p>Barilojn ĝi tute ne havas, tial kompreneble oni povas tre facile -enveturi de ĝi en la rivereton.</p> - -<p>Sed malgraŭ la proksimeco de tia belega (!) ponto la kuracisto -insistis traveturi la akvon.</p> - -<p>"Tio," li diris, "ne sole malvarmigos la hufojn de la ĉevalo; ĝi -ankaŭ iom purigos la radojn de la <i>Buggy</i>. Jen du dezirindaĵoj."</p> - -<p>Tiajn saĝajn parolojn mi ne povis kontraŭdiri. Ni enveturis la -<i>Krikon</i>.</p> - -<p>Mi skribis supre, ke la radoj de la <i>Buggy</i> estas altegaj. Mi skribos -tie ĉi, ke la kuŝejo de la <i>Kriko</i> estis profunda. Pli kaj pli la -akvo supreniris ĝis fine ĝi eniris eĉ en la veturilon mem. -Sentante subitan malsekiĝon ĉe la piedoj mi malsuprenrigardis. Ili -estis en la akvo.</p> - -<p>"Kion mi devas nun fari?" mi demandis.</p> - -<p>Kaj trankvila voĉo respondis:—"Ho, metu viajn piedojn sur la -spruĉ-ŝirmilon." Kaj alligante al la precepto la ekzemplon, la -kuracisto levigis siajn krurojn al la nomita loko. Tion saman mi -ankaŭ faris kaj kun niaj kvar piedoj elstreĉitaj rekte antaŭ ni, -ni daŭrigis la traveturon. La akvo ankaŭ daŭrigis sian supreniron, -sed antaŭ ĝi atingis la seĝon de la <i>Buggy</i> ni trapasis la plej -profundan parton de la rivereto.</p> - -<p>Fine ni alvenis al la alia bordo kiu, laŭ sia kruteco, tre similis -al domtegmento.</p> - -<p>Mi certe estus preferinta suprenrampi per miaj propraj kruroj sed mia -kunulo deziris, ke mi vidos kiamaniere Amerika ĉevalo povas -suprenrampi riverbordon.</p> - -<p>Ĉu iu el miaj legantoj iam sidis ĝuste malsupre sub (aŭ ĉu mi -diros post; estas malfacile diri en kia pozicio):—Ĉu iu el miaj -legantoj iam sidis malsupre sub forte suprenrampanta ĉevalo, kaj -rimarkis kiamaniere ĝi streĉas kaj ŝveligas ĉiun el siaj grandaj -muskoloj?</p> - -<p>Ĉu li rigardis supren kaj vidis nur la bluan ĉielon, la supron de -la bordo, suprependentan arbon, kaj la fortikan korpon de la besto?</p> - -<p>Ĉu li entenis la spiradon kiam ĝi faletis, glitis, kaj li sentis -malantaŭen rulon de la radoj (kiu tamen ŝajnas al li veran ruladon, -tiel longe la sekundoj daŭras); kaj fine elspiras elspiraĵon de -kontentiĝo kiam li trovas sin ankoraŭ en la akvo de la <i>Kriko</i>?</p> - -<p>Ĉu li vidis la ĉevalon kun mieno honta komenci denove la saman -supreniradon? Ĉu li kurbis sin antaŭen por ĝin helpi? Ĉu li vidis -kiam per granda peno ĝi atingis per la antaŭaj hufoj la supraĵon, -dum ankoraŭ la malantaŭaj faletas kaj glitas sur la kruta kaj mola -deklivo?</p> - -<p>Ĉu li sentis la ekskuon kun kiu la veturilo fine supreneksaltis; -entiris en siajn pulmojn longan spiradon kaj ĉirkaŭrigardis la -ebenan plataĵon tiel, kiel se li estus revidanta longe perditan -amikon.</p> - -<p>Se jes, li komprenos mian priskribon, kaj li ankaŭ atestos, ke en -tia okazo, la suprenrampado de ĉevalo ne estas malsimila al tiu de -grandega hundo.</p> - -<p>Tion mi iom longe priskribis pro kaŭzo ke ĝi tre bone montras la -fortecon kaj malpezecon de la veturilo kiun la Amerikanoj nomas -<i>Buggy</i>.</p> - -<p>En alia veturado kun alia veturiganto kaj en alia regiono la <i>Buggy</i> -en kiu mi veturis enfosiĝis ĝis la akso en sablon.</p> - -<p>Mia kunulo neniel maltrankviliĝis kaj la malpezega kaj fortega -<i>Buggy</i> facile trapasis la sablan kontraŭaĵon.</p> - -<p>Sed mi estas jam skribinta sufiĉon por montri, ke miaj veturadoj ne -estis tute sen intereso.</p> -</div> - - -<div id="est2-3-18" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">43</p> -<h3>KUKAĴETOJ ANGLA, SKOTA AND IRLANDA.</h3> - -<p class="center">Originale verkitaj por la Kvina Hora Manĝo, de Jem Ross Archibald.</p> - - - -<p><span class="sc">Angla.</span> <i>Materialo</i>:—</p> -<ul> -<li>¾ funto da faruno (kribrita kun 1 teokulero da kuir-pudro).</li> -<li>¼ da sukero (kribrita).</li> -<li>¼ da butero, tri ovoj, teotaso da lakto.</li></ul> - -<p><i>Metodo.</i>—Frotu, per la fingroj trae, la sukeron, buteron kaj la -kribritan farunon kaj kuir-pudron. En aparta pelvo batu la ovojn ĝis -malpezaj, poste aldonu la lakton. Nun, per ligna kulero agitu rapide -la tutan miksaĵon. Duone plenigu kelkajn buteritajn -kukaĵet-stanaĵojn. Baku en varmega forno ĉirkaŭ 15 minutojn.</p> - -<p>Kiam malvarmaj, ili estas pretaj.</p> - - -<p><span class="sc">Skota.</span> <i>Materialo</i>:—</p> -<ul> -<li>1 funto da butero.</li> -<li>1¾ da faruno (kribrita).</li> -<li>¼ da faruno riza.</li> -<li>½ da sukero (kribrita).</li></ul> - -<p><i>Metodo.</i>—Metu la buteron en pelvegon kaj, per la mano, farigu ĝin -krema. Nun aldonu la sukeron kaj kunmiksu trae. Poste (sed nur iom -post iom) aldonu la du specojn da faruno, miksu ĝis ĝi fariĝas -ebena elasta knedaĵo. Elrulu la knedaĵon per ligna rulilo ĝis ĝi -fariĝas nur ĉirkaŭ duon-colo dike (1.5 cm). Formu ĝin en -rondetoj, levigu ĉiun tre zorge, kaj metu ĉiun sur aparta buterita -papero. Poste, por ornami la kukaĵetojn, piku la supraĵon meze per -forko, kaj per la montra fingro kaj dika fingro pinĉu en punktoj la -randon. La forno ne devas esti tre rapida, baku ĉirkaŭ 20 aŭ 25 -minutojn. Dum varmaj, tiuj ĉi kukaĵoj estas tre facile rompeblaj. -Lasu ilin ĝis malvarmaj sur la paperoj. Poste enmetu en biskvitujon, -ĉar, en la aero, ili baldaŭ moliĝas.</p> - -<p><span class="sc">Irlanda.</span> <i>Materialo</i>:—</p> -<ul> -<li>¾ funto da faruno riza (kribrita).</li> -<li>1 da sukero (kribrita).</li> -<li>½ da butero.</li> -<li>¼ da migdaloj (ŝelitaj per bolanta akvo kaj dishaketitaj).</li> -<li>9 ovoj, batitaj ĝis ŝaŭmaj.</li> -<li>Unu teokulero da citron-suko.</li> -<li>Unu teokulero da Karavaj semoj.</li> -<li>Unu teotaso da rozo-akvo.</li></ul> - -<p><i>Metodo.</i>—Batu la buteron per ligna kulero ĝis krema. Iom post iom -aldonu la sukeron kaj la rozo-akvon, batu ĝis tre miksitaj. Aldonu -la ŝaŭmigitajn ovojn, agitu rapide per ligna kulero, kaj aldonu iom -post iom la riz-farunon jam kribritan. Nun aldonu la migdalojn, la -semojn, kaj la sukon. Verŝu la miksaĵon en kukaĵ-ingon (stanan) -jam pretigita per buterita papera subŝtofo.</p> - -<p>Baku en rapida forno dum ĉirkaŭ 90 minutoj.</p> -</div> - - -<div id="est2-3-19" class="poetry" lang="eo"> -<div class="left"> -<h3 class="poem-header">EL PUŜKIN.</h3> -</div> -<div class="right"> -<h3 class="poem-header">EL LERMONTEV.</h3> -</div> -<p style="clear:both;text-align:center;">Tradukitaj de A. Nippa (Ivanino).</p> - -<div class="verse left"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">En la kampo vasta, pura</span> - <span class="i2">Brilas neĝo ondigita,</span> - <span class="i0">Lumas luno trojko<a href="#fnII.3.4" name="fnrefII.3.4"><sup>[4]</sup></a> kuras</span> - <span class="i2">Sur la neĝo trabatita.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kantu vi! kaj mi silenta</span> - <span class="i2">Aŭdos nun avide kanton—</span> - <span class="i0">Bruas la malgaja vento,</span> - <span class="i2">Kaj malvarma lun’ lumanta.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kantu vi: en nokt’ malgaja,</span> - <span class="i2">Sur la vojo, al la koro,</span> - <span class="i0">Estas dolĉaj sonoj gajaj</span> - <span class="i2">De la kanto belsonora.</span></div> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTO:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.3.4"></a> <a href="#fnrefII.3.4">[4]</a> <i>Tri-ĉevala glit-veturilo.</i></p> - -</div> -<div class="right"> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Nokte staris la nubet’ dormanta</span> - <span class="i0">Ĉe la brusto de ŝtoneg’ grandega,</span> - <span class="i0">Kaj matene vojon venis ĝi fruege,</span> - <span class="i0">Sur bluaĵo gaje ludiĝante.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Sed malseka signo postrestadis</span> - <span class="i0">En la sulkoj de ŝtoneg’ staranta.</span> - <span class="i0">Sola staras li, profunde pripensanta,</span> - <span class="i0">Kaj mallaŭte en dezert’ ploradis.</span></div> -</div> -</div> -</div> - -<div id="est2-3-20" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">44</p> -<h3>LA LEGENDO PRI LA UNUA VIOLONO.</h3> - -<p class="center">El la Franca de Jean & Jerôme Tharaud, tradukita de F. L. G. -Maréchal.</p> - - -<p>Macha rapide ekkaptis la spegulon kaj forkuris. Ŝi kuris ĝis la -kajuto, kiu estis senhoma. Ŝi eltiris la spegulon el sia pelto kaj -rave rigardis ĝin. Ĝi estis simpla ornamaĵo, nur ovforma spegulo -ornamita per opaloj. Ŝi ne laciĝis rigardi sin sur la spegulo, kiu -redonis ŝian vizaĝon kaj grandajn bluajn okulojn kiel la limpida -akvo el la fontoj.</p> - -<p>La proksiman tagon ŝi atendis apud la ponto de la kastelo, kaj -vespere, kiam la kavaliro revenis hejmen sole, ĉar, pro la rapideco -de lia ĉevalo, li postlasis siajn servistojn, li vidis Machan eliri -el la arbaro. Ŝi prenis la ĉevalon per la brido kaj prezentis al li -la spegulon. Tuj kiam li vidis sian vizaĝon sur la spegulo, li -ekkriis: "Malfeliĉo je mi! Estas la Diablo! Estas la diablo kiu -konstruis tion, kion vi tenas!"</p> - -<p>Li spronis la ĉevalon, la brido estis elprenita el la manoj de -Macha, kaj la kavaliro forkuris.</p> - -<p>Ŝi revenis al la kastelo kelkajn tagojn sentrafe. La pordo restis -fermata.</p> - -<p>Macha ploris nokte kaj tage. Ŝi kulpigis la Diablon, pri tio, ke li -trompis ŝin, kaj ŝi alvokis lin denove.</p> - -<p>La Diablo falis el branĉo de arbo, sur la vojon, tiel, kiel akvero -falas de folio post la pluvo.</p> - -<p>Macha, plorante, rakontis al li sian malfeliĉon. Nun, ŝi diris, mi -estas, per vi, eĉ pli malfeliĉa ol antaŭe. Ĉar mi ne plu havas la -konsolon vidi lin. Li ne ĉasas plu en la arbaro, kvazaŭ li timas -iajn sorĉojn.</p> - -<p>La Diablo ridegis.</p> - -<p>Li povas forkuri, mi ja lin prenos. Li apartenas al mi, kune kun vi; -ĉar tiu, kiu vidis sin sur la spegulo, estas al mi.</p> - -<p>Macha respondis je fiera voĉo: "Esti, aŭ ne esti, al vi estas ne -grave. Tiu, kiun mi deziras estas la kavaliro, vi promesis lin al mi, -kaj vi ne donis lin al mi. Vi estas perfidulo!"</p> - -<p>La ruzulo respondis: "Mi neniam donas ion por nenio."</p> - -<p>Macha estis aŭdinta pri kontraktoj kun la Malamiko, kaj ŝi -tremegis.</p> - -<p>"Kion vi volas por via laboro?" demandis ŝi, per tremante voĉo.</p> - -<p>"Preskaŭ nenion!" respondis la Diablo. "Vian Patron!"</p> - -<p>"Mian patron!" ekkriis la terurigita fraŭlino.</p> - -<p>"Vian patron," respondis la Diablon malrapide.</p> - -<p>Macha respondis: "Neniam!"</p> - -<p>"Kiel vi volas," diris la ruzulo, kiu tuj malaperis, kvazaŭ -englutita de la tero.</p> - -<p>Macha revenis hejmen malfeliĉa, decidinte morti prefere ol doni sian -patron al la Diablo. Ŝi renkontis la lignotranĉistojn sur la vojo. -Ili marŝis unu post la alia, kaj portis la hakilojn sur la ŝultro. -Ili akceptis Machon per gajaj krioj....</p> - -<p>La kastelo restis silenta ankoraŭ kelkaj tagoj, sed, unu matenon, la -servistoj kaj la hundoj trairis la ponton, kaj Macha revidis la belan -kavaliron. Li galopis antaŭ ŝi, sen vidi ŝin, kiel ĉiame.</p> - -<p>Macha freneziĝis pro kolero, kaj ekkriis: "Al mi, Ho Malamiko! Al -mi!"</p> - -<p>La longa kaj maldika formo de la Diablo eliris el musotruo. Li metis -sian manon kontraŭ la orelo por ricevi la malproksiman galopon de -ĉevalo sur la folioj.</p> - -<p>"Aŭdu, aŭdu! Tiu estis la bela kavaliro. Li estas via, se vi -volas!"</p> - -<p>Macha sopiris. La Diablo daŭrigis: "Post kelkaj horoj la bela -kavaliro povos aparteni al vi. Sed mi bezonas vian patron!"</p> - -<p>"Prenu lin!" ĝemegis Macha.</p> - -<p>La ruzulo tiam puŝis ŝin antaŭ si ĝis la Cervo-kruco, en tiu loko -laboras la patro de Macha.</p> - -<p>Noktiĝis, kiam ili alvenis al la loko. La lignotranĉisto dormis, -sur la nuda tero, antaŭ malgranda amaso da ligno kiu brulis, kaj de -kiu malrapide supreniris fumo. La koro de Macha fluidiĝis, vidante -sian patron, sola, sen defendo, fordonita al la Malamiko per ŝi mem, -per lia propra filino. Ŝi deziris ekkrii por veki lin. La hakilo -brilis sur la herbo; ĝi defendus lin. Sed nenia sono eliras el ŝia -gorĝo.</p> - -<p>La Diablo metis sian hok-forman manon sur la ŝultro de la dormanta -viro kaj, prenante lin per la piedoj, turnigis lin rapidege ĉirkaŭ -sia kapo. Kiam li haltis, la homa formo de la ligno-tranĉisto -malaperis, kaj nur restis en la mano de la ruzulo, speco da plata kaj -sonora kesto.</p> - -<p>"Nun," diris la Diablon, "donu al mi viajn fratojn. La ilo, kiu devos -ĉarmi vian kruelan kavaliron ne estas finita...."</p> - -<p>"Miajn fratojn," kriis Macha, levigante la brakojn al la kapo pro -timego, "neniam!"</p> - -<p>Ŝi foriris, malfeliĉa, kaj serĉis Traĵanon, Romon, Konstantenon -kaj Liveon, kiuj segis en klaraĵo meze de faligitaj arboj. Ili lasis -sian laboron, sed Macha ricevis iliajn salutojn sensente kaj timeme.</p> - -<p>Dum la posttagmezo la kvar fraŭloj kuŝiĝis flanko ĉe flanko sur -la lignosegejo, por dormi.</p> - -<p class="center"><i>Finota.</i></p> -</div> - - -<div id="est2-3-21" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">45</p> -<h3>LA INTERNACIA LINGVO DE HINDUJO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de George J. Henderson.</p> - - -<p>Multaj personoj forpelas la ideon de arte-farita lingvo, kiel ne -praktikebla propono, kaj anoncas, ke la formado kaj la fondado de tia -lingvo estas absurda kaj senespera.</p> - -<p>Sed estas ne bone konite, ke la ideo de unu komuna lingvo arte -simpligita por uzo inter homoj parolantaj diversajn lingvojn estis -jam efektivigita antaŭ tri jarcentoj en la "senmova kaj -neprogresema" Oriento!</p> - -<p>Lt.-Kolonelo Gordon, sur la <i>Esperanta Gazeto</i>, paĝo 8, montris tiun -ĉi fakton al la Esperantistoj, sed la sekvantaj rimarkoj eble -interesos iujn.</p> - -<p>Unu el la plej grandaj gajnoj iam donacitaj al la Hinda regiono el la -Oriento estas la fondo de tiu komuna lingvo, Urdu, aŭ Hindustani.</p> - -<p>La celo de Esperanto estas ripeti tiun ĉi historion, kaj donaci al -la Eŭropa kaj Amerika civilizacio tion, kio estas longatempe -efektivigita por cent milionoj da homoj en la Oriento.</p> - -<p>Urdu, aŭ Hindustani, estis, en la komenco, nur miksa dialekto, aŭ -ĵargono, kiu devenis en la bazaroj de Delhi post la Mughala venko, -kiel komunikilo inter la venkintaj Tartaroj kaj la Hindaj enlandanoj. -Sed la unua granda puŝo ĉe ĝia progreso estis donata de la klerega -kaj tre potenca imperiestro Akbar, kiu vivis en la deksesa jarcento.</p> - -<p>Li tiam pensis, ke estus utile alfari ĝin, kaj fondi ĝin, kiel la -oficiala lingvo de lia regno.</p> - -<p>Post la forpelo de la Mughala Imperio, kaj dum la Brita okupado, la -uzo de Hindustani fariĝis pli kaj pli universala, ĝis hodiaŭ, kiam -ĝi estas la komuna komunikilo aŭ internacia lingvo de la Hindujo, -meze da Babelo de lingvoj kaj dialektoj, inter tiom da homoj, kiom -loĝas en la tuta Eŭropo.</p> - -<p>Ĝia nomo Urdu estas Tartara vorto, signifanta "soldataro," el kiu -ankaŭ devenas la Angla vorto <i>horde</i>.</p> - -<p>En la komenco ĝi estis iom simila al la <i>Lingua Castrensis</i> de la -Romaj soldatoj, kaj ĝi ekekzistis pro la natura neceseco por ia -komuna dialekto por reciproka kompreno, kiam du popoloj estas -kunvenintaj pro komercaj aŭ militaj kaŭzoj, kiuj ne povas sin -interkompreni.</p> - -<p><i>Pidgeon-English</i>, <i>Chinook</i> kaj <i>Pennsylvania Deutsch</i> estas -nun-ekzistantaj ekzempleroj de tiaj naturaj ĵargonoj, sed Hindustani -aŭ Urdu en sia nuna stato, malsimilas tiujn. Ĝi estas en granda -parto arte-farita lingvo, ĉar ĝi estis aliformigata kaj alprenata -laŭ difinita plano de la Imperiestro Akbar, kiam ĝi estis fondata -kiel politika institucio.</p> -</div> - - -<div id="est2-3-22" class="article" lang="eo"> -<h3>EL EGIPTUJO.</h3> - - -<p class="sc">Kara Sinjoro,</p> - -<p>Vi diris al mi, ke vi kredis, ke viaj legantoj ŝatus lerni ion pri -mia vivado tie ĉi. Nu, mi intencas skribi libreton pri miaj spertoj, -kaj mi estas tre okupa pretigante sciigojn por ĝi. Sed mi diros al -vi ion, kion mi eklernis hieraŭ; eble ĝi estos surprizo ĉe vi, -kiel ja ĝi estas ĉe mi.</p> - -<p>Ofte ni demandas cigaredojn Egiptajn, kredante ke ni estas fumontaj -tabakon, kiu kreskis en Egiptujo. Sed, de 1890, nenia tabako estas -kreskigita en tiu ĉi lando; tial ke la Kedivo estas ĝin -malpermesinta. Efektive ĉia tabako venas tien ĉi el Turkujo, -precipe el Latakia.</p> - -<p>Ankaŭ la cigaredaj paperoj venas el Italujo, kaj oni ne faras -paperojn tie ĉi.</p> - -<p>La enlanduloj ne eĉ laboras aŭ zorgas pri la cigareda komerco, kaj -la cigaredoj estas volvigataj de Grekoj, preskaŭ tute.</p> - -<p>En Eŭropo la fumantoj insistas, ke ili ricevos "cigaredojn Egiptajn -faritajn de kompanioj Grekaj," tial, en Kajro, estas multe da firmoj -Anglaj, Francaj kaj Italaj, kiuj komercas sub titoloj Grekaj.</p> - -<p>Mi mem kredas, ke oni enmetas en la cigaredojn iom da -salpetro, sed tie ĉi ili min certigas, ke nenia falsiĝo estas -permesata, kaj ke ili ricevas la bonan guston per prudentaj elektoj. -Nu, estas eble!</p> - -<p>El ĉiuj Egiptaj cigaredoj, tiuj en Kajro faritaj estas ja la plej -bonaj; kaj ili estas preskaŭ ĉiuj sendataj alilanden. La enlandanoj -fumas ĉiame cigaredojn, sed nur de la malsuperajn kvalitojn.</p> - -<p>Da Kajraj cigaredoj ĉiuj estas volvigitaj mane.</p> - -<p>Sufiĉe pri cigaredoj.</p> - -<p>Mi baldaŭ iros al Assouan por vidi la novan grandegan akvo-ŝtopilon -tie. Malfeliĉe ĝi subakvigis la insulon Philæ, kaj tial rabis de la -vojaĝanto unu el la plej belaj vidaĵoj en la tuta mondo. Senpreza -monumento de antikveco estas perdita, ĉar nur porcioj da tiuj belaj -temploj povas esti vidataj supre la akvo de la Nilo, similaj al -juveloj disŝiritaj el siaj tenejoj.</p> - -<p>Sed, kompreneble, oni devas kalkuli kiel gajno la pligrandan -prosperecon de la enlanduloj, kiu jam okazis, dank’ al la plibona -akvigado de la tero....</p> - -<p class="far_sig sc">Via sincere, <br /> -<span class="sc">Martyn Westcott</span>.</p> - -</div> - - -<div id="est2-3-23" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">46</p> -<h3>LA STATO KAJ ESTONTECO DE ESPERANTO EN BRITUJO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Colonel H. K. Gordon.</p> - - -<p>Unue, mi volus diri, ke mi longatempe prenis intereson ĉe diversaj -lingvoj, kaj, vojaĝinte multejare eksterlande, mi penadis lerni -multe da ili, ekzemple, Franca, Germana, Itala, Norvega, Japana, -Birmana, kaj Hindua, tiamaniere ke, aŭdinte pri Esperanto, mi tuj -interesiĝis: post mallonga studo mi sentis min konvikita, ke fine -jen estas arta lingvo, saĝa kaj praktika, kiu ne nur iras pli -malproksime ol iaj antaŭaj provoj tiun direkton, sed nepre ŝajnas -apogi siajn pretendojn por pripensado sur fundamentoj tiel fortaj kaj -veraj, ke mi mem ne povas kredi, ke alia ĝin superos.</p> - -<p>Kvankam sendube ĝi mem devos pliboniĝi aŭ aliformiĝi laŭ la -ŝanĝaj bezonoj, komunaj al ĉiuj mondaj aferoj, al tiuj ŝanĝoj -ĝia memstara fleksebleco volonte sin pruntas. En ia okazo, ĝiaj -fundamentoj estas certe kaj vere fonditaj.</p> - -<p>La unua afero kiu frapis min estis tiu ĉi: ke Esperanto ne estas -triviala infana ludilo de lingvo, pri kiu oni povas uzadi frazojn -banalajn aŭ utopiajn: sed ke estas lingvo por homoj sanspiritaj kaj -praktikaj, kiuj en ĝi vidas ilon longatempe bezonitan, kaj kiu en si -mem havas la ecojn necesajn por povi tuj fariĝi tiu, kiun ĝi -pretendas vere esti, nome, <i>helplingvo internacia</i>.</p> - -<p>Ni ĉiuj scias kiel ni estas emaj (eble ni Britoj precipe, mi timas), -iom koleriĝi, kiam ni mankas kompreni parolante aliajn lingvojn, kaj -kiel ni kulpas aliajn, kiam ni mem kulpiĝus, almenaŭ iaparte. En -tiaj cirkonstancoj kiel estas eble, ke ni simpatius kun veraj sentoj -de aliaj nacianoj? Tiel, tuta ebleco ĉe "interkompreniĝo" estas -komence mortita, kaj la golfo, malfeliĉe por ĉiuj, pli larĝiĝas -ol kontraŭe.</p> - -<p>Kaj tiu ĉi pripenso rilatas al ĉiuj aferoj de la vivo ĉe nacioj -kaj individuoj.</p> - -<p>De la plilarĝa internacia vidpunkto, la malutilaĵoj estas gravaj, -kaj estas allasitaj tre longatempe.</p> - -<p>Tiu ĉi aperas precipe ĉe aferoj komercaj kaj literaturaj, tiel -ankaŭ ĉe socialaj rilatoj.</p> - -<p>Interkonatiĝo pligrande reciproka devigos multe da tre profitaj -internaciaj rezultatoj, pri kiuj tamen ni ne bezonas nuntempe -koncerniĝi.</p> - -<p>Ni progresu metode.</p> - -<p>Ne estas necese almeti veturilon antaŭ ĉevalo. Tiaj rezultatoj -fariĝos aŭtomate en sia propra tempo.</p> - -<p>Dume, ni devas pripensadi kiamaniere ni povos alkonduki nian -legantaron kaj aliajn personojn ŝati nian eltrovon, kiun ni ŝuldas -al la kreinta genio de Sinjoro Doktoro Zamenhof.</p> - -<p>Tiel kiel ĉe multe da aliaj similaj veraj eltrovoj metitaj -antaŭ publiko memkontenta kaj skeptika, ne estas facila afero altiri -ilian atenton: estas ja malfacile iun eltrovi, kiu eĉ volas -aŭskulti sufiĉe longatempe por vidi ĝiajn punktojn, kvankam tio -ĉi ne postulas pli ol kelkaj minutoj da klarigado.</p> - -<p>Oni devas ekkompreni ke:—</p> - -<p>(i.). Esperanto estas lingvo jam plene kaj vere science konstruita, -tute preta por tuja efektiva praktika uzado, parole kaj skribe, kaj -ne nur frenezaĵo, tia kia eble multe da aliaj estintaĵoj estis.</p> - -<p>(ii.). Estas vera postulo por tia internacia helplingvo.</p> - -<p>(iii.). La lernado de Esperanto estas multege pli facila ol la -lernado de ia sola alilingvo, kun gramatiko kiu estas modelo de -scienca simpleco, kaj ke estas plezura surprizo ĝin ellerni.</p> - -<p>(iv.). Homoj, kies nomoj portas sendube aŭtoritaton en aferoj -filologiaj, ĝin publike aprobas.</p> - -<p>(v.). Nuntempe la amaso da temoj instruitaj ĉe niaj lernejoj -permesas nenian tempon por bone lerni eĉ la patrujan lingvon, kaj -ĉe multe da okazoj la penadoj por instrui alilandlingvojn sekve -montras indiferentajn rezultatojn: kaj tiu ĉi okazas precipe ĉe -junaj studentoj, kiuj devas frue forlasi lernejojn por eniri -profesiojn kaj komercajn situaciojn, tie gajni vivilon senprokraste.</p> - -<p>(vi.). Kiam libertempo okazas por la studado de fremdaj lingvoj -(prefere en la landoj mem) akiro de Esperanto estas neniel malhelpo, -sed estas vere helpo por lernantoj.</p> - -<p>Se ni povas (kaj ni nur povas penadi), konvinkigi la publikon pri -tiuj ĉi punktoj, la memstaraj bonecoj de Esperanto certe trafigos -ĝin.</p> - -<p>Multe da diskutado nuntempe aperas en ĵurnaloj pri la Greka kaj -Latina lingvoj, kiel cerbaj gimnastikaj uzadoj; kiom valoraj tiuj ĉi -estu por libertempuloj, kiuj deziras ilin lerni legante, parolante, -kaj skribante, la frua studo precipe de la gramatiko sendube naŭzas -la plej multe da lernantoj, kvankam ili ĝuus tradukojn. Nenio povas -esti plifacila ol la gramatiko Esperanta. Se oni deziras lerni la -bilardaludon, oni uzas rektan ilon, anstataŭ la pinton de -ombrelo—kvankam eble oni povus penade ludi tiamaniere!</p> - -<p>Se cerbaj gimnastikaj uzadoj estas valoraj, ĉu ni ne havas -matematikojn, kaj el ludoj, ŝak- kaj vist-ludojn?</p> - -<p>En la ĉiutagaj ĵurnaloj nuntempe multa diskutado okazas kontraŭ la -Stato de Edukado en tiu ĉi lando, pri kiu vastega sumo da mono -elspeziĝadas.</p> - -<p>Pro la severa kunkurso, precipe el Germanujo kaj Ameriko, oni -plendegas, ĉiaflanke, je nesufiĉaj <span class="pagenum">47</span> rezultatoj. Oni diras ke -niaj knaboj, el ĉiuj klasoj de Societo, foriras de lernejo kun -malmulte, eĉ neniom, da inteligenta taŭgeco kontraŭ la -vivbatalado. Ke kamparanetoj lasas lernejon atinginte nenian -kapablecon je ia metio, kaj kun nenia deziro pliigi sian sciadon, tia -kia ĝi estas, kaj tiel nekapablaj legi inteligente, ke ili ne havas -la eblon fari progreson, eĉ tion dezirante. Kaj ke ili ricevas -nenian sciencan instruadon nek kuraĝadon tiun direkton. Ke junuloj -difinitaj por la Militistaro aŭ la Reĝa Ŝiparo povas nek skribi -nek silabi ĝuste sian propran lingvon, kaj konas preskaŭ neniom da -alilandaj lingvoj, da geografio aŭ da ĉirkaŭekzistantaj -natursciencoj.</p> - -<p>Ankoraŭ, aliaj, starante pli alte, eliras el Kolegio kun malmulte -pli ol supraĵa kono de Latina kaj Greka, sen povi senĝene paroli -ian modernan lingvon.</p> - -<p>La celo de Edukado estas instruadi lernantojn pri sciencaj -pensad-metodoj, instruadi ilin kiel ellernadi kaj deprenadi por si -mem, laŭ la maniero la plej efektiva kaj sen malŝpari valoran -tempon: tiel ke, kiam ili lasos la lernejon, ili sin sentos -kuraĝigitaj je plia studado: anstataŭ ol, kiel kutime, naŭzitaj je -verko, pleje libraverko ĉambre, kun ĝia akompananta nescio pri -ĉirkaŭaferoj.</p> - -<p>Unue, ŝajnus necese koni, se estus eble, por kiu metio aŭ profesio -la knabo estas edukota: ni konas, ke tio ĉi ne ĉiam estas ebla. -Tiaokaze ĝenerala praktika instruado, alfarita al lia stato, estas -ĉio, kio estas cirkonstance ebla. Sed, kiam tio estas konata, la -afero estus multe pli facila. Videble, ne estas rezone instruadi por -Inĝeniero knabon iĝonta farmisto, aŭ por la Ŝiparo Reĝa se -iĝonta Soldato aŭ por Advokato se iĝonta Kuracisto, k.t.p. -Tiamaniere, devas esti punkto kie instruado devas komenci -specialiĝi, prefere ĉe lernejoj specialigitaj.</p> - -<p>Rilate knabinoj, ne okazas la sama malfacileco: kvankam ĝi iom -ekzistas.</p> - -<p>Kompreneble, por la alta edukado, precipe kontraŭ la libertempuloj, -niaj Universitatoj provizas okazon: kvankam sendube ili estus -plibonigeblaj.</p> - -<p>Ne estas kaŭzo por timi, ke iu, bezonante studi Latinan aŭ Grekan -aŭ ian alian lingvon, vivan aŭ nevivan, ne trovos plenan okazon en -la estanteco, kiel en la estinteco.</p> - -<p>Kontraŭ Latina kaj Greka, oni pretendas ke, ĉar ili estas lingvoj -tre malfacilaj, ilia akiro farigas neegalan instruadon por la -spirito: kaj forigante ilin, ni ne povus ĝuste kompreni nian propran -lingvon.</p> - -<p>Kvankam tio ĉi eble estas iom vera, kaj kono pri ili, tiel ĉia -scieco, estus profite akirinda, estas ja multe da verkistoj de -pravegaj Anglaj libroj, kiu scias nenion pri ili.</p> - -<p>Tial ili ne estas necesaj, kaj vortodeveno estas lernebla el -lernolibroj, aŭ eĉ el bona vortaro. Scieco pri historio de la homa -progreso estas atingebla per tradukoj el lingvoj nevivaj kaj vivaj. -Sinjoro Profesoro Huxley diras: "<i>La vera celo de vivo ne estas -scieco, sed agado.</i>"</p> - -<p>Nun, por la ordinara lernanto, eble estos utile instruadi -"<span class="sc">Esperanto</span>," ĝis kiam li povas trovi tempon por lerni -estontajn utilajn alilandajn lingvojn. El <span class="sc">Esperanto</span> li povas -lerni la gramatikon en la formo la plej severe simpla, kaj scienca, -fondita sur la sperto el multe da gramatikoj de nunaj kaj antikvaj -lingvoj. Plie li nepre trovos ĝin vortodevena helpon pri la lernado -de modernaj lingvoj.</p> - -<p>Ankaŭ, oni demandas, ke niaj junuloj devas ricevi instruadon pri -patriotismo, siaj rajtoj kaj devoj kiel Angloj: la graveco de nia -Imperio, la Administracio de nia patrujo, k.t.p.</p> -</div> - - -<div id="est2-3-24" class="article" lang="eo"> -<h3>LA OFERO DE LA SKULPTISTO.</h3> - -<p class="center">Tradukita de C. S. Bickell.</p> - - -<p>Skulptisto, kiu treege penadis sed trovis sin preskaŭ sen nutraĵo, -ĵus estis fininta laboron, je kiu li estis metinta ĉiujn siajn -esperojn.</p> - -<p>Ĝi estis plastra modelo de bela virino, kaj la artisto enamiĝis en -la senvivan figuron sur kiu li elspezis tiom da tempo kaj laboro. Li -ja esperis, ke ĝi metus lin sur la vojon, kiu kondukas al la Famo -kaj al la Riĉeco.</p> - -<p>Estis malvarmega nokto, kaj la malfeliĉa viro, tremetante pro -malvarmo en sia mizera subtegmento, maltrankviliĝis pri la -sendanĝereco de la modelo, ĉar la frosto estas pereiga malamiko al -la plastro.</p> - -<p>Kun sopiro de laceco kaj kun ĝemo kiu trapasis lian maldikan korpon, -li demetis la eluzitan veston de siaj nevestitaj ŝultroj. -Ameme li drapiris la figuron per la malnova vesto, kaj, ĵetinte sin -teren apud ĝi, li dormadis.</p> - -<p>Kiam la mateno venis, la frosta suno malfacile ĵetis siajn radiojn -tra la fenestro de la subtegmento kaj brilis sur du figuroj, -malvarmaj kaj senvivaj.</p> - -<p>La skulptisto kuŝis morte glaciiĝinta apud sia bela kreitaĵo: li -donis sian vivon pro la arto, kiun li tiel amis.</p> - -<p>Multaj artistoj, kortuŝataj pro la malfeliĉa sorto de nekonata -frato, monoferis sufiĉan sumon por fari bronzan modelon de la virina -figuro, kaj oni metis surskribon sur la pedestalon de la statuo, -rakontantan la malĝojan historion de la ofero de la skulptisto al la -Arto.</p> -</div> - - -<div id="est2-3-25" class="music"> -<p class="pagenum">48</p> -<p class="center">[<a href="../music/dormu.mid">Listen</a>] [<a href="../music/dormu.pdf">PDF</a>] [<a href="../music/dormu.xml">MusicXML</a>]</p> - -<div class="imgcenter"> -<img width="549" height="672" src="../images/dormu.png" alt="[Music: Dormu! Words by Edward Metcalfe, Music by F. G. Rowe.]" /> -</div> - -<div class="verse" lang="eo"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Dormu, Dormu en lulilo,</span> - <span class="i2">Paĉja, Panja korligilo;</span> - <span class="i0">Panjo ja apude sidas</span> - <span class="i2">Ci al panja am’ konfidas.</span> - <span class="i0">Ci en sendanĝero estos</span> - <span class="i2">Panjo ja apude restos;</span> - <span class="i0">Laŭ infana elkonfido</span> - <span class="i2">Dormu kara mia ido,</span> - <span class="i4">Dormu, dormu, dorm’,</span> - <span class="i4">dormu, dormu, dorm’!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kovras ja flugilaj vestoj</span> - <span class="i2">Sur birdetoj en la nestoj</span> - <span class="i0">Sed flugiloj cin anĝelaj</span> - <span class="i2">Kovras en mallumo helaj:</span> - <span class="i0">Ci en sendanĝero restos</span> - <span class="i2">Ĉar anĝeloj apudestos;</span> - <span class="i0">Laŭ infana elkonfido</span> - <span class="i2">Dormu kara mia ido,</span> - <span class="i4">Dormu, dormu, dorm’,</span> - <span class="i4">dormu, dormu, dorm’!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Dolĉa en lulil’ trezoro,</span> - <span class="i2">Ŝlosilet’ de panja koro,</span> - <span class="i0">Cin al brakoj mi konfidas</span> - <span class="i2">Kies ci vizaĝon vidas;</span> - <span class="i0">Ci en sendanĝero restas</span> - <span class="i2"><span class="sc">Nia Patro</span> apudestas;</span> - <span class="i0">Laŭ infana elkonfido</span> - <span class="i2">Dormu kara mia ido,</span> - <span class="i4">Dormu, dormu, dorm’,</span> - <span class="i4">dormu, dormu, dorm’!</span></div> -</div> -</div> -</body> -</html> diff --git a/38240-h/vol2/e204.htm b/38240-h/vol2/e204.htm deleted file mode 100644 index 25bebf5..0000000 --- a/38240-h/vol2/e204.htm +++ /dev/null @@ -1,2130 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 4 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:none;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.near_sig {text-align: left; margin: 0.5em auto 0.5em 4em;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - span.i4 {display: block; margin-left: 2em;} - -p.footnote {font-size: 90%; - text-indent: 0%; - margin-left: 10%; - margin-right: 10%; - margin-top: 1em; - margin-bottom: 1em; } - -sup { vertical-align: top; font-size: 0.6em; } - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> - -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-4-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:25%;"><i>18.</i> (Vol. II., No. 4.)</p> - -<p style="float:right;width:25%;"><i>Aprilo, 1905.</i></p> - -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p>La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 41, Outer Temple, London, W.C.</p> - -<p style="font-size:80%;">All Communications should be sent to THE EDITOR, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</p> -</div> - - -<div id="est2-4-2" class="left toc"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th></th><th>Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-11" class="sc">Black David</a> (Fairy Tale by E.W.)</td><td class="numb">49</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-12" class="sc">Month by Month</a></td><td class="numb">51</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-13" class="sc">An Unexpected Meeting</a>, Alphonse -Daudet (translated by Paŭlo Burĵado)</td><td class="numb">52</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-14" class="sc">Legend of the First Violin</a> (translated -by F. L. G. Maréchal) concluded</td><td class="numb">53</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-16" class="sc">Reminiscences</a>, Part III. (Edward -Metcalfe, M.A., Oxon)</td><td class="numb">55</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-17" class="sc">A Masked Ball</a> (D. H. Lambert, B.A.)</td><td class="numb">56</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-18" class="sc">The Lion and the Gnat</a> (A. Motteau)</td><td class="numb">57</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-19" class="sc">Outdoor Education</a> (Thomas Hoskison)</td><td class="numb">58</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-20" class="sc">Doggie’s Views on the Servant -Question</a> (Clarence Bicknell)</td><td class="numb">59</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-21" class="sc">Rain</a>, from the Bulgarian (translated -by Penko Petrov)</td><td class="numb">60</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-22" class="sc">"Conscience makes Cowards of us -All"</a> (F. A. Meigh)</td><td class="numb">61</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-23" class="sc">Coniston and Grasmere</a> (A. R. and -D. H. Lambert)</td><td class="numb">62</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-24" class="sc">Inflexible</a>, W. E. Henley (translated -by Ben Elmy)</td><td class="numb">63</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-4-25" class="sc">From Rubinstein’s Thought-Basket</a> -(translated by Vs. Lojko)</td><td class="numb">64</td></tr> -</table></div> - - -<div id="est2-4-3" class="notice right" lang="eo"> -<p style="font-size:170%;">AVIZO GRAVA.</p> - -<p>La malnova firmo Buchanan, Scott & Co., fondita en la jaro 1870, -prezentas siajn komplimentojn al la Esperantistaro kaj anoncas ke, -post nelonge, interesa kaj enspeziga propono aperos en tiu ĉi spaco. -Ĉiu Esperantisto, ĉu membro de ia konata grupo aŭ kies nomo -enskribiĝis en la Adresaro de D<sup>ro</sup> Zamenhof, kiu volas akcepti -tiun ĉi proponon povos samtempe ne nur ŝpari al si specialan -rabaton sed ankaŭ antaŭenpuŝi la disvastigon de Esperanto.</p> - -<p><b>BUCHANAN, SCOTT & CO.,</b></p> - -<p style="padding-left:10%;">Garthland Street,<br /> - City, Glasgow, Scotland.</p> -</div> - -<div id="est2-4-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> -<div class="left"> -<h4>The Remington</h4> - -<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> - -<p>Just think of it!</p> - -<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> - -<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> - -The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> - -<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> -100, Gracechurch St., London, E.C.</p> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> - -<h4>La Remington</h4> - -<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> - -<p>Pripensu je tio!</p> - -<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> - -<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> - -La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> - -<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> -100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-4-5" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas,</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas,</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti <b>bonajn vinojn</b>, kaj sin turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadoan en Mercurey (S. & L.) France.</b></p> -</div> - - -<div id="est2-4-6" class="reklamo right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. -And it is read by ‘Esperanto’ Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of -the Best Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow -with intelligent interest the great movements of Contemporary -History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75 c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - - -<div id="est2-4-7" class="notice left"> -<p style="font-size:140%;">FOR SALE.</p> - -<p style="padding-left:10%;"><span class="sc">160 Guinea ‘Broadwood’ Grand Piano</span> -for £63. In fine condition; Rosewood. -For all particulars write to <span class="sc">The Editor</span>.</p> -</div> - - -<div id="est2-4-8" class="notice right"> -<p style="font-size:120%;">Correspondence Lessons in Esperanto.</p> - -<p>ARE GIVEN BY</p> - -<p style="padding-left:10%;">Mr. A. MOTTEAU, Certified Teacher of Esperanto, -157, Earlham Grove, Forest Gate, -London, E.</p> - -<p>7/6 the Quarter.</p> -</div> - - -<div id="est2-4-9" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> - -<ul> -<li>Sro. <span class="sc">Cedric H. Akaster</span>, 31, Connaught Avenue, Plymouth. Deziras interŝanĝi ilus. p-k. kun Geesperantistoj el aliaj landoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">A. C. Body</span>, 34, Greenbank Avenue, Plymouth. Deziras interŝanĝi ilus. p-k. kun Geesperantistoj el aliaj landoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">C. B. Burgess</span>, Penn Buildings, Erie, Pa., U.S.A. -Deziras koresp. kun Kristanaj Sciencistoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">H. Clegg</span>, 14, Norfolk Street, London, W.C. Volas -renkonti fremdajn Esperantistojn, kiuj vizitos Londonon dum -Paskatempo. Li plezure almontros la vidindaĵojn & klopodos por fari -la viziton ĝuebla.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Edward Gauntlett</span>, Okayama, Japonujo. Deziras -interŝanĝi poŝtmarkojn; precipe deziras ricevi antaŭtempajn -kaj superpresitajn markojn de Anglujo kaj Britaj kolonioj. Ĉiam -respondos.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">L. A. Gill</span>, Churchfield Halls, Acton, London, W. -Deziras koresp. kun ĉiul. per ilus. p-k.</li> - -<li>Frl. <span class="sc">Mitchell</span>, Acuba House, 65, Marquess Road, Canonbury. -Kun alilandanoj per ilus. p-k.</li> -</ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. poŝtmarkoj).</p> -</div> - - -<div id="est2-4-10" class="banner border center"> -<p class="pagenum">49</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;font-size:80%;width:37%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;width:60%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie. Esq., 67, Kensington Gardens Square, London. W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>NEW ZEALAND.—Esperanto Society, P.O. Box 50, Auckland.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis -poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas -akceptataj laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj -avizojn al La Redaktoro, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - -<p style="float:left;width:25%;padding-left:2em;">18. [Vol. II., No. 4.]</p> - -<p style="float:right;width:25%;font-size:80%;text-align:left;"> - Subscription, 3s. Per Annum. - Single Copies, 4d. net. Nos. - 2 to 13, 6d. each; Later Issues - 4d. each, net.</p> - -<p>APRILO, 1905.</p> -</div> - - -<div id="est2-4-11" class="article" lang="eo"> -<h3>DAVDO DHU.</h3> - -<p class="center">Ferakonto originale verkita de E.W.</p> - - -<p>Seka printempo sekvata de somero varmega faris neŝipireblaj eĉ -la plej grandajn riverojn, tial ke la Sisnaĥoj reiris Orientan -Britujon, forlasante la belegajn regionojn, kiujn ili ruinigis.</p> - -<p>Iom post iom revenis en siajn hejmojn la mizeraj kamparanoj, sola -restaĵo el multaj centoj da feliĉaj kaj diligentaj homoj.</p> - -<p>El tiuj ĉi preskaŭ ĉiuj mortis batalante pro la patrujo, aŭ, -perdinte esperon, serĉis alilande la liberecon, kiun ili ne plu -povis defendi ĉe si.</p> - -<p>Sed, inter la malfortuloj, la virinoj kaj infanoj kiuj plorante -revidis siajn senhomajn vilaĝojn, troviĝis almenaŭ unu heroo.</p> - -<p>Davdo Dhu, tiel nomata pro la nigreco de liaj haroj kaj okuloj, estis -farinta miregindaĵojn de boneco, pacienco kaj saĝeco dum tiu ĉi -melankolia reven-tempo.</p> - -<p>Unue li sole esploris la landon por scii ĉu la malamikoj ja forlasis -la scenejon siaj kruelegoj. Tion eltrovinte, li multe komfortis -kaj kuraĝigis la revenantojn kaj laboradis tage kaj nokte al la -rekonstruo de ter-mura protekto kontraŭ luparoj, kiujn la odoro de -neenterigitaj homoj kaj bestoj allogis el la montoj kaj arbaroj.</p> - -<p>Neniam li dormis sub tegmento ĝis ĉiu alia kapo kuŝis en hejmo -sia.</p> - -<p>La vilaĝanoj lin amis kaj respektegis, vidante en li iom da -superhoma, ili volonte estus elektintaj lin sia princo, sed li -insiste rifuzis altiĝi super siaj kunuloj. Li volis nur ilin servi. -Estante orfo, oni urĝis lin edziĝi, sed tion ankaŭ li rifuzis, -sciante ke multe da junuloj bezonis pli ol li vivadon feliĉan.</p> - -<p>Pro la rabadoj kaj detruo faritaj de la lupoj oni revivigis antikvan -leĝon, kiu permesis al neniu edziĝi antaŭ mortigi difinitan -nombron da lupoj.</p> - -<p>Davdo helpis ĉiujn fraŭlojn ĉasi, kaj alporti ilian takson de -kapoj kaj feloj, ĝis kiam ĉiuj, kiuj ĝin deziris, fariĝis -fianĉoj aŭ edzoj.</p> - -<p>La plej bela fraŭlino el ĉiuj estis rifuzinta multajn proponojn. -Oni diris ke ŝi rezervas sin por la heroo. Ŝi estis sprita, lerta -kaj ĉarma. Kiam do Davdo pripensis la amon, nature li enamiĝis en -ŝi, kaj ŝi konfesis al li longe kaŝatan amon.</p> - -<p>Ĉiuhore li revis pri Sisilo, sed li estis serioza, kaj tute -ne parolema, tiel ke neniu sciis lian senliman amon pro la -fianĉino—eble ŝi mem eĉ ne sciis ĝin.</p> - -<p>Avide dezirante akiri kiel eble plej baldaŭ sian impoŝton da feloj, -Davdo ĉasis preskaŭ ĉiun duan tagon, kun neŝanĝa sukceso, sed, -enfine, la bonŝanco mankis al li.</p> - -<p>Ĉasata de luparo li provis salti trans larĝa profundaĵo, sed li -falis, glitadis kaj nekonsciiĝis.</p> - -<p>Kiam li iom reviviĝis, li sin sentis subtenata de molaj brakoj. -Konfuze li demandis: "Kie mi estas? Kies brakoj tenas min?"</p> - -<p>Voĉo dolĉega murmuris: "Vi restas sur la brusto kiu vin nutris dum -via infaneco, vin ĉirkaŭas la brakoj kiuj tiam vin portis."</p> - -<p class="pagenum">50</p> - -<p>Kiam Davdo refortikiĝis, la feino parolis kun li tiel aminde kaj -sincere, ke li kuraĝis ŝin demandi por ke ŝi lin elŝtelis de liaj -gepatroj, kaj kiu estis la infano tie forlasita anstataŭ li.</p> - -<p>Ŝi klare kaj afable respondis: "Al ni feinoj ja estas permesite -edziniĝi kun viroj. Se, dum la tuta vivo, la viro restas fidela, -la feino ricevas senmortan animon. Ŝi povas elekti aŭ morti kun -li, aŭ longan vidvinan vivon, lumigitan per la espero por eterna -reunuigo. Fea edziĝo konsistas nur el manpremo kun kiso. Tia simpla -ceremonio nur ligos honorulon. Feino, kiu sin degradis per amo por -perfidulo devas necese penton fari per disŝiro de ĉiu ligo kiu ŝin -memorigos de li.</p> - -<p>Forlasite, mi devis forpeli mian idon, kaj ĉar mi konis la bonecon -de viaj gepatroj, mi anstataŭis al ili mian trezoron, kaj ŝtelis -vin. Mi tion lastan faris, ĉar, laŭ niaj leĝoj, ĉiu feino devas -varti infanon almenaŭ dum kvardek jaroj.</p> - -<p>Mi sciis ke, kun ili, vi ne perdus la ĉe ni infusan bonecon. Vere -feoj estas virtaj, sed tiu virto ne estas laŭdinda, ĉar ni ne povas -senti malbonan deziron. Bonfari estas nia naturo, nia vivo mem. Homoj -per feinoj nutritaj, per feoj instruitaj, devas fariĝi la plej -granda beno de la homaro. Vi, karulo, estos la koro kaj la cerbo de -viaj venkitaj Britoj. Vi vane ne vivos!</p> - -<p>Apenaŭ resaniĝinta, Davdo volis iri hejmen sed ne povis. Laŭ fea -leĝo, devas neniu homo felandon lasi veka kaj konscia. Tial estis -dormante ke li portiĝis de vilaĝo en vilaĝon, de monto al monto, -de kaverno en kavernon, por prediki la evangelion de rezignacio.</p> - -<p>Malmultaj kaj malfortaj, la Britoj ne povos sukcese kontraŭstari al -la barbaroj. Ili do devas cedi kvazaŭ al dekreto de Dio, devas servi -senhonte la novajn regnestrojn, penadi ilin plibonigi kaj konverti al -Kristo.</p> - -<p>Davdo transportiĝis eĉ en Kimrujon, kie li trovis la pli militaman -popolon pri kiuj la profeto Taliesin diris, ke, multon perdinte, ili -ĉiam gardos sian sovaĝan landon kaj belan lingvon.</p> - -<p>Al la Kimroj Davdo rekomendis virton, unuecon, kaj bataladon. -Ĉirkaŭ la urbo de Merlino li vidis popolon preskaŭ feliĉan, -tutfide kredantan en ilian profetinon. Pri ŝi ili diris: "Ŝi estas -inspira virgulino, amata de Dio, de anĝeloj, de sanktuloj kaj de -tiom da feoj, kiom homoj. Ŝi loĝas en la monteto de la profeto, -klopodas pri lia domo atendas lian vekiĝon, legas lian libron, -kaj klarigas al ni lian volon. Ni tute ne bezonas alian juĝanton, -pastron aŭ reĝon, ol nia Vivieno." ...</p> - -<p>Unu matenon Davdo, vekiĝante en sia hejma vilaĝo ĝoje rapidis ĉe -Sisilo, kaj sciiĝis de ŝiaj gepatroj ke, lin kredinta pereitan, ŝi -antaŭ ok monatoj edziniĝis.</p> - -<p>Lia koro ĉesis bati, dum kelkaj momentoj li nenion vidis nek aŭdis. -Tiam silente li formarŝis.</p> - -<p>Tiun tagon li sin kaŝis.</p> - -<p>Morgaŭe la vilaĝanoj vidis la saman gajan aktivan helpeman viron, -kiun ili perdis antaŭ du jaroj.</p> - -<p>Nokte li ofte ploris, tage li sin devigis pensi nur pri siaj -najbaroj. Kiam li ne volis malĝojiĝi pro sia doloro, li rakontis -pri sia falo, kaj sia savo de la feoj; pri lia misio kaj pri ĉio, -kion li vidis en Britujo kaj Kimrujo. Sed pri la felando li parolis -neniam, ĉar bone li ellernis ke homa lingvo ne povas esprimi -sentadojn aŭ eĉ agadojn feajn.</p> - -<p>Tiamaniere pasis unu jaro. Davdo, silente batalante, tute venkis sian -doloron. Sisilo estis feliĉa, la vilaĝo prosperis, sed homoj devis -severe laboradi por vivi, kaj li helpis al multaj.</p> - -<p>Varmegan vesperon, junulino portis lignon el la arbaro. Ŝi estis -pala, maldika, kaj tro malforta por tia laboro, sed sia patro kaj -gefratoj mortis, kaj sia patrino estis malsanulino kiun ŝi, Mirio, -sole subtenis. Mirio ne posedis spriton, lertecon, aŭ belecon. Ŝi -estis tute sen geamikoj kaj sen espero.</p> - -<p>Fleksigita sub sia ŝarĝo, kaj preskaŭ svenanta, ŝi ĝin sentis -subite forprenata, kaj ŝi aŭdis la voĉon de Davdo, kiu diris: "Tiu -ĉi ne estas virina laboro. Mi portos la lignon, mi petas tenu brakon -mian."</p> - -<p>Sen ia penso pri amo aŭ edzeco, li diris al Mirio, ke ne estos -necese ke ŝi plu laboru, ĉar li estos filo al ŝia patrino.</p> - -<p>Mirio nekomprenis kaj ĝoje akceptis la neintencan proponon. Ŝi -estis tiel feliĉa, tiel danka, ke li ne kuraĝis vidi la doloron -kiun kaŭzus la scio de ŝia eraro. Li do nur diris ke li morgaŭe -vizitos la patrinon.</p> - -<p>La tutan nokton li vagadis en la arbaro kaj aŭskultis feajn voĉojn. -Li bezonis konsilon.</p> - -<p>Kio estis la fea konsilo kiun li ricevis? Jen estas:</p> - -<p>"Vi estas aminta, sed neniam vi reamos. Mirio ne estas amata de -ĉiuj; oni diras ke ŝi estas ne verema kaj bonkora. Ŝi estas do -sufiĉe kompatinda! Ĉu vi volas plimultigi ŝiajn dolorojn per -rifuzo de la amo kiun ŝi neniam estus espriminta se vi ŝin ne -trompis per vortoj maldiskretaj. Bedaŭro estas parenco de la amo. -Sed ĉu la bedaŭro ne mortos, kiam ŝi estos kontenta, ĝojega? Ne -timu!"</p> - -<p>Davdo kaj Mirio fariĝis geedzoj.</p> - -<p>La vilaĝanoj miregis, sed lia ĝentila bonega respekto por la -malforteco havis tiom da simileco al timema amo, ke ili tute -trompiĝis.....</p> - -<p>Post kvardek jaroj gefiloj kaj genepoj enterigis Mirion apud la -antaŭ ne longe morta Davdo, la heroo, patrioto, kaj saĝulo—Davdo -Dhu.</p> -</div> - - -<div id="est2-4-12" class="article"> -<p class="pagenum">51</p> -<div class="left" lang="eo"> -<h3>MONATO POST MONATO.</h3> - - -<p>Enlandaj & eksterlandaj Korespondantoj skribis aprobante la rimarkojn -faritaj lastan monaton pri la fondigo de Internacia Esperanta -Komitato. Nun estas konsiderinde en kia direkto restas ĝiaj -funkcioj.</p> - -<p>Ŝajne ĝi ne posedos iometon plu da aŭtoritato por ŝanĝi la -formon de la neelparoleblan vorton <i>scii</i>, aŭ por forigi la uzon -de la vorto <i>ol</i> post <i>anstataŭ</i>, ol posedas jam la ordinara -Esperantisto. Sed ekzistas multaj manieroj, laŭ kiuj tia organizaĵo -povos elmontri sian valoron, & kore ni invitas niajn legantojn, ke -ili pripensu la aferon, & sendu al ni siajn proponojn, zorge evitante -"neeblaĵojn"! Ni klopodos por ke la ricevotaj respondoj estu -submetitaj al la Bulonja Kongreso, ĉe kiu tiom da ni ĉeestos.</p> - -<p>Bedaŭrinde, via Redaktoro povos ĉeesti Bulonjon nur de Aŭgusto 5 -ĝis 8.</p> - -<p>Sed, kiel kompenso pro ĉi tiu malfeliĉo, li donas al si la -privilegion ekviziti multajn samideanojn en Alĝero, Multujo, & -aliloke.</p> - -<p>Ĉar estas, malkontentige, neeble esti ĉe du lokoj je unu & la sama -momento, estas neeviteble ke korespondantoj devos atendi kelkajn -semajnojn por respondoj al iliaj afablaj komunikaĵoj. Sed, Majfrue -ni esperas reordigi la aferojn kiel kutime. La eldonigo de la <span class="sc">The -Esperantist</span> kompreneble daŭriĝos kiel kutime. La Maja kajero -jam presiĝis.</p> - -<p>La progreso dum la pasinta monato ne estas estinta speciale -rimarkinda.</p> - -<p>Artikoloj alvenis el Queensland, Hindujo, & la Unuigitaj Ŝtatoj, -kiuj vekigis iom da intereso. Nova grupo fondiĝis ĉe Chippenham -(Wilts), kies Hon. Sek. estas S<sup>ro</sup> Harry Wiltshire, Pierrepont -House.</p> - -<p>S<sup>ro</sup> Rhodes (Keighley) eldonigis belforman Rim-Vortaron (kosto -70c.) kiu utilos al niaj estimindaj poetoj. Ni ankaŭ ricevis numeron -de la <i>Alĝera Duonmonata Stelo</i>, kiu, sendube, estas nukleo por pli -granda organo de niaj Nord-Afrikaj kunbatalantoj.</p> - -<p>El nedirekta deveno alvenis la sciigo ke Japonaj kunstudentoj -intencas fondigi sian Esperantan organon.</p> - -<p>Konkludante, ni deziras danki ĉiujn verkistojn pro ilia afableco; -&, kvankam ni plenege estimas la sindoneman laboron de niaj oftaj -verkantoj, ni precipe deziras danki tiun kreskantan aron da -diversnacianoj kies verkoj aperas sur niaj paĝoj por la unua fojo.</p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<h3>MONTH BY MONTH.</h3> - - -<p>Correspondents at home and abroad have written approving of the -remarks made last month concerning the foundation of an International -Esperantic Committee. It is now to be considered in what direction -its functions lie.</p> - -<p>Apparently it will not possess one iota more of authority to change -the form of the unpronounceable word <i>scii</i>, or to abolish the use -of <i>ol</i> after <i>anstataŭ</i>, than the ordinary Esperantist possesses -at present. But many ways exist in which such an organisation can -show its value, and heartily do we invite our readers to consider -the matter and send us their suggestions, taking pains to avoid -"impossibilities." We will see that the replies received be submitted -to the Boulogne Congress, at which so many of us will be present.</p> - -<p>Unfortunately, your Editor can be in Boulogne from August 5 to 8 -only.</p> - -<p>But, as compensation for this disappointment, he is allowing himself -the privilege of paying a flying visit to many fellow students in -Algiers, Malta, and elsewhere.</p> - -<p>As it is, unfortunately, impossible to be in two places at one and -the same time, it is inevitable that correspondents will have to wait -some weeks for replies to their kind communications. Early in May -we hope to put things in their usual working order once more. The -publication of <span class="sc">The Esperantist</span> will, of course, continue as -usual. The May number has already been printed.</p> - -<p>The progress of last month has not been especially remarkable.</p> - -<p>Articles have come to hand from Queensland, India, and the U.S.A., -which have aroused some interest. A new group has been founded at -Chippenham (Wilts), the Hon. Sec. of which is Mr. Harry Wiltshire, -Pierrepont House.</p> - -<p>Mr. Rhodes (Keighley) has issued a neat Rhyme Vocabulary which will -be useful to our esteemed poets. We have also received a number of -the <i>Alĝera Duonmonata Stelo</i>, which will doubtless form the nucleus -of a larger organ for our North African friends.</p> - -<p>From an indirect source comes the news that Japanese Esperantists -intend to found their Esperanto journal.</p> - -<p>In conclusion, we wish to thank all contributors for their -kindness; and, although we fully appreciate the devoted work of our -frequent contributors, we especially thank that growing number of -"Internationals" whose compositions appear on our pages for the first -time.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-4-13" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">52</p> -<h3>RENKONTIĜO NEATENDITA.</h3> - - -<p class="center">De Alphonse Daudet, tradukita de Paŭlo Burĵado (Narbonne).</p> - - -<p>"Blidah! Blidah!" ekkriis la kondukisto, malfermante pordokurtenon.</p> - -<p>Konfuze, tra vitraĵoj malglatigitaj de nebuleco, Tartareno de -Taraskono ekvidis placon de beleta subprefekturo, placon regulan -ĉirkaŭatan de arkadoj kaj plantatan de oranĝujoj, meze de kiu -plombaj soldatoj ekzercadiĝas en klara nebuleco roza de la mateno. -Ĉe la kafejoj oni deprenis la fenestro-kovrilojn. En angulo, halo -kun legomoj....</p> - -<p>Estis ĉarme, sed tio ne odoris ankoraŭ la leonon.</p> - -<p>"Al sudo! Pli al sudo!" murmuris la bona Tartareno, reinterniĝante -en sian angulon.</p> - -<p>Ĵus tiam, la pordo malfermiĝis. Blovigo da aero freŝa eniris, -alportante per siaj flugiloj kun parfumo de la oranĝujoj -floriĝantaj, malgrandetan sinjoron aveljake vestitan, maljunan, -sekan, sulkigitan, simetrie regulan kun figuro dika kiel pugno, -kravato nigrasilka alta je kvin fingroj, leda paperujo, pluvombrelo: -la vera notario vilaĝa!</p> - -<p>Ekvidante la militilaron de la Taraskonano, la malgranda sinjoro, -kiu sidiĝis kontraŭe, ŝajnis treege surprizata kaj ekrigardis -Tartarenon kun insisteco ĝenanta.</p> - -<p>Oni maljungis, oni jungis. La veturilego forkuris.</p> - -<p>La malgranda sinjoro rigardadis ĉiam Tartarenon, kiu fine -malpaciencis.</p> - -<p>"Tio mirigas vin?" diris li, rigardante siavice la malgrandan -sinjoron plenvizaĝen.</p> - -<p>"Ne, tio ĝenas min," respondis la alia tute trankvile, kaj ja per -sia tendŝirmilo, sia turnpistolo, siaj du pafiloj en iliaj ingoj, -sia ĉastranĉilo kaj plie sia korp-amplekso natura Tartareno de -Taraskono okupis multon da loko.</p> - -<p>La respondo de la sinjoro incitis lin.</p> - -<p>"Ĉu vi imagas okaze, ke mi iros al leono kun via pluvombrelo?" diris -la granda homo kun fiereco.</p> - -<p>La malgranda sinjoro rigardis sian pluvombrelon, ridetis senbrue; -poste, ĉiam kun la sama flegmo: "Tiam, sinjoro, vi estas...?"</p> - -<p>"Tartareno de Taraskono, mortigisto de leonoj!"</p> - -<p>Elparolante tiujn vortojn la brava Taraskonano skuis kiel kolhararo -la glanon de sia ĉekia’.</p> - -<p>Iĝis en la veturilego ekmovo de miregiĝo.</p> - -<p>La Trapisto faris la signon de la Kruco, la du virinoj elpuŝis -krietojn de timiĝo, kaj la fotografisto de Orléansville -alproksimiĝis al la mortigisto de leonoj, jam revanta la honoron -kiun li faros lian fotografilon.</p> - -<p>La malgranda sinjoro, li ne konfuziĝis.</p> - -<p>"Ĉu vi jam mortigis multe da leonoj, Sinjoro Tartareno?" demandis li -tute trankvile.</p> - -<p>La Taraskonano akceptis lin per bona maniero.</p> - -<p>"Ĉu mi mortigis multe da ili, sinjoro! Mi deziras por vi, ke vi -havu nur tiom da haroj sur la kranio!" Kaj ĉiu veturilano ekridis, -rigardante la tri flavajn harojn kiu stariĝas sur la kapo de la -malgranda sinjoro.</p> - -<p>Sia vice, la fotografisto de Orléansville ekparolis:</p> - -<p>"Terura profesio la via, Sinjoro Tartareno! Oni travivas iafoje -malbonajn momentojn.... Tiel tiu kompatinda Sinjoro Bombonel."</p> - -<p>"Ha jes; la mortigisto de panteroj," diris Tartareno iom malŝate.</p> - -<p>"Ĉu vi konas lin?" demandis la maljuna sinjoro.</p> - -<p>"Ho per Dio! ĉu mi konas lin! ... Ni ambaŭ ĉasadis pli ol -dudekfoje kunekun."</p> - -<p>La malgranda sinjoro ekridetis. "Vi ĉasas do ankaŭ la panterojn, -Sinjoro Tartareno?"</p> - -<p>"Iafoje, por pasigi la tempon," diris la obstinega Taraskonano.</p> - -<p>Li aldonis, relevante la kapon per gesto heroa, kiu elflamigis la -koron de la du virinoj: "Tio ne valoras la leonon!"</p> - -<p>"Sume," riskis la fotografisto de Orléansville, pantero estas nur -"dika kato!"</p> - -<p>"Nepre ĝuste," diris Tartareno tute ne malkontenta, ke li humiligis -iom la gloron de Bombonel, precipe antaŭ la sinjorinoj.</p> - -<p>Ĉi tie, la veturilego haltis, la kondukisto venis por malfermi la -pord-kurtenon, kaj, turnante sin al la malgranda maljunulo: "Jen vi -estas alveninta, sinjoro," li diris kun plena respekto.</p> - -<p>La malgranda sinjoro sin levis, malsupreniris kaj, antaŭ li refermis -la pordon, li diris: "Ĉu vi volas permesi, ke mi donu al vi -konsilon, Sinjoro Tartareno?"</p> - -<p>"Kian, sinjoro?"</p> - -<p>"Mian fidon! aŭskultu, vi havas eksteraĵon de bona viro, mi -preferas diri al vi tion, kio estas.... Revenu vi rapide Taraskonon, -Sinjoro Tartareno. Vi perdas vian tempon ĉi tie. Restas ja ankoraŭ -kelkaj panteroj en la provinco, sed fi! ĝi estas tro malgranda -ĉasaĵo por vi! Sed pri leonoj, estas finite. Ne restas unu en -Alĝerio ... mia amiko Ĉasaing ĵus mortigis la lastan!"</p> - -<p>Poste la malgranda sinjoro salutis, fermis la pord-kurtenon, kaj -foriris ridante, kun sia paperujo kaj pluvombrelo.</p> - -<p>"Kondukisto!" demandis Tartareno kun sia kutima grimaceto. "Kiu do -estas tiu bona homo?"</p> - -<p>"Kiel eble! Vi ne konas lin? Sed li estas Sinjoro Bombonel."</p> -</div> - - -<div id="est2-4-14" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">53</p> -<h3>LA LEGENDO PRI LA UNUA VIOLONO.</h3> - -<p class="center">El la Franca de Jean & Jerôme Tharaud, tradukita de F. L. G. -Maréchal.</p> - - -<p>En la direkto de la Kastelo, oni sonigis la ĉaskornon. La ĉasistoj -venis al Macha. Tra la arbetoj ŝi rekonis, meze de lia brilanta -sekvantaro, sian amaton, klinantan super la kolo de la ĉevalo. -Neniam li aperis al ŝi tiel bela, ol en tiu momento. Ne plu li estas -viro, sed vivanta revo, mirinda kreitaĵo de ŝia deziro.</p> - -<p>Ŝiaj fratoj estas ankoraŭ etendataj en la dormego de la juneco.</p> - -<p>La blovo de varmega elspiraĵo turnigis ŝin. Satano estis tie kaj, -per gesto, li montris la dormantajn ligno-tranĉistojn, kaj tiam li -pantomimis kiel viro, kiu postulas monon.</p> - -<p>Macha tordis siajn brakojn supre la kapo. Ŝi adoregis siajn fratojn -... tamen ŝi fordonis ankaŭ ilin al la Diablo!</p> - -<p>Tiu ĉi metis en sian maldekstran manon (pli rigida ol ŝtalo) la -duan fingron de Traĵano; per la dekstra mano li prenis la finon de -la fingro; li tiris ĝin kiel fadeno.</p> - -<p>Kiam Macha turnis la kapon, ŝi vidis la duonon de la korpo de -Traĵano ĉe la interna parto de la diabla mano, kaj la alian duonon -transformigata en longan kaj maldikan fadenon. Pli senmova ol la -trunkoj de la arboj, ŝi vidis la restaĵon de sia frato iom post -iom pasi tra la malgranda truo, dum la fadeno ĉiam plilongiĝis kaj -fariĝis pli kaj pli maldika.</p> - -<p>Kiam lia tuta korpo trapasis, la Diablo tranĉis fadeneron tiel longa -kiel la homa brako.</p> - -<p>"Tio ĉi ne estas multe," li diris, "Mi kontentiĝas pro ne multe."</p> - -<p>Romo tenis per la mano la apoglokon, kiu utilas por segi la lignon. -La ruzulo prenis lin per la piedoj kaj, turniginta lin rapide -kiel ŝnuristo turnigas sian ŝnuron, li marŝas malantaŭen -ŝpinanta fadenon, kiu grandiĝis ĉiam, dum la korpo de Romo ĉiam -maldikiĝis. Kiam la ŝnuro estis maldika kaj brilanta, la Diablo -tranĉis parton de ĝi, ankaŭ tiel longa kiel la homa brako.</p> - -<p>Kiam li alproksimiĝis al Konstanteno, Macha kriegis, sed eĉ ŝi -mem aŭdis nenion. La Diablo prenis lin per la kapo kaj la piedoj, -kaj transformis lin en glas-globo, kiun li eltiris ĝis li obtenis -brilegan fadenon. De tiu ĉi li ankaŭ detranĉis porcion, tiel longa -kiel homa brako.</p> - -<p>Liveo sole restis. Macha kuris al li por savi lin. Ŝi levigis lin -sur siaj brakoj, sed la piedoj ne povis plu kuri.</p> - -<p>"Mirinde," diris la Diablo, kaj, prenante haron el la barbo de Liveo, -li komencis eltiri ĝin, dum Macha svingigis Livenon per aŭtomata -movo, kaj la korpo de ŝia frato pezis malpli kaj malpli, kaj ŝiaj -brakoj fine falis kontraŭ ŝia korpo. Liveno nur estis silko, kaj -Satano detranĉis pecon tiel longa kiel homa brako.</p> - -<p>La kvar fratoj de Macha ne ekzistis plu!</p> - -<p>Ĉe la supra parto de la plata kaj sonora kesto—kiu estis la korpo -de la patro—la Diablo nun alligis kvar fadenojn, unu dika, alia -diketa, alia maldiketa, alia maldika.</p> - -<p>Macha ne cedis je timego. "Nun, la kavaliron!" ŝi ekkriis.</p> - -<p>"Pacienco!" respondis Satano, "la muzikilo ne estas finita."</p> - -<p>"Kion vi ankoraŭ volas?" kriis Macha furioze.</p> - -<p>"Preskaŭ nenion!" li respondis.</p> - -<p>Macha rigardis la Malamikon en la okuloj kaj legis lian penson. Ŝi -mallevis la kapon. Pli ol sia patro, pli ol siaj fratoj, ŝi amis -sian patrinon.</p> - -<p>"Prefere demandu al mi mem la vivon!" ŝi diris.</p> - -<p>"Vian vivon! Ne, estas via animo, kiun mi bezonas!" Satano respondis.</p> - -<p>La Diablo foriris en la arbaron, pinĉante la kordojn de la violono -per reva fingro. Macha rekonis la animojn de siaj fratoj en tiu ĉi -malgaja muziko. La plej dika el la fadenoj signifis la solenecon de -Traĵano, la dua figuris la melankolion de Romo, la tria la aman -koron de Konstanteno, kaj la lasta la senzorgan animon de Liveo.</p> - -<p>Macha revenis al la kajuto.</p> - -<p>La arbaro estis plena je malbonaj voĉoj. La bestoj persekutiĝis, la -birdoj ĉasiĝis.</p> - -<p>La patrino de Macha, maltrankvila pri tio, ke ŝi ne vidis sian -edzon nek filojn, sidiĝis sur arbotrunko antaŭ la kajuto. Tie, ŝi -dormis.</p> - -<p>La luno klarigis la herbon de la klaraĵo.</p> - -<p>Macha ne kuraĝis eniri en tiun klaraĵon. Ŝi haltis en la noktaj -ombroj, kaj rigardis. La patrino ŝajne estis senviva. Ŝiaj longaj -oraj haroj falis sur la ŝultroj kaj vestis ŝin ĝis la zono.</p> - -<p>Multaj memoroj revenis al Macha. Ŝi deziris morti.</p> - -<p>Najtingalo kantis. Per ĝia voĉo la arbaro refariĝis sorĉa -ama loko. Macha apogis sin, sufokanta kontraŭ kverk-trunko. La -najtingalo daŭrigis sian pasian kanton. Vento tremetigis la foliojn; -la Diablo eliris el la ombro, kaj trairis la klaraĵon, dancante sur -siaj pintaj ungoj.</p> - -<p>Estis tre hele super la kastelo de la kavaliro. Oni donis feston -en la granda korto, kaj la bruoj de malproksima muziko atingis la -orelon.</p> - -<p>La Diablo estis apud Macha. Li fiksis sur ŝi siajn fajrajn okulojn.</p> - -<p>Ŝi diris mallaŭte, tiel mallaŭte, ke estas necese havi orelojn de -la malamiko por aŭdi: "Prenu ŝin!"</p> - -<p class="pagenum">54</p> - -<p>Por ke ŝi ne vidu la krimon, ŝi kaŝis sian kapon en sia -antaŭtuko.</p> - -<p>"Ne timu, sed rigardu, mia belulino."</p> - -<p>Macha malkovris la kapon. La korpo de la patrino estis nur fleksebla -bastoneto.</p> - -<p>Al tiu ĉi la Diablo alfiksis la longajn orajn harojn de la patrino. -Tiu estis la arĉo.</p> - -<p>Li pasigis tiun arĉon sur la fadenoj, premis la ŝlosilojn por -belsonigi la tonojn, kaj ludis. Tiam Macha povis rekoni la surdan -ritmon de la kvar hakiloj, kiuj diris: "Kion vi faris al viaj -fratoj?"</p> - -<p>"Prenu tiun ĉi muzikilon," diris Satano, "kaj marŝu trifoje -ĉirkaŭ la kastelo, pasiganta la arĉon super la fadenoj, kiel mi -jam faris. Vi estu feliĉega, fraŭlino mia!" ...</p> - -<p>... Macha tuj montis la deklivon de la monto. Ŝi alvenis apud la -muroj de la kastelo, kaj komencis ludadi kaj promenadi ĉirkaŭe.</p> - -<p>En granda ĉambro kuŝis la vunditan kavaliron sur lito. Li estis -tre pala. Dum la lasta ĉaso li vundiĝis de la dentegoj de sovaĝa -porko. Tuj kiam li aŭdis la aman voĉon de nekonata muziko, li sin -levis el la lito.</p> - -<p>Macha finis la unuan ĉirkaŭ-iron.</p> - -<p>La kavaliro, forgesante sian vundon, vestiĝis dum ŝia dua -ĉirkaŭ-iro. Li metis sur sin ĉiujn la ornamaĵojn, kiujn li -havis en la kastelo, kaj, kiam li kolektis sian tutan riĉecon, li -malfeliĉiĝis pro sia malriĉeco.</p> - -<p>La muziko fariĝis tiel moviga, ke la kavaliro portis la manon al la -koro.</p> - -<p>Mi ne sentas plu la doloron de mia vundo, sed mi sentas bone, ke mia -koro estos ĉiam malsana, se mi trovos ekstere nur la venton; li -diris al si mem.</p> - -<p>Kaj li malsupreniris la grandan ŝtonan ŝtuparon.</p> - -<p>Macha finigis la trian ĉirkaŭ-iron.</p> - -<p>La kavaliro trakuris la ponton, kaj sin ĵetis sur genuoj antaŭ -Macha. Ŝi forgesis ĉion: patron, fratojn, patrinon.</p> - -<p>"Ne donu al mi viajn riĉaĵojn," ŝi diris. "Mi nur deziras vian -koron! Kial ĝi estis necese uzi la muzikon de tiuj ĉi fadenoj por -ke vi amu min?"</p> - -<p>"Ho, tiu ĉi muziko, kiu transportas min! Oni dirus ke estas homaj -voĉoj, kiuj parolas."</p> - -<p>Kaj ili ambaŭ eniris en la kastelon, kaj vivadis kune dum multaj -feliĉaj tagoj.</p> - -<p>De tempo al tempo la kavaliro estis maltrankvila. Li sentis sin -kvazaŭ ensorĉata. Li deziris scii, kia estas la diabla povo de la -eksterordinara muzikilo. Li suspektis ke Macha kaŝis de li grandan -misterion. Li vane demandis ŝin pri tio. Ŝi ĉiam silentigis lin -per kisoj. Iafoje la violonaj plendoj estis tiel ŝirantaj, ke li -deziris forkuri, kaj komenci denove la antaŭan vivon. Sed preskaŭ -tuj la kantado de la violono fariĝis tiel dolĉa, ke li ĉion -forgesis—la mondon, siajn amikojn, siajn servistojn, la bestojn de -la arbaro, ĉion, krom la sopiroj de tiu ĉi demona muziko.</p> - -<p>Macha estis iom ĵaluza de la violono, kiu havis sur ŝia Henriko pli -da potenco ol posedis ŝia propra beleco. Ofte ŝi estis tentinta -rompigi la sonoran kesteton kontraŭ ŝtonego. Sed ŝi timis perdi -la Henrikan amon. Ŝi forgesis sian patron, siajn fratojn, sian -patrinon, kaj ŝi fordonis sin al sia pasio.</p> - -<p>Unu vesperon, iu frapis al la pordo.</p> - -<p>Pluvis. Kiu povas veni je tia horo?</p> - -<p>Macha timegis. Homo eniris, kovrata per dika mantelo.</p> - -<p>"Bonan vesperon, miaj amikoj," diris la nekonatulo, demetanta sian -ĉapelon.</p> - -<p>Macha rekonis la voĉon, kaj ekkriis: "Henriko, la Diablo!" kaj -ĵetis sin en liaj brakoj.</p> - -<p>Satano ridis, kaj prenis la amantojn sub siaj brakoj, kiel -pajlaro....</p> - -<hr class="short" /> - -<p>La violono restis en la dezerta kastelo.</p> - -<p>Unu tagon, cigano, kiun la okazo kondukis tien, serĉis kuŝejon -inter la ŝtonoj por sin ripozi. Li trovis la violonon, kaj prenis -ĝin.</p> - -<p>Malsuprenirinta en la valon, li ludis en la vilaĝojn. Viroj, -infanoj, virinoj sekvis lin. Laŭ sia deziro, li plorigis kaj ridigis -ĉiujn.</p> - -<p>Tia estas la legendo pri la unua violono, kiel ĝin rakontas la -ciganoj en Transilvanio.</p> -</div> - - -<div id="est2-4-15" class="joke" lang="eo"> -<h3>ŜTONIGITA ARBARO.</h3> - -<p class="center">(J. Heath (8723)).</p> - - -<p>Iam, Anglo kaj Amerikano interparoletis kune, pri la diversaj -mirindaĵoj de iliaj patrujoj. La Anglo fiere parolis pri la belegeco -de la "New Forest," kaj rakontis multajn trajtojn de tiu belega -regiono.</p> - -<p>"Sed," rimarkis la Amerikano, "vi ĵus devas vidi la arbarojn de mia -lando—precipe la ŝtonigitan arbaron en mia ĉirkaŭaĵo. Ĉiuj -la arboj tie estas ŝtonigitaj—ĉiu branĉo—ĉiu branĉeto—ĉiu -plej malgranda folio—bestoj, birdoj, ĉio estas tute ŝtonigita. -Kaj tiam, kiam mi laste tie estas, jen ĉasisto, kiu same estis -ŝtonigita. Sia pafilo—ŝtonigita, la fumo—ŝtonigita, eĉ la kuglo -el lia pafilo restis en aero ŝtonigita!"</p> - -<p>"Haltu do!" ekkriis la Anglo, "nun mi estas vin elkaptanta—ĉar laŭ -la leĝo de graveco tiu kuglo devis fali teren."</p> - -<p>"Ho! alilandulo, ne tiel rapide!" respondis la Amerikano, "ĉar -mi certigas vin ke, je tiu okazo, <i>la leĝo de graveco mem estis -ŝtonigita</i>."</p> -</div> - - -<div id="est2-4-16" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">55</p> -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<p class="center"><i>La aŭtoro rizervas ĉiajn rajtojn.</i></p> - - -<p>Pense mi forlasas la vilaĝon kiun mi ĝis nun priskribis, kaj, post -iom longa fervoja veturado, alvenas al alia. Ĉe la stacidomo min -renkontas iom rimarkinda persono; la pastro kies mi estos gasto. -Junulo li estis kuracisto kaj studiadis ĉe Londono kaj Parizo. Poste -li vizitis Turkujon. Dum la milito inter la Nordaj kaj Sudaj Amerikaj -Ŝtatoj li akompanadis la armeon kiel kuracisto. Multe li vojaĝadis. -Tiam, fariĝinte pastro, dum kelkaj jaroj li vivis kiel misiisto -ĉe la Indanoj. Nun, maljunulo, li estas pastro de ligna preĝejo -en ligna vilaĝo, kaj loĝadas en ligna domo kies la dormoĉambroj -estas eniritaj, sen pero de trapasejo, rekte de la salonoj. Klera -kaj bone edukita li estas respublikano; firme kredas ke ĉiuj homoj -estas absolute egalaj; tute malestimas fierecon pro raso; kaj neniam -forgesas, ke li devenas mem de tre bona kaj antikva familio.</p> - -<p>Nature oni supozus, ke la domo de tia homo ne estus tute ordinara, -kaj vere oni trovus en ĝi iom strangan miksaĵon. En mia -dormoĉambro, ekzemple, la tolo estas belega, ĉiuj la negrandaj -objektoj el la plej bona speco, tamen kiel lavtablo mi uzis -keston—per blankaj kurtenetoj beligitan, puran, kaj al mi tute -ĉarman; sed, funde, keston kiu antaŭe, mi supozas, entenis sapon. -La pastro klarigas ke, kiam oni ŝanĝas ofte sian domon, granda -meblaro estas tute sennecesa kaj eĉ foje malkonvena.</p> - -<p>La pastredzino ridetas. "Venu kun mi," ŝi diras, "kaj rigardu -mian provizejon. Neniam en Anglujo vi vidis ion similan"; kaj, min -kondukinte en la ĝardenon, ŝi montras al mi lignan kovrilon.</p> - -<p>Mi ĝin levas kaj vidas enfosita en la tero grandan kvadratan -lignan keston, en kiu kuŝas, aŭ pendas de hokoj en la flankaĵoj -alfiksitaj, diversaj manĝaĵoj. Tiajn kovrilojn oni okaze vidas en -la Angla kamparo sur la buŝo de profunda puto.</p> - -<p>"Ni ne havas kelojn," klarigas mia kondukantino, "kaj la vetero -estas varmega. Ni ankaŭ devas ĉion gardi kontraŭ la atakoj de -tiuj malgrandaj rabistoj, la blankaj formikoj, kiuj tuj kovrus per -siaj korpetoj ian manĝaĵon, kiun oni estus lasinta en la domo. Eĉ -per multaj kovertoj oni ne povas ion kaŝi de ili. Foje mi enfaldis -kelkajn bulkegojn tiel preme en kovertoj ke mi pensis: ‘Neeble -estas ke eĉ la blankaj formikoj eniru tiun ĉi paketon.’ Sed, ho, -ve! Kiam mi ĝin malfaldis ĝi estis tute plenega je la malgrandaj -turmentetoj."</p> - -<p>Sed eĉ en Anglujo ni havas niajn malagrablaĵojn. Foje ĉe iom -malfrua horo mi revenis loĝejon, kaj estante malsata serĉis mem la -panon. Mi ĝin trovis en la manĝoĉambro sur flanktablo, kie estis -lasinta ĝin la senzorgaj servistoj. Mi trovis sed mi ne manĝis! Eĉ -nun mi sentas min vomema ree vidante tiun promenejon kaj paŝtejon de -arego de grandegaj nigraj skaraboj. Ugh!!! Mi preferas la blankajn -formikojn.</p> - -<p>La pastrejo tute similas al multaj aliaj dometoj de tiu vilaĝo. -Oni alvenas al ĝi de la vilaĝo sur ligna flankpromenejo de kiu -ĝin apartigas kelkaj lignaj bariloj. Por eniri la ĝardenon oni -malsupreniras malgrandan lignan ŝtupareton. La dometo, kiu havas -nur unu etaĝon, staras ĝuste meze sur rektangula terpeco de du -Ejkroj (=.81 da Hektaro) kaj ĉar ĝi estas altigita kelkajn futojn -de la tero oni supreniras kelkajn aliajn ŝtupetojn por alveni al -la balkono. Mi ĉiam pensadis ke estus granda plibonigo konstruigi -kvazaŭ ponteton de la balkono al la flankpromenejo. La balkono -etendiĝas la tutan longon de la antaŭa flanko de la dometo. Sur -ĝin (la balkonon) rigardas la du salonoj kaj de ĝi la pordoj -kondukas rekte en la salonojn. Alfiksitaj al la pordo-kadroj estas -retpordoj tiajn kiajn mi jam priskribis.</p> - -<p>Enirante la pli grandan salonon, kiu estas lumigita per tri fenestroj -oni rimarkas ĉe la malantaŭa flanko du pordojn, kiuj kondukas rekte -al dormoĉambroj. Ĉe la dekstra flanko alia pordo donas aliron al la -alia salono de kiu oni eniras la trian dormoĉambron kaj la kuirejon. -Pordo de la kuirejo kondukas al la malantaŭa terpeco kiu enhavas la -belegan provizejon, kiun mi ĵus priskribis.</p> - -<p>Tie oni ankaŭ trovas ĉevalejon kaj veturilejon sed ŝajnas al mi -ke la pastro posedas ĉevalon nur por ĝin prunte doni al la anoj de -sia preĝejo. Se li mem deziras veturadi eble li prunte prenos la -ĉevalon de najbaro, laŭ maniero de la <i>Oxford’a</i> subgradulo, kiu -dezirante doni al mi tason da teo, ne povis trovi la tekruĉon. Li -venigis la <i>Scout</i> (serviston).</p> - -<p>"Karolos, kie estas mia tekruĉo?"</p> - -<p>"Sinjoro A. ĝin prunte prenis, Sinjoro."</p> - -<p>"Bone; Sinjoro B. ĵus estas elirinta. Iru, kaj prunte prenu la -lian."</p> - -<p>Por havi agrablan okupon mi entreprenis dehaki unu el la arboj -(restaĵoj de antaŭa arbaro) kiuj ankoraŭ troviĝas en la ĝardeno. -Ili estis el speco <i>Katalpa</i> arbo enlanda en la Ŝtatoj kaj Japonujo.</p> - -<p>Mi ne min montris tre rapida laboranto.</p> - -<p>Eble la pastro estis prava dirante ke oni ne <span class="pagenum">56</span> kutime bezonas libron -kaj seĝegon por dehaki arbon. Mi citis kontraŭ li la ekzemplon de -kelkaj antikvaj lernejestroj kiuj kutimis antaŭ si starigi knabon, -kaj ĉe la fino de ĉiu paragrafo de la libro kiun ili legadis doni -al li grandan baton per vergo. Oni nur anstataŭigu por la vergo la -hakilon, por la knabo la arbon kaj por la lernejestro min mem kaj oni -tuj vidos kiel energie mi laboris.</p> - -<p>Se mia metodo ne estas rapida, ĝi estas almenaŭ treege agrabla, sed -la gajno al la <i>laboranto</i> dependas ĉefe de la libro.</p> - -<p>La pastredzino, kiam ŝi trovis ke mi estas infanamulo venigis, por -min amuzi, multajn geinfanojn, kaj mi forlasos tiun ĉi memoraĵon -kun bedaŭro, sentante tiel kiel se mi estis enmetinta en ĝian ingon -violonon kies estas rompitaj la kordoj. Ha, se nur la arboj havus -orelojn kiel ili amus la gajajn, klarajn, infanajn voĉojn kiuj tiel -ofte sonadas inter iliaj malhelaj trunkoj!</p> - -<p>Poste en Aŭstrio mi vidis ludon kiu memorigis al mi unu el tiuj, -kiujn ludis la Amerikaj infanoj en tiu pastra ĝardeno.</p> - -<p>Eble estos interese al la leganto noti la similaĵojn. Mi tial -mallonge priskribos la ambaŭ.</p> - -<p>La du ludoj estas:—(1). <i>Snake</i> (la serpento)—Amerika. -(2). <i>Kreis Ball</i> (Pilko de Rondo)—Aŭstra.</p> - -<p>(1). <i>Snake.</i>—Krom unu (la kaptanto) ĉiuj la ludantoj sidas ringe -kaj ĵetas unu al alia naztuketon. Tiu ĉi naztuketo <i>kune kun la -kaptanto</i> reprezentas la serpenton kaj la nomo <i>snake</i> signifas aŭ -la ludon, la kaptanton aŭ la naztuketon.</p> - -<p>La kaptanto staras meze en la ringo kaj penas tuŝi per mano iun -ludanton kiun suprensaltas la serpento (naztuketo) <i>ĉe la momento</i> -kiam ĝi ankoraŭ iamaniere restas sur li. Tiu tuŝo eble reprezentas -la mordeton de la serpento, kaj la ludanto mordetita fariĝas la nova -kaptanto.</p> - -<p>Sed ĉar serpento ne povas mordeti personon kiun ĝi ne tuŝas, kaj -ĉar la <i>snake</i> (naztuketo) estas tre rapide saltigita plej ofte kiam -la mano tuŝas la korpon, la serpento estas ĵus forsaltinta al alia -ludanto. Kaj la kaptanto malsukcesas.</p> - -<p>Kiam li forsaltigas ĝin ĉiu ludanto ekkrias <i>snake</i>: kaj oni povas -bone supozi ke la ludo ne estas tute senbrua.</p> - -<p>Tiu ĉi estas <i>infana</i> ludo, sed la Aŭstraj ludantoj estis -plenkreskuloj.</p> - -<p>Tie ĉi ili <i>staris</i> ringe kaj anstataŭ naztuketo ĵetadis unu -al alia grandan ledan pilkon kiu havis ledrimenon por faciligi la -ĵetadon. La kaptanto ne penas tuŝi la ludanton sed la pilkon kaj, -kiam li sukcesas, li kiu laste ĝin ĵetis fariĝas kaptanto.</p> - -<p>Funde la du ludoj estas tute samaj, tamen la lokoj kie mi ilin vidis -estas apartaj pli ol kvin mil mejloj.</p> - -<p>Multon mi povus skribi pri tiu pastrejo sed mi memoras kiamaniere -gazeto foje priskribis feston kaj mi haltigas la plumon.</p> - -<p>"La procesio," diris la gazeto, "estis tre bela kaj pli ol du mejlojn -je longo, tiel kiel estis ankaŭ la parolado de la ĉefa parolisto."</p> - -<p>Eĉ en parolado tia longo estas nepardonebla.</p> -</div> - - -<div id="est2-4-17" class="article" lang="eo"> -<h3>BALO DE LA ENMASKIGITOJ.</h3> - -<p class="center">Originalo de Jane Heatly, tradukita de D. H. Lambert, B.A. (9660).</p> - - -<p>Anatolo certe estis ĉarma individuo. Li portis veston el densa -mallume-griza pelto miksita kun bruno, helajn ruzajn okuletojn, kaj -mienon tiel bonaniman, ke estis neeble timiĝi pri li.</p> - -<p>Eble vi pensus, ke li estas manĝemeta, ĉar, por diri veron, li -estus ien irinta kaj ion ajn farinta pro tranĉaĵo da pano kaj -mielo!</p> - -<p>Laŭ tiu ĉi priskribo mi estas certa, ke vi estos diveninta, ke -Anatolo estis urso. Jes, Anatolo estis urso, kaj tiam, kiam la nuna -rakonteto malfermiĝas, li estis la ĉefa aktoro el vojaĝanta -bestaro, kiu foje haltis en Franca urbeto havanta nomon tre longan, -pri kiu ne estas necese, ke ni rompu la kapon.</p> - -<p>Sed, krom sia vidindeco, Anatolo estis vera klerulo. Li povis danci -ĝigon (speco da kampara danco) kiel eble plej gracie—tio estas, -laŭ urso! Kiam li tagmanĝis havante buŝ-tukon ligitan sub la -mentono kaj trinkis unuglute botel-plenon da vino, la ravo de la -vidantaro iĝis senfina.</p> - -<p>Kelkafoje okazis, ke Anatolo foriris el sia kaĝo por promeneti -memstare; unufoje li sin trovis sur la ĉefstrato de tiu ĉi speciala -urbeto antaŭ domo brile lumigata, kaj el kiu eliris sonoj da muziko -kaj dancado.</p> - -<p>Ĝi apartenis al la Urbestro, kiu estis donanta Balon de -Enmaskigitoj.</p> - -<p>Nu, aŭdante la danc-muzikon, Anatolo sentis sin klinema ankaŭ -ekdanci.</p> - -<p>Li ĉiam kutimis danci ĉiufoje kiam li aŭdis muzikilojn.</p> - -<p>Kun mieno serioza li supreniris la peronon, la pordegoj subite -malfermiĝis, kaj Lia Ursa Moŝto eniris!</p> - -<p>Nu, ĉiuj sciis, ke S<sup>ro</sup> Ripaton, amiko de la Urbestro, estas -ĉeestonta ĉe la balo enmaskigite kiel urso.</p> - -<p>Estis ja intencite, ke ĝi estu la precipa vespera altiro, kaj alia -amiko de la Urbestro volonte proponis preni sur sin la rolon de -Urso-gardisto.</p> - -<p class="pagenum">57</p> - -<p>Okazis, ke tiu ĉi amiko estis neatendite malhelpata apudesti, sed -li promesis sendi unu kiel anstataŭulo, kiu tamen povas alveni nur -malfrue.</p> - -<p>Tial, kiam Anatolo marŝis en la ĉambregon, la tuta ĉeestantaro -unuvoĉe ekkriis:—"Jen estas S<sup>ro</sup> Ripaton, kia bonega urso li -fariĝis! Ĉu iam vidiĝis io, tiel perfekte farita!"</p> - -<p>Sinjorino la Urbestrino alproksimiĝante donis al li koran manpremon, -kaj afable demandis pri lia edzino!</p> - -<p>Sed al komplimentoj kaj demandoj Anatolo egale respondis per -profundaj blekoj, kiuj ridigis laŭtege ĉiujn. Neniam antaŭe oni -ludis tiel admirinde la rolon de urso!</p> - -<p>Oni proponis poste konduki Sinjoron Urson en manĝo-ĉambron. Tuj -kiam li englutis plad-plenon da kukoj kaj botel-plenon da vino -<i>senhalte</i>, la mirego de liaj admirantoj estis senlima.</p> - -<p>Dume, alvenis S<sup>ro</sup> Ripaton mem!</p> - -<p>Li tre surpriziĝis trovante alian urson jam alveninta. "Tiu ĉi," li -diris, "devas esti mia malnova konatulo Pierre. Li intencis antaŭiri -min, ĉu vere? Neniu tamen povas ne ekvidi, ke li ne havas la plej -malproksiman ideon kiel ursiĝi. Per mia honoro, mi neniam vidis ion -malpli simila al urso! Nu, ne grave; mi regalos lin per leciono, kiun -li ne estas forgesonta!"</p> - -<p>Li alpaŝis al Anatolo, kiu lin salutis per amika bleko. S<sup>ro</sup> -Ripaton reblekis responde tiel nature, ke estis neeble decidi, kiu -el la du plej bone ursiĝis, kaj tiam vizaĝo kontraŭ vizaĝo, ili -komencis danci.</p> - -<p>La vero min dirigas, ke tion farante Anatolo ne plene trafis sian -celon. Liaj paŝoj ne estis nepre tiel firmaj, kiel ili devus -esti. Efektive, la botelpleno da vino igis kompatindan Anatolon -tiel dormema, ke, post malmulte da minutoj, li ĉesis danci, kaj -forŝanceliĝis en kojnon, kie oni baldaŭ aŭdis lin laŭte -ronkantan.</p> - -<p>Je tiu ĉi mem momento S<sup>ro</sup> Barbichon, la posedanto de la bestaro, -eniris, alveninte por serĉi Anatolon.</p> - -<p>"Ha," pensis la Urbestro, "jen estas la persono, kiu estas aktonta -kiel urso-gardisto, anstataŭ mia kara amiko." Li laŭe mallaŭte -diris en la orelon al S<sup>ro</sup> Ripaton, ke la kvazaŭa urso-gardisto -ĉeestas, kaj ke li faru ĉion, kion la gardisto ordonos, ĉar tio -tre pligrandigos la komunan amuzon.</p> - -<p>Grandegan buŝumon kun ĉeno alligita oni rapide surmetis al -S<sup>ro</sup> Ripaton, kaj lin triumfe kondukinte tra la balsalono, lin -malsuprenirigis sur la straton.</p> - -<p>"Kien en la mondo li min forkondukos?" pensis kompatinda S<sup>ro</sup> -Ripaton; sed li ne kuraĝis diri parolon pro la timo, ke oni lin faru -ridindaĵo sur la strato, pri kio li certe ne antaŭkalkulis.</p> - -<p>Kun mirego kaj teruro li subite sin trovis enŝovita en feran kaĝon, -kies elirejon oni tuj ŝlosis kaj baris.</p> - -<p>Ĝi estis preskaŭ malluma, kaj tra la krepusko aŭdiĝis la sonoj -de malĝojigaj muĝadoj! Iom post iom liaj okuloj ekkutimiĝis al la -mallumo kaj li sciiĝis, ke li estas en kaĝo de sovaĝaj bestoj! En -unu angulo kuŝis Leono, maljuna kaj sendenta—sed vera leono! en -alia Lupo—malsovaĝa kaj humila, tamen—vera lupo!</p> - -<p>S<sup>ro</sup> Ripaton ne povis plu ĝin elporti. Kriegante terure li -deĵetis la urs-maskon, kaj malkovris sin al la miregigata gardisto, -kiu kuris returnen al la kaĝo, pro lia kriego, tial ke S<sup>ro</sup> -Ripaton, la amiko de la Urbestro, estis leĝulo la plej honorinda en -la urbeto.</p> - -<p>"Sed kie," demandis la malfeliĉa gardisto, ellasante S<sup>ron</sup> -Ripaton, kun multaj esprimoj de bedaŭro kaj malĝojo, "kie estas mia -urso? Kie estas Anatolo?"</p> - -<p>"Via urso," rediris S<sup>ro</sup> Ripaton, "Anatolo! Ha! mi nun komprenas, -Anatolo do estas la dua!"</p> -</div> - - -<div id="est2-4-18" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">LA LEONO KAJ LA KULO.</h3> - -<p>Tradukita de A. Motteau.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"For de ĉi tie, elpuraĵ’ de l’ tero,</span> - <span class="i4">"Insekta mizerero!"</span> - <span class="i0">Leono tiel al la kulo diris.</span> - <span class="i0">Ĉi tiu kontraŭstaris la bestegon,</span> - <span class="i0">Kaj tuj ĝi fiereme militiris:</span> - <span class="i0">"Ĉu pensas vi ke timas mi sonegon</span> - <span class="i0">"De brua kvarpieda blekegulo?</span> - <span class="i0">"Titolo reĝa taŭgas ne por kulo!</span> - <span class="i0">"Ol vi pli dika eĉ la bovo estas,</span> - <span class="i0">"Kaj ĝia paco kun mi tute restas."</span> - <span class="i0">Dirinte tion, kulo trumpetadis,</span> - <span class="i0">Leonon ĉirkaŭflugis kaj pikadis</span> - <span class="i4">Ĉi tie, kaj tie,</span> - <span class="i4">Kaj ie, kaj ĉie! ...</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Blekege nun la forta besto ŝaŭmas ...</span> - <span class="i0">Je timo, ĝin vidante, homoj tremas!</span> - <span class="i0">Kaj tia humileg’ de grandegulo</span> - <span class="i0">Elvenas nur el la mizera kulo.</span> - <span class="i0">Nek dento, nek ungego kapti povas</span> - <span class="i4">L’ insekton malamikan.</span> - <span class="i4">Leonon la fortikan</span> - <span class="i0">La kulo fine batas, kaj nun blovas</span> - <span class="i4">Trumpete ĝian gloron.</span> - <span class="i0">Ne longe tamen daŭras la vantaĵo:</span> - <span class="i0">Ĝi zume flugas ĝis araneaĵo,</span> - <span class="i0">Kaj tie kulo trovas ne honoron</span> - <span class="i4">Sed lastan horon.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-4-19" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">58</p> -<h3>EKSTERDOMA INSTRUADO.</h3> - -<p class="center">Artikolo el "The Sunday Chronicle," tradukita kun permeso de la -Redakcio de Thos. Hoskison, Esperantisto 7312.</p> - - -<p>Estis tempo en la historio de tiu ĉi nacio (Anglujo) kiam, pro la -manko de sistemo de deviga edukiteco, malmulte, tre malmulte da -junuloj estis instruitaj en la malŝatata librolernado, kaj ilia -instruado estis rektigata al la ĉefaj artoj kiel tiuj tiam estis -komprenitaj. Poste alvenas tempo kiam infanoj estis sendataj al -lernejoj, kaj instruataj preskaŭ tute el libroj; kaj en tiu tempo -la longeco de la rivero Ganges, la alteco de Monto Everest kaj la -nombro de la loĝantaro de la urbo Meksiko estis juĝataj faktojn pli -urĝe gravajn ol ĝusta kompreno de la leĝoj de la naturo, nune ni -reiras kaj plektas la metodojn pasintajn kune kun la lasta sistemo. -La ĝardenlernejo estas la fasono de la nuntempo.</p> - -<p>Ĝi estas antikva, tre antikva ideo. Antaŭ du mil kvincento da jaroj -Persaj knaboj estis instruataj en la elementaĵoj de terkulturado -kaj de ĝardenkulturado en ĝardenlernejoj. Sed ĝi ne devige -estus malŝatata pro sia antikveco, kaj estas profitoj en ĝia -moderna aplikado kiuj ĝin taŭgigas je akcepto kaj etendado. Antaŭ -dek aŭ dekdu jaroj la Surrey County Council (Surreja Graflanda -Estraro) komencis kiel pioniroj en la antaŭenigo de tiu ĉi plej -interesa projekto. Ili decidis "instrui knabojn pri la principoj -kaj praktikado de la sukcesa kulturado de dometa-ĝardeno aŭ -‘allotment.’"</p> - -<p>Oni sentis ke tia edukiteco estus tre utila en lokoj kie urbaj -distriktoj kaj la kamparo apudiĝas, kaj ke, kiel ĝi estas edukiga -kaj praktika kaj elkondukas kapablaĵojn de observado, ĝi kapabligus -multajn knabojn por kampara vivado kiuj alie migrus al urboj -nehavante la ecojn necesajn por laboro tie. La elementa edukada -sistemo ŝajne forlogis knabojn for de praktika kontakto kun la -tero ĝis kiam ili fariĝis tro maljunaj kaj, kvankam ne estis -esperate aŭ dezirate ke ĉiu lernanto, tiel instruita, fariĝus -lerta kaj metiista ĝardenisto, estis juĝate ke donante al knaboj -intereson en kamparaj okupaĵoj, ĝi ne nur elkondukus iliajn -kapablaĵojn sed ilin dotus per novaj rimedoj; kaj helpus al ili -pligrandigi la fruktodonecon de la tero. S<sup>ro</sup> Wright, bone konata -ĝardenkulturisto, kiu estis elektita kiel la ĉefinstruisto por -ĝardenkulturo de la estraro, prenis sur sin la aferon, kaj terpeco, -taŭga por la celo, estis akirita kaj disdividita en malgrandaj -ĝardenoj. Estas nune pli ol 300 da tiaj ĝardenoj en la graflando, -kaj ili estas kulturataj, sub observado, de knaboj kiuj iras lernejon -tage aŭ vespere. La iloj estas provizataj de la estraro, kaj -malgranda parto de ĉiu terpeco kiu mezuras 30 futojn × 9 futoj estas -rezervita por floroj. La rikolto apartenas al la kulturistoj mem, kaj -la knaboj montris tian intereson en la laboro ke efektive rimarkindaj -rezultatoj estis atingitaj.</p> - -<p>En urbo Hale la tero kiu estis luata estis ŝtonetaĵa bedo, kaj -estis unue netaŭga por la celo. Sed la leciono estis tute pli -fortiga tial ke ĝi montris tion kio povus esti farata en la plej -malfavoraj cirkonstancoj, alpreninte la pravajn metodojn. En la unua -jaro la ĝardenoj produktis rikoltojn valorajn ĉirkaŭ po 4s. 8d. -ĉiu kio montris perdon ĉe la elspezo por materialoj po £2 13s. -4d. la <i>acre</i> (unu ejkro = 40.46 hektaro); sed kun tempo la frukto -doneco de la tero kaj la lerteco de la kulturistoj pligrandiĝis kaj -nun ĝenerala taksado po 10s. ĉiu ĝardeno montriĝas aŭ gajno -super elspezo po £40 la ejkro, plimultigo de 113%. Kelke da ĝardenoj -efektive montras profiton de 13s. 4d. aŭ gajnon po £64 la ejkro. La -plej bonaj ĝardenoj montras profiton po £80 la ejkro, la elspezo -estante po £40 kaj la enspezo po £120 la ejkro. La knaboj gajnis -multon je ĝenerala scio, je observado, je praktika lerteco, kaj tiel -la progreso de teoria edukado pli faciliĝis.</p> - -<p>Multaj aliaj graflandaj estraroj sekvis la saman planon kaj estas -nune granda nombro da ĝardenlernejoj kiuj simile estas sukcesaj. -Ĝardenkulturado estas nun rimarkinda fako de edukado en "truant"<a href="#fnII.4.1" name="fnrefII.4.1"><sup>[1]</sup></a> -kaj "industrial"<a href="#fnII.4.1"><sup>[1]</sup></a> lernejoj ĉar ĝi inklinigas al praktikeco -la spiritojn de la knaboj multe da kiuj migras al Kanado kie -ili progresadas tre bone. La Amerikanoj frue rekonis la valoron -de tiu ĉi sistemo, kaj en la Unuigitaj Ŝtatoj estis multaj -ĝardenlernejoj. La sistemo ja fariĝis fiksa fako de Amerika -instruado kaj estas ĝenerale kredate ke la edukada valoro de tia -instruado estas tre granda. Dum la ĝardena instruado la knaboj -ankaŭ akiras scion pri tiaj objektoj kiel mensuracio, desegnado, -librotenado, meteorologio kaj komercaj metodoj.</p> - -<p>La unua ĝardenlernejo en Ameriko komenciĝis en Boston antaŭ -dekkvin jaroj kaj ĝi unue celis altiri la infanojn al la kulturado -de sovaĝaj floroj. Poste aldoniĝis granda ĝardeno por legomoj kaj -nune en Boston estas dekses tiaj institucioj.</p> - -<p>En New York la sistemo komenciĝis sur peco da senkultura tero uzata -por forĵetado de rubo, k.t.p. Ĝi estas kovrita per ĉifonoj, -pecetoj ĉiu specaj kaj <span class="pagenum">59</span> rompitaj boteloj, sed tamen sinjorino -alkondukis al ĝi nombron da infanoj kiuj formovis la forĵetaĵon. -La urbaj laboristoj alprenis al si la ideon kaj plugis kaj erpis la -terpecon. Poste palisaro estis konstruita ĉirkaŭ ĝi. Aleoj estis -faritaj kaj ĝardenoj estis desegnitaj. Semoj estis ricevitaj kaj -ĝardenisto instruis dudekkvin infanojn kiel ili devus komenci. La -rezultato estis baldaŭ vidata, kaj la ideo fariĝis tiel populara -en New York kiel en Boston. La <i>Philadelphia Vacant Lots Cultivation -Association</i> (Filadelfia Asocio por la Kulturado de senkulturaj -terpecoj) sekvas la saman vojon, ĉiu infano kulturante unu pecon -kaj ĉiuj kune kulturante komunan ĝardenon. Hejmo por knabinoj tie -havas sian ĝardenon kaj sepdek knabinoj havante de ses ĝis dekses -jarojn elprenis el ĝi rikoltojn valorajn £1,600 je elspezo de £832 -montrante profiton de £776 por la hejmo. La sistemo estas subtenata -pro la grandega nombro da neskribitaj lecionoj je kiuj la lernantoj -estas instruitaj, ĉar kiel la Amerikanoj diras: "Naturo paroladas."</p> - -<p>Germanujo ankaŭ sekvas la saman vojon. Lastan jaron la Berlina -estraro decidis fondi tagan lernejon en la abia arbaro apud -Charlottenburg; sur la ĉirkaŭaĵo de la urbo. Sido estis pretigita -kaj la faligitaj arboj fariĝis lignaĵo por la konstruaĵoj kaj la -meblaĵoj de la lernejo.</p> - -<p>Poste 150 geknaboj de la urboj estis kondukataj al ĝi el la popolaj -lernejoj. Post la matenmanĝo du horoj da instruado laŭ la kutimaj -reguloj komencas la taga laboro. Tiam dum du horoj la gejunuloj vagas -en la arbaretoj la instruistoj dume sciigas ilin per komentario -pri la objektoj vidataj, per paroladetoj pri natura historio, pri -la kutimoj kaj la uzadoj de insektoj, birdoj kaj aliaj vivantaj -objektoj, pri la kreskado de arboj kaj kreskaĵoj kaj iliaj roloj en -la servo al la mondo. Sed la ideo unue estas alprenita por venigi -iom da pli dolĉaj influoj en la vivadon de tiuj ĉi urbaj infanoj, -por plibonigi ilin fizike kaj spirite, kaj por vivigi ilin inter -ĉirkaŭaĵoj ne kutimaj.</p> - -<p>"Avina leĝfarado" ni aŭdos, sed kredeble la lecionoj kiujn ellernas -la gejunuloj estos pli profitaj al ili en plimatura aĝo ol scio de -la longeco de la rivero Rhein kaj de la jaro kiam mortis Nero. La -sistemo estis tute sukcesplena kaj ĝi disvastiĝos.</p> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTO:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.4.1"></a> <a href="#fnrefII.4.1">[1]</a> -Al tiuj lernejoj oni sendas la malobeemajn kaj malbonajn geknabojn. -</p> - -</div> - -<div id="est2-4-20" class="poetry" lang="eo"> - -<h3 class="poem-header">HUNDAJ RIMARKOJ PRI LA DOMSERVISTA PROBLEMO.</h3> - -<p>Originale verkita de Clarence Bicknell.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ke la riĉuloj plendas, mi tre ofte aŭdis,</span> - <span class="i2">Servistojn kontentigajn ne trovinte;</span> - <span class="i0">Sed mi, nur hundo kaj malriĉa, ĉiam laŭdis</span> - <span class="i2">La miajn, ilin ĝis nun ne ŝanĝinte.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">De mia hundeteco tri mi havis ĉiam,</span> - <span class="i2">Sinjoron, kun edzino kaj filino;</span> - <span class="i0">Fidele ili min servadis, kaj neniam</span> - <span class="i2">Mi plendis pri kondut’ aŭ disciplino.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Unue la filino, per invito,</span> - <span class="i2">Kun mi ludadis, kombis mian felon,</span> - <span class="i0">Min lavis, kaj vespere portis min al lito,</span> - <span class="i2">Eĉ karesante sian hundanĝelon.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ŝi, kiel bona servistin’, pri mia sano</span> - <span class="i2">Pensadis de mateno ĝis vespero;</span> - <span class="i0">Ŝi donis al mi lakton kun buteropano,</span> - <span class="i2">Kaj kelkafoje pecojn da sukero.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Mi posttagmeze la patrinon veturile</span> - <span class="i2">Kondukis al la urbo aŭ butikoj,</span> - <span class="i0">Kaj dum ŝi pensis pri aferoj, mi trankvile</span> - <span class="i2">Dormadis aŭ blekadis kun amikoj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ŝi sin okupis pri la domo, pri manĝadoj,</span> - <span class="i2">Aŭ pri leteroj, libroj, higieno;</span> - <span class="i0">Sed mi amuzis min per belaj promenadoj,</span> - <span class="i2">Kurante en la kampoj aŭ ĝardeno.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La viron ankaŭ mi ne volis sola lasi;</span> - <span class="i2">"Nun venu al rivero, al herbejo."</span> - <span class="i0">Mi ofte diris, "Kaptu fiŝojn, iru ĉasi,</span> - <span class="i2">Alportu ion al la kuirejo."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Por mi biskviton, panon, havis li, aŭ oston,</span> - <span class="i2">Kaj dum mi manĝis, trinkis aŭ baniĝis,</span> - <span class="i0">Laboris li, kaj, ĉar mi portis nur la voston</span> - <span class="i2">Sed li pafilon pezan, li laciĝis.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Sed nun estante dekdujara, kaj maljuna,</span> - <span class="i2">Mi dormas je l’ somero sub la fagoj,</span> - <span class="i0">Aŭ kuŝas je l’ aŭtuno ĉe florejo suna,</span> - <span class="i2">Kaj ĉe la fajro dum la vintraj tagoj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Sed mi memoras tre dankeme ĉiutage</span> - <span class="i2">Ke bona estis mia hunda sorto;</span> - <span class="i0">Servistojn mi fidelajn havis, eĉ senpage,</span> - <span class="i2">Kaj ili min servados ĝis la morto.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-4-21" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">60</p> -<h3>PLUVO.</h3> - -<p class="center">De Doroŝieviĉ, tradukita (el la Bulgara) de Penko Petrov (Jalta).</p> - - -<p>La ĉiela filo, lia nomo travivu la universon, imperiestro Li-O-A -staris apud fenestro en sia porcelana palaco.</p> - -<p>Li estis juna tial bona. Post la lukso kaj brilego li ne ĉesis pensi -pri la malriĉuloj kaj malfeliĉuloj.</p> - -<p>Estis pluvo. Larmaroj fluadis, ploradis la ĉielo, arboj kaj floroj -faligadis larmojn post ĝi.</p> - -<p>Enuo turmentadis la koron de la imperiestro kaj li ekkriis:</p> - -<p>"Bedaŭrindaj tiuj, kiuj en pluvo ne havas eĉ ĉapon sur la kapo," -kaj turniĝante al sia ĉambelano li diris:</p> - -<p>"Mi volus scii kiom da tiaj malfeliĉuloj estas en mia Pekingo."</p> - -<p>"Lumo de la suno!" diris, genufleksante kaj kapklinigante -Tzung-Ĥi-Tzang, "Ĉu estas io neebla al la ordonantulo al la reĝoj? -Eĉ antaŭ la suno malaperos, Vi scios, patro de la aŭroro, tion -ĉi, kio estas kompleza al Vi."</p> - -<p>Kaj la imperiestro ridetis bonkore, kaj Tzung-Ĥi-Tzang tuj iris, -uzante sian tutan forton, ĉe ĉefministro San-Ĉu-San.</p> - -<p>Li alvenis lacigspire kaj rapide, eĉ ne sukcesis fari ĉiujn -respektojn, kiujn oni donas al ĉefministro.</p> - -<p>"La ĝojo de la universo, nia plej afabla ordonanto (premiĝante, li -parolis) estas en terura maltrankvileco.</p> - -<p>Lin maltrakviligas tiuj ĉi, kiuj iras dum pluvo sen ĉapoj en nia -Pekingo, kaj li deziras scii eĉ hodiaŭ, kioma estas ilia nombro!"</p> - -<p>"Jes, ekzistas tiaj sentaŭguloj!" respondis San-Ĉu-San. Kaj li -ordonis, ke oni alvokigu la urbestron Paj-Ĥi-Vo.</p> - -<p>"Malbonaj novaĵoj de la palaco," diris li al ĵus enirinta -Paj-Ĥi-Vo, kiu por esprimi atenton klinigis sian kapon. "La -posedanto de nia vivo rimarkis malordon!"</p> - -<p>"Kiel!" terure ekkriis Paj-Ĥi-Vo. "Ĉu jam ne estas apud la palaco -la ĝardeno enombrigita, kiu ĉarmas Pekingon je la okuloj de la -bogdiĥano?"</p> - -<p>"Mi ne scias bone, kiel okazis tio ĉi," respondis San-Ĉu-San, "sed -Lian Moŝton terure maltrankviligas la sentaŭguloj kiuj iradas dum -pluvo sen ĉapoj. Li deziras scii eĉ hodiaŭ kiomaj estas ili en -Pekingo. Vi ordonu!"</p> - -<p>"Vi alvokigu, por ke venu ĉe mi, tuj, tiu ĉi maljuna hundo -Ĥuar-Dzung!" kriadis post minuto Paj-Ĥi-Vo al siaj subuloj.</p> - -<p>Kiam la estro de la urba patrolo, paliĝinta de teruro tremante -falis inter liaj piedoj, la mandarino elfluigis sur li falakvon de -malbenoj.</p> - -<p>"Fripono, sentaŭgulo, malnobla perfidulo! Vi volas, ke ili dishaku -nin ĉiuj kune kun vi, en pecoj!"</p> - -<p>"Klarigu al mi la kaŭzon de via kolero"—parolis treminta de timo -apud la piedoj de la mandarino, Ĥuar-Dzung—"por ke mi povu kompreni -la konsolantajn vortojn, kiujn vi parolas al mi; alimaniere, mi -timas, ke mi ne povos kompreni la lingvon de via saĝeco."</p> - -<p>"Maljuna hundo, kiu devus gardadi ie porkan aron, sed ne la plej -grandan urbon en la tuta mondo! La reĝo Ĥina mem estas rimarkinta, -ke en la urbo ekzistas senordo—sur la stratoj vagas sentaŭguloj, -kiuj eĉ dum pluvo ne havas ĉapon por ĝin meti sur kapo. Vesperon -ankoraŭ vi sciigu min, kiom da tiaj sentaŭguloj estas en Pekingo!"</p> - -<p>"Ĉio precize estos plenumita!" respondis Ĥuar-Dzung, ekbatinte sian -frunton tri fojojn sur la plankon.</p> - -<p>Post kelke da minutoj li murmuregis kaj frapadis per piedoj sur la -kolektitaj policanoj.</p> - -<p>"Brutoj el kiuj mi pendigos la duonon, por ke mi povu vivajn -bruligi la ceterajn! Tiel vi observadas la urbon? Dum pluvtempo -iuj sentaŭguloj estas irintaj sen ĉapoj! Ĉiuj estu elkaptitaj -post horo (<i>la Ĥina horo = 40 minutoj</i>), alimaniere la diabloj vin -prenos."</p> - -<p>La policanoj iris plenumi la ordonon—dum unu horo sur la stratoj de -Pekingo ekzistis efektiva ĉaso.</p> - -<p>"Nu kaptu lin! Kaptu lin!" kriadis la policanoj, persekutante la -homojn, kiuj nehavis ĉapojn.</p> - -<p>Ili eltiris ilin sub la bariloj, sub la pordoj de la domoj, kien ili -estis kaŝiĝintaj.</p> - -<p>Post horo sen unu minuto, ĉiuj en Pekingo, kiuj ne havis ĉapojn sur -siaj kapoj, staris en la korto de la malliberejo.</p> - -<p>"Kiomaj ili estas?" demandis Ĥuar-Dzung.</p> - -<p>"Dudek mil okcent sepdek unu!" respondis la policanoj, kliniĝante -eĉ ĝis la tero.</p> - -<p>"La mortigistoj tuj aperu!" ordonis Ĥuar-Dzung.</p> - -<p>Kaj post duono da horo 20,871 senkapigitaj Ĥinoj kuŝadis en la -korto de la malliberejo.</p> - -<p>20,871 da kapoj estis metitaj sur ponardegoj kaj disportitaj el la -urbo por saĝigado de la popolo.</p> - -<p>Ĥuar-Dzung iris raportadi al Paj-Ĥi-Vo; Paj-Ĥi-Vo al San-Ĉu-San; -kaj San-Ĉu-San sciigis al Tzung-Ĥi-Tzang.</p> - -<p>Mallumiĝis. La pluvo ĉesis. Blovadis venteto, kiu disbalancigadis -la arbojn, kaj la pluverojn, <span class="pagenum">61</span> lumaj kiel rubenoj, faladis sur la -bonodoraj floroj, kiuj fajeriĝis kaj bruliĝis, lumigitaj per la -radioj de la malaperiĝanta suno.</p> - -<p>Per brilego kaj bonodoro estis plena la reĝa ĝardeno. La filo de la -ĉielo, Li-O-A, staris apud la fenestro en sia porcelana palaco kaj -raviĝis de la mirinda vidaĵo.</p> - -<p>Sed juna kaj bona, li eĉ en tiu ĉi minuto ne forgesis la -malfeliĉulojn.</p> - -<p>Ekokaze diris li, turniĝante al Tzung-Ĥi-Tzang:</p> - -<p>"Vi volis sciigi min, kiom da anoj en Pekingo nehavas ĉapojn por -kovri siajn kapojn dum pluvo."</p> - -<p>"La deziro de la tutmonda posedanto estas plenumita per liaj -servistoj!" respondis per malaltan riverencon Tzung-Ĥi-Tzang.</p> - -<p>"Kiomaj ili estas? Nur diru al mi la veron!"</p> - -<p>"En tuta Pekingo ekzistas jam ne unu Ĥino, kiu nehavas ion por kovri -sian kapon dum pluvo. Mi ĵuras, ke mi diras la veron!"</p> - -<p>Kaj Tzung-Ĥi-Tzang levis siajn manojn, kaj, klinigis sian -kapon—signo de sankta ĵuro.</p> - -<p>La vizaĝo de bogdiĥano lumiĝis per ĝoja, feliĉa rideto.</p> - -<p>"Feliĉa urbo! feliĉa lando!" ekkriis li. "Kiel mi estas feliĉa, ke -sub mia potenco tiel bone vivas la popolo."</p> - -<p>La ĉiuj gepalacanoj, vidante ke la bogdiĥano ĝojas, ekĝojis kune.</p> - -<p>Kaj San-Ĉu-San, Paj-Ĥi-Vo kaj Ĥuar-Dzung ricevis la ordenon "<i>La -ora Drakono</i>" pro siaj patrujaj zorgoj al la popolo.</p> -</div> - - -<div id="est2-4-22" class="article" lang="eo"> -<h3>LA KONSCIENCO MALKURAĜIGAS ĈIUJN.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de F. A. Meigh.</p> - - -<p>Antaŭ pli ol cent jaroj, niaj landanoj estis tre superstiĉaj, -kaj eĉ la loĝantoj en nia vilaĝeto timis, kiam oni parolis pri -fantomoj.</p> - -<p>Ned Saunterer, la heroo de tiu ĉi rakonto, loĝis en proksima -urbo, kie antaŭe estis nur malmultaj domoj, sed kiu nuntempe estas -grandega kaj prospera urbo.</p> - -<p>Dum kelkaj jaroj Ned laboris ĉe porcelana fabrikejo, sed li preferis -vivon pli libera. Li tial aĉetis fajencajn komercaĵojn kaj vendis -ilin en proksimaj kvartaloj.</p> - -<p>Tiu ĉi metio prosperis kaj li baldaŭ povis aĉeti azenon por porti -la komercaĵon kamparen.</p> - -<p>Multe da friponaĵo ekzistis dum la priskribata periodo, kaj ne estis -eksterordinara okazo, kiam oni haltigis vojaĝantojn sur la vojo, kaj -rabis ilin.</p> - -<p>La leĝafako malofte sin intermetis pri tiaj aferoj kaj oni ofte -decidis malpacojn per la "du pugnoj."</p> - -<p>Por protekti sian komercaĵon kontraŭ tiuj ĉi ŝtelistoj, kiam -li vojaĝis nokte, Ned alligis ĉenon al la kruro de la azeno, kaj -ankaŭ surmetis sur ĝia kapo kovraĵon iom similan al du grandegaj -kornoj. Tia estis la kredemo inter la vilaĝanoj pri supernaturaj -estaĵoj ke, kiam oni aŭdis la tintadon de la ĉeno kaj vidis -strangan nekonatan beston tra la mallumo oni ĝin kredis esti la -diablo, kaj forkuris kiel eble plej rapide.</p> - -<p>Nia vilaĝeto tiatempe konsistis el malmultaj unuopaj dometoj kaj unu -preĝejo. Unu el tiuj ĉi dometoj enhavis, oni diris, fantomon, kaj -neniu volis tie loĝi.</p> - -<p>Post kelkaj monatoj du strangaj viroj alvenis, kaj, malgraŭ la -fantomo, luis la dometon.</p> - -<p>Ili tamen ne estis ŝatataj de la najbaroj, kaj oni ilin rigardis -kiel suspektuloj. Ili posedis ĉevaleton kaj ŝarĝoveturileton, sed -ŝajnis al ĉiu ke ili neniam uzis ĝin.</p> - -<p>Tiatempe, ĉe multaj Anglaj vilaĝetoj, homoj ofte kontraŭleĝe -elterigis la mortintojn el la preĝejkorto, kaj vendis la ostojn.</p> - -<p>Al tiu ĉi metio apartenis la du viroj.</p> - -<p>Unu mallumegan kaj ventegan nokton, ili eniris la preĝejkorton, kun -la ĉevaleto, ŝarĝveturileto kaj fosiloj, kaj komencis malfermi unu -el la tomboj.</p> - -<p>Nia amiko Ned ankaŭ veturis frumatene al malproksima urbo kaj, -revenante, li perdis la vojon. Post kelkaj horoj, li trovis sin apud -nia vilaĝa preĝejo, kaj la azeno vagis al la preĝejkorto. Malgraŭ -la ventego, la du homoj en la tombo jam ekaŭdis la supernaturan -sonon de la ĉeno alligita al la kruro de la azeno, kaj unu el ili, -subite suprenrigardinte, vidis tute apude ion, kion li kredis esti -terura korna diablo.</p> - -<p>Kun laŭta kriego la du viroj suprenrampis el la tombo, kaj rapide -malaperis en la mallumo.</p> - -<p>Kiam Ned komprenis kio okazis, li ĝojis pro sia bonŝanĉo, -kaj, sen ia konsciencdubo, tuj posediĝis je la ĉevaleto kaj -ŝarĝoveturileto, kaj uzis ilin por veturigi sian komercaĵon.</p> - -<p>La du viroj neniam revenis por demandi siajn posedaĵojn, ĉar ili -timis la leĝan punon, kiu atendas ĉiujn korpoŝtelistojn.</p> -</div> - - -<div id="est2-4-23" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">62</p> -<h3>CONISTON KAJ GRASMERE.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de A. R. Lambert, tradukita de D. H. Lambert, B.A.</p> - - -<p>Kiel Grasmere rememorigas sian ligilon al la nomo de Gulielmo -Wordsworth, tiel Coniston devas ĉiam prezenti al ni la figuraĵon de -Johano Ruskin.</p> - -<p>Pri tiu ĉi egale kun tiu ni ŝajne sentas nin incititaj per kvazaŭa -sankta devo fari pilgrimadon por viziti la ĉirkaŭaĵojn, kaj vidi -la lastan restejon de la fama samtempa pensinto kaj Kritikisto. Ĉar, -kiel ajn vaste homaj opinioj diferencu pri la ideoj de Ruskin rilate -al la vivo kaj la belartoj, povas esti nur unu juĝo pri la grandeco -de lia animo kaj la pura kaj alta stilo de lia instruado. Trovante do -Ruskin’an ekspozicion malfermita en Koniston dum la somermonatoj nia -deziro viziti la lokon tie pligrandiĝis.</p> - -<p>La vojo de Windermere al Coniston kuŝas inter la plej belegaj en -<i>Laglando</i>. Post la rivertransirejo ni pasas sur la ĉefvojo tra la -vilaĝo Sawrey kaj laŭlonge "Esthwaite Water" ĝis kiam ni atingas -la antikvan vendejurbon Hawkshead. Tien ĉi alveninte inter strangaj -maljunaj domoj kaj gastejetoj kun suprependantaj fruntanguloj, -lozenĝformaj vitraĵoj kaj eluzitaj nerektaj peronoj oni povas -facile ŝajnigi esti malantaŭenirinta kelkajn centjarojn.</p> - -<p>La kortoj ankaŭ, malglate pavimitaj, la maljuna arkita enirejo trans -kiu aperas, kvazaŭ enkadrita, pli da dometoj, gajigitaj per la hela -kolorado de rampkreskaĵoj kaj nasturtiumoj nepre ĝojigas la arteman -spiriton.</p> - -<p>Tie ĉi almenaŭ sin trovas pejzaĝetoj de antikva Anglujo -nedifektitaj de la nuntempa konstruarto.</p> - -<p>Al la vojaĝanto de Hawkshead la lando prezentas vidiĝon belegan -kaj majestan. La montoj "Weatherlam" Conistona "Old Man" kaj aliaj -ekaperas ĝis kiam, elirante el la beleta arboflankigita parto de -la vojo ni vidas antaŭ ni meze de ĝiaj belaĵoj Konistonan lagon; -tiam preterpasinte la lagfontejon ni ricevas bonan vidaĵon de -"Brantwood," kaj post ne longe ni eniras en la vilaĝeton Coniston. -Vizitinte la tombejon de Ruskin kiu nun entenas belan monumenton, ni -daŭrigas nian vojon ĝis la Institute, kie troviĝas la muzeo. Tiuj -kiuj ankoraŭ ne vidis la Sheffield’an muzeon devas impresiĝi en tiu -ĉi ekspozicio per profunda sento pri la artistaj povoj de Ruskin. La -delikateco kiun li montras prezentante montpejzaĝaron, la poetsento, -belformeco kaj perfekta desegnolerteco kiujn li vidigas per siaj -skizoj en Venezio kaj ĉie en Italujo konigas al ni supermezuran -talenton. La kolekto, laŭtempe ordigite, formas kiel la antaŭparolo -de la katalogo nin sciigas "pentritan vivrakonton per si," ĉar la -antaŭaj skizoj prezentas malmulte pli ol konturojn, dum kelke da la -antaŭnelongaj desegnaĵoj tie ĉi ekspoziciitaj helpis ilustri liajn -librojn "<i>Modernaj Pentristoj</i>," "<i>Ŝtonoj Veneziaj</i>," k.c.</p> - -<p>Liaj detalpentraĵoj de foliaro kaj inkplumverkitaj skizetoj estas -mirindaj kaj unu desegnaĵo de senvivaj objektoj, ekzemple, inkujo, -sorbpaperujo, k.t.p., ne forgesante tiun de Aŭstrala opalo, klarigas -kun kioma brileco li sukcesis kolorigi.</p> - -<p>Estas du portretoj de Ruskin faritaj de B. W. Richmond, R.A., unu -kiel junulo tre belvizaĝa, la alia kiel mezaĝa viro, ankaŭ unu -pentrita de Arthur Severn ne longe antaŭ la morto de Ruskin, kaj -unu verkita de Collingwood, figurante la Profesoron en lia Kabineto -ĉe Brantwood. Belaj ekzempleroj de la verkoj de la antikvaj estroj -pendas je la malproksima parto de la ĉambreto, tri originale de -Turner, unu el kiuj liaj amikoj donacis al Ruskin ĵus resaniĝintan -post severa malsano.</p> - -<p>Ĉu multaj samtempuloj legas Wordsworth, mi volus scii t.e., multe -da la publikaro? Mi kredas ke ne; tamen tion kion Ruskin elfaris pro -arto oni povas vere diri ke Wordsworth efektivigis por ke oni ellernu -kaj poete komprenigu Naturon tra ĉiuj ŝiaj kapricaj fazoj. Kie oni -povas elserĉi poemojn pli perfektajn, kaj la versoj verkitaj apud -Tintern Abbey Naturspiriton mem elspiras.</p> - -<p>Je tiu ĉi centjaro kun ĝiaj novaj ideoj kaj movadoj kaj pli vastaj -celoj ni ofte emas forgesi tion, kion ni ŝuldas al la grandaj -forpasintaj geniuloj, sed kiom ajn ni cedu pli aŭ malpli al la -nuna mondspirito ni vidigas tamen kiom ni altestimas tiajn animojn -vizitante la scenojn kiujn nia rememorigo pri ili sanktigas.</p> - -<p>La plej belan vidaĵon de la lago de Grasmere oni ricevas de la -supro de Dunmail Raise. Ĉirkaŭite de altaj montoj ĝi prezentas -pentraĵon je trankvila ripozplena beleco preskaŭ nesuperebla, -kaj certe nenia imagebla loko pli taŭgus por la loĝejo de poeto. -Malrapide malsuprenirante oni sentas ĉie la spiriton de la fama -poetfilozofo. Multe da liaj plej belaj poemoj estas skribitaj ĉe -Grasmere, kaj baldaŭ post kiam li ekloĝis tie oni publikigis la -duan volumon da la Liraj Baladoj el kiuj eble la plej bone konata -estas la altega "<i>Odo pri Senmorteco</i>."</p> - -<p>Tiu ensorĉa poemo "<i>La antikva Maristo</i>" partoprenis al la -"Baladoj." Coleridge kaj Wordsworth interkonsentis kunlabori serion -da poemoj samtempe eldonotaj. "Rimarkinda viro, havante grandajn -grizajn okulojn" kiel la poeto priskribas Coleridge—ja, li kun sia -vagidea filo kaj De <span class="pagenum">63</span> Quincey tiom rememorigas al ni Laglandon kiom -Wordsworth mem.</p> - -<p>Nenian pli laŭidean loketon por poeta lastripozejo oni povas -bone pripensi ol la preĝejkorton ĉe Grasmere. La rivero Rothay -murmuras apude kaj tie ĉi la simplaj rektaj ŝtonoj kiuj konatigas -la tombejon de la poeto kaj de aliaj liaj parencoj nin impresas pli -forte ol monumentoj pli imponaj.</p> - -<p>Jen enteriĝis ankaŭ Hartley Coleridge; en la ĥorejo de la -preĝejeto vidiĝas medaliono enhavante kapon de Wordsworth -supreskribita de la verkinto de la "<i>Jaro Kristana</i>"; "Dove Cottage" -poste nin interesas, kie la junaj geedzoj pasigis sesjaran feliĉon. -Ĝi estas tute kampara dometo, havante lozenĝformajn vitrojn kaj -alkovojn kun benkoj kaj mallumaj enkadritaj muroj; ĝi elrigardas -same kiel kiam Wordsworth tie loĝadis sed nuntempe oni ĝin rizervas -nur pro vizitantaj. Multaj antikvaj gravuraĵoj pendas de la muroj -konsistante el portretaj de la edzino de la poeto, de lia filino Doro -Quillinan kaj lia fratino Doroteo, kaj en supraĉambro estas kelkaj -figuraĵoj de Wordsworth kiam junulo kaj kiam maturaĝa viro.</p> - -<p>En apuda ĉambro estas portretoj de Coleridge, lia filo Hartley, -Matthew Arnold, De Quincey kaj aliaj. Al tiu ĉi parto da la domo -aliĝis la ĉambro por servi kiel Wordsworth’a muzeo, sed nune ĝi -estas en komenciĝa stato.</p> - -<p>La posta ĝardeno estis formata de la poeto, kaj suprenirante per -kelkaj turniĝadantaj ŝtupoj oni atingas ĉarman laŭbon, de kiu oni -havas belegan vidaĵon de la lago kaj la monto "Silver How"; tie ĉi -neinterrompite li povis senvorte interkomuniĝi kun Naturo.</p> - -<p>"Rydal Mount," malproksima tri mejlojn de Grasmere, la hejmo de la -poeto dum la lastaj tridek-sep jaroj de lia vivo sendube estas pli -bonkonata, kaj la pejzaĝaro estas egale bela. Sed laŭ mia pensado -estas speciala altiro al tiu ĉi humila dometo okupata de la juna -poeto antaŭ lia genio estis akirinta la ĝeneralan rekoniĝon kiun -li meritis. Enirante en Rydal post la ĉirkaŭiro de "Loughrigg -Fell" kun "Fairfield" pleno videbla oni preterpasas la kamparejon de -D<sup>ro</sup> Arnold, "Fox How," "Fox Ghill" la domon de la mortinto Sinjoro -W. E. Forster, kaj "Loughrigg Holme," kie vivis Doro Quillinan kun -sia edzo, kaj kie post ilia morto, ŝiaj du filinoj Rothay kaj -Jemimo Quillinan vivis kaj mortis. Nenio povas superi la belecon -de la ĉitiea pejzaĝaro simila je parko, kiel la vojo turniĝadas -laŭlonge la rivero Rothay ĝis kie oni trafas la ĉefvojon kaj -trovas sin kontraŭ "Rydal Hall" la kamppalaco de la Le Flemings.</p> - -<p>Multaj kapablaj verkintoj temigis la neordinaran belecon kaj -ĉarmecon de Laglando, kaj malmultaj el tiuj kiuj vizitis tiun -naturdotan landon ne volonte revizitus regionon tiel pentrindan, al -ni karigitan kaj sanktigitan per ĝiaj literaturaj memoroj.</p> - -<p>Tiuj ĉi vere kune kun la imponeco de ĝia scenaro devas je eterne -interesigi nian Anglan Laglandon al ĉiuj kiuj estimas je ilia vera -valoro la grandajn forpasintajn animojn.</p> -</div> - - -<div id="est2-4-24" class="poetry"> -<div class="left" lang="en"> -<h3 class="poem-header">INFLEXIBLE.</h3> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Out of the night that covers me,</span> - <span class="i2">Black as the pit from pole to pole,</span> - <span class="i0">I thank whatever gods may be</span> - <span class="i2">For my unconquerable soul.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">In the fell clutch of circumstance</span> - <span class="i2">I have not winced nor cried aloud:</span> - <span class="i0">Under the bludgeonings of chance</span> - <span class="i2">My head is bloody, but unbowed.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Beyond this place of wrath and tears</span> - <span class="i2">Looms but the horror of the shade,</span> - <span class="i0">And yet the menace of the years</span> - <span class="i2">Finds and shall find me unafraid.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">It matters not how strait the gate,</span> - <span class="i2">How charged with punishments the scroll,</span> - <span class="i0">I am the master of my fate,</span> - <span class="i2">I am the captain of my soul.</span></div> -</div> - -<p class="near_sig sc">W. E. Henley.</p> -</div> -<div class="right" lang="eo"> - -<h3 class="poem-header">NEVENKEBLA.</h3> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">El min kovranta nokto, nigra ĉie</span> - <span class="i2">De unu lim’ polusa ĝis alia,</span> - <span class="i0">Mi dankas kiajn diojn estu tie,</span> - <span class="i2">Pro la animo nevenkebla mia.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ĉe prem’ fatala de okaz’ perforta</span> - <span class="i2">Mi ne tremetis, ankaŭ ne kriadis;</span> - <span class="i0">Ĉe la bategoj de malbono sorta</span> - <span class="i2">Vunditan kapon rekte mi tenadis.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Post la koler’ kaj larmoj de la tero,</span> - <span class="i2">Terura ia ombro nur aperas;</span> - <span class="i0">Kaj tamen la minacoj de mistero</span> - <span class="i2">Min ne timigas, nek mi malesperas.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Do kiel ajn la leĝ’ severa estas,</span> - <span class="i2">Aŭ kiel puna la skribaĵo sia,</span> - <span class="i0">De mia sorto mi la mastro restas,</span> - <span class="i2">La kapitano de l’ animo mia.</span></div> -</div> - -<p class="near_sig"><i>Tradukita de</i> <span class="sc">Ben Elmy</span>.</p> -</div> -</div> - - -<div id="est2-4-25" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">64</p> -<h3>EL "KORBO DE PENSOJ."</h3> - -<p class="center">De Ant. Gr. Rubinŝtein,<a href="#fnII.4.2" name="fnrefII.4.2"><sup>[2]</sup></a> -tradukitaj de Vs. Lojko (St. Petersburg).</p> - - -<p>En muziko nenion oni povas <i>argumenti</i>: nek belecon, nek malbelecon. -Se iu dirus: la naŭa simfonio de Beethoven estas abomena muziko, -oni povas nur turni al li dorson, sed argumenti, ke li diras -sensencaĵon—estas neeble. Grandan signifon havas muzika kaj -estetika klereco, disvolvanta kapablon diferencigadi en muziko belan -de malbela, sed signifo de klereco ankaŭ estas limigita, ĉar -subjektiva sento ĉiam ludas tie ĉi grandegan rolon. En tio ĉi -muziko havas komunajn trajtojn kun religio: <i>argumenti</i>, ke ekzistas -Dio, ankaŭ estas neeble. Feliĉaj en ambaŭ okazoj estas tiuj, kiuj -prave sentas.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Arto estas Evo, proponanta pomon al artisto. Kiu ekprovis tiun ĉi -acidan pomon, tiu perdas paradizon de anima paco kaj kontenteco. Kaj -kulpa en ĉio estas sukceso—tiu ĉi malica serpento.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Artisto, precipe artisto-kreanto, bezonas esti konfesita. Ne estas -devige, ke tiu ĉi konfeso estu universala; estas sufiĉe, se ĝi -eliras de negranda rondeto, eĉ nur de du-tri aldonituloj. En alia -okazo kreema spirito estas dismordetata per maldolĉeco de dubo pri -siaj propraj fortoj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Por la publiko la vivo estas serioza fenomeno, la arto—amuzo; por la -artisto—male.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Mi mem al mi ŝajnas treege nelogika: en vivo—respublikano kaj -radikalulo, en arto—konservativulo kaj despoto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Al mi ne unufoje venadis en kapon ideo verki muzikaĵon sub titolo -"Amo—temo kun variacioj," sed mi ĝis nun ne plenumis tiun ĉi -ideon. En pasintaj jaroj mi facile prosperadis verki temon, sed -mankis necesaj sciaĵoj por variacioj, nun do al mi estas facile -verki variaciojn, sed ne estas jam fortoj por temo.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Por muzika verkisto, kiun nun oni ne deziras koni, restas nur konsolo -en espero, ke—povas esti—ankaŭ en regiono de muziko oni sin prenos -iam je arĥeologiaj disfosoj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>En sentenco "Se juneco scius, se maljuneco povus" estas la "alfa" kaj -la "omega" de la tuta filozofio de la vivo.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Nur sanaj homoj povas esti ateistoj. Malsanuloj, suferantoj, povas, -kompreneble, por kelka tempo ekdubi je Kreinto, sed ne malkonfesi -lin. Espero nutras ilian kredon, kredo—esperon.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Junulo—pesimisto, laciĝinta vivi, estas inda je rido kaj mallaŭdo: -ja li ne havis eĉ tempon por ekkoni la mondon kaj la vivon de ĉiuj -flankoj; sed maljunulo, restinta viveĝoja optimisto, ŝajnas al mi -ankaŭ stranga kaj negranda: ĉe li ja estis sufiĉa tempo por ekkoni -la mondon kaj la vivon de ĉiuj flankoj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Se homo devenas de simio, restas demando, ĉu atingis li nun, fine, -fizikan limon aŭ ĉu li estas kapabla pliperfektiĝadi kaj plu. Se -estas vera tio ĉi lasta, ĉu oni ne povas konsenti, ke en estonto -homo fariĝos eĉ anĝelo!</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Sola vorto, kiu en la Angla lingvo ĉiam komenciĝas de granda -litero, estas—I, "mi." Kiel bonege karakterizas tio ĉi la -karakteron de Anglo!</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Eminentaj personoj malofte gajnas ĉe proksima persona konatiĝo kun -ili.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Neprava estas tiu, kiu diras, ke oni devas decidiĝi je edziĝo nur -post tiam, kiam ambaŭ gepartoprenantoj tute ekkonis unu la alian. -Oni povas esti fianĉo kaj fianĉino dum longaj jaroj, sed tute -ekkoni unu la alian oni povas nur post la unua monato de edza vivo.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Pipro kaj salo aldonas gustecon al nutraĵo, batalado al vivo.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Se vi volas, ke vin oni bone akceptadu ie, venadu tien pli malofte.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Trufoj estas terpomoj de riĉuloj, terpomoj estas trufoj de -malriĉuloj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>"Ekstremaĵoj sin tuŝas"—estas ebla, tial, ankaŭ ligo inter Rusujo -kaj Francujo.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Plej granda feliĉo, kiu estas donita al homoj, estas lumo de -suno. Ho, lumo de la suno! Eĉ strange estas, ke homoj, vivantaj -sub blua suna ĉielo, havas tiujn samajn politikajn kaj socialajn -malkontentojn, kiel tiuj, kiuj estas aljuĝitaj vivi sub nuba ĉielo -kaj nebuloj.</p> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTO:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.4.2"></a> <a href="#fnrefII.4.2">[2]</a> -Granda Rusa muzika verkisto kaj virtuozo, aŭtoro de bela opero "Demono," -kies temo estas prenita el glora poemo "Demono" de M. Lermontov. -</p> - -</div> - -</body> -</html> diff --git a/38240-h/vol2/e205.htm b/38240-h/vol2/e205.htm deleted file mode 100644 index 3c5031f..0000000 --- a/38240-h/vol2/e205.htm +++ /dev/null @@ -1,2134 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 5 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:none;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.near_sig {text-align: left; margin: 0.5em auto 0.5em 4em;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -p.role {font-variant: small-caps; margin-left: -1em;} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - span.i4 {display: block; margin-left: 2em;} - span.i6 {display: block; margin-left: 3em;} - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> - -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-5-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:25%;">19. (Vol. II., No. 5.)</p> - -<p style="float:right;width:25%;">Majo, 1905.</p> - -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p>La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 41, Outer Temple, London, W.C.</p> - -<p style="font-size:80%;">All Communications should be sent to THE EDITOR, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-2" class="left toc"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th></th><th>Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-11" class="sc">Voice from the Himalayas</a> (Anando)</td><td class="numb">65</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-12" class="sc">A Sanskrit Legend</a> (A. Randall and L. K. Venner)</td><td class="numb">66</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-13" class="sc">The Smith</a> (a Song by Mme. Reddet)</td><td class="numb">67</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-14" class="sc">Another Cat’s Nest</a> (Jem Ross Archibald)</td><td class="numb">67</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-15" class="sc">To-Morrow</a> (Poem by A. Motteau)</td><td class="numb">68</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-16" class="sc">In Life’s Presence</a> (——ko)</td><td class="numb">68</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-17" class="sc">Conscience</a>, from Victor Hugo (translated by C. Guersent)</td><td class="numb">69</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-18" class="sc">Clarence’s Dream</a>, Shakespeare (Clarence Bicknell)</td><td class="numb">70</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-19" class="sc">The City of the Demons</a> (Elise Bauer)</td><td class="numb">71</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-20" class="sc">Colonization in America</a> (Gen. Cox)</td><td class="numb">74</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-21" class="sc">Reverie</a> (Kolowrat Ĉervinskij)</td><td class="numb">74</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-22" class="sc">Our Village Sports</a> (F. A. Meigh)</td><td class="numb">75</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-23" class="sc">A Rainy Day</a> (Poem by J. Parisot)</td><td class="numb">75</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-24" class="sc">Reminiscences</a>, Part V. (Edward Metcalfe, M.A., Oxon)</td><td class="numb">76</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-25" class="sc">The Protection of an Englishman</a> (Edward Gauntlett)</td><td class="numb">77</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-26" class="sc">On the Ice</a>, from Pickwick (A. A. Cowan)</td><td class="numb">78</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-28" class="sc">A True N.Z. Ghost Story</a> (Esp. 10549)</td><td class="numb">79</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-5-29" class="sc">Master Sparrow</a> (Alfonso Wachter)</td><td class="numb">80</td></tr> -</table></div> - - -<div id="est2-5-3" class="notice right" lang="eo"> -<p style="font-size:170%;">AVIZO GRAVA.</p> - -<p>La malnova firmo Buchanan, Scott & Co., fondita en la jaro 1870, -prezentas siajn komplimentojn al la Esperantistaro kaj anoncas ke, -post nelonge, interesa kaj enspeziga propono aperos en tiu ĉi spaco. -Ĉiu Esperantisto, ĉu membro de ia konata grupo aŭ kies nomo -enskribiĝis en la Adresaro de D<sup>ro</sup> Zamenhof, kiu volas akcepti -tiun ĉi proponon povos samtempe ne nur ŝpari al si specialan -rabaton sed ankaŭ antaŭenpuŝi la disvastigon de Esperanto.</p> - -<p><b>BUCHANAN, SCOTT & CO.,</b></p> - -<p style="padding-left:10%;">Garthland Street,<br /> - Glasgow, Scotland.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> -<div class="left"> -<h4>The Remington</h4> - -<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> - -<p>Just think of it!</p> - -<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> - -<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> - -The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> - -<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> -100, Gracechurch St., London, E.C.</p> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> - -<h4>La Remington</h4> - -<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> - -<p>Pripensu je tio!</p> - -<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> - -<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> - -La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> - -<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> -100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-5-5" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas,</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas,</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti <b>bonajn vinojn</b>, kaj sin turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadoan en Mercurey (S. & L.) France.</b></p> -</div> - - -<div id="est2-5-6" class="reklamo right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. -And it is read by ‘Esperanto’ Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of -the Best Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow -with intelligent interest the great movements of Contemporary -History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75 c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-7" class="notice left"> -<p style="font-size:140%;">FOR SALE.</p> - -<p style="padding-left:10%;"><span class="sc">160 Guinea ‘Broadwood’ Grand Piano</span> -for £63. In fine condition; Rosewood. -For all particulars write to <span class="sc">The Editor</span>.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-8" class="notice right" lang="en"> -<p style="font-size:120%;">Correspondence Lessons in Esperanto.</p> - -<p>ARE GIVEN BY</p> - -<p style="padding-left:10%;">Mr. A. MOTTEAU, Certified Teacher of Esperanto, -157, Earlham Grove, Forest Gate, -London, E.</p> - -<p>7/6 the Quarter.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-9" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> - -<ul> -<li>Sro. <span class="sc">A. C. Body</span>, 34, Greenbank Avenue, Plymouth. Dez. -interŝanĝi ilus. p-k. kun Gees. el aliaj landoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">C. B. Burgess</span>, Penn Buildings, Erie, Pa., U.S.A. -Deziras koresp. kun Kristanaj Sciencistoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Edward Gauntlett</span>, Okayama, Japanujo. Deziras -interŝanĝi poŝtmarkojn; precipe deziras ricevi antaŭtempajn -kaj superpresitajn markojn de Anglujo kaj Britaj kolonioj. Ĉiam -respondos.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">L. A. Gill</span>, Churchfield Hall, S. Acton, London, W. -Deziras koresp. kun ĉiul. per ilus. p-k.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">G. O. Messerly</span>, Porlamar, Margarita, Venezuela, S. -America. Dez. kor. kun Geesp. nur letere pri feminismaj, literaturaj, -& estetik fizikkulturaj aferoj. Ne kolektas poŝt-markojn. Ĉiam -respondos.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">George Meadows</span>, 68, Shrewsbury Street, Manchester, -S.W. Dez. kor. kun fremduloj per ilus. p-k aŭ letere. Dez. renkonti -Esp. en Manchester.</li> - -<li>Frl. <span class="sc">Mitchell</span>, Acaba House, 65, Marquess Road, Canonbury. -Kun alilandanoj par ilus. p-k.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">W. Miles</span>, inĝeniero, 80, Station Road, Petersfield, -Anglujo. Deziras kor. kun Geesp. per ilus. p-k. Tuj & ĉiam resp.</li> -</ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. poŝtmarkoj).</p> -</div> - - -<div id="est2-5-10" class="banner border center"> -<p class="pagenum">65</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;font-size:80%;width:37%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;width:60%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie. Esq., 67, Kensington Gardens Square, London. W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve. 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>NEW ZEALAND.—Esperanto Society, P.O. Box 50, Auckland.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis -poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj -laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, -67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - -<p style="float:left;width:25%;padding-left:2em;">19. [Vol. II., No. 5.]</p> - -<p style="float:right;width:25%;font-size:80%;text-align:left;"> - Single Copies, 4d. net. Nos. - 2 to 13, 6d. each; Later Issues - 4d. each, net.</p> - -<p>MAJO, 1905.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-11" class="article" lang="eo"> -<h3>VOĈO EL LA HIMALAJO.</h3> - -<p class="center">Letero de Anando.</p> -<div class="left" lang="eo"> -<p>La kvin sentoj malkovras la eksteran homon de unu al alia, sed ne -la internan. La sciado nur de la ekstera homo de ĉiu alia ne povas -fondi la veran parencecon inter homo kaj homo.</p> - -<p>Estas nur kiam lingvo venas kaj malkovras la internan homon de unu al -alia, estas nur kiam per lingvo ili eltrovas ke ili havas similajn -sentojn, ke la homoj ekkomprenas ke simila spirito aŭ individueco -ekzistas en ĉiu homo. Tiu ĉi ideo ree postulas aĝojn por maturiĝi -en tiun de universala frateco, kio nun estas bonekonata, almenaŭ -nome, de ĉiuj civilizataj landoj.</p> - -<p>Sed ekzistas ankoraŭ pli altan gradon, pli glora ol universala -frateco.</p> - -<p>Ĝi estas la <i>Universala Propro</i>, eltrovata de la antikvaj Hindaj -saĝuloj. Ĝi signifas ke la Propro en la Homaro estas Unu kaj la -Sama, kaj ne estas multespeca, aŭ simila.</p> - -<p>Estas la funkcio de lingvo malkovri la internan homon kaj aranĝi -lian parencecon rilate la aliaj. La malplej perfektigita dialekto -efektivigas tion inter la homoj de kiuj ĝi estas parolata.</p> - -<p>Kia, do, estas la funkcio de nia Esperanta lingvo, la lingvo -internacia?</p> - -<p>Vere fondigi kaj pliprofundigi ne sole la fratecon, sed ankoraŭ -pliproksime—la Propron de ĉiuj homoj. Instrui ke oni pensu pri -alia kiel pri Si, aŭ pensi <i>Si-e</i> (Sanskrit <i>atmavat</i>), se mi povos -tiel skribi. La universala lingvo progresu tra ĉiuj landoj, vekanta -la universalan senton, la <i>homecon</i> de ĉiuj homoj, la <i>Universalan -Propron</i> de la Homaro, kaj tiam la gloro de la <i>Unu Si-o</i> post ĉio, -brilos sur la mondon kaj estos videbla por ĉiuj, eĉ kiel estas -videbla la suno. Tiam efektive la homoj fariĝos <i>filoj de lumo</i>, al -kio celas la homa evolucio.</p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<p>The five senses reveal the outer-man of one to another, but not the -inner. The mere knowledge of the outer-man of each other cannot -establish the true relationship between man and man.</p> - -<p>It is only when language comes and reveals the inner-man of one to -the other, it is only when through language they find out that they -have similar feelings, that men rise to the idea of a similar spirit -or self in each. This idea again takes ages to mature into that of -universal brotherhood, which is now well known, at least by name, in -all civilized countries.</p> - -<p>But there is a step still higher, more glorious than universal -brotherhood.</p> - -<p>It is the Universal Selfhood, discovered by the ancient sages of -India. It means that the Self in Man is One and the Same, and not -many and similar.</p> - -<p>It is the function of language to discover the inner-man and adjust -his relation to others. The least developed <i>patois</i> does this among -the people by whom it is spoken.</p> - -<p>What, then, is the function of our Esperanto language, the -international tongue?</p> - -<p>To truly establish and deepen not only the brotherhood, but closer -still—the Selfhood of all men. To teach one to think of another as -<i>Self</i>, or "to think <i>Self-ly</i>" (Sanskrit <i>atmavat</i>), if I may say -so. Let the universal language progress through all lands, waking -up the universal feeling, the <i>humanity</i> of all men, the <i>Universal -Selfhood</i> of Man, and then the glory of the <i>One Self</i> behind all -will shine upon earth and be visible to all, even as the sun is -visible. Then truly will men be children of light, towards the -attainment of which is human evolution.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-5-12" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">66</p> -<h3>SANSKRITA LEGENDO.</h3> - -<p class="center">Tradukita de A. Randall & L. K. Venner.</p> - -<div class="left" lang="eo"> -<p>En la komenco, kiam Ajvashti venis al la kreo de la Virino, li trovis -ke, kreinte la Viron sia materialo elĉerpiĝis, kaj ke da malfluidaj -elementoj neniom restis.</p> - -<p>Je tiu malfacilego, post multe da meditado, li jene faris:</p> - -<p>Li prenis la Rondecon de la Luno, kaj la Kurbojn de la Rampaĵoj, kaj -la Teniĝon de la Rampantaj Kreskaĵoj, kaj la Trememon de la Herbo, -kaj la Maldikecon de la Kano, kaj la Floron de la Florkreskaĵoj, -kaj la Malpezecon de la Folioj, kaj la Maldikiĝon de la Rostro de -la Elefanto, kaj la Ekrigardojn de la Cervinoj, kaj la Kunvenon de -la Abel-amasoj kaj la Ĝojan Gajecon de la Sunradio, kaj la Ploremon -de la Nuboj, kaj la Ŝanĝemon de la Ventoj, kaj la Timemon de la -Leporo, kaj la Vanecon de la Pavo, kaj la Molecon de la Brusto de -la Papago, kaj la Malmolecon de la Diamanto, kaj la Dolĉecon de la -Mielo, kaj la Kruelecon de la Tigro, kaj la Varman Brilon de Fajro, -kaj la Babilemon de Garoloj, kaj la Kares-murmuradon de Kolomboj, kaj -la Hipokritecon de la Gruo, kaj la Fidelecon de la Ĉakavako, kaj, -kunmetinte kune tiujn ĉi, li kreis la Virinon kaj ŝin donis al la -Viro.</p> - -<p>Sed, post unu semajno, la Viro venis al li kaj diris: "Sinjoro, tiu -ĉi estaĵo, kiun vi donis al mi, malfeliĉigadas mian vivon. Ŝi -senĉese babilas, kaj min turmentas pli ol estas tolereble, neniam -permesante al mi pacon. Ŝi okupas mian tutan tempon, ŝi senkaŭze -ploras, kaj ĉiam ŝi estas mallaborema. Mi venas por redoni ŝin, -ĉar mi ne povas kun ŝi vivadi."</p> - -<p>Tial Ajvashti diris "Tre bone," kaj li reprenis ŝin.</p> - -<p>Tiam, post alia semajno la Viro revenis al li, kaj diris: "Sinjoro, -mi sentis la vivon esti tre izola tuj kiam mi redonis tiun estaĵon -al vi. Mi memoras ke ŝi dancis kaj kantis al mi, kaj mi memoras -la flankrigardojn de la okuloj, kiel ŝi ludis kun mi, kaj min -ĉirkaŭprenis, kaj ŝia rido estis muziko, kaj ŝi estis bela por -rigardi, kaj mola por palpi; tial do redonu ŝin al mi!"</p> - -<p>Tial Ajvashti diris "Tre bone," kaj li redonis ŝin.</p> - -<p>Tiam, post nur tri tagoj, la Viro revenis denove al li kaj diris: -"Sinjoro, mi ne povas ĝin kompreni, sed, malgraŭ ĉio, mi -certiĝas ke ŝi estas pli turmento ol plezuro al mi, tial, mi -petas, reprenu ŝin."</p> - -<p>Sed Ajvashti ekkriis: "Ho! Hontindulo, foriru! Mi tion ĉi ne suferos -plu; vi devas fari tiel bone, kiel vi povos."</p> - -<p class="pagenum">67</p> - -<p>Tiam la Viro diris: "Sed mi ne povas vivi kun ŝi!"</p> - -<p>Kaj Ajvashti respondis: "Vi nek povas vivi sen ŝi." Kaj li turnis la -dorson kontraŭ la Viro kaj daŭrigis sian laboron.</p> - -<p>Tiam la Viro diris: "Kion mi faros? Mi ne povas kun ŝi vivi, kaj mi -ne povas sen ŝi vivi!"</p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<p>In the beginning, when Iwashti came to the creation of Woman, be -found that he had exhausted his material in the making of Man, and -that no solid elements were left.</p> - -<p>In this dilemma, after much profound meditation, he did as follows:</p> - -<p>He took the Rotundity of the Moon, and the Curves of the Creepers, -and the Clinging of Tendrils, and the Trembling of Grass, and the -Slenderness of the Reed, and the Bloom of Flowers, and the Lightness -of Leaves, and the Tapering of the Elephant’s Trunk, and the Glances -of the Deer, and the Clustering of the Swarms of Bees, and the Joyous -Gaiety of the Sunbeam, and the Weeping of the Clouds, the Fickleness -of the Winds, and the Timidity of the Hare, and the Vanity of the -Peacock, and the Softness of the Parrot’s Bosom, and the Hardness of -Adamant, and the Sweetness of Honey, and the Cruelty of the Tiger, -and the warm Glow of Fire, the Chattering of Jays, and the Cooing of -the Kabala, and the Hypocrisy of the Crane, and the Fidelity of the -Chakawaka; and compounding all these together, he made Woman and gave -her to Man.</p> - -<p>But after one week Man came to him and said: "Lord, this creature -whom you have given me makes my life miserable. She chatters -incessantly, and teases me beyond endurance, never leaving me alone. -She takes up all my time, she cries about nothing, and is always -idle. I have come to give her back again, as I cannot live with her."</p> - -<p>So Iwashti said "Very well," and he took her back.</p> - -<p>Then after another week Man came to him and said: "Lord, I find -that my life is very lonely since I gave you back that creature. I -remember how she used to dance and sing to me, to look at me out of -the corners of her eyes, and play with me and cling to me, and her -laughter was music, and she was beautiful to look at and soft to -touch; so give her back to me again."</p> - -<p>So Iwashti said "Very well," and he gave her back again.</p> - -<p>Then after only three days Man came back again to him, and said: -"Lord, I know not how it is, but, after all, I have come to the -conclusion that she is more of a trouble than a pleasure to me, so -please take her back again."</p> - -<p>But Iwashti said: "Out on you, shameful one! Be off! I will have no -more of this; you must manage how you can."</p> - -<p>Then Man said: "But I cannot live with her."</p> - -<p>And Iwashti said: "Neither can you live without her." And he turned -his back on Man and went on with his work.</p> - -<p>Then Man said: "What is to be done? For I cannot live with her, and I -cannot live without her."</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-5-13" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">LA FORĜISTO.</h3> - -<p>Kanto originale verkita de S<sup>rino</sup> Reddet. (Sens).</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ho Forĝisto, forĝu feron!</span> - <span class="i0">Prenu per muskola brako</span> - <span class="i0">La martelon, forte frapu,</span> - <span class="i0">Bona la plugferon faru.</span> - <span class="i2">Jes, mi ekbruligas karbon,</span> - <span class="i2">Kaj mi forĝas por la Vivo!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ho Forĝisto, forĝu feron!</span> - <span class="i0">Tiru el la ruĝa fajro</span> - <span class="i0">Ĉiujn metiistajn ilojn</span> - <span class="i0">De l’ maŝinoj la radarojn.</span> - <span class="i2">Jes, mi ekbruligas karbon,</span> - <span class="i2">Forĝos tuj por Laboristo!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ho Forĝisto, forĝu feron!</span> - <span class="i0">Serĉu el la blua ŝtalo</span> - <span class="i0">La plej bonan kaj flekseblan,</span> - <span class="i0">Forĝu bisturilon akran!</span> - <span class="i2">Jes, mi ekbruligas karbon,</span> - <span class="i2">Forĝos tuj por Kuracisto!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ho Forĝisto, forĝu feron!</span> - <span class="i0">Aŭdu de la pafilego</span> - <span class="i0">Fore la teruran voĉon</span> - <span class="i0">Kaj rapide forĝu glavon!</span> - <span class="i2">Ne ne! Mi estingas karbon,</span> - <span class="i2">Mi ne forĝos por la Morto!</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-5-14" class="article" lang="eo"> -<h3>LA KATINO & LA KOKIDOJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Jem Ross Archibald.</p> - - -<p>La interesa rakonto <i>Katnesto</i> sur la Februara numero de <span class="sc">The -Esperantist</span> rememorigis al mi la saĝan maljunan katinon, kiun -mi ofte vidis kune kun ŝiaj strangaj familioj en farmadomo, kien mi -vizitis geamikojn.</p> - -<p>Ŝia nomo estos Torty, sed ŝi estis ankaŭ nomita "Kara avineto," -ĉar ŝi flegis kaj tre zorge vartis kelke da orfaj katidoj, kies -malfeliĉajn gepatrojn la ĉasgardistoj mortigis en la proksima -arbaro.</p> - -<p>Kiam mi ŝin ekvidis, mi pensis la nomon "Avineto" tute taŭga por -ŝia plen-zorga vizaĝo sed, tiatempe, mi ne konis, ke Torty posedis -plumajn tiel bone kiel pelajn familiojn.</p> - -<p>En tago mi ŝin vidis alportante en ŝia buŝo etan kokidon.</p> - -<p>Mi tuj ekkuris, kiel mi tiam pensis, por savi la vivon al la -malfeliĉa kokido.</p> - -<p>Torty atingis la kuirejon, mi ŝin sekvis en tiun grandan ĉambron.</p> - -<p>Ŝi ĝentile metis la birdeton en komfortan korbon apud la kameno. -Ŝi blekis kaj murmuretis dum ŝi vartis la kokideton!</p> - -<p>Mi diris al la servistoj, ke mi timis ke Torty mortigus la birdeton, -kaj ili tiam diris al mi la sekvantan rakonton.</p> - -<p>La farmamastrino unu tagon trovis kuvon da kokidoj, kies malserioza -patrino forlasis ilin perei en la kortbirdejo.</p> - -<p>Tion ĉi la farmamastrino tre bedaŭris, ĉar ili apartenis al bona -raso de bela kortbirdaro, tial ŝi alportis ilin, kaj enmetis ilin en -korbon apud la fajro en kuirejo.</p> - -<p>Ŝi eliris el tiu ĉambro por trovi flanelon por kovri kaj varmigi la -kokidojn.</p> - -<p>Ŝi aŭdis la maljunan katinon murmurante apud la korbo, kaj diris -"Torty! Kara katino, vi povos varmigi tiujn ĉi malfeliĉajn -kreitaĵojn!"</p> - -<p>Nu imagu ŝian miregon, kiam Torty blekis "Miaŭ (<i>Jes!</i>) kaj tuj -eksaltis tre zorge en la korbon."</p> - -<p>De tiu tempo, ĉiuj el la orfaj birdetoj fariĝis la genepoj de la -aminda maljuna "Avineto Torty."</p> - -<p>Oni povas priskribi la korbon de Torty ankaŭ kiel la <i>Katnesto</i>.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-15" class="poetry" lang="eo"> -<p class="pagenum">68</p> -<h3 class="poem-header">"MORGAŬ."</h3> - -<p>Popoldira fabelo versigita de A. Motteau.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">"Matene, morgaŭ, kampon mian,"</span> - <span class="i2">Trenjo diris, "mi tuj plugos,</span> - <span class="i2">Antaŭ ol sezon’ forflugos,</span> - <span class="i0">Aŭ grenon havos mi nenian."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Alvenis morgaŭ; la plugilo</span> - <span class="i2">Tute preta lin atendis,</span> - <span class="i2">Sed nun manĝinviton sendis</span> - <span class="i0">Al li aminde la bofilo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Eĉ Trenjon ŝanceligis tio ...</span> - <span class="i2">Ĉu li devos tuj plugiri,</span> - <span class="i2">Aŭ ĉu ĉe filin’ manĝiri?</span> - <span class="i0">Bah! <i>tago</i> taŭgas por <i>nenio</i>.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Amiko Trenjo do festenis</span> - <span class="i2">Ĉe l’ bofilo kaj filino,</span> - <span class="i2">Kie, eble, ruĝa vino</span> - <span class="i0">Malfrue lin en lit’ detenis.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Anstataŭ tago, du li perdis—</span> - <span class="i2">"Morgaŭ mi pli longe plugos,"</span> - <span class="i2">Diris li, "ne tiel taŭgos."</span> - <span class="i0">Sitele morgaŭ trapluvadis.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Postmorgaŭ la veter’ beliĝis ...</span> - <span class="i2">Plugi ĉu nun povas Trenjo?</span> - <span class="i2">Ne, ĉar en la ĉevalejo</span> - <span class="i0">Ĉevalo lia malsaniĝis.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kaj tiam venis vilaĝfesto,</span> - <span class="i2">Kaj neniu faris ion:</span> - <span class="i2">Ŝatis Trenjo l’ opinion</span> - <span class="i0">Ke beno ĉiam estas resto.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Semajn’ alia sin komencis</span> - <span class="i2">Per grandega kampfoiro;</span> - <span class="i2">Eĉ foriĝi de l’ vojiro</span> - <span class="i0">Neniam Trenjo ja intencis.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Edziĝon tiam li alestis,</span> - <span class="i2">Poste al enterigiro:</span> - <span class="i2">Tro malfrue la deziro</span> - <span class="i0">Por kampon plugi nun ĉeestis.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0"><i>Se post la semsezono plugos</i></span> - <span class="i2"><i>Prokrastulo kampon sian,</i></span> - <span class="i2"><i>Ne miregu se nenian</i></span> - <span class="i0"><i>Tritikon li engrenejigos.</i></span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-5-16" class="article" lang="eo"> -<h3>ANTAŬ LA RIGARDO DE LA VIVO.</h3> - -<p class="center">Tradukita de ——ko.</p> - - -<p>Antaŭ la rigardo de la severa vivo staris du homoj, ambaŭ -nekontentaj je ĝi, kaj al la demando: "Kion vi atendas de mi?" unu -el ili per laca voĉo diris:</p> - -<p>"Mi estas indignigita per la krueleco de viaj interkontraŭecoj, -senforte mia prudento penas kompreni la sencon de la ekzisto, kaj per -senlumeco de malkompreno je vi animo mia estas plena. Mia memkonscio -diras al mi, ke homo estas la plej bona el ĉiuj kreitaĵoj."</p> - -<p>"Kion vi volas de mi?" senpasie demandis Vivo.</p> - -<p>"Feliĉon! ... Por feliĉo mia estas necese, ke vi interpacigu du -fundamentojn de la interkontraŭecoj de animo mia: mian <i>mi volas</i> -kun via <i>vi</i> devas."</p> - -<p>"<i>Volu</i> tion, kion vi <i>devas</i> por mi," severe diris Vivo.</p> - -<p>"Mi ne volas esti ofero via!" ekkriis la homo. "Mi volas esti reganto -de la vivo, sed devas mi kolon fleksadi en jugo de ĝiaj leĝoj—por -kio?"</p> - -<p>"Vi parolu do pli simple!" diris la dua homo, starinta pli proksime -al Vivo, sed la unua daŭrigis, ne doninte atenton al la paroloj de -lia kolego:</p> - -<p>"Mi volas liberecon, vivi en harmonio kun deziroj miaj, kaj mi volas -esti por proksimulo laŭ sento de devo, nek frato, nek servanto, kaj -mi estos tiu, kiel mi volos libere—sklavo aŭ frato. Mi ne volas -en societo esti ŝtono, kiun societo kuŝigas, kien kaj kiel ĝi -ekvolas, konstruante malliberejojn de feliĉo sia. Mi estas homo, mi -estas spirito kaj prudento. Vivo, mi devas esti libera!"</p> - -<p>"Haltu!" diris Vivo, severe ridetante. "Vi multe parolis, kaj ĉio, -kion vi diros plu estas por mi certa. Vi volas esti libera! Kio do? -Estu! Bataladu kun mi, venku min, kaj estu por mi reganto; kaj mi -tiam via sklavo estos. Vi scias, mi estas senpasia kaj al venkantoj -ĉiam facile cedadis. Sed estas necese venki! Vi al batalado kun mi, -pro via libereco, ĉu estas kapabla? Jes? Sufiĉe forta estas vi por -venko kaj je forto via ĉu vi kredas?"</p> - -<p>Kaj la homo diris malgaje: "Vi entiris min en bataladon kun mem mi, -vi akrigis prudenton mian, kiel tranĉilon, ĝi enpuŝiĝis al mi -malproksimen en animon kaj dispremis ĝin!"</p> - -<p class="pagenum">69</p> - -<p>"Sed vi kun ĝi pli severe parolu, ne plendu," diris la dua homo.</p> - -<p>Sed la unua daŭrigis: "Mi ripozi volas de premo via. Ho donu al mi -ĝui feliĉon!"</p> - -<p>Vivo ree ekridetis per rideto, simila al brilo de glacio:</p> - -<p>"Diru! Kiam vi parolas, ĉu vi postulas, aŭ petas?"</p> - -<p>"Mi petas!" kiel eĥo la homo diris.</p> - -<p>"Vi petas, kiel kutima almozulo; sed, malfeliĉulo mia, mi devas diri -al vi—Vivo almozon ne donas! Kaj ĉu vi scias? Libera li ne petas, -li mem prenas donacojn miajn.... Sed vi! Vi estas nur sklavo de miaj -deziroj, sed ne pli. Libera estas tiu, en kiu estas forto de ĉiuj -deziroj rifuziĝi por en unu sin enmeti. Ĉu vi komprenis? Foriru!"</p> - -<p>Li komprenis, kaj kuŝiĝis, kiel hundo, ĉe la piedoj de la -senpasia vivo por nerimarkeble kaptadi pecojn de ĝia tablo, ĝiajn -manĝ-restaĵojn.</p> - -<p>Tiam la senkoloraj okuloj de la severa vivo ekrigardis la duan -homon—tio estis maldelikata, sed bona vizaĝo:</p> - -<p>"Pri kio vi petas?"</p> - -<p>"Mi ne petas, sed postulas."</p> - -<p>"Kion?"</p> - -<p>"Kie estas justeco? Donu ĝin tien ĉi! Ĉion ceteran poste mi -prenos, dume bezona al mi estas nur justeco. Mi longe atendis, -pacience atendis, mi vivis en laborado, sen ripozo, sen lumo! Mi -atendis.... sed sufiĉe! Kie estas justeco?"</p> - -<p>Kaj Vivo al li senpasie respondis: "Prenu!"</p> -</div> - - -<div id="est2-5-17" class="article" lang="eo"> -<h3>LA KONSCIENCO.</h3> - -<p class="center">De Victor Hugo, tradukita de C. Guersent (Rouen).</p> - - -<p>Kune kun siaj infanoj, kiam Kaino, la haroj malordigitaj, la vizaĝo -oliv-verdigita, tra la blovanta ventego forkuris malproksime de -Jehovo kiam vesperiĝis, li malĝoje alvenis ĉe la malsupron de -monto en vasta kamparo. Lia edzino lacigata, liaj senspiraj filoj -petis de li: "Ni kuŝiĝu teren kaj dormu."</p> - -<p>Kaino, ne dormante, sonĝis malsupre de la monto. Levinte la kapon en -la ĉiela funebra arkaĵo li vidis Okulon grande malfermatan, kiu, -en la mallumo, fikse rigardis lin. "Mi estas tro proksime," li diris -tremante.</p> - -<p>Li vekis siajn dormantajn filojn, sian lacigitan edzinon, kaj ree -forkuris malĝoje tra la mondon. Tridek tagojn kaj noktojn li -vagadis. Li marŝis muta, pala kaj tremanta je la plej malgranda -brueto, ne rigardante malantaŭ si, ne ripozante, ne dormante.</p> - -<p>Fine li alvenis ĉe la marbordoj de lando nomata Assuro.</p> - -<p>"Ni haltu tie," li diris, "ĉar tiu loko estas sendanĝera. Tie estas -la fino de la mondo."</p> - -<p>Kiam li sidiĝis, li vidis ankoraŭ Okulon lin rigardantan ĉe la -horizonto.</p> - -<p>Tiam li skuiĝis de forta tremo:</p> - -<p>"Ŝirmu min!" li ĝemis, kaj, la fingro sur la buŝo, liaj infanoj -rigardis lin sovaĝe tremantan.</p> - -<p>Kaino diris al Ĵabelo, patro de la vagantuloj de la vasta dezerto, -kiuj loĝas sub vastaj tendoj: "Etendu tiuflanke la tol-tendon."</p> - -<p>Oni etendis la tolan mureton.</p> - -<p>Kiam oni starigis ĝin per plombaj najloj: "Ĉu vi nenion plu vidas?" -diris Tsillao, lia blonda nepino, dolĉa kiel matenruĝo; kaj Kaino -respondis:</p> - -<p>"Okulon mi ankoraŭ vidas."</p> - -<p>Ĵubalo, patro de tiuj, kiuj trapasas la vilaĝojn ludante per -trumpetoj kaj frapante tamburojn ekkriis: "Mi konstruos barilegon."</p> - -<p>Li altigis bronzan muregon, kiu ŝirmis Kainon. Sed tiu ĉi ankoraŭ -ĝemis: "Tiu ĉi Okulo ĉiam rigardadas min."</p> - -<p>Enoĥo diris: "Ni faru zonon de turoj tiel teruran, ke nenio povu -alproksimiĝi. Ni faru fortikaĵon, kaj ni ĝin tute fermu."</p> - -<p>Tiam Tubalkaino, la forgistestro, konstruis grandegan kaj superhoman -urbon. Dum li laboris, liaj fratoj forpelis la Enosidojn, kaj la -Sethidojn, kaj oni boris la okulojn de la preterpasantoj.</p> - -<p>Vespere oni pafarkis al la steloj. La granito anstataŭis la -tol-tendon; oni kunligis ĉiujn ŝtonojn per feraj ligiloj.</p> - -<p>Infera ŝajnis la urbo. La ombro de la turoj noktigis la kamparon, la -muregoj estis dikaj same kiel montoj, kaj oni skribis sur la pordo: -"Estas tute malpermesate al Dio tien ĉi eniri!"</p> - -<p>Kiam ili finis muregi, oni ŝirmis la avon en ŝtonturo, sed li -restis funebra kaj okulfiksata.</p> - -<p>"Ho, Avo mia! Ĉu la Okulo malaperis?" diris Tsillao tremanta, kaj -Kaino ree ĝemis: "Ne, ĉiam ĝi estas tie."</p> - -<p>Tiam li diris: "Mi volas loĝi sub la tero, kiel homo tute sola en -sia tombo; nenio plu vidos min, mi neniam ion plu vidos."</p> - -<p>Oni do fosis kavegon, kaj Kaino diris: "Bone!"</p> - -<p>Tiam li malsupreniris sola sub tiun malluman arkaĵon.</p> - -<p>Kiam li estis sidiĝinta, kiam oni estis ferminta super lia kapo la -subteran galerion, tra la mallumo, en la tombo, Kainon ĉiam fiksadis -la Okulo.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-18" lang="eo" class="drama"> -<p class="pagenum">70</p> -<h3 class="poem-header">LA SONĜO DE KLARENCO.</h3> - -<p>Tradukita el la dramo "La Reĝo Riĉardo III." (Shakespeare) de C. -Bicknell.</p> - - -<p class="role">Brakenburo.</p> - - <span class="i0">Kial malbone fartas Via Moŝto?</span> - -<p class="role">Klarenco.</p> - - <span class="i0">Ho! mi la nokton tre mizere pasis,</span> - <span class="i0">Pro sonĝoj kaj vidaĵoj terurigaj;</span> - <span class="i0">Do kvankam mi Kristan’ fidela estas,</span> - <span class="i0">Ne volus mi similan nokton pasi</span> - <span class="i0">Por gajni mondon da feliĉaj tagoj,—</span> - <span class="i0">Tiel terure estis kaj malĝoje!</span> - -<p class="role">Brakenburo.</p> - - <span class="i0">Kaj Via Moŝta sonĝo, kio estis?</span> - -<p class="role">Klarenco.</p> - - <span class="i0">Mi pensis, ke mi el la Tur’ forkuris.</span> - <span class="i0">Kaj enŝipiĝis por la martransiro</span> - <span class="i0">Al Burgundi’, kun mia frat’ Glostero;</span> - <span class="i0">Kaj li min vokis el ĉambreto mia</span> - <span class="i0">Al la ferdek’: de tie ni rigardis</span> - <span class="i0">Anglujon, kaj pri mil teruraj tempoj</span> - <span class="i0">Dum la militoj inter Lankastero</span> - <span class="i0">Kaj Yorko, ni parolis. Dum ni paŝis</span> - <span class="i0">Laŭlonge la ferdekon kapturnigan,</span> - <span class="i0">Mi pensas ke Glostero iom falas;</span> - <span class="i0">Kaj li, falante, min deĵetas kiu</span> - <span class="i0">Lin savi penas, en la maltrankvilajn</span> - <span class="i0">Ondegojn de la mar’. Ho! Dio mia!</span> - <span class="i0">Ho! Dio! droni! kia suferado!</span> - <span class="i0">Ho! kia akvobruo en l’ oreloj!</span> - <span class="i0">Kiom da mortvidaĵoj al l’ okuloj!</span> - <span class="i0">De ŝipoj derompaĵojn mil mi vidas,</span> - <span class="i0">Kaj dekmil korpojn kiujn fiŝoj mordas;</span> - <span class="i0">Amasojn orajn, ankrojn kaj perlarojn,</span> - <span class="i0">Juvelojn de valor’ nekalkulebla,</span> - <span class="i0">Ĉe l’ fundo de la maro dissemitajn:</span> - <span class="i0">En la kranioj de l’ mortintoj iuj;</span> - <span class="i0">Kaj en la truoj kie unufoje</span> - <span class="i0">Okuloj loĝis, kuŝas pro malŝato,</span> - <span class="i0">Juveloj rebrilantaj, kiuj kisas</span> - <span class="i0">La koton de la mara profundaĵo</span> - <span class="i0">Kaj nur mokadis ostojn de mortintoj.</span> - -<p class="role">Brakenburo.</p> - - <span class="i0">Ĉu vi, mortante, libertempon havis</span> - <span class="i0">Sekretojn de la maro por rigardi?</span> - -<p class="role">Klarenco.</p> - - <span class="i0">Jes, tiel pensis mi, kaj ofte provis</span> - <span class="i0">Delasi la spiriton; sed l’ akvaro</span> - <span class="i0">Envia tenis ĝin, ne permesante</span> - <span class="i0">Ke ĝi l’ aeron vastan kaj malplenan</span> - <span class="i0">Ekserĉu, sed sufokis ĝin en mia</span> - <span class="i0">Ĝemanta korpo preskaŭ rompigita</span> - <span class="i0">De penoj, por ke ĝi en maron iru.</span> - -<p class="role">Brakenburo.</p> - - <span class="i0">Ĉu ne vekiĝis vi, pro l’ agonio?</span> - -<p class="role">Klarenco.</p> - - <span class="i0">Ho! ne! post vivo mia sonĝo daŭris,</span> - <span class="i0">Kaj la ventego en l’ anim’ komencis,</span> - <span class="i0">Kiam, laŭ mia penso, ĝi transiris</span> - <span class="i0">Kun la pramist’ malgaja, li pri kiu</span> - <span class="i0">Poetoj skribas, la melankolian</span> - <span class="i0">Riveron, en la ĉiamnoktan regnon.</span> - <span class="i0">L’ unuo kiu mian fremdanimon</span> - <span class="i0">Salutis, estis la famul’, Warwick’o</span> - <span class="i0">Bopatro nobla mia; li ekkriis</span> - <span class="i0">"Do kian punon pro ĵurrompo lia</span> - <span class="i0">Malklara regno al Klarenco falsa</span> - <span class="i0">Nun povas doni?" kaj li neniiĝis.</span> - <span class="i0">Tiam fantomo al anĝel’ simila</span> - <span class="i0">Kun la harar’ per sango makulita,</span> - <span class="i0">Vagante venis; kaj li laŭte kriis</span> - <span class="i0">"Klarenco estas alveninta, falsa</span> - <span class="i0">Perfida, ĵurrompinta; li, Klarenco,</span> - <span class="i0">Kiu min vundis apud Tewkesbury’o:</span> - <span class="i0">Ho! kaptu lin, Furioj, lin konduku</span> - <span class="i0">En viajn turmentadojn." Tiam fine,</span> - <span class="i0">Mi pensis ke infera diablaro</span> - <span class="i0">Ĉirkaŭas min, kaj tiel malbelege</span> - <span class="i0">Kriegas, ke pro ili mi vekiĝas</span> - <span class="i0">Tremante, kaj dum longa posta tempo</span> - <span class="i0">Mi kredas ke mi estas en infero,</span> - <span class="i0">Tiel terura ŝajnis mia sonĝo.</span> - -<p class="role">Brakenburo.</p> - - <span class="i0">Ne stranga estas ke ĝi vin timigis,</span> - <span class="i0">Ĉar mi mem timas, eĉ per la rakonto.</span> - -<p class="role">Klarenco.</p> - - <span class="i0">Ho! Brakenburo, mi por li, Edwardo,</span> - <span class="i0">Aferojn faris, kiuj nun atestas</span> - <span class="i0">Kontraŭ animo mia; kaj rimarku</span> - <span class="i0">Per kio li nun rekompencas min.</span> - <span class="i0">Ho Di’! se preĝoj Vin ne kontentigos</span> - <span class="i0">Sed Vi Vin venĝos pro la miaj krimoj,</span> - <span class="i0">Sur mi, mi mem, kolero Via falu;</span> - <span class="i0">Ho! la edzinon mian la senkulpan,</span> - <span class="i0">Pardonu, kaj mizerajn idojn miajn.</span> - <span class="i0">Gardisto, apud mi sidiĝu iom.</span> - <span class="i0">La kor’ laciĝas, kaj mi volus dormi.</span> - -<p class="role">Brakenburo.</p> - - <span class="i0">Sinjor’, volonte; Di’ vin ripozigu.</span> - -<p class="near_sig">(<span class="sc">Klarenco</span> <i>dormas</i>).</p> -</div> - - -<div id="est2-5-19" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">71</p> -<h3>LA URBO DE LA DEMONOJ.</h3> - -<p class="center">Tradukita de Elise Bauer (Munich).</p> - - -<p>Antaŭ multe da jaroj vivadis en la floranta urbo Kajro Hebrea rabeno -nomita Joĥonano, kiu estis la plej eminenta klerulo en sia lando. -Lia famo vastiĝis en la tuta Oriento, kaj la plej malproksimaj -popoloj sendis siajn junulojn, por ensorbi saĝecon de liaj lipoj. Li -estis profunde instruita en la tradicioj de siaj antaŭuloj, kaj en -disputadoj lia vorto estis decidiga. Li estis pia, justa kaj severa, -sed li havis unu malvirton—la amo por la oro estis kaptinta lian -koron, kaj li ne malfermis sian manon al la malriĉuloj. Tamen li -estis pli riĉa ol la plimulto, lia saĝeco estante por li la fonto -de riĉeco. La Hebreoj de la urbo ĉagreniĝis pro tiu ĉi makulo en -la karaktero de la plej saĝa el ili sed, kvankam la maljunuloj de la -gento daŭrigis respekti lin pro lia famo, la virinoj kaj infanoj ne -donis al li alian nomon ol: "Rabeno Joĥonano, avarulo."</p> - -<p>Neniu sciis tiel bone kiel li la ceremoniojn bezonatajn al la -iniciatio en la religion de Moseo, sekve la ekzercado de tiuj ĉi -solenaj oficoj estis por li alia fonto de gajno.</p> - -<p>Unu tagon, promenante en la ĉirkaŭaĵo de Kajro, kaj paroladante -kun junulo pri leĝo-scienco, okazis ke la anĝelo de la morto -ekfrapis lian akompananton. Li falis senmove antaŭ la piedoj de la -rabeno, dume tiu ĉi estis ankoraŭ parolanta.</p> - -<p>Vidante ke la junulo estas senviva, la rabeno disŝiris siajn vestojn -kaj gloriis Dion. Sed lia koro estis ektuŝita kaj, nokte, pensoj -pri la morto elturmentis lin. Li maltrankviliĝis pripensante sian -malmolecon kontraŭ la malriĉuloj, kaj li diris: "Benata estu la -nomo de Dio! Se iu petos min fari ion je Lia sankta nomo, mi ĝin -faros senpage." Sed li eksopiris, ĉar li timis ke oni povus peti lin -pri porcio de lia oro.</p> - -<p>Dum tiuj ĉi pensoj ankoraŭ okupis lin, laŭta krio aŭdiĝis antaŭ -la pordego de lia domo.</p> - -<p>"Vekiĝu, dormulo," la voĉo diris, "Vekiĝu! Infano estas morte -malsana, kaj la patrino sendis min por vi, por ke vi faru vian -oficon."</p> - -<p>"La nokto estas senluma," respondis la rabeno, alproksimiĝante la -fenestron, "kaj miaj jaroj estas multaj. Ĉu ne estas en Kajro pli -junaj viroj ol mi?"</p> - -<p>"Mi estas sendita nur por vi, rabeno Joĥonano, nomita saĝulo de -kelkaj, sed avarulo de aliaj. Jen estas oro," li daŭrigis, eltirante -monujon plenan je zeĥenoj, "mi ne deziras vian laboron por nenio! Mi -vin petegas veni, je la nomo de Dio!"</p> - -<p>Tiam la rabeno memoris la ĵus-faritan promeson kaj li ĝemis -spirite, ĉar la monujo ŝajnis esti multepeza.</p> - -<p>"Ĉar vi petegis min en la Dia nomo, mi iros kun vi," li diris al la -viro, "sed mi esperas, ke la interspaco ne estas granda. Remetu la -monon en vian poŝon."</p> - -<p>"La loko estas proksima," respondis la fremdulo,—nobla, bele-vestita -junulo. "Rapidu, ĉar mi ne devas perdi tempon."</p> - -<p>Joĥonano leviĝis, sin vestis, kaj, zorge ŝlosinte ĉiujn pordojn -de sia domo kaj metinte la ŝlosilojn en sekretan lokon, li akompanis -la fremdulon.</p> - -<p>"Mi ne memoras tian malluman nokton," diris la maljunulo. "Vi estu -mia gvidisto, ĉar mi povas apenaŭ vidi la vojon."</p> - -<p>"Mi ĝin konas bone," respondis lia akompananto, sopirante, "estas -vojo multe vizitata, kaj hore trairata de multaj. Apogu vin sur mia -brako, kaj ne timu."</p> - -<p>Ili antaŭen paŝadis. Estis mallume, sed heliĝis kelkafoje, kaj -tiam la rabeno ekvidis, ke li sin trovis en loko al li nekonata.</p> - -<p>"Mi kredis," li diris, "ke mi konas la tutan ĉirkaŭaĵon de Kajro, -tamen mi ne scias, kie mi estas. Mi esperas, mia amiko, ke vi ne -estas perdinta la vojon." Kaj li sentis malkuraĝon en la koro.</p> - -<p>"Ne timu," respondis la gvidisto, "via vojaĝo estas jam finiĝinta." -Dum li parolis, la rabeno sentis siajn piedojn forgliti, kaj li -malsupren rulis grandan deklivon. Retrovinte sin, li ekvidas, ke sia -akompananto estis ankaŭ falinta, kaj staris nun apud li.</p> - -<p>"Ne, junulo, se vi petolos tiamaniere kun maljunuloj, viaj tagoj ne -estos multaj! Ve al tiu, kiu insultas grizharojn!" diris la rabeno.</p> - -<p>La fremdulo senkulpigis sin, kaj ambaŭ daŭrigis silente la -marŝadon.</p> - -<p>La mallumo malpliiĝis, kaj la mirigata rabeno ekvidis, ke ili estas -venintaj al la pordegoj de urbo, kiun li neniam antaŭe vidis. Kaj li -ja konis ĉiujn urbojn en Egiptujo, kaj estis nur duono da horo de -lia foriro de lia loĝejo en Kajro! Tial li ne sciis kion pensi, kaj -sekvis la viron tremante.</p> - -<p>Baldaŭ ili trapaŝis la pordegojn de la feste iluminata urbo. La -stratoj estis plenigataj de festigantoj, kaj gojaj sonoj aŭdiĝis.</p> - -<p class="pagenum">72</p> - -<p>Sed, rigardante la vizaĝojn de la preter-pasantoj, Joĥonano -ekvidis, ke tiuj ĉi estas la vizaĝoj de homoj interne elturmentataj -kaj, de la markoj kiujn ili havis, li sciis ke ili estas demonoj -(Mazikenoj).</p> - -<p>Li estis profunde terurita, kaj je la torĉ-lumo li rigardis nun -ankaŭ sian akompananton. Ankaŭ li havas la saman markon.</p> - -<p>La rabeno timiĝis multege, li preskaŭ svenis, sed li pensis ke -estas pli bone silenti, kaj malgaje li sekvis sian gvidiston, kiu -kondukis lin al belega domo en la plej bela kvartalo de la urbo.</p> - -<p>"Eniru!" diris la demono al Joĥonano, "ĉar tiu ĉi domo estas mia. -La sinjorino kaj la infano estas en la supra ĉambro."</p> - -<p>La rabeno supreniris la ŝtuparon, kaj eniris la ĉambron.</p> - -<p>La sinjorino, kies eksterordinara beleco estis vualita de senespera -melankolio, kuŝis en lito, apud ŝi la infano, en riĉaj vestaĵoj, -dormetis sur la genuoj de vartistino.</p> - -<p>"Rebeka, lumo de miaj okuloj, amatino de mia animo," diris la demono, -"mi alkondukis al vi la rabenon Joĥonanon, la saĝulon, kiun vi -deziris. Vi permesu ke li tuj komencu sian oficon, ĉar li deziras -reforiri rapide."</p> - -<p>Dirante tion ĉi, li ridetis maldolĉe, kaj rigardis la rabenon. Tiam -li eliris el la ĉambro sekvata de la vartistino.</p> - -<p>Kiam Joĥonano kaj la sinjorino estis solaj, ŝi sin turnis al li, -dirante: "Malfeliĉulo! ĉu vi scias kien oni vin kondukis?"</p> - -<p>"Mi ja scias," li respondis kun profunda ĝemo, mi scias, ke mi estas -"en la urbo de la Mazikenoj."</p> - -<p>"Sciu do plue," ŝi diris, kaj la larmoj fluegis el ŝiaj okuloj, pli -brilaj ol diamantoj, "sciu do plue, ke neniu estas iam alkondukita -tien ĉi, kiu ne estas pekinta kontraŭ Dio. Ne estas necese, ke vi -sciu mian pekon, kaj mi ne serĉas scii vian. Sed ĉi tie vi restados -por ĉiam, perdita kiel mi estas perdita." Kaj denove ŝi ekploregis.</p> - -<p>La rabeno ĵetis sian turbanon teren, kaj, elŝirante siajn harojn, -li ekkriis: "Ve al mi! Kiu vi estas, virino, kiu parolas tiamaniere -kun mi?"</p> - -<p>"Mi estas Hebreino," ŝi diris, "filino de doktoro de leĝoscienco -en la urbo Bagdad kaj alkondukita tien ĉi, vi ne demandu kiel! Mi -edziniĝis kun la Princo de la Mazikenoj, la sama kiu serĉis vin. La -infano, kiun vi vidis, estas mia unue naskito, kaj mi ne povas toleri -la ideon, ke la animo de tiu ĉi senkulpa infano devos perei! Mi tial -petegis mian edzon, ke li penu alkonduki tien ĉi pastron, por ke la -leĝo de Moseo—benata estu lia memoro—estu plenumata. Kaj via famo, -kiu etendis sin ĝis Bagdad kaj ankoraŭ pli malproksime igis min -pensi pri vi. Mia edzo, kvankam eminenta inter la Mazikenoj, estas -pli justa ol la aliaj demonoj, kaj li amas min, kiun li ruinigis kun -amo de malespero. Li do diris, ke la nomo de la saĝa Joĥonano estas -bone konata al li, kaj ke li scias, ke vi ne povos rifuzi al li. Vi -mem devos scii, kion vi estas farinta, por doni al li tian povon -super vi."</p> - -<p>"Mi ĵuras antaŭ la ĉielo," diris la rabeno, "ke mi ĉiam -respektegis diligente la leĝon, kaj vivadis konstante laŭ la -tradicioj de niaj patroj, de la tago de mia naskiĝo, ĝis nun. Mi -ne faris malbonon al iu ajn, aŭ per vorto aŭ faro, kaj ĉiutage -mi adoras la Sinjoron, plenumante detale ĉiujn postulitajn -ceremoniojn!"</p> - -<p>"Ne," diris la sinjorino, "ĉion tion vi povas esti farinta, kaj -pli ankaŭ, sed, malgraŭ tio ĉi, la demonoj povas posedi povon -super vi. Sed la tempo pasas, mi aŭdas la paŝojn de mia edzo sur la -ŝtuparo. Ekzistas por vi unu ŝanco de foriro."</p> - -<p>"Kia ĝi estas? Ho, ĉiela sinjorino, diru ĝin al mi!"</p> - -<p>"Ne manĝu, ne trinku, ne akceptu pagon aŭ donacon dum via estado en -tiu ĉi domo, kaj tiom da tempo, kiom vi tiel agas, la Mazikenoj ne -havas povon super vi, viva aŭ senviva. Estu kuraĝa, kaj persista!"</p> - -<p>Kiam ŝi ĉesis paroli, ŝia edzo revenis en la ĉambron, sekvata de -la vartistino, kiu portis ĉiujn necesaĵojn por la ceremonio.</p> - -<p>Kun multepeza koro li faris sian oficon, la vino estis, kiel kutime, -ĉirkaŭ-pasigata, por ke la infano, la patrino kaj la rabeno gustumu -ĝin. Li rifuzis ĝin, dirante: "Pardonu min, Sinjoro, sed mi faris -sanktan promeson fasti hodiaŭ, kaj mi nek manĝas nek trinkas."</p> - -<p>"Faru laŭ via ŝato," diris la demono, "mi ne deziras, ke vi ne -plenumu vian promeson!" kaj li ekridegis.</p> - -<p>Tiam la malfeliĉa rabeno estis kondukata en ĉambron, rigardantan -sur ĝardenon, kie li pasigis la ceterajn noktajn horojn kaj la -sekvantan tagon, ploregante, kaj preĝante la Sinjoron, ke li -liberigu lin el la urbo de la demonoj.</p> - -<p>Sed kiam la dekdua horo batis kaj la suno estis subirinta, la princo -revenis al li kaj diris: "Manĝu nun, mi vin petas, ĉar la tago -estas pasinta, kaj li metis manĝaĵojn antaŭ li."</p> - -<p>"Pardonu de nove vian servanton, mia sinjoro!" respondis Joĥonano, -"ĉar mi faris sanktan promeson ankaŭ por tiu ĉi tago. Ne koleriĝu -kontraŭ via servanto."</p> - -<p>"Mi ne koleras," respondis la princo. "Faru laŭ via plaĉo. Mi -respektegas vin promeson." Kaj li ridis pli laŭte ol la antaŭan -tagon.</p> - -<p>La rabeno pasigis duan tagon en sia ĉambro apud la ĝardeno -ploregante kaj preĝante. Sed, kiam la suno estis malleviĝinta -malantaŭ la montetoj, la princo denove staris antaŭ li, kaj -diris: "Manĝu <span class="pagenum">73</span> nun, ĉar vi devas malsati. Via promeso estas multe -malgajiganta." Kaj li prezentis al li viandaĵojn.</p> - -<p>Joĥonano sentis grandan manĝbezonon, sed li preĝis interne al la -sinjoro, kaj la tento malaperis, kaj li respondis: "Pardonu min la -trian fojon, sinjoro. Mi refaris mian promeson."</p> - -<p>"Ĝi estu tiel!" diris la alia. "Vi leviĝu, kaj sekvu min."</p> - -<p>La princo prenis torĉon, kaj kondukis la rabenon tra granda parto de -sia palaco, al pordo de vasta ĉambro, kiun li malfermis per ŝlosilo -prenita el niĉo en la muro. Enirante la ĉambron, Joĥonano ekvidis -ke ĉio, planko, plafono, muroj, eĉ la sojlo de la pordo estas el -arĝento. La kurioze skulptata plafono, kaj la bordoj de la muroj -brilis en la torĉlumo, kvazaŭ ili estus fantazia frost-disegno. En -la ĉambromezo estis amasoj da arĝentaj moneroj en grandegaj urnoj -el la sama metalo, plenigitaj ĝis la randoj.</p> - -<p>"Vi faris al mi servon," diris la demono. "Vi prenu de tiu ĉi mono -tiom, kiom vi volas, eĉ ĉion!"</p> - -<p>"Mi ne povas, sinjoro," diris Joĥonano, "vi petis min veni tie ĉi -pro la nomo de Dio, kaj mi venis pro tiu nomo, kaj ne pro pago aŭ -rekompenco."</p> - -<p>"Sekvu min," diris la princo, kaj Joĥonano sekvis lin en alian -ĉambron. Ĝi estis el oro, kiel la unua estis el arĝento. Ĝia ora -tegmento estis subtenata de oraj kolonoj starantaj sur ora planko. -La trezoroj de la reĝoj de la tero ne estus povintaj aĉeti unu el -la dudek kvar vazoj da oraj moneroj, kiuj estis metitaj en ses vicoj -laŭlonge la ĉambro.</p> - -<p>Ne estas miro, ĉar ili estis plenigitaj per la senĉesaj laboroj de -la demonoj de la mino.</p> - -<p>La koro de Joĥonano estis tuŝita de avareco vidante la oron brili -en la flava torĉ-lumo, kiel la aŭtuna suno. Sed Dio helpis lin -kontraŭbatali.</p> - -<p>"Tiuj ĉi vazoj estas viaj," diris la demono, "unu el ili ja faris -vin pli riĉan ol la plej riĉa homo, sed mi al vi donas ĉiujn."</p> - -<p>Sed Joĥonano rifuzis denove. Tiam la princo de la Mazikenoj -malfermis la pordon de tria ĉambro, nomata la diamanta ĉambrego. -Enirinte ĝin, la rabeno ekkriis laŭte, kaj metis siajn manojn -antaŭ la okulojn, ĉar la brilo de la diamantoj blindigis lin, -kvazaŭ li estas rigardanta la mez-tagan sunon. En agataj vazoj estis -amasigitaj sennombraj diamantoj; la plej malgrandaj el ili estis pli -grandaj ol kolomb-ovo. Sur alabastraj tabloj trovis sin ametistoj, -topazoj, rubenoj, beriloj, kaj aliaj multekostaj juveloj, mirinde -laboritaj per la manoj de lertaj metiistoj.</p> - -<p>La ĉambro estis lumigitaj de karbunklo, kiu disĵetis lumon pli -brilan ol la radioj de la suno, sed pli freŝiganta ol la brilo -ĝentila de la luno.</p> - -<p>Tio estis grava tento por la avara rabeno, sed li estis fortigita de -supre, kaj rifuzis denove.</p> - -<p>"Mi ekvidas, ke vi konas min, Joĥonano, filo de Ben-Davido," diris -la princo. "Mi estas demono, kaj volis tenti vin por pereigi vin. -Sed, tial ke vi rezistis tiel longe, mi ne vin tentos plu. Estas -ankoraŭ alia ĉambro, kiun vi devas vidi."</p> - -<p>Kaj Joĥonano, kiu estis ferminta la okulojn kaj fervore preĝis al -la Sinjoro batante sian bruston, lin sekvis.</p> - -<p>La ĉambro, kiun la rabeno nun eniris estis tute malsama je la aliaj. -Ĝi estis malvasta kaj malriĉa, sen mebloj. Sur la malpuraj muroj -pendis senorde sennombraj aroj da rustiĝintaj ŝlosiloj. Inter ili, -Joĥonano ekvidis kun miro la ŝlosilojn de sia propra domo, kiujn li -estis kaŝinta je sia foriro, kaj li fikse rigardadis ilin.</p> - -<p>"Kion vi vidas," diris la demono, "ke vi rigardas tiel fikse? Ĉu li, -kiu rifuzas arĝenton kaj oron, povas esti ekscitata de rustiĝinta -ŝlosilaro?"</p> - -<p>"Ili estas miaj," respondis la rabeno, "kaj mi akceptos ilin, se vi -prezentas ilin al mi."</p> - -<p>"Vi do prenu ilin," diris la demono, metante ilin en lian manon.</p> - -<p>"Vi povas foriri. Sed, rabeno, kiam vi estos reveninta en Kajron, -malfermu ne nur vian domon, sed ankaŭ vian koron. Tial ke vi ne -malfermis ĝin antaŭe, mi havis povon super vi. Estas bone, ke vi -faris unu bonaĵon sen pago, ĉar tio savis vin. Vi ne estu pli longe -Joĥonano la Avarulo!"</p> - -<p>La rabeno klinigis sin ĝis la tero, kaj laŭdis la Sinjoron por sia -liberiĝo.</p> - -<p>"Sed kiel mi povas iri returnen? Mi ne scias la vojon."</p> - -<p>"Fermu viajn okulojn," ordonis la princo.</p> - -<p>Li faris tiel, kaj post momento li aŭdis la voĉon de la demon-estro -ordonante lin malfermi ilin denove.</p> - -<p>Kaj li sin trovis antaŭ sia domo en Kajro, kun la ŝlosiloj en la -mano.</p> - -<p>Retrovinte sin de sia surprizo, kaj dankinte la Sinjoron, li -malfermis sian domon, kaj ankaŭ sian koron.</p> - -<p>Li donacis almozojn al la malriĉuloj, li ĝojigis la korojn al la -vidvinoj, kaj helpis la malfeliĉajn.</p> - -<p>La fremduloj ĝuis lian gastamon kaj lia monujo estis al la servo de -ĉiuj bezonantoj. Lia vivo estis senfina bonfarado, kaj la beno de -Dio estis kun li.</p> - -<p>La homoj miris kaj diris: "Ĉu tiu ĉi viro ne estas nomata rabeno -Joĥonano, la avarulo? Kio kaŭzas la ŝanĝon?"</p> - -<p>Kiam la rabeno aŭdis tion, li kunvokis siajn amikojn, kaj konfesis -sian antaŭan amon por la mono, kaj la danĝeron al kiu tio kondukis -lin.</p> - -<p>Li rakontis al ili ĉion, kion mi ĵus rakontis al vi.</p> - -<p>Kaj saĝuloj, kiuj estis verkistoj, skribis lian rakonton por la -memoriĝo de la posteuloj, por ke ili profitu je ĝi.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-20" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">74</p> -<h3>KOLONIIGADO EN AMERIKO.</h3> - -<p class="center">Major-General George Cox.</p> - - -<p>Antaŭ ĉirkaŭ kvardek jaroj, mi vojaĝis en Nord-Ameriko, kaj -dum miaj vagadoj alvenis ĉe la ĉefurbo New York, kie mi restis -kelkajn semajnojn. En unu tago, ne havante ion speciale por fari, mi -promenetis el mia hotelo, kaj, trovante min apud la stacidomo, mi -eniris.</p> - -<p>Sur la trotuaro staris granda amaso da homoj kaj infanoj.</p> - -<p>"Kio okazas," mi diris, kiel mi pensas, al mi mem, sed ŝajne, mi -estis parolinta laŭte, ĉar voĉo ĉe mia kubuto ripetis la vortojn.</p> - -<p>Mi turnis min, kaj vidas apude, belan, hardan junulon, kiu, de lia -mieno kaj vestaĵo, estas evidente Amerikano.</p> - -<p>"Kio okazas," diris li, "ĉu vi volus sciiĝi, fremdulo, kion -signifas tiu ĉi amaso?"</p> - -<p>"Jes," mi respondis, "ĉar ŝajnas al mi, ke oni ne vidas kutime -tiom da homoj, viroj, virinoj kaj infanoj kunvenantaj en stacidomo, -escepte ke io neordinara okazas."</p> - -<p>La junulo ridanta, videble pro mia nescio, diris, "Nu, fremdulo, mi -divenas ke ni estas aro da koloniistoj forirontaj por loĝiĝi en la -Ŝtato Colorado, kaj mi divenas, ke ni estas tiel memstara grupo, -kiel iam lasis New York por la Okcidento. Ekzemple, tiu viro tie; nu, -mi divenas ke li malfermos sekkomercaĵan magazenon; tiu ĉi estas -nia pastro; tiu estas nia drogisto; tiu ĉi, nia kuracisto; tiu, nia -advokato; tiu maljunulo tie, estas juĝisto (ĉiuj el ni, laŭvice, -estos la juĝantaro!)" li diris kun rideto, parenteze.</p> - -<p>"Tiu grupo dekstre (vi vidas ke la viroj havas nek vangharojn nek -lipharojn), nu, ili estas aktoroj por nia nova teatro. Ĉu vi ne -pensas ke nia grupo estas modere plena?"</p> - -<p>"Jes," mi respondis. "Sed kion vi estas farontaj per tiu maljunega -kaj malfortega sinjoro, apoganta sin sur bastono? Ne ŝajnas al mi ke -vi povos multe uzi lin?"</p> - -<p>La Amerikano rigardis min momente, kaj siaj okuloj briletis humore -dum li parolis:—"Nu, fremdulo, mi divenas, ke tiu maljunulo estas la -plej gravega in-di-vi-du-o el nia partio; mi divenas ke ni malfermos -nian novan tombejon per li!!! Sed, pardonu al mi, mi devas helpi lin -eniri en la vagonaron; estus domaĝe lin perdi antaŭ ni alvenos en -Colorado! Adiaŭ!"</p> -</div> - - -<div id="est2-5-21" class="article" lang="eo"> -<h3>REVO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de G. Kolowrat (St. Petersburg).</p> - - -<p>Nokto. Mara bruo. La ondoj kun terura ĝemo per sia unutona krio -kvazaŭ plendas, kvazaŭ nekonsoleble ploregas.</p> - -<p>Unu ondo volas atingi alian; ili rapidas, ili kvazaŭ kuras al voko -de la ŝtonegoj; sed ve! tiuj ĉi trompis, anstataŭ ol karesi ili -pereigas ilin, kaj ili senespere disbatite revenas al siaj kolegoj, -eble por reunuiĝi por ataki la ŝtonegojn. Vane! Ili alportos nenian -doloron al la masivaj grandeguloj. Ree ili ploras. Ree ili ĝemas, -timigante la animon, suferigante ĝin.</p> - -<p>La steloj malgaje rigardas, kvazaŭ simpatiante al la ondoj, volante -helpi en ilia sencela batalado.</p> - -<p>Nigraj ĉirkaŭlinioj de la bordo, nedetrueblaj malafablaj ŝtonegoj -ankoraŭ pli sopiras kaj oni ekvolas foriri el tiu ĉi sufoka -atmosfero; oni volas forkuri, ekkrii kaj samtempe sentas ke tio ĉi -estus sencele, sensekve, kaj oni submetas sin al la naturo, vidante -sin senforta por bataladi.</p> - -<p>Ŝi sidis tie, sur la bordo, kaj pensis pri li.</p> - -<p>Li forveturis militon, kaj ne estas sciate, ĉu li revenos viva. Ŝi -estas lacigita de longa atendado, de longa nesciado. Ŝi ekrevis.</p> - -<p>Al la lacigita animo en ŝia prezento aperas li, gaja post milito, -post venko, post ricevo de rekompenco. Li alkuras, ĉirkaŭprenas -ŝin, ridetas, kisas. Ŝi sentas sin feliĉa.</p> - -<p>Al ŝi ŝajnas, ke la ondoj pro troeco da sentoj gaje bruas por festi -lian revenon kaj ĝoji ŝian feliĉecon. Ke la steloj gaje ekrigardas -ŝin, volante ĵeti sin de la ĉielo por plenigi ŝian feliĉecon, -por lumigi, por ĉirkaŭpreni ilin.</p> - -<p>Al ŝi ŝajnas, ke la ŝtonegoj kareseme altiras siajn manojn, kaj -ĉio volas kuniĝi en unu sento, en unu formo, en unu sono.</p> - -<p>Ŝi revis ke ...</p> - -<p>Sed subite ŝi reekkonscias, kaj eksentas la teruran realecon. -Ŝi komprenas, ke ĉio ĉi estis revo, kaj ŝi ektimas, ekkrias, -ekploras.</p> - -<p>Ŝi ekaŭdas la terurajn frapojn de la batalantaj ondoj, ŝi envidis -la mokemajn rigardojn de la steloj, ŝi rimarkas la minacajn formojn -de la ŝtonegoj kaj falas kun teruro, bedaŭrante la momentan revitan -forflugintan feliĉecon.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-22" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">75</p> -<h3>NIAJ VILAĜAJ SPORTOJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de F. A. Meigh.</p> - - -<p>Unu el la plej amuzigaj okazaĵoj, kiujn mi estas vidinta, okazis dum -la ĉiujaraj sportoj de nia vilaĝo. Inter la diversaj eroj sur la -programo de amuzaĵoj, k.t.p., estis unu por la knaboj, kiuj havis -nur dekses jarojn kaj oni donacis grandan premion al la gajnanto.</p> - -<p>Oni estis elmezurinta antaŭe longan kurejon sur la kampo, kaj meze -de ĝi oni alligis per la kvar anguloj, grandan veldrapon. Ĉiuj -knaboj kiuj deziris partopreni en la amuzaĵo devis demeti siajn -botojn kaj jakojn kaj ilin meti amase ĉe la malproksima flanko de la -veldrapo.</p> - -<p>Tiam la knaboj sin aranĝis ĉe la komencaloko kaj oni donis al ĉiuj -el ili novan (duonpencan) bunon kaj botelon da ŝaŭmanta limonado.</p> - -<p>Ĉe antaŭaranĝita signalo ili devis gluti la bunon kaj limonadon -kiel eble plej rapide. Tuj kiam unu estas fininta oni lin permesis -ekkuri tra la kurejo.</p> - -<p>Mi neniam forgesos la diversajn metodojn, kiujn la knaboj uzis por -rapide malaperigi la nutraĵon. Iuj el ili premegis la bunojn per -la malpuraj manoj ĝis ili ŝajnis kiel nigraj kolbasetoj. Tiujn -ĉi apetitdonaĵojn ili penis gluti en tute sed la rezultatoj ne -estis ĉiam kontentigaj. Sed alia knabo enpuŝis sian tutan bunon -en unu vango kaj la botelan nazeton en la alia vango. Tiam okazis -eksplodon ĉar la limonado enŝaŭmadis en la buŝon pli rapide ol -li povis gluti kaj elŝovis la bunon. Kiel siaj kunuloj ekridegis! -Kiel ili tedis lin! Sed sentimige, li reenmetis la duonmaĉaĵon en -la buŝon, kaj sin preskaŭ sufokinte, li triumfis. Tiam komencis -la kuro. Kiam ili alvenis al la veldrapo ili devis rampi sub ĝin, -kaj estis tiel malluma tie, ke multaj, senintence piedfrapinte la -malantaŭajn amikojn (kaj ricevinte ree multajn frapojn) fariĝis -tiel konfuzaj, ke fine ili elrampis ĉe la fino, kie ili eniris kun -ruĝegaj, ŝvitaj vizaĝoj. Sed la aliaj kiuj eliris al la prava fino -ne povis trovi tuj siajn proprajn vestaĵojn. Ili aperis kiel aro de -kortbirdoj, skrapanta sur amaso da cindroj.</p> - -<p>Tamen, post mallonga tempo ili sin vestis kaj per la restanta -energio, atingis la gajnstangon. Alia amuzaĵo, kiu kaŭzis multan -ridadon inter la rigardantoj estis la kapto de porketo, kiun oni -antaŭe ŝmiris per sapo.</p> - -<p>Oni permesis nur la junajn edzinojn kunkuri por la porketo, sed -lia haŭto estis tiel glata ke neniu povis lin teni, kaj li kuris -timegige blekanta inter la rigardantoj; disĵetanta teren kelkajn -kiuj ĝenis lin.</p> - -<p>Sed la amuzaĵo daŭrigis ĝis unu edzino (kun elstaraj dentoj) dum -la interpuŝo, falis sur la porketo, kiu estis laciĝinta, kaj lin -kaptis.</p> - -<p>Voĉo apude ekkriis: "Ho! Nia Mario lin estas kaptinta per ŝiaj -dentoj."</p> -</div> - - -<div id="est2-5-23" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">PLUVA TAGO.</h3> - -<p>J. Parisot (Vosges).</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Timema knabino rapidas</span> - <span class="i2">Trairi la densan arbaron;</span> - <span class="i0">Korbeton portante, ŝi gvidas</span> - <span class="i2">La hejmen irantan kapraron.</span> - <span class="i0">Sed kapon skuetas la pino,</span> - <span class="i2">Dum blovas vent’ florojn ŝirante.</span> - <span class="i0">Ho! zorgu pri l’ korbo, knabino:</span> - <span class="i2">Forŝtelos ĝin vento blovante.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i4">La vojo nun ŝajnas malklara</span> - <span class="i6">Kaj tere filikoj elpendas;</span> - <span class="i4">Ĉielo fariĝas nubara.</span> - <span class="i6">Malfruan kapraron ŝi plendas,</span> - <span class="i4">Dum interplektatan branĉaron</span> - <span class="i6">Disligas, la manojn vundante.</span> - <span class="i4">Ho! zorgu orflavan la haron:</span> - <span class="i6">Forŝtelos ĝin dornoj ludante.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Fulmeg’ malproksime brilegas,</span> - <span class="i2">Gutetoj ekfalas, kaj bruas</span> - <span class="i0">Tondrego, kaj pluvo zumegas,</span> - <span class="i2">Akvego tra l’ vojo defluas;</span> - <span class="i0">En koto glitetas la plando,</span> - <span class="i2">Venteg’ l’ antaŭtukon skuante.</span> - <span class="i0">Ho! zorgu, knabin’ pri l’ rubando:</span> - <span class="i2">Ĝin ŝtelos venteg’ forflugante.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i4">Pro ĉia brueto, l’ orelon</span> - <span class="i6">Vekanta, tuj preskaŭ ŝi svenas.</span> - <span class="i4">Sed, kiu ĉi tien, ombrelon</span> - <span class="i6">Portante, kaŝate alvenas?</span> - <span class="i4">Ha! ŝia jam pasis timeto:</span> - <span class="i6">Ŝi ridas, fianĉon vidante.</span> - <span class="i4">Ho! zorgu, knabin’, pri l’ rideto:</span> - <span class="i6">Ĝin ŝtelos l’ eĥo forirante.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Jen li fianĉinon manpremis;</span> - <span class="i2">Ŝi lin aŭskultadis revante;</span> - <span class="i0">Sed jam ne pro l’ vento eltremis</span> - <span class="i2">L’ ombrelo nun ambaŭ kovrante....</span> - <span class="i0">Se ne la ombrelo mensogis,</span> - <span class="i2">Pasadis la horo tre dolĉe;</span> - <span class="i0">Knabino pri l’ koro ne zorgis ...</span> - <span class="i2">L’ ombrelo ĝin ŝtelis ensorĉe.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-5-24" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">76</p> -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<p class="center"><i>La aŭtoro rizervas ĉiajn rajtojn.</i></p> - - -<p>Treege interesa mi trovis la konversacion de la pastro, kies memoro -estas tiel kiel profundega puto; puto en kiun mi ofte mallevis mian -sitelon por ĉerpi laŭ mia mezuro la akvon de lia iom stranga sed -ĉiam interesa sciado.</p> - -<p>Ke tiu sitelo gutetas; ke mi ne povas detale aŭ tute akurate -revenigi en memoron liajn rakontetojn estas, mi bone scias, -maljustaĵo kontraŭ vera klerulo. Sed la akvo kiu dum multaj jaroj -estas restinta en la ujo de mia cerbo ne povas esti tute same kiel -kiam mi ĝin freŝe ĉerpis el la viva fonto. Eble ĝi malklariĝas; -eble mi kunmiksas iom da forgesado. Sed malgraŭ tio mi penos rakonti -almenaŭ unu el la klarigoj, kiujn mi ĉiutage, preskaŭ ĉiuhore -ricevis.</p> - -<p>Mi estas nominta la urbon Chicago, kiam ekdiras la pastro: "Ha, tiu -nomo havas iom strangan devenon. Sed sendube vi jam scias pri tio!"</p> - -<p>"Sendube ne," mi respondas. "Mi estas grandega nesciulo. Plie mi -havas grandan emon por la aŭskultado. Volu tial min instrui, mi -petas."</p> - -<p>"Antaŭ la Ŝtatoj anoncis sian sendependon," li komencis, "dum tiu -milito de la Angloj kontraŭ la Francoj, kiu decidis la posedon de -la Okcidentaj Ŝtatoj, ambaŭ kontraŭbatalantoj tre uzadis kiel -spionistojn kaj antaŭmarŝantojn la tribojn Indianajn."</p> - -<p>Tagon, apud la lago <i>Erie</i> la spionistoj de la Angloj raportis ke ili -ekvidis haltejon de la malamiko; kiun la Angloj decidis ataki.</p> - -<p>Sed lertege estis ankaŭ la spionistoj de la malamiko. Kiam alvenis -la soldatoj Anglaj ili vidis nur kelkajn fuĝantajn Indianojn.</p> - -<p>Post tiuj fuĝantoj tuj sin ĵetis, per flugantaj piedoj, la -Indianaj kunbatalantoj de la Angloj, kriegantaj per triumfaj voĉoj: -"<i>Ŝĭ-ka-go; Ŝĭ-ka-go</i>"; kiu signifas en ilia lingvo, -"<i>Indianoj kuras; Indianoj kuras.</i>"</p> - -<p>Poste oni konstruis sur la sido de la haltejo ŝtipan fortikaĵeton, -kiun oni nomis pro la kriego de la Indianoj Ŝĭ-ka-go (Chicago).</p> - -<p>Loĝiĝis apud la fortikaĵeto loĝiĝantoj, kaj jen la komenco de la -konatega urbo.</p> - -<p>Bedaŭrinde oni nuntempe nur malofte ekvidas la ŝtipajn dometojn -de tiuj unuaj loĝiĝantoj; dometojn kiuj tre malmulte similas al -la lignaj domoj kiujn mi supre priskribis, kaj kiujn oni konstruas -el tabuloj, alfiksitaj tiamaniere ke ĉiu el ili estas superkuŝita -per la malantaŭa flanko de la supre lokita tabulo, laŭ maniero de -ardezoj sur tegmento.</p> - -<p>Ne! Tiuj Unuevenintoj uzadis ne tabulojn, sed tutajn arbtrunkojn, -krude per hakilo kvadrigitajn, aŭ eble laŭlonge segitajn kaj -tiamaniere kunmetintaj ke la rondflanko estu ekstere, kaj interne -la plata supraĵo. Ili konstruis kvar nerompitajn murojn kaj poste -trahakis aŭ trasegis la truojn por la pordo kaj fenestroj: Ĉiujn -interspacojn ili plenigis per koto; kaj tiamaniere faris konstruaĵon -treege fortikan kaj multe pli varman ol la nunaj lignaj domoj. Tamen -ĉar ili dehakis kaj <i>tuj</i> uzis la arbojn post nelonge la freŝa -(verda) ligno malpliiĝis, kaj oni devis ofte renovigi la kotan -plenigaĵon.</p> - -<p>Mi vizitis farman domon kies la multaj aldonoj estis el tabuloj, -tamen ankoraŭ restis la, laŭ Amerikaj ideoj, <i>antikva</i> ŝtipa -dometo, kiu estis, laŭ mia opinio, la plej dezirinda porcio -de la domo. Kiel kutime, ĝi enhavis du ĉambrojn; manĝo- kaj -dormo-ĉambro.</p> - -<p>En la dormĉambro proksime de la planko troviĝis iom granda truo.</p> - -<p>"Pro kio servas tiu ĉi truo?"</p> - -<p>"Ho, la ŝtipoj malpliiĝis, kaj la koto estas forfalinta."</p> - -<p>"Kial ne ankoraŭ ĝin kovri. Tra tia malfermaĵo povus tre facile -eniri serpento."</p> - -<p>"Ho, jes; antaŭ nelonge unu eniris."</p> - -<p>"Kaj post tia okazo vi ne ŝtopis la truon!"</p> - -<p>"Ho, ne; sed ni mortigis la serpenton."</p> - -<p>"<i>Kutimo naskigas malestimon!</i>"</p> - -<p>Amerikoj ŝajne rigardas serpentojn kiel ridindaĵoj; preskaŭ mi -diris amuziloj.</p> - -<p>Eĉ la nudpiedaj knabetoj saltas sur ilian korpon kaj per batego -de la nuda kalkano mortigas ilin. Eble tio ŝajnas esti danĝera -amuzaĵo, sed por la salto oni celas tiun porcion de la serpenta -korpo kiu, se tiuj rampaĵoj havus kolojn, estus la kolo; kaj -tiamaniere subpremate serpentoj estas senpovaj por vundi.</p> - -<p>Plie ne ĉiuj serpentoj estas atakemaj kiel bone certigas la sekvanta -memoraĵo:—</p> - -<p>Preskaŭ mi estis nudpiedulo, ĉar mi havis sur la piedoj nur -malpezajn sandalojn (ledplandojn kun ledrimenoj). Ŝtrumpojn mi tute -ne portis kaj de la genuoj ĝis la piedoj la kruroj estis tute -nudaj, ĉar mi sunbanis en Aŭstrujo.</p> - -<p>Antaŭ la <i>Luft Hütte</i> (aerbudo) en kiu mi dormas estas herbejo, sur -kiu mi promenas. Hodiaŭ ĉar pluvas mi kunportas pluvombrelon.</p> - -<p>Subite mi ekaŭdas siblon koleregan. Mi malsuprenrigardas. <span class="pagenum">77</span> Preskaŭ -tuŝante mian piedon mi vidas la kapon de malgranda sed venemega -serpento kies lango en kaj el iradas la buŝon laŭ nekredebla -rapideco. Mi pensas ke eĉ la dikeco de arbfolio estus plenigita -la spacon inter la elstreĉita lango kaj la haŭto de mia piedo. -Terurigite mi restas senmova kiel ŝtonego. Krom sia lango la -serpento restas egale senmova, kaj dum kelka tempo ni rigardadas -unu la alian. Tiam, subite, ĝi forĵetas sin; forrapidegante per -grandegaj kurboj.</p> - -<p>Tiel rapide ĝi forrampis, ke la herbo fajfis de ĝia trairo!</p> - -<p>"Li kiu mortigas serpenton," diras Aŭstra kredo "mortos mem antaŭ -pasas unu jaro."</p> - -<p>Se mi estus atakinta tiun serpenton (kaj se mi estus portinta armilon -pli konvenan ol malfermita pluvombrelo, kredeble mi estus tion -farinta) mi kredas ke ne estus por mi necese atendi la finon de la -jaro. Mi ja estus mortinta tiun saman tagon.</p> - -<p>Foje en Egiptujo mi levis de la tablo gazeton kaj malkovris skorpion, -kaj en Italujo—sed ne; mi skribas nun miajn <i>Amerikajn</i> memorojn.</p> - -<p>Resaltegas la vaganta penso kaj ankoraŭ mi sidas en la ligna salono -de la Amerika pastrejo, kaj jen pluvas, senĉese pluvas.</p> - -<p>En mia cerbo ripetas sin, sekvante la sonon de la pluvgutoj sur la -fenestroj, frazo kiun mi legis en Amerika libro kaj kiun mi ne plene -komprenis.</p> - -<p>"<i>Li ne scias sufiĉon por eniri de la pluvo.</i>"</p> - -<p>La pordo malfermas kaj eniras tri geinfanoj, knabo kaj du knabinoj.</p> - -<p>Estante Amerikoj ili estas neniel hontemaj, faras sin tute kvazaŭ -en sia propra domo, babiladas senĉese pri multaj aferoj, kaj kiam -alvenas la horo de tagmanĝo, tagmanĝas kun ni.</p> - -<p>Posttagmeze la pluvo ĉesas kaj ili foriras.</p> - -<p>"Mi volus ekscii," diras la pastredzino, "kies geinfanoj ili estas."</p> - -<p>"Ĉu vi ne konas ilin?" mi demandas.</p> - -<p>"Ne, por mi ili estas tute fremduloj."</p> - -<p>"Sed tre senceremonie ili eniris vian domon."</p> - -<p>"Nature, ĉar pluvis."</p> - -<p>"Sed—ĉu vi intencas diri ke <i>iu ajn</i> eniros <i>ies ajn</i> domo kaj -tie tagmanĝos, nur ĉar pluvas?"</p> - -<p>"Jes, certe; kial ne? Ili estis treege bonvenaj, kaj nature oni sin -ŝirmas de la pluvo.</p> - -<p>"<i>Li nescias sufiĉon por eniri de la pluvo.</i>"</p> - -<p>Ankoraŭ mi aŭdis la rekantaĵon, sed nun mi ĝin komprenis; mi -estas vidinta la Amerikan gastemecon.</p> - -<p>La Amerikan senceremoniecon—sed pri tio mi parolos en alia -fragmento.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-25" class="article" lang="eo"> -<h3>PROTEKTO DE ANGLO.</h3> - -<p class="center">Vera rakonto de Edw. Gauntlett (Okayama).</p> - - -<p>Tage, en la somero de 18— mi komencis longan promenon kune kun -la juna homo Japana kiu tiutempe min instruis je la malfacilega -Japanlingvo. Mi intencis unue iri en Ikao’n, kie estas elfluaĵoj de -varmakvo minerala. Ikao similas je Clovelly, en Devonshire, escepte -ke ĝi estas alta, kaj inter altaj montoj, Clovelly estante apud la -maro.</p> - -<p>Estis necese ke ni iru per vagonaro de Tôkyô, la ĉefurbo, ĝis -Maebashi urbo, kaj de tie, per malgrandega tramo al la vilaĝo -Shibusawa. Poste oni marŝas, aŭ rajdas en <i>jinrikisha</i> (homtirata -kaleŝo) ĉirkaŭ dek-kvin mejloj ĝis Ikao. Tamen, kiam ni alvenis -je la stacidomo de la tramo en Shibusawa, subite ekpluvegis, kaj -ĉirkaŭ du horojn, kiam ni restis en la stacidomo, pluvegis kaj -tondregis. Post la pluvego, mi ekiris, kiam la homo kiu tiris la -"jinrikishan" en kiu estis niajn pakaĵojn, sciigis nin ke estis -necese ke ni havu du virojn por la <i>jinrikisha</i>, ĉar li kredas ke -sur la montoj, la vojo estus difektigita per la pluvo. Ni konsentis -kaj ekmarŝis. La <i>jinrikisha-viro</i> prava estis, ĉar, post ke ni -marŝis ĉirkaŭ ok mejlojn, ni vidis ke ponto estis duondifektigita.</p> - -<p>Nun ekmallumiĝis, kaj ni eniris nebuleton; sed ni marŝadis, kaj -amike paroladis. Mi nun ekvidis ke virino nin sekvis, kaj, ĉar ŝi -persiste nin sekvis, mi diris al S<sup>ro</sup> Kôsaka, mia instruisto:</p> - -<p>"Demandu al ŝi kial ŝi nin sekvas."</p> - -<p>Li tiele demandis, kaj diris al mi ke ŝi diris ke ŝi timis esti -ensorĉata per vulpoj aŭ meloj, kaj ke ŝi sciis ke malsamlanduloj -neniam ensorĉiĝis per ia besto.</p> - -<p>Mi ridetis, sed diris ke mi estus feliĉa ŝin protekti. Ŝi nin -sekvis ĝis la hotelo kaj tiam subite malaperis.</p> - -<p>La sekvantan tagon matene frue, la servanto de la hotelo venis al mia -ĉambro kaj diris ke iu deziris paroli kun mi. Mi surpriziĝis, kaj -diris al S<sup>ro</sup> Kôsaka:</p> - -<p>"Subiru, mi petas, kaj vidu la homon kiu venis min vidi. Mi kredas ke -eble estis eraro de la servanto. Mi kredas ke neniu scias ke mi estas -en Ikao."</p> - -<p>Li iris, sed baldaŭ revenis, kaj diris ke estis vere: iu deziris -paroli kun mi.</p> - -<p>Mi iris al la pordego, kaj tie mi vidis la virinon kiun mi -"protektis" la antaŭan tagon! Ŝi subfleksis la kapon—mem la -korpon—kaj diris:</p> - -<p>"Mi vin dankegas, Sinjoro, por via bona protekto. Mi bone sciis -ke, se mi penis veni tien ĉi sole, la vulpoj aŭ la meloj min -ensorĉus."</p> -</div> - - -<div id="est2-5-26" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">78</p> -<h3>SUR LA GLACIO.</h3> - -<p class="center">El "la Dokumentoj pri Pickwick," de Dickens, tradukita de A. A. -Cowan.</p> - - -<p>Maljuna Wardle kondukis ilin al sufiĉe granda frostita lageto, kaj -kiam la "grasa knabo" kaj S<sup>ro</sup> Weller estis forŝovelintaj kaj -forbalaintaj la neĝon kiu estis falinta dum la nokto S<sup>ro</sup> Bob -Sawyer aranĝis siajn glitilojn per lerteco kiu al S<sup>ro</sup> Winkle -ŝajnis perfekte mirinda, kaj faris rondojn per sia maldekstra kruro, -kaj la cifero <i>8</i>, kaj enskribis sur la glacio, ne unufoje haltante -por spiri, multajn aliajn plaĉajn kaj mirigajn devizojn je la treega -kontentigo de S<sup>ro</sup> Pickwick, S<sup>ro</sup> Tupman kaj la sinjorinoj, kiu -atingis pozitivan entuziasmon, kiam maljuna Wardle kaj Benjamin -Allen kune kun la antaŭnomita Bob Sawyer, faris kelkajn misterajn -evoluciojn kiujn ili nomis <i>Skota danco</i>.</p> - -<p>Dume, S<sup>ro</sup> Winkle (sia vizaĝo kaj siaj manoj bluiĝis per la -malvarmo) estis devigata bori en siajn ledplandojn kaj surmeti siajn -glitilojn, la pintoj poste, kaj faris la rimenojn tre implikajn, -helpata de S<sup>ro</sup> Snodgrass, kiu sciis malpli pri glitiloj ol Hindo.</p> - -<p>Fine, tamen, helpate de S<sup>ro</sup> Weller, la malfeliĉaj glitiloj estis -firme surŝraŭbataj kaj surbukataj kaj S<sup>ro</sup> Winkle leviĝis.</p> - -<p>"Nun, Sinjoro," diris Sam, per kuriĝiga voĉo, foriru kaj montru al -"ili, kiamaniere ĝin fari."</p> - -<p>"Haltu, Sam, haltu," diris S<sup>ro</sup> Winkle, kiu tremis forte, kaj -ekkaptigis la brakojn de Sam je la premo de dronoto.</p> - -<p>"Kiel glate estas, Sam!"</p> - -<p>"Kutima stato de glacio, Sinjoro," respondis S<sup>ro</sup> Weller. "Tenu! -Sinjoro."</p> - -<p>Tiu ĉi lasta rimarko de S<sup>ro</sup> Weller rilatis je pruvo kiun S<sup>ro</sup> -Winkle faris, je la momento, de furioza deziro por ĵeti siajn -piedojn en la aeron, kaj fragegi la postan flankon de sia kapo -kontraŭ la glacio.</p> - -<p>"Tiuj ĉi—tiuj ĉi—estas tre mallertaj glitiloj? Ĉu ili ne estas -Sam?" demandis S<sup>ro</sup> Winkle, ŝanceliĝe.</p> - -<p>"Mi timas ke malvigla sinjoro estas sur ili, Sinjoro," respondis Sam.</p> - -<p>"Nun, Winkle," kriis S<sup>ro</sup> Pickwick, tute nekonscia ke io estis -malprava.</p> - -<p>"Venu; la sinjorinoj atendas vin."</p> - -<p>"Jes, jes," respondis S<sup>ro</sup> Winkle je timegiga rideto, "mi venas."</p> - -<p>"Jam, komenconta," diris Sam, penante por liberiĝi.</p> - -<p>"Nun, Sinjoro. Ekiru!"</p> - -<p>"Haltu momente, Sam," spiregis S<sup>ro</sup> Winkle, tenante lin tre amante. -"Mi trovas ke mi havas du vestojn hejme kiujn mi ne bezonas, Sam. Vi -povas ilin havi, Sam."</p> - -<p>"Mi dankas vin, Sinjoro," respondis Sam.</p> - -<p>"Ne atentu por tuŝi vian ĉapelon, Sam," diris S<sup>ro</sup> Winkle rapide. -"Vi ne bezonas forpreni vian manon por tiun fari. Mi intencis doni al -vi 5 ŝilingojn hodiaŭ matene por Kristnaska donaco, Sam. Mi donos -ĝin al vi posttagmeze, Sam."</p> - -<p>"Vi estas tre bona, Sinjoro," respondis S<sup>ro</sup> Weller.</p> - -<p>"Tenu min komence, Sam," diris S<sup>ro</sup> Winkle.</p> - -<p>"Nun—tiu estas prava. Mi kutimiĝos baldaŭ, Sam. Ne tro rapide, -Sam! ne tro rapide!"</p> - -<p>S<sup>ro</sup> Winkle kurbiĝante antaŭe, sia korpo faldita duone, estis -helpata trans la glacio de S<sup>ro</sup> Weller, je tre stranga kaj negracia -maniero, kiam S<sup>ro</sup> Pickwick kriegis senkulpe de la kontraŭa -bordo—"Sam!"</p> - -<p>"Sinjoro?" diris S<sup>ro</sup> Weller.</p> - -<p>"Tien ĉi, mi bezonas vin."</p> - -<p>"Liberigu min, Sinjoro," diris Sam, "ĉu vi ne aŭdas ke la mastro -vokas. Liberigu min, Sinjoro!"</p> - -<p>Per fortega peno, S<sup>ro</sup> Weller liberiĝis el la premo de la agonia -Pickwickano, kaj tion farante, donis grandegan antaŭenpuŝon je la -malfeliĉa S<sup>ro</sup> Winkle. Per akurateco kiun nenia grado de lerteco -aŭ pratiko povis certigi, tiu malgaja sinjoro iris rapide en la mezo -de la <i>Skota danco</i>, je la preciza momento, kiam S<sup>ro</sup> Bob Sawyer -faras svingon de neegala beleco. S<sup>ro</sup> Winkle frapas forte kontraŭ -li, kaj kun laŭtega bruo, ili falis peze glacien.</p> - -<p>S<sup>ro</sup> Pickwick kuris al la loko.</p> - -<p>Bob Sawyer estis leviĝinta, sed S<sup>ro</sup> Winkle estis multe tro saĝa -por tion fari sur glitiloj. Li estis sidanta sur la glacio, faranta -spasmajn penojn por rideti; sed dolerego estis pentrata sur ĉiuj -siaj trajtoj.</p> - -<p>"Ĉu vi estas vundata?" demandis S<sup>ro</sup> Benjamin Allen, kun granda -maltrankvileco.</p> - -<p>"Ne multe," diris S<sup>ro</sup> Winkle, frotante sian dorson.</p> - -<p>"Mi volas ke vi permesas min tiri sangon el vi," diris S<sup>ro</sup> -Benjamin Allen, tre avide.</p> - -<p>"Ne, mi dankas vin," respondis S<sup>ro</sup> Winkle, rapide.</p> - -<p>"Mi vere pensas ke vi devus," diris Allen.</p> - -<p>"Mi dankas vin," respondis S<sup>ro</sup> Winkle. "Plivole ne."</p> - -<p>"Kion vi pensas, S<sup>ro</sup> Pickwick?" demandis Bob Sawyer. S<sup>ro</sup> -Pickwick estis ekcitata kaj indigna. Li signodonis je S<sup>ro</sup> Weller, -kaj diris per severega voĉo: "Demetu liajn glitilojn."</p> - -<p class="pagenum">79</p> - -<p>"Ne; sed mi vere estis apenaŭ komencinta," kontraŭdiris S<sup>ro</sup> -Winkle.</p> - -<p>"Demetu liajn glitilojn," ripetis S<sup>ro</sup> Pickwick, firme.</p> - -<p>La ordono ne povis esti kontraŭbatalata. S<sup>ro</sup> Winkle silente -permesis al Sam obei.</p> - -<p>"Levu lin," diris S<sup>ro</sup> Pickwick. Sam helpis lin leviĝi. S<sup>ro</sup> -Pickwick iris kelkajn paŝojn for de la rigardantoj, kaj signodonis -sian amikon ke li proksimiĝu, fiksis serĉantan rigardon je li, kaj -ekparolis per mallaŭta, sed klara kaj akcentega voĉo, tiujn ĉi -remarkindajn vortojn.</p> - -<p>"Vi estas ŝajnigulo, Sinjoro."</p> - -<p>"Kio?" diris S<sup>ro</sup> Winkle, ektremante.</p> - -<p>"Ŝajnigulo, Sinjoro. Mi parolos pli simple, se vi volas ĝin. -Trompanto, Sinjoro."</p> - -<p>Je tiuj ĉi vortoj, S<sup>ro</sup> Pickwick turnis sin malrapide kaj -rekunigis siajn amikojn.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-27" class="notice" lang="eo"> -<h3>AVIZO.</h3> - -<p>Pro mia libertempo, mi ne povas doni la kutiman raporton <i>Monato -post Monato</i>. Mi esperas, ke la Legantoj ne malkontentiĝos pri tio. -Proksiman monaton la raporto eble estos <i>tro longa</i>!</p> - -<p class="far_sig">H.B.M.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-28" class="article" lang="eo"> -<h3>VERA HISTORIO DE FANTOMO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Esp. 10549 (Nova Zelandano).</p> - - -<p>Antaŭ nemultaj jaroj la Nova Zelanda urbeto Arrowtown iom -ekscitiĝis pri senĉesaj kaj persistaj fantomaj fabeloj. Oni diradis -ke ia terura blanka supernatura apero promenadis ĉiunokte en la -publika tombejo. Unue, kompreneble, la pluparto da la vilaĝanoj -ridetis, mokis, kaj nenion kredis pri tiaj raportoj, sed kiam, tago -post tago, tiuj strangaj famoj daŭradis kaj certiĝis de multe da -diversaj personoj, kaj eĉ de la antaŭaj mokintoj, la publika sciemo -fariĝis forta kaj ĝenerala. Baldaŭ kelkaj geservantoj tute rifuzis -preteriri la tombejon post mallumo, kaj la afero fariĝis enuiga kaj -multe malhelpis la gemastrojn.</p> - -<p>En la urbeto estis kuraĝa virino nomita S<sup>rino</sup> P. kiu tute ne -timis supernaturaĵojn kaj ne povis kompreni la superstiĉajn -timemulojn.</p> - -<p>"Mario," diris ŝi al unu sia amikino, "ĉu vi timas la fantomon?"</p> - -<p>"Ne, S<sup>rino</sup> P.," respondis Mario, ridante, "ĉar ne ekzistas tiaj -kreitaĵoj."</p> - -<p>"Sed io estas en la tombejo, kaj mi iros hodiaŭ vespere tien por -vidi ĝin. Ĉu vi volas min akompani?"</p> - -<p>"Kion ni faros en la tombejo?"</p> - -<p>"Ni spionos, kaj ni sciiĝos kio estas kiu timigas la urbetanojn."</p> - -<p>Mario unue ŝanceliĝis, sed fine konsentis, kaj je la dekunua horo -la du sentimaj virinoj eniris la terurigan loĝejon de la mortintoj.</p> - -<p>La nokto estis sen luno, sed la ĉielo estis hela, kaj la -ĉirkaŭaĵo estis sufiĉe videbla sub la stellumo. Mario, vidante -ĉie la blankajn tombŝtonojn en la palega mallumo, komencis iom -tremeti, kaj preskaŭ pentis sian bravecon. Tamen ŝi ne volis esti -timulino, kaj ŝi nerve penadis babili kaj ŝerci por sin kuraĝigi, -kiam subite—ĥ-r-r-r-r!</p> - -<p>Bona Dio! kio estas tio? Io nigra, nekomprenebla, harstariganta, -leviĝas el la infero antaŭ la piedoj de la virinoj kaj flugas al la -ĉielo.</p> - -<p>Mario kriegis laŭte kaj forkuris malantaŭen tra la pordeto sur la -vojon.</p> - -<p>"Mario, revenu!" alvokis S<sup>rino</sup> P. "Malsaĝulino ridinda, revenu! -Nur estas vesperto!"</p> - -<p>Sed Mario nenion plu komprenis. Plene, senespere terurigita, -la kompatinda knabino kuris rapidege sur la vojo hejmen kiel -frenezulino, dum S<sup>rino</sup> P. staris tiel kolera kiel ridanta. "Nu," -pensis ŝi, "mi devos spioni sole. Sed la atendo verŝajne estos -enuiga sen la junulino."</p> - -<p>Si antaŭiris ĝis la tombeja mezo, kaj sidiĝis post ia tombo sub -ombra cipreso. Pasis kelka tempo, eble unu horo, kaj S<sup>rino</sup> P. -komencis oscedi kaj perdi paciencon, kiam—jen la fantomo! Jen vere -la spirito! Io granda, blankvestita, kun pala vizaĝo kiel mortinto, -kviete sed rapide alproksimiĝis. Ĝi marŝis rekte al la tombo post -kiu sidis la spionantino, sed tiu ĉi ne ektimis, sed senmove kaj -atente observadis la aperon, suspektante ian friponan trompon. La -fantomo fine haltis, kaj sen observi S<sup>rinon</sup> P. metis sin genue -sur la tombo kaj—preĝis! Tuj la mistero klariĝis en la vigla -inteligenco de la kuraĝa kaj admirinda virino. La fenomeno ne estis -fantomo, sed somnambulistino. Juna virino kiu preĝis ĉe la tombo de -sia patrino. Tiam vere S<sup>rino</sup> P. treege ĝojis pri tio ke la kriema -Mario forestas, ĉar la afero estis grava. Vekigi la dormantinon en -tombejo estus kompreneble ago danĝera kaj kruela.</p> - -<p>Sekve la saĝa spionantino restis senmova ĝis la knabino returnis -el la tombejo hejmen, kaj tiam ŝi sekvis malproksime tra la vojo al -la domo de la dormanta vagistino. La sinjorino restis ekster la domo -sufiĉe da tempo por ke la knabino rekuŝiĝu, kaj tiam ŝi frapis -kaj vekigis la patron por lin sciigi ke lia filino estas la terura -fantomo kiu bezonas kuraciston sen prokrasto.</p> -</div> - - -<div id="est2-5-29" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">80</p> -<h3>MAJSTRO PASERO.</h3> - -<p class="center">Babilado de Alfonso Wachter (Riga).</p> - - -<p>Je malklara kaj nebula printempa mateno bela pasero, kiu estas -konsiderata vivan beleco de sia parencaro, flugis, kune kun sia -amantino al lignejo ĉe la suba Duna kie ankoraŭ estis trankvile kaj -tute dezerte en ĉi tiu frua matena horo, ĉar la lignolaboristoj, -jam komencinte sian taglaboron, interrompis ĝin por matenmanĝi. Ĉi -tiu matenmanĝo konsistis el seka pano, lardo kaj harengo.</p> - -<p>Ĉi tie nia pasero tuj komencis danci siajn plej graciajn amdancojn -sur la lignetoj, kiuj estis ĵetitaj sur la vojo por replibonigi -ĝin. En sia amebrieco li nek atentis la sentaŭgan dancplacon nek -ke ŝi ne estis pruntinta ian ekvidon al li, aŭ rimarkinta liajn -dancojn, sed ke ŝi serĉis sian nutraĵon senĉagrene pro lia -flirtado, kaj ŝi okaze konversaciis gaje kun ĉi tiu aŭ tiu el la -paserpatrinoj kiuj flugis al ĉi tiu lignejo.</p> - -<p>Kiam, post longa tempo, Majstro Pasero fine vekiĝis je sia -amebrieco—en malgranda malproksimeco Ho ve! Sur unu el la -multenombraj staploj de traboj en plej karesa <i>kapo ĉe kapo</i> kun -blanka pasero li vidis sian amatinon!</p> - -<p>Oni ne povas esprimi per vortoj la doloron, kiun nia kompatinda -pasero sentis ĉe tiu ĉi rigardo. Kaj ilia feliĉa kaj gaja pepado, -kiu sonis al li kiel malica, moka ridado pri sia malfeliĉo, tranĉis -profunde en sian malgrandan kaj plenaman birdakoron.</p> - -<p>Vere, li deziris satigi sian malŝaton je venĝo, je la sango de sia -konkuranto. Li volis subigi lin en batalo ĝis morto kaj vivo. Sed -tiu ĉi batalo por la posedo de la multe dezirata pasera virgulino -ne estis batalata, ĉar la fiereco kondamnis batalon kun kontraŭulo -kiu estis konsiderata ne egal-naskulo, kun iu, kiu estas nur vanta -malsaĝulo de alia ĉarma paservirinaro, kaj ankaŭ frivola fanfarulo -de la paserviraro.</p> - -<p>Plua argumento kiun li atentis, estis ŝia nuna malkaŝa koketeco.</p> - -<p>Li nek intencas meti sencele ilian vivon, nek detrui ŝian -amafeliĉon, kiun li egoiste forprenus de ŝi se li mortigos ŝian -amiston.</p> - -<p>Tiu ĉi malegoista rifuziĝo je ŝia posedo—ŝi, kiu estis la revo -de siaj noktoj, ja ne estis facila por li. Li malĝojege subfleksis -sian kapeton kaj li dume restadis senmove sur la lignetoj.</p> - -<p>La pentraĵoj de pli fruaj tagoj eble preteriris je siaj inteligentaj -okuloj. Li eble memoris la tagon, kiam li unue renkontis ŝin, kaj -kiel iliaj okuloj rigardis tuj unu la alian serĉe kaj kritike, kiel -rigardas sub ŝtono miozoto.</p> - -<p>En Majo, kiam ĉio burĝonas, li renkontis ŝin sur la branĉoj de -betuleto, en societo de infanriĉa paserpatrino.</p> - -<p>Tuj kuniĝinta kun ili kaj estanta lerta, vigla societamulo, li -turnis baldaŭ la konversacion—kiu, ĝis nun tuŝis diversajn -trivialajn aferojn, ekzemple plaŭdon, edukadon, nutro zorgojn, -k.t.p.</p> - -<p>Li lerte vivigis la konversacion, evitis ian interrompon kaj etendis -ĝin kiel eble plej longe. La ombroj de la vespero jam komencis -malleviĝi kiam la malgranda pepa societo fine disigis sin, por -serĉi siajn nestojn.</p> - -<p>De tiu tempo, ŝia plej fidela akompananto, li ĉiam sekvis ŝin dum -ŝiaj vagoj tra urbo kaj lando, tra kampo kaj arbaro. Li faciligis -kavalire al ŝi trovi orajn avenerojn kaj plej sukajn berojn.</p> - -<p>Se malleviĝis la nokto, li zorgis pro sendanĝera restejo kaj fidele -gardis ĉe ŝi.</p> - -<p>Subite li estas vekita pro alproksimiĝantaj ligno laboristoj. -Li do ŝanĝis sian ripozlokon kaj ree komencis revi. Sed li ne -povis mediti longe. Paser-dando, kiu jam aŭdis pri lia malfeliĉo, -kuniĝis kondolence kun li.</p> - -<p>Silente, jes, tute apatie, Majstro Pasero sin kondutis rilate la -fluo de la parolado, ĉar li konsideris, ke estus malinde respondi -al la malsprita, frivola afektulo. Komprenante fine, ke lia certigo -de sincera kompato ne estas sufiĉe atentita, kaj ke lia bonopinia -konsilo estas rifuzita, la dando forflugis ofendinta, en lia -tromemfido.</p> - -<p>Doloriga ekĝemo ŝvelis la bruston de nia Majstro Pasero. La vana -babilado de la forfluginto ŝajnis al li kvazaŭ profanado de liaj -plej sanktaj sentaĵoj. Tute logike li konkludis ke, kiel tiu dando -jam sciiĝis pri lia ama-malĝojo, nur tro baldaŭ la tuta mondo de -la paseroj scios ĝin kaj fajfos sur ĉiuj tegmentoj. Moko kaj ŝajna -kompato de nun sekvos liajn kalkanojn kaj estos lia sorto!</p> - -<p>Sekve li decidas lasi sian patrujon, la lulilon de sia malĝojo, por -eviti tiamaniere al la moko kaj kompato. Kiam li fine tion decidis -kaj siajn flugilojn malfaldis por la flugo en la malproksiman fremdan -landon, li ankoraŭ aŭdis la jenan rimarkon, kiun la paser-dando -elparolis:</p> - -<p>"Aliaj urbetoj—aliaj knabinetoj!"</p> -</div> -</body> -</html> diff --git a/38240-h/vol2/e206.htm b/38240-h/vol2/e206.htm deleted file mode 100644 index d7fbd7e..0000000 --- a/38240-h/vol2/e206.htm +++ /dev/null @@ -1,2008 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 6 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:none;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.near_sig {text-align: left; margin: 0.5em auto 0.5em 4em;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - span.i4 {display: block; margin-left: 2em;} - span.i6 {display: block; margin-left: 3em;} - -p.footnote {font-size: 90%; - text-indent: 0%; - margin-left: 10%; - margin-right: 10%; - margin-top: 1em; - margin-bottom: 1em; } - -sup { vertical-align: top; font-size: 0.6em; } - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> - -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-6-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:25%;">20. (Vol. II., No. 6.)</p> - -<p style="float:right;width:25%;"><i>Junio, 1905.</i></p> -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p>La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 41. Outer Temple, London, W.C.</p> - -<p style="font-size:80%;">All Communications should be sent to THE EDITOR, 67, Kensington -Gardens Square, London. W.</p> -</div> - - -<div id="est2-6-2" class="left toc"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th></th><th>Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-11" class="sc">A Modern Hermit</a> (Clarence Bicknell)</td><td class="numb">81</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-12" class="sc">The Golden Heart</a> (C. Oxenford)</td><td class="numb">82</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-13" class="sc">Reminiscences</a>, Part VI. (Edward -Metcalfe, M.A., Oxon)</td><td class="numb">84</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-14" class="sc">Oddments</a></td><td class="numb">86</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-15" class="sc">To Give or not to Give</a> (E. W.)</td><td class="numb">87</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-16" class="sc">Recollections of Ireland</a> (F. A. Meigh)</td><td class="numb">88</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-17" class="sc">A Foreigner Abroad</a> (C. W. T. Reeve)</td><td class="numb">89</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-18" class="sc">The Golden Hour</a> (Rev. T. Eli Evans)</td><td class="numb">90</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-19" class="sc">Pancakes</a> (A. Vuillaume)</td><td class="numb">90</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-21" class="sc">From the Light of Asia</a> (A. Motteau)</td><td class="numb">91</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-22" class="sc">The Brothers of Birchington</a> (S. H. Emptage)</td><td class="numb">92</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-23" class="sc">The Home of the Essence of Roses</a> (Ilarion Raytcheff)</td><td class="numb">93</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-24" class="sc">My Holiday</a> (The Editor)</td><td class="numb">94</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-6-25" class="sc">Indian Lions</a> (H. K. G.)</td><td class="numb">96</td></tr> -</table></div> - - -<div id="est2-6-3" class="notice right" lang="eo"> -<p style="font-size:170%;">Avizo Grava.</p> - -<p>La malnova firmo Buchanan, Scott & Co., fondita en la jaro 1870, -prezentas siajn komplimentojn al la Esperantistaro kaj anoncas ke, -post nelonge interesa kaj enspeziga propono aperos en tiu ĉi spaco. -Ĉiu Esperantisto, ĉu membro de ia konata grupo aŭ kies nomo -enskribiĝis en la Adresaro de D<sup>ro</sup> Zamenhof, kiu volas akcepti -tiun ĉi proponon povos samtempe ne nur ŝpari al si specialan -rabaton sed ankaŭ antaŭenpuŝi la disvastigon de Esperanto.</p> - -<p><b>Buchanan, Scott & Co.,</b></p> - -<p style="padding-left:10%;">Garthland Street,<br /> - Glagow, Scotland.</p> -</div> - - -<div id="est2-6-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> -<div class="left"> -<h4>The Remington</h4> - -<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> - -<p>Just think of it!</p> - -<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> - -<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> - -The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> - -<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> -100, Gracechurch St., London, E.C.</p> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> - -<h4>La Remington</h4> - -<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> - -<p>Pripensu je tio!</p> - -<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> - -<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> - -La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> - -<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> -100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-6-5" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas,</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas,</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti <b>bonajn vinojn</b>, kaj sin turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadoan en Mercurey (S. & L.) France.</b></p> -</div> - - -<div id="est2-6-6" class="reklamo right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. -And it is read by ‘Esperanto’ Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of -the Best Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow -with intelligent interest the great movements of Contemporary -History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75 c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - - -<div id="est2-6-7" class="notice left"> -<p style="font-size:140%;">FOR SALE.</p> - -<p style="padding-left:10%;"><span class="sc">160 Guinea ‘Broadwood’ Grand Piano</span> -for £63. In fine condition; Rosewood. -For all particulars write to <span class="sc">The Editor</span>.</p> -</div> - - -<div id="est2-6-8" class="notice right" lang="eo"> -<p style="font-size:120%;">Correspondence Lessons in Esperanto.</p> - -<p>ARE GIVEN BY</p> - -<p style="padding-left:10%;">Mr. A. MOTTEAU, Certified Teacher of Esperanto, -157, Earlham Grove, Forest Gate, -London, E.</p> - -<p>7/6 the Quarter.</p> -</div> - - -<div id="est2-6-9" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> - -<ul> -<li>Sro. <span class="sc">C. B. Burgess</span>, Penn Buildings, Erie, -Pa., U.S.A. Deziras koresp. kun Kristanaj Sciencistoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">A. Bouy</span> Libristo, 5, rue Saint Genes, -Clermont-Ferrand, France. Deziras interŝanĝi ilus. p-k. kun -alilandanoj. Ĉiam respondos.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">G. Breduillieard</span>, 40, Avenue de Laon, -Reims, France. Korespondados Esperante, interŝ. ilus. p.k. -and poŝtmarkojn, kun alilandanoj. Deziras ankaŭ ŝakludi per korespondado.</li> - -<li>Frl. <span class="sc">Mitchell</span>, Acuba House, 65, Marquess Road, Canonbury, London, N. Kun alilandanoj per ilus. p-k.</li> - -<li>Frl. <span class="sc">F. A. Meigh</span>, Ash Hall, Stoke-on-Trent, -Anglujo. Deziras interŝ. ilus. p-k. kun Esperantistoj en Sud -Ameriko & la Britaj Kolonioj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">W. Miles</span>, Inĝeniero, 80, Station -Road, Petersfield, Anglujo. Deziras kor. kun Esperantistoj -per ilus. p-k. Tuj & ĉiam resp.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Urtel Francisko</span>, Termezurista -Officialo, Elisabetpl, 4, Bruno, Moravia, Austria, interŝanĝos -nur belajn koloritajn p-k.</li></ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. poŝtmarkoj).</p> -</div> - - - -<div id="est2-6-10" class="banner border center"> -<p class="pagenum">81</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;font-size:80%;width:37%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;width:60%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie, Esq., 67, Kensington Gardens Square, London. W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>NEW ZEALAND.—Esperanto Society, P.O. Box 50, Auckland.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - - -<p style="float:left;width:25%;padding-left:2em;">20. [Vol. II., No. 6.]</p> - -<p style="float:right;width:25%;font-size:80%;text-align:left;"> - Subscription, 3s. Per Annum. - Single Copies, 4d. net. Nos. - 2 to 13, 6d. each; Later issues - 4d. each, net.</p> - -<p>JUNIO, 1905.</p> -</div> - - -<div id="est2-6-11" class="article" lang="eo"> -<h3>MODERNA ERMITO.</h3> - - -<p>Dum dudek jaroj mi estas loĝinta en malgranda urbo sur la -Mediteranea marbordo, kaj mi konas tre bone la pastron, la -fiŝkaptistojn, la kampanarojn, ja ĉiujn, sed nur sciiĝis la lastan -semajnon ke inter ni kaj la plej proksima vilaĝo vivas maljuna -ermito. Oftege mi estas promeninta laŭlonge la kvin kilometroj da -ŝtona laciga bordo neniun renkontinte, kaj neniam iu priparolis al -mi pri la stranga estaĵo pri kiu mi estas skribonta. Oni vidas tie -unuflanke la krutajn montetojn kun ŝtonegoj kaj dornaj arbetoj, du -aŭ tri ĝardenojn kun palmarboj kaj oranĝujoj, kaj malmulte da -muroj ruinitaj; aliflanke estas la profunda transvidebla blua maro. -Sed irinte meztagmanĝi kun amiko kiu antaŭ nelonge aĉetis unu -el la kulturaĝetoj kie li nun estas alklimatiganta nekomunajn kaj -delikatajn arbojn kaj florojn kiuj ne povas bone vegeti aliloke, mi -konatiĝas kun la ermito, ĉar dum ni manĝis, jen, sur la marbordo -alproksimiĝas la malalta blankhara solulo, paŝanta malrapide kun -siaj okuloj rigardantaj la teron.</p> - -<p>Kio estas tio, mi demandis?</p> - -<p>Ĉu vi ne konas la ermiton, li respondis mia amiko?</p> - -<p>La ermito alvenis apud ni, kaj mi esperis paroladi kun li, sed li -ne respondis al mia amika saluto. Tiam mi proponis partopreni kun -li mian panon kaj kokinaĵon, kaj tiujn ĉi li akceptis sed sen ia -dankesprimo. Tio ne min mirigis, ĉar la anoj de nia urbo estas tre -malmulte dankemaj, sed ŝajnis pli mirinde ke li ne volas trinki eĉ -iom da vino, ĉar niaj urbanoj tre volonte trinkas, eĉ drinkas vinon -kaj likvorojn.</p> - -<p>Baldaŭ li foriris, kaj mia amiko rakontis lian historion. Ŝajnas ke -la ermito loĝas ĉiam sur la marbordo, kaj neniam iras al la urbo -aŭ al la butikoj kaj ne, eĉ dum la Kristnaska festo aŭskultas la -meson en la nemalproksima preĝejo. Li dormas sub la ŝtonegoj aŭ en -ia ĝardeno. Li interparolas kun neniu kaj ne havas amikojn. Tamen li -estas edziĝita pli ol unufoje, kaj havas multajn idojn, sed li ilin -forlasis, kaj ili nature ne amas lin, kaj kvankam kelkaj parencoj -loĝas apude ili ne vizitas lin. Li neniam iris al la komunuma -lernejo kaj ne povas legi aŭ skribi. Li ne tranĉas la hararojn kaj -havas longajn vangharojn, kaj estas sen botoj, sen ĉemizo kaj sen -ĉapelo.</p> - -<p>Mia amiko ne povis doni al mi aliajn sciigojn, kaj li mem ne scias -kie la ermito naskiĝis aŭ kiam li komencis tiun ĉi manieron da -vivado.</p> - -<p>Mi demandis kiel li nutras sin, ĉar li ne laboras kaj nenion -aĉetas. Ĉu li posedas bienojn aŭ monon? ĉu li sendas iun en la -urbon? Ne, li respondis, sed li rabas en la ĝardenoj sed preskaŭ -ĉiutage li manĝas fiŝon, ĉar kiam la fiŝkaptantoj altiras -marbordon siajn retojn li subite ekkuras al ili, kaj ili aŭ donacas -iom, aŭ foririnte lasas la senvalorajn restaĵojn por li, kaj -kelkafoje ili kiuj amas la solulon, donas siajn manĝaĵeretojn, -pecon de pano aŭ makaronio aŭ fromaĝo. Tial la mizerulo ne estas -tute legommanĝantulo nek tute viandmanĝantulo.</p> - -<p>De tia tago mi rakontis la aferon multefoje al miaj amikoj. Ĉiuj -diras, "Tre strange, mi ankaŭ iros serĉi lin." Jes, estas strange, -ne vere en tiuj ĉi nuntempoj, en kiuj turistoj, ne dezertuloj, -troviĝas en la Egiptaj dezertoj, kaj la grotoj de la antikvaj -ermitoj estas nur vizitataj de kampofestenantoj. Tamen ne tre -strange, ĉar mia nova amiko estas nur kato, pli ruza ol siaj -samspeculoj, ĉar li povas manĝi fiŝon ĉiutage sen ia timo pro -malpacoj kaj ungogrataĵoj.</p> - -<p class="far_sig sc">C. Bicknell.</p> -</div> - - -<div id="est2-6-12" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">82</p> -<h3>LA ORA KORO.</h3> - -<p class="center">Fantazio, originale verkita de C. Oxenford.</p> - - -<p>Unu vidvino kuŝis sur sia lito. Si estas mortonta. Ŝi scias ke -baldaŭ ŝi devas lasi sian filineton sola en la kruela mondo; kaj -tiu penso doloras ŝin pli multe ol ŝia malsanego. Ŝi alvokis sian -filineton, kaj ŝin karesante, diris: "Karulino mia, mi foriras al -malproksima lando, kaj vi ne min revidos ĝis multaj jaroj. Ne, plej -amata, ne ploru; certe, vi min revidos ian alian tagon. Aŭskultu, -kiam mi iros, vi estos sola; sole vi devos pasi tra la vivado. Mi -estas tiel malriĉa ke mi ne havas ion ajn vin doni; sed ĉirkaŭ -via kolo vi havas ĉeneton portante la duonon de ora koro, kiun vi -portis de la tago kiam vi naskiĝis. Ie en la mondo vivas knabo -kiu posedas la alian duonon de tiu ĉi koro, kvankam mi ne scias -kie, ian tagon vi lin renkontos, kaj tiam, kiam vi renkontos unu la -alian, vi trovos, ke la duonkoroj kuniĝos, kaj neniu nek nenio ilin -povos redisŝiri, aŭ rompigi. Sed, estu singardema; multe da viroj -provos preni de vi la duonkoreton, aŭ deziros ĝin interŝanĝi, -aŭ ĝin aĉeti. Plie, eble vi mem trompiĝos, kaj kiam vi vidos -duonkoron similan al la via, vi pensos ke ĝi estas tiu kiun vi -serĉas. Eble ĝi estos tiel simila ke ĝi trompigos ambaŭ vi kaj -la havanto. Sed estos pruvo. Se ili ne egalas, ili ne kuniĝos, kiel -ajn vi penados, kaj neniam vi povos forpreni ĝin de la ĉeneto. -Bone do rigardu, kaj zorgu, ke vi ne montros vian oran koron tuj -kiam vi pensas ke vi vidas unu ŝajne simila al ĝi. Reaŭskultu: -estas belega lando kiun mi treege deziras ke vi trafu. Ĉiu penas -trafi, sed ne ĉiu sukcesas. Neniam alvenas tien iu kiu estas sola. -Estas nur duope ke oni povas atingi la Paradizon de la Koroj. Tial, -karulino, ĝis la tempo kiam vi trovos la knabon kiu havas la alian -parton de via koro, ne penu iri tiun landon. Tio estas ĉio, kion mi -povas diri, mi laciĝas. Adiaŭ, plej karega filineto mia, mi ne pli -longe povas gardi aŭ zorgi pri vi,—min kisu—mi iras—," tiam, per -lasta peno, ŝi aldonis tiujn ĉi vortojn: "Ne permesu aliu ajn vidi -vian koron—ĝis vi—renkontos—la alian, tiam vi—konos. Adiaŭ, -kar——"</p> - -<p>La knabineto ploris multe, sed kvankam la najbaroj ŝin kompatis, -ili ne povis redoni al ŝi ŝian patrinon. Baldaŭ ili ekmalzorgas -ŝin; eĉ ili ekmalametas ŝin, ĉar ŝi ne estas simila al la aliaj -knabinoj. Ŝi ne estas bela, kvankam ŝi havas bonkoron; sed ŝi -havas tre mallumajn okulojn, kiuj ŝajne travidas la personon al -kiu ŝi parolas, kaj neniu amas tion, ne vere? Unu virino diris al -ŝi "Vi havas kruelajn okulojn, mi volas ke vi ne rigardu tiele ĉe -mi." Tiu ĉi virino estis trompantino. Tamen la knaboj ludus kun ŝi -antaŭ ol ili ludus kun la aliaj knabinoj; kaj kiam ŝi iĝis pli -granda, pli maljuna, ili marŝus kaj paroladus kun ŝi anstataŭ kun -la pli belaj junulinoj en la vilaĝo. Tial ŝi malamiĝis de multaj, -kaj ŝi estas tre malfeliĉa. Ŝi estis tute sola, kaj ŝi multefoje -ploris por ŝia perdita patrino. Sed, neniam ŝi montras al iu sian -malgrandan duonkoron, kvankam ŝi elrigardus maltrankvile por vidi -ĉu iu ajn el la junuloj havas duonkoron simila al la ŝia. Sed ne, -tre malofte knabo montras ĉu li havas koron aŭ ne, kaj inter la -malmultaj kiujn ŝi vidis, neniam estis unu kiu estis eĉ iomete -simila al la ŝia.</p> - -<p>Sed, unu tago alvenas al la vilaĝo juna viro, kiu estas tri aŭ kvar -jaroj pli maljuna ol ŝi. Ho, li estas bela, forta, kaj tiel agrabla -kaj aminda, ke ŝi pensas: jen estas eble la junulo kiu havas la -alian duonon de mia koro. "Mi estas certa, ke se mia patrino estus -ĉi tie, ŝi same dirus," diris ŝi al si mem. En tiu ĉi tempo ŝi -estas malamegita de ĉiuj ĉirkaŭ ŝi, ĉar kiam ŝi viriniĝis, -ŝi trovis ke ĉio en la vilaĝo estas malsimila de tio kio ĝi -aperas esti. Ĉiu portas maskon; kaj ŝi neniel komprenas kial. -Tial ŝi ofte fortiras la maskojn de iaj personoj, ĵus kiam ili la -plej dezirus ĝin konservi. Tial, vi vidas, ŝi devas esti treege -malamata. Ĉie ŝi portas ĉagrenon, hontecon, kaj certe, en la -okuloj kaj laŭ la pensoj de tiuj ĉirkaŭe ŝi estas malbonkora.</p> - -<p>La junulo kiu estis nove alveninta, vidas tiun ĉi, kaj kompatas -ŝin. Ili iĝas geamikoj, kaj ŝi tute konfidas al li. Tagon ŝi -montris al li sian oran koron, kiun, kiam li vidis, li deziregis -havi, kvankam li bone scias ke li ne havas la alian duonon. Sed li -havas la duonon de kupra koro, kiun li pensas igi similan al la -ŝia. Li observis zorge la supraĵon de ŝia koro, kaj poste tordis, -fleksis, kaj poluris sian kupraĵon, ĝis ĝi vere ekaperas iomete -simila al ŝia, tiam li montras ĝin al ŝi, kaj ŝi, ĉar ŝi estas -ankoraŭ juna kaj malsaĝa, kaj ĉar ŝi pensas ke ŝi lin amas, -ekdonas la sian; sed subite ŝi vidas ke eĉ dum ŝi rigardas, la -kupraĵon iĝas malhela, malluma, kaj kiam ŝi volus provi ĉu la du -kuniĝos, ŝi trovas ke ŝi neniel povas sian forpreni de la ĉeno -ĉirkaŭ sia kolo. Kiam la junulo trovis ke li ne povis gajni ŝian -koron, li pli kaj pli ĝin deziris. Li iĝis tre kolera, kaj preskaŭ -tiel kruela kiel la vilaĝanoj, kaj iafoje penis perforte ŝteli la -malgrandan duonkoron, sed ŝi tiel forte ĝin tenis, ke li ne povis.</p> - -<p>Fine, ne povante trovi aŭ feliĉecon aŭ bonkorecon en sia vilaĝo, -ŝi foriris de sia naskloko, kaj marŝis dum la nokto ĝis la -proksima urbo; esperante <span class="pagenum">83</span> ke tie ŝi povos labori por sia pano, dum -ŝi serĉos la junulon kiu posedas la alian duonon de sia koro, kiun -ŝi trovas ĉiutage pli peza. Certe, pensis ŝi, tie ĉi baldaŭ mi -trovos mian korkunulon, ĉar la jena devas esti la plej granda urbo -en la mondo, kiel ĝi estas la plej bela. Eble mi estas proksime la -Paradizon de la Koroj, kiun mia patrino priparolis.</p> - -<p>Ho ve! Baldaŭ ŝi trovas ke la urbo estas nek bela nek granda, -kaj la koroj de la loĝantoj, se iam ŝi vidis iajn, estas -maldolĉigitaj, malbeliĝintaj. Ŝi deviĝas labori treege, sed -neniam ŝi povis plaĉigi siajn mastrinojn, kaj ofte ŝi multe ploras -dum ŝi laboregas. Semajnojn, monatojn, eĉ jarojn ŝi pasigis -tiamaniere, sed ĝis nun ŝi ne estas trovinta iun kiu posedas la -alian duonkoron. Unu tagon ŝi renkontis maljunegulon, kiu diris -al ŝi ke neniam ŝi trovos tion, kion ŝi serĉas en tiu urbo. Li -loĝis tie dum multe da jaroj, kaj li bone scias ke preskaŭ ĉiuj -la loĝantoj jam kunligis siajn korojn, kvankam multaj pretendas ke -ne, kaj multaj aliaj pretendas ke siaj kunulinoj estas nesimpatiaj. -Ne, ŝi alvenis ĉe la malprava urbo, ŝi devis sin turni maldekstre, -anstataŭ dekstre, kiam ŝi foriris de ŝia vilaĝo.</p> - -<p>"Ho ve!" diris ŝi, "mi estas tiel lacigita vivi tiel izole malĝoje. -Ĉu mi akceptos unu el la kupraj aŭ ŝtaloj koroj kiujn oni -prezentas al mi? Ili tre brilas, kaj unu aŭ du preskaŭ egalas al -la mia. Kompreneble ili neniam kuniĝos, sed—ĉu jes, ĉu ne?" Ŝi -pripensadis mallonge. "Ne, mi ne povas, estas neutile peni. Mi ne -estas ankoraŭ tro maljuna por penadi trafi tiun landon kiu estas -tiel bela. Eble mi povos trovi ĝin sole, malgraŭ la timoj de mia -patrino. Eble ŝi eraris, en ŝia zorgeco pri mi. Jes, mi iros, eble -estas alia vojo el tiu ĉi urbo, kiu kondukos min al la Paradizo."</p> - -<p>Tial ŝi demandis de ĉiuj kiujn ŝi renkontis, ĉu oni povus montri -al ŝi la vojon al la Paradizo de la Koroj. Sed ĉiuj ridis.</p> - -<p>"Vi? Penas trovi tiun landon kiun trovas ja malmultaj. Ho jes, estas -vojo el tiu ĉi urbo kondukante al ĝi, sed estas malofte uzita, -kaj estas tre malfacile vidi la vojeton nune. Ankaŭ vi estas tro -maljuna, tro malbela—malsaĝa. Estas nur la junaj belulinoj kiuj -sukcesas, ĉar ili ĉiam estas helpataj. Vi neniam ĝin trovos sole. -Vidu," diris unu, "trarigardu tra tiu ĉi okulvitro, estas maldolĉa, -malbela, malluma vojo, kaj la Paradizo estas trompaĵo, estas pli -malbona ol tiu ĉi urbo."</p> - -<p>Sed alia viro kompatis ŝin, kaj diris: "Malfeliĉulino, bone pensu. -Se vi ekiras, vi ne povos reveni. Vi devas iri longe antaŭ eĉ -vi alproksimiĝas je ĝi. Unue vi devas trairi tra la <i>Aleo de la -Nekonatoj</i>, ĉe la fino de la aleo, vi trovos <i>La Simpativojon</i>; ĉe -la krucvojoj, maldekstre, vi vidos la <i>Strateton de la Amantoj</i>; -kiam vi alvenos al la fino de tiu strateto, vi eniros la grandegan -<i>Arbaron de Ellern-unu-la-alian</i>, kaj trapasinte tra tiu malfacila -arbarvojo, vi trafos la belan landon kiun vi serĉas. Sed kie estas -via kunulo? Ĉu vi ne havas iun? Nur duope oni povas tiun landon -trafi."</p> - -<p>"Ho ve! tiel diris mia patrino, sed mi pensis ke eble ŝi eraris. -Ŝajnas al mi ke estas tre longa malfacila vojaĝo, kaj mi ne -ankoraŭ trovis iun kiu sufiĉe min amas por eĉ montri al mi la -vojon. Kial mi ne penas iri sole?"</p> - -<p>"Ho, multaj estas pensintaj ke ili povus trafi la landon sole, sed -neniam mi aŭdis ke ili sukcesis. La vojo estas vere malĝoja kaj -doloriga al tiuj kiuj penas."</p> - -<p>"Mi ne estas timulino. Eble mi trovos iun jam sur la vojo. Kie do -estas la unua strato, la <i>Aleo de Nekonatoj</i>, ĉu vi bonvolos diri al -mi?"</p> - -<p>Li ridetis.</p> - -<p>"Vi estas nune preskaŭ ĉe la fino de la Aleo; tie estas la komenco -de la <i>Simpatia Vojo</i>. Nu, mi admiras vian kuraĝon, mi iros kun vi -ĉe la fino de la Aleo, kaj montras al vi kie estas la krucvojoj."</p> - -<p>Ĉe tiu ĉi eldiro, ŝi tre kontentiĝis. Jam si malametis la penson -de deviĝi diri adiaŭ al la bonkora viro. Pensis ŝi, li estas la -unua persono kiun mi renkontis en la urbo, kiu ŝajnas havi koron.</p> - -<p>Nu, ili marŝis kaj marŝadis, kaj nekonscie marŝis tra la -<i>Simpativojo</i>; sed noktiĝante, ili restis ĉe <i>Amikdomo</i> ĝis la -sekvanta mateno, ĉar li trovis ke li ne povus retrafi la urbon -antaŭ la nokto falus. Kiam mateniĝis, ŝi malgaje ekdiras adiaŭ, -sed li respondis: "Estas tiel bela mateno, mi iros pluete kun vi, kaj -almenaŭ montros al vi kie la <i>Am-Strateto</i> eliras el tiu ĉi vojo, -kaj tiam ni diros adiaŭ." Ili do marŝadis malrapide sur la vojo, -paroladante dume. Ju pli ili parolas, des pli ili ametas unu la alian -kaj ree nekonscie ili atingas la krucvojojn kaj sin turnas en la -strateton.</p> - -<p>"Ho, kia bela strateto," kriis ŝi.</p> - -<p>"Jes, estas vere bela," li respondis, sed nek li nek ŝi scias ke ili -estas jam en <i>Am-Strateto</i>, kaj tiel ili marŝadas kune. Dume ili -promenadas, li rakontas al ŝi ĉion pri li mem, kaj ŝi rakontas al -li ĉion pri ŝi; sed neniam vorton pri la ora koreto. Subite, li -diris:</p> - -<p>"Mi plenkonfidos al vi (ĉar mi vin tre ametas, kaj mi bone scias ke -vi estas konfidinda) tion kion mi neniam antaŭe konfidis al iu." -Tiel dirante, li elprenis el sia brustpoŝo, skatoleton, kaj ĝin -malfermante, montras al ŝi la duonon de malgranda ora koro. "Tiu -ĉi," li diris, "estas la sola aĵo kiun mi posedas, sed mi vidas ke -vi estas ankoraŭ pli malriĉa, kaj devas iri longe antaŭ vi trafos -vian deziratan landon. Ĉu vi akceptos ĝin? Estas difekta, mi scias, -kaj ne multe valoras. Mi ne scias kie estas la alia duono, sed tia -kia ĝi estas, mi volonte donas ĝin al vi, ĉar mi vin amas."</p> - -<p>Kiam ŝi ekvidis la koron, kaj aŭdis liajn vortojn, <span class="pagenum">84</span> preskaŭ ŝi -svenis pro ĝojo, sed ankoraŭ ŝi timas. Supozu ke lia koro ne -egalas la ŝian—supozu ke ĝi ne estas ora, sed nur kupra; ŝi -pensis. Sed nune ŝi ekvidas la arbojn de la grandega arbaro en la -blua malproksimaĵo, kaj ŝi treege ektimas, kaj inklinas reiri al la -urbo.</p> - -<p>"Ĉu vi ne akceptos mian oferon? Kredu ke ĝi estas vere oro; mi -scias ke ĝi ne estas grava, kara donaco, sed estas mia ĉio."</p> - -<p>Tiam ŝi parolis—kun rideto sur ŝiaj lipoj, sed larmetoj en ŝiaj -okuloj. "Ĉu vi ja donos al mi vian duonkoron, vian ĉion? Sed, -rigardu, amiko mia, mi ankaŭ havas duonkoron. Mia patrino diris ke -ie estas viro kiu havas la alian duonon, ni vidu, eble niaj duonoj -kunliĝos kaj iĝos unu tuta koro." Kun tremantaj manoj, ili pruvis la -rompitajn duonojn. Jes, ili iĝis unu; kaj ili do interŝanĝis ilin; -li portis la ŝian, kaj ŝi portis lian, ĉar ili trovis ke kiam ili -remetus ilin en iliaj propraj ingoj, ili ne povis.</p> - -<p>Nu, post tio, ili pensis ke ili devas zorgi trovi la <i>Strateton de -la Amantoj</i> antaŭ falos la nokto, sed—! Jen rigardu! Longtempe ili -estas marŝadinta sur ĝi kaj ne sciis.</p> - -<p>"Nun mi ne povas forlasi vin," li diris, "mi ankaŭ iros kun vi, -kaj kune ni trovos tiun belan landon, la <i>Paradizon de la Koroj</i>. -Kune ni iros tra la arbaro, sed ĉar estas malluma arbaro, ni do -haltos hodiaŭ ĉe la domo de <i>Hymeno</i>, la forĝisto, kaj li forĝos -ĉenon kiu kunliĝos niajn duonkorojn, tiel ke neniam ni povos iri -malproksime unu de la alia. Ni restos nokte ĉe <i>Mielluna Dometo</i>, -kaj morgaŭe ni kune iros tra la <i>Arbaro de Ellern-unu-la-alian</i>."</p> - -<p>Tiun ĉi ili faris.</p> - -<p>Ho, sed estis grandega, malluma, malfacilirebla arbaro. Estis multaj -malbonsprituloj tie, kiuj provis ŝteli iliajn korojn. Multaj estis -la malfacilaĵojn kiujn ili trovis; malhelpaĵojn kiujn ili deviĝis -surrampi. Multefoje ili ekfaletas. Multefoje ili preskaŭ rompigis -siajn korojn, sed la ĉeno de Hymeno estas forta, kaj ilin kuntenas. -Unufoje, ĉio mallumiĝis kaj malgajiĝis; venis teruran ventegon, -sed subite, kiam ĉio aperis senespera, infaneto venis al ili el la -mallumo, kaj ludis ĉirkaŭ ili; alligante florajn ĉenojn al la -hymena ĉeno. Tiam ree la suno ekbrilas tra la densaj arboj, kaj -baldaŭ ili vidas ke ili preskaŭ estas ĉe la fino de la arbarvojo. -Ili iĝas gajaj kaj ludas kun la infaneto; ili pendigis la duonkorojn -ĉirkaŭ ĝia kolo, kie tuj ili kuniĝis kaj estas unu koro. Ili nune -estas trapasintaj tra la arbaro, kaj estas trafintaj la alian flankon -kaj en unu momento, subite ili vidas la gloran sunon kaj la belegan -kamparon de la <i>Eterna Korparadizo</i>.</p> -</div> - - -<div id="est2-6-13" class="article" lang="eo"> -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<p class="center"><i>La aŭtoro rizervas ĉiajn rajtojn.</i></p> - - - -<p>"La Amerika senceremonieco." Tiu estas preskaŭ la lasta frazo de -la antaŭa (Maja) Fragmento; sed ankoraŭ pripensante la aferon mi -komencas dubi ĉu, eĉ en tiu granda senceremonieco, oni ne trovos -ankaŭ ceremoniecon. Pri tio la leganto juĝu: mi rakontos al li kiel -eble plej akurate tion kio okazis.</p> - -<p>Mi legis libron en unu el la salonoj kiam alvenis vizitantoj; -almenaŭ mi unue pensis ke ni vidos nur kelkajn vizitantojn. Baldaŭ -mi trovis ke estas vere vizitantarego, ĉar kiam ĉiu seĝo havis -sidantinon, kaj tie ĉi kaj tie staris grupetoj da homoj, ni estis -vidintaj, por tiel diri, nur la unuajn gutojn de la hompluvado. -La pluvo rapide fariĝis pluvego, kaj la pluvego daŭradis ĝis -superakvego.</p> - -<p>Ĉu mi daŭrigos la komparaĵon, kaj priskribos kiamaniere, ekkaptita -de tiu homa turnakvo, mi estis forĵetata en angulon de la ĉambro, -kaj tie restis tiel kiel se mi estus marportita lignaĵo en fendaĵo -de ŝtonego; kaj kiamaniere fine tiu homakvego superakvegis sur la -balkonon kaj en la ĝardenojn?</p> - -<p>Ne; mi diris ke mi rakontos la aferon "kiel eble plej akurate," -kaj tia priskribo donus ideon pri tumulto, kvankam en tiu amindega -kaj bonkora kunveno tumulto certe ne estis. Tamen la gastaro tute -plenigis la ambaŭ salonojn kaj troviĝis ĉie en la du ĝardenoj.</p> - -<p>Se seĝoj mankas, tiel ke oni povas sidigi nur malgrandan porcion -da la gastaro, pro kio tio valoras? Oni ricevas gastojn per koroj, -ne per seĝoj, kaj la pastraj koroj (tiel kiel ankaŭ la pastra -gastemeco) estas senlimaj.</p> - -<p>Bedaŭrinde la du salonoj ne posedis la saman <span class="pagenum">85</span> karakterizon, kaj, -tiamaniere plenigitaj, oni povas bone imagi ke ili baldaŭ fariĝos -ne nur varmaj sed varmegaj. Mi vidis ĉirkaŭ mi aregon de brilantaj -okuloj; mi vidis pafarkajn ridetantajn lipojn; mi aŭdis gajajn kaj -dolĉajn voĉojn ondetantajn tiel kiel arĝentaj sonoriloj, kaj—ĉe -la unua okazo mi ekfuĝis en la ĝardenon al la egale feliĉa sed -multe malpli varma ekstera gastaro.</p> - -<p>Tie mi trovis kelkajn kiuj grave diskutis pri diversaj aferoj, sed la -pli juna kaj pli saĝa porcio de la gastoj amuzis sin per la ludoj -de <i>Croquet</i> kaj <i>Snake</i> (kiun lastan ludon mi jam priskribis en -la kvara (Aprila) Fragmento). Tro ofte ni pliaĝuloj vivas inter -la nuboj de venonta pluva tago, kiu eble por ni tute ne venos. La -infanoj, multe pli saĝaj, ĉiam ekkaptas <i>la nun</i>. Ili obeas al la -vortoj de proverbo kiun kredeble ili neniam aŭdis:—</p> - -<p>La Tempon perditan, pasintan, Revenigi vi tute ne povas; La Tempo -estonta ne estas; Ekkaptu <i>Vi</i>,—kion vi trovas.</p> - -<p>Kunvenojn tiajn kiajn mi priskribas la Amerikoj nomas <i>Surprise -Parties</i> (kunvenojn de surprizo); kaj oni aranĝas ilin laŭ la -sekvanta maniero:—</p> - -<p>Kiam oni decidas fari al iu la honoron de unu <i>Surprise Party</i>, oni -interkonsentas ke, ĉe fiksita horo de fiksita tago lin vizitos ĉiuj -la interkonsentantoj.</p> - -<p>Nature la familio vizitota tute nescias pri la afero (alie la kunveno -ne estus unu de surprizo), sed kredeble tiu familio estas la sola en -la vilaĝo kiu ne konas la ĉiujn aranĝojn.</p> - -<p>Mi kredas ke ofte oni kunportas manĝaĵojn kaj lasas la vizititojn -pli bone provizitajn ol ili estis antaŭ la kunveno; tiamaniere el -la kutimo farante delikatan metodon por helpi kaj samtempe honori la -malriĉulojn. Sed pri tio mi ne povas diri de mia persona sciado. -Certe ĉe tiu ĉi okazo, oni tion <i>ne</i> faris, sed, malgraŭ la ligna -dometo, la pastro ne estis malriĉulo.</p> - -<p>Tre ofte vizitis la pastrejon sinjorino kiu estis antaŭ ne longe -edzigita, kaj kies idolo estis ŝia <i>Baby</i> (infaneto). La etulo -portis oran broĉon, oran ĉenon kun pendaĵo, kaj sur la fingro ĝi -havis oran ringon.</p> - -<p>Memorante la antikvan infanejan ritmon mi rigardis la piedojn por -vidi se ĝi havis ankaŭ "sonorilojn sur la piedfingroj," sed -kredeble tiu ĉi ideo ne ankoraŭ eniris la patrinan kapon, kaj mi ne -kuraĝis ĝin inspiri. La kompatinduleto jam portis sufiĉon kaj mi -neniel deziris pligrandigi tiun <i>pezon</i> de amo.</p> - -<p>Vere Amerikaj infanoj estas treege frumaturaj. Ni ĉiuj konas la -rakonteton pri infanistino kiu eniris la salonon kie sidis Amerikino -kun sia kvar aŭ kvin jara infanineto.</p> - -<p>"Ĉu vi sonorigis, sinjorino?" demandis la infanistino.</p> - -<p>"Ne," ekkriis la knabineto. "Mi sonorigis. Forprenu la panjon, mi -petas. Ŝi estas treege maldolĉa kaj malagrabla."</p> - -<p>Sed malgraŭ lia frumatureco, mi ŝatas la Amerikan infanon. Li ne -estas sen ĉarmo, kaj li estas almenaŭ sincera kaj tre patriota. Mi -ne memoras kie mi legis la sekvantan sed ĝi tre montras tiun ĉi -karakterizon.</p> - -<p>Instruisto demandis de sia klaso:—"Kiu estis la unua homo?" Kaj -malgranda knabeto tuj respondis "George Washington." Nature la -instruisto estis mirigita.</p> - -<p>"Ĉu vi neniam aŭdis pri Adamo?"</p> - -<p>"Ho! jes," respondis la eta patrujamulo, neniel hontigita, "sed mi ne -pensis ke vi ankaŭ kalkulas fremdulojn."</p> - -<p>Oni povis kompreni la sentojn de la Amerika sinjorino, kiam -Italianino demandis al ŝi:—"Ĉu Ameriko estas tiel granda kiel la -urbo Firenze (Florence)?"</p> - -<p>Jen kion diris al mi juna Amerikano:—"Kial vi ne parolas al mi, -sinjoro? Mi vin bone konas. Ĉu vi ne memoras? Mi estis hieraŭ sur -balancilo en la ĝardeno, kaj kiam vi preterpasis, preskaŭ mi frapis -vian kapon."</p> - -<p>Iom stranga pretendo al konateco, sed ankoraŭ pli stranga estis tiu -de malgranda samlandano.</p> - -<p>Mi vidis la malgrandan knabeton sidanta sur malgranda tricikleto -kaj min rigardanta per grandaj bluaj okuloj. Tiel atente li min -rigardegis ke la tricikleto tute renversiĝis kaj falis sur la -korpeton de la malgranda rajdinto. Mi rektigis la ambaŭ, rajdinton -kaj rajditon; kaj ankoraŭ sidigis lin sur la selon. Tiam, per -reproĉinda voĉo, li diris: "Ĉu vi ne konas min, sinjoro?"</p> - -<p>Vane mi penis revenigi en memoron la malgrandan ĉagrenitan vizaĝon.</p> - -<p>"Ne," mi fine respondis. "Mi ne memoras vin. Ĉu mi vin antaŭe -vidis?"</p> - -<p>"Ho, jes; antaŭ unu jaro kiam mi estis tre, <i>tre</i> malgranda. Ho! -for, for de tie ĉi. Ĉe G——. Ĉu vi ne memoras? Mi konis vin -<i>tuj</i>."</p> - -<p>"Ne, knabeto. Antaŭ unu jaro vere mi estis ĉe G—— sed mi vin ne -memoras."</p> - -<p>"Sed, sed,—vi parolis al mi. Vi puŝis Biciklon supre sur la kolino; -mi estis sur la vojo, kaj vi parolis al mi."</p> - -<p>"Ne, mi ne memoras. Kion al vi mi diris?"</p> - -<p>"Vi diris, vi diris: ‘For de mia vojo, knabeto, aŭ mi vin surkuros.’ -Sed vi ne parolis maldolĉe kaj vi ridetis. Ho! mi konis <i>vin</i> tuj, -kaj mi pensis ke vi ankaŭ konus <i>min</i>." Kaj la larmegoj formiĝis en -la grandaj bluaj okuloj.</p> - -<p>Sed tro longe mi postsekvis la memorojn pri infanoj. En la proksima -fragmento mi revenos al mia priskribo.</p> -</div> - - -<div id="est2-6-14" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">86</p> -<h3>MIKSAĴO.</h3> - - - -<p>Inter multenombraj leteroj, gazetoj kaj diversaj avizoj kiujn sendis -afablaj amikoj dum nia alilanda forestado, ni trovis la sekvantajn -novajn librojn:—</p> - -<p><i>La Norda Stelo</i>, belforma skribmaŝinata gazeto, organo de la -Aberdeen Esperantist Club. Ni deziras sendi korajn gratulojn pro ĝia -eldonmaniero kaj enhavo.</p> - -<p><i>Esperanto</i>, scienca kaj literatura monata revuo, redaktata de -Marich Agostin (8 pp.), en la lingvoj Hungara & Esperanta. Eldonejo -Papnovelde u. 6. Budapest IV., Hungary.</p> - -<p>Programo de Esperanta koncerto, kiu okazis en Vladivostock la 2an -Marton, 1905.</p> - -<p><i>Union Internationale</i>, Aprilo, 1905, enhavanta longan kaj valoran -artikolon pro-Esperantan de Joseph Jamin, Direktoro de la Belga -Sonorilo.</p> - -<p><i>Do you know Esperanto?</i> utilega broŝuro de la London Esperanto -Club, enhavanta gramatiketon, kritikojn de eminentuloj pri Esperanto, -kaj la leterojn por enskribigi sur la Adresaro.</p> - -<p><i>La langue internationale, peut-elle être le latin?</i> (eltirita el -<i>L’Esperantiste</i>) de Marquis Louis de Beaufront. En la lingvoj Franca -kaj Esperanta (77 paĝoj), 60 c.</p> - -<p><i>L’Esperanto, langue internationale auxiliaire</i>, par Edgar Sacré. -Artikolo kun ilustraĵoj kaj du geografiaj kartoj verkitaj laŭ la -Tutmonda Jarlibro de 1904. Eldonata, 23a, Avenue Longchamps, Uccle, -Bruxelles, Belgium.</p> - -<p><i>Esperanta Svensk Ordbok</i> (Esperanta-Sveda vortaro), de P. Ahlberg, -granda 145 paĝa bonege presita verko, kosto f.2.50, de 50, -Döbelnsgatan, Stockholm, Sweden.</p> - -<p><i>La tekniko de la termala kuracado ĉe Aix-les-bains</i>, de D<sup>ro</sup> Jean -Dardel, eldonata ĉe la Esperanta medicina biblioteko, 25, Rue de -l’École de Medicine, Paris. 23 pp.</p> - -<p><i>La langue internationale auxiliaire</i>, congrés de Grenoble, 1904. -Séances générales, eldonata ĉe la grupo Esperantista Pariza, 28, Rue -Serpente, Paris. 28 pp., kosto 50 c.</p> - -<p><i>La kolorigisto aer-veturanto</i>, tradukita de la Grupo de Monaco. Ĉe -Hachette, 24 pp.</p> - -<p>Ankaŭ en Parizo ni vidis la novan Rusan monatan gazeton, -<i>Esperanto</i>, kaj korege ĝojas pro ĝia beleco. Ĝi ja ŝajnas esti -inter la manoj de tre fortaj kaj energiaj kundukantoj.</p> - -<p>Estas atentinde ke nuntempe preskaŭ ĉiuj Esperantaj gazetoj -pliboniĝis rilate ekstera vidaĵo. Antaŭe oni ricevis ilin legis -ilin, kaj kaŝis ilin, por ke amikoj ne vidu tiajn malbonajn revuojn. -Kontraŭe, ni nun fiere kuŝigas la Esperantajn ĵurnalojn sur niajn -skrib-tablojn kaj aliloke, por ke ili, pro siaj belaj eksteraĵoj, -altiru la atenton de la ekrigardanto. Tiu ĉi estas vera signo de -progreso.</p> - -<p>Inter la diversaj avizoj, kiujn enhavis la restaĵo de la -korespondado, estas nur eble citi malmultajn.</p> - -<p>Nia agema Dovera Grupo perdis la servojn de ĝia antaŭa tre energia -Sekretario, S<sup>ro</sup> Geddes, sed ni devas gratuli la grupon trovinte -novan Sekretarion en S<sup>ro</sup> Chitty, kies fervoreco estas sufiĉe -bone-konata. Sir William Crundall, la eminenta Urbestro de la -havena-urbo, konsentis fariĝi la grupan Prezidanton—honoron pro kiu -ni kore dankas lin.</p> - -<p>La Dovera Komerca Ĉambro donacis £2 2s. al la Bulonja Kongreso.</p> - -<p>Du filinoj de nia nelacigebla Maître Michaux edziniĝos ĉe la -suprenomita Kongreso. Ambaŭ la edzoj estos Oficiroj de la Franca -armeo, kaj ankaŭ Esperantistoj. La atestantoj estos D<sup>ro</sup> Zamenhof -mem, kaj tri aliaj Esperantistoj el Canada, Peru kaj Hispanujo. Oni -diras ke la sub-urbestro eĉ Esperantiĝas, por povi fari Esperantan -paroladon ĉe la ceremonio! Bonege!</p> - -<p>Pri la Kongreso mem estas plezure ekvidi ke ĝi promesas esti eĉ -pli signifa ol ni atendis. Jam kelkaj aŭtoritatuloj certigas ke pli -ol tri mil Esperantistoj ĉeestos. Certe ni ĉiuj plezure atendas la -5<sup>an</sup> de Aŭgusto por renkonti tiujn amikojn, kies nomoj jam estas -ĉiu-tagaj vortoj ĉe ni, kaj kies agoj kuraĝigas nin je la ĉiama -propaganda laborado.</p> - -<p>S<sup>ro</sup> René Deshays, la fama verkisto de la bela kanto La Vojo, -verkis, por la Kunveno, novan himnon al D<sup>ro</sup> Zamenhof.</p> - -<p>La Grupo de Liège, Belgujo, deziras ke ni petu tiujn Esperantistojn, -kiuj vizitos la Lieĝan ekzpozicion, ke ili ankaŭ venu al la Grupaj -kunvenoj, kiuj okazas ĉiuj lundoj kaj vendredoj (je la oka horo -vespere), en la kafejo "Au petit Trianon," Bvd. de la Sauvenière, -apud la Reĝa Teatro.</p> - -<p>S<sup>ro</sup> Boirac, Rektoro de la Diĵona Universitato, deziras altiri la -atenton de la tutmonda Esperantistaro al la libertempa kurso ĉe tiu -Universitato kiu daŭros de 1 Julio ĝis 31 Oktobro. S<sup>ro</sup> Lambert -jam tre sukcese faris Esperantajn kursojn kaj intencas samon fari -tiun ĉi jaron. Li plezure sendos pluajn informojn, se oni petos ilin -de la Universitato de Dijon.</p> - -<p>S<sup>ro</sup> Michaux sendis al ni la sekvantan sciigon pri la Universala -Kongreso:—</p> - -<p><i>Grava Alvoko.</i>—La unua Kongreso estonte, laŭ la parolo de D<sup>ro</sup> -Zamenhof, la paĝo la plej serioza de la Esperanta historio, estas -necese ke ĉiu Esperantisto respondu jese al nia alvoko. Tiu ĉi -elmontro devas fari grandan impreson tra la tuta <span class="pagenum">87</span> mondo, ĝi devos -gajni la indeferentulojn kaj plie venki la malamikojn. Estas pro tiu -celo ke D<sup>ro</sup> Zamenhof prezidos la unuan kongreson kaj volas ke -ĉiu ĉeestanto subskribu kun li la netuŝeblajn kaj fundamentajn -regulojn de la lingvo.—Do, ĉiu vera Esperantisto devas veni al -la Kongreso, malgraŭ ĉiuj malfacilaĵoj. Li tiel tre helpos la -definitivan triumfon de nia kara afero.</p> - -<p><i>Kunvenoj.</i>—La Kongreso komencos la 5<sup>an</sup> de Aŭgusto kaj daŭros -unu semajnon. La Komitato speciale insistas por ke ĉiuj kongresanoj -ĉeestu almenaŭ je la 6<sup>a</sup>, 7<sup>a</sup>, kaj 8<sup>a</sup> de Aŭgusto. Tiuj ĉi tri -tagoj estas rezervataj por la plej gravaj kunvenoj.—La 10<sup>an</sup>, -okazos ĝenerala mara promenado, dum kiu oni vizitos Esperantistajn -havenojn, Anglajn kaj Francajn.—La sekvantajn tagojn, variaj -distraĵoj.—Ĉiuj kiuj povos, aŭ kanti, aŭ deklami, bonvolu -tion sciigi al ni. Ni plie organizos vesperkunvenon kun naciaj -vestaĵoj.—Ni tre insistas por ke ĉiu kongresano kiu akceptas tion, -skribu tuj al ni.</p> - -<p><i>Ekspozicio.</i>—Granda Ekspozicio estos organizata. Ĉiuj grupoj -Esperantistaj estas petataj sendi kiel eble plej multajn dokumentojn -al S<sup>ro</sup> Deligny, sekretario de la grupo de Saint-Omer (France).</p> - -<p><i>Aliĝoj.</i>—Ĉiu Esperantisto kiu sendos almenaŭ 5 frankojn ricevos -(krom la karton kiu permesos ĉeesti ĉe ĉiuj kunvenoj aŭ festoj de -la Kongreso kaj ricevi rabaton da 50 po 100 sur la fervojoj) detalajn -programojn kaj ilustritan gvidlibron de Boulogne, kaj de la Kongreso.</p> - -<p>Senutile estas diri ke la kartaj prezoj ne sufiĉos por egaligi la -elspezojn. Ni do danke akceptos la monoferojn kiujn oni bonvolos al -ni sendi.</p> - -<p>Por ĉiuj sciigoj, sin turni al: "S<sup>ro</sup> Michaux, -advokato—Boulogne-sur-Mer (France)."</p> - - -<p style="padding-left:10%;">P.S.—<i>Ni petas ke niaj kunverkantoj bonvolos sendi kelkajn -artikolojn kiel eble plej baldaŭ. Dum nia vojaĝo la enhavo de la -tirkesto ne bone kreskis!</i></p> -</div> - - -<div id="est2-6-15" class="article" lang="eo"> -<h3>DONI AŬ NE DONI!</h3> - -<p class="center"><b>E.W.</b></p> - - - -<p>Ĉirkaŭ la jaro 1847 multe da laboristoj ne plu dungiĝis en la -regaj fabrikejoj ĉe Deptford. Tiame oni ne kutimiĝis aŭdi pri du -milionoj da malsataj estaĵoj en sia lando, kaj terura estis la ideo -ke 2,000 homoj mizeriĝis senkulpe. Estis ankaŭ terure vidi arojn -da viroj lacaj kaj hontemaj, kiuj marŝis malrapide kaj silente, -rigardante surtere.</p> - -<p>Ili ne povis trovi laboron, kaj ne volis almozuliĝi; apenaŭ mano -ŝanceliĝe etendiĝis por ricevi modeste prezentitan donacon.</p> - -<p>La unuan fojon ke mi renkontis aron da tiuj ĉi malfeliĉuloj mi ne -havis monon sur mi, sed preskaŭ senvole mi donis mian mufon kaj -rapide ekdemetis miajn felajn kolumon kaj manumojn, dirante: "Mi -petas, prenu tion ĉi kaj ĝin vendu."</p> - -<p>Unu viro repuŝis mian manon, kaj dua diris: "Ke Dio benu vian korpon -kaj animon, vi bonkora idiotulino! Ĉu vi ne povas vidi ke tio ne -donos al ni unu duonon da plenbuŝo da pano, kaj vi estus malvarma la -tutan vintron?"</p> - -<p>Estis vere, ĉar ili estis inter 400 kaj 500 viroj.</p> - -<p>De tiu tempo mi ĉiam portis mian monujon kiam mi promenis, ĝis fine -mi ne havis plu moneron, krom ŝilingo, kiun mi gardis por aĉeti -poŝtmarkojn.</p> - -<p>En tre malgranda strateto mi renkontis subite unu el la malriĉeguloj -nun ja almozulo. Li ŝajnis tiel sovaĝa, tiel malespera, ke mi -preskaŭ timis lin preterpasi, sed, kiam mi diris: "Mi bedaŭras, mi -ne havas monon," li nur ĝemis kaj mi lin lasis. Post kelkaj paŝoj -mi memoris la ŝilingon, kaj mi sciis ke mi trompis lin. Kompreneble -mi kuris kaj, lin atinginte, diris "Nesciante, mi mensogis al vi, mi -forgesis tiun ĉi ŝilingon. Prenu ĝin."</p> - -<p>Li unue min rigardegis, tiam li ekkriis "Ho vi bona kara estaĵino, -diru al mi vian nomon kaj adreson. Mi repagos ĝin al vi."</p> - -<p>"Ne," mi diris. "Donu ŝilingon kiam vi havos monon, al iu via kunulo -kiu ĝin bezonas."</p> - -<p>"Fraŭlino, neniam mi <i>ne</i> faris tion, diru al mi tamen vian nomon, -por ke mi ĵuru je ĝi!"</p> - -<p>Mi petis lin neniam blasfemi, sed mi diris al li mian nomon kaj, kun -manpremo, ni disigis.</p> - -<p>Unu el miaj amikoj, pastro kiu pli frue estis advokato, alvenis al mi -kaj sin turnis por akompani min. Mi kredas ke, vidante la manpremon, -li pensis ke mi monon donacis, ĉar li ekkomencis longan predikon -pri la malbonmoreco de nediskreta almozdono. Li min sciigis ke oni -multege oferdonis pro la 2,000 senlaboruloj, ke komitato el viroj -saĝaj kaj sindonemaj informiĝis pri ĉies karaktero, tial ke nur -merituloj ricevu helpon.</p> - -<p>Mi lin demandis ĉu li konsilis al la malmerituloj ŝteli, sin -mortigi, aŭ morti pro malsato, sed li ne bonvolis respondi al -rimarko tiel nerespektoplena.</p> - -<p>Li anstataŭe sciigis min ke mi devos aĉeti biletojn por doni al la -almozuloj, tiel certigante, ke mia mono elspeziĝos en pano, kaj ne -en biero kaj alkoholo.</p> - -<p>Enfine li min preskaŭ konvinkis ke mi grave <span class="pagenum">88</span> pekis, kaj dum du tagoj -mi pentis pro mia memindulgo. Mi ne aĉetis biletojn, ĉar ĝis la -venonta monato mi ne havus monon.</p> - -<p>La kvaran tagon mi vekiĝis feliĉa, ĉar mi pensis: "Ne estas certe -ke mi helpis al friponoj kaj ankaŭ la plej malvirtulojn iafoje -plibonigis bonaĵo."</p> - -<p>Post iom da tempo oni aŭdis malbonajn raportojn pri la mirinde -organizita help-komitato. Centoj da homoj devis ĉiutage stari -multajn horojn sur la stratoj por atendi sian vicon por enskribi -siajn nomojn kaj adresojn. Neniu el ili ricevis nutraĵon, sed, la -morgaŭan tagon ili devis denove atendi (ofte dum sep horoj) sur la -stratoj por ricevi panbiletojn kiujn ili devis porti al bakistoj por -havi panon por du tagoj. De tagmezo ĝis la tria aŭ kvara horo de -mateno la stratoj, en kiuj loĝis tiuj bakistoj amasiĝis de viroj -kaj kelkaj virinoj kies edzoj ne plu povis marŝi. La plej fortaj -baraktis al la butikoj kaj frue ricevis panon, la plej malfortaj -nenion ricevis, kaj ofte tiujn ĉi svenis kaj estis forportataj -hejmen de la policanoj. Policanoj ankaŭ devis aresti pli ol 200 da -ebriuloj kiuj, ricevinte panon, ĝin forportis al la drinkejo por -ĝin ŝanĝi kontraŭ alkoholo.</p> - -<p>Kiam mi eltrovis ke tiuj ĉi famoj ne estis neigeblaj, mi pensis: -"Pli bone estis agi memstare ol konfidi en komitato el viroj tiel -saĝaj kaj sindonemaj!"</p> - -<p>Eble mi eraris, sed estas malnova proverbo: <i>Kion vi atendas de -porko, se ne blekon</i>, kio signifas: <i>Kion vi atendas de tre maljuna -virino se ne sentimentalan malsaĝecon.</i></p> -</div> - - -<div id="est2-6-16" class="article" lang="eo"> -<h3>MEMOROJ PRI IRLANDO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Florence A. Meigh.</p> - - - -<p>Kvankam oni ofte aŭdas malafablajn rimarkojn pri Irlando kaj la -tieaj malriĉaj loĝantoj, ĝi estas sendube tre interesa lando kie -pasigi la somerajn libertempojn. Aparte de la belegaj pejzaĝoj kaj -interesaj antikvaj konstruaĵoj, oni allogiĝas per la kuriozaj -kutimoj, spirito kaj boneco de la vilaĝanoj. Eble multe da la eraraj -ideoj pri ili deveniĝis de la pentraĵoj kiujn oni kelkafoje vidas, -kiuj image ilustras "Irlandan Vivon." Tiuj ĉi ofte estas tiel -ridindaj, kiel ili estas malkorektaj; kaj se oni demandus de malklera -Angla laboristo "Kiel vivadas la Irlandano?" Eble li dirus "Li estas -viro kiu manĝas nur terpomojn kaj loĝas ĉe malgranda malpura -dometo, kune kun siaj porkoj, kortbirdoj kaj azeno." Certe mi ofte -estas vidinta la kortbirdojn en la kuirejo, sed nur unufoje mi estas -vidinta la porkon dormanta paceme sur la pordŝtupo kun la nudpiedaj -geknaboj ludantaj apude. La malaltaj dometoj kun blankigitaj muroj -kaj dikaj pajlaj tegmentoj estas tre pentrindaj; sed malfeliĉe la -luantoj ne ĉiam sin ĝenas pri la eksteraj riparoj ĉar mi rimarkis -kelkafoje, ke kiam la kamentubo rompiĝis, oni ĝin anstataŭis per -ligna barelo sen aŭ supro aŭ malsupro.</p> - -<p>La kredemo pri la agoj de la protektanta sanktulo "Patrick" estas -tre kurioza. Estas bonekonata fakto ke estas nek serpentetoj nek -bufoj en Irlando; kaj kiam mi foje demandis <i>Kial</i>? Viro diris al -mi ke "La benita Sanktulo Patrick ilin forpelis maren antaŭ multe -de centjaroj" kaj li montris al mi pentraĵon kiu atestis almenaŭ -al sia kontentigo la verecon de sia raporto. Sed estas kurioza -fakto ke, kvankam mi estas preninta tie kelkajn bufojn, ili ĉiam -mortas post mallonga tempo; tiel oni devas konjekti ke la malbeno -de la sanktulo ankoraŭ restas sur la bufa raso! Kompreneble ĉe la -kamparaj kvartaloj oni malofte renkontas aŭtomobilojn kaj sekve la -azeno (kiu estas la precipa ŝargbesto de la malriĉuloj) prenas -tiun ĉi okazon certigi sian obstinegan naturon. Mi neniam forgesos -rajdinte trans marĉego kune kun amiko sur memmova bicikleto. Ni -estis sur longa rekta vojo, kie azeno estis vaginta. Aŭdante la -bruon de la bicikleto li staris por ĉirkaŭrigardi, sed laŭta -blovego de la korno funkciis magie kaj li forkuris antaŭ ni blekante -timeme. Je ĉia posta blovego la ĉaso pli rapidiĝis, ĝis ni -preskaŭ flugis. Estis neeble preterpasi lin ĉar li kuris de flanko -ĝis flanko de la vojo; kvankam post unu mejlo la vojo bonŝance -forkiĝis kaj nia amiko rapide diris adiaŭ.</p> - -<p>La malgrandaj kamparaj kvartaloj ne ĉiuj posedas preĝejojn kaj -la adorantoj devas ofte veturi kelkajn mejlojn dimanĉe. Mi estas -vidinta ok aŭ naŭ azenojn (kun ŝargoveturiloj) alligitaj al muro -apud la preĝejo, atendante dum la okupintoj sin konfesas. Sed la -veturilaj sidejoj estis tre ridindaj. Oni vere diras ke "<i>Neceseco -estas la patrino de elpenso</i>" kaj ĉar la ŝargoveturiloj ne ĉiuj -posedis sidejojn oni estis uzinta ordinarajn kiurejajn seĝojn; sed -historio ne rakontas kio okazus se la veturisto erare veturis en la -defluilon.</p> - -<p>Estas malmulte da almozuloj en Irlando sed ilia metodo demandi -almozojn estas tre amuziga. Okazis foje ke mi sidiĝis ripozi -voj-flanke, kiam almozulino alproksimiĝis. Ŝi demandis monon per -hipokrita, malforta voĉo kaj diris ke se mi donus <span class="pagenum">89</span> al ŝi: "La -anĝeloj rekompence faros mian liton ĉiele." Sed kiam mi rifuzis, -ĉar ŝi estis sufiĉe forta por labori, ŝi formarŝis kaj rapide -esprimis la deziron ke: "La diablo venos kaj enmetos aron de urtikoj -en la liton." Ordinare la donaco de sespencoj elvokas sufiĉajn -benadojn por plenigi malgrandan libron.</p> - -<p>Oni rakontas ŝercan rakonton pri la longeco de la Irlando mejlo kiu -estas 1,440 futoj pli longe ol la Angla mejlo. Foje viro kiu vojaĝis -ĉe County Antrim (kie oni nune kalkulas Angle) demandis de policano -"Kiom da mejloj malproksime estas B—?" La policano respondis "Nu! -estas nur 12 mejloj se vi marŝas sur la maldekstra flanko de la -vojo, sed, se vi marŝas sur la dekstra flanko estas 15½ mejloj." -Li poste klarigis ke oni ne estis forpreninta la malnovajn Irlandajn -mejlstangojn kiam oni enmetis la Anglajn sur la kontraŭa flanko de -la vojo. Ankaŭ mi ofte estas rimarkinta ke kiam vilaĝano diras ke -estas "nur unu mejlo kaj peco al X—," la peco estas multe pli longa -ol la mejlo!!</p> - -<p>Sed tio ĉi estas nur bagatelo kaj oni multe lernas per sperto.</p> -</div> - - -<div id="est2-6-17" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">FREMDULO EN FREMDALANDO.</h3> - -<p>De C. W. T. Reeve.</p> - -<p>(Muziko jam verkita presiĝos kiam sufiĉe da mendoj riceviĝis de -S<sup>ro</sup> Reeve).</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Vojaĝinte tra la mondo, Mi alvenis al Londono;</span> - <span class="i0">Aŭdis fremdan babilaĵon, Mi ne sciis eĉ la sencon.</span> - <span class="i0">Sed sufiĉe, pantomime, Mi divenis facilege.</span> - <span class="i0">Tie fraŭlo renkontante, Fianĉinon kaj vidante</span> - <span class="i0">Ke la bopatrin’ estonta, Estas eble ne venonta,</span> - <span class="i0">Li ĝojiĝas, ŝin salutas. Ĝoj’-esprimojn li elŝutas:</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i2"><i>Aj se Gud De! Haŭ du ju du? Baj Ĵov ju du luk fajn!</i></span> - <span class="i2"><i>Pre tek e sit, maj ledi fer, Jur lajk e roz divajn.</i></span> - <span class="i2"><i>Naŭ tek e kek bisajd jur plet. Ajl por aŭt jur ti.</i></span> - <span class="i2"><i>Ju ĉarm mi, dir, Ho du ste hir. Haŭ kud ju se Gud Baj?</i></span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Alveninte al Hindujo: Ŝajnis al mi Varmegujo!</span> - <span class="i0">Sed agrabla estas ŝanĝo, En la land’ kaj dum vojaĝo.</span> - <span class="i0">Ve, mi estis malkontenta, Ke la besto hommanĝanta</span> - <span class="i0">Ne troviĝas sur la strato: Nur en kaĝo je la ĉirko.</span> - <span class="i0">Iris mi Kortegon Raĵan, Kaj la festsaluton lernis,</span> - <span class="i0">Kiun aminduma Hindo, Diras al kort’ danculino:</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i2"><i>Ram ram o meri pijari, Tu bare naĉti haj;</i></span> - <span class="i2"><i>Aŭr tere hi ĥub gane se, Muĝe kuŝ ata haj.</i></span> - <span class="i2"><i>Asman se aji ho? Bolo! Aŭr devi pajdi ho</i></span> - <span class="i2"><i>Ja dunja ki ho? Ganne do, To mera aram ho.</i></span></div> - -<p><i>Traduko</i>:</p> - -<div class="stanza"> - <span class="i4">Saluto ho mia karulino, Vi bone dancadas</span> - <span class="i4">Via bonega al mi kantado, Plezuron tre donas</span> - <span class="i4">Ĉu vi estas de ĉielo? diru! Diino naskiĝis</span> - <span class="i4">Aŭ al mond’ apertenas? Sciigu! Tiam mi gojiĝos.</span></div> - -<p class="near_sig">(<i>Ĥoro de</i> S<sup>ro</sup> <span class="sc">Parsons</span>).</p> - -<div class="stanza"> - <span class="i0">Post alveno en Francujo, Mi rapidis al Parizo,</span> - <span class="i0">Granda bruo tie regis, Kaj pro tio mi tre miris</span> - <span class="i0">Parizanoj gajaj estas, Sinjorinoj min tre ĉarmas.</span> - <span class="i0">Veturiloj grandanombre, Forkuradas tre rapide,</span> - <span class="i0">Tuj mi vokas kondukiston, Mi veturas la bulvardon</span> - <span class="i0">Kondukisto al mi krias, Ĉar kvin frankojn nur mi donas:</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0"><i>Alor vun done pad purbuar. Ah, vre! vu net pa riŝ;</i></span> - <span class="i0"><i>L’ koŝen travaj pa pur la gluar, Il nem pa lez hom ŝiŝ.</i></span> - <span class="i0"><i>La proŝen fua, si vu vule, j’ve vu prete ma burs</i></span> - <span class="i0"><i>E kom sa alor vu pure Akitel prid la kurs!</i></span></div> - -<p class="near_sig">(S<sup>ro</sup> <span class="sc">Legoffre</span>, <i>du Havre</i>).</p> - -<div class="stanza"> - <span class="i0">Pri belega Italujo Poste mia kor’ sopiris,</span> - <span class="i0">Fama land’ de muzikistoj, De poetoj, de pentristoj</span> - <span class="i0">Kaj Napoli min altiris, Kies anoj tre feliĉaj</span> - <span class="i0">Estas se makaronion Ili povas ĉiam manĝi.</span> - <span class="i0">Tie brunan boatiston Mi renkontis, kaj subite</span> - <span class="i0">Li ekkantis la kanteton, Karan al Napola koro</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i2"><i>Amata Celestina, vjen! al mare a peskar;</i></span> - <span class="i2"><i>La luna alta e in ĉjel; perke in tera star?</i></span> - <span class="i2"><i>La barka mia vita e; la rete e amor,</i></span> - <span class="i2"><i>Affida ti a me, e vjen, e da il tuo kor.</i></span></div> - -<p class="near_sig">(<span class="sc">Clarence Bicknell</span>, <i>Bordighera</i>).</p> - -<div class="stanza"> - <span class="i0">Tiam havis mi plezuron Formigradi Hispanujon,</span> - <span class="i0">Kie polvo, bruo, suno, Hejto, ŝvito ŝajnas puno;</span> - <span class="i0">Kaj malbonaj registaroj Estas oftaj kiel gitaroj.</span> - <span class="i0">Sed mi tie gaj’ vivadis, Trinkis, dancis kaj kantadis</span> - <span class="i0">Kun ĝojegaj gejunuloj. Kaj ni ŝajnis frenezuloj</span> - <span class="i0">Kiam bovojn salutante, Ni foriris ekkantante:</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i2"><i>Vívan tóros i toréros, Sol i alegría!</i></span> - <span class="i2"><i>Ole por las morenítas D’ esta kompaníja!</i></span> - <span class="i2"><i>Abanikos i mantíljas, Flóres en la peĉo,—</i></span> - <span class="i2"><i>Mi pobre korasón está Róto i deséĉo!</i></span></div> - -<p class="near_sig">(<span class="sc">Norman Maclean</span>, <i>Aguilas</i>).</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-6-18" class="poetry" lang="eo"> -<p class="pagenum">90</p> -<h3 class="poem-header">LA ORA HORO (ELFED).</h3> - -<p>Tradukita el la Kimra Esperanten de Pastro T. Eli Evans.</p> - -<div class="verse" lang="cy"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ar ganol dyddiau trymaidd Daw ambell awr, mor euraidd!</span> - <span class="i0">Nid hafddydd goreu’r ddaear All fagu awr mor hawddgar.</span> - <span class="i0">Daw’n wyn o dragwyddolfyd, Gan hedfan drwy ein hadfyd.</span> - <span class="i0">Bu’r gwlith sydd ar ei haden, Un waith ar winwydd Eden.</span> - <span class="i0">Dros Fryn y Cariad hedodd, Ar fraich y Groes disgyhodd</span> - <span class="i0">Cyffyrddodd gwaed a’i gwenfron A daeth yn nes at ddynion.</span> - <span class="i0">Ar ganol dyddiau trymaidd Mae’n d’od—yr awr nefolaidd.</span></div> -</div> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Meze de malĝoja tago Jen venas la ora horo!</span> - <span class="i0">La plej bela somer-tago Ne povas doni tian horon!</span> - <span class="i0">Ĝi venas blank’ el l’ eterno Kaj flugas tra mizero nia</span> - <span class="i0">La roso sur ĝia flugilo Ja venis el Paradizo</span> - <span class="i0">Super la montet’ da Amo Kaj ripozis sur la Kruco.</span> - <span class="i0">Ĝian bruston sango tuŝis, Ĉe la homaro ĝi venis.</span> - <span class="i0">Meze de malĝoja tago Venas—la ĉiela horo.</span></div> -</div> - -<p>Dio ofte punas sekretajn pekojn per publika honto.</p> - -<p>Ĉio en Dio estas mirinda, kaj Dio estas mirinda en ĉio.</p> - -<p>La Sanktulo preferas havi Dion sen ĉielo, ol Ĉielon sen Dio.</p> - -<p>Kelkaj trompas siajn korojn, kaj, ĉe aliaj, la koroj trompas ilin mem.</p> - -<p>Meriti honoron sen ricevi ĝin estas pli bone ol ricevi honoron sen -meriti ĝin.</p> - -<p>La vero ne estas en tiu, kiu ne estas en la vero.</p> - -<p>Li, kiu ne prenos ekzemplon de aliaj, estos farata ekzemplon por aliaj.</p> - -<p>Peko estas en ĉiu sankta homo, sed ĉiu sankta homo ne estas en peko.</p> -</div> - - -<div id="est2-6-19" class="recipe" lang="eo"> -<h3>KRESPO<a href="#fnII.6.1" name="fnrefII.6.1"><sup>[1]</sup></a> PUNTA.</h3> - -<p class="center">(Recepto eltirita el "Annales Politiques et Litteraires").</p> - -<p class="center">Tradukita A. Vuillaume (Stenay).</p> - - -<p><i>Materialo.</i></p> - -<ul> -<li>Tri ovoj.</li> -<li>Sama pezo da sukero.</li> -<li>Sama pezo da tritika faruno.</li> -<li>Sama pezo da freŝa butero.</li> -<li>Da lakto sufiĉa kvanto.</li> -</ul> - -<p><i>Metodo.</i></p> - -<p>Miksu la sukeron kune kun la faruno, rompu la ovojn, agitu la tuton -aldonante la varmetigitan buteron. Varmetigu lakton, kaj ĝin verŝu -iom post iom, evitante sekajn amasetojn. Parfumu per vanilo aŭ rumo. -Hejtu paton, ŝmiru ĝin zorge kaj tenu ĝin iom klina, prenu unu -kuleron da pasto, lasu ĝin flui en la paton donante al la kulero -alternan movon, por ke la pasto sterniĝu unuforme kaj maldike. Tuj -kiam la krespo estas orkolorigita, elprenu ĝin per tranĉilo, volvu -ĝin ĉirkaŭ la tranĉila ŝtala plato kaj metu sur pladon.</p> - -<p>Tiuj krespoj, nomataj ankaŭ volvitaj krespoj, estas tre bonaj kiam -ili estas varmaj, sed ne malpli bonaj kiam ili estas malvarmaj. Oni -povas ilin konservi almenaŭ dum ok tagoj, se oni zorgas enmeti ilin -en ladan keston.</p> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTO:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.6.1"></a> <a href="#fnrefII.6.1">[1]</a> -Krespo (<i>France</i>, <i>crêpe</i>; <i>Angle</i>, <i>Pancake</i>) speco -de kukaĵo, kiun oni manĝas ordinare dum la Grasa Mardo, t.e., la tago -kiu finigas la karnavalon. -</p> - -</div> - -<div id="est2-6-20" class="article" lang="eo"> - -<h3>SAĜA HUNDO!</h3> - -<p>Viro, kiu zorgis grandan hundon por amiko kiu vojaĝis eksterlande, -malplaĉiĝis ĉar la besto ĉiam sidis en la plej bona seĝego.</p> - -<p>Unu tagon ideo frapis lin. Li eniris la ĉambron kaj trovis la hundon -en lia kutima loko, tial li marŝis fenestron kaj kriis "Katoj! -Katoj!"</p> - -<p>La hundo supersaltis kaj kuris al la fenestro, dum la viro sidis -seĝegon.</p> - -<p>Post kelkaj tagoj la hundo eniris la ĉambron kaj trovis ke lia -mastro sidis seĝegon.</p> - -<p>Irinte al la fenestro li bojis laŭte.</p> - -<p>La viro leviĝis por vidi tion kio okazas kaj la hundo saltis en la -seĝegon.</p> - -<p class="far_sig sc">F. E. Bearne (8225).</p> -</div> - - -<div id="est2-6-21" class="poetry" lang="eo"> -<p class="pagenum">91</p> -<h3 class="poem-header">LA SINAPSEMERO.</h3> - -<p>El "La Lumo de Azio" de Sir Edwin Arnold.</p> - -<p>Versigita de A. Motteau.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">... Kaj kiam ili trafis riverbordon,</span> - <span class="i0">Klinante sin, per manlevad’ salutis</span> - <span class="i0">Virino juna, dolĉokula; plore</span> - <span class="i0">Ŝi diris al la Majstro:—Ĉefsinjoro,</span> - <span class="i0">En figarbejo loĝas mi, kaj nutris</span> - <span class="i0">Fileton mian; lude, tra florejo</span> - <span class="i0">Kuranta li eltrovis serpenteton;</span> - <span class="i0">Ĉi-tiu ĉirkaŭ lia manradiko</span> - <span class="i0">Sin volvis, dum la knabo ride tuŝis</span> - <span class="i0">La buŝon kaj forklangon de l’ rampaĵo.</span> - <span class="i0">Sed baldaŭ li paliĝis kaj subite</span> - <span class="i0">Ne movis. Mi la kaŭzon nek komprenis,</span> - <span class="i0">Nek kial liaj lipoj lasis mamon.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">—"Li veneniĝis!" al mi diris iu;</span> - <span class="i0">Alia eĉ aldonis: "Tuj li mortos."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La karan idon mi ne volas perdi; </span> - <span class="i0">Mi petis do el ili kuracilon</span> - <span class="i0">Por lumredoni al okuloj liaj;</span> - <span class="i0">Ĉar estas tre malgranda la kismarko,</span> - <span class="i0">Kaj serpenteto povus nek malami,</span> - <span class="i0">Nek suferigi mian etan filon!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Sed, iu diris: "Estas jen sanktulo;</span> - <span class="i0">Sur la monteton nun li ĵus alvenis.</span> - <span class="i0">Demandu al la flavrobvesta viro</span> - <span class="i0">Ĉu kuracil’ ekzistas por malsano</span> - <span class="i0">De via filo." Tial mi tremanta</span> - <span class="i0">Tuj venis al vi, diefrunta Majstro,</span> - <span class="i0">Kaj plore malteginta la vizaĝon</span> - <span class="i0">De l’ kara infaneto, mi vin petis</span> - <span class="i0">Sciigi al mi ĉu ekzistas herboj</span> - <span class="i0">Por resanigi lin. Vi, Ĉefsinjoro,</span> - <span class="i0">Ne min forpuŝis; dolĉe vi rigardis</span> - <span class="i0">Kaj ame palpis la idetajn vangojn;</span> - <span class="i0">Sed lin vi revualis kaj tuj diris:</span> - <span class="i0">"Jes, fratineto, estas io taŭga</span> - <span class="i0">Por resanigi vin kaj vian idon,</span> - <span class="i0">Se baldaŭ ĝin vi povos al mi doni.</span> - <span class="i0">Mi petas, trovu da sinapo nigra</span> - <span class="i0">Nur eron, sed ne ĝin akceptu</span> - <span class="i0">El domo kie patro aŭ patrino,</span> - <span class="i0">Infano aŭ servisto iam mortis.</span> - <span class="i0">Bonege estos se tielan grenon</span> - <span class="i0">Vi povos trovi."</span> - <span class="i6"> Tiel vi parolis,</span> - <span class="i0">Ho, Ĉefsinjoro!</span> - <span class="i6"> Diris nun la Majstro</span> - <span class="i0">Kompate: "Jes, precize miajn vortojn</span> - <span class="i0">Vi ĵus ripetis, ho, Kisagotami!</span> - <span class="i0">Sed, ĉu vi trovis la sinapsemeron?"</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Mi iris, Majstro, kun l’ infan’ malvarma,</span> - <span class="i0">Al brusto lin premante, mi petegis</span> - <span class="i0">En ĉiun homloĝejon, tra la ĵunglo,</span> - <span class="i0">Kaj tra la urbo:—"Al mi ĉu bonvole</span> - <span class="i0">Vi donos eron da sinapo nigra?"</span> - <span class="i0">Kaj kiu tion havis al mi donis,</span> - <span class="i0">(Ĉar helpas malriĉulojn malriĉuloj).</span> - <span class="i0">Sed kiam mi demandis ĉu en domo</span> - <span class="i0">De tiaj geamikoj iu mortis,</span> - <span class="i0">Aŭ patro aŭ patrin’, infan’, servisto?</span> - <span class="i0">Tuj ili diris:—"Ho, fratino kara!</span> - <span class="i0">Demando via tute stranga ŝajnas:</span> - <span class="i0">Mortintoj tre superas la vivantoj!"</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Dolore do mi tuj redonis eron,</span> - <span class="i0">Por aliloken iri. Sed mi aŭdis:</span> - <span class="i0">"Jen estas grajno, sed ni perdis sklavon;</span> - <span class="i0">Jen estas ero, sed la mastro mortis;</span> - <span class="i0">Jen estas semo, sed semisto mortis</span> - <span class="i0">Dum l’ intertemp’ de pluvoj al rikolto."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Nenian domon trovis mi grenhavan</span> - <span class="i0">En kiu, Majstro, jam neniu mortis.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La senridetan idon malvarmegan</span> - <span class="i0">Sub river-vinberlaŭbo mi kuŝigis,</span> - <span class="i0">Por veni ree al vi piedkisi,</span> - <span class="i0">Kaj peti por <i>sinapa sem’ sen morto</i>:</span> - <span class="i0">Sed mi tre timas ke l’ infano mia</span> - <span class="i0">Hieraŭ mortis, kiel iu diris.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Fratino mia, diris nun la Majstro,</span> - <span class="i0">Vi trovis, dum vi serĉis neeblaĵon,</span> - <span class="i0">Balzamon laŭan, kaj gravegan scion.</span> - <span class="i0">Mortinta jam sur via brust’ hieraŭ</span> - <span class="i0">Ripozis via ido. Karulino,</span> - <span class="i0">Vi scias nun ke la homar’ tutmonda</span> - <span class="i0">Kortuŝe vian perdon vere ploras:</span> - <span class="i0">Dolor’ de ĉiuj malgrandigu via!</span> - <span class="i0">Ho ve! volonte mi la sangon mian</span> - <span class="i0">Elverŝus por haltigi viajn larmojn,</span> - <span class="i0">Se povus tio de l’ malbeno homa</span> - <span class="i0">La kaŭzon trovi. Kial amo sankta</span> - <span class="i0">Fariĝas agonio? Kial milionojn</span> - <span class="i0">Da homoj, tra la floroj, oni trenas</span> - <span class="i0">Al oferado sanga, kiel brutojn?</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La knabon enterigu—dum mi serĉas.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-6-22" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">92</p> -<h3>LA FRATOJ DE BIRCHINGTON’.</h3> - -<p class="center">(Legendo de la Insulo de Thanet, Anglolando).</p> - -<p class="center">Originale verkita de Sydney H. Emptage.</p> - - -<p>De la enŝipigejo de nia urbo, Margate, rigardante al la Okcidento, -oni povas vidi, malproksime de proksimume naŭ mejloj, du altajn -turojn de tute similaj vidiĝoj, kiuj elstaras kontraŭ la horizonto -sur la ekstrema rando de la krutaĵo. Tiuj turoj—kiujn oni nomas -"Reculvers’"—estas la restaĵo de antikva monaĥa preĝejo, -konstruita antaŭ multe da centjaroj, kaj jam utiligita dum la regado -de nia Henriko IIa. (jarojn 1135-1154). - -Nu, oni diras, ke la turoj ne estis parto de la originala preĝejo. -Oni rakontos al vi du diversajn legendojn, laŭ la gusto de la -rakontanto—unue, ke ili estis aldonitaj de abatino, kiel dankpago -ĉar ŝi saviĝis el terurega ŝippereo—due, ke konstruis ilin la -"Fratoj de Birchington’," ankaŭ kiel dankpago. Jen sube la dua -legendo, laŭ niaj lokaj saĝuloj.</p> - -<p>Kiam regadis nia Henriko IIa., en Reculvers vilaĝo staris sentura -monaĥejo, en kiu loĝadis kiel ĉefabato certa Rikardo de -Birchington’, saĝa, bona, religia homo, kiu preĝis, fastis kaj -pentofaris senĉese; li estis mondfama pro sia sankteco. Vere feliĉa -homo—laŭ sia idealo—oni pensus, kvankam li ne dormadis sur lito -de rozoj; sed neniu povas ĝui perfektan feliĉecon, kaj li havis -sian dornan kronon. Ĝi estis efektive lia frato Roberto, ankaŭ "de -Birchington’." Tiu ĉi kavaliro tute similis al Rikardo—ekstere, -tio estas, kaj nur ekstere, ĉar li ne estis sanktulo—kaj el tiu -simileco kreskis ĉiuj specoj da malplaĉaĵoj. Roberto mokis sian -fraton; drinkis, blasfemis, eĉ mortigis kaj ĉiam serĉadis okazon -por ĉagreni lin. Malbonaj viroj, kiuj malamis la ĉefabaton, -aŭdinte pri certaj pekoj de Roberto, ofte diris kun palpebrumo—"Ho -jes! ni bone scias, sed ... ĉu li ne estis Rikĉjo?" Tiaj kalumnioj -treege vundis la bonulon, sed li pacience suferis kaj nenion diris.</p> - -<p>Nu, la Princo de la Mallumo ekzamenis sian nigran libregon, en kiu -li konservas registron de la pekemaj homoj, kaj ekvidante sub la -flamskribita nomo de "R—— de Birchington’" grandegan nombron da -pekoj, li alvokis diableton kaj ordonis al li:—</p> - -<p>"Supreniru teren kaj alportu tien ĉi la viron, kies nomo aperas sur -tiu ĉi surskribeto. Mi trovas, ke lia ŝuldo tro pligrandiĝas, kaj -li devos elpagi ĝin tiun tagon mem. Foriru!"</p> - -<p>La morgaŭan tagon, la monaĥoj serĉadis ilian ĉefon, kiu estis -malaperinta.</p> - -<p>Kie li estis? Nek en kelo, nek en preĝejo; li tute neniiĝis. -Maltrankvile ili atendis lian revenon ĝis la tagmezo, kiam -palvizaĝa vilaĝano rapide enkuris por sciigi ke li ĵus trovis la -ĉefabaton en la kamparo mortinta.</p> - -<p>Sekvis kriado, plorego, malĝojo; preĝas la monaĥaro, terurplena: -sonadas la mortsonoriloj, kaj la vilaĝo, kies anoj tre amis la -mortinton, alprenis funebran vidiĝon, silente bedaŭrante ĝian -perdon.</p> - -<p>Subite, en la mortĉambron, aperis la Sanktulo Thomas à Beckett. -Kvazaŭ per magio la bruego ĉesis, la sonorilado silentiĝis.</p> - -<p>La Sanktulo benis la kunvenon, ĉirkaŭrigardis kaj diris:</p> - -<p>"Kion vi havas, miaj filoj? Pro kio vi ploregas?"</p> - -<p>Ili unuvoĉe respondis "La ĉefabato."</p> - -<p>Sankt’ Thomas’ alproksimiĝis la mortulon, ekridetis, poste sulkigis, -kaj fine rimarkis:</p> - -<p>"Ha! mi tiel pensis. La Diablo havas lin."</p> - -<p>Je tiuj vortoj, teruro revenis al la aŭdintoj, kiuj tuj rekomencis -murmuri preĝojn, sed la Sanktulo trankviligis ilin, elstreĉante la -brakon kaj dirante:—</p> - -<p>"Ne timu, miaj filoj. Satano estas vere multepova, sed li ne povas -venki min, kiu estas ankoraŭ pli multepova. Mi devigos lin revivigi -mian fraton, Rikardon."</p> - -<p>Li forte frapigis kontraŭ la ŝtonoj sian episkopan bastonon. La -tero ekskuis kaj malfermis. Sur kolono da fajro elsaltis Satano, -grincante la dentojn kaj tremante pro kolero; sub brako li portis la -nigran libregon. La monaĥoj ankaŭ ektremis—ne pro kolero—ĉar la -Diablo ŝajnis minaci ilin; sed Sankt’ Thomas’ eĉ ne paliĝis.</p> - -<p>"Bone, perfidulo!" li kriegis, "ĉu vi jam alvenas? Kion vi faras, -serpento? Vi kredis ke vi povos ŝteli la puran animon de estonta -Sanktulo, ne vere? Nu, vi multe eraris. Reportu ĝin sen ŝanceliĝo, -kaj remetu ĝin en la korpon de tiu mortulo. Ne rifuzu! ĉar mi -avertas vin ... nu, la Infero sendube havas ĝiajn turmentojn, sed je -tia okazo mi elpensos por vi iajn ĝis nun nesonĝeblajn."</p> - -<p>Satano altigis la ŝultrojn, kaj malbenis sian malbonŝancon, sed li -tamen respondis kun respekto.</p> - -<p>"Pardonu min, Sankta Moŝto, mi petegas, ĉar tio ne estis mia kulpo. -Vi baldaŭe vidos ke mi havis rajton. Rigardu en mian libregon -jen aperas la nomo—"R—— de Birchington’, kavaliro, loĝanto en -Reculvers." Nu, <i>li</i> estis Rikardo—aŭ R—— de Birchington’, <i>li</i> -loĝadis ĉe Reculvers; ke li estis pastro anstataŭ kavaliro ne -estas mia eraro, sed de mia sekretario, kiu malbone enskribis lian -profesion. <span class="pagenum">93</span> Pura animo?" kaj li ridegis. "Ekzamenu, mi petas, la -kolekton da pekoj."</p> - -<p>Sankt’ Thomas’ sulkigis kiel fulmotondro. Per sia bastono, li batadis -la Diablon, samtempe kriante:—</p> - -<p>"Tio ĉi eble farigos vin pli zorgema. Vi eraris, idioto. Ĉu vi ne -sciis ke Rikardo havis fraton, Roberton? Ŝtelu lin, se vi volos; li -estas malbonulo kiel vi—sed, vi tuj reportos la animon de tiu sankta -homo. Nun, rapidu! ... rapidu!!"</p> - -<p>Pro manko da spirado, li ĉesis, kaj Apoljono, kiu vane penis eviti -la fortajn batojn, murmuris kvazaŭ li ploris pro kolero kaj honto:—</p> - -<p>"Bone, Via Sankteco ... sed mi jam nuligis la ŝuldon kaj...."</p> - -<p>"Rapidu!" interrompis S. Thomas’. "Aŭ mi batos vin denove."</p> - -<p>Apenaŭ li finigis la paroladon, kiam la mortulo ternis, oscedis -kaj malfermis la okulojn. La monaĥoj ĝoje alproksimiĝis al li, -gratulis pro lia mirinda reveno al la tera vivado, kaj poste fervore -dankegis Sankt’ Thomas’on. Dum ili ĉiuj interparoladis tiamaniere, -eniris la ĉambron Roberto, kiu alvenis por demandi pri sia frato. Li -ekdiris:—</p> - -<p>"Ho! graseguloj! Ĉu vi ion aŭdis pri...." kaj tuj neniiĝis. La -Infera Reĝo, sidiĝanta en angulo, elpuŝis raŭkan, mokeman ridon, -tordante sin de ĝojo, ĉar li tre ŝatis la konsternemajn vizaĝojn, -kiuj ĉiuparte ĉirkaŭturnis, kvazaŭ por eltrovi la kaŭzon de tia -dua malapero.</p> - -<p>Sed lia plezuro daŭris nur mallongan tempon. Sankt’ Thomas’ hokis -lin per la kolo, kaj piedfrapis lin per fortaj batoj.</p> - -<p>"Kiel? Ankoraŭ?" li demandis. "Ĉu vi jam forgesis tion, kion mi -promesis al vi? Kien vi alsendis Roberton? Al la Infero, sendube. Nu, -revenigu lin, kaj baldaŭe, aŭ...."</p> - -<p>"Ne, Sankta Moŝto," plendis la Mallumreĝo. "Rigardu en mian -libregon pro kiom da pekoj li ŝuldas min...."</p> - -<p>"Li ŝuldas al vi tute nenion ajn," respondis S. Thomas’. "Ĉar vi -mem certigis ke la ŝuldo estas jam nuligita. Ne penu trompi min, -perfidulo! Memorigu mian averton, kaj montru al ni Roberton."</p> - -<p>Post tiu parolado, okazis tondra bruego, kun flama ekbrilo, kaj oni -ne vidis plu la Diablon. Apenaŭ li foriris, kiam la tero denove -malfermis, kaj la korpo de malfeliĉa Roberto, elĵetinta el la truo -ĝis la plafono, falis pezeme sur la ŝtonplatojn.</p> - -<p>De tiu tago, la karaktero de Roberto ŝanĝis. Li forlasis sian -pekeman vivadon, konfesis sin kaj longe pentofaris, kiam post -senpekigo li eniris la monaĥejon, en kiu, la legendo ĵuras, neniam -antaŭe nek poste, loĝadis monaĥo tiel pia kaj tiel bonfarema. -Siajn posedaĵojn li ĉiujn vendis, disdonante la plimulton da mono -al la malriĉuloj de tiu kvartalo. La restaĵon li aldonis al simila -sumo provizita de Rikardo, kaj iom pli malfrue la monaĥa preĝejo -posedis du altajn kvadratajn turojn, kiujn la vilaĝanoj nomis "La -Dunaskitojn."</p> - -<p>Je tiuj ĉi tagoj nur restas fragmentoj de la muroj de la -preĝejo mem, sed dum kaj tra la pasintaj centjaroj fortike -elstaradis la frataj turoj, kaj—al ĉiuj kiuj kredas, aŭ konas -la legendon—sendube memorigas tiun mortigitan Sanktulon "Thomas à -Beckett," kiu savis el la teruroj de la Infero, la animojn de la -"Fratoj de Birchington’."</p> -</div> - - -<div id="est2-6-23" class="article" lang="eo"> -<h3>LA PATRUJO DE LA ROZESENCO.</h3> - -<p class="center">Ilarion Raytcheff (Burgas).</p> - - -<p>En la naturo ekzistas unu forta odoro al la homo kontentiga, ĝojiga. -Mi priparolas la roz-esencon, kies patrujo estas la Bulgaraj -roz-valoj.</p> - -<p>La parfumistoj scias ke du-trionoj da la rozesenco en la tuta mondo -eliras el Bulgarujo, ĝi estas pura, natura kaj forta.</p> - -<p>Dum la jaro 1903 Bulgarujo sendis kilogramojn da rozesencon kiel -sekvas: Al Anglujo 1,054, Aŭstrujo 64, Belgujo 4, Germanujo 1,027, -Italujo 36, Rusujo 272, Unuigitaj Ŝtatoj 1,467, Turkujo 393, -Francujo 1,870, kaj alien 22.</p> - -<p>Do 6,210 kilogramoj entute estis forsenditaj.</p> - -<p>Tiu ĉi cirkonstanco min devigas rekomendi tiun ĉi komercaĵon de -nia patrujo.</p> - -<p>Eksterlandaj fabrikistoj aĉetas ĝin por fari diversajn parfumojn.</p> - -<p>Rozesencon oni enmetas en ujojn da diversaj mezuroj, kaj vendas ĝin -proksimume je unu franko po gramo. Se oni volas aĉeti iom da la -esenco, oni skribu tien ĉi pri la dezirata kvanto, sendante poŝtan -mandaton aŭ poŝt markojn laŭ la dirita kosto. Oni plezure plenumos -mendojn de dek gramoj ĝis cent kilogramoj.</p> - -<p><i>Avizo de la Redaktoro.</i>—Mi ricevis de S<sup>ro</sup> Raytcheff, kiu estas -la Limpagej-estro ĉe Burgas, specimenon de tiu ĉi roz-esenco, kaj -tute senŝancele mi konsilas ke parfumamantoj mendu kelkajn gramojn -da la bonodora komercaĵo kaj tiel ne nur profitu pro Esperanto, -ricevante la veran parfumon, sed ankaŭ tiel montru al niaj Bulgaraj -amikoj ke Esperanto plifaciligas komercajn interrilatojn.</p> - -<p class="far_sig sc">H.B.M.</p> -</div> - - -<div id="est2-6-24" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">94</p> -<h3>MIA LIBERTEMPO.</h3> - -<p class="center">La Redaktoro.</p> - -<div class="left" lang="eo"> -<p>En kupeon, se plaĉos!</p> - -<p>Kaj, post la multenombraj trompet-blovoj, fajfoj kaj ekkrioj kiuj -akompanas la forveturon de Franca vagonaro, mi ektraveturis tiun -parton da Esperantujo kiu kuŝas inter Parizo kaj Marseille.</p> - -<p>Jam frumatene mi renkontis niajn bonajn amikojn S<sup>rojn</sup> Ducros -(patro kaj filo) kaj Legoffre en Havro, kaj poste, en tiu malgranda -oficejo kiu baldaŭ plilarĝiĝos, mi havis la plezuron paroladi por -la unua fojo kun Hungaroj. Efektive la Akcia Societo, kies estroj -estas D<sup>ro</sup> Fruictier kaj S<sup>ro</sup> Lengyel Pal estas ja internacia -oficejo. S<sup>ro</sup> Lengyel kaj lia helpanto nur parolas Esperante kaj -Hungare, S<sup>ro</sup> Mann estas Anglo, kaj D<sup>ro</sup> Fruictier kompreneble -estas Franco. Oni do aŭdas nur Esperanton, dum oni aranĝas la -tipliterojn por niaj progresemaj samtempaĵoj, la <i>Lingvo Internacia</i> -kaj la <i>Internacia Scienca Revuo</i>.</p> - -<p>Nu, revenante al la skuiga vagonaro, ni estas kvazaŭ en Anglujo, -ĉar ĉiuj kupeanoj estas Angloj.</p> - -<p>Pri la mirinda vojaĝo sur la Mediteranea maro ne estas mia nuna -intenco verki. Estas tute neeble vorte pritrakti tiun temon. Mi -nur skribu ke, post trankvilega vojaĝo, simila al la naĝado de -cigno sur spegula lageto, ni trovas nin ĉe Palma, ĉefurbo de la -Hispana insulo Majorca. Mi kredas, ke tie ne ankoraŭ troviĝas -Esperantistoj. Pro tio mi devis akompani la aliajn ŝipanojn kaj -atendi ĝis la morgaŭ antaŭ ekĝui la specialan privilegion de la -Esperantisto.</p> - -<p>Sed vere, kiam miaj estimataj amikoj Sinjorino kaj Kapitano -Cape-Montrosier kaj ankaŭ S<sup>ro</sup> Bresson renkontis min en Alĝero, -kaj kondukis min ĉiam kaj ĉie, la kunvojaĝantoj ja volus ĝui la -saman afablan kondukadon!</p> - -<p>Efektive, se mi ne estus havinta tiajn gegvidantojn, mi estus timinta -eniri la misteran antikvan urbon, kie troviĝas la ĉarmego de la -loko. Sed, post interesega promenado kun Sinjorino Cape, kaj post -neforgesinda matenmanĝo ĉe Araba restoracio, mi sentis min tute -sentima en la novaj ĉirkaŭaĵoj.</p> - -<p>Tiu transiro de Eŭropo en Afrikon ja postulas tutan volumon da -priskribo.</p> - -<p>Mi povus doni la menuon de tiu impresiga festo, mi eĉ povus desegni -la grandan lignan kuleron, kiu estis nia sola ilo por manĝo, sed -esprimi la senton esti en tia miksaĵo da nigruloj kaj diversaj -vestoj, mi tute ne povas.</p> - -<p class="pagenum">95</p> - -<p>Kaj kia kontrasto! Matene manĝante ĉe Araba domo, kaj vespere -dinante kun la Esperantistoj ĉe bela salono aŭskultante aron da -kleraj muzikistoj.</p> - -<p>En tiu tago, pli ol iam antaŭe, mi komprenis kiom mi gajnis, -lerninte Esperanton. Miaj kunvojaĝintoj nepre ne povas havi tiajn -plezurajn memorojn de la bela "Diamanto de la maro," kiel oni poete -nomas la blankan kaj verdan Alĝeron.</p> - -<p>Estis malĝoja momento kiam mi devis forlasi mian unuan Afrikan -urbon!</p> - -<p>La sekvantan tagon ni naĝis laŭlonge la interesan marbordon, kaj -posttagmeze granda plimulto da la ŝipanoj tre interese aŭskultis -pro-Esperantan paroladan en la salono. Vespere oni vidis multajn -Unufoliegojn sur la ferdeko.</p> - -<p>Estis signifa fakto ke almenaŭ du jam aĉetis lernolibrojn, kaj la -plej granda nombro jam konis iom pri la lingvo.</p> - -<p>Mia Alĝera sperto tute kuraĝigis min kiam mi alvenis en tiun -ĉarmegan urbon, Tunis. Kvankam mi ne renkontis la tie loĝantajn -Esperantistojn, mi neniel ŝanceliĝis eniri la antikvan urbon, -restoraciojn kaj mond-famajn bazarojn tute tiel, kiel mi estis de -longaj jaroj Tunisano.</p> - -<p>Sed, por miaj nunaj legantoj, ne estos konvene, ke mi detale -priskribu tiun urbon, sed estos pli bone ke mi tuj rapidu al bela -Maltujo, la fruktodona insulo kies estinta historio estas tiel sanga -kaj interesplena.</p> - -<p>Eĉ antaŭ la ŝipo haltis en la haveno mi rekonis niajn energiajn -kunbatalantojn, D<sup>ron</sup> Busuttil & S<sup>rojn</sup> Agius kaj Dominic -Chiantar.</p> - -<p>Tiuj ĉi tri sindonemaj amikoj afable veturigis min tra la belaj -ĉirkaŭaĵoj, kaj kondukis min en la luksegan ĉambregon de la -antikvaj Kavaliroj de S. Johano, kaj en diversajn preĝejojn. Ili -volu denove akceptu miajn dankojn!</p> - -<p>Kaj ĉiam kaj ĉie la sama lingvo, sen malfacileco komprenebla!</p> - -<p>Sed ne al Maltujo mi finigis mian Esperantan vagadon, ĉar, post -varmega vizito al la interesa Syracuse, mi trovis ĉe Palermo -la afablan Doktoron Nalli, Sekretario de la Sicilia Societo. Li -sindoneme dediĉis al mi tutan tagon, kaj pruvis al mi ke tiu kiu ne -vizitis Palermon mankis tute ĉarman urbegon.</p> - -<p>Tie ankaŭ mi havis bonegan matenmanĝon laŭ Palerma maniero, dum -miaj kunvojaĝantoj perdis pli ol du horojn ĉe granda hotelo Franca.</p> - -<p class="sc">Kiam en Romo, faru kiel faras Romo!</p> - -<p>Ja saĝa proverbo, kaj tiu kiu ne sekvas ĝian konsilon neniel povos -plene ĝui alilandan vojaĝon. Sed por ĝin plene efektivigi estas -kompreneble necese paroli aŭ la nacian aŭ la internacian -<span class="pagenum">96</span> - lingvon, -kaj mi persone trovis tiun ĉi la pli facilan kaj plezurigan el la -du!</p> - -<p>Tiun vesperon la menuo de la dinero sur la ŝipo presiĝis Esperante.</p> - -<p>Kaj nun, rilate la Esperantistoj, mia vojaĝo finiĝis. De komenco -ĝis fino unu longa senmakula plezurplena transiro de unu paradizo -ĝis alia.</p> - -<p>Ajaccio kaj Villefranche ne estas ĝis nun notindaj Esperantaj -luliloj.</p> - -<p>Efektive, miaj legantoj ne devas malkontentiĝi kiam ili eklernas ke -mi ne plu vizitis Esperantistojn. Krom apud Ajaccio, kie mi hazarde -renkontis nian eminentan botaniston kaj kunverkanton, S<sup>ro</sup> Clarence -Bicknell, kiu, portante la verdan stelon en la butontruo, serĉis -kreskaĵojn en kampeto, mi ne vidis konatan samideanon ĝis mia -reveno en Londonon.</p> - -<p>Tiel mi trafis mian deziron, kaj ĝuis la tutan ŝanĝon kiun -postulis la sano. Kaj, vere, kiam mi forlasis la belajn artoplenajn -urbojn de Italujo, kaj ĝiajn sonĝindajn lagojn, kaj diris "Ĝis -la revido" al la turist-plena Svisujo, mi ektimis ke mi ja estis -forgesinta Esperanton!</p> - -<p>Tia devas esti tuta ŝanĝo, ne vere?</p> - -<p>Sed mi nun ĝoje trovas ke la fingroj kuras sur la klavoj de la -skribmaŝino preskaŭ tiel facile kiel antaŭe, kaj ke la monta neĝo -ne sukcesis malfluidigi la fluon de Esperantaj pensoj.</p> - -<p>Je konkludo, mi konsilas ĉiujn kiuj povas fari tian vojaĝon: ne -ŝanceliĝu, sed iru morgaŭ, kaj <i>ankaŭ</i>, se eble, postmorgaŭ. Kaj -oni estas permesita bedaŭri ke oni ne ankaŭ iris hieraŭ—sed tiu -lasta estas eble iom nesaĝa!</p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<i>En voiture, s’il vous plaît!</i> - -<p>And, after the innumerable trumpet squeaks, whistles and cries which -accompany the departure of a French railway train, I commenced to -traverse that section of Esperantoland which lies between Paris and -Marseilles.</p> - -<p>Already, early, I had met our good friends Messrs. Ducros (father and -son) and Legoffre in Havre, and later on, in that little office about -to be enlarged, had had the pleasure of speaking for the first time -with Magyars. In fact, the Limited Company, of which Dr. Fruictier -and Mr. Paul Lengyel are the mainstays, is indeed an international -office. Mr. Lengyel and his assistant speak only Esperanto and -Magyar, Mr. Mann is an Englishman, and Dr. Fruictier is, of course, -a Frenchman. One therefore only hears the Esperanto tongue, while -the type is set for our progressive contemporaries, the <i>Lingvo -Internacia</i> and <i>Internacia Scienca Revuo</i>.</p> - -<p>Well, returning to the joggley railway train, we are as it were once -again in England, for all the travellers are English.</p> - -<p>Of the wonderful voyage in the Mediterranean it is not my present -intention to write. It is quite impossible to treat of such a subject -verbally. Let me but say that, after a most tranquil journey, -resembling the passage of a swan over a mirror-like lake, we find -ourselves at Palma, the capital of the Spanish island of Majorca. I -believe no Esperantists are yet to be found there. On this account I -had to accompany my fellow travellers and wait till the morrow before -commencing to enjoy the special privilege of the Esperantist.</p> - -<p>But, indeed, when my esteemed friends Mme. and Captain -Cape-Montrosier and M. Bresson met me in Algiers and conducted me -everywhere and always, my fellow travellers would indeed have liked -to enjoy the same kind guidance!</p> - -<p>In fact, had I not had such cicerones I should have feared to enter -that mysterious native town, in which the charm of the locality is -to be found. But, after a most interesting walk with Mme. Cape, and -after an unforgettable lunch in an Arab restaurant, I felt quite -fearless in my new surroundings.</p> - -<p>This transit from Europe into Africa demands a volume for -description.</p> - -<p>I could give the menu of this impressive meal, I could even depict -the large wooden spoon, which was our only aid, but as for expressing -the feeling of being in such a medley of black folk and varied -garments, I am quite incapable.</p> - -<p>And what a contrast! In the morning eating in an Arab house, and in -the evening dining with Esperantists in a fine hall, listening to a -band of able musicians!</p> - -<p>That day, more than ever before, did I understand how much I had -gained through having learned Esperanto. My fellow voyagers can -certainly not have the same pleasing memories of the "Diamond of the -sea," as the white and verdante Algiers is poetically called.</p> - -<p>It was a sad moment when I had to depart from my first African city!</p> - -<p>Next day we glided along the interesting coastline, and in the -afternoon the majority of the passengers listened with interest to -a pro-Esperanto talk in the saloon. In the evening many Broadsheets -were to be seen on the deck.</p> - -<p>It is a significant fact that at least two had already got textbooks, -and most knew something of the language.</p> - -<p>My Algerian experience quite braced me up when I arrived in -that most charming city, Tunis. Although I did not meet the -Esperantists residing there, I did not hesitate to enter the Old -Town, restaurants, and world-famed bazaars just as if I had resided -in Tunis for long years.</p> - -<p>But, for my present readers, it is not well that I should describe -this city, but better that I should hasten to beautiful Malta, the -fruitful island whose past history has been so bloody and full of -interest.</p> - -<p>Even ere the ship had come to a standstill in the harbour I -recognised our energetic comrades, Dr. Busuttil and Messrs. Agius and -Dominic Chiantar.</p> - -<p>These three devoted friends kindly drove me over the beautiful -surroundings, and took me into the luxurious hall of the Knights of -St. John of olden time, and into various churches. Will they kindly -accept my renewed thanks!</p> - -<p>And ever the same language, intelligible without difficulty!</p> - -<p>But it was not in Malta that I terminated my Esperantic wanderings, -for, after a broiling visit to the interesting Syracuse, I found in -Palermo the genial Dr. Nalli, Secretary of the Sicilian Society. He -kindly devoted a whole day to me, and proved that he who has not -visited Palermo has missed a city of many charms.</p> - -<p>There also I enjoyed an excellent lunch <i>à la Palermo</i>, while my -fellow tourists lost more than two hours waiting in vain at a French -hotel.</p> - -<p class="sc">When in Rome, do as Rome does!</p> - -<p>Truly a wise proverb, and he who follows it not can in no way fully -enjoy a foreign tour. But to carry it out completely it is of course -necessary to speak either the national or the international language, -and I personally found the latter the more easy and pleasurable of -the two!</p> - -<p>That evening the menu on board was printed in Esperanto.</p> - -<p>And now, as far as concerns the Esperantists, my journey had come to -its termination. From beginning to end one long unmarred pleasant -transition from one paradise to another.</p> - -<p>Ajaccio and Villefranche are not, up to the present, notable -Esperanto cradles.</p> - -<p>In fact, my readers must not be disappointed when they learn that I -no longer visited Esperantists. Except near Ajaccio, where I casually -met our eminent botanist and contributor, Mr. Clarence Bicknell, who, -wearing the green star in his buttonhole, was searching in a little -field for plants, I did not see a known Esperantist until my return -to London.</p> - -<p>Thus I carried out my wish, and enjoyed the thorough change which -health demanded. And, in truth, when I left the fine art-full cities -of Italy, and her lakes to be dreamed of, and had said <i>Au Revoir</i> -to the tourist-haunted Switzerland, I had begun to fear that I had -forgotten Esperanto!</p> - -<p>Such should a thorough change be, is it not so?</p> - -<p>But I now gladly find that the fingers run over the typewriter keys -almost as freely as of old, and that the mountain snow has not -succeeded in freezing the flow of Esperantic ideas.</p> - -<p>In conclusion, I advise all who can take such a journey: hesitate -not, but go to-morrow, and, if possible, on the day after to-morrow -also. And one may be allowed to regret that one did not go yesterday -as well—but this last is somewhat unwise, maybe!</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-6-25" class="article" lang="eo"> -<h3>"LA LEONOJ DE LA ARBARO DE GIR. (HINDUJO, N.W.)."</h3> - -<p class="center">Eltiraĵo de l’ "Madras Mail" de l’ 15.3.’05, de H.K.G.</p> - - -<p>La melfeliĉo, kiu ĵus okazis ĉe la Katiawar Arbaro, kiam Majoro -Carnegie mortiĝis de leono, malĝojamaniere atentigas al la stato de -leonoj Hindaj.</p> - -<p>Estas ĝenerale konjektita ke nuntempe ekzistas tre malmultaj leonoj -en Hindujo (la diferenco, inter la Afrika kaj Hinda leono, estas -bonekonata: la Hinda estas senkolharo).</p> - -<p>Tamen, tiu kredo de nelonge estas pruvita tute erara. Pro -nedisputeblaj postsignoj ilia nombro estas nune kalkulata ĉirkaŭ -100.</p> - -<p>Plie, tiuj ĉi leonoj fariĝis pli sentimaj ol antaŭe: iliaj -postsignoj troviĝas apud domoj apartigitaj, vilaĝoj, kaj eĉ urboj. -Ili elportis bestojn el limoj de la Kolegio Ĉefurba: la vilaĝanoj -ne volas vojaĝi krom grupe, kaj kun armiloj, kaj lanternoj, kaj eĉ -tiamaniere time.</p> - -<p>La kaŭzo de la plimultiĝo estas simpla: la Arbaro Gir’a dum multe -da jaroj estis gardita por ĉaso: granda spaco estas netrapasita de -homoj, kaj estas malmulte konata.</p> - -<p>Por savi la vivojn homajn kaj bestajn, kaj por eksigi perdon je la -malriĉaj vilaĝanoj, la tempo venis por detrui tiujn ĉi leonojn -ĝis ilia nombro estos multe malpliigata, kaj ĝis la danĝera -brutaro estos forpelata ree en siajn profundaĵojn arbarajn.</p> -</div> -</body> -</html> diff --git a/38240-h/vol2/e207.htm b/38240-h/vol2/e207.htm deleted file mode 100644 index 87e1f56..0000000 --- a/38240-h/vol2/e207.htm +++ /dev/null @@ -1,1915 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 7 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:none;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.near_sig {text-align: left; margin: 0.5em auto 0.5em 4em;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - -p.footnote {font-size: 90%; - text-indent: 0%; - margin-left: 10%; - margin-right: 10%; - margin-top: 1em; - margin-bottom: 1em; } - -sup { vertical-align: top; font-size: 0.6em; } - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-7-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:25%;">21. (Vol. II., No. 7.)</p> - -<p style="float:right;width:25%;"><i>Julio.</i> 1905</p> -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p>La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 41, Outer Temple, London, W.C.</p> - -<p style="font-size:80%;">All Communications should be sent to THE -EDITOR, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</p> -</div> - - -<div id="est2-7-2" class="left toc"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th></th><th>Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-11" class="sc">Month by Month</a></td><td class="numb">97</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-12" class="sc">Saved from Death</a> (General Cox)</td><td class="numb">98</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-14" class="sc">An Almost Modern Hermit</a> (E.W.)</td><td class="numb">100</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-15" class="sc">The Spanish Armada</a>, Lord Macaulay (translated by Ben Elmy)</td><td class="numb">102</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-16" class="sc">A Little Music</a>, from Dan Leno (translated by A. J. Hulme)</td><td class="numb">103</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-17" class="sc">Reminiscences</a>, Part VII. (Edward Metcalfe, M.A., Oxon)</td><td class="numb">104</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-18" class="sc">The Universal Congress at Boulogne</a></td><td class="numb">105</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-19" class="sc">The Four Henrys</a> (A. Motteau)</td><td class="numb">106</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-20" class="sc">Notes on the Orient</a> (Colonel H. K. Gordon)</td><td class="numb">107</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-21" class="sc">Three Greenhorns</a> (by 10549, N.Z.)</td><td class="numb">108</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-23" class="sc">A Bachelor’s Notions on Shopping</a> (by 9911)</td><td class="numb">110</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-25" class="sc">An Esperanto Evercirculator</a> (Dr. Martyn Westcott)</td><td class="numb">111</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-26" class="sc">From New Zealand</a> (Edward Young)</td><td class="numb">112</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-7-27" class="sc">Korsica, Seen from Italy</a> (Clarence Bicknell)</td><td class="numb">112</td></tr> -</table></div> - -<div id="est2-7-3" class="notice right" lang="eo"> -<p style="font-size:170%;">AVIZO GRAVA.</p> - -<p>La malnova firmo Buchanan, Scott & Co., fondita en la jaro 1870, -prezentas siajn komplimentojn al la Esperantistaro kaj anoncas ke, -post nelonge, interesa kaj enspeziga propono aperos en tiu ĉi spaco. -Ĉiu Esperantisto, ĉu membro de la konata grupo aŭ kies nomo -enskribiĝis en la Adresaro de D<sup>ro</sup> Zamenhof, kiu volas akcepti -tiun ĉi proponon povos samtempe ne nur ŝpari al si specialan -rabaton sed ankaŭ antaŭenpuŝi la disvastigon de Esperanto.</p> - -<p>BUCHANAN, SCOTT & CO.,</p> - -<p style="padding-left:10%;">Garthland Street,<br /> - -Glasgow, Scotland.</p> -</div> - - -<div id="est2-7-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> -<div class="left"> -<h4>The Remington</h4> - -<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> - -<p>Just think of it!</p> - -<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> - -<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> - -The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> - -<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> -100, Gracechurch St., London, E.C.</p> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> - -<h4>La Remington</h4> - -<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> - -<p>Pripensu je tio!</p> - -<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> - -<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> - -La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> - -<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> -100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-7-5" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas,</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas,</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti bonajn vinojn, kaj sin -turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadeau en Mercurey (S. & L.) France.</b></p> -</div> - -<div id="est2-7-6" class="reklamo right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. And it is read by ‘Esperanto’ -Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of the Best -Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow with -intelligent interest the great movements of Contemporary History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75 c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST. LONDON.</p> -</div> - -<div id="est2-7-7" class="notice left"> -<p style="font-size:140%;">FOR SALE.</p> - -<p style="padding-left:10%;"><span class="sc">160 Guinea ‘Broadwood’ Grand Piano</span> for £63. In fine -condition; Rosewood. For all particulars write to <span class="sc">The -Editor.</span></p> -</div> - - -<div id="est2-7-8" class="notice right"> -<p style="font-size:120%;">Correspondence Lessons in Esperanto</p> - -<p>ARE GIVEN BY</p> - -<p style="padding-left:10%;">Mr. A. MOTTEAU, Certified Teacher of Esperanto. -157, Earlham Grove. Forest Gate, London, E.</p> - -<p><i>7/6 the Quarter.</i></p> -</div> - - -<div id="est2-7-9" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> -<ul> -<li>Sro. <span class="sc">G. L. Browne</span>, Agento por Patentoj, 433, Birkbeck Bank -Buildings, London, W.C. Korespondados Esperante pri Patentoj kaj -ĉiuj aferoj.</li> - -<li>Frl. <span class="sc">Mitchell</span>, Acuba House, 65, Marquess Road, Canonbury, N. -Kun alilanduloj por ilus. p-k.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">W. Miles</span>, Inĝeniero, 80, Station Road, Petersfield, -Anglujo. Deziras kor. kun Esperantistoj per ilus. p-k. Tuj kaj ĉiam -resp.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">John Thompson</span>, 52, Blake Street, Barrow-in-Furness, -Anglujo. Nemetia forografanto. Deziras interŝ. kun Anglaj & fremdaj -Esperantistoj fotajn vidaĵojn de Barrow, kontraŭ tiuj de iliaj -urboj. Ĉiam respondos. Deziras renkonti Esperantistojn en Barrow.</li></ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. poŝtmarkoj).</p> -</div> - - - -<div id="est2-7-10" class="banner border center"> -<p class="pagenum">97</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;font-size:80%;width:37%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS -RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;width:60%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie. Esq., 67 Kensington Gardens Square, London. W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>NEW ZEALAND.—Esperanto Society, P.O. Box 50, Auckland.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis -poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj -laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, -67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - - -<p style="float:left;width:25%;padding-left:2em;">21. [Vol. II., No. 7.]</p> - -<p style="float:right;width:25%;font-size:80%;text-align:left;"> - Subscription, 3s. Per Annum. - Single Copies, 4d. net. Nos. - 2 to 13. 6d. each; Later issues - 4d. each, net.</p> - -<p>JULIO, 1905.</p> -</div> - - -<div id="est2-7-11" class="article" lang="eo"> -<div class="left" lang="eo"> -<h3>MONATO POST MONATO.</h3> - - -<p>La Brita Esperanto Asocio havis, je la komenco de la monato, sian -unuan duon-jar-kunvenon ĉe Essex Hall. Kolonelo Pollen, C.I.E., -V.D., LL.D., la Prezidanto, prezidis.</p> - -<p>Post interesa parolado kaj resumo de la financa situacio, kiu jam -klariĝis aliloke, oni alvenis al la ĉefa devo de la kunsido—la -konfirmo de la proponita regularo.</p> - -<p>Tiu ĉi regularo ja estis treege longega, kaj la komitato devas esti -pripensinta ĉiajn eblajn okazojn. Enfine, post malmultaj plibonigoj, -ili konfirmiĝis, kaj ĉiuj kiuj volas ilin legi, povas aĉeti ilin -ĉe la B.E.A., 13, Arundel Street, Strand, W.C.</p> - -<p>Estas nia espero ke ĉiuj varmaj aprobantoj fariĝos Fratruloj de -tiu Asocio. Ni mem tre kontente estus farintaj same; sed, kiam ni -eltrovis, ke estus necese konstati ĉion, kion oni faris pri, pro, -per kaj por Esperanto por pruvi, ke oni meritis la honoron, kaj -ankaŭ devus trovi tri atestantojn por pruvi, ke oni estas sufiĉe -respektinda, ni devis forlasi la proponon, kaj restas nur simpla -membro, tamen ne malpli fervora pro tio!</p> - -<p>Ni kore esperas, ke la B.E.A. ne sendos tiun longegan regularon, -k.t.p., al ĉiuj personoj, kiuj proponas aniĝi estonte, alie, se ni -ne eraras, la B.E.A. trovos, ke iliaj eblaj estontaj membroj havos -nek tempon, nek volon, tralegi la ĉion, kaj, sekve, neniam sendos la -kotizaĵon!</p> - -<p>Inter la novaj eldonaĵoj ricevitaj dum Junio estis tre originala -verketo, "Une heure d’Esperanto,"<span class="pagenum">98</span> verkita de la energia pro-blindula -propagandisto Profesoro Cart. Ĝi estas diologo per la Franca -lingvo, ĝis la alveno de "L’Etrangère," kiu parolas Esperante. -Franc-legantaj Esperantistoj saĝe sendos 50c. al 33, rue Lacépède, -Paris, por ricevi ĝin.</p> - -<p>S<sup>ro</sup> Motteau nun pretigas tradukon de <i>Ŝi kliniĝas por Venki</i>, -dramo de Sheridan. Ni esperas eldonigi ĝin antaŭ la Kongreso. -Ĝi estas samkosta kun la <i>La Ventego</i>, kies unua Arta Eldono -elĉerpiĝis. Oni do povas nune aĉeti la art-tukan eldonon, kun -ilustraĵoj, je kosto 2f. 60c., afrankite.</p> - -<p>D<sup>ro</sup> Martyn Westcott, kies nomo estas tiel bone konata pro liaj -ŝatajaj rakontoj sur niaj paĝoj, verkis tradukon de la <i>Kristnaska -Kanto</i>, de Dickens. Ĝi estas eldonota, kaj estos valora aldono al -nia Internacia Biblioteko.</p> - -<p>Multaj samideanoj kontente lernos, ke la Londona Klubo havos sian -unuan ekzamenon por Atesto pri Kapableco ĉe St. Bride’s Institute, -Fleet Street, Julion 7, je la sepa horo. Partoprenantoj je tiu ĉi -unua Brita Ekzameno nur devos pagi 1f. 70c. (anstataŭ la kutiman -3f.), kaj ni esperas ke la nomaro de granda nombro (almenaŭ de la -Londonaj anoj) povos presiĝi antaŭ la venonta Kongreso. Tiuj, kiuj -deziras ekzameniĝi, povas ricevi ĉiajn sciigojn de la B.E.A., 13, -Arundel Street, W.C., kaj devos sendi siajn nomojn al la Hon. Sek. de -la Londona Klubo, 14, Norfolk Street, Strand, antaŭ Julio 5.</p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<h3>MONTH BY MONTH.</h3> - - -<p>The British Esperanto Association held, at the beginning of June, its -first half-yearly meeting in the Essex Hall. Colonel Pollen, C.I.E., -V.D., LL.D., the President, was in the chair.</p> - -<p>After an interesting speech and a synopsis of the financial -situation, which has been explained elsewhere, the chief purpose -of the meeting was broached—the confirmation of the proposed -regulations.</p> - -<p>This set of rules is indeed exceedingly lengthy, and the committee -must have considered all sorts of emergencies! Finally, after a few -amendments, they were confirmed, and all who desire to read them can -purchase them from the B.E.A., 13, Arundel Street, W.C.</p> - -<p>It is our hope that all warm supporters will become Fellows of -that Association. We ourselves would gladly have done so; but when -we discovered that it would be necessary to declare all that one -had done for Esperanto, in order to prove that the honour had been -merited, and also to find three witnesses to prove one’s adequate -respectability, we had to forsake the intention and remain merely an -ordinary member, but none the less devoted on that account!</p> - -<p>We heartily trust that the B.E.A. will not send this lengthy set -of regulations, etc., to all persons proposing to become future -members, otherwise, if we err not, the B.E.A. will find that their -would-be future members will have neither the time nor the desire to -wade through the lot, and, in consequence, will never send in the -subscription.</p> - -<p>Among the new publications received in June was a most original -little work, "An Hour of Esperanto" (<i>Horo pri kaj per Esperanto</i>), -by Prof. Cart. It is a dialogue conducted in French, until the -arrival of "The Foreigner," who speaks in Esperanto. Readers of -French will wisely send 6d. to 33, rue Lacepede, Paris, to obtain it.</p> - -<p>Mr. Motteau is preparing a translation of Sheridan’s drama, <i>She -Stoops to Conquer</i>. We hope to publish it before the Congress. It is -uniform with <i>The Tempest</i>, the Art Edition of which is sold out. One -can, however, at present obtain the art-cloth edition, illustrated, -for 2s. 2d., post free.</p> - -<p>Dr. Martyn Westcott, whose name is so well-known on account of his -popular narratives in our pages, has translated Dickens’ <i>Christmas -Carol</i>. It is about to be published, and will be a valuable addition -to our International Library.</p> - -<p>Many friends-in-Esperanto will gladly learn that the L.E.C. will hold -its first examination for Proficiency at St. Bride’s Institute, Bride -Lane, Fleet Street, E.C., on July 7th, at 7 o’clock. Competitors in -this first British Examination need pay only 1s. 4d. (instead of the -usual 2s. 6d.), and we hope that the names of a goodly number (at -any rate of the London members) may be printed before the coming -Congress. Those desirous of being examined can obtain all information -from the B.E.A., 13, Arundel Street, W.C., and must send in their -names to the Hon Sec., London Esperanto Club, before July 5th.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-7-12" class="serial" lang="eo"> -<h3>SAVITA DE MORTO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Generalo George Cox.</p> - - - - -<p class="center">ĈAPITRO I.</p> - - -<p>"Vi mankos la vaganaron, sinjoroj, se vi ne rapidos," ekkriis la -hotelportisto, kiu staradis malantaŭ ni ĉe la eniro de la hotelo, -portanta en mano tualetsakon kaj kelkajn paketojn.</p> - -<p>"Atendu momenton, dum mi kuras al la hotel-oficejo por ricevi mian -monujon," diris la maljuna sinjoro.</p> - -<p>"Jen mi! tute preta!" li ekkriis post momento, lamirante al ni tra la -koridoro tiel rapide kiel li povis, "estis tri cent livra bankbileto -en mia monujo, tial mi pensis, ke estos pli senriske ĝin lasi en la -oficejo, ĉar mi havis aferojn en la urbo hodiaŭ posttagmeze; kaj -Londono ne estas la plej sendanĝera loko en la mondo ĉirkaŭporti -en poŝo tri cent livrajn bankbiletojn! Ĉu ne vere?"</p> - -<p>"Apenaŭ," respondis mia frato, ridante, kiel ni ĉiuj tri rapidiris -sur la fervojan trotuaron, sekvataj de la hotelportisto, "se mi havus -unu, mi bone scias, ke mi ĝin perdus dum malpli ol kvin minutoj."</p> - -<p>"Dum kvin minutoj," ekkriis la maljuna sinjoro, turnante sin rapide. -"Kiel?"</p> - -<p>"Nu! ĝi bruligus truon en mia poŝo," rediris mia frato.</p> - -<p>"Ha! ha!" li ridis. "Mi rememoros tion, kaj diros al mia edzino, kiam -mi alvenos hejmen, ke mi perdis la monon, kiun Vilĉjo, mia filo, -devus kunpreni kun li al Nova Zelando! Kia stato de turmento ŝi -enestos! Kaj kiam ŝi estos fininta min demandi, kiam kaj kie mi ĝin -perdis, kaj kiel mi povis esti tiel senzorga kaj malsaĝa." Tiam mi -respondos, "Ĝi bruligis truon en mia poŝo!" "Ha! ha! kiel kolera -ŝi estos, ke mi ŝercis pri tiel grava afero! kaj kiel Vilĉjo -ridegos! Sed, jen estas la vagonaro. En kia klaso vi vojaĝas?" li -diris al mi.</p> - -<p>"La dua," mi respondis.</p> - -<p>"Nu, mi do diros al vi adiaŭ, ĉar mi ĉiam vojaĝas en la unua. Ĉe -mia tempo de vivo, mi trovas, ke mi devas doni al miaj maljunaj ostoj -kiel eble plej multe da ripozo!"</p> - -<p class="pagenum">99</p> - -<p>Mi tiom amuziĝis je la stranga maljunulo, ke mi diris: "Ho! ne. Mi -kunvojaĝos kun vi, kaj pagos la kostdiferencon en Brighton."</p> - -<p>"Mi ne volas ke vi elpezu monon miakaŭze," li respondis.</p> - -<p>"Ho! ne signifas," mi diris, "estos nur bagatelo." Mi do lin sekvis -en unuaklasan kupeon, kiu estis neokupata.</p> - -<p>La portisto enmetis la paketojn; mi diris adiaŭ al mia frato kaj -sidigis min en angulo de la kupeo kontraŭ la maljuna sinjoro, kaj ni -forveturis.</p> - - - - -<p class="center">ĈAPITRO II.</p> - - -<p>Kaj nun, dum la vagonaro forrapidegas al Brighton, permesu al mi diri -malmultajn vortojn pri mia familio kaj mi mem.</p> - -<p>Mia patro, maljuna generala oficiro, estis mortinta antaŭ kelkaj -jaroj. Post lia morto, mia patrino, kiu havis nur sian vidvinan -pension kaj proksimume centlivrojn ĉiujare, loĝis en Brighton, -por pli ekonomie eduki miajn du fratinojn, unu el kiuj estis nun -plenkreska, kaj la alia ĉe lernejo en la urbo. Mia pli maljuna kaj -sola frato, Karlos, de kiu mi ĵus disiĝis ĉe la stacidomo, estis, -antaŭ ne longe, tininta aranĝi siajn vespermanĝojn<a href="#fnII.7.1" name="fnrefII.7.1"><sup>[1]</sup></a> ĉe la -<i>Inner Temple</i> (leĝa kolegio), kaj nun kredis sin plene sur vojo al -elokventeca gloro!</p> - -<p>Pri mi mem, ĝi estu mallonge dirita, ke mi estis, antaŭ kelkaj -monatoj, preninta mian B.A. gradon ĉe Cambridge. Unue mi estis -difinita por la leĝoscienco, sed militama fervoro, nedube heridita -de mia patro, kontraŭkuris la dezirojn de mia patrino, kaj mi -malfacile ricevis ŝian konsenton ŝanĝi la robon por la glavo. -Pro tiu ĉi celo, mi iris Londonon por prezenti min antaŭ komitato -de eminentaj militkuracistoj ĉe Whitehall. Fiera pri miaj atletaj -faroj en la universitato, mi uzas la okazon por diri al la tri gravaj -eminentuloj, kiam ili demandis min pri mia sano, ke mi kredas ke ne -estu multe da timo ke mi havu ian korpan malsanon, ĉar mi remis en -la boato kiu estis "ĉefo de la rivero" lastan Majon ĉe Cambridge, -kaj ankaŭ, ĉe Henley, en Julio gagnis diversajn boato-konkurojn. -Miasurprize, ili min sciigis, ke tiaokaze, ili devas fari tre zorgan -ekzamenon, ĉar atletaj sinjoroj ofte ne estas tiel sanaj, spire kaj -membre, kiel ili mem imagas. Tial, anstataŭ supraĵa ekzameno, kiun -mi atendis, me devis suferi severan provon. Oni igis min senvestigi, -salti super benkojn, salteti jen per unu piedo, jen per la alia; mi -devis legi per unu okulo, tiam per la alia; miaj dentoj, pulmoj, -kruroj, brakoj, oreloj, manoj, piedoj, fakte mia tuta korpo estis -zorgege ekzamenata, ĝis kiam mi ekpensis, ke mi estas ĉevalo -vendota sub la serĉaj okuloj de bestokuracisto! Tamen, fine mi estis -certigata bonsana kaj konvena aspiranto por pulvo kaj kuglo.</p> - -<p>Lasante <i>Whitehall</i>, mia militfervoro estis neniel estingata; ĉar -mi tuj tutĝoje marŝis al la <i>Temple</i> (leĝkolegio); allogis mian -fraton de lia <i>Coke upon Littleton</i> (leĝlibro), por ke li venu -kun mi aĉeti turn-pafileton. Aĉetinte tiun ĉi, mi ordonis al la -armilfaristo ke li sendu ĝin al la <i>Grosvenor Hotelo</i>, adresita al -Sinjoro Georgo Middleton; kaj tiam, tial ke mia frato estas tro okupa -por veni kun mi al mia tajloro, ni disiĝis, li promesante, ke li -vespermanĝos kun mi en la hotelo je la sepa.</p> - -<p>Je la sepa mia frato alvenis, kaj ni sidiĝis ĉe tablo en la -manĝoĉambro. Apude estis malgranda maljuna sinjoro, kiu, post -kelkaj rimarkoj pri la vetero, varmeco de la ĉambro, kaj cetere, -demandis ĉu li povas unuiĝi kun ni. Ni volonte konsentis, kaj li -sidiĝis ĉe nia tablo.</p> - -<p>Li gajigis nin multe per siaj mallongaj lertaj skizoj de vivo kaj -karaktero en preskaŭ ĉiu parto de la mondo. Evidente li estis homo -kiu estis multege vojaĝinta, kaj ne estis forgesinta tion, kion -li vidis. Tio ĉi, kune kun la iom kurioza, sagaca modo per kiu li -rakontis siajn spertojn, igis lin plej agrabla kunulo, kaj mi multe -ĝojis, kiam mi ektrovis ke ni estas vojaĝontaj al Brighton en sama -vagonaro. Kaj nune, jen estas ni ambaŭ rapide forveturantaj po -kvindek mejloj la horon al nia celo.</p> - -<p class="center">(<i>Daŭrigota</i>).</p> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTO:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.7.1"></a> <a href="#fnrefII.7.1">[1]</a> -<i>Antaŭe, membro de universitato, post kiam li ricevis la gradon B.A. -(Baccaloreus Artium), povis fariĝi advokato, sen plua ekzameno, se li -varbis sin kiel membro de unu el la leĝaj kolegioj, kaj ĉeestis -ĉe ne malpli ol kvar vespermanĝoj en la salono de sia kolegio. Tion -ĉi oni nomis "manĝi vespermanĝojn."</i> -</p> - -</div> - -<div id="est2-7-13" class="poetry" lang="eo"> - -<h3 class="poem-header">PINO.</h3> - -<p>El Hejne-Lermontov.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">En nordo sovaĝa, sur nuda supraĵo</span> - <span class="i2">Balancas sin sola la pin’,</span> - <span class="i0">Kaj dormas, vestita en neĝ’ ŝutiĝanta,</span> - <span class="i2">Kaj revas pri sia fratin’.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ŝi sonĝas, ke ploras sur monta krutaĵo,</span> - <span class="i2">En lando de suna surir’,</span> - <span class="i0">En fremda dezerto kun sablo brulanta,</span> - <span class="i2">La palmo belega je mir’.</span></div> -</div> - -<p class="near_sig">Vs. Lojko.</p> -</div> - -<div id="est2-7-14" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">100</p> -<h3>ERMITO PRESKAŬ MODERNA.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de E.W.</p> - - -<p>Mi vizitis onklon kiu loĝis sur monteto apud kies piedo kuŝas la -marborda urbeto, Cromarty. Unu tagon alvenis la pastro de la proksima -<i>Libera preĝejo</i>. Li nin sciigis ke li ĵus venis de interparolado -kun viro la plej spirita el ĉiuj liaj konatoj, la ermito de Navity. -Mia onklo tiun ĉi ne konis, kaj respondante al liaj demandoj, S<sup>ro</sup> -Stuart diris ke estis solulo kiu antaŭ dekkvin jaroj venis al stepo -dezerta kaj konstruis budon apud sankta fonto kie antikve multe da -malsanuloj mirakle kuraciĝis. Tie li vivadis sola, manĝante nur la -kreskaĵojn el lia peco da tero, trinkante nur akvon portante somere -kaj vintre maldikan eluzitan militan uniformon multe flikitan. Ĉiun -dimanĉon li venis al la preĝejo, malproksima de 4-5 mejloj de sia -budo, religie kantis kaj atente aŭskultis la Diservon. Ĉiam li -metis en la kolektujon (por vidvinoj kaj georfoj) arĝentan moneron, -sed neniam li elparolis vorton. Al viroj lin adresantaj li respondis -per saluto milita, al virinoj li ja ne mem ekrigardis, kvankam multaj -el tiuj ĉi, bonkoraj kaj kompataj penis konatiĝi kun viro tiel -stranga, tiel sola. Dum preskaŭ dekdu jaroj la Cromarty anoj pli -malpli lin respektegis, ili havis antikvan tradicion ke la granda -juĝo de vivantoj kaj mortintoj okazos meze la dek naŭan centjaron -sur la stepo de Navity. Ili do kredis ke li devas esti sanktulo -treege avida vidi kaj bonveni sian Savinton. Poste ilia opinio pri li -multe ŝanĝiĝis.</p> - -<p>Kelkaj bovinoj mortis, multaj ĉevaloj lamiĝis, iuj riveretoj -sekiĝis kaj preteririnte lian loĝejon oni vidis fumon supreniri el -lia tegmento, oni aŭdis strangajn voĉojn kunparoladi. Tro certe -estis ke li kunulo estas de la Diablo; iuj eĉ diris ke peko mortiga -estus permesi al sorĉisto pli longan vivadon en lando Kristana.</p> - -<p>La afero fariĝis gravega kaj la pastro sin kredis devigita sin -intermeti. Li iris ĉe la ermito. Oftege li jam frapis al la malalta -pordo, oftege li petegis, vane petegis, vorton de respondo, iafoje li -tie longatempe restis, ĉar li rigardis la malfeliĉulon kiel ŝafo -el sia zorgitaro. Tiun ĉi tagon li tuj invitiĝis eniri kaj vidis -du fratojn. Robbie la nove alveninto kuŝas sur la tero febrofrapita -kaj silenta. S<sup>ro</sup> Stuart aŭdis ilian simplan historion. La -ermito lasis la militistaron post 20 jaroj da servado alportante -atestojn de bon-konduto kune kun bona saneco kaj pensio kiun li ĉiu -monate ricevas ĉe la ĉefurbo de la apuda graflando. Robbie estis -plektisto ĝis sunfrapo kaj kordoloro pri la morto de lia edzino -lin malsaĝigis. Li estas neniam danĝera nur simpla kaj ĉiam -melankolia. La pastro kaj la ermito fariĝis preskaŭ amikoj, sed -ilia interrilato estas severe limigita al interŝanĝo de libroj kaj -al ne oftaj kunvenoj (vizitaj) ĉe la fratoj.</p> - -<p>Aŭdinte tiun ĉi rakonton mi multe deziris konatiĝi kun viro tiel -aparta kiu, vivante en klimato malvarma, preskaŭ tute sin rifuzis -fajron kaj aĉetis nur librojn. S<sup>ro</sup> Stuart diris ke estas neeble -ke mi lin vidos ekster la preĝejo, ĉar vidante virinon alvenante -ĉe li, rapide li forkuros.</p> - -<p>Hontema mi konfesas ke mi tiam ne ankoraŭ postvivis la sensencan -ambicion venki malfacilaĵojn kaj kontraŭadon. Mi decidis viziti -la ermiton kaj mia bona onklo, kiu neniam al mi ion rifuzis, min -kondukis al stepo ĉe Darnie. Mi haltis post arboreto, la sola sur -tuta la stepo, li frapis la pordon, vidis la ermiton kaj diris "Volu -aminde montri al mi la sanktan fonton" kiam mi vidiĝis li aldonis -"al mi kaj al mia nevino kiu venis el Anglujo." Silente Darnie -marŝis antaŭ ni ĝis la bordo de la valeto, tiam li sin turnis, -dirante "Kolonelo, ĉu la nobla fraŭlino volas teni mian manon? -La vojo estas ja krutega." Mi metis mian maldekstran manon en la -lian kiu estas tiel glacia ke mi min promesis neniam ree marŝi -manenmano kun ermito; baldaŭ ĝis al kubuto mia brako rigidiĝis per -la malvarmeco. Kiam ni la tuton vidis kaj la deklivon supreniris, -li diris "Kolonelo, la fraŭlino ŝajnas tre laca, eble estus bone -ke ŝi sin ripozus ĉe mi." Ni eniris en la budo kiu estis peceto -da tero enfermita per torfmuroj, kun tegmento de branĉetoj, torfo -kaj eriko. Ĝi havis nek fenestron nek kamentubon nur truon en la -muro por eniro de la lumo kaj truon en la tegmento por eliro de -la fumo. Anstataŭ tablo staris sur kvar ŝtonoj granda kesto, du -skabeloj plenigis la meblon. Robbie sidis sur la tero apud fajro de -torfo seka kaj abilignetoj varmiganta siajn longajn palajn manojn. -Kun li aŭ plivere al li parolis mia onklo dum Darnie al mi montris -siajn librojn. En la keston, falditajn en tuko nepenetrebla mi vidis -Biblion kun komentario, en kvar volumegoj, la "paradizo perdita" -de Milton, ses volumojn de la verkoj de Shakespeare kaj ĉirkaŭe -dekduon da aliaj libroj bele binditaj. Li tuŝis siajn librojn -kvazaŭ kun adorado. Poste li montris al ni la kreskaĵojn en sia -ĝardeno, disrompis la solan rozon de la sola rozujo kaj ĝin donis -al mi dirante "Neniam ni revidos la unu la<span class="pagenum">101</span> alian." Hejme vespere mia -onklo multe ridis pri nia eksplorado, li skandalegis mian bo-onklinon -per opinio ke "Darnie sin trovante (malsimile al Santo Dunstano kaj -S<sup>to</sup> Antonio) neproviza je ruĝvarmega prenilo, provis favorigi la -Diablon per flora donaco." Estas li kaj ne ŝi kiu unue volis scii -kial viro inteligenta tiamaniere vivadas. Ili demandis al pastro, kiu -diris ke vane li mem penis eltrovi la kaŭzon sed li certege kredas -ke ĝi ne estas malbona nek malhonora. Post du aŭ tri semajnoj ni -promenis kun du sinjorinoj kaj du knaboj. Amiko pruntis por uzo de -tiuj ĉi, ĉevaleton kiu ne plu estas sufiĉe granda por porti liajn -plenaĝajn filojn. Malbonŝance la besto estis longatempe senlabora -kaj fariĝis tro petola; ĝi forĵetis unu knabon, kuŝiĝis sub -la duan, ruliĝis sur la tero, kaj kiam oni ĝin devigis stari ĝi -piedfrapis, dancis sur la postaj kruroj, kaj penis mordi. Estas do -necese ĝin venki se oni iam farus uzon el ĝin. Mia onklo estanta -tro multepesa por cevaleto, kaj lia edzino ne povante sen malrespekto -forlasi ŝiajn gastinojn mi havis la plezuran aferon.</p> - -<p>Mia onklo alttenis unu el ĝiaj antaŭpiedoj dum mi rampis sur la -selon kaj ni rapide forkuris. Mi tute ne povis kontroli la beston -ekscititan ĉar mi nur malfacile povis min balanci sur la selo kies -piedingaj rimenoj estis tro mallongaj por ke mi povu ilin uzi; tial -mi sen sinriproĉo ĝuis la galopon, ĝis mi subite min trovis sur -la herbo. Mi falis kiel kato sur la piedoj kaj ankoraŭ mi tenis -la kondukilojn, tial mi deturnis la ĉevaleton al arboreto, kie mi -disrompis branĉeton kovritan per folioj. Neniam mi frapis bestojn -sed iafoje mi tiklis ilian nazon aŭ orelojn por sciigi ilin ke mi -ĉeestas aŭ por ilin vekigi se ili estas dormemaj. Mi ne deziris -duan falon kaj mi estas certa nenion renkonti mi do sidiĝis sur la -selon tiel kiel rajdis la kamparaninoj en Kimrujo kiujn mi ĉiutage -vidis en mia infaneco. Tiam mi incitis la beston al plej rapida kuro -kaj kiam ajn ĝi volis marŝi mi tremigis la foliojn apud ĝia kapo -tial ke ĝi rekomencis galopon. Kiam ĝi ŝajnis sufiĉe laca por ke -ĝi min obeu mi cirkaŭrigardis kaj min trovis en plena dezerto, sen -vojeto kaj sen ia ideo pri la sido de la urbeto. Vere la besto facile -trovus ĝian hejmon sed ĝi irus ĉe ĝia propra mastro kaj ne ĉe -miaj geonkloj. Dum mi haltis duba mi vidis viron, mi do movinte mian -dekstran piedon al mia maldekstra flanko lin sekvis, lin alvokis kaj -kiam li sin turnis mi lin petis al mi helpi premi la selligilojn kaj -montri la plej rektan vojon al Cromarty House. Li nenion respondis -sed ŝanĝis la bukojn kaj prenis la bridon.</p> - -<p>Mi diris "Volu montri per fingro kie kuŝas la urbeto; ne estas -necese ke vi min akompanu."</p> - -<p>"Estas ja necese, multaj kaj profundaj estas la marĉoj," respondis -voĉon per kies sono mi rekonis Darnie. Mi decidis respekti liajn -kutimojn, sed baldaŭ, tute senvole mi ekkriis "Darnie, kial vi tiel -strange vivadas?" Lian vizagon mi ne povis vidi, lian voĉon tamen -estis kvieta kiam li enfine diris "Mizerulo ne devas enui noblan -fraŭlinon." "Vi ne estas Mizerulo, mi ne estas nobla. Unu estas -nia patro, Dio mem; kaj ni ĉiuj estas gefratoj. Ĉu vi tion ĉi ne -legis el via Biblio? Ĉu vi ĝin ne kredas? Kial vi ne konfidus en -fratino?"</p> - -<p>Post longa silento li komencis paroli tre malfacile ĉar la Angla -lingvo al li estis lingvo alilanda, li rakontis al mi ke liaj -prapatroj kulturis farmojn en bela valo. Li estis la plej juna el -ok gefiloj kaj estis nur dekokjara kiam oni faris fervoran alvokon -al la patriotismo de la Skotoj por defendi la landon kontraŭ -Bonaparte kaj li soldatiĝis: post deksep jaroj li estis serĝento -kaj ricevis longan libertempon. Revidante sian familion li trovis -plenan feliĉecon. Gepatroj gefratoj, geonkloj, gekuzoj, estis sanaj -kaj prosperaj, liaj fratinoj estis ĝojaj edzinoj kaj patrinoj; bona -knabino kiun li de ŝia infaneco amis lin feliĉege bonvenis. Ili -fianĉiĝis, post nur tri jaroj, lia deĵoro elfarita li revenos, -libera, riĉa al la kara valo, al la karega virino, por ĝui inter -iliaj parencoj vivon paradizan.</p> - -<p>La tri jaroj pasis, de Hindujo li rapidis hejmen kaj trovis la valon -sed de la vilaĝo nur fajrenigrigitajn ruinojn. Li marŝis longatempe -antaŭ ol trovi dometon kies timigitaj loĝantoj lin diris ke ĉiuj -vilaĝanoj forpeliĝis por ke la bienulo obtenu plian luprezon el -riĉaj ŝaffarmaj mastroj. Li iris al pastra domo kie li bonege -riceviĝis sed la pastro povis al li nenion sciigi pri liaj parencoj. -El la 350-400 loĝantoj, kelkaj iris Amerikon, kelkaj (surtute -teksistoj) migris en la urbojn kelkaj mortis pro malvarmo, malsato -kaj melankolio. La pastro diris al Darnie ke li devas akcepti siajn -malĝojigojn tiel justa dia puno pro liaj eblaj formetitaj ŝuldoj -de preĝo. Ankaŭ li promesis lin sciigi se iam venas al valo iu el -liaj parencoj. Lasinte la valon Darnie renkontis amikino kiu lin -diris ke la forpeloj kruelege efektiviĝis. Ŝi vidis lian patron -svenigitan per ŝtonbatoj, lian patrinon devigeble eltrenitan el -lito kaj forĵetitan sur malsekan herbon; tie post nokto mizera ŝi -mortis. Dum kelkaj semajnoj Darnie ĉirkaŭe vagis, penante trovi -iajn sciigojn pri sia familio aŭ pri la familio de sia fianĉino, -lasante ĉie la adreson de la oficejo al kie li iros por sia pensio. -Enfine li loĝiĝis al Navity kie post dekdu jaroj li aŭdis pri sia -frato.</p> - -<p>Al mi demandinte kial li elektis restadejon tiel dezertan li -respondis "Ĉar mi timegis fariĝi mortiganto, ju pli mi aŭdis -pri la suferoj de miaj popoloj des pli mi deziregis venĝon. Mi ne -kuraĝis min meti en tentado se mi.... Tiun riĉulo mi ne povos -pardoni. Mi volis pardoni por ke mi estu<span class="pagenum">102</span> apud mia amatino al la mano -dekstra de Dio—tie mi ne estos ĉar mi neniam pardonos, sed ŝi -scios ke mi ŝin iam amegis, al ŝi ĉiam mi restis fidela."</p> - -<p>"Unu tagon vi ja pardonos Darnie."</p> - -<p>"Neeble, mi jam forgesis. Mi jam estas kvazaŭ mortinto ne sentante. -Dum longaj jaroj mi preĝis povi pardoni, tutajn noktojn mi staris -sur la genuoj aŭ kuŝis sur la vizaĝo preĝante povi pardoni—nun -mi ne povas plu preĝi." Li pli multon diris sed mi ne aŭskultis: mi -pensis kaj preĝis. La domo estante videbla mi diris, "Adiaŭ frato -mia, iru hejmen kontenta. Dio vin ja longe pardonis, ĉar li vin -amis, eterne. Li vin amos."</p> - -<p>Je la unua fojo li altlevis la okulojn kaj min regardis "Adiaŭ, -fraŭlino, ĉu vi estas vere fraŭlino aŭ anĝelo sendita de Dio?"</p> - -<p>P.S.—Dum dekok jaroj mi neniam parolis pri Darnie ĉar mi timis -perfidi lian konfidencon. Tiam lin kredante morta mi rakontis lian -historion al amiko mia; nun mi ĝin skribis.</p> - -<p class="far_sig">E.W.</p> -</div> - -<div id="est2-7-15" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">LA HISPANA ARMŜIPARO.</h3> - -<p>De Lord Macaulay, tradukita de Ben Elmy.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Atentu, se sciiĝus vi pri Angla la virec’;</span> - <span class="i2">Mi kantas kion faris ĝi en fama l’ estintec’;</span> - <span class="i0">Ŝiparo vane kontraŭ ĝi alportis, sur marflu’,</span> - <span class="i2">Meksikan oron, bravajn korojn, for el Hispanuj’.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Jen estis dolĉa tagfiniĝ’ en suna la somer’,</span> - <span class="i2">Ŝip’ Angla flugis al haven’ de la Devon’a ter’;</span> - <span class="i0">Tagiĝe jam ekvidis ĝi, sur la Aŭrinja mar’,</span> - <span class="i2">Grandegajn nigrajn ŝipojn el Hispana la ŝipar’;</span> - <span class="i0">Ĝi ilin ekevitis ĉe la frua sunleviĝ’,</span> - <span class="i2">Sed poste, ĝis la tagomez’ daŭradis la ĉasiĝ’.</span> - <span class="i0">Tuj ĉia urba pafileg’ metiĝis sub gvardi’,</span> - <span class="i2">Ekflamis tuj signalofajr’ de l’ alta bateri’;</span> - <span class="i0">Forflugis multaj fiŝbarketoj serĉi pri l’ afer’,</span> - <span class="i2">Kun sanga sprono rajdis for tre multa kurier’.</span> - <span class="i0">L’ urbestro, griza maljunul’, almarŝas en mezur’,</span> - <span class="i2">Kun halebardanaro, kaj batado de tambur’;</span> - <span class="i0">Ĉar en la plac’ la hejmgardistoj jam kolektis sin,</span> - <span class="i2">Starigi tie, laŭ komand’, standardon de l’ reĝin’;</span> - <span class="i0">Fiere sonas la trompet’, kaj dancas sonoril’,</span> - <span class="i2">Dum malfaldiĝas per la vent’, la reĝa blazonil’;</span> - <span class="i0">Leon’ herolda de la mar’, antikva kun kroneg’,</span> - <span class="i2">Liliojn, jen, trabatas ĝi per forta piedeg’.</span> - <span class="i0">Tiele alpaŝadis ĝi, ĉe l’ kamp’ de Pikardi’,</span> - <span class="i2">Al agloŝild’ Cezara, al plumar’ de Bohemi’;</span> - <span class="i0">Tiele elrigardis kiam, apud Aĝinkort’,</span> - <span class="i2">La ĝin ĉasantajn princojn ĝi oferis al la mort’.</span> - <span class="i0">Salutu flagon, knab’! Alĵetu florojn, ho knabin’!</span> - <span class="i2">Ektondru pafilegoj, inde reverenci ĝin!</span> - <span class="i0">Ho suno, allumigu ĝin, per tuta brilo via!</span> - <span class="i2">La glora "Ĉiamsama," la standard’ fiera nia!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">En vent’ vespera svingas sin la peza riĉa flag’,</span> - <span class="i2">Ekbrilas ĝia oro en la lasta lum’ de l’ tag’;</span> - <span class="i0">Kuŝiĝas nun la suno, tuj alvenas nokto, kia</span> - <span class="i2">Neniam en Anglujo estis, nek revenos tia.</span> - <span class="i0">De Ediŝtono ĝis Bervik’, Linreĝa ĝis Milford’,</span> - <span class="i2">Okupe estis, kvazaŭ tag’, en tuta l’ Angla bord’;</span> - <span class="i0">Jen la signaloflam’, de l’ orient’ ĝis okcident’,</span> - <span class="i2">Sur Mont’ Miĥala brulas, kaj sur Kap’ de l’ Orient’.</span> - <span class="i0">Hispanoj, do, ekvidas nun sur ĉia promontor’,</span> - <span class="i2">Fajreron briletantan kiel pint’ de viva or’.</span> - <span class="i0">Fiŝist’ boaton lasis sur la ondoj de Tamar’,</span> - <span class="i2">Ministoj alvenadis el Mendip’a kavernar’;</span> - <span class="i0">Signal’ vidiĝis trans arbar’, kaj trans herbejo, ĉe</span> - <span class="i2">Paŝtistoj de Stonhenĝo, kaj ĉasistoj de Bolej’;</span> - <span class="i0">La tutan nokton en Bristol’ batadis sonoril’,</span> - <span class="i2">Tricent rajdantoj venis, kun ĉevaloj kaj armil’.</span> - <span class="i0">Gardostarant’ ĉe Blankdomeg’ ekvidis tra l’ mallum’,</span> - <span class="i2">Super monteto de Riĉmond’, iom da ruĝa fum’;</span> - <span class="i0">Eksonis tuj trompeto, tuj bruegis pafileg’,</span> - <span class="i2">Tuj, eksaltante je koler’, vekiĝis reĝurbeg’;</span> - <span class="i0">Tuj reciproke flamas fajr’ sur urbpordego ĉia,</span> - <span class="i2">Tuj sonoril’ al viglo vokas per ordono ĝia;</span> - <span class="i0">La bateri’ de l’ Tur’ tondrigas veton de batal’,</span> - <span class="i2">Milo da ŝipoj sur la Temz’ aplaŭdas al signal’;</span> - <span class="i0">El ĉia part’ audiĝas nun pieda peza bat’,</span> - <span class="i2">Je flagoj kaj pikstangoj tuj pleniĝas ĉia strat’;</span> - <span class="i0">Kaj pli kreskadis nun la flam’, pli laŭta estis bru’,</span> - <span class="i2">Dum el proksima kamp’ plimultiĝadis homoflu’;</span> - <span class="i0">Trans Nigrastepo orienten flugis la alvok’,</span> - <span class="i2">Al multa Kent’a estro en antikva hejmolok’;</span> - <span class="i0">Kaj suden rajdis kurier’ trans Temz’a dolĉa bord’,</span> - <span class="i2">Kaj de Hamsted’a erikej’ galopis al la nord’;</span> - <span class="i0">Kaj for, je l’ tuta nokt’, sen paŭz’ daŭradis la kurad’,</span> - <span class="i2">De mont’ al mont’, de tur’ al tur’, senĉesa eksaltad’;</span> - <span class="i0">Ĝis staris la standardo sur la Pik’a kruta front’,</span> - <span class="i2">Kaj ĝis vulkane brulis ĉia alta Kimra mont’;</span> - <span class="i0">Ĝis dek provincoj vidis jam flamegon sur Malvern’,</span> - <span class="i2">Ĝis la Wrekin’ ekŝajnis nur sangruĝa nubostern’;</span> - <span class="i0">Ĝis kreskis brilo sur l’ Eli’a sankta konstruaĵ’,</span> - <span class="i2">Kaj ĉia urbo armis sin en larĝa l’ ebenaĵ’;</span> - <span class="i0">Al Linko rapidiĝis de Belvero la signal’,</span> - <span class="i2">Kaj Linko tuj forsendis ĝin trans Trent’a vasta val’;</span> - <span class="i0">Ĝis ĉe Skidaw’ vidiĝis fajr’ sur Lank’a la kastel’,</span> - <span class="i2">Kaj ruĝo sur Skidaw’ ekvekis burĝojn de Karlel’.</span></div> -</div> -</div> - -<div id="est2-7-16" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">103</p> -<h3>IOMETO DA MUZIKO.</h3> - -<p class="center">Tradukita de Alfred J. Hulme (Esp. 8688).</p> - -<p class="center">El "Dan Leno His Book" (Dan Leno estis la Rega Amuzisto).</p> - - -<p>Mi estas pleje memedukita viro, kaj mi estas baraktinta kun ĉiu el -la artoj kaj sciencoj en "broŝura" maniero. Sed dum la tuta kurso de -mia studado mi neniam havis tian ekscitan tempon kian tiam kiam mi -provis plene majstrumi la sakfajfilon per sep lecionoj sen helpo de -instruisto.</p> - -<p>Mi ne precipe amis tiun muzikilon, kaj mi pensas ke mi komprenas kial -ĝi malofte ludiĝas ĉe simfoniaj koncertoj. Sed mi havis sorbegan -sciamon eltrovi ĉu mi povos fari kortuŝantan efekton porke blekante -per ĝi la "Preĝon de virgulino." Mi antaŭpensis ke ĝi estos la -plej kortuŝa muzika efekto iam konata.</p> - -<p>Mia tiatempa pensiistino estis bonenutrita ino, sed ŝi ne havis -orelon; ŝi devis aŭskulti tra sia nazo, kaj kompreneble tiu -malfacilo igas al ŝi antaŭjuĝon kontraŭ klasika muziko. Mia unua -atenco estis ektremiga. Mi estis ferminta la pordon kaj preninta -grandan buŝplenon da la tuboj, kaj elblovinte ĝis miaj dentoj -preskaŭ elfalis, mi sukcesis plenigi la sakon aŭ ventujon per -kvanto da sudokcidenta vento.</p> - -<p>Okazis nenio dum kelkaj momentoj; sed ĵus kiam mi estis spireganta -kaj sopiranta antaŭ rekomenci, tiam la ilo ŝajne vekiĝis -subite pro sento pri ĝiaj ĉirkaŭaĵoj, kaj komencis kriegadon, -ploregadon, kaj kraĉadon. Ĝi sonis kiel tridek katoj kun iliaj -vostoj en rulpremmaŝino de lavisto. Timigita, mi lasis fali la -estaĵon kaj forkuris el la ĉambron. Sur la etaĝo mi ekrenkontis -mian pensiistinon, kiu brake karesis min, mole kisante min ĉe la -frunto, demandis "Ĉu la doloro estas kie?" Kaj informis ke "ŝia -mortinta edzo foje suferis same, sed ŝi konjektas ke li neniam havis -ĝin tiel malbone kiel mi."</p> - -<p>La loĝanto supre mi juna viro estis forta kaj kutime malagrabla -kanajlo, sed je tiu-ĉi okazo li ĝentiliĝis kaj sendis depeŝon -peti "Ĉu Sinjoro Leno kompleze ĉesos kantadon, ĉar li deziris -dormi."</p> - -<p>Je la okazo de mia dua leciono, mi komencis praktiki en mia -dormĉambro antaŭ frumatenmanĝo, kaj mi ekvidis tra la fenestro -karan multepezan amikon mian. Li estis proksimiĝanta por inviti lin -mem al matenmanĝo.</p> - -<p>Mi treege blovis en la aerujon, kaj tuj metis la sakfajfilon sub la -littukaro kaj atendis mian vizitonton.</p> - -<p>"Ho! maljuna viro," ekdiris la kora gasto,—"ĉu, jam vi leviĝis? -Ĉu, plu da studado? Ne zorgu pri seĝo, mi sidiĝos sur la -lavtablon."</p> - -<p>Tia ne estis tio kion mi deziris, tial mi tuj malsekigis la lavtablon -per ŝajne mallerte renversante iom da akvon.</p> - -<p>"Nu, do, mi sidiĝos sur la liton," li kriis. Li sidigis sur la -liton—faliĝis sur ĝin laŭ lia gajega maniero.</p> - -<p>Mia sakfajfilo noble konvenis la okazon. Ju frue la dorso de mia -amiko kontaktiĝis je la lito, des frue ekverŝiĝis sangorigidaj -ĝemegoj kaj kriegoj el sub la littukaro.</p> - -<p>Ĝi vere estis terura bruo kiu haltigis eĉ mian koron. Mia amiko -eksaltegis al tia alto ke li frapigis sian kapon kontraŭ la plafono. -Lia hararo rekte stariĝis; liaj dentoj kraketis; liaj ĝenuoj -kunfrapis.</p> - -<p>"Bona Dio! Dan!" li babilis. "Mi plej evidente estas mortiginta la -infanon."</p> - -<p>Mi neniam dum mia vivado vidis tian pentraĵon de tragedia terurego. -Subite li verŝajne reatingis la uzon de liaj membroj; li ekmalfermis -la pordon kaj sovaĝe kuregis straton. Mi vokis al li tra la -fenestro. Mi diris, "Nenia profito estas forkuri; ni devas vizaĝe -kontraŭstari tiun-ĉi malfeliĉon kaj decidi tion kion ni faros. Tuj -supreniru. Se popoloj vidos vin tiamaniere agi, ili eksuspektos ion."</p> - -<p>Tial li treme revenis, kaj mi serioze komencis diskuti kune kun li -pri la konsilindeco ĉu kaŝi subplanken la korpon, kaj poste elmigri -Venezuelon.</p> - -<p>Lia vizaĝo kovriĝis per la manoj, kaj li ŝajne konfuzegiĝis pro -la penso ke lia sorto estas tute defektita. Fine li leviĝis, kun -trankvila decido sur la vizaĝo. Li apudiris la liton kaj dolĉe -tuŝis la kovrilon.</p> - -<p>La fajfilo eksonigis kuriozan sopireton. "Dan," ploretis mia -multepeza amiko, "ĝi ankoraŭ vivas! ĝi ja ankoraŭ vivas! Tiam li -forturnis la littukojn."</p> - -<p class="center"><i>Faligu la kurtenon!</i></p> -</div> - -<div id="est2-7-17" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">104</p> -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<p class="center"><i>La aŭtoro rizervas ĉiajn rajtojn.</i></p> - - -<p>Ankoraŭ mi ne diris ion pri afero kiu en la Ŝtatoj estas tute -ordinara; la movigo de domoj.</p> - -<p>Por ni Angloj estas ofte malfacile kontentigi nin: aŭ ni ŝatas -domon kaj malŝatas ĝian siton, aŭ, kontraŭe, ni trovas konvenegan -siton, kaj, jen, la domo, kiu staras sur ĝi, estas tute ne -dezirinda; eĉ eble ne estas domo.</p> - -<p>Sed por Amerikano la afero estas multe pli simpla. Li vidas konvenan -domon kaj aĉetas gin. Se poste li vidas siton, kiu ŝajnas al li -preferinda, li ankaŭ aĉetas <i>ĝin</i>. Tiam li metas sian domon -sur translokigilojn kaj translokigas ĝin sur la novan siton. Li -ne ĝenas sin pro la pakado de sia meblaro. Tiel lertaj estas la -translokigistoj ke ne eĉ pentraĵo defalos de la muroj dum la -translokigo.</p> - -<p>Mi ne diras ke <i>neniam</i> okazas malfeliĉo, car okaze—sed mi rakontos -tion kion mi vidis.</p> - -<p>Foje promenante en urbon kiun ni nomos <i>New York,</i> mi forlasis la -grandajn ŝtonajn konstruaĵojn kaj eniris straton de lignaj dometoj. -Se ĝuste mi memoras ili estas apartaj, kaj havis ĝardenetojn kiuj -tre similis al verdaj tablotukoj kun bordoj florigitaj.</p> - -<p>El tiuj ĉi dometoj unu staris tute malrekte, tiel kiel se infaneto -de iu el la antikvaj grandeguloj, ludante je siaj ludiloj, kiam -li metis tiun ludilon sur sian naztuketon verdan, dum unu momento -estus restinta kontraŭ ĝi la manon, kaj tion tuj ekvidinte estus -formovinta la pezon antaŭ tute premegi la domon.</p> - -<p>Nature tiu ĉi strangaĵo vekigis mian sciamon, kaj mi informiĝis -pri la kaŭzo de tia malrektiĝo.</p> - -<p>Sed por bone komprenigi la aferon mi devas unue klarigi kiamaniere -Ameriko altigas sian domon.</p> - -<p>Li ĝuste "mal"-as nian Anglan metodon. Ĉe ni oni formetas la -tegmenton kaj aldonas supran etaĝon. Ameriko, kontraŭe, altigas per -altigiloj la tutan domon kaj sub ĝi konstruas <i>malsupran</i> etaĝon.</p> - -<p>Nu; mia informanto diris al mi ke en la domo plej apude al tiu -kiun mi rimarkas loĝis domkonstruisto, kaj en la kapon de tiu -domkonstruisto venis la ideo altigi sian domon. Sed, ĉar li -estis kredeble iom ŝparemulo li decidis ke li ne dungos istajn -laboristojn, sed ĉion faros per siaj propraj salajruloj kaj iloj.</p> - -<p>Ili vere sukcesis altlevi la domon, sed (aŭ ĉar li ne bone -komprenis la aferon, aŭ ĉar li ne havis sufiĉon da homoj aŭ -iloj), kelkaparte la subportiloj rompiĝis, kaj la domo, falinta laŭ -tiu direkto, falis kontraŭ tiun domon pri kiu mi faras demandon, kaj -ĝin lasis tiel kiel nun mi vidas.</p> - -<p>Kiel ofte mi vidas ke se Biciklanto ektuŝegas piediranton, la -piediranto pli suferas. Ankaŭ tie ĉi la domo de la domkonstruisto -ne montris ian ajn postsignon de sia aventuro. Oni legis la historion -en la difektaĵo de ĝia neofendinta najbaro.</p> - -<p>Foje mi legis rakonton pri la altigo de hotelo ĉe <i>San Francisco</i> -por ke subpasu fervojo. Mi ne garantias ĉiun detalon ĉar mi -rakontas de memoro; sed tiel bone la priskribo montras la metodon -kion oni uzas por altigi domojn ke la legantaro certe min pardonos, -se mi penos skribi pri ĝi tion kion mi memoras.</p> - -<p>Unue oni formovis kelkajn ŝtonojn kaj por ili anstataŭigis trabojn. -Nature oni formovis ĉiujn la ŝtonojn el la sama vico, kaj oni -zorgis ne formovi sufiĉon da ili por malfortigi la konstruaĵon. -Kiam oni estas anstataŭ ŝtonoj anstataŭiginta trabojn oni el la -sama vico formovis aliajn ŝtonojn, ankaŭ anstataŭiganta ilin per -traboj; kaj tiamaniere oni daŭrigis ĝis kiam la tuta konstruaĵo -restis kvazaŭ sur fortega ligna kadro. Kompreneble oni formovis -la ŝtonojn samtempe el multaj lokoj sur la sama viĉo. Sub tiu -kadrego oni metis aregon de turnleviloj, kaj ĉe ĉiu turnlevilo -starigis homon, kiu, ĉe donita signo iomete turnigos la tenilon. Oni -tre zorgis ke ĉiu el ili turnu ĝuste la saman spacon ĉe la sama -momento, kaj ĉe ĉiu movo oni altlevis la konstruaĵon, mi supozas, -nur malgrandan porcion da colo.</p> - -<p>Tuj kiam oni estis levinta la kadregon suficon da spaco por tion -permesi aliaj laboristoj konstruis sub ĝi unu tavolon de dikega -kaj fortega muro. Pro tio, neniam estas granda interspaco inter la -konstruaĵo kaj la subkonstruaĵo. Fine, mi supozas, oni formovis la -trabojn malmaniere kiel oni unue ilin enmetis en la muron. Dum la -tuta altigo gastoj manĝis kaj dormis en la hotelo kaj, oni diras, ne -sentis eĉ la plej malgrandan skueton.</p> - -<p>Tie ĉi mi intencis ion diri pri la hoteloj, sed tiu estas afero -tro longa por esti traktata en la fino de fragmento. Mi tial -anstataŭigos por ĝi priskribon de Dioservo kiu lasis sur mia cerbo -profundegan impreson. Pri la hoteloj mi esperas paroli en la proksima -fragmento.</p> - -<p>Ĝis nun mi ne parolis de mia akompanantino dum la pli granda porcio -de mia vojaĝo. Permesu ke mi nun prezentu al la legantaro—mian -onklinon.</p> - -<p class="pagenum">105</p> - -<p>Ho! tiu dimanĉo; kiel ĝi estis varmega! Apenaŭ oni povis spiri, -kaj en niajn manojn mi certe atendis vidi kelkajn ventumilojn, sed -tion kion mi vidis mi tute ne atendis, eĉ ne povis atendi.</p> - -<p>En la tuta preĝejo (kaj ĝi estis <i>tre</i> granda konstruaĵo) mi -kredas ke la onklino kaj mi mem estis la solaj personoj kiuj ne -portis ventumilon.</p> - -<p>Eble oni devas ankaŭ ekcepti la organiston, sed nur dum la tempo mem -kiam li ludis la organon, kaj mi ne estas certa ke iu ne ventumis lin -dum la ludado.</p> - -<p>Ho! tiuj maltrankvilaj, maltrankviligaj ventumiloj! Ĉie en la -preĝbenkoj oni svingetis ilin; ĉiu ĥorano kaj ĥoranino svingetis -ilin; dum la kantado oni svingetis ilin; dum la preĝoj oni ankoraŭ -ilin svingetis; oni ilin svingetis dum la legado de la Sankta Biblio, -kaj, kiam fine la predikisto supreniris la tribunon por prediki, -<i>li</i> ankaŭ portis ventumilon kaj sin ventumadis per ĝi dum la tuta -predikado.</p> - -<p>La komenco de la prediko mi aŭdis tiamaniere:</p> - -<p>"Miaj karaj" (<i>ventum</i>—li svingis la ventumilon dekstren) "fratoj" -(<i>ilo</i>: ventumilon maldekstren). "Mi parolos al vi" (<i>ventum</i>—) -"hodiaŭ pri la" (<i>ilo</i>) "vortoj kiujn vi" (<i>ventum</i>—) trovos en la -(<i>ilo</i>), k.t.p.</p> - -<p>Aŭskulti mi ne povis. Malgraŭ la volo miaj okuloj postsekvadis la -movojn de tiuj diversaj ventumiloj, kaj preskaŭ mi fariĝis strabulo -per mia prenado por vidi ĉiujn el ili samtempe.</p> - -<p>Ekkaptis min freneza deziro ke oni svingu ilin ĉiu ĉe la sama -momento laŭ la sama direkto. Mi ne povis ne rigardi, mi ne povis -fermi la okulojn. Mi estis hipnotigita per ili, kaj bonege mi -komprenis la koron de tiu fama violonisto kiu subite ĉesis ludi sian -amatan muzikilon, kaj alveninta al la antaŭa flanko de la estrado -tiamaniere parolis al riĉe vestita sinjorino, kiu sidis en la unua -vico de la aŭskultejo kaj trankvile ventumadis sin: "Sinjorino, -sinjorino: kiamaniere mi povas ludi la violonon en tempo 2/4, se vi -persistas vin ventumi en tempo 6/8?"</p> - -<p>En tiu preĝejo oni sin ventumadis en ĉiuj la tempoj. Pri unu afero -mi estas nepre decidinta. Se ankoraŭ mi ĉeestos tian Dioservon, mi -mem kunprenos ventumilon.</p> -</div> - -<div id="est2-7-18" class="article" lang="eo"> -<h3>UNIVERSALA KONGRESO EN BOULOGNE (Aŭgusto 5–13, 1905).</h3> - - -<p>Dum la 1<sup>a</sup> Universala Kongreso de Esperanto, kiu okazos proksiman -Aŭguston, sub la prezido de D<sup>ro</sup> L. Zamenhof, en Boulogne-sur-Mer, -estos organizataj vesperkunvenoj kiuj konsistos precipe el <i>balo</i> kaj -<i>koncertoj.</i></p> - -<p>Estas de nun necese prepari tiujn kunvenojn por ke ili havu kiel -eble plej grandan sukceson. Ni ne dubas ke se ni atingas tiun celon, -ni estos incitintaj la kuriozecon de la skeptikuloj kaj de la -indiferentuloj kiuj nepre estos tiam esperantistigotaj. Tial, tiuj -festoj devas esti zorge pripensataj kaj de longe organizataj.</p> - -<p><i>Balo.</i>—Laŭ la opinio de kelkaj Kongresontoj, ni pensis ke -estus bone ke en la balo partoprenu multaj fremduloj kun naciaj -aŭ regionaj vestaĵoj. Tiu balo estus tiel originala festo kiu -elmontrus tute bone la diversecon de la nacioj reprezentataj en la -Kongreso; plie, kaj precipe, la interkompreno per Esperanto estus -pli konstatebla kaj farus gravan impreson sur la granda amaso da -libertempuloj kaj da turistoj kiuj ĉiujare vizitas Boulogne-sur-Mer -dum Aŭgusto. La balo devas do esti fruktoplena propagandilo. Ni -estas certaj ke ĉiuj gekongresontoj komprenos la gravecon de tiu -kunveno kaj <i>ni ne scius tro insisti por ke kiel eble plej multaj el -ili skibu al ni post ne longe promesante alveni kun naciaj, regionaj -kaj variaj kostumoj</i>. Ni estos tre dankemaj al ĉiuj kiuj bonvolos -aŭdi nian alvokon.</p> - -<p><i>Koncertoj.</i>—Alia grava punkto pri festoj kongresaj estas tiu -kiu celas la organizadon de la koncertoj. Eble okazos almenaŭ du -koncertoj, nur esperantistaj kompreneble. Ĉar ilia sukceso postulas -ke la partoprenantoj estu diverslingvaj, por pruvi ke Esperanto estas -same elparolata en ĉiuj nacioj, ni petas ĉiujn kiuj povas kanti, -deklami aŭ ludi muzikilon ke ili bonvolu:</p> - -<p>1<sup>e</sup> Sendi al ni la tekstojn de la verkoj kiujn ili intencus -prezenti;</p> - -<p>2<sup>e</sup> Sciigi al ni kiujn tagojn ili <i>nepre</i> estos en -Boulogne-sur-Mer.</p> - -<p>La solvoj de tiuj demandoj tre helpus la formadon de niaj programoj. -<i>Multegaj estu la respondoj!</i></p> - -<p>Ni esperas ke tiu ĉi alvoko nia estos aŭdata en la esperantistaro -kiu venos al Kongreso kaj ni sciigas ke ni dezirus ricevi, kiel -eble plej baldaŭ, la respondojn kiuj estos adresataj al: <i>S<sup>ro</sup> -Paul Boulet, Vicsekretario de la Grupo Esperantista, 49, Strato -Louis-Duflos, Boulogne-sur-Mer (France).</i></p> -</div> - -<div id="est2-7-19" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">106</p> -<h3>LA KVAR HENRIKOJ.</h3> - -<p class="center">Rakonto de Frédéric Soulié.—Esperantigis A. Motteau.</p> - - -<p>Oni diras ke, foje, en vespero kiam torente pluvo falis, maljunulino, -kiun ŝiaj najbaroj pensis esti sorĉistino, kaj kiu loĝis en -malriĉa terdometo meze de la arbaro S<sup>ta</sup> Germano, aŭdis frapadon -ĉe la pordo: ŝi ĝin malfermis, kaj ekvidis rajdanton kiu petis -por gastiĝo. Ŝi kondukis lian ĉevalon en garbejon kaj envenigis -lin kun ŝi. Per lumo de fumiĝa lampo ŝi juĝis ke li estis juna -nobelo: la figuro elmontris junecon, la vestaĵo nobelecon. La -maljunulino ekbruligis fajron, kaj demandis "Ĉu la sinjoro deziras -ion por manĝi?" Deksesjara apetito, tute kiel samaĝa koro, estas -tre avida kaj ne tro elektema: tial, la junulo akceptis porcion da -fromaĝo kaj pano, eltiritan de pankesto, el kiu konsistis la tuta -provizo de la maljunulino. "Mi havas nenion krom tion," diris ŝi al -la juna nobelo, "dekona, reĝa, sala, helpa, kaj ceteraj impostoj -nur tion lasas al mi por prezenti al malriĉaj vojirantoj;—plue, la -ĉirkaŭaj malĝentiluloj diras ke mi estas sorĉistino dediĉita al -la diablo, kaj tute konscience kaj senpune ŝtelas la produktaĵon de -mia kampo."</p> - -<p>"Pardi," diris la juna nobelo, "se mi iam fariĝos reĝo de Francujo, -mi neniigos impostojn kaj edukigos la popolon."</p> - -<p>"Dio vin aŭdu!" respondis la maljunulino.</p> - -<p>La junulo alproksimiĝis la tablon por manĝi, sed tuj alia frapo al -pordo haltigis lin. La maljunulino malfermis la pordon kaj ankoraŭ -ŝi vidis rajdanton akvumitan je pluvego, kaj li simile petis por -gastiĝo. Ŝi konsentis ricevi lin, kaj kiam li envenis, li estis, -kiel la unua, junulo kaj nobelo.</p> - -<p>"Ĉu estas vi, Henriko?" diris unu.</p> - -<p>"Jes, Henriko," respondis la alia.</p> - -<p>Ĉiu el ili nomiĝis Henriko. La maljunulino sciiĝis, je ilia -interparolado, ke ili partoprenis en multenombra ĉasanaro, kondukita -de Reĝo Karlo IXa, kies anojn ĵus disigis la pluvega fulmotondro.</p> - -<p>"Ĉu, maljunulino," diris la dua, "vi ne havas ion ajn, krom tion, -por doni al mi?"</p> - -<p>"Nenion," ŝi respondis.</p> - -<p>"Ni do devos kunpartigi."</p> - -<p>Ĉe tio, la unua Henriko malplezure grimacis; sed rigardinte la -decidan okulon kaj la muskolan belkreskon de la dua Henriko, li diris -ĉagrene: "Kunpartigu ni do."</p> - -<p>La jena pripenso, kvankam ĝin li ne esprimis, estis komprenita post -tiuj vortoj: "Kunpartigu ni (pro timo ke li prenus la tuton)."</p> - -<p>Sekve, ili sidiĝis unu kontraŭ la alia, kaj la unua jam pretiĝis -ektranĉi la panon per ponardo, kiam subite trian frapon oni aŭdis -ĉe la pordo. Stranga renkonto! alia junulo, alia nobelo, alia -Henriko aperis. Tre mire la maljunulino ilin rigardis. La unua -atencis kaŝi la fromaĝon kaj panon, sed la dua ilin remetis sur la -tablon, kun lia glavo apude. La tria Henriko ridetis, dirante: "Se -vi ne volos doni al mi iom el via noktomanĝo, mi povos atendi: mi -posedas fortikan stomakon." "La noktomanĝo," diris la unua Henriko, -"rajte apartenas al la unua veninto."</p> - -<p>"La noktomanĝo," diris la dua, "apartenos al tiu, kiu plej brave -povos ĝin gardi." La tria Henriko kolere ekruĝiĝis, fiere dirante: -"Eble ĝi apartenos al tiu, kiu plej brave ĝin kaptos."</p> - -<p>Apenaŭ li estis dirinta tiujn vortojn, kiam la unua Henriko eltiris -sian ponardon, kaj la du aliaj siajn glavojn. Ĵus kiam ili pretiĝis -por batiĝo, kvara junulo, kvara nobelo, kvara Henriko estis -enkondukita. Vidante glavojn eltiritajn, li sian eltiris, sin lokis -apud la malplej forta, kaj tuj atakis sendistinge.</p> - -<p>La maljunulino sin kaŝis timigitan, kaj la glavoj frapis, rompegante -ĉion, kion ili renkontis. La lampo falis, estingiĝis, kaj ĉiu el -ili daŭrigis frapi en la mallumo. Dum kelka tempo, la bruo de la -glavoj daŭris, kaj grade malpliiĝis, kaj fine ĉesis.</p> - -<p>Tiam la maljunulino riskiĝis eliri de ŝia kaŝejo, relumigis la -lampon kaj ekvidis la kvar junulojn sur planko streĉitajn: ĉiu el -ili estis vundita. Ŝi ekzamenis ilin: laciĝo pli ol sangperdo ilin -faligis. Ili sin levis unu post alia, kaj hontintaj je tio, kion ili -ĵus faris, ili ridetante interdiris: "Nu! ni noktomanĝu konsenteme -kaj pace."</p> - -<p>Sed kiam li serĉadis por trovi la manĝado, ĝi tiam estis premegita -sub piedoj, kaj malpurigita per sango kaj koto. Kvankam mizera -manĝaĵo, ili bedaŭris ĝian detruiĝon. Aliflanke la malriĉa -ĉambreto estis ruinigita, kaj la maljunulino sidis en angulo -rigardante per sovaĝaj okuloj la kvar junulojn. "Kial ci rigardas -nin tiamaniere?" diris la unua Henriko, kiu sentis sin malkvietigi -sub tia rigardo. "Mi rigardas viajn sortojn skribitajn sur viaj -fruntoj," respondis la maljunulino.</p> - -<p>La dua Henriko severe ordonis ke ŝi tuj diru, la du aliaj ridante -petis ke ŝi klarigu sian diron.</p> - -<p>La maljunulino diris: "Kiel vi kune ĉeestas en tiu ĉi dometo, -vi kvarope havos saman sorton. Kiel vi premegis kaj makulis, per -piedoj kaj koto, panon kiun mi gastame oferis al vi, tiel vi premegos -kaj makulos povon, en kiu vi amike povus partopreni. Kiel vi ĵus -ruinigis tiun malriĉan dometon, tiel vi malriĉigos kaj ĉagrenegos -Francujon. Kiel vi kvarope estis vunditaj en la mallumo, tiel vi -kvarope pereos per perfidaĵo kaj mortigo!"</p> - -<p class="pagenum">107</p> - -<p>La kvar junaj nobeloj apenaŭ povis sin deteni moki la antaŭdirojn -de la maljunulino.</p> - -<p>La kvar Henrikoj fariĝis ĉefaj personoj en la Ligo: du estis li -gestroj, du kontraŭbatalantoj de la Ligo.</p> - -<p>Henriko de Condé, kiun lia edzino venenis en St.-Jean-d’Angély;</p> - -<p>Henriko de Guise, mortigita en Blois, de la Kvardekvinuloj;</p> - -<p>Henriko de Valois (Henriko IIIa), mortigita en St. Cloud, de Jacques -Clément;</p> - -<p>Henriko de Bourbon (Henriko IVa), mortigita en Parizo, de Ravaillac.</p> -</div> - -<div id="est2-7-20" class="article" lang="eo"> -<h3>ORIENTAJ NOTOJ, de 10532.</h3> - - -<p>Mia deĵoro okazis en Hindujo kaj Birmanujo: kaj, kvankam tie mi tre -kontente ĝuis vivadon dum mia pli junaj tagoj, kiam mi povis toleri -la varmegecon, kaj ĝui la ĉason libertempan, mi certe estas tre -ĝoja fine reveni hejmen, forta kaj sana. Tiu ĉi, mi kredas, estas -ja la sento de ĉiuj, kiuj restadis multe da jaroj eksterlande. Vere, -ne estas ia loko simila al nia hejmo; kaj neniu pruvas la senton krom -tiuj loĝantaj malproksime de sia patrujo.</p> - -<p>Certe, kelkaj homoj, pro iaj hejmaj kaŭzoj, elektas loĝi en sia -memalprenita lando: sed, ĉe la plimulto, la patrujamo estas tro -forta por esti neigata.</p> - -<p>Plue, cirkonstancoj Hindaj estas multe ŝanĝitaj dum la pasintaj -tridek jaroj: estas unu el la sekvoj de Angla okupo; kaj la -bedaŭrindaj ideoj pri malŝparo kaj lukso igas la landon ĉiujare -pli multekostan por vivado. La kosto de luprezo, geservistoj, -ĉevaloj, kaj nutraĵoj plimultiĝis rapide, kaj nune duobliĝas, -rilate al la tempo kiam Hindujo estis vera paradizo por malriĉaj -suboficiroj, kaj junaj negocistoj.</p> - -<p>Sociale, ankaŭ, la lando estas malpli vivebla, kaj pro tiu ĉi -kaŭzo:—Antaŭ generacio, la vojaĝo al "Calcutta" okupis tridek -kvin tagojn, kaj iafoje pli; sed, nune, oni povas atingi "Bombay" -la dekunuan tagon post foriro de "Charing Cross," dank’ al rapidaj -vagonaroj kaj vaporŝipoj.</p> - -<p>Sekvas, ke homoj, anstataŭ loĝiĝi hejme, nur <i>ekzistas</i> kvazaŭ en -purgatorio pro siaj kulpoj, havante inteligentecon, sed ne havante -riĉecon. Kompreneble, plua kaŭzo estas la malplikariĝo je la -arĝentvaloro, kaj sekve la malpliiĝinta aĉetpovo de la "rupee"; -eĉ supozante ke la nuna artefiksita rilata proporcio, nome R15 = -£1, estos konstanta, la diferenco inter R15 = £1, kaj la antaŭa -proporcio da R10 = £1, estas gravega. Aliediri, postulas R1,500 por -ricevi £100, anstataŭ nur R1,000.</p> - -<p>Tial, oni malpli da mono elspezas je socialaj amuzaĵoj por tiom pli -elspezi hejmen. Tre saĝe, sendube; tamen, la efekto ĉe sociala -vivado en nuna Hindujo estas efektive sentebla.</p> - -<p>Ni ĉiuj ja fariĝas pli kaj pli memcentrigitaj jare, kaj pli -sentemaj pri niaj personaj aferoj kaj komfortoj, ol nia devo rilate -al niaj najbaroj, kaj al nia patrujo.</p> - -<p>Eble, estus dece akcepti lecionon de nuna Japanujo. Kelkaj jaroj -estas pasintaj de la tempo kiam mi vizitis Japanujon por resaniĝi: -tamen, mi ĉiam rememoros la belecon de la pejzaĝo, kaj plie, -ĝentilecon de la popolo.</p> - -<p>Forirante de "Rangoon" la ĉefurbo de Birmanujo, ni pasis tra -"Penang," "Singapore," "Saigon" (en Franca "Cochin-Chine"), -"Hong-Kong," kaj "Shanghai": ni ultime alvenis al "Kobe" (en la -"Inland-Sea" de Japanujo) la unuan de Novembro. <span class="sc">Birmanujo</span> -produktas tre grandajn provizojn da rizo, "Teak"<a href="#fnII.7.2" name="fnrefII.7.2"><sup>[2]</sup></a> (malmolega -ligno), oleo minerala, k.t.p. La tektonaj arboj estas tranĉataj -malproksime el arbaroj; lasataj kie ili kuŝas dum tri jaroj por -sekiĝi ĝis floseblaj; tiam tirataj per instruitaj elefantoj ĝis -riveroj; stampataj je la bienulaj signoj; flosigitaj sur riveroj al -impost-stacioj apud havenoj; kolektataj laŭ tiuj signoj por vendi: -mandatoj estas eldonataj, sur kiuj Bankieroj pruntedonos monon.</p> - -<p>La elefanta inteligenteco estas tre interesa: ili povas altlevi -ŝtipojn de pezo da 2,500 funtoj per la rostro: ili scias aranĝi -ŝtipojn laŭ buŝaj ordenoj sur tero horizontale, kaj vertikale, -uzante rostron, frunton, kaj sian pezegon kaj fortecon kun mirinda -inteligenteco; ili ankaŭ scias akurate kie trovi ĝustan balancon, -kaj kiamaniere eviti barojn.</p> - -<p>La ŝtelo de bestoj tiel grandegaj kiel elefantoj eble ne ŝajnas -facila: tamen, tio iafoje okazas, kaj la sekva ĉaso estas ofte -ekscitanta kaj eĉ danĝera.</p> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTO:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.7.2"></a> <a href="#fnrefII.7.2">[2]</a> -<i>Tectona grandis.</i> -</p> - -</div> - -<div id="est2-7-21" class="article" lang="eo"> - -<p class="pagenum">108</p> - -<h3>TRI VERDAJ KORNOJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Esp. 10549 (N.Z.).</p> - -<p>Antaŭ multaj jaroj, dum miaj tagoj de juneco, mi iris en Kanadon, -kaj tie mi lernis la termezuran arton en la vastaj regionoj kiuj -kuŝas inter la grandaj lagoj kaj Hudson’a Golfo. Mi foriris -de Ottawa, alliginta al aro da pioniroj de la transkontinenta -fervojo, kaj ni vagadis longe, tre longe preter la tiamaj randoj -de civilizacio en la malproksima senlima arbarego. La vetero estis -varmega, ĉar, kvankam la Kanada somero estas mallonga, ĝi estas -varmega.</p> - -<p>Unu tielan varman tagon, mi kune kun alia junulo, marŝis tra -mallarĝa aleo tranĉita de la inĝenieroj tra la arbaro. Tiu -aleo estis nomata ĉe ni "la linio," kaj ĝi estis la linio de la -projektata fervojo. Ni returnis post kelka laboro sur la linio, al -nia tendaro, kiu stariĝis ĉe riverbordo. La aero fariĝis pli kaj -pli varma, kaj, ĉar ni estis matenmanĝintaj peklaĵon, ni treege -soifis. Neniam mi estis tiel dolore soifinta. La linio trakuris tra -seka lando, kaj nenie ni trovis akvon. Post kelkaj horoj la turmento -estante netolerebla, ni haltis, memorante ke estas Kanada arbo -(betulo blanka, se mi ne nun forgesas), kies trunko haketata ellasas -sukon trinkeblan kaj sensoifigan. Ni tranĉetis kelkajn arbojn, sed -ricevis nur malmultajn gutetojn, kiuj estis tute senutilaj. Dum ni -tiel suferadis, unu el niaj esploristoj pasis. Li estis Skoto, kiu -dum la pluparto de sia vivado, kutimiĝis vagadi en la arbaregoj -Amerikaj, kaj kiu estis preskaŭ tiel lerta kiel sovaĝulo pri la -naturaj fenomenoj.</p> - -<p>Por tia viro, ĉio, ĉiam, ĉie estas kvazaŭ libro malfermata. Suno, -steloj, musko sur arbo, branĉo rompita, branĉeto fleksita, herbo -piedpremita, tero dekliveta, ĉio estas netrompa montrilo per kies -gvido li marŝas ĉien, laŭvole, senŝancele, kaj nepre trafas sian -celon.</p> - -<p>Tia viro estis Cameron, nia esploristo. Li eksciiĝis pri nia mizera -stato, kaj diris ke oni ne eltiras sukon dum tiu monato. Tiam, vigle -ĉirkaŭenrigardinte, li montris per la mano rektangule flanken, kaj -diris ke ni, irante laŭ tiu direkto, trovos akvon. Ni tiam proponis -fari "vojeton flamigitan" (blazed track) al la akvo, por ke ni povu -reveni al la linio.</p> - -<p>Por fari vojeton flamigitan, oni marŝante senŝeligas la arbojn per -oftaj tranĉetoj de hakileto, tiel aperigante striojn de la blanka -subŝela ligno. La blankaj strioj, longaj pli ol decimetro, facile -distingiĝas sur la malpalaj trunkoj, kaj kiam vidataj de kelka -interspaco, prezentas imagan similecon al flamoj, kaj pro tio, oni -diras "arboj flamigitaj." Returnante, oni sin gvidas per la blankaj -signoj, tiamaniere trapasante facile kaj senerare tra la arbaro.</p> - -<p>Tian rimedon ni do proponis uzi por ke ni ne perdiĝu, ĉar ni ne -estis ankoraŭ spertaj arbaranoj. Sed la esploristo diris ke tiel -agi ne estis necese. "Post tiam, kiam vi trovos akvon," li diris, -"daŭrign marŝi laŭ tiu sama direkto, kaj vi aliros al la tendaro. -De tie ĉi ĝis la tendaro, la rekta trairo nur estas du mejloj. -Tenadu ĉiam la sunon super la maldekstra ŝultro, kaj vi nepre -trafos la riverbordon."</p> - -<p>Tiun ĉi konsilon ni decidis sekvi, ĉar la iro al la tendaro laŭ -la mezurita linio kaj poste laŭ la riverbordo, estis du flankoj de -triangulo, sed la rekta iro estus la tria kaj plejmallonga fianko.</p> - -<p>Tial ni du junuloj konfideme eniris la profundan senvojan arbaregon, -kaj post kelka tempo, ni trafis lageton. Sed, ho ve! ĝi estis -kastora lageto. Ĝis tiu tago mi neniam estis trinkinta kastoran -akvon, kaj mi fervore preĝas ke mi neniam regustumu tian abomenan -fluidaĵon. Ne estus eble trinki ĝin escepte se oni duonmortus pro -soifo. Tamen ni trinkis multe, senĉese mallaŭdante la kastorojn kaj -ĉiujn iliajn farojn. La digo estis tute proksima, sed ni ne vidis -la bestojn. Sendube ili estis tie, sed la pekuletoj estis tro ruzaj -por sin montri. Se ni estis vidintaj ilin, ni eble estus estintaj -iom malĝentilaj. Ugh! la akvo ja estis naŭza. Tamen ĝi forpelis -la turmentan soifon, kaj tiam ni daŭrigis la antaŭeniradon, -tenante la sunon super maldekstra ŝultro. Sed malfeliĉe, ni ne -povis ĉiam marŝi rekte. Kelkafoje la tero estis tiel marĉa ke -oni ne povis surpaŝi, kelkafoje la kreskaĵo estis densa kaj -nepenetrebla, sekve ni estis devigataj ĉirkaŭiri, kaj tio nin -iom konfuzis. Nekutimiĝintaj vagi tra senvoja arbaro, ni suferis -iluzion de kurbiro. Rezonante ni bone sciis ke kurbiro ne estis -ebla dum ni tenadis la sunon super maldekstra ŝultro, tamen, spite -bona rezonado, ni ne povis forpeli maltrankvilan sentadon ke ni -eraris kaj marŝis kurbe, anstataŭ rekte al la rivero. Multafoje -ni haltis kaj pripensis. Multafoje ni supreniris monteton por -ĉirkaŭenrigardi, sed ni nur vidis arbojn, arbojn, ĉie, ĉiam, -senfinan etendecon da nekalkuleblajarboj. Nenie estis vidata rivero, -nenie tendaro. Tiamaniere nia progreso fariĝis tiel malrapida -ke multa tempo pasis, kaj la suno alproksimiĝis al sia subiro. -Sekve ni ektimis ke ni baldaŭ perdus nian solan gvidiston. Jam -de kelka tempo ni tenis la sunon iom malantaŭ, anstataŭ super -la maldekstra ŝultro, kalkulante ĝian ŝanĝitan pozicion sur -la ĉielo. Ni sufiĉe komprenis ke ni devis tiel fari. Sed nun ni -renkontis novan<span class="pagenum">109</span> kontraŭaĵon. Ni eniris regionon ondolinian. Kiam -ajn ni malsupreniris en valeton, la suno malaperis, kaj poste, -suprenrampinte la kontraŭan altaĵon, ni ĉagrenis sciiĝante ke -ni eraris flanken. Pli kaj pli ni timis ke ni iel trompiĝis kaj -perdiĝis. Fine la suno subiris kaj ni preskaŭ malesperis. Kion nun -fari? Ni tute nesciis. Ni timegis. Dum mi staris tie senmove, mia -kunulo meĥanike kaj sencele suprenrampis altaĵeton kaj tuj kriis -ĝoje, "Bonege! ni estas alvenintaj! hura!" Mi sekvis lin rapide, kaj -vidis viron kiu staris malsupre en valeto. Li estis unu el la junaj -termezuristoj.</p> - -<p>"Ni ĝoje vin vidas!" ni ekkriis. "Ni preskaŭ malesperis. Ni -perdiĝis. Kie do estas la tendaro?"</p> - -<p>La junulo nin rigardegis kun mirantaj okuloj.</p> - -<p>"Kion vi diras?" li respondis.</p> - -<p>"Mi ankaŭ perdiĝis. Mi esperis ke vi venis min serĉi. Ni do estas -tri kompatindaj perdituloj!"</p> - -<p>"De kie vi venis?" ni demandis.</p> - -<p>"De la linio," li diris. "Mi penis trafi la tendaron, sed ne povis. -Mi tute ne scias kie mi estas."</p> - -<p>Ni tri staris silente, rigardante konsterne unu la aliajn. Post la -subita ĝoja espero, tia neatendita repuŝo estis tre kruela bato. Ni -jam estis tre lacaj, malsataj, preskaŭ senesperaj, kaj kompreneble -ni havis tre malgrandan deziron por daŭrigi la marŝadon sen la -gvida suno. Sed kion fari? Pasigi la nokton tie, sen manĝaĵo, sen -lito, sen ŝirmilo? Por manĝaĵo, oni vidas kelkafoje perdrikojn, -sed kelkafoje oni ne vidas. Ni ne vidis. Ni povis ekbruligi fajron, -sed eble pluvo falus dum la nokto. Malagrabla antaŭsento! Danĝero? -Ne multe. En tiu regiono de Kanadlando la enlanduloj (Iroquois) -estas amikemaj, kaj ili estus al ni tre bonvenaj gvidantoj. La -bestoj sovaĝaj ne estas tre timindaj, sed la malsato,—la kuloj! -Certe ni ne povas dormi en tiu ĉi valeto. Ni tial multe pripensas -kaj diskutas. Se ni alvokos helpon,—kriegos, ĉiuj kune, eble oni -nin aŭdos? Ni do krias, tri plendaj voĉoj kune, laŭte, laŭtege -krias. Tiam ni aŭskultas. Neniu respondas. Ree, kaj ree, kaj ree -ni kriegas kaj pli atente aŭskultas. Nur la kula zumado mokas nin. -Ni havas poŝpafileton. Ni pafas kaj longe atendas. Nenia responda -eksplodsono. Ni pafas multafoje. Vane, senespere vane. Ni aŭdas nur -la venton en la branĉaro kaj la malbenitajn kulojn. Certe ni multege -forestas de la tendaro! Ni do estas tute perdataj! Ni estas kvazaŭ -en malliberejo, ĉar ni ne povas eliri nesciante laŭ kiu direkto -eliri. Ni devas resti tie ĉi.</p> - -<p>La terura senhoma soleco fariĝas subpremega kaj nervpereiga. Ĉu ni -nenion plu povas fari? Ni estas en tre malgranda valeto, kies kruta -flanko havas nur kelkajn metrojn da alto. Dronanto ekprenas pajleron. -Mi diras, "Suprenbaraktu ni sur tiun altaĵeton, kaj tiam, se ni -nenion vidos, ni atendos tie ĝis la serĉontoj nin trovos morgaŭ."</p> - -<p>"Estus senutile," respondas unu kunulo, "ĉar se ni estus sufiĉe -proksimaj por vidi la tendaron, oni nin estus aŭdinta."</p> - -<p>"Estas vere," diras la alia, "tamen ni provu tiun ĉi solan rimedon. -Post tio, ni ĉesigos vanan penadon."</p> - -<p>Lacaj, konfuzaj, apatiaj, ni dolore suprenrampas kaj senespere -ekrigardetas.</p> - -<p>Miro! Mirego! Miraklo! Ni preskaŭ timas iajn sorĉojn. Jen la -rivero, jen la tendaro, tute proksimaj, tiel proksimegaj ke se ni, -anstataŭ pafi, estus ĵetintaj la pafileton super la altaĵo, ĝi -estus falinta inter la tendoj, kaj eble sur ian virkapon!</p> - -<p>Forgesante lacecon ni kuregas malsupren kriegante frenezege. Kelkaj -homoj demandas kial ni faras malbenitan bruegadon.</p> - -<p>"Ni estis perdiĝintaj," ni respondas. "Ĉu vi ne aŭdis nian -kriadon?"</p> - -<p>"Ho, jes," ili diras, "ni supozis ke vi kriis unu al alia."</p> - -<p>"Ĉu vi ne aŭdis pafadon?"</p> - -<p>"Kompreneble, sed ni pensis ke vi pafis al la perdrikoj."</p> - -<p>Ni penas klarigi la veron. Ni parolas elokvente pri nia mizera -malespero, sed ili apenaŭ kredas. Tiaj viroj, kiuj de longe loĝadas -en la arbarego, malfacile komprenas ke estas eble perdiĝi apud la -riverbordo kaj eĉ preskaŭ ĉe la tendaro. Ili ne kompatis nin, -sed ridante diris ke ni estis "verdaj kornoj" (greenhorns), esprimo -Amerika kiu signifas "nespertaj nesciuloj." Sed laŭ mia opinio, -ni similiĝis al savatuloj el ŝippereo, aŭ al forkurintoj el -malliberejo. Ni jam estis dankaj, feliĉaj, trankvilaj, sed iom pli -malfrue ni estis ankoraŭ pli kontentaj, ĉar—kredu al mi, kara -epikurista leganto—oni ja avide, apetite vespermanĝas en la vasta -Kanada arbaro.</p> -</div> - -<div id="est2-7-22" class="notice" lang="eo"> -<p>La prezidanto de la Grupo Esperantista Pariza informas nin, ke -la membroj de la nomita grupo kunvenas ĉiumerkrede, je la naŭa -vespere en "<i>Café de la Rotonde</i>," 36bis, Boulevard Haussmann, kaj -ĉiuvendrede, je la deka vespere, en "<i>Café Soufflet</i>," 25, Boulevard -St. Michel, en rizervitaj salonoj.</p> - -<p>Nur Esperanto estas uzata en tiuj kunvenoj, kaj la fremdaj -geesperantistoj ĉiam estas akceptataj kiel eble plej afable.</p> -</div> - -<div id="est2-7-23" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">110</p> -<h3>LA IDEOJ DE FRAŬLO PRI AĈETADO!</h3> - -<p class="center">Originale verkita de 9911.</p> - - -<p>Du aŭ trifoje, antaŭ ne longe, mi akompanis mian fratinon kiam -ŝi aĉetadis. Estis tial ke mi estis estinta tre bona knabo, mi -supozas. Kompreneble, mi devis esti ĝuinta min mem troe, sed iel -mi ne povis. Kelkfoje mi oferis mian konsilon pri io, kelkfoje -mia fratino efektive petis ĝin; sed neniam ŝi agis laŭ ĝi! Mi -ofte rimarkis ke la fratinoj de miaj amikoj ŝatas kaj taksas mian -konsilon pli bone ol mia propra fratino, kvankam mi tute ne scias -kial! Nu, mi scias ke mia fratino (malfeliĉe por ŝi) ne jam povas -legi Esperante, tial mi skribos miajn konsilojn pri aĉetado, en -Esperanto, por ke miaj amikinoj en la nobla Esperantistaro povu -profiti per ili! Mia fratino diras ĉiam ke nura fraŭlo scias nenion -pri la arto de aĉetado; sed miaj amikinoj (se nur pro sciameco!) -sendube legos kion mi opinias pri tiu certe virinseksa okupado. -Ŝajnas al mi ke estas tri punktoj kiuj meritas la atenton de ĉiuj -aĉetadontoj.</p> - -<p>Unue, oni devas scii ĝuste tion, kion oni bezonas. Due, oni devas -tion ricevi; kaj trie, oni certe devas pagi tiel malmulte kiel eble -por ĝi! Nu, mi ofte rimarkis ke miaj amikinoj ĝenerale ne scias -kion ili vere bezonas, kaj tial ili subfalas kompatinde sub la -logaĵoj kaj ruzoj de la butikhelpantino, kiu estas ofte beleta, kaj -havis ja langon el mielo! Sinjorino aĉetadante certe devas ricevi -kion ŝi bezonas, sed tre ofte ŝi ne ricevas tion! La afero de la -helpantino estas vendi, ne tion kion la kliento deziras, sed kion -sia mastrino volas vendigi. Ofte oni povas vidi sian amikinon sur la -strato ekster butiko, tenantan multe da pakaĵetoj da objektoj kiujn -ŝi tute ne bezonas! Ho, jes! sed <i>mi</i> tion ofte vidis, kaj kelkfoje -ŝi eĉ konfesos ke la helpantino estas estinta tro lerta poduone!</p> - -<p>Ankaŭ, sinjorino aĉetadanta devas pagi tiel malmulte kiel eble. Kaj -kompreneble mi signifas, ne necese tre etan prezon, sed bonan valoron -por la mono.</p> - -<p>Nu, la arto de aĉetado estas reale ludo, en kiu la lerteco de unu -fraŭlino baraktadas kontraŭ la lerteco de alia; kaj esceptinte ke -la aĉetantino scias iom pri la ruzoj de la vendistino, la dua certe -venkos, tial ke la dua ludas ludon kio estas sia vivilo, kaj per kio -ŝi gajnas panon kaj buteron, kaj la unua nur estas nemetiistino.</p> - -<p>Unu ruzo de la vendisto estas oferi ian etan komercan eton (ekzemple, -gantojn, sunombrelon), po kosta prezo (t.e., senprofite), aŭ eĉ po -malpli ol tio, por doni impreson de malkareco. La kliento poste volas -spekulacii je aliaj komercaĵoj kiuj vendiĝas po tre granda profito. -Tia metodo estas kompreneble nur kiel reklamo, kaj la vendisto -atendas ke la sinjorino aĉetos ĉion kion ŝi bezonas en lia butiko -estonte.</p> - -<p>Nu, la sinjorino kiu klopodos akiri tian informon per zorga -observado, kaj kiu agos laŭe atingos sian rekompencon, tial ke ŝiaj -amikinoj kredos ke ŝi elspezas trioble aŭ kvaroble pli ol ŝi reale -elspezas je sia vestaĵoj.</p> - -<p>Kelkaj fraŭlinoj imagas ke se ili aĉetas kelkfoje en tre multekosta -butiko, certe ili akiros ion tre, tre bonan. Kompreneble tia butikego -ne ŝatas tian okazan klienton, kaj la kliento sekve ofte forvenas -tute malkontente. Anstataŭ tio, ŝi devas klopodi eltrovi kiam la -ĉef-helpantino de granda firmo estas komerconta por si mem, tiam -la nova vendistino klopodos multe por sia antaŭa kliento kaj la -kontentigo estas reciproka!</p> - -<p>Nur unu pluan konsileron mi oferus. Kiam miaj amikinoj eliras por -aĉetadi, certe ili devas preni kun ili ies fraton por ke li atentu -tiajn etajn detalojn kia la pago de la kalkulo!</p> -</div> - -<div id="est2-7-24" class="article" lang="eo"> -<h3>ANKAŬ SAĜA HUNDO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de N.B.</p> - - -<p>Sinjoro Smith iam havis vulpterieron kiu lin ĉagrenadis kuŝante sur -la plej bona seĝego en la studejo. Kiam ajn la hundo eltroviĝis -sur la seĝego sia mastro lin bastis, tial fine li sur ĝi kuŝi nur -kuraĝis kiam la mastro ne ĉeestis.</p> - -<p>Unu tagon, S<sup>ro</sup> Smith, enirante en la ĉambron vidis la hundon vere -sur la planko, sed tre kulpe mienantan; la mastro tuj alproksimiĝis -al la seĝego kaj mane palpis la kusenon, kiu estas tute varma. Tial -li riproĉegis kaj batis la hundon.</p> - -<p>Morgaŭe, kiam S<sup>ro</sup> Smith malfermis la pordon li eltrovis la hundon -sur ĝiaj postaj kruroj starantan, ĝiaj antaŭaj piedoj sur la -sidejo, kaj ĝi blovis sur la kusenon por ĝin malvarmigi!</p> -</div> - -<div id="est2-7-25" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">111</p> -<div class="left" lang="eo"> -<h3>ESPERANTA RONDIRANTO.</h3> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<h3>AN ESPERANTO EVERCIRCULATOR.</h3> -</div> - -<p class="center" style="clear:both;">By Dr. Martyn Westcott.</p> - -<div class="left" lang="eo"> -<p>Rondiranto estas reale manuskripta gazeto en ĉirkaŭiro privata -inter Samideanoj.</p> - -<p>Ĝia celo estas permesi ke membroj restu reciproke intertuŝigataj, -kie ajn ili estas, kaj plibonigi ilian scion de la lingvo per amika -kritiko. La far-metodo estas simpla. Ses aŭ pli Esperantistoj -konsentas donaci, unufoje ĉiumonate, mallongan artikolon en aŭ pri -Esperanto.</p> - -<p>Tia verketo povas esti letero, anekdoto, plendeto, tradukaĵo, -originala rakonto, poezio, sciigo pri gramatiko ... aŭ io ajn kiu -interesus la aliajn.</p> - -<p>Artistaj membroj sendas skizojn, aliaj nur kritikojn skribas; sed -ĉiu <i>devas</i> ion aldoni al la Rondiranto antaŭ li ĝin forsendos.</p> - -<p>Oni elektas unu el la membroj kiel kondukanto, kaj li ekkomencas la -gazeton kaj provizas la kovrilon, kiun oni povas oportune ricevi de -Isaac Pitman, 1, Amen Corner, E.C. La kosto de tuko-bindita kovrilo -estas unu ŝilingo, kaj la leda-bindita kostas unu ŝilingon ses -pencojn, afrankite. Rondiranto, sendata en kovrilo, ĉe ambaŭ finoj -malfermita, vojaĝos tra la poŝto en la Insuloj Britaj po duonpenco -por ĉiu du uncoj.</p> - -<p>Ĉiu membro ricevas la gazeton laŭvice, kaj tuj kiam li ĝin estos -leginta kaj kritikinta la verkaĵojn de aliaj en la spaco rezervita -por tio, en ĝi li enskribas sian propran artikolon, kaj forsendos la -gazeton al la membro sekvonta.</p> - -<p>Abonkosto nur noma devas esti pagata de ĉiu membro, kiu submetiĝas -je monapuno se li malobeos la regularon.</p> - -<p>Tiuj ĉi private-ĉirkaŭirataj gazetoj ebligas lernantajn -Esperantistojn praktiki por klare esprimi iliajn pensojn per stranga -lingvo, kaj ili vidigas kaŝitan kaj eble nesuspektitan literaturan -talenton.</p> - -<p>La kondukanto, ricevante ree la Rondiranton, eltiras la malnovajn -verkaĵojn, kunligas ilin, enmetas en la kovrilon novan verkon de si -mem, kaj denove sendas ĝin vojaĝi.</p> - -<p>Ne estas necese ke ia membro de Esperantista Grupo estu eksigata por -ke li ne povu partopreni en Rondiranto; la "novulo" certe povos fari -demandon pri la gramatiko eĉ se li nenion alian povas fari.</p> - -<p>Ordinare ek-lernantoj estas terure kritikemaj!</p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<p>An Evercirculator is really a manuscript magazine with a private -circulation between friends-in-Esperanto.</p> - -<p>Its aim is to enable members to keep in touch with each other, -wherever they may be, and to improve their knowledge of the language -by friendly criticism. The method of procedure is simple. Six or more -Esperantists agree to contribute, once a month, a short paper written -in or about Esperanto.</p> - -<p>Such contribution may be a letter, an anecdote, a grumble, a -translated passage, an original story, a poem, a note about grammar -... or anything else that would interest the others.</p> - -<p>Artistic members send sketches, others only write criticisms; but -everyone <i>must</i> add something to the Evercirculator before he sends -it on.</p> - -<p>One of the members is chosen as a conductor, and he starts the -magazine and furnishes the cover, which can conveniently be obtained -from Isaac Pitman, 1, Amen Corner, E.C. The cloth-bound covers cost -one shilling each, and the leather ones eighteenpence, post free. -An Evercirculator, sent in a wrapper open at both ends, will travel -through the post in the British Isles at the rate of a half-penny for -every two ounces.</p> - -<p>Each member gets the magazine in turn, and when he has read it and -criticised the work of others in the space provided for the purpose, -he writes in it his own contribution, and sends the magazine away to -the next member on the list.</p> - -<p>A merely nominal subscription should be paid by every member, who is -subject to a fine if he breaks the rules.</p> - -<p>These privately-circulated magazines enable young Esperantists to -practice the clear expression of their thoughts in a "foreign" -tongue, and they bring out latent and perhaps unsuspected literary -talent.</p> - -<p>The conductor, on once more getting back the Evercirculator, takes -out all the old contributions, ties them together, inserts a new one -of his own into the cover, and sends it on its journey once more.</p> - -<p>No member of an Esperantist Group need be excluded from participation -in an Evercirculator; even the "new chum" is certainly able to ask a -question in grammar if he can do nothing else.</p> - -<p>As a rule, beginners are dreadfully critical!</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-7-26" class="poetry" lang="eo"> -<p class="pagenum">112</p> -<h3 class="poem-header">EL NOVA-ZELANDO.</h3> - -<p>Al la Redaktoro.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kara Signor’ Redaktoro,</span> - <span class="i0">Estas ja al mi honoro,</span> - <span class="i0">Se vi havos la bonecon</span> - <span class="i0">Min permesi liberecon,</span> - <span class="i0">Vin sciigi per letero</span> - <span class="i0">Kiel sanas la Afero</span> - <span class="i0">Ĉe la fino de la tero.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kvankam iom da ekanto—</span> - <span class="i0">Ne jam lerta parolanto—</span> - <span class="i0">Por ellerni la verkadon</span> - <span class="i0">Mi komencas versfaradon.</span> - <span class="i0">Malfaciloj ja aperas,</span> - <span class="i0">Tamen baldaŭ mi esperas</span> - <span class="i0">Ion skribi eldonindan</span> - <span class="i0">Se ne eble altŝatindan—</span> - <span class="i0">Kanton plenan de l’ espero</span> - <span class="i0">Pro l’ homaro kaj l’ Afero.</span> - <span class="i0">Al vi, dume, kun rideto,</span> - <span class="i0">Venas tiu ĉi kanteto,</span> - <span class="i0">Aŭ, pli rekte, verkaĵeto.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Antaŭ pli ol unu jaro,</span> - <span class="i0">El Britujo, trans la maro,</span> - <span class="i0">Tien ĉi la lingvo venis;</span> - <span class="i0">Tiun tagon ja ni benis.</span> - <span class="i0">Al la Esperantistaro</span> - <span class="i0">Sin aldonis loka aro—</span> - <span class="i0">Klopodantoj sindonemaj,</span> - <span class="i0">Reciproke tre skribemaj</span> - <span class="i0">Sud-Insule jam loĝantaj</span> - <span class="i0">Estas dek-ses Esperantaj</span> - <span class="i0">Eklernantoj aŭ skribantoj,</span> - <span class="i0">Kaj du lertaj parolantoj.</span> - <span class="i0">Nord-Insule, ĉe Aŭklando,</span> - <span class="i0">Tiel mi sciiĝas, bando</span> - <span class="i0">Tri-dek-forta nun kunvenas</span> - <span class="i0">Kaj la lingvon lerni penas.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ĉi-tie pro unu pero</span> - <span class="i0">Nun suferas la Afero.</span> - <span class="i0">Disigataj kaj ne grandaj</span> - <span class="i0">Estas urboj Nov-Zelandaj;</span> - <span class="i0">Sed en ĉiu grava loko,</span> - <span class="i0">Respondantaj al la voko,</span> - <span class="i0">Trovas sin el la urbanoj</span> - <span class="i0">Du aŭ tri samideanoj.</span> - <span class="i0">Ankaŭ tie ĉi ĝisnune,</span> - <span class="i0">De la publiko komune,</span> - <span class="i0">Nia lingvo tre-amata</span> - <span class="i0">Estas tute nekonata.</span> - <span class="i0">Kiam ĝi plikonatiĝos</span> - <span class="i0">Ĝi sendube disvastiĝos.</span> - <span class="i0">Tamen ĝi antaŭeniras</span> - <span class="i0">El mallumo nun eliras.</span> - <span class="i0">La vidaĵo pliboniĝas,</span> - <span class="i0">Kaj pli ofte nin aliĝas</span> - <span class="i0">Fervoremaj eklernantoj,</span> - <span class="i0">Novaj kundisvastigantoj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Tiel faras ni ĉi-tie.</span> - <span class="i0">Ho! Samideanoj ĉie,</span> - <span class="i0">Senlace do klopodadu;</span> - <span class="i0">La devizon memoradu—</span> - <span class="i0">"Malesperu ni neniam,"</span> - <span class="i0">Ankaŭ jen—"Antaŭen Ĉiam."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Nun, sendante bondeziron,</span> - <span class="i0">Fari devas mi eliron</span> - <span class="i0">Kaj restadi, kun tut’ mia</span> - <span class="i0">Koro, tre fidele via,</span> - <span class="i0">Kun saluto adiaŭa</span> - <span class="i2">Nau-mil-ses-cent-tridek-naŭa.</span></div> -</div> -<p class="near_sig"><span class="sc">Edward Young.</span> - <i>Westport, N.Z.</i></p> -</div> - -<div id="est2-7-27" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">APERAĴO DE KORSIKUJO DE LA ITALA MARBORDO.</h3> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Insul’ violkolora en la frumateno</span> - <span class="i2">Vidiĝas trans la blua mar’ trankvila,</span> - <span class="i0">Sed baldaŭ per la vintraj nuboj iĝas nula,</span> - <span class="i0">Aŭ je someraj tagoj pro l’ aer’ nebula</span> - <span class="i2">Ĝi malaperas, al sonĝet’ simila.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kiom da revoj venas, ne plenumiĝotaj,</span> - <span class="i2">En la naivaj jaroj de juneco;</span> - <span class="i0">Kaj pli malfrue la spirito vane vagas</span> - <span class="i0">Por kapti iluziojn kiujn ĝi imagas,</span> - <span class="i2">Trans nia lando de la estanteco.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ĉirkaŭe staras altaj montoj ne venkitaj,</span> - <span class="i2">Profundaj valoj, sen kultur’ kamparo!</span> - <span class="i0">Malofte ridas niaj fratoj, ofte ploras;</span> - <span class="i0">Malmulte ĝojas ili, sed ve! tro laboras;</span> - <span class="i2">Ne revu ni pri io trans la maro.</span></div> -</div> -<p class="near_sig"><span class="sc">C. Bicknell</span>, <i>originala verko</i>.</p> -</div> -</body> -</html> diff --git a/38240-h/vol2/e208.htm b/38240-h/vol2/e208.htm deleted file mode 100644 index c55af42..0000000 --- a/38240-h/vol2/e208.htm +++ /dev/null @@ -1,1988 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 8 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:none;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i4 {display: block; margin-left: 2em;} - -p.footnote {font-size: 90%; - text-indent: 0%; - margin-left: 10%; - margin-right: 10%; - margin-top: 1em; - margin-bottom: 1em; } - -sup { vertical-align: top; font-size: 0.6em; } - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> -<body> - -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-8-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:25%;">22. (Vol. II., No. 8.)</p> - -<p style="float:right;width:25%;"><i>Aŭgusto, 1905.</i></p> -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p>La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 41, Outer Temple, London, W.C.</p> - -<p style="font-size:80%;">All Communications should be sent to THE -EDITOR, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</p> -</div> - - -<div id="est2-8-2" class="left toc"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th> </th><th>Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-11" class="sc">Reminiscences</a>, Part VIII. (Edward Metcalfe, M.A., Oxon)</td><td class="numb">113</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-12" class="sc">Notes on the Orient</a>, Part II. (Col. H. K. Gordon)</td><td class="numb">114</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-13" class="sc">Esperantic Terms for Esperanto Grammar</a> (by Dr. Lloyd)</td><td class="numb">116</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-14" class="sc">Strive!</a> a Hymn (by Maurice R. Keesing)</td><td class="numb">119</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-15" class="sc">A Letter to Godfather</a> (translated by Elise Bauer)</td><td class="numb">119</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-16" class="sc">Month by Month</a></td><td class="numb">121</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-17" class="sc">An Easter Trip in Ireland</a> (F. A. Meigh)</td><td class="numb">122</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-18" class="sc">A New Book about the French</a> (review by Dr. Martyn Westcott)</td><td class="numb">123</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-19" class="sc">Concerning Hunger</a> (by E. W.)</td><td class="numb">124</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-20" class="sc">The Grey Horse</a> (F. E. Bearne)</td><td class="numb">125</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-21" class="sc">The Young Financier</a> (G. C. Law)</td><td class="numb">125</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-22" class="sc">Saved from Death</a>, Serial, continued from page 98 (by General Cox)</td><td class="numb">126</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-23" class="sc">A Braille Dictionary</a> (H. J. E. Thilander)</td><td class="numb">127</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-25" class="sc">A Terrible Adventure</a> (William Officer)</td><td class="numb">128</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-8-26" class="sc">The Old Father</a> (by 10532)</td><td class="numb">128</td></tr> -</table></div> - -<div id="est2-8-3" class="reklamo right" lang="eo"> -<p style="text-align:right;font-size:90%;">MARQUE DÉPOSÉE,<br /> -No. 13195.</p> - -<p style="font-size:150%;">VISKO<br /> -ESPERANTO.</p> - -<p style="padding-left:10%;">Registered Trade Mark, No. 270,042.</p> - -<p>BONEGA PROPAGANDILO.</p> - -<p>Observu la Verdan Stelon kaj la -nomon Esperanto sur la afiŝeto.</p> - -<p>Antaŭpagitaj mendoj de Esperantistoj -ricevos specialan rabaton.</p> - -<p>Bonvolu skribi por detaloj al—</p> - -<p style="font-size:110%;"><b>BUCHANAN, SCOTT & CO.,</b> - Garthland Street, Glasgow, Scotland.</p> - -<p>Telegrafa Adreso: "ESPERANTO, GLASGOW."</p> -</div> - - -<div id="est2-8-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> -<div class="left"> -<h4>The Remington</h4> - -<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> - -<p>Just think of it!</p> - -<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> - -<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> - -The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> - -<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> -100, Gracechurch St., London, E.C.</p> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> - -<h4>La Remington</h4> - -<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> - -<p>Pripensu je tio!</p> - -<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> - -<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> - -La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> - -<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> -100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-8-5" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas,</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas,</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti bonajn vinojn, kaj sin -turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadeau en Mercurey (S. & L.) France.</b></p> -</div> - -<div id="est2-8-6" class="reklamo right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. And it is read by ‘Esperanto’ -Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of the Best -Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow with -intelligent interest the great movements of Contemporary History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75 c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - -<div id="est2-8-7" class="notice left" lang="eo"> -<p class="center">NASKIĜO.</p> - -<p style="text-indent:1em;">Al la Gesinjoroj <span class="sc">H. R. Geddes</span>, Northumberland House, Dover, -je Junio 17 Filo (baptonomita Frederick Leonard).</p> -</div> - - - -<div id="est2-8-8" class="notice right"> -<p style="font-size:120%;">Correspondence Lessons in Esperanto.</p> - -<p>ARE GIVEN BY</p> - -<p style="padding-left:10%;">Mr. A. MOTTEAU, Certified Teacher of Esperanto, 157, Earlham -Grove, Forest Gate, London, E.</p> - -<p><i>7/6 the Quarter.</i></p> -</div> - - -<div id="est2-8-9" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> -<ul> -<li>Frl. <span class="sc">Mitchell</span>, Acuba House, 65, Marquess Road, Canonbury, N. -Kun alilanduloj per ilus. p-k.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">G. Ledger</span>, 24, Elvendon Road, Palmer’s Green, N. Pri -literaturo, scienco, arto, kaj komerco. Ĉiam respondos.</li></ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. poŝtmarkoj).</p> -</div> - - - -<div id="est2-8-10" class="banner border center"> -<p class="pagenum">113</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;font-size:80%;width:37%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS -RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;width:60%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie, Esq., 67, Kensington Gardens Square, London, W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>NEW ZEALAND.—Esperanto Society, P.O. Box 50, Auckland.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis -poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj -laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, -67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - -<p style="float:left;width:25%;padding-left:2em;">22. [Vol. II., No. 8.]</p> - -<p style="float:right;width:25%;font-size:80%;text-align:left;"> - Subscription, 3s. Per Annum. - Single Copies, 4d. net. Nos. - 2 to 13, 6d. each; Later issues - 4d. each, net.</p> - -<p>AŬGUSTO, 1905.</p> -</div> - -<div id="est2-8-11" class="article" lang="eo"> -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<p class="center"><i>La aŭtoro rizervas ĉiajn rajtojn.</i></p> - - -<p>"Du ovojn en ŝelo, kelnero!"</p> - -<p>La kelnero foriras kaj iomete ridante mi rakontas al la onklino -kiamaniere en Francujo mi forgesis la frazon "en ŝelo" kaj laŭ la -Angla frazo mendis "ovojn bolitajn" ricevante, post iom longa atendo, -tre bongustan kaĉan pudingon (batter pudding). La onklino insistas -ke pli kredeble ĝi estus ovaĵo, al kiu kritiko mi respondas ke mi -mem manĝis ĝin.</p> - -<p>Tiam mi pripensas kiamaniere mi lernis manĝi ovojn en ŝelo sen -kulero anstataŭiganta tiun ilon per peco da pano (nature la ovoj -devas esti apenaŭ bolitaj) kaj mi esprimas la esperon ke Amerikoj -almenaŭ uzas kulerojn.</p> - -<p>Pri tio mi tuj certiĝas. La kelnero revenas kaj li certe alportas -kuleron; li portas ankaŭ pladon surhavantan du ovojn dece en -buŝtuketo enfalditajn, kaj larĝan glason kiun li metas apud mia -telero, sed li <i>ne</i> alportas ovingon.</p> - -<p>"Ĉu vi forgesas la ovingon, kelnero?" mi demandas.</p> - -<p>"Ovingon!" li respondas per voĉo surprizita eĉ iom plendeta, "en -Amerikujo oni ne uzas ovingojn. Jen glaso kaj jen kulero!" Tiam -vidinte ke mi ne komprenas, li aldonis, "Ĉu mi preparos por vi la -ovojn?" kaj ekkaptinta unu el ili li rompis la ŝelon kaj elverŝas -ĝian enhavon en la glason, dirante: "Tiamaniere oni povas ĉiam vidi -ĉu la ovo estas ankoraŭ taŭga por esti manĝota. Dum la varmega -vetero ovoj rapide difektas."</p> - -<p>Sed malgraŭ la kelnero mi vidis en Amerikujo tre belan ovingon tute -el tranĉita vitro fabrikitan. Ĉe ĉiu finiĝo estis ingo, granda -ingo por granda ovo kaj negranda ingo por negrandaj ovoj. Se oni uzis -la grandan ingon la negranda fariĝis la piedestalo kaj reciproke.</p> - -<p>La sinjorino kiu ĝin montris al mi diris ke ĝi apartenis al ŝia -pra- aŭ pra-pra-avo, kaj mi ĝojis lerni, ke kaj ŝi kaj ŝia ovingo -estis el Angla deveno.</p> - -<p>Ĉu Amerikoj posedas ovingojn mi, do, ankoraŭ nescias, sed mi -preskaŭ tuj faris la gravan eltrovon ke ili ne posedas tranĉilojn.</p> - -<p>"Kion vi diras?" ekkrias la leganto. "Ĉu Amerikoj ne eltrovis -la <i>Bowie</i> tranĉilon. Ĉu ili ne estas eĉ konategaj pro siaj -tranĉiloj?"</p> - -<p>Vi diras la veron, ho! leganto, sed se vi iam sidus ĉe la tablo de -Amerika hotelo vi tre bone komprenus mian diron. Tranĉilo estas ilo -por tranĉi, ĉu ne? Tial, se la ilo ne konvenas por tranĉi ĝi ne -estas, malgraŭ la nomo, <i>tranĉ</i>-ilo.</p> - -<p>Mi supozas ke la kaveganoj nomis siajn silikajn ilojn tranĉilojn, -kaj se mi posedus la brakforton de kavegano eble mi donus la nomon -al la Amerika stanumita ilo, ĉar tiam kredeble mi povus eĉ tranĉi -viandon per ĝi. Ne, Amerikoj ne posedas tranĉilojn sed nur ilojn -por esti facile purigotaj.</p> - -<p>Mi proponas al miaj Amerikaj kunfratoj la nomon "purigotiloj."</p> - -<p>Oni ne bezonas longan serĉon por trovi la kaŭzon de tio ĉi. Mi -ĝin diros per tre malmultaj vortoj. <i>En Amerikujo ne estas servistoj -sed nur tiranoj kiuj sin nomas servistoj.</i> Pli ĝuste diri ili nomas -sin almenaŭ ĉe la domoj, "helpantoj." "<i>Lucus a non lucendo.</i>" Kiel -ofte mi estas aŭdinta de diversaj sinjorinoj ke ili estas grandaj -malhelpuloj.</p> - -<p class="pagenum">114</p> - -<p>Mi donos unu ekzemplon de la Amerika servitudo al la servistoj; -antaŭe dirante ke kvankam ĉio kion mi priskribos estas vera ĝi -tamen ne estas vera por ĉiuj hoteloj. Mi vizitis hotelojn de multaj -klasoj kaj en multaj urboj, kelkajn kune kun la onklino, kelkajn -sola. Nature mi plej rimarkis tion kio ŝajnis al mi stranga.</p> - -<p>En kelkaj hoteloj la kelneroj insistas, ke la gasto mendu samtempe -ĉion kion li intencas manĝi. Ĉiujn la manĝaĵojn la kelnero -alportas samtempe kaj aranĝas ilin sur multego de negrandaj pladoj -en duonrondo, ĉirkaŭ la telero de la manĝanto, kiu sidas kvazaŭ -post rampareto de pladetoj, kaj ofte prenas sur sian teleron la plej -strangan miksaĵon.</p> - -<p>Mi aŭdis ke Anglo, nesciante la kutimon, mendis ion alian post -kelkaj minutoj de manĝado. "Tiun ĉi fojon," diris la kelnero, "ĉar -vi estas fremdulo, mi ĝin alportos al vi, sed atentu vi ke tio ne -reokazos."</p> - -<p>En kelkaj hoteloj estas la kutimo doni al la kelnero trinkmonon -post ĉiu manĝo. Se vi forgesas la kutimon vi ne ricevos tre bonan -atenton.</p> - -<p>Foje mi incitetas la onklinon pri ŝia uzo de servistoj. Tio okazis -en unu el la Sudaj Ŝtatoj, kie la kelneroj estas ĉiuj nigruloj aŭ -(kiel ili preferas esti nomataj) sinjoroj koloraj:</p> - -<p>Preskaŭ mi povas ankoraŭ nin vidi. Ni sidas ĉe la tablo -atendantaj. Post la onklino staras nigrulo, per du ventumiloj -ventumante ŝin. Post mi alia faras la saman servon. Tria nigrulo -estas ricevinta la ordonojn, kaj, ĉar ni iom longe atendas, la -onklino sendas kvaran por vidi se eble li estas ekdorminta.</p> - -<p>Subite io frapas mian piedon. Mi malsuprenrigardas kaj vidas, -ĉirkaŭatan de sia grandnombra idaro grandegan ratinon.</p> - -<p>La onklino ekkrias kaj tuj dungas kvinan nigrulon por svingegi sian -buŝtukon kaj kriegadi "<i>ŝ-ŝ-ŝ-u!</i>"</p> - -<p>Vane oni klarigas ke la ratino estas tute malsovaĝa; ke oni kutimas -ĝin nutri; ke ĝi ne eĉ pensas iun mordeti.</p> - -<p>Vane oni svingegas kaj <i>ŝ-ŝ-ŝ-u-as</i>.</p> - -<p>Ratino estas ratino; sed ratino kun idarego——</p> - -<p>La onklino insistas ke ni ŝanĝu la tablon, kaj elektas unu plej -eble malproksime de la ratfamilio. Sed apenaŭ ni estas sidinta nin, -kiam aperas la skaraboj, ĉiu el ili grandegulo.</p> - -<p>Feliĉe nigruloj havas grandegajn piedojn. La onklino dungas sesan -kiu okupas sin per dancado sur la scarabegojn.</p> - -<p>Certe tiu estas tute neordinara sperto. La onklino diras ankaŭ ke -ŝi nur dungis <i>kvin</i> nigrulojn; ke la sesa ekzistas nur en mia -fantazio; sed mi ĉiam insistas ke ŝi uzis ses. Eble mi enkalkulas -la nigrulon kiu ventumis min mem. Sed ni ne diros tion al la onklino.</p> - -<p>Amerikoj ofte sidas en la vestibuloj de la hoteloj. Almenaŭ <i>kelkaj</i> -el ili maĉas tabakon kaj ne <i>ĉiuj</i> uzas kraĉujojn. Mi ne deziras -pritrakti la temon. Mi nur citos la tute netradukeblan avizon kiun mi -foje vidis, certe ne en la plej bonaj hoteloj.</p> - -<p>"People who expect to rate as gentlemen must not expectorate the -floor."</p> - -<p>("Tiuj kiuj atendas esti ricevataj kiel sinjoroj, devas ne kraĉi sur -la plankon").</p> - -<p>Kredeble multaj ne "expect to rate" kiel sinjoroj.</p> - -<p>Kiel ofte mi vidis la glaciigistojn tirantaj per grandegaj preniloj -porcion da glacio trans la planko de hotelvestibulo, kaj vidante la -malpuraĵojn kiuj algluis sin al ĝi, mi——</p> - -<p>Sed kredeble oni forhakas tiun eksteran supraĵon. Mi preferas pensi -ke oni ne eĉ uzas ĝin por ĉirkaŭpaki la malvarmigujojn.</p> - -<p>Pri la malvarmigujoj mi nur diros ke mi tre ŝatas ilin. Tiu kiu -neniam dum varmega tago, trinkis glason da lakto, freŝe eltiritan el -la malvarmigujo (refrigerator) ne konas treege bongustan trinkaĵon. -Pri la malvarmigita teo mi ne skribos. Amerikoj ĝin trinkas; la -onklino diras ke la gusto estas agrabla. Sed kredeble oni devas -alkutimiĝi al ĝi, kaj mi ne faris tion.</p> - -<p>Unu afero mi faris. Kiam ajn mi trinkis glaciigitan akvon mi diris al -mi la tekston: "Ne tio kio eniras en la homon malpurigas lin."</p> -</div> - -<div id="est2-8-12" class="article" lang="eo"> -<h3>ORIENTAJ MEMORAĴOJ.</h3> - -<p class="center">De Kolonelo H. K. Gordon.</p> - - -<p>La Birmanoj estas tre agrablaj, kvankam iafoje ekscitemaj; la virinoj -estas tre graciaj, krom aferemaj: la knaboj, kaj eĉ la viroj tre -amas ludojn, tiel piedpilko, flugludado, pugnebato, ŝipkurado, -vetado, kaj ĉiuj "<i>Marionette</i>" teatrajn ludajn. Ĉiuj sin banas -ĉiutage. Preskaŭ ĉiu viro estas tatuita. Preskaŭ ĉiuj portas -silkvestaĵojn.</p> - -<p>"Rangoon," la ĉefurbo, sur bordo de la rivero "Irrawaddy," estas -granda kaj prospera. Domoj estas preskaŭ ĉiuj konstruitaj el -tektona ligno; sekve estas ofte bruladoj.</p> - -<p>Riveroj estas tre longaj: oni povas vojaĝi sur la "Irrawaddy" pli ol -mil mejlojn sur vaporŝipo ĝis la Ĥinlandaj limoj. Multo da Ĥinoj -loĝas en Birmanujo: oni ilin trovas honestaj kaj aferemaj urbanoj.</p> - -<p class="pagenum">115</p> - -<p>Strange diri, la Ĥinoj neniam akceptas domservon, kvankam ili ĝin -akceptas en najbaraj lokoj, ekz. "Singapore" kaj "Penang." Ili estas -tre bonaj ĝardenistoj.</p> - -<p>La pluvfalo en iaj lokoj estas grandega, dum la kvinmonata -pluvsezono, nome, de Junio ĝis Oktobro: falas ĉe havenoj de -"Akyab" kaj "Moulmein" mezakvante pli ol ducent coloj: ofte en unu -tago falas pli da pluvo ol falas en Anglujo dum tuta jaro! Severaj -fulmotondroj enkondukas la pluvsezonon; tamen ofte post kvarono -da horo polvo flugas el stratoj sub la ega hejto de la sunradioj. -Sekaj riveretkanaloj post mallonge fariĝas ŝaŭmaj kaj danĝeraj -torentoj.</p> - -<p>Kiam tiuj torentoj trankviliĝas, oni povas plezure sin bani inter -pentrindaj ĉirkaŭaĵoj.</p> - -<p>Ŝafoj ne povas vivadi en Birmanujo: oni alkondukas ilin sur semajnaj -vaporŝipoj de "Calcutta." Landanoj tre ŝatas fiŝojn: precipe la -malfreŝajn fiŝkunmetojn!</p> - -<p>Lepruloj estas komunaj: tamen de ili oni ne penas zorgi.</p> - -<p>Krom bonaj oranĝoj, la fruktoj enlandaj la plej ŝatataj estas la -"Dorian" (Dujan) kaj la "Mangosteen" (Mangostin): kvankam, ne estas -ĉiu kiu povas toleri la odoron malagrablegan de tiu unue skribita. -Oni ankaŭ trovas la "Cachounut" (Kaŝunukson): servistoj ne volas -ilin kuiri apud ies domo, dirantaj ke febro sekvos: estas ja strange, -tamen mi ĝin kredas vera.</p> - -<p>La lingvo estas por Eŭropanoj tre malfacila: la pensadmetodoj -estantaj tute malsimilaj. La lingvo de la Budista Pastraro estas -antikva "<i>Pali</i>," nekomprenebla al la popolo, kaj ne ĉiam al la -pastroj mem! Estas multo da temploj (Pagoda), sur preskaŭ ĉiu -monteto apud urboj kaj vilaĝoj, kaj kvankam ĉiu Birmano devas pasi -por edukado tra la manoj de Pastroj, tamen oni ne atentas severe -la Budistajn religiajn ordonojn. Samtempe, se la Pastraro postulas -monon por konstrui novan templon, la sekvantaro tuj ĝin provizas. -Konstrui templon estas tre meritinda afero. Estas religie ordonita -ne mortigi ion ajn: tamen, kiel Ĥinoj, la Budistaj Birmanoj povas -esti kruelegaj. Ili ofte fariĝas tre komplezaj, kaj kontente pagos -moneron por liberigi paseron el la manoj de almozulo, malgraŭe li -bone scias ke la pasero estas retenata per ŝnureto, por rekaptiĝi! -Li irigos ĉevalon ĝis ĝi estas mortonta: sed se ĝi mortus, li -dirus, "Tio ne estas mia kulpo."</p> - -<p>La tuta lando fumas: la Birmanoj, verdan folion enhavante dolĉan -miksaĵon: alilanduloj, tabakon enportitan el Hindujo, kaj loke -fabrikitan. Se oni trempas tabakon en lakto de kakao, gorĝa -malsaneco certe sekvas.</p> - -<p>Sovaĝmielo estas kvante trovata en la arbaroj: sed ĝia ĉefa -celo estas por la enterigo de sanktaj Budistpastroj. La pastraro -ĉiam elektas tre belajn sidojn por konstrui siajn rimarkindajn -templojn. La preĝejaj orumitaj turoj ŝajnas mirinde graciaj en -la hela sunlumo, kun la verda kreskaĵaro postflanke, kaj la brila -rivero malsupre. Sur ĝiaj pordoj kaj pordegoj oni trovas belegan -ĉisatan lignaĵon (ĉiam tektono), por kiun verki la ĉisisto -bezonas mirinde malmulte da iloj. La turpunkto ĝenerale enhavas -skatolo de multekostaj juveloj, donacitaj de religiuloj Budistaj: -kaj supre ĉion, estas ĉiam la "<i>Hti</i>," aŭ Reĝa ombrelo.</p> - -<p>Ĉe la bestaro, estas iaj rimarkindaĵoj: ekzemple, ŝakaloj, kiuj -estas komune renkontataj en la Bengala provinco, ja en tuta Hindujo, -sin trovas ĉe la nordflanko de ofte seka riveretkanalo apud la -urbo, "Akyab," kaj nenie ĉe la sudflanko. Simile, la antaŭdiritaj -fruktoj, <i>Dujan</i> kaj <i>Mangostin</i>, kreskadas ĉe la sudflanko de la -Riverego, "<i>Salween</i>" apud la urbo de "<i>Moulmein</i>" sed nenie ĉe la -nordflanko.</p> - -<p>El multo da serpentoj, la plej danĝera estas la venena "Hamadryad" -aŭ "Reĝa Kobro," kiu ĉasas kaj atakas homojn. Grandaj Hirudoj -estas tre komunaj en la riveretoj kaj lagetoj. Multe da skolopetoj -alvenas ĉiujare ĉe la malvarma sezono (Nov. al Marto): oni povas -pafi cent birdojn kaj pli en unu tago en la rizkampoj. Oni kredas ke -estas bonŝance havi en sia domo la "Tŭktu," lacerton, makulatan -simile al truto: ĝi manĝas insektojn, kaj nokte vokas mistere el -plafono, "tŭktu, tŭktu."</p> - -<p>Tiel ĉie en Hindujo, ĉiu stacio havas "<i>Gymkhana</i>" Klubo, aŭ -kunvenejo por Eŭropaj loĝantoj, kie sin trovas ĵurnaloj, -biblioteko, kaj ludoj. Malgraŭ malseka kaj varmega klimato, mi -vivadis multe da agrablaj jaroj en Birmanujo.</p> - -<p>Oni povas vivadi sane per zorgo pri manĝado, trinkado, kaj -sunefikoj: tamen, ĉiam malfacila estas meti maljunajn kapojn sur -junaj ŝultroj.</p> - -<p>Unufojon, mi suferis de malaria febro: tamen, vojaĝante al Islando, -apud la Arktika regiono, mi efektive resaniĝis, kaj poste la febro -neniam revenis. Tie ankaŭ oni facile resaniĝas de pulmaj kaj de -reŭmatismaj malsanoj.</p> - -<p>Krom lignosegmueliloj, ekzistas multe da grandaj rizmueliloj ĉe -la havenoj: la rizo sin produktas enlande, kaj estas liverata -per boatoj: tiam ĝi estas ŝelata kaj polurata per maŝinaro ĉe -mueliloj preta por ekstersendi. Estas multaj specoj da rizo, kiujn -lerto povas distingi ĝuste: same, diru ni, kiel pomoj en Eŭropo.</p> - -<p>Ĉe la lasta Birmana militiro, granda peno okazis por la -Administracio, por nutri la Hindajn soldatojn, ĉar ili rifuzis -manĝi la Birmanan rizon: kaj, pro tio, la Administracio devis -provizi kun plua elspezo Hindan rizon, kvankam Eŭropoj ne povis -distingi ian diferencon.</p> - -<p class="center">(<i>Daŭrigota</i>).</p> -</div> - -<div id="est2-8-13" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">116</p> -<h3>ESPERANTAJ TERMINOJ POR ESPERANTA GRAMATIKO.</h3> - -<p class="center">Verkita de R. J. Lloyd, D. Lit., M.A., de la Universitato de Londono, -kaj Diplomito de la Franca Societo kaj de la Brita Asocio por -Esperanto.</p> - -<p class="center"><i>La Aŭtoro ĉiajn rajtojn rizervas.</i></p> - - -<p>Skribante serion da artikoletoj pri Esperanta sintakso en la -<i>British Esperantist</i>, mi sentis ke multe da la terminoj, kiujn -oni ordinare uzas en Esperanta gramatiko, ne estas ĝuste la plej -bonaj. La terminoj kiujn oni uzas, estas, preskaŭ ĉiuj, terminoj -devenintaj de la latina gramatiko, kvankam ili estas ankaŭ multe -uzataj de la modernaj Eŭropaj lingvoj. Tiel farante, la modernaj -gramatikistoj estis tute ne tiel saĝaj aŭ originalaj kiel la -latinaj gramatikistoj, kiuj kreis tiujn ĉi terminojn. Ŝajne -imitante ilin, reale ili faris la kontraŭon. Ĉar la antikva latina -gramatikisto, instruante personojn, kiuj parolis ordinare latine, -faris, tre saĝe, siajn terminojn ĉiuj latinaj. La rezultato estis -ke ĉiu termino de la latina gramatiko ne nur nomis, sed ankaŭ -priskribis, al la latinaj homoj, la terminojn kiujn ili devis uzi. -Sed la modernaj gramatikistoj, preskaŭ ĉiuj, simple kopias la -latinajn terminojn, kaj forpelas la saĝan latinan metodon, doni -patrujajn nomojn al patrujaj aferoj.</p> - -<p>Kaj estas ankoraŭ pli malkonvene uzi tiujn ĉi latinajn terminojn -en Esperanto. Ĉar Esperanto ofte donas al tiuj ĉi samaj terminoj -signifon kaj uzadon diversajn de tiuj, kiujn ili posedas en la -latina, kaj ankaŭ en la modernaj, lingvoj. D<sup>ro</sup> Zamenhof ŝajnas -senti tion en la "<i>Plena Gramatiko</i>" (Krest, p. 254-6); ĉar li faras -kaj uzas, en tiuj du paĝoj, pli multe da Esperantaj gramatikaj -terminoj ol la tuta Esperantistaro estas alie farinta kaj uzinta.</p> - -<p>La homoj kiuj bezonas pleje la Esperantan lingvon, estas la klasoj, -kiuj ne havas multan tempon por lerni aliajn lingvojn, kaj ne multe -da mono por pagi la instruadon. D<sup>ro</sup> Zamenhof vidis tion kaj diris -ĝin tute klare. Mi kredas ke la plimulto da la Angla Esperantistaro -apartenos ĉiam al tiuj ĉi klasoj: kaj ili scias tre malmulton pri -iuj gramatikaj terminoj: ĉar la Anglaj popolaj, elementaj lernejoj -instruas tre malmulte pri ili. La tempo estas nur sufiĉa por nia -terura silabado. Tial la Angla Esperantistaro bezonas sinesplikantajn -gramatikajn terminojn, pli ol iu alia nacia Esperantistaro.</p> - -<p>Mi volas tial skizi, kaj proponi por diskutado, antaŭ la Bulonja -Kongreso, serion de Esperantaj gramatikaj terminoj. Oni povas rigardi -la naŭ ĉefajn partojn de la parolado, kiel la ĉefaj instrumentoj -de la parolado: kaj kunmetante nomojn por ili, estos tute nature uzi -la sufikson "-ilo":—</p> - -<table> -<tr><td> </td><td> </td><th><i>Paroliloj.</i></th><td> </td></tr> - -<tr><td>1.</td><td>Artikolo</td><td>La-ilo</td><td>= La instrumento, "la."</td></tr> -<tr><td>2.</td><td>Substantivo</td><td>Nom-ilo</td><td>= La instrumento, de nomado.</td></tr> -<tr><td>3.</td><td>Adjektivo</td><td>Ec-ilo</td><td>= La instrumento, por esprimi ecojn.</td></tr> -<tr><td>4.</td><td>Adverbo</td><td>Tiel-ilo</td><td>= La instrumento, de maniero.</td></tr> -<tr><td>5.</td><td>Pronomo (parte-)</td><td>Pro-ilo</td><td>= La instrumento, anstataŭ nomilo, ecilo -aŭ tielilo.</td></tr> -<tr><td>6.</td><td>Verbo</td><td>Dir-ilo</td><td>= La instrumento, por diri ion.</td></tr> -<tr><td>7.</td><td>Prepozicio</td><td>Rilat-ilo</td><td>= La instrumento, de nomilorilatoj.</td></tr> -<tr><td>8.</td><td>Konjunkcio</td><td>Kunig-ilo</td><td>= La instrumento, de kunigo.</td></tr> -<tr><td>9.</td><td>Interjekcio</td><td>Kri-ilo</td><td>= La instrumento, de kriado.</td></tr> -</table> - -<p>Sed sub ĉiu el tiuj ĉi ĉefaj vortoj ekzistas aliaj diferencigantaj -vortoj, kiuj dividas ĉiam la klason de vortoj signifitaj de ĉiu el -tiuj ĉi naŭ nomoj en pli malgrandajn (aŭ sub-) klasojn. Estas ofte -<i>eciloj</i>, kiuj faras tion,—ne <i>nomiloj</i>. Mi prenos la naŭ serie, -kaj penos fari Esperante por ĉiu la subvortojn, kiujn ĝi bezonas: -kaj mi uzos tie ĉi ĉiun novan vorton, post esplikado de ĝi.</p> - -<p>1. <i>Lailo</i> bezonas du gramatikajn <i>ecilojn</i> por signifi (1) sian -montran uzadon, kaj (2) sian universaligantan uzadon; ekzemple, en -"la homo, kiun vi konas," kaj en "la homaro." Mi proponas "difina -la-ilo" por la unua, kaj "universala la-ilo" por la dua.</p> - -<p>2. <i>Nomilo</i> bezonas (1) la du <i>ecilojn</i> "propra" kaj "komuna," kaj -ankaŭ (2) "reala" kaj "idea" (= konkreta kaj abstrakta). Ĉiu nomilo -estas aŭ propra aŭ komuna, kaj ankaŭ, aŭ reala aŭ idea; sed la -propra nomilo estas ankaŭ ĉiam reala. Estus eble ankaŭ helpo, -nomadi la realan nomilon, "realilo," kaj la idean nomilon "ideilo." -Ĉiu ecilo estas ankaŭ aŭ propra aŭ komuna.</p> - -<p>Nomilo kaj ecilo posedas "nombron" kaj "kazon"; kaj tiuj ĉi du -simplaj vortoj ne bezonas esti ŝanĝataj. Kaj la pure Esperantaj -vortoj, "ununombra" kaj "multenombra," ne povas esti plibonigitaj. -Sed la kazaj nomoj, "nominativo" kaj "akuzativo," tute ne konvenas al -nia kara lingvo. Per formo ili signifas Esperante nenion; kaj ni ofte -nomas nomilon<span class="pagenum">117</span> "nominativo," kiu estus neniam nominativo en tia frazo -en iu alia lingvo. Sed ne estas eble doni, al la unu aŭ al la alia, -nomon kiu signifos en Esperanto ĝian funkcion; ĉar ambaŭ havas tie -pli ol unu funkcion. Ŝajnas tial preferinde doni al ili nomojn laŭ -iliaj formoj. La unu havas "-n" ĉe la fino: la alia ne havas tion. -La Esperanta nomo de la litero "n" estas "no." Mi proponas tial nomi -la nominativan kazon la "sen-no-a" kazo, kaj la akuzativan, la "no-a" -kazo.</p> - -<p>Nomilo ofte prenas ĉe sia flanko, alian, difinantan, nomilon en la -sama kazo, ekzemple, "Vilhelmo la kaizaro renkontis Edwardon ‘la -reĝon.’" Mi nomus tiujn, "difinajn" nomilojn, anstataŭ ol uzi la -ordinaran gramatikan esprimon, "en apozicio."</p> - -<p>Aperas ankaŭ ofte nomilo, kiu diras ion pri alia nomilo aŭ pronomo, -ekzemple, "Li estas Franco." Oni ordinare nomis ĝin "predikateca -substantivo," sed kial ne "pridira nomilo?"</p> - -<p>Estas ofte konvene paroli pri la kontrolo, kiun la formoj de la -nomilo ekzercas sur la formoj de la apartenanta ecilo. La nomilaj -finoj "-n, -j, -jn" postulas ordinare la samajn finojn en la ecilo. -Estus plej simple nomi tiun ĉi rilaton "samfineco." La ecilo estas -"samfina" kun sia nomilo: kaj la rilato estas multe pli "kontrolo" ol -"konkordo" aŭ "konsento."</p> - -<p>3. <i>Ecilo</i> estas la sola speco de Esperanta vorto, kies formo pendas -de iu alia vorto en la frazo: Ĉar participo estas ĉiam ankaŭ -ecilo, kvankam ecilo ne estas ĉiam participo. Ĝi havas du ĉefajn -uzadojn, la du samajn uzadojn, kiujn ni nomis, parolante pri la -nomilo, (1) la "difina," kaj (2) la "pridira" uzado, ekzemple, "Reĝa -Edwardo," = difina, kaj "Li estas Franca," = pridira. La pridira -ecilo havas ĉiam sennoan kazon, kaj tio estas la sola kaŭzo de la -malofta "malsamfineco" inter nomilo kaj ecilo en Esperanto.</p> - -<p>Ni parolas ordinare en Esperanto pri "komparativaj adjektivoj" kaj -"superlativaj adjektivoj." Ĉu ne estus multe pli simple kaj pli -instruante, nomi ilin "pli-eciloj" kaj "plej-eciloj?" La nombraj -eciloj formas apartan klason. La simpla nombro ne havas ecilan finon: -ĝi ne estas ĉiam ecilo. Oni povas doni al li la nomon de "simpla," -kiam estas necese distingi ĝin de la "orda," la "ona," la "obla" kaj -la "opa" nombro. Estus perdo de tempo doni al tiuj ĉi nombraj vortoj -la longajn teknikajn nomojn de la ordinaraj gramatikoj. Estas ankaŭ -klaso de "kiomaj" eciloj, kaj nomiloj, kaj tieliloj, kiuj bezonas -apartan nomon, ĉar ili havas apartan gramatikan traktadon, per "da."</p> - -<p>4. <i>Tielilo.</i>—La Esperanta tielilo (instrumento de maniero) havas -gravajn uzadojn, kiuj tute ne estas adverbaj. Tial estas pli bone -havi alian nomon por ĝi. Mia lasta frazo montras tion klare. -Esperante la vorto "bone" estas ofte nomita adverbo; sed ĝi ne -estus en iu alia lingvo adverbo, en tiu ĉi frazo. Kaj la participaj -adverboj ofte estas vere gerundioj. Tial estus plej bone havi alian -nomon, ne nur por la tuta parolilo, sed por ĉiu el ĝiaj specoj. -Ĝi havas tri specojn, (1) la "difina" tielilo, kiu difinas verbon, -ecilon aŭ alian tielilo, guste tiel kiel la ordinara adverbo; (2), -la "cirkonstanca" tielilo, kiu estas la participa-gerundio; kaj (3) -la "pridira" tielilo, kiu "diras" ion "pri" fakto enhavita en najbara -suba frazo, ekzemple, pri la fakto "havi alian nomon por ĝi" en la -supera frazo. La lasta formo faras la tielilon de la Esperanta lingvo -multe pli analogia al ĝia nomilo kaj ecilo ol la adverboj de iu alia -lingvo. Oni vidos ankoraŭ tiun analogion en la proksima paragrafo, -kie tielilo estas ne nur "difina" sed ankaŭ "pridira," tiel kiel -eciloj kaj nomiloj.</p> - -<p>5. <i>Proiloj.</i>—La antikvaj gramatikistoj ne atentis multe la tri -diversajn specojn de anstataŭantaj vortoj—vortoj kiuj anstataŭas -(1) nomilon, (2) ecilon, (3) tielilon. Ili studis ĉefe la unuan, kaj -nomis ĝin "pronomo": ili konfuzis multe la duan kun la unua: kaj -diris preskaŭ nenion pri la tria. Esperanto bezonas pli logikan kaj -sisteman nomaron. Akceptante "pronomo" kiel bona nomo por la unua -klaso, oni devas fari paralelajn nomojn por la du aliaj. Mi proponas -por la dua, "proecilo," kaj por la tria, "protielilo."</p> - -<p>Tio estas tute logika, ĉar neniu el tiuj ĉi gravaj vortoj havas la -plej malgrandan signifon per si. "Tio" signifas simple nenio, se oni -ne diras aŭ montras samtempe kio estas "tio." Kaj la samo estas vera -pri la proecilo "tia," aŭ "tiu," aŭ "ties," aŭ pri la protielilo -"kial," aŭ "kiam," aŭ "kie," aŭ "kiel." Ili nur havas signifon -pro, kaj per, kaj por, io alia, kaj neniun signifon pro, per aŭ por -si mem.</p> - -<p>Oni estas nun en la mezo de la tabelo de 45 proiloj, kiujn Doktoro -Zamenhof tiel saĝe kaj lerte aranĝis; sed mi havas nur spacon por -montri, tre mallonge, kiel mi nomus la 9 liniojn kaj 5 kolonojn de -tiu fama tabelo. Mi donus al la linioj nomojn prenitajn aŭ faritajn -el la naŭ vortoj de la demanda kolono: "kiaspeca, kiala, kiama, -kiea, kiela, kiesa, kioesta, kioma, kiuesta." Kaj mi donus al la -kolonaj la nomojn, "(1) nedifina, (2) universala kaj disdona, (3) -rilata kaj demanda, (4) nea, (5) montra."</p> - -<p>Personaj pronomoj, kun "oni," povas bone gardi sian nomon, kvankam -"ĝi" estas malofte persono: "si" estas ankaŭ "refleksa," kaj "oni" -estas "nedifina." La du serioj de posedaj vortoj ("mia, k.t.a."; kaj -"ies, k.t.a.") ne estas rajte nomataj posedaj pronomoj, sed "posedaj -proeciloj." Estas vere ke la lastaj estas ofte uzataj pronome, sed -tio estas nur per komuna kapableco de eciloj.</p> - -<p class="pagenum">118</p> - -<p>6. <i>Dirilo.</i>—Sen verbo oni ne povas diri ion, kio havas iun sencon. -Mi nomas tial la verbon "dirilo." Ĝi havas du ĉefajn formojn, kiujn -oni nomas "voĉoj." Sed tiu nomo ne estas logika. Estus pli bone nomi -ilin la "aktiva formo" kaj la "pasiva formo" de la dirilo. La aktiva -formo enhavas du specojn, kiujn oni nomas ordinare "transitiva" kaj -"netransitiva." Tiuj ĉi du nomoj estus multe pli kompreneblaj en -Esperanto, se oni farus ilin "transira" kaj "netransira."</p> - -<p>La dirilo havas "modojn": kaj la vorto estas tute konvena. -Sed la nomoj de ĉiu modo estas preskaŭ fremda al la -Esperanto,—"indikativa, imperativa kaj subjunktiva, kondicionala, -infinitiva." Estas nur du aŭ tri Esperantaj radikoj en la tuta -afero. Estus multe pli simple kaj kompreneble al la sengramatika -lernanto, nomi la indikativan la "fakta" modo, kaj la kondicionalan, -la "supoza" modo. Dro. Zamenhof nomas la infinitivon, la "sendifina" -modo. Li nomas ankaŭ la imperativan kaj subjunktivan modon, la -"ordona" modo. Sed tiu ĉi nomo nomas nur la duonon de la modo; kiu -ofte estas ĝuste tiel nedubeble subjunktiva, ol ĝi estas alifoje -ordona. "Li deziras (petas, celas, timas) ke vi iru tien" finiĝas -certege per subjunktiva frazo. Estas tamen malkonvene, havi du nomojn -por unu modo: kaj la du duonoj de la modo ne estas tute diversaj. -La latina kaj greka subjunktivoj estas ofte ĝentile ordonaj. La -subjunktiva uzado de la Esperanta modo "atendas" ĉiam ion, kio -povas, pli aŭ malpli certe, "okazi" post la ordono, deziro, peto, -celado, timo, k.t.a., kiujn la antaŭa dirilo esprimas. La ordona -uzado esprimas ĝuste la samon, ellasante nur "Mi ordonas ke——." -Ĉar la vizaĝo kaj gestado de la ordonanto esprimas tion. Mi -proponas "okazatenda modo."</p> - -<p>Modoj havas tempojn, kaj D<sup>ro</sup> Zamenhof donas al la tri ĉefaj -tempoj aktivaj de la fakta modo, tri bonajn Esperantajn nomojn (1) -"la estanta," (2) "la estinta," kaj (3) "la estonta," ekzemple (1) -mi faras, (2) mi faris, (3) mi faros; sed ĉiu alia tempo aktiva, -kaj ĉiu ebla tempo pasiva, estas kunmetita, kaj havas pli ekzaktan -funkcion ol la 3 unuvortaj tempoj, ekzemple, (1) mi estas farata, (2) -mi estis farata, (3) mi estos farata, estas la estanta, la estinta -kaj la estonta tempoj de la pasiva fakta modo. Sed ili estas pli ol -tiu. Faritaj per la estanta participo ili povas nur esprimi agadon, -kiu ne estas finita, kaj daŭras. Por esti akurata, oni devas nomi -tiujn ĉi tri tempojn pasivajn, la "daŭrestanta, daŭrestinta, kaj -daŭrestonta." Kaj se oni anstataŭas la estantan participon "farata" -per la estintan participon "farita," oni faras ankoraŭ tri bonajn -Esperantajn tempojn, sed ankoraŭ ne simple la estanta, la estinta -kaj la estonta; ĉar la agado estas neniam daŭra, sed finita, je la -dirita tempo. Oni havas tial ne plu daŭrtempoj sed fintempoj, (1) -"finestanta tempo" = "mi estas farita," (2) "finestinta" = "mi estis -farita," (3) "finestonta" = "mi estos farita." La latina studento -rekonos tuj ke tiuj estas ekzakte la perfekta, la pluperfekta kaj la -futurperfekta pasivaj faktaj tempoj de la latina dirilo.</p> - -<p>Restas ankoraŭ nur tri eblaj pasivaj tempoj, faritaj el la estonta -participo pasiva, kaj la tri unuvortaj faktaj tempoj de "esti" = (1) -mi estas farota, (2) mi estis farota, (3) mi estos farota. Sekvante -la du aliajn triojn, oni nature nomus tiujn ĉi tri tempojn, la -antaŭtempoj, (1) la "antaŭestanta," (2) la "antaŭestinta," kaj (3) -la "antaŭestonta."</p> - -<p>Mi traktas la pasivan sistemon de tempoj unue, ĉar ĝi estas pli -simetria, kun sia 3 × 3 = 9 egalinterspacaj tempoj, ol la aktiva, kun -siaj tri aldonitaj unuvortaj tempoj. Sed estas nur por tiuj ĉi tri -tempoj, ke oni bezonas iun terminon plu. Ĉar oni faras la aktivajn -kunmetitajn tempojn, kaj nomus ilin, ĝuste same ol la pasivaj, nur -uzante la aktivajn participojn anstataŭ la pasivajn. Estus sufiĉe, -ordinare, lasi tiujn ĉi tri unuvortajn tempojn havi nur iliajn -unuvortajn nomojn, aldonante nur, kiam necerteco povus ekzisti, la -radikon "simpl-" (= simplestanta, simplestinta, simplestonta).</p> - -<p>Ne estas bezono de iuj aliaj dirilaj terminoj. Oni povus, nature, -fari kunmetitajn tempojn en la "supoza," la "atendokaza" kaj eĉ la -"sendifina" modo, sed ĉiu el ili havus ĉiam la saman nomon ol en la -"fakta" modo.</p> - -<p>La novaj Esperantistoj favoras multe pli la kunmetitajn tempojn ol -la pli fruaj, kaj tio estas vera pligrandiĝo de la kapablecoj de -la kara lingvo. Estas nur unu "helpa" (= aŭkziliaria) dirilo en -Esperanto: tio estas "esti." Sed estas granda nombro da "modaj" -diriloj, tiaj kiaj estas "povi, bezoni, devi, voli, deziri, ami, -preferi, elekti, k.t.a," kaj oni rekonas ilin per la foresto de -"por." Komparu "Mi elektas iri" kun "Mi batalas por iri"; aŭ "Mi -timas iri" kun "Mi kuras por iri."</p> - -<p>7. <i>Rilatilo.</i>—La antikva nomo estas prepozicio, kaj ĝi signifas -ion antaŭponitan. Sed la vorto ne montras tion en Esperanto, kaj tio -ne estas ankaŭ la fakton, kiu meritas esti montrata per ĝia nomo. -La prepozicio rilatas la nesubjektajn kaj neobjektajn nomilojn ĉiujn -al la resto de la frazo. "Rilatilo" estus tial bona kaj informanta -nomo por ĝi.</p> - -<p>8. <i>Kunigilo.</i>—La ordinara vorto "konjunkcio" estas tute komprenebla -en Esperanto, sed "kunigilo" estas egale signifa, kaj harmoniiĝis -multe pli bone kun la ceteraj tieaj proponaj.</p> - -<p>9. <i>Kriilo.</i>—Tiu ĉi estas multe pli logika nomo ol "interjekcio." -Tio signifas, nature, ion interĵetitan.<span class="pagenum">119</span> Sed en la natura kurado -de interparolado, la interjekcio okazas multe pli malofte inter la -vortoj ol antaŭ ĉiuj aliaj vortoj. Ĝi estus reale nomo pli konvena -por parenteso. Mi proponas tial "kriilo."</p> - -<p>Tiuj ĉi ideoj venis nur en mian kapon antaŭ du semajnoj, sed ili -ŝajnis al mi tre utilaj kaj gravaj. Tiel mi rapidis por presigi ilin -antaŭ la Kongreso.</p> -</div> - -<div id="est2-8-14" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">KLOPODU.—HIMNO ESPERANTA.</h3> - -<p>Originale verkita de M. R. Keesing (Auckland, N.Z.).</p> - -<div class="left" lang="eo"> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Antaŭen! Antaŭen! Ne restu momenton!</span> - <span class="i0">Etendu la povan, la magian senton.</span> - <span class="i0">Flugigu standardon trans tuta la mondo,</span> - <span class="i0">De ambaj polusoj ĝis ĉirkaŭ la rondo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Popoloj, ho! aŭdu, jen estas stimulo</span> - <span class="i0">Por plu altaj celoj, sen ia makulo;</span> - <span class="i0">Antikva deziro atingas plenumon,</span> - <span class="i0">Triumfe venkante disvastigas lumon.</span></div> - - <p>(Ĥoraro).</p> - -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kuraĝu! Kuraĝu! Vi bravaj amikoj,</span> - <span class="i0">Plilarĝigu ĉiam per daŭraj efikoj</span> - <span class="i0">La bonan laboron, kun korega kanto.</span> - <span class="i0">Ho! antaŭeniru por la Esperanto.</span></div> -</div> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">March forward! March forward! Delay not your striving,</span> - <span class="i0">The moment of victory now is arriving.</span> - <span class="i0">Fly boldly the standard through all the world’s regions,</span> - <span class="i0">All round the earth’s compass assemble your legions.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">O! peoples, attend, for we give you a treasure,</span> - <span class="i0">Exalting your aims by a pure, spotless pleasure,</span> - <span class="i0">Fulfilling the longing of great ancient sages,</span> - <span class="i0">For light and advancement, creating new ages.</span></div> - - <p>(Chorus).</p> - -<div class="stanza"> - <span class="i0">Have courage! Have courage! Ye brave-hearted brothers,</span> - <span class="i0">Extend the boon further to benefit others.</span> - <span class="i0">Sing gladly in chorus a soul-stirring canto,</span> - <span class="i0">To spread far the praises of sweet Esperanto.</span></div> -</div> - -<p><span class="sc">Maurice R. Keesing</span>,<br /> -<i>Principal of The Cosmopolitan College, Auckland, N.Z.</i></p> -</div> -</div> - -<div id="est2-8-15" class="article" lang="eo"> -<h3>LA LETERO AL LA BAPTO-PATRO.</h3> - -<p class="center">El la Veillée, tradukita de Elise Bauer.</p> - -<div style="margin-left:10%;"> -<p><span class="sc">Personoj</span>.—<i>Paŭlo</i>: dekjara. <i>Johanino</i>: okjara.</p> - -<p>Ambaŭ sidas ĉe la tablo skribontaj. Paŭlo elstrekas kaj skrapetas. -Johanino rigardas la plafonon. Ambaŭ sopiras.</p> -</div> -<p><i>Johanino.</i> "Paŭlo!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Kion?"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Ĉu ci jam skribis multon?"</p> - -<p><i>Paŭlo, montrante folion nigran je inkmakuloj kaj elstrekaĵoj:</i> -"Jen!"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Sed ĝi estas tute elstrekita!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Nu, kaj ci?"</p> - -<p><i>Johanino, montrante blankan folion.</i> "Jen!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Sed ĝi estas tute blanka!"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Kun cia nigra, kaj mia blanka folio, ni estas ĉe la -sama punkto."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "De tri kvaronoj da horo!"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "La patrino diris al ni: ‘Estos baldaŭ la nomofesto -de cia bapto-patro. Skribu al li ambaŭ beletan letereton.’ Kaj ni -ambaŭ trovas nenion!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Tio mirigas min, precipe de cia flanko."</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Nu, kial?"</p> - -<p class="pagenum">120</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Li ne estas mia vera bapto-patro, sed cia."</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Jen bona motivo! Li dorlotas cin tiel multe kiel min."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Tio ĉi estas vera. Ni multe amas lin. Se li estus tie -ĉi, ni havus multegon por rakonti al li."</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Kaj ni ne trovas ion por skribi!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Fratineto! Mi havas ideon! Ni faru tiel kiel la Blindulo -kaj la Lamulo!"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Kiel!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Ni helpu unu la alian. Vi estas malpli granda ol mi—tio -ĉi ne estas grava, oni ofte bezonas pli malgrandan ol si."</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Ĉu tio ĉi troviĝas en la Blindulo kaj Lamulo?"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Tie, aŭ aliloke. Diru al mi ciajn ideojn. Mi diros al ci -la miajn, kaj ni ambaŭ subskribos."</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Jes, frateto mia, tio ĉi estas bonega. Komencu!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Ne, ci komencu!" <i>Ili rigardas unu la alian nedecidite, -tiam ekridas.</i> "Ni estu seriozaj!"</p> - -<p><i>Johanino, pripensante.</i> "Ni povas skribi: Kara Bapto-patro, ..."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Certe!" <i>Leviĝinte, kaj alproksimiĝinte Johaninon, li -skribas sur la blankan folion</i> "Kara Bapto-patro ..." "Vi vidas, la -ideoj jam venas."</p> - -<p><i>Johanino, penante imagi ion.</i> "Kara Bapto-patro, Estos post morgaŭ -via baptofesto."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Li devas scii tion."</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Eble li estas forgesinta ĝin. Pensu, li estas nur -fraŭlo. Li havas nek gefilojn nek genepojn."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Estas feliĉe ke li havas nin!"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Jes, por doni donacojn al iu."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Hm, mi havas ideon!"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Diru ĝin!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Oni devus lerte ... mi fidas je ci...."</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Flatulo!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Sciigi al li, ke mi deziras poŝt-mark-albumon."</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Kial?"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Por la okazo, ke li deziras donaci ion al ni por sia -nomofesto."</p> - -<p><i>Johanino, prenante la plumon kaj skribante sur la saman folion.</i> -"Atentu!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Sed tre delikate. Ci komprenas!"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Ne malkvietiĝu! Mi skribos tute laŭte." <i>Ŝi skribas</i>: -"Mia frato posedas belan kolektaĵon da poŝtmarkoj. Se li havus -albumon ..."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Ruĝan! Albumon ruĝan!"</p> - -<p><i>Johanino, obeeme skribante.</i> "Albumon ruĝan li estus tre feliĉa. -Sed li ne havas sufiĉe da mono por aĉeti unu."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Jen! Tiele ĝi estas tre delikate esprimita! Parolu nun -iom pri lia sano."</p> - -<p><i>Johanino, skribante.</i> "Ni esperas, ke via sano estas ĉiam bona."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Ne, ci ja scias ke li plendas senĉese!"</p> - -<p><i>Johanino, skribante.</i> "... Ĉiam bona, tio estas ankaŭ malbona. -Antaŭ kelkaj tagoj nia patro diris ke vi similas la fantazian -malsanulon. Mi lin demandis kio tio ĉi estas, kaj li respondis, -ke ĝi estas malsanulo por ridigi. Tio ĉi plezurigas nin por vi." -<i>Interrompante sin.</i> "Nun ni devas paroli pri la vestaro!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Pri kia vestaro?"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Pri tiu, kiun mi deziras por mia pupo."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Ha, jes! Donu!" <i>li prenas la plumon kaj aldonas al la -letero</i>.... "Mia fratino deziras vestaron de pupo. La knabinoj, vi -scias, ili revas nur pri pupoj?"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "En vestkesto! Skribu."</p> - -<p><i>Paŭlo, skribante.</i> "Ili revas nur pri pupoj—en vestkesto la -vestaro."</p> - -<p><i>Johanino, rigardante la paĝon.</i> "Tio ĉi formiĝas!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Stilo de Sinjorino de Sevignée! Sed ŝi ne havis fraton -kiu helpis ŝin! Nun ni devas diri, ke ni estas bonaj, kaj ke ni -lernas diligente."</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Tio ĉi ne estus modesta."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Ja jes, ci laŭdos min, kaj mi laŭdos cin!"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Bona ideo!" <i>skribante</i>, "Paŭlo estas tre diligenta. Li -laboras bonege. Li estas tre ĝentila al mi." <i>Cia vico.</i></p> - -<p><i>Paŭlo, skribante siavice.</i> "Kaj mia fratino estas la plej bona el -ĉiuj knabinetoj."</p> - -<p><i>Johanino, kisante lin.</i> "Kiel bone ci diris tion ĉi!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Ĉar mi pensas tiel." <i>Kisante ŝin.</i></p> - -<p><i>Johanino.</i> "Nia letero estas longa. Rigardu!"</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Jes, ni povos nun kisi...."</p> - -<p><i>Johanino.</i> "La leteron."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Ne, la bapto-patron."</p> - -<p><i>Johanino, rapidege skribante.</i> "Ni vin kisas kore, kara -bapto-patro," <i>subskribante</i> "Johanino Delormel."</p> - -<p><i>Paŭlo, subskribante siavice.</i> "Paŭlo Delormel."</p> - -<p><i>Kun sopiro de ĝojo, jen! ĝi estas finita!</i></p> - -<p><i>Johanino.</i> "Ni devas nur relegi nian evangelion."</p> - -<p><i>Paŭlo, post minuto da pripenso.</i> "Ho, ci volas diri nian -epistolon!"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Jes, nian epistolon. Ni relegu ĝin!" <i>Kaj ili relegis -ĝin, ĝis la fino.</i></p> - -<p><i>Johanino.</i> "Sed, ni forgesis ion."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Kio estas?"</p> - -<p><i>Johanino.</i> "Prezenti niajn bondezirojn je lia nomfesto."</p> - -<p><i>Paŭlo.</i> "Tio ĉi estas facile reparebla."</p> - -<p><i>Prenante la plumon, li aldonis post la subskriboj</i> "Johanino -Delormel kaj Paŭlo Delormel kiuj deziras al vi bonan nomofeston."</p> -</div> - -<div id="est2-8-16" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">121</p> -<div class="left" lang="eo"> -<h3>MONATO POST MONATO.</h3> - - -<p>Nur kelkaj tagoj post la ricevo de tiuj ĉi paĝoj, ni havos la -plezuron renkonti unu la alian ĉe Boulogne sur Mer. Ni deziras -sendi korajn bondezirojn, kaj esperojn, ke tiu ĉi <i>Unua Monda -Kongreso Esperanta</i> estos por ĉiuj partoprenantoj tute plezuriga -kunveno; ankaŭ ke la rezultatoj tie efektivigotaj inspiros -nekontraŭstareblan fervoron inter niaj multelandaj kunbatalantoj. -Ŝajnas al ni ja dezirinda afero, ke la lingvaj demandoj estu sub -la gvido de ia <i>Internacia Komitato</i>, kompreneble sub la prezido de -Doktoro Zamenhof mem. Por trafi tiun celon diversaj projektoj jam -aperis, kaj ni varme konsilas ĉiun kongresanon, ke li tralegu la tre -utilan libreton: <i>Kongresaj Projektoj ricevitaj antaŭ 15 Junio</i>, 32 -pp., eldonata de la Grupo de Boulogne sur Mer.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Niaj Francaj amikoj certe faradas ĉion eblan por sukcesigi la -Kongreson, kaj, inter alioj, ni ricevis ekzempleron de la bonega -<i>Kongresa Libro</i>, 163 pp., verkita de nia estimata kunverkanto -S<sup>ro</sup> Paul Boulet. La volumo enhavas priskribon de la urbo kaj -ĉirkaŭaĵoj, frazlibreton Francan Esperantan, parkere lernotajn -poemojn kiel <i>Espero</i> kaj <i>La Vojo</i>, ilustraĵojn kaj—ni ĝojas -vidi—tre gravan aron da komercaj anoncoj. Tiu ĉi libro, pli ol -ia alia ĝis nun eldonita, pruvas ke la nuntempa komercisto fine -vekiĝas je la graveco de Esperanto kiel komerca komprenilo. Ni -esperas ke la antaŭemaj anoncintoj profitos pro ilia saĝeco.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Tiun ĉi monaton ni ricevis la longe promesitan <i>Majstro Jan Hus</i>, -bele presita 40-paĝa verko priskribante la <i>Vivo, Agado, Kondamno -kaj Morto de la Glorinda Martiro</i>, verkita de J. F. Khun, kun -antaŭparolo de Profesoro Carlo Bourlet. Kosto, 90 centimoj, de la -Presa Societo, 33 rue Lacépède, Paris.</p> - -<p>La <i>Vocabulario Esperanto-Español</i> alvenis antaŭ kelkaj tagoj, kaj -estas la plej dika inter la ĝisnunaj vortaroj. Samforma kun la -<i>Fundamenta Krestomatio</i>, ĝi enhavas 364 paĝojn, kaj la kosto (6 -frankoj) certe ne estas tro granda.</p> - -<p><i>Esperanto</i> estas la titolo de la nova semajna foliego eldonita de -S<sup>roj</sup> Berthelot & Lambert. Ĝi tute similas la ordinaran Francan -ĉiu tag-ĵurnalon laŭ ĝia formo, kaj enhavas interesajn sciigojn -pri la progreso de nia Afero. Oni anoncas ke ĝi vendiĝas ĉe ĉiuj -stacidomaj gazetvendejoj en Francujo.</p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<h3>MONTH BY MONTH.</h3> - - -<p>But a few days after the receipt of these pages, we shall have the -pleasure of meeting in Boulogne. We desire to send hearty good wishes -and the hope that this <i>First Esperantist World-Congress</i> will be for -all participants a most pleasant gathering; also that the results -there to be arrived at will inspire irresistible enthusiasm among our -comrades of many lands. It seems to us most desirable that linguistic -questions should be under the guidance of some <i>International -Committee</i>, of course presided over by Dr. Zamenhof himself. To -attain this end divers proposals have already appeared, and we warmly -advise all Congress-men to read the most useful booklet: <i>Congress -Projects received previous to June 15th</i>, 32 pp., published by the -Groupe Espérantiste de Boulogne.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Our French friends certainly intend to do all possible to promote -the success of the Congress, and, among other things, we have -received a copy of the excellent <i>Congress Book</i>, 163 pp., written -by our esteemed collaborator, M. Paul Boulet. The volume contains -a description of the town and surroundings, a French-Esperanto -phrase-book, poems to be learned by rote, as <i>Espero</i> and <i>La Vojo</i>, -illustrations, and—we rejoice to note—a most impressive collection -of commercial advertisements. This book, more than any hitherto -published, proves that the commercial man of to-day is at last -awakening to the importance of Esperanto as a commercial medium. We -hope the go-ahead advertisers will profit by their wisdom.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>We have this month received the long-promised <i>Master John Hus</i>, a -finely printed 40-page work treating the <i>Life, Doings, Condemnation -and Death of the Glorious Martyr</i>, written by J. F. Khun, with -preface by Professor Carlo Bourlet. Cost, 10d., from the <i>Presa -Societo, 33 rue Lacépède, Paris, V</i>.</p> - -<p>The <i>Esperanto-Spanish Dictionary</i> arrived a few days gone, and -is the most bulky of our present vocabularies. Uniform with the -<i>Fundamenta Krestomatio</i>, it contains 364 pages, and the price (5s.) -is certainly not excessive.</p> - -<p><i>Esperanto</i> is the title of the new weekly sheet issued by MM. -Berthelot and Lambert. In form it resembles the ordinary French -Daily, and contains interesting information of our progress. It is -stated that the paper is sold at all station book-stalls in France.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-8-17" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">122</p> -<h3>PASKA LIBERTEMPO EN IRLANDO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de F. A. Meigh.</p> - - -<p>La okazaĵoj de Paska libertempo kiun mi pasis kune kun amiko en -Irlando dum la nuna jaro ofte estis tre ŝercadaj.</p> - -<p>Oni estis tiel laŭdinta la belajn pejzaĝojn de Killarney ke ni -decidis iri tien motorveturile de Dublin. La vetero estis belega, -kvankam neĝis antaŭ kelkaj tagoj kaj eĉ tiam la suprojn de la -montoj estis neĝ-kovritaj, ŝajniganta la kamparon tre pentrinda.</p> - -<p>Vespere ni atingis Castle Dermot, kie estas granda ruiniĝinta -abatejo kaj antikva Irlanda turo. Tiuj ĉi turoj estis konstruitaj -ĉirkaŭ jaro 1013 kaj kvankam oni ne estas certa pri ilia originala -uzado oni konjektas ke ili estis uzitaj kiel fortikaĵoj dum -tumultoj, kaj ke ili ankaŭ enhavis la ĉefan sonorilegon de la -monaĥejo. Sur la vojoj estis multaj belaj ruinaĵoj sed la plej -interesaj kaj amuzigaj vidaĵoj estis la diversaj metodoj kiujn -la vilaĝanoj uzas por preteririgi azenojn kaj mulojn preter la -motorveturilo.</p> - -<p>Kelkaj el la veturigistoj senvestigis sin de la vestoj kaj ĝin -pendis sur la kapo de la besto kaj aliaj ĉirkaŭprenis la azenon -ĉirkaŭ la vizaĵo por kaŝi la okulojn, sed ofte la viroj estas -multe pli timaj ol la azenoj.</p> - -<p>Unufoje kiam ni alproksimiĝis malgrandan ŝarĝoveturilon la -veturigisto (junulo de deksep jaroj) rapide elseliĝis, suprenrampis -la defluilabordon, sin kaŝis malantaŭ la plektobarilo kaj nin -rigardetis tra malgranda truo. Alian okazon virino subite perdis la -nervon, faligis la kondukilojn, kovris la okulojn per la manoj kaj -ekkomencis laŭte preĝi; dume la azeno daŭris marŝi trankvile.</p> - -<p>Antikvistoj sin interesas multe pri la aro da ruinaĵoj sur la -"Ŝtonego de Cashel." Oni konjektas ke ili estis konstruitaj ĉirkaŭ -jaro 1100 kaj multe el ili estas ornamigitaj de bela skulptaĵo.</p> - -<p>Oni diras, ke antaŭ kelkaj jaroj partio da Amerikanoj tien vizitis -kaj tiel ĉarmiĝis je la ruinaĵoj, ke ili deziris aĉeti kaj -rekonstrui ilin ĉe granda Amerika ekspozicio. La Irlandanoj tamen -rifuzis vendi, kaj la turistoj, farintaj multajn mezuraĵojn kaj -fotografaĵojn, konstruis similajn ruinaĵojn (sed pli malgrandaj) en -ilia lando.</p> - -<p>La butikoj en tiuj ĉi malgrandaj urboj ne ofte havas logantan -mienon. Ili enhavas preskaŭ ĉion—frukton, lardon, botojn, k.t.p., -sed malfeliĉe pureco estas de dugrada graveco kaj la butikoj ŝajnas -kvazaŭ la butikistoj havas grandan antipation kontraŭ sapo kaj -akvo.</p> - -<p>En tago mi demandis de Irlanda sinjoro "Kial kelkaj urbetoj ŝajnas -tiel malpuraj?" Li rigardis min dum minuton kaj ridinde respondis -"La Irlandanoj estas tre bonkoraj kaj se unu viro pentrus sian domon -ĝi aperigus pli malpura la domon de sia najbaro, kaj por nevundi la -sentojn de unu la alia, ili lasas aferojn por sin mem zorgi"; sed, -li daŭrigis "La plej vera kaŭzo estas malfeliĉe ĉar ili ne amas -laboron."</p> - -<p>La du plej belaj ruinaĵoj sur la vojo estas la antikvaj abatejoj de -"Kells" kaj "Holycross." Ili ambaŭ sidas sur riverbordo, kaj pro -iliaj rebrilaĵoj en la akvo faras belegajn pentraĵojn. Holycross -speciale posedas grandan fenestron bone konservitan. La priskribaĵoj -kiujn oni legas pri Killarney estas neniel trograndigitaj; ĝi -estas vere rava loko. Oni estas frapata de la luksa kreskado de la -arboj kaj filikoj, eĉ la insuletoj en la lagoj estas kovritaj de -kreskaĵo, kaj okaze oni ekvidas ardeon sin kaŝanta inter la kanoj. -La kastelo de Ross kaj la abatejoj de Innisfallen kaj Muckross estas -tute proksimaj.</p> - -<p>Oni diras, ke preskaŭ ĉiam pluvas ĉe Killarney, kaj kiam mi -demandis de boatisto "Ĉu ĝi estis prava?" Li respondis "Ho ne! -certe ni havas kelkafoje tutan semajnon senpluva!!"</p> - -<p>Tie la hoteloj estas tre puraj kaj komfortaj ĉar tiom da turistoj -vizitas la kvartalon, sed ofte la hoteloj en la malgrandaj urboj kie -turistoj malofte loĝas ne klopodas multe pri pureco. Kelkafoje mi -estas dorminta (ne tre komforte) sur tri seĝoj, anstataŭ la lito, -ĉar la drapoj kaj lankovriloj ne min allogis; <i>ili</i> ankaŭ ŝajnis -havi antipation kontraŭ la uzado de sapo kaj akvo!</p> - -<p>Estas mirinde kiaj negravaj aferoj kolektigas amason da homoj. Ĉu -oni demandas scii la ĝustan vojon, aŭ ĉu oni deziras fotografi -ion, dum malpli ol du minutoj, homoj kaj geinfanoj aperas kvazaŭ ili -vere ekfalis el la nuboj. Ofte mi estas kalkulinta dudek, kaj kvankam -ili ĉiam estas tre respektaj ili ne movos por petoj; anstataŭe ili -daŭrigas tie stari kun malfermaj buŝoj, ĝis oni preskaŭ konjektas -ke ili vidas per la buŝo.</p> - -<p>Tamen la plej ridinda parto de nia hejma vojaĝo estis venonta. -Veturante tre malrapide pro la ŝlimaj vojoj ni alvenis ĉirkaŭ -ses mejlojn ekster Dublin kiam nia veturilo subite haltis kaj tute -rifuzis sin movi aŭ antaŭe aŭ malantaŭe. Ni laŭe deviĝis ĝin -ŝovi al la plej proksima vilaĝo kie post multe da serĉado ni -trovis viron kiu proponis ĝin tiri ĝis Dublin per sia ĉevalo. -Sed Ho ve! la tielnomita ĉevalo ŝajnis kiel vivigata skeleto kaj -la jungaĵo (farita de ŝnuregoj) ŝajnis kvazaŭ oni ilin estis -uzinta por kunligi la ostojn. Tamen kiam ni estis pretaj foriri ĉiu -vilaĝano amasis apude kaj multe amuziĝis je la vido.</p> - -<p class="pagenum">123</p> - -<p>Je la unua tiro la veturilo sin puŝis sur la postaj kruroj de la -besto, sidigante lin preskaŭ sur genuojn de la maljuna viro, kiu -veturigis. Sed baldaŭ ni ekiris, kaj la homoj sekvis ridegante kaj -ŝercante.</p> - -<p>Nia veturigisto rekonis multajn amikojn al kiuj li kisis la manon -dirante ke "ili nun enviis lin ĉar li rajdis en veturilo kun -kaŭĉukaj radoj." Sed kiam iu el la amaso diris ion, kio ne plaĉis -al li, li metis la fingregon al la nazo kaj etendis la fingrojn; -samtempe konvene respondanta per la lingvo Irlanda.</p> - -<p>Estis vere ridinda vidaĵo kaj estis nur kiam tiu ĉi stranĝa -procesio atingis malgrandan interspacon ekster la vilaĝo ke la -admiranta amaso disiĝis.</p> - -<p>Bonŝance noktiĝis kiam ni atingis la finon de la vojaĝo alie nia -ricevo eble estus estinta pli entuziasma ol plaĉa. Sed kvankam -oni ofte ĉagreniĝas pro tiuj ĉi aferoj je la tempo mem ili pli -amuziĝas kiam oni ilin pripensas poste.</p> -</div> - - -<div id="est2-8-18" class="article" lang="eo"> -<h3>NOVA LIBRO PRI LA FRANCANOJ.</h3> - - -<p>La celo de Esperanto—kia ĝi estas? Ĉu ĝi ne estas antaŭenigi -inter popoloj pacon harmonian? Laŭ la poezio de nia althonorinda kaj -aminda Majstro—</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ne al glavo sangon soifanta</span> - <span class="i0">Ĝi la homan tiras familion:</span> - <span class="i0">Al la mond’ eterne militanta</span> - <span class="i0">Ĝi promesas sanktan harmonion!</span></div> -</div> - -<p>Tial, ĉiu libro, kiu diras al ni pri la kutimoj kaj la -karakterizaĵoj de la anoj de fremdaj landoj, estas ja leginda, -speciale kiam ĝi estas ankaŭ simpatie verkita. Nu, la libron de -Fraŭlino Betham-Edwards, titolitan <i>Home Life in France</i>, mi kore -al vi rekomendas. Ne estas eble kaŝi la fakton ke, en la plimulto -da Francaj romanoj aŭ noveloj, estas <i>io</i>, kiu estas certe iom -malbongusta (laŭ niaj ideoj):—ofte tiu <i>io</i> estas kaŝita, kaj -kredeble artiste-kaŝita—sed ĝi estas <i>tie</i>! Estas tre malfacile -trovi novelon Francan kiu tute ne enhavas ion malĝentilan rilate -al la seks-amo. Sed Fraŭlino Betham-Edwards al ni diras ke ni ne -devas taksi la veran "Jacques Bonhomme" (Ĵaks Bon’om) por la kuranta -literaturaĵaro de Francujo. Ni Anglanoj estas eble tro pretaj -kondamni, kie ni ne tute komprenas. Ni ofte devas konfesi ke ni estas -antaŭjuĝemaj....</p> - -<p>Jacques Bonhomme (laŭ ĉi-tiu aŭtorino) ne estas Parizano nek eĉ -Franca "John Hodge."<a href="#fnII.8.1" name="fnrefII.8.1"><sup>[1]</sup></a> Li estas indecoplena antaŭ ĉio ajn; li -ankaŭ estas lerta kaj antaŭvidema. Kulpojn li certe posedas, sed -aliflanke li havas multajn ecojn, kiuj multe valoras en la hejmo kaj -en la ŝtato.</p> - -<p>Ni kelkfoje kredas ke neniu povas superi la Skotland-anon pri -ŝpareco; sed efektive estas la Francanino pli ŝparema. La aŭtorino -donas kelkajn anekdotojn amuzigajn pri tio.</p> - -<p>Ofte en Angla societo ni aŭdas la opinion ke la ĝentileco de -la Francanoj nur estas supraĵa, kaj ke sub tiu ĝentileco ili -ofte estas maldelikataj kaj vulgaraj. Tiaj ideoj nur el-montras -realan nescion pri niaj bonegaj najbaroj, kaj ni certiĝas ke tiuj, -kiuj ĉeestos en la venonta Kongreso facile kaj volonte konfesos -la eraron. "Estas en Francujo, kompreneble," skribas Fraŭlino -Betham-Edwards, "animoj pli delikataj kaj pli <i>mal</i>delikataj, kiel -alie; sed noto reganta<a href="#fnII.8.2" name="fnrefII.8.2"><sup>[2]</sup></a> de la nacia karaktero estas ja ĉi-tiu -delikateco. Multe da formoj en parolado kuranta, elmontras tion. -Oni evitas malĝentilajn frazetojn, kaj oni moligas malagrablajn -esprim-manierojn." Du galicismojn la aŭtorino lerte citas—unue, -"une jolie laide" (beleta malbelulino) por kiu ni Angle ne posedas -sufiĉan tradukon, sed kiu signifas proksime "<i>a plain beauty</i>," -kaj due, "il laisse à désirer" kiu Angle ni tre bone tradukas -jene—"<i>it leaves something to be desired</i>" (io dezirinda mankas). -"Ĉiu Francano havas iom da Rabelais, da Voltaire en sia karaktero," -diris Fraŭlino Betham-Edwards, kiu citas tuj la historiojn pri la -turmentegado de la Markizino de <i>Brinvilliers</i>, la mortigo de la -juna <i>De la Barre</i>, kaj la ekzekuto de la malbonega <i>Danton</i>. Eĉ la -martiroj religiaj ŝercis en tiaj teruraj momentoj....</p> - -<p>Kompreneble la Francanoj malkomprenis nin ĝuste kiel ni ilin -malkomprenis: la cerboj kaj la animoj de la du nacioj estas ja tiel -malsimilaj. Sed tamen ili nin kopiadis ĝuste kiel ni pri aliaj -aferoj ilin imitadis. La Akademio Franca definitive permesis tiajn -vortojn kiaj <i>bifteck</i> (bifsteko), <i>rosbif</i> (bovaĵo rostita), -<i>turf</i> (torfo), <i>jockey</i> (rajdisto), <i>macadam</i> (makadamo), <i>cottage</i> -(dometo), kaj <i>square</i> (placo aŭ kvadrato). Kaj tuj kiam la Anglaj -Kongresanoj alvenos en la Kongresejo, ili certe aŭdos "five-o’clock" -(teo je la kvina) kaj "lunch" (tagmezomanĝo), kvazaŭ tiuj estu -vortoj Francaj!</p> - -<p>La libro finiĝas per ĉapitro agrabla pri la "Entente Cordiale." -Trae, la aŭtorino skribas tre simpatie kaj ĝentile kaj ni bonvolas -libron kiu tiom helpos antaŭen plibonan sciecon pri niaj varmkoraj -najbaroj.</p> - -<p class="far_sig sc">Martyn Westcott.</p> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTOJ:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.8.1"></a> <a href="#fnrefII.8.1">[1]</a> -La tipo de Angla kamparano. -</p> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.8.2"></a> <a href="#fnrefII.8.2">[2]</a> -<i>i.e.</i>, "a dominant note." The expression is used in Harmony. -</p> - -</div> - -<div id="est2-8-19" class="article" lang="eo"> - -<p class="pagenum">124</p> - -<h3>PRI LA MALSATO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de E.W.</p> - -<p>Mi estis dekunujara knabino, kiam Cindran Merkredon onklino mia kun -ŝia edzo, pastro, tagmanĝis ĉe mia patrino. Kompreneble la sola -nutraĵo estis salfiŝo, ovsaŭco kaj terpomoj. Ili multe parolis -pri la devo de la fasto, kaj pri la kuraĝo de kelkaj infanoj Turkaj -kiuj dum varmega fasta tago sin detenis eĉ akvon trinki, kvankam -ili tiel suferis ke pli ol unu el ili mortis pro soifo. Mi hontis -ke mi, kristanino, superiĝus de nekredantidoj. Mi silente promesis -ke dum la 40 tagoj de la granda fasto mi ne manĝos viandon. Laŭe, -Jaŭdon mi refuzis la viandon; tio plaĉis al mi ĉar mi ĉiam ĝin -kontraŭvole manĝis, sed tio multe ĉagrenis mian flegistinon -kiu estanta alireligiulino malamegis ĉiun kutimon Katolikan. -Ŝi memorigis al mi antikvan ordonon kiun mi tute forgesis, nome -ke ne manĝinte porcion fiksan de birdo aŭ de besto mi ne havos -torton, pudingon nek mem panon. Tial mi vere fastis. Vespere mi tre -malsatis kaj volis multon manĝi, sed ŝi diris ke mi havos nur -tiom kiom mi ordinare deziris. Simila estis la morgaŭa matenmanĝo -kaj la sekvantaj tagoj. Ĝis la kvara tago mi ne suferis, mi estis -lerta, feliĉa kaj fiera pri mia obstineco; ankaŭ mi kredis ke mia -patro estos fiera pri mia elteno, kiam en la granda Juĝatago li -ĉion scios. Poste mi grade perdis apetiton kaj mi ofte ne manĝis -eĉ la malgrandan pecon da pano kun sukeraĵo al mi donitan por -vespermanĝo. Mi devas konfesi ke pli ol ian frandaĵon mi ŝatis la -vidon de la ĉagreno de mia flegistino kiun mi tute neametis, ŝi -estis la unua Anglino kiun mi konis, kaj nur post jaroj mi lernis -estimi aŭ ami la geanglojn. Mia unua sufero estas ke mi preskaŭ -perdis la memoron; la ok aŭ dek lecionojn kiujn mi vespere per -granda peno lernis parkere mi nokte forgesis, kaj morgaŭe, tempo al -mi mankis ilin relerni, tial ke miaj bonaj instruistinoj koleriĝis -kontraŭ mi kaj min devigis plie lerni multe da paĝoj kaj elskribi -predikon. Mia dua sufero estas en la okuloj, tage mi malbone vidis -kaj nokte mi ofte vekiĝis per subitaj akraj doloroj, la palpebroj -tiel rigidiĝis ke iafoje al mi estas necese uzi fingron por ilia -fermo aŭ malfermo. Al neniu mi plendis ĉar mia avo estis terure -malsana, la kuracistoj ne havis esperon je lia vivo: mia patrino -estas ĉe li de frumateno ĝis vespero, mia onklino de vespero ĝis -mateno, kaj reveninte en iliajn domojn ili estas tiel lacaj kaj -malĝojaj ke estus kruele aŭ la unu aŭ alian maltrankviligi. "<i>Nia -Fraŭlino</i>" min antaŭe instruis ke estas malnoble iun dolorigi, mem -fremdulon, ke estas eĉ pli malnoble ne povi silente suferi. Poste -mia avo formoviĝis al ĉefurbo kaj mia patrino lin akompanis—nune -mi ne havis parkerajn lecionojn, mia instruistino pensis ke mia cerbo -tro estis klopodinta kaj ke mi iĝas idiota. Mi iris en la lernejo -sed mi nur aŭskultis; pli ofte mi kusiĝis sur la tero. Enfine mi -komencis senti severajn dolorojn internajn kaj tiam unue min frapis -la ideo ke mia malsaneco devenis el malnutro. Mi kredis min mortontan -kaj mi pensis kiel feliĉa kaj fiera estos mia Patro kiam Li min -vidos forlasi la gloran benitan suferantaron pro Lia amo, por stari -eterne apud Li en loko malpli honorinda. Foje mi pensis ke eble Li ja -mortis pro Lia religio kaj ke Dio min faris fasti por ke mi apud mia -Patro en ĉielo vivu. Baldaŭ mi memoris ke mi fastis ne por plaĉi -al Dio sed por superi infanojn Turkajn, kaj ankaŭ ke la superemo -estas peko. Turmentata de tiuj ĉi pensoj kontraŭaj mi ne povis -preskaŭ pli dormi.</p> - -<p>Malfrue unu vesperon mia patrino hejmen ne venis, morgaŭe min -vidante ŝi ektremis kaj tuj sendis inviti nian kuraciston nin -viziti, sed antaŭ lia alveno mi dufoje svenis. Mi ne memoris kiom da -tagoj daŭris mia memvola fasto sed bone mi memoras ke la Paska festo -finiĝis kaj mi ne ankoraŭ povis kuri, ludi aŭ engluti nutraĵon -malfluidan.</p> - -<p>Neniam mi bedaŭris tiun ĉi mian sperton ĉar pli malfrue ĝi -profitis al mi kaj al aliaj. Mi estis lerninta vidi la malsaton kaj -kompreni ĝiajn efikojn.</p> - -<p>Unu Dimanĉon en la lernejo mi ekvidis blondan okjaran knabinon -kiu dormis: la kapo kusiĝis sur benko, sed la palpebroj nur duone -fermiĝis, kiam oni ŝin vekis mi vidis ke ŝi uzis fingrojn por -ilin levi kaj mi certiĝis ke ŝi ne havas sufiĉan nutraĵon. Post -du tajoj en komitata kunveno mi parolis pri la knabineto; la anoj -min mokis dirante ke ŝia patrino estas tute ne malriĉa kaj loĝas -en dometo beleta. Mi persistis kaj enfine bonkora magistrato je mi -kredis. Li ĝentile sin sciigis pri la aferoj de la vidvino kaj -eltrovis ke, perdinta preskaŭ tutan ŝian riĉecon kaj vendinta -arĝentaĵojn kaj juvelojn ŝi nune limigas al ŝi kaj al sia filino -por povi gardi ilian dometon; per lia influo la vidvino ricevis -pension kiu ŝin ebligis komforte vivadi.</p> - -<p>Instruante muzikon al juna kamplaboristo kiu volis helpi al lia -fratino (la organistino de vilaĝa preĝejo); mi vidis motojn -spasmajn de la manoj. Mi do zorge rigardis lian vizaĝon kaj vidis -la duonfermitajn okulojn. Tiame mi estis juna kaj tre vivega, mi -ekkriis "Kiamaniere vi forĵetis vian monon por ke vi ne havas -sufiĉajn manĝaĵojn?"</p> - -<p class="pagenum">125</p> - -<p>Li ruĝiĝis, paliĝis kaj ekploregis. Kun iom da moko li konfesis -ke li penadas ŝpari antaŭ la fino de jaro sufiĉon da mono por -fari metilernanton lian frateton kiu ne havas la sanecon necesan por -terlaboro. Sekve amikino mia pruntis la monon kiu en du jaroj dankeme -repagiĝis.</p> - -<p>Mi esperas ke, legante mian tute ne tro-grandigitan rakonton, iuj, -kiuj malsaton neniam suferis, lernos kompati la malsatulojn kaj -precipe la milojn da senhelpaj infanoj, mem da infanetoj kiuj tagon -post tago devas iri, malvarmaj malsataj, nevestitaj en lernejojn kie -ili pro lacecon, dormemon kaj doloron tute ne povas ion lerni.</p> - -<p>Ĉu ne estas terure, ke en lando riĉa kaj civilizita tia turmento -vizitas la plej senkulpajn, la plej senhelpajn de la loĝantoj? Ĉu -ne estas terurige ke en lando kristana infanoj kruele malsatas kaj -subpremiĝas? Ĉu Kristo ne benis per beno speciala tiujn ĉi liajn -estaĵetojn?</p> - -<p>Antaŭ tri jaroj la Londona Vegetara Societo komencis donaci al -kelkaj el la plej malriĉaj gelernejanoj sufiĉan kaj nutran manĝon -kies kosto estis nur unu penco. Dum la tri vintroj 400,000 de tiaj -manĝoj donaciĝis en Londono.</p> - -<p>Miss F. I. Nicholson ĝoje respondos al demandoj adresitaj al -"Secretary of Children’s Dinner Fund," Memorial Hall, Farringdon -Street, E.C.</p> -</div> - - -<div id="est2-8-20" class="article" lang="eo"> -<h3>LA GRIZA ĈEVALO.</h3> - -<p class="center">Tradukita de F. E. Bearne.</p> - -<p>Viro, kiu konis la mondon, unu tagon donis al sia filo du ĉevalojn, -veturilon, kaj korbon da ovoj.</p> - -<p>"Iru," li diris al la knabo, "vojaĝu sur la ĉefvojo ĝis kiam -vi venos al la unua domo kie loĝas geedzoj. Se vi trovos, ke la -edzo estas la majstro tie, donu al li unu el la ĉevaloj. Sed, -kontraŭe, se la edzino regas, donu al ŝi ovon. Revenu tuj, se vi -fordonis ĉevalon sed ne revenu se vi retenis la ĉevalojn kaj unu -ovo restas."</p> - -<p>La knabo forveturis kaj baldaŭ alvenis dometon, eliris el la -veturilo kaj frapis la pordon. La edzino malfermis ĝin, kaj lin -salutis.</p> - -<p>"Ĉu via edzo estas ĉe si?" li demandis.</p> - -<p>"Ne, li laboras kampe," ŝi respondis; "sed mi alvokos lin."</p> - -<p>Li alvenis, viŝante la frunton.</p> - -<p>La juna viro diris al ili la aferon.</p> - -<p>"Nu," diris la edzino, "mi ĉiam faras tion kion volas mia edzo. Vi -estas mia majstro, ne vere, Joĉjo?"</p> - -<p>"Jes, nature!" li respondis.</p> - -<p>"Bone," diris la knabo, "mi do devas doni al vi ĉevalon. Kiun vi -elektos?"</p> - -<p>"Mi pensas," diris Johano, "ke ni prenos la ĉevalon blankan, se ni -havas la elekton."</p> - -<p>"Mi pensas, ke ni prenos la grizan, ĝi estas la pli bona," diris la -edzino.</p> - -<p>"Ne," diris Johano, "la blanka por mi, li kuras bone."</p> - -<p>"Ne!" diris la edzino, "mi ne tiel pensas la griza estas pli bona. Mi -ne estos kontenta ĝis kiam mi havos tiun ĉi."</p> - -<p>"Nu, se via volo estas tiel, mi ne plu kontraŭbatalos ĝin. Ni prenu -la grizan ĉevalon!"</p> - -<p>"Mi dankas vin," respondis la knabo. "Permesu ke mi donu al vi ovon -anstataŭe, el tiu ĉi korbo!"</p> -</div> - - -<div id="est2-8-21" class="article" lang="eo"> -<h3>JUNA FINANCISTO.</h3> - - -<p>Du knaboj, dezirante pasigi gajan libertempon, trovis ke ilia -tuta riĉeco estas 2 pencoj. Tiu ĉi sumo, ili pensis, ne estos -sufiĉa. Ili kuniris hejmen kie unu el la junuletoj demetis sian -pantalonon. Lia kamarado portis ĝin al prunt-oficejo kaj ricevis -2 ŝilingojn. Poste li iris al meblarejo kaj dungis horloĝon po 2 -ŝilingoj monate, paganta la unuan partpagon. Tiam li marŝis al alia -prunt-oficejo, lasis la horloĝon tie, kaj ricevis 25 ŝilingojn. -Rapide li kuris al la unua prunt-oficejo, repagis la monon prunte -donitan kaj ree ricevis la pantalonon, kiun li realportis al sia -kunulo.</p> - -<p>Kune elirantaj el la domo, policano arestis la spekulaciisteton kaj -alkondukis lin al malliberejo. La postan matenon li aperis antaŭ -magistrato, kulpigita vendinte artikolon dungitan. Sed leĝisto -opiniis ke la knabo ne estas kulpa, ĉar li ne vendis la horloĝon -sed nur pruntis ĝin. Senkulpigo sekvis.</p> - -<p>Tiam la ruzplena knabo faris proceson kontraŭ la meblisto pro -maljusta malliberigo, kaj gajnis rekompencon po 50 livroj.</p> - -<p class="far_sig sc">Geo. C. Law.</p> -</div> - - -<div id="est2-8-22" class="serial" lang="eo"> -<p class="pagenum">126</p> -<h3>SAVITA DE MORTO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Generalo George Cox.</p> - - -<p class="center">ĈAPITRO III.</p> - - -<p>"Ĉu vi iam verkis romanon?" diris la maljuna sinjoro, vekiĝante -subite el sia dormetado. Mi nomas lin "maljuna sinjoro," pro tio, ke -li ne diris al ni sian nomon dum nia vespermanĝa interparolado.</p> - -<p>"Ne, mi neniam revis pri tia afero," mi respondis, ridetante, sed -tamen iomete surprizita je lia subita demando. "Ĉu vi estas verkinta -unu?"</p> - -<p>"Mi verkis du aŭ tri librojn pri miaj vojaĝoj," li respondis; "sed -mia ambicio estas produkti plenekscitegan romanon kun mirindega -fundamento, sed jen mia malfacilaĵo; mi ne povas elpensi tian -fundamenton!"</p> - -<p>"Kiam mi rememoras la fabelojn kiujn vi rakontis al ni dum la -vespermanĝo mi estus pensinta, ke tio estos facila afero."</p> - -<p>"Ha! eble vi tiel pensas," diras la maljunulo, "sed neniom da miaj -aventuroj, strangaj kiel estas kelkaj el ili, povis fondi efektivan -bonan fundamenton, pri rabado, falsaĵo, memmortigo, mortigo, k.t.p. -Sed, parolante pri mortigoj, ĉu mi ne aŭdis vin diri al via frato -iom pri revolvero kiun vi aĉetis?"</p> - -<p>"Tre eble vi aŭdis," mi respondis. "Mi aĉetis unu hodiaŭ matene, -kaj ĝin havas kun mi en la vagono. Ĉu vi estas juĝanto pri tiaj -armiletoj?"</p> - -<p>"Nu, mi ne povas nun diri ke jes; ĉar mi ne vidis iajn da la plej -novaj elpensaĵoj, sed mi estas manpreninta sufiĉe multajn dum miaj -plijunaj tagoj, kaj ilin trovinta tre utilaj kunuloj en kelkaj lokoj. -Mi estis pensanta aĉeti unu por Vilĉjo. Ĉu ĝenus vin montri al mi -la vian?"</p> - -<p>"Tute ne," mi respondas, deprenante de la breto pistolujon, kaj -malligante la ŝnureton de la paketo. "Nu! kien do mi metis la -ŝlosilon? Ho! mi memoras, neligate en unu el miaj poŝoj," mi -daŭrigis. Kaj elprenante nombron da aĵetoj el mia poŝo kaj metante -ilin sur la kontraŭan sidejon apud la maljuna sinjoro, mi fine -trovas la ŝlosilon kaj malŝlosas la skatolon.</p> - -<p>"Mi devas surmeti la okulvitrojn," diras la maljunulo, "ĉar la lumo -de tiu ĉi lampo ne estas kiel eble plej bona"; kaj, konvenante -la agon kun la parolo, li enmetis la manon en la flankpoŝon de -sia vesto, sed eltirante ĝin, lia monujo falis sur la plankon de -la vagono. "Per Ĵovo! mi devas zorgi pri tiu!" li diras ridante, -samtempe malleviĝante kaj ekkaptante la monujon, kiun li metis sur -la sidejon apud li. Tiam, almetante la okulvitrojn, li prenis la -pistolujon el miaj manoj, kaj komencis ekzameni ĝian enhavon. "Tre -utila, beleta kaj tuta," li daŭrigis, elprenante la pistolon, "la -skatolo ŝajnas enhavi ĉiun necesaĵon, kaj ankaŭ duojn da ĉiuj -partoj kiuj povas eble malordiĝi. Kiel vi ĝin ŝargas?"</p> - -<p>"Ho! tute facile!" mi respondis. "Premu la risorton ĉe la flanko, -kaj la ŝargujo elfalos; tiam oni povas momente enmeti la kartoĉojn; -repuŝu la ŝargujon en ĝian lokon kaj ĝi alligiĝas per si mem. -La pistolo ankaŭ havas riglilon, kiu ŝlosas la tirilon, por ke ĝi -estu sendanĝere portata en la poŝo. Ĝi ŝajnas al mi esti lerta -elpensaĵo. Kion vi pensas pri ĝi?"</p> - -<p>"Ĝi estas multe pli oportuna ol tiuj farataj kiam mi estis junulo," -li diris, enmetante du aŭ tri kartoĉojn en la kartoĉingojn, kaj -remetante ĝin.</p> - -<p>Rigardinte la turn-pafileton kelke da momentoj, la maljunulo subite -faligis la manojn sur siajn genuojn, kaj ŝajnis esti perdata en -pensado.</p> - -<p>"Hura! brave!" li ekkriis post paŭzo, "la ĝustaĵo! Kia belega -fundamento! Atendu momenton ĝis mi ĝin elverkos."</p> - -<p>Efektive mi ekpensis, ke mia kunulo estas freneza, ĉar tie li sidis, -rigardegante rekte antaŭen, kaj tute senmova.</p> - -<p>Post intertempo da kelkaj minutoj, li ekparoladis al si mem—"Jes, -tio estas ... ne, tio ne bona, li povis eltiriĝi el ĝi, kaj pruvi -... ne, li ne povis, ĉar kiel li povis montri ... jes, li povis, -ĉar sia frato eble ... ne, ĉar la hotelportisto ... jes, estas tute -prave kaj fareble."</p> - -<p>"Atentu! aŭskultu!" subite li diris, rigardante min, sia vizaĝo -radianta pro ekscitego. "Ĉu tiu ĉi ne estas efektive belega kaj -tremiga fundamento por romano? Aŭskultu dum mi rapide skizas la -ĉefokazaĵojn—Mi renkontas vin kaj vian fraton en hotelo—ni -estas nekonataj—mi, en la apudesto de la hotelportisto, sciigas -vin, ke mi havas en mia monujo tricent livran bankbileton—Ni, vi -kaj mi, forveturas sole en la sama vagono al Brighton—Vi kunhavas -turn-pafileton, kaj vi ĝin montras al mi—Nu, kiel do vi povis iel -pruvi, ke vi ne estis mortiginta min, supozinte, ke mi" ... (tie ĉi -la maljuna sinjoro komencas ĉirkaŭsvingi la pistolon, kaj tiom -ekscitiĝi, ke mi ekkriis:—</p> - -<p>"Por amo de Dio, memoru ke la pistolo estas ŝargita!"</p> - -<p>"Ne timu," daŭrigis li, ridante, "supoze, ke mi ĝin ŝargu, kaj -okaze mortigu min." ...</p> - -<p>Krakego! ... Kriego! ... Kaj la vagono pleniĝas de fumo! Mi falas -sur la sidejon,<span class="pagenum">127</span> defrapata de teruro, kaj tute nekapabla doni al la -malfeliĉulo la plej malgrandan helpon, ĝis kiam mi estas vekata de -lia voĉo:—</p> - -<p>"Rapide! ... paperon kaj krajonon!" "<i>Ĉu vi ne vidas ke vi estas -mortonto, se mi ne skribe atestos ke mi pafis min mem hazarde?</i>"</p> - -<p>Meĥanike mi elŝiras folion el mia poŝlibro kaj ĝin donas al li -kune kun krajono. La fumo grade malaperas, la vagono pliheliĝas, -kaj mi vidas la malfeliĉulon sidantan sur la kontraŭa sidejo, kun -lia kapo apogata sur lia maldekstra mano tra kies fingroj malrapide -tragutetadas la sango.</p> - -<p>"Subtenaĵon por la papero!" li spiregas.</p> - -<p>Mi metas la skatolon de la fatala revolvero sur liajn genuojn, kaj -tenas la paperon dum li skribas per mano tremanta: "<i>Sciante ke mi -havas nur malmultajn minutojn por vivi, mi solene konstatas, ke mi -okaze pafmortigis min dum mi ekzamenadis turn-pafileton apartenantan -al Sinjoro</i> ..."</p> - -<p>"Kio estas via nomo?" li preskaŭ neaŭdeble demandas.</p> - -<p>Antaŭ ol mi povas respondi, la krajono ekfaletas el lia mano, kaj -lia kapo falas antaŭen super la paperon.</p> - -<p>Mi suprenlevas lin, sed terura tremetado ekkaptas lian korpon, -kaj mi ekvidas ke liaj lastaj momentaj estas alvenontaj. Li penas -paroli sed la vortoj mortas sur la lipoj. Li almontras al la papero, -kiu kuŝadas sur la planko; lia kapo falas malantaŭen; unu lasta -elspiraĵo, kaj li trapasas la limon!</p> - -<p class="center">(<i>Daŭrigota</i>).</p> -</div> - - -<div id="est2-8-23" class="article" lang="eo"> -<h3>PRI BRAILLE VORTARO.</h3> - - -<p class="far_sig sc">Stockholm.</p> - -<p class="sc">Estimata Sinjoro,</p> - -<p>Sendube vi aŭdis per "<i>Lingvo Internacia</i>" pri la ĝenerala situacio -de Esperanto ĉe la blindularo. Vi aŭdis pri la sindona, senlaca -laboro de Sinjoro Th. Cart; pri lia kreado unue de gramatiketo -kaj ekzercaro Esperantaj en <i>Braille</i> kaj due de revueto al ni -legebla, kiu jam estas amata; vi aŭdis pri la loterio de Fraŭlino -Zabilon d’Her—la malegoista, kuraĝa virino—kiu celas progresigi -Esperanton ĉe la blindularo; kaj vi aŭdis, kiel unu post alia el -niaj samsortanoj aliĝas al nia deo.</p> - -<p>Mi tial volas tie ĉi nur iom rakonti pri Esperanto ĉe la Angla -blindularo. Ĉar dank’ al la gramatiketo de Prof. Cart, tradukita -bonege de S<sup>ro</sup> Joseph Rhodes, Esperanto estas ankaŭ lernebla -al blindaj Angloj, se ili havas bonan scion de la gramatiko de -sia patrinlingvo. Ne malmulte estas jam farite por Anglaj blindaj -Esperantistoj: La <i>Braille’a</i> gazeto "<i>Progress</i>" ofte enhavas -artikolojn kaj sciigojn pri Esperantaj aferoj, el kiuj multajn -skribis nia amiko Sinjoro W. Percy Merrick. Tamen Esperanto ne havas -grandan nombron da amikoj ĉe Anglaj blinduloj. Tio ĉi dependas -eble je pli ol unu cirkonstanco sed ĉefe je la fakto, ke ekzistas -neniaj Esperantaj vortaroj en punktskribo. Mi aŭdis tion ĉi el -diversaj flankoj, kaj en la Aprila numero de "<i>Progress</i>" tio sama -estis denove elmontrata. Kelkaj Svedaj amikoj tiam decidis fari -ĉion en siaj fortoj por helpi al siaj Anglaj kungefratoj. Kvardek -Kronoj estis tuj donataj. Tio ĉi estas malgranda sumo, sed ĝi estas -komenco de fariĝonta fondo por Esperant-Angla vortaro <i>Braille’a</i>. -Kaj nenia fino sen komenco.</p> - -<p>Nia plano estas kolekti sufiĉan sumon por ebligi la presadon de la -libro nomita. Unu aŭ du Angloj jam promesis sian helpon. Dume ni -priesploradas, kie la vortaro devas esti presata por fariĝi sufiĉe -malmulte-kosta.</p> - -<p>Mi skribis al vi tiun ĉi leteron, parte ĉar mi scias, ke ni havas -vian afablan intereson, parte ĉar mi pensis, ke eble iuj el viaj -Legantoj volus helpi al ni iamaniere. Mi estus tial al vi tre danka, -se vi volus fari resumeton de mia letero kaj presigi ĝin en via -estimata gazeto.</p> - -<p class="far_sig"> -Kun granda respekto, <br /> - Mi estas, kara sinjoro,<br /> - Via fidele,</p> - -<p class="far_sig sc">H. J. E. Thilander.</p> -</div> - - -<div id="est2-8-24" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">POPOLA VERSAĴO.</h3> - -<p>Tradukita de A. Simon (Frankfurt a/Main).</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Pro manko de najlo, la ŝuo perdiĝis.</span> - <span class="i0">Pro manko de ŝuo, ĉevalo perdiĝis.</span> - <span class="i0">Pro manko de ĉevalo, rajdisto perdiĝis.</span> - <span class="i0">Pro manko de rajdisto, batalo perdiĝis.</span> - <span class="i0">Pro manko de batalo, reĝlando perdiĝis.</span> - <span class="i4">Kaj ĉio pro manko de ĉevalo-ŝu-najlo.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-8-25" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">128</p> -<h3>AVENTURO TERURA.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de William Officer (Peterhead).</p> - - -<p>Estis mia libertempo. Severa laborado dum tuta jaro estis min -malfortiginta. Mi konkludis ke resaniga maraero estus la plej bona -kuracilo. Sekve mi min trovis loĝanta ĉe vilaĝo apud la Skota -marbordo.</p> - -<p>Ĉiutage mi promenadis sur la bordsablaroj, trae ĝuadante la freŝan -aeron kaj sunbrilon.</p> - -<p>Unu matenon mi rimarkis ŝtonegaron, foretendantan en la maron. Mi -ankaŭ rimarkis ke la ŝtonegoj plialtiĝis kiel ili malproksimiĝis -de la tero. Ĉe ambaŭ flankoj de la rifo la ondetoj saltis kaj ludis -simile al feliĉaj kreitaĵoj vivaj.</p> - -<p>Kia bonega ekzerco estus, mi pensis, transpasi la ŝtonegojn, kaj -sidiĝi sur la plej malproksima pinto. Subite deziro anstataŭis -penson, kaj mi komencis la allogan eksperimenton.</p> - -<p>Mi supreniris kaj malsupreniris ŝtonegajn montetojn, kaj trapasis -ŝtonegajn valetojn, ofte je granda malfacilo. Fine, mi trafis mian -celon, kaj sidiĝis triumfe sur la lasta ŝtonego.</p> - -<p>La varmo kaj marmuziko kombinis min luli en feliĉan revaĵon.</p> - -<p>Kiel longe mi tie sidadis mi ne povas diri. Mi vekiĝis trovi ke la -marfluo estis multege leviĝinta.</p> - -<p>"Mia Dio! Ĉu estos eble retrapasi la ŝtonegajn valetojn?" estis -mia unua penso. Je timego mi tuj leviĝis. Unu ekvido preskaŭ -haltigis mian koron. La plej proksima valeto similis riveron, kiun -oni ne povus transpasi krom per naĝado. Malfeliĉe, mi ne estis la -arton lerninta. Sopire mi rigardis la teron, nur esti memorigata -cirkonstancon, kiu alportis novan teruron al mia animo. Antaŭ -nelonge mi preterpasis tiun ĉi saman lokon. La marfluo estis tiam -alta; kaj la ŝtonegoj sur kiuj mi nun staris ne estis videblaj. Kia -malgaja sorto devos do esti la mia, se helpo ne alvenos! Rilate al -tio ĉi lasta mi havis malmulte da espero. Tiu parto de la marbordo -estis dezerta, kaj homoj ĝin vizitis tre malofte.</p> - -<p>La ondoj jam alproksimiĝis miajn piedojn. Mi ilin rigardis kun -malvarma tremeto. Antaŭ nelonge ili aperis belaj, sendanĝeraj. Nun -ili ŝajnis alpreni la formojn de sovaĝaj monstroj, kiuj penas min -ekkapti per teruraj blankaj dentoj.</p> - -<p>Priskribi la sentojn, la teruraĵojn kiuj min posedis dum la kruela -akvo leviĝis colo post colo ĉirkaŭ mi, ne estas eble. Por tia -tasko la homa lingvo ne estas sufiĉa. En la daŭro de tiu mallonga -periodo mi ŝajnis morti milfoje.</p> - -<p>Kiam la akvo atingis mian bruston, tre stranga afero okazis. Miaj -timoj subite foriris; kaj mia animo tute trankviliĝis. Ankoraŭ -mi rigardis la teron; sed mi ne plu atendis helpon, nek eĉ ĝin -deziris.</p> - -<p>Baldaŭ nur malfacile mi povis stari. Ĉiu ondo, kiam ĝi -preterpasis, preskaŭ min forportis. Fine, miaj piedoj apartiĝis -de la ŝtonego. Mi aŭdis laŭtan siblan sonon en miaj oreloj, kaj -nenion plu sciis.</p> - -<p>Kiam mi vekiĝis mi kuŝis en boato. Apude du fiŝkaptistoj -genufleksis.</p> - -<p>Al miaj demandoj ili respondis ke ili vidis mian danĝeran situacion -de la maro, kaj rapidis min savi. Ili alvenis ĵus kiam mi -subakviĝis, tuj min tiris en la boaton, kaj, post multe da flego, -mian konsciecon revenigis.</p> - -<p>Tiu ĉi aventuro okazis antaŭ multe da jaroj; sed ĝi lasis tian -profundan impreson sur mia animo ke mi ne povas eĉ nune rigardi la -maron sen tremeto.</p> -</div> - - -<div id="est2-8-26" class="article" lang="eo"> -<h3>LA MALJUNA PASTRO.</h3> - - -<p>En kampa vilaĝo de la okcidenta Irlando, Katolika Pastro sufiĉe -maljuna por esti iom malpreciza je sia memoro, predikis unu dimanĉon -pri la Komparaĵo de la bulkegoj kaj fiŝoj: li signalis al sia -zorgitaro kia miraklo estis kiun faris Nia Sinjoro kiam li nutris -kvin virojn kaj du virinojn per miloj da bulkegoj kaj miloj da -fiŝoj: kaj postulis ĉu iuj el liaj aŭdantoj kredas ke ili povas -simile fari. Ŝajnis ja al la paroĥanoj ke ne estas tie ia granda -miraklo; kaj unu, Pat Rafferty, estis sufiĉe maltima por eldiri ke -"Mi kredas ke mi do povus tiom fari mi mem!"</p> - -<p>Tio ĉi, kaj lia memoramanko alvenis al la oreloj de la Pastro, kiu -vidis sian eraron, kaj, kun humora okulbrileto, diris, "Ho! mi ja -tion plene rektigos proksiman dimanĉon!" Nu, kiam alvenis dimanĉo, -li klarigis al sia aŭdantaro kiel li devus diri ke Nia Sinjoro -nutris milojn da viroj kaj milojn da virinoj per kvin bulkegoj kaj -du fiŝoj. "Nun," li demandis, "Pat Rafferty, ĉu vi kredas, ke vi -povus tion fari?" "Vere, via moŝto riverenca," respondis Pat, "mi ja -kredas ke jes." "Kaj kiel vi farus?" reparolis la Pastro. "Nu! via -Riverenco, per la restaĵoj de la lasta Dimanĉo!"—(10532).</p> -</div> -</body> -</html> diff --git a/38240-h/vol2/e209.htm b/38240-h/vol2/e209.htm deleted file mode 100644 index a1ff8f1..0000000 --- a/38240-h/vol2/e209.htm +++ /dev/null @@ -1,2051 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 9 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:none;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -em.u {font-style:normal; text-decoration: underline;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - -p.footnote {font-size: 90%; - text-indent: 0%; - margin-left: 10%; - margin-right: 10%; - margin-top: 1em; - margin-bottom: 1em; } - -sup { vertical-align: top; font-size: 0.6em; } - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-9-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:25%;">23. (Vol. II., No. 9.)</p> - -<p style="float:right;width:25%;"><i>Septembro, 1905.</i></p> -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p>La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 41, Outer Temple, London, W.C.</p> - -<p style="font-size:80%;">All Communications should be sent to THE -EDITOR, 67, Kensington Gardens Square, London, W.C.</p> -</div> - - -<div id="est2-9-2" class="left toc"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th></th><th>Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-9-13" class="sc">Two Congress Programs</a></td><td class="numb">129</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-9-14" class="sc">Impressions of the Congress</a> (H.B.M.)</td><td class="numb">130</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-9-15" class="sc">Notes on the Orient</a>, Part III. (Col. H. K. Gordon)</td><td class="numb">135</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-9-16" class="sc">Saved from Death</a>, Serial, continued from pages 98 & 126 (General Cox)</td><td class="numb">136</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-9-17" class="sc">Reminiscences</a>, Part IX. (Edward Metcalfe, M.A., Oxon)</td><td class="numb">137</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-9-18" class="sc">Brisquet’s Hound</a> (translated by C. Leroux)</td><td class="numb">139</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-9-19" class="sc">The Sherborne Pageant</a> (H. W. Southcombe)</td><td class="numb">140</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-9-20" class="sc">The Snowdrop</a> (Clarence Bicknell)</td><td class="numb">141</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-9-21" class="sc">Sundry Notes</a></td><td class="numb">142</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-9-22" class="sc">Woman, The Incomprehensible</a> (translated by G. C. Law)</td><td class="numb">142</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-9-23" class="sc">The Little Invalid</a> (translated by Dr. Philippet)</td><td class="numb">144</td></tr> -</table></div> - -<div id="est2-9-3" class="reklamo right" lang="eo"> -<p style="text-align:right;font-size:90%;" lang="fr">MARQUE DÉPOSÉE,<br /> -No. 13195.</p> - -<p style="font-size:150%;">VISKO<br /> -ESPERANTO.</p> - -<p style="padding-left:10%;" lang="en">Registered Trade Mark, No. 270,042.</p> - -<p>BONEGA PROPAGANDILO.</p> - -<p>Observu la Verdan Stelon kaj la -nomon Esperanto sur la afiŝeto.</p> - -<p>Antaŭpagitaj mendoj de Esperantistoj -ricevos specialan rabaton.</p> - -<p>Bonvolu skribi por detaloj al—</p> - -<p style="font-size:110%;"><b>BUCHANAN, SCOTT & CO.,</b> - Garthland Street, Glasgow, Scotland.</p> - -<p>Telegrafa Adreso: "ESPERANTO, GLASGOW."</p> -</div> - -<div id="est2-9-4" class="reklamo" style="text-align:center;"> -<div class="left"> -<h4>The Remington</h4> - -<p>THE <em class="u">UNIVERSAL</em> TYPEWRITER.</p> - -<p>Just think of it!</p> - -<p>THE INTERNATIONAL MACHINE.</p> - -<p><i>Unbound by ties of nationality:<br /> - -The common bond of union of all civilised peoples.</i></p> - -<p>The Remington can be supplied fitted for Esperanto.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,<br /> -100, Gracechurch St., London, E.C.</p> -</div> - -<div class="right" lang="eo"> - -<h4>La Remington</h4> - -<p>LA <em class="u">UNIVERSALA</em> SKRIBMAŜINO.</p> - -<p>Pripensu je tio!</p> - -<p>LA INTERNACIA MAŜINO.</p> - -<p><i>Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:<br /> - -La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj.</i></p> - -<p>La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,<br /> -100, Gracechurch St., Londono, E.C.</p> -</div> -</div> - -<div id="est2-9-5" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas.</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti bonajn vinojn, kaj sin -turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadeau en Mercurey (S. & L.) France.</b></p></div> - -<div id="est2-9-6" class="notice right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. And it is read by -‘Esperanto’ Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of the Best -Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow with -intelligent interest the great movements of Contemporary History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - -<div id="est2-9-7" class="notice left" lang="eo"> -<p class="center">NASKIĜO.</p> - -<p style="text-indent:1em;">Al la Gesinjoroj <span class="sc">H. R. Geddes</span>, Horthumberland House, Dover, -je Junio 17 Filo (baptonomita Frederick Leonard).</p> -</div> - -<div id="est2-9-8" class="notice right"> -<p style="font-size:120%;">Correspondence Lessons in Esperanto.</p> - -<p>ARE GIVEN BY</p> - -<p style="padding-left:10%;">Mr. A MOTTEAU, -Certified Teacher of Esperanto, 157, Earlham Grove, Forest Gate, -London, E.</p> - -<p><i>7/6 the Quarter.</i></p> -</div> - - -<div id="est2-9-9" class="notice left" lang="eo"> -<p class="center">KOLEKTANTOJ.</p> - -<p>Finlandaj poŝtmarkoj, 20 malsamaj, afrankite, por 1m. 50 pennia -(2/-, aŭ 2 fr. 25 c.), 25 malsimilaj por 2m. (2/3, aŭ 2 fr. 75 c.). -Pagon volu sendi per poŝtmandato. Rusaj poŝtmarkoj akceptaj laŭ -efektiva valoro.</p> - -<p style="font-size:90%;">ADOLF REINBERG, Osterlanggatan, 39, Abo, Finland.</p> -</div> - - -<div id="est2-9-10" class="notice right" lang="eo"> -<p class="center">AL STUDENTOJ ĈIULANDAJ.</p> - -<p>Gestudentoj dezirante studi la Artojn aŭ la Sciencojn ĉe -<span class="sc">London University</span> estas invitataj aliĝi je 3 aŭ 4 aliaj -studentoj, kiuj prenas la sciencan kurson ĉe</p> - -<p class="sc">University College, London.</p> - -<p style="font-size:90%;">Respondu al 24, COLBERG PLACE, Stamford Hill, N.</p> -</div> - - -<div id="est2-9-11" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> -<ul> -<li>Srino. <span class="sc">L. Frank</span>, 13, Somerset Street, Kingsdown, Bristol, -Anglujo. Deziras kor. per leteroj & ilus. p-k. por reciproka -kritikado & pliboniĝo.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">G. Wilkins</span>, 94, Greenwood Road, Dalston, London. -Deziras kor. letere & p-k. kun Geesperantistoj.</li></ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. poŝtmarkoj).</p> -</div> - - - -<div id="est2-9-12" class="banner border center"> -<p class="pagenum">129</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;font-size:80%;width:37%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS -RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;width:60%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie, Esq., 67, Kensington Gardens Square, -London, W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>NEW ZEALAND.—Esperanto Society, P.O. Box 50, Auckland.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis -poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj -laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, -67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - - -<p style="float:left;width:25%;padding-left:2em;">23. [Vol. II., No. 9.]</p> - -<p style="float:right;width:25%;font-size:80%;text-align:left;"> - Subscription, 3s. Per Annum. - Single Copies, 4d. net. Nos. - 2 to 13, 6d. each; Later issues - 4d. each, net.</p> - -<p>SEPTEMBRO, 1905.</p> -</div> - - -<div id="est2-9-13" class="article" lang="eo"> -<h3>PROGRAMOJ.</h3> - - -<p><i>Sabaton, Aŭguston 5.</i></p> - -<ol> -<li><!-- 1. -->L’Espero. <i>Ĥoro</i> de Boulognaninoj.</li> - -<li><!-- 2. -->Oficialaj Paroladoj.</li> - -<li><!-- 3. -->Respondo de D<sup>ro</sup> Zamenhof.</li> - -<li><!-- 4. -->Orĥestro.</li> - -<li><!-- 5. -->Ĉu vi konas la landon? <i>Kanto.</i> F<sup>ino</sup> M. Samuel.</li> - -<li><!-- 6. -->Serenado. <i>Kanto</i> F<sup>ino</sup> Richard, <i>Violono</i> F<sup>ino</sup> Libersat.</li> - -<li><!-- 7. -->Sub la blanka velo. <i>Ĥoro & solo</i> de S<sup>ino</sup> Parsons.</li> - -<li><!-- 8. -->La Bano de la Pastro. <i>Monologo</i> de Paul Boulet.</li> - -<li><!-- 9. -->La Edziniĝo de Johanino. <i>Kanto.</i> S<sup>ino</sup> Duchochois.</li> - -<li><!-- 10. -->Hinda Kanto. <i>Voĉo</i> S<sup>ino</sup> Bergier, <i>Violono</i> F<sup>ino</sup> Libersat, -<i>Violonĉelo</i> S<sup>ro</sup> Libersat.</li> - -<li><!-- 11. -->Mensogo pro Amo. <i>Unuakta komedio</i> tradukita de Paul Boulet, -<i>Ludata</i> de F<sup>inoj</sup> Pannevin & Samuel. S<sup>roj</sup> Lephay, Boulet, C. -Michaux, Martin & Samuel.</li> -</ol> - - -<p><i>Dimanĉon, Aŭguston 6.</i></p> - -<ol> -<li><!-- 1. -->L’Espero. <i>Kanto</i>.<br /> -<a href="#fnII.9.1" name="fnrefII.9.1"><sup>[1]</sup></a>Ho Mia Kor’. <i>Kanto</i>. S<sup>rino</sup> Guivy (Tours).</li> - -<li><!-- 2. -->Balo de la Enmaskigitoj. <i>Deklamata</i> de S<sup>ro</sup> Lambert (Londono).</li> - -<li><!-- 3. -->Legendo. <i>Ludata sur Violono</i> de F<sup>ino</sup> Birch (Folkestone).</li> - -<li><!-- 4. -->Finokanto. <i>Kanto</i> de D<sup>ro</sup> Hanauer (Frankfurt).</li> - -<li><!-- 5. -->Ĉu esti aŭ ne esti. <i>El Hamleto.</i> F<sup>ino</sup> Schafer (Londono).</li> - -<li><!-- 6. -->Plu kreskis la Barbo. <i>Humora kanto</i> de S<sup>ro</sup> Hulme (Shrewsbury).</li> - -<li><!-- 7. -->Edziĝo Kontraŭvola, <i>de Molière</i>, tradukita de Victor Dufeutrel. -<ul> -<li>Dorimeno, <i>filino de Alkantoro</i>. S<sup>rino</sup> Junck (Italujo).</li> - -<li>Unua Ciganino. F<sup>ino</sup> Cederblad (Svedujo).</li> - -<li>Dua Ciganino. S<sup>ino</sup> Avilov (Rusujo).</li> - -<li>Sganarelo, <i>amanto de Dorimeno</i>. S<sup>ro</sup> Paul Boulet (Francujo).</li> - -<li>Pankraso, <i>Filozofo</i>. S<sup>ro</sup> H. Bolingbroke Mudie (Anglo).</li> - -<li>Mariufuso, <i>Filozofo</i>. S<sup>ro</sup> Saint Martin (Kanado).</li> - -<li>Geronimo, <i>amiko de Sganarelo</i>. S<sup>ro</sup> J. Ansel (Francujo).</li> - -<li>Alkantoro, <i>patro de Dorimeno</i>. S<sup>ro</sup> Cogen (Belgujo).</li> - -<li>Alcidaso, <i>frato de Dorimeno</i>. S<sup>ro</sup> Kuchler (Germanujo).</li> - -<li>Likasto, <i>amanto de Dorimeno</i>. S<sup>ro</sup> Allum (Norvegujo).</li> -</ul></li> - -<li><!-- 8. -->La Vojo. <i>Kanto.</i> S<sup>rino</sup> A. Mudie (Londono).</li> - -<li><!-- 9. -->La Kapelo, <i>deklamata</i> de S<sup>ro</sup> Otto Simon (Ung Hradisch).</li> - -<li><!-- 10. -->Antaŭen. <i>Kanto.</i> F<sup>ino</sup> Schafer (Londono).</li> - -<li><!-- 11. -->Solo de Fluto. <i>Humoraĵo</i> de S<sup>ro</sup> Dore (Troyes).</li> - -<li><!-- 12. -->Ĝis la Revido, <i>deklamata</i> de S<sup>rino</sup> Junck (Bordighera).</li> - -<li><!-- 13. -->Nova Kanto, <i>deklamata</i> de F<sup>ino</sup> Warlow (Londono).</li> - -<li><!-- 14. -->La Elf-reĝo. <i>Kanto.</i> D<sup>ro</sup> Hanauer (Frankfurt).</li> - -<li><!-- 15. -->Freneza Ridado. F<sup>ino</sup> Banet (Valenciennes).</li> - -<li><!-- 16. -->La Sonĝo de Malliberulo. <i>Kanto.</i> Profesoro Offret.</li> - -<li><!-- 17. -->Printempo Venas. <i>Kanto.</i> F<sup>ino</sup> Farnes (Londono).</li> -</ol> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTO:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.9.1"></a> <a href="#fnrefII.9.1">[1]</a> -Aĉetabla po 1 franko por helpi Blindulojn. -</p> - -</div> - -<div id="est2-9-14" class="article" lang="eo"> - -<p class="pagenum">130</p> - -<h3>KONGRES-IMPRESOJ.</h3> - -<p class="center">H. Bolingbroke Mudie.</p> - -<div class="left" lang="eo"> -<p>La Unua <span class="sc">Internacia Esperantista Kongreso</span> finigis sian tre -sukcesegan vivadon en Boulogne-sur-Mer, la 11 de Aŭgusto. Sendube -estontaj Kongresoj estos ja multenombraj, sed neniam ni povos forgesi -la rimarkindajn impresojn, kiujn faris je ni tiu ĉi unua Kongreso.</p> - -<p>Ĉar estas, ni kredas, la intenco de ĉiuj niaj kunbatalantaj -Esperantistaj Gazetoj pritrakti detale la Kongresajn agadojn, ni nur -verkos kelkajn vortojn pri la ĝenerala impreso.</p> - -<p>Estas certe ke tiuj multaj amikoj estis pravaj, kiuj antaŭ-diris ke -nun Esperanto, por la unua fojo, estos monde reklamata. Ĉar ĉiuj -ĵurnaloj, eĉ tiuj kiuj neniam antaŭe volis nomi la "Dua Lingvo -por Ĉiuj Nacioj," jes, ĉiuj donis tre favorojn raportojn pri la -rimarkinda fervoro, komprenebleco, kaj amikemo, kiuj unuigis la -diversnaciajn Kongresanojn.</p> - -<p>Kiam ni unue paŝis sur Francan teron, forlasinte la belan -turben-ŝipon <i>Onward</i>, ni ekvidis ke Boulogne fariĝas Esperanta -urbo. Eĉ la portistoj, kiuj klopodis pri la pakaĵoj, diris: "A -l’Hotel Espérantiste, Monsieur?" Sur la stratoj flugetis verda flago -kun blanka kojno, sur kiu estis brodita verda stelo.</p> - -<p>Kvankam Boulogne estas sufiĉe granda urbo, du miloj da verdsteluloj -estis tre videblaj sur la stratoj, kaj ĉiam, dum eĉ mallonga -promenadeto, ni certe renkontus kelkajn afablajn samideanojn.</p> - -<p> -Persone, mi estis pli ol kontenta, ĉar, dank’ al oftaj feliĉaj -Esperantaj vojaĝetoj, kiujn kredeble niaj legantoj bone memoros, mi -rekonatiĝis kun tiel granda nombro da Esperantistoj kiel ia alia -Kongresano.</p> - -<p>La tuta Kongreso estis do serio da kontentigaj renkontoj kun -entuziasmaj amikoj. Kaj mi ne povis malpermesi al mi la memoron pri -la malgrandaj ĉarmaj kunvenoj kiujn mi ĉeestis dum la du antaŭaj -jaroj. Vere, vidante la Boulogne Kongreson, neniu povas plu diri ke -Esperanto ne faris mirindegan progreson. Eĉ la Angla <i>Times</i> devis -konfesi ke la fakto ke tiom da diversnaciaj homoj povis sin tute -interkomprenigi nur per Esperanto "ne estis kontraŭdirebla."</p> - -<p class="pagenum">131</p> - -<p>"En la mondon venis nova sento," prave skribis nia eminenta -Prezidanto; sed ni multe dubas se eĉ li iam atendis vidi tian -pruvon, kia estas donita inter Aŭgusto 4-11. Kaj kion pensis D<sup>ro</sup> -Zamenhof pri ĉio ĉi? Ĉu li trovis ke la ekcitiĝo, fervoro, kaj -entuziasmo, kiujn li vidis inter la ĉeestantaro; ĉu li trovis ke la -tondraj aplaŭdoj, kiuj bonvenigis lin ĉiam kaj ĉie; ĉu li kredis -ke tiuj ĉi kaj la aliaj nekalkuleblaj signoj de nia progreso valoris -la penadon de la longa veturo de Varsovio ĝis Boulogne?</p> - -<p> -Oni ja ne povas dubi pri lia respondo!</p> - -<p>Kaj tiuj amikoj ankaŭ kiuj venis de eĉ pli malproksime, de Kanado, -Nov-Zelando, Japonujo, k.t.p., ĉu ili ne estas ankaŭ kontentegaj?</p> - -<p>Kaj, pli ol ĉiuj, ĉu ne estis Maître Michaux, la nelacigebla -organizinto, la forta "Blovanto de la Kongresa ventego," ĉu li ne -estas kontentega kaj fierega pro la rezultato de liaj klopodoj? Ja -nenie oni estus povinta trovi homon pli taŭga por laborego tia, kaj -kiu samtempe posedis tiom da valoraj gehelpantoj.</p> - -<p>"Palmam qui meruit ferat."</p> - -<p>Ni en niaj koroj denove danku kaj gratulu Maître Michaux kaj la -Grupon de Boulogne-sur-Mer!</p> - -<p>Kompreneble ni Esperantistoj grupiĝis, restis multope ĉe diversaj -Esperantemaj hoteloj. Certe hotelestroj ne povas plendi je Esperanto!</p> - -<p>Alveninte vendredon nokte, ni jam havis tempon por diversaj -ekskursetoj sur la kamparo antaŭ sabatvespero, kiam la Kongreso -oficiale komenciĝis.</p> - -<p>Doktoro Zamenhof mem alvenis vendredon post glorplena restado en -Parizo. Li restis ĉe Maître Michaux. Elektita malmulto estis -invitata lin renkonti por privata parolado antaŭ la oficiala -vesper-kunveno.</p> - -<p>Tiam estis decidite elekti kvin Vic-Prezidantojn de la Kongreso, -ĉar D<sup>ro</sup> Zamenhof ne sentis sin sufiĉe forta por preni ĉion -sur si. La kvin elektitaj estis:—D<sup>ro</sup> Zamenhof, Prezidanto. -Vic-Prezidantoj:—M. Boirac, Rektoro de la Universitato de Dijon; -Maître Michaux, Advokato, Boulogne; Doktoro Mybs, Hamburg; Kolonelo -Pollen, LL.D., C.I.E., V.D., Prezidanto de la Brita Esperanta Asocio; -kaj Generalo Sebert, Membro de la Franca Instituto, Parizo.</p> - -<p>La sukceson de la diversaj kunvenoj ni multe ŝuldas al la Urbestro -de Boulogne, kiu afablege donis al ni la uzon de la Urba Teatro dum -la tuta daŭro de la Kongreso. Vere, sen tiu ĉi helpo, ni ne scias -kio estus okazinta,<span class="pagenum">132</span> ĉar tiu granda teatro mem estis ne tro vasta -por la aŭdantaro.</p> - -<p>Sabatvespere, ĉirkaŭ 8.20, la amika babilado de la kunvenintoj -subite silentiĝis, la teatra kurtenego leviĝis, kaj jen! en longa -vico, vidiĝis la eminentaj Francoj, kiuj volis doni al ni la -bonvenon sur Franca tero.</p> - -<p>Doktoro Zamenhof estis la sola ne-Franco, kaj la aliaj estis la -Urbestro, la Sub-Urbestro, la Prezidanto de la Komerca Ĉambro, -Generalo Sebert (Membro de la Franca Instituto, Reprezentanto de la -Franca Touring Klubo), Profesoro Carlo Bourlet (Prezidanto de la -Grupo Pariza), Profesoro Cart, kaj MM. Boulet and Derveaux (la du -Sekretarioj de la Boulogne Grupo), kaj laste, sed ne malpleje, Maître -Michaux.</p> - -<p>Post multaj ĉarmaj paroladoj, Doktoro Zamenhof leviĝis, kaj tute -senŝancele aŭdis la plej tondran aplaŭdon imageblan. Multaj malpli -fortaj homoj ja estus konfuziĝintaj je tia okazo; sed, kvankam mi -sidis en la unua vico de seĝoj, mi ne eĉ vidis tremeti la Doktoran -manon. Tute kalme, eble iom aŭtomate, la kreinto de la lingvo -Esperanto klarege elparolis belegan paroladon, dum li rigardis antaŭ -siaj piedoj la triumfon de lia laboro, la floron de la proesperanta -batalantaro.</p> - -<p>Kaj, dum la silentego kiu regis dum la longa parolado, ne eĉ -unu vorto el liaj lipoj perdiĝis. Estis same ĉiaokaze dum la -tuta Kongreso. Ĉiu Esperantisto sen malhelpo komprenis ĉiun -Esperantiston!</p> - -<p>Detalan priskribon de la parolado de Doktoro Zamenhof ni lasas al -tiuj el niaj samtempaj ĵurnaloj, kiuj estas difinitaj por oficiala -raportado.</p> - -<p>Kiam D<sup>ro</sup> Zamenhof sidiĝis, kaj la aplaŭdoj reaŭdiĝis, la -kurteno falis, kaj la Kongreso oficiale malfermiĝis.</p> - -<p>Iom poste la Boulogne Grupo donis tre ŝatindan koncerton. La virina -ĥoro, sub la direktado de la sindona S<sup>ino</sup> Bergier, estis speciale -aprobinda.</p> - -<p>Nia kunverkinto, S<sup>ro</sup> Paul Boulet, deklamis "La Bano de la Pastro" -kaj ankaŭ havis rolojn en la du komedioj kiuj ludiĝis dum la -Kongreso.</p> - -<p>Ni ja volus ke ĉiuj Esperantistaj Grupoj estu tiel talentoplenaj, -kiel tiu en Boulogne-sur-Mer!</p> - -<p>Post la koncerto, ni nature rekunveniĝis en la Grand Café, ĉar ni -estis en Francujo, kie la kafejo estas la ĝenerala kunvenejo. En la -sama eleganta konstruaĵo ses-aŭ-sepdek Esperantistoj babiladis kun -D<sup>ro</sup> Zamenhof, je neoficiala kunveno la antaŭan nokton, tial ni do -bone konis la lokon.</p> - -<p>La proksiman tagon estis, kompreneble, Dimanĉo. Certe neniu el la -Anglaj partoprenantoj iam ĝuis tian Dimanĉon antaŭe; kaj, por -kvietigi maltrankvilajn<span class="pagenum">133</span> konsciencojn, ni certigis al ili ke, ĉar -estis la dua tago (de la Kongreso) ne estis eble ke ĝi estu ankaŭ -Dimanĉo, kiu estas la unua tago!</p> - -<p>Matenfrue ni kunvenis, laŭ nacioj, por aranĝi la elekton de -reprezentantoj pri la Lingvaj Aferoj, k.t.p.</p> - -<p>Post la kunveno, la elektituloj rekunvenis sole, kaj la ceteroj frue -matenmanĝis por povi aliri la Ĉevalkuradojn, en speciala vagonaro. -La tago estis ĉarmega, aero klara kaj freŝa, suno varma, ĉielo -blua. Kiam do S<sup>ro</sup> Gehet, Sekretario en Rouen, proponis al mi ke -ni iru ĝis la ĉevalkuradoj per vel-boato, anstataŭ vagonare, la -propono estis tiel alloga ke mi forlasis mian patrinon kaj la multajn -amikojn, kaj vojaĝis kun nur tri.</p> - -<p>La maro estis tiel bela, tamen iom maltrankvila, ke, alveninte ĝis -Wimereux (kie estas la ĉevalkurejo) blovita de favora vento, -S<sup>ro</sup> Gehet kaj mi decidis returnen-iri ĝis Boulogne, kaj poste -veturi trame. Tiel okazis ke ni nur vidis la lastan kurson—de la -Oficiroj—kaj revenis urbon per la Esperantistplena vagonaro.</p> - -<p>Post rapida vespermanĝo, ni devis forkuri ĝis la teatro, kie okazis -la "Internacia Koncerto." Eĉ pli plenigita ol antaŭe, la teatro ja -prezentis kuraĝigantan aperon. Diversaj kantoj, deklamoj, kaj muziko -plenege sukcesis, kaj la <i>Edziĝo Kontraŭvola</i>, de Molière, ludiĝis -de oknaciaj aktoroj. Neniam antaŭe, certe, okazis tia ludo. Inter la -aktoroj kaj la aŭdantoj estis unu sola interkomprenilo—Esperanto; -kaj estis ja rimarkinda afero ke, preskaŭ sen antaŭludoj, komedio -sukcesis tiamaniere!</p> - -<p>Doktoro Zamenhof kaj lia afabla edzino invitis nin, la naŭ aktorojn, -en sian kupeon, kaj dankis nin. Dum la longa trairo de la teatro kiun -postulis tiun viziton, ni ja estis subpremegataj je gratuloj. La -vestoj, scenoj, kaj ĉio estis ja bone aranĝitaj.</p> - -<p>La dua parto konsistis el kantoj, deklamoj, ŝercoj, k.t.p., kiuj ja -elmontris veran talenton. Ni presigas la programon, kaj ĉiama estu -la honto de tiuj Esperantistoj kiuj povis, sed ne klopodis ĉeesti!</p> - -<p>Post koncerto, kafejo; post kafejo, lito; post lito, dormo; post -dormo, festenoj (bis). Tiel oni povas priskribi la unuajn Kongresajn -tagojn malmultvorte.</p> - -<p>Lundo, Aŭgusto 7, Banklibertago en Anglujo kaj Skotlando, -Esperantalibertago en la Esperantujo! Ĉu oni iam povos tiun tagon -forgesi?</p> - -<p>Matenmanĝante, ni memoris la konsilon de -<span class="pagenum">134</span> Ham Mukasa, kaj ne tro -manĝis, pro la venontaj bonaj manĝaĵoj; ĉar ĉu hodiaŭ ne estas -la tago difinita por la Granda Internacia Festeno, kaj ĉu oni ne -estis dirinta al ni ke eble la ĉambrego de la Kazeno ne estos -sufiĉe granda por ni?</p> - -<p>Jes, estis tiel! Kvankam ĝi povis enhavi 400 manĝantojn, kvindekon -da Esperantistoj devis iri en apudan ĉambron. Bonega sukceso!</p> - -<p>Kaj ĉie la vorto Esperanto. Esperanta Visko, Esperanta Ĉampanvino, -Esperanta ĉi-tio kaj Esperanto tio. Kaj ĉie Esperantistoj. Ne grave -ĉu Ruso, Polo, Franco, Germano, Belgo, aŭ Anglo, ĉiuj estis kaj -ĉiam estos, Esperantistoj.</p> - -<p>Ĉu iam oni aŭdis tiajn paroladojn? Unue D<sup>ro</sup> Zamenhof, poste -eminentaj Francoj kaj reprezentantoj de ĉiuj ĉeestantaj nacioj, -esprimis, per belsona Esperanta, siajn pensojn kaj esperojn. La tempo -rapide forflugis!</p> - -<p>La fotografantoj havis multe da okupado tiun tagon; ĉar, kvankam ili -bone laboris dum la festeno mem, eĉ pli bone estis kiam, forpelitaj -en la Kazen-ĝardenojn, ni ĉiuj amasiĝis apud muzikludejo, por -fotografiĝi, kaj aŭskulti tiujn naciojn, kiuj ne ankoraŭ havis -sian okazon en la salonego.</p> - -<p>Oni ja povas esti tre elokventa per Esperanto. La efekto de la -paroladoj estis tre favorega. Ĉiuj estis tute interesaj, tute bone -elparolataj. Mi ne volas aplaŭdi ian specialan paroladon super alia, -sed nenia estis pli elokventa ol tiu elparolita de nia plej juna -amiko, Edmond Privat, el Ĝenevo. Inter la plej bonaj parolintoj -estis D<sup>ro</sup> Zamenhof (Polujo), MM. Michaux, Boirac, Bourlet, -Cart, Javal, S<sup>rino</sup> Bergier (Francujo), MM. Grabowski (Polujo), -Ostrowski (Rusujo), Balik (Bohemio), Simon (Aŭstrujo), Borel -(Germanujo), S<sup>rino</sup> Junck (Italujo), MM. Codorniu (Hispanujo), -Krikorts (Svedujo), St. Martin (Kanado), Seynaeve (Belgujo), Privat -(Svisujo), Schneeberger (Protestantismo), Abbé Peltier (Katolikismo).</p> - -<p>Kvankam la festeno komenciĝis tagmeze, estis jam la kvina antaŭ -ni povis fortiri nin, por pretigi nin por la kruela vaporŝipo, kiu -devis korpe disigi nin de la Esperantistoj.</p> - -<p>Sed anime, ili restas ankoraŭ kun ni. Kiam, trairante la arĝentan -strekon je la horo de la sunkuŝiĝo, ni ekvidis tute rimarkindan -oran landon okcidenten, ni figuris al ni ke ni veturas al tiu glora -ora lando de la Esperantismo, kie regas frata amo kaj kontentiĝo, la -ora lando kiu devas iam veni, la lando de la interkompreniĝo de la -tuta homaro.</p> - -<p>Amikoj de la Kongreso, <i>Ĝis la revido!</i></p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<p>The First <span class="sc">International Esperantist Congress</span> terminated its -most successful course in Boulogne-on-Sea on the 11th of August. -Future Congresses will, undoubtedly, be many, but never shall we be -able to forget the remarkable impressions which this first Congress -made upon us.</p> - -<p>As it is, we believe, the intention of all our Esperanto -contemporaries to treat of the Congressional doings in detail, we -will merely write a few words as to the general impression.</p> - -<p>Certain it is that those many friends were right who predicted that -now Esperanto, for the first time, will be advertised all over the -world. For all journals, even those which never previously deigned to -name the "Second Language for All Nations," yea, all have given most -favourable reports of the remarkable fervour, comprehensibility, and -friendliness which united the Congressmen of many nations.</p> - -<p>When we first stepped upon French soil, after leaving the fine -turbine steamer <i>Onward</i>, we saw that Boulogne had become an -Esperanto city. Even the porters who looked after the baggage said: -"To the Esperantists’ hotel, sir?" Over the streets fluttered a green -flag with a white corner, on which was embroidered a green star.</p> - -<p>Although Boulogne is a fairly large town, two thousand wearers -of the green star were most conspicuous in the streets, and -invariably, even during a short walk, we were sure to meet some kind -friends-in-Esperanto.</p> - -<p>Personally, I was more than content, for, thanks to frequent happy -Esperantic excursions, which our readers may well remember, I renewed -acquaintance with as large a number of Esperantists as did any other -member of the Congress.</p> - -<p>The whole Conference was thus a series of gratifying <i>réunions</i> -with enthusiastic friends. And I could not help remembering the -small and charming gatherings which I had attended during the two -preceding years. Truly, on seeing the Boulogne Congress, none can now -truthfully assert that Esperanto has not made the most astonishing -progress. Even the English <i>Times</i> had to confess that the fact that -so many men of divers nationalities could thoroughly understand one -another solely by means of Esperanto "was not to be explained away."</p> - -<p>"Into the world has come a new sentiment," wrote our eminent -President; but we much doubt whether even he ever expected to see -such proof as was given between August 4th-11th. And what did Dr. -Zamenhof think of all this? Did he find that the excitement, zeal, -and enthusiasm which he saw in those present; did he find the -thundrous applause which greeted him at all times and places; did he -believe that these and the other innumerable signs of our progress -were worth the effort of the long journey from Warsaw to Boulogne?</p> - -<p>One cannot indeed doubt as to his answer!</p> - -<p>And those friends also who came even greater distances, from Canada, -New Zealand, Japan, etc., were not they also supremely contented?</p> - -<p>And, more than all, was not M. Michaux, the indefatigable organiser, -the strong "Blower of the driving wind" of the Congress, was not -he most content and proud at the result of his efforts? Assuredly -nowhere could one have found a man more competent for such a great -work, and who, at the same time, possessed so many valuable helpers.</p> - -<p>"Let him who has earned it, bear the palm!"</p> - -<p>Let us in our hearts renew our thanks and congratulations to M. -Michaux and the Group in Boulogne-on-Sea!</p> - -<p>Naturally, we Esperantists gathered together, and stayed in batches -at the several Esperanto hotels. Certainly the hotel-keepers cannot -complain of Esperanto.</p> - -<p>Having arrived on Friday evening, we still had time for sundry little -trips into the country before Saturday evening, when the Congress was -officially opened.</p> - -<p>Dr. Zamenhof himself arrived on Friday, after a glorious stay in -Paris. He was staying with M. Michaux. A select few were invited to -meet him for a private conference before the official meeting in the -evening.</p> - -<p>It was then decided to elect five Vice-Presidents for the Congress, -as Dr. Zamenhof did not feel sufficiently strong to take all the -duties upon himself. The five elected were:—Dr. Zamenhof, President. -Vice-Presidents:—M. Boirac, Rector of the University of Dijon; M. -Michaux, Advocate, Boulogne; Dr. Mybs, Hamburg; Colonel Pollen, -LL.D., C.I.E., V.D., President of the B.E.A.; and General Sebert, -Member of the Institute of France.</p> - -<p>The success of the various meetings we largely owe to the Mayor of -Boulogne, who most generously allowed us the use of the Municipal -Theatre throughout the Congress. Indeed, without this help, we know -not what would have happened, for that fine theatre itself was none -too vast for the audience.</p> - -<p>On Saturday evening, about 8.20, the friendly babbling of those -assembled was suddenly hushed, the drop-curtain was raised, and -lo! in one long row were seen the eminent Frenchmen who desired to -welcome us to French soil.</p> - -<p>Dr. Zamenhof was the only non-Frenchman, and the others were the -Mayor, Deputy-Mayor, President of the Chamber of Commerce, General -Sebert (Member of the Institute, Representative of the Touring Club -de France), Professor Carlo Bourlet (President of the Paris Group), -Professor Cart, and MM. Boulet and Derveaux (the two Secretaries of -the Boulogne Group), and last, but not least, M. Michaux.</p> - -<p>After many charming speeches, Dr. Zamenhof rose, and quite calmly -heard the most thundrous applause imaginable. Many weaker men would -have been confused under such circumstances; but, although I sat -in the front row, I did not even see the Doctor’s hand shake. Most -calmly, maybe somewhat automatically, the creator of the language -Esperanto very clearly delivered a most beautiful speech, while he -saw before his feet the triumph of his labours, the flower of the -Esperantist army.</p> - -<p>And, during the great silence which reigned during the long speech, -not even one word from his lips was lost. It was ever thus throughout -the Congress. Every Esperantist without difficulty understood every -Esperantist.</p> - -<p>A detailed description of Dr. Zamenhof’s speech we leave to those of -our contemporaries who have been selected for reporting officially.</p> - -<p>When Dr. Zamenhof was seated, and the applause had broken forth -again, the curtain fell, and the Congress was officially opened.</p> - -<p>Shortly afterwards the Boulogne Group gave a most enjoyable concert. -The ladies’ choir, under the direction of the devoted Mme. Bergier, -was specially worthy of applause.</p> - -<p>Our collaborator, M. Paul Boulet, recited "The Pastor’s Bathe," and -also acted in the two comedies performed during the Congress.</p> - -<p>Would that all Esperantist Groups were as endowed with talent as that -in Boulogne-on-Sea!</p> - -<p>After the concert we naturally re-assembled in the Grand Café, for -we were in France, where the café is the general meeting place. In -the same elegant building sixty or seventy Esperantists had chatted -with Dr. Zamenhof, in a non-official gathering the night before, so -we knew the place well.</p> - -<p>The next day was, of course, Sunday. Assuredly none of the English -members had ever enjoyed such a Sunday before; and, to set disturbed -consciences at rest, we assured them that, as it was the second day, -it could not be Sunday also, which is the first day!</p> - -<p>Early in the morning we met, according to nationality, to settle the -election of representatives for Linguistic Matters, etc.</p> - -<p>After the meeting, those elected met together alone, and the rest -lunched early, in order to go to the Races by a special train. The -day was most delightful, air clear and fresh, sun warm, sky blue. -When therefore M. Gehet, Secretary of the Rouen Group, suggested that -we should go to the racecourse by sailing-boat, instead of the train, -the proposal was so attractive that I deserted my mother and the many -friends, and journeyed with but three.</p> - -<p>The sea was so beautiful, yet a little rough, that, having arrived in -Wimereux (where the racecourse is situated), M. Gehet and I decided -to return to Boulogne, and later go by tram. Thus it happened that we -saw only the last race—the Officers’—and returned to town in the -Esperantists’ train.</p> - -<p>After a hasty dinner, we had to tear off to the theatre, where the -"International Concert" was to take place. Even more crowded than -the day before, the theatre did indeed present a most encouraging -appearance. Various songs, recitations, and music were entirely -successful, and the <i>Marriage Forcée</i>, of Molière, was performed by -actors of eight nationalities. Never before has such a play taken -place. Among the actors and audience there was but one solitary -link—Esperanto; and it was indeed most remarkable that, almost -without rehearsal, the comedy succeeded in such a manner!</p> - -<p>Dr. Zamenhof and his amiable wife invited us, the nine actors, to his -box, and thanked us. During the long tour of the theatre which this -visit necessitated we were indeed overwhelmed with congratulations. -The clothes, scenery, and everything were most excellently arranged.</p> - -<p>The second part consisted of songs, recitations, humorous pieces, -etc., which exhibited genuine talent. We print the programme, and -everlasting be the shame of those Esperantists who could have been, -but who did not take the trouble to be, present.</p> - -<p>After concert, café; after café, bed; after bed, sleep; after sleep, -jollifications (bis). Thus might one describe, in a few words, the -first days of the Congress.</p> - -<p>Monday, August 7th, Bank Holiday in England and Scotland, Esperanto -Holiday in Esperanto-land! Can we ever forget that day?</p> - -<p>While breakfasting, we recollected the counsel of Ham Mukasa, and did -not eat too much, on account of the good things to come; for was not -to-day the day allotted for the great International Banquet, and have -we not been informed that possibly even the great hall of the Casino -will not be sufficiently large for us?</p> - -<p>Yes, so it was! Although it could contain 400 diners, about fifty -Esperantists had to dine in a room adjoining. A magnificent success!</p> - -<p>And over all the name Esperanto. Esperanto Whiskey, Esperanto -Champagne, Esperanto this, and Esperanto that. And everywhere -Esperantists. No matter whether Russian, Pole, Frenchman, German, -Belgian, or Englishman, all were, and ever must remain, Esperantists.</p> - -<p>Have such speeches ever been heard? In the first place, Dr. Zamenhof, -then eminent Frenchmen and representatives of all nations present, -expressed, in sonorous Esperanto, their thoughts and hopes. Time sped -rapidly!</p> - -<p>The photographers had plenty to do that day; for, although they -worked hard during the banquet itself, it was even better when, -expelled into the Casino Gardens, we all gathered hard by a -band-stand to be photographed, and to hearken to those nations who -had not yet had their opportunity in the hall.</p> - -<p>One can, indeed, be most eloquent in Esperanto. The effect of the -speeches was most favourable. All were thoroughly interesting, -all well-delivered. I do not wish to praise any special speech -above another, but none was more eloquent than that of our youngest -friend, Edmond Privat, of Geneva. Among the best speakers were Dr. -Zamenhof (Poland), MM. Michaux, Boirac, Bourlet, Cart, Javal, Mme. -Bergier (France), MM. Grabowski (Poland), Ostrowski (Russia), Balik -(Bohemia), Simon (Austria), Borel (Germany), Mme. Junck (Italy), MM. -Codorniu (Spain), Krikorts (Sweden), St. Martin (Canada), Seynaeve -(Belgium), Privat (Switzerland), Schneeberger (Protestantism), Abbé -Peltier (Catholicism).</p> - -<p>Although the feast began at mid-day, it was five o’clock before we -could tear ourselves away to prepare for the cruel steamer which had -to separate us, in body, from the Esperantists.</p> - -<p>But in mind they remained with us still. When, crossing the silver -streak at the sunset hour, we caught sight of a wonderful golden -shore in the west, we pictured to ourselves that we journeyed to -that golden land of Esperantism, where reign brotherly love and -contentment, the golden land which must come some day, the land of -the mutual intercomprehension of the human race.</p> - -<p>Friends of the Congress, <i>Ĝis la revido!</i></p> -</div> -<p><i>N.B.</i>—<i>Priskribo de la lastaj tagoj de la Kongreso -aperos en No. 24.</i></p> -</div> - -<div id="est2-9-15" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">135</p> -<h3>ORIENTAJ MEMORAĴOJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Kolonelo H. K. Gordon.</p> - - -<p>Estas bonegaj malsanulejoj, provizataj por ĉiuj, senpage.</p> - -<p>La malliberejoj estas tiel komfortaj, ke la malriĉaj estas pli bone -servataj kaj nutrataj ol hejme.</p> - -<p>Pruntedono de mono per Hindaj bankistoj, nomitaj "Chetties," estas -grava profesio, sub protekto de Britaj juĝejoj: jarprocento estas -preskaŭ neniam malpli ol dekdu, kaj kontraŭ bona garantiaĵo: la -"Chetties" portas malmulte da vestaĵoj, eĉ la plej gravaj estroj.</p> - -<p>Estas tre bonaj ĉevaletoj, Angle "ponies," alkondukataj de -malproksimaj montaj kamparoj. Ili bone faras kurson, kaj unuj povas -salti, portante plenkreskan viron, pli ol sia propra alteco. Ĉe la -kursoj, la saltbaroj estas ofte konstruitaj de ananasoj, anstataŭ -kotatero, pro ŝparemeco.</p> - -<p>Tutmondo scias ke la floroj, nomitaj "orkido" sin produktas en -Birmanujo.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Forirante de "Rangoon," oni vojaĝas suden al insulo de "Penang," kaj -plie ne malproksime al "Singapore."</p> - -<p>"<i>Singapore</i>" estas grandega kaj gravega haveno; ĉiuj ŝipoj irante -de okcidento al oriento kaj kontraŭe tie enhaveniras. Enŝipigejoj -kaj tenejoj okupas kvar aŭ kvin mejlojn da marbordo. Hoteloj estis -indiferentaj: sed la Klubo estas tre komforta.</p> - -<p>Kuŝante apud la Ekvatoro, la klimato estas unuforme varmega kaj -malseka dum tuta jaro: pluvo falas preskaŭ ĉiutage. Estas multe -da Ĥinoj, kaj Hindoj (Koringi). La komuna lingvo, inter multaj, -estas "Malay," kiu, kiel Hindustani en Hindujo, reprezentas tie nian -Esperanton.</p> - -<p>La maro estas punktata de insuloj.</p> - -<p>En "Ĵava" kaj "Kambodja" sin trovas misteraj restaĵoj de antaŭa -okupo de forgesita Hinda popolo: la vastaj ruinoj de "Borubuda" kaj -"Angkor" pruvas gravan antaŭan civilizacion.</p> - -<p>Vojirante sur Franca poŝtŝipo (sur kiu oni sin trovas tre komforta, -kaj bone servata), oni atingas la proksiman Francan havenon de -"<i>Saigon</i>." La urbo kuŝas kvardek mejlojn de la enfluo de la granda -rivero, la "Mekong," de kiu la veturado ŝajnas facila, kontraŭ tiu -de la "Ganges" al "Calcutta." Multe da mejloj ĉirkaŭe streĉas -plataj unuformaj rizkamparoj, famaj pro grandega raso de kuloj.</p> - -<p>Respublika patramo penas forgesigi al gajaj Francoj ke "Saigon" -ne estas Parizo, kaj ke la Teatro de Saigon ne estas la Porte St. -Martin.</p> - -<p>Ĉe fino de Oktobro, la klimato de "<i>Hongkong</i>" estas efektive -malproksime de esti agrabla: estante varmega kaj malseka: tamen, en -Decembro, estas vere agrabla. Dum la daŭro de la vojaĝo oni pasas -multe da insuloj. Estas ĉie multo da Ĥinoj. Vasta estas la haveno, -kaj plena da ŝipoj de ĉiuj nacioj.</p> - -<p>La monto, nomita "Peak," kiu sin levas poste de la urbo kaj meze -de la insulo estas la sanigejo por Eŭropoj, kaj estas atingebla -per ŝnurega relo, tre kruta. De la pinto, ĝuas oni belan vidon -malsupren tra la haveno ĝis la Ĥinlando. Domoj, stratoj, k.c., -estas bone konstruitaj. La tombejo "Happy Valley" kuŝas bele en arba -valo.</p> - -<p>Oni oferas kuriozaĵojn de Japanujo kaj Ĥinujo; sed oni devas esti -singardema pri aĉetaĵoj sen konsilo.</p> - -<p>De "Hongkong" oni vojaĝas al "<i>Canton</i>," la granda ĉefurbo de -sud-Ĥinujo: enŝipiĝinte sur rivera vaporŝipo, Amerike konstruita, -de la enhavebleco po kvar miloj da vojaĝantoj, kaj da du miloj da -"tons" de ŝarĝo, ni atingas "Canton" post dudekkvarhora vojiro.</p> - -<p>La riverborda vidiĝo nin frapas per surprizo: ĉiam vasta popolaro -loĝas sur boatoj, kunligitaj kaj alligitaj al bordo ŝnure. Por -vendi, oni alportas per boatoj vivantajn fiŝojn, precipe grasigitajn -karpojn, en traboritaj putoj tra kiuj fluas la riverakvo.</p> - -<p>Estas necesege dungi gvidiston: certe, neniu volonte irus sole tra la -mallarĝaj stratoj kaj aleoj, kie pasas kaj repasas tiom da malamikaj -Ĥinoj kun minacaj vizaĝoj, kiuj foje insultas "alilandajn diablojn" -per ofendaj ekkrioj.</p> - -<p>La gvidisto provizas seĝojn kaj portantojn, por ĉiu persono: ne -estas sendanĝere marŝi. La stratoj estas mallumigitaj per multe -da elpendaĵoj de butikoj: homoj baldaŭ amasiĝas, kaj la gvidisto -zorge vin forrapidigas. Sin trovas temploj (pagoda) Ĥinaj, ankaŭ -la Katolika katedro. De tie al la ekzekuta loko; kie krimuloj estas -turmentegataj kaj senkapigataj; tiamaniere ordinare estas tio ke -neniu turnas sian kapon por rigardi.</p> - -<p>Eble inter tia vasta loĝantaro, treega severeco estas tute necesa. -Gepatroj kaj prapatroj estas rigardataj kun treega respekto: sekve, -patromortiginto ricevas la morton per mil tranĉoj: escepte se, -bonŝance, la cinabra krajono de la Imperiestro ĉe "Peking" elviŝas -lian malfeliĉan nomon.</p> - -<p>Sen bedaŭro ni turnas dorsojn kontraŭ la malaperanta vidiĝo, -kaj post nelonge revenas ĉe Hongkong. Tie ĉi, la Hotelo estas -rezone komforta; multe pli ol tiu en Hindujo, sed malpli ol tiuj en -Japanujo.</p> -</div> - - -<div id="est2-9-16" class="serial" lang="eo"> -<p class="pagenum">136</p> -<h3>SAVITA DE MORTO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Generalo George Cox.</p> - - - - - -<p class="center">ĈAPITRO IV.</p> - - -<p>Priskribi ĉion, kion mi sentas, estas tute neeble. Mi altlevas -la paperon, malfermas la fenestron, kaj permesas al la malvarmeta -noktaero malhejti mian brulantan frunton. Mi sentas kvazaŭ mi -freneziĝas, kaj, kiam la papero, kiun mi tenas en mano, forflugetas -tra la malfermita fenestro en la mallumecon, mi estas tute nekonscia -ke mi perdas ion gravan.</p> - -<p>Post intertempo, mi plitrankviliĝas, kaj ekkonsideras kiamaniere -okazis la malfeliĉaĵo. Mi rememoras, ke la armilfaristo montris al -mi, ke oni povus ĉani la pistolon kiel ordinaran pafilon, kaj tiam, -se la tirilo estos ŝovita antaŭen, ĝi fariĝos hartirilo, kaj la -plej malpeza tirilpremo faligos la ĉanon. Evidente la maljunulo -estis ĉaninta la pistolon, kaj nekonscie ŝovinta antaŭen la -tirilon. Ho! kia malŝagulo mi estis, ke mi ne klarigis al li la -tutan meĥanismon de la pistolo antaŭ permesi al li ĝin tuŝi? -Sed, kiel mi povis scii ke li ĝin ŝargus? Ne, certe mi ne estis -mallaŭdinda malgraŭ ĉio. Sed, kial mi ĝin ne forprenis de li, -kiam li ekparolis pri sia timiga projekto? La penso pri "projektoj" -konfuzas al mi la cerbon, kaj mi komencas pripensi la teruregon -de mia situacio! "Ho! Dio!" mi ekkrias, "lia tuta projekto estas -okazinta!" Kaj, tiam liaj vortaj fatalaj trakuregas tra mia cerbo! -... "<i>Kiel vi povis pruvi ke vi ne estis mortiginta min?</i>" Kiel mi -povis? Jes, mi povas! La papero! ... Kaj, tiam, kiel fulmo, jen -ekbrilas en mian spiriton, ke la papero, pruvanta mian senkulpecon, -estas perdita! perdita! perdita for de ĉia espero iam ĝin revidi! -"<i>Ĉu vi ne vidas ke vi estas mortonto, se mi ne atestos ke mi pafis -min mem hazardi?</i>" Grandĉieloj! mi ja estas! Nenio por pruvi mian -senkulpecon! Mia cerbo brulegas! Mi ekkuregas al fenestro! Ĉio estas -malluma kiel peĉo, krom la rapidflugantaj lumradioj elĵetataj de -la vagonfenestroj sur la plektbarilojn, kiuj, kontraste, aperigas -pli malluma la kamparon transe. Mi penas malfermi la pordon. Ĝi -estas ŝlosita! Mi kuregas al la alia! turnas la tenilon, kaj ĝi -cedas! Pli kaj pli brulegas mia cerbo! Mi ekkaptas la mortkorpon! -tiras ĝin per la ŝultroj, kaj trapuŝegas ĝin tra la pordo, ĝis -ĝi malaperas en la mallumecon! Mi ĵetas el la fenestro ĉion -ne apartenantan al mi mem, kaj rapide enpuŝas en mian poŝon la -aĵetojn, kiujn mi estis metinta sur la sidejon, kiam mi penadas -trovi la ŝlosilon de la pistolujo. Mia okulo ekvidas la fatalan -turnpafileton! Mi altlevas ĝin! Ĉu mi plenigos la tragedion? Unu -malgranda premeto, kaj mi vivos ne plu! Ne! tio min stampus veran -mortiginton! Kio ajn okazos, miaj okuloj neniam restos sur tiun -mortigantan armilon! Mi enmetas ĝin en la ingon, kaj ĝin ĵetas el -la fenestro!</p> - -<p>Kaj nun la rapideco ekmalakceliĝas. La lumiloj de stacidomo -videbliĝas! Ni haltas! Terura sento de timo, ke iu eniros la -vagonon, kaj vidos la sangmakulojn sur la planko kaj kusenoj, min -ekkaptas! La agonio de necerteco estas preskaŭ netolerebla, kaj -la duonminuta halto ŝajnas al mi horoj! Fine, la fajfo de la -konduktoro! kaj ni foriras!</p> - -<p>Kaj nun mi komencas pli trankvile pripensi pri mia situacio, kaj -konsideri kian fatalan eraron mi estas farinta, ĵetinte la mortulon -el la vagono. Kiel mi povis esti kulpigita je mortigo? Kian kaŭzan -mi povis havi por mortigi la malfeliĉulon? Certe ne pro rabado, -ĉar la trovado de lia mono pruvas tion. Lia "projekto" estis simple -ridinda. Ho! kia idioto mi estis, ke mi ne lasis la mortkorpon tie, -kie ĝi kuŝis kaj diris la tutan veron ĉe la stacidomo, kie ni ĵus -haltis? Tro malfrue! tro malfrue! Nun mi devas konfidi je sorto! Sed, -ho! ĉieloj! nomiĝi mortiginto! Tiriĝi en juĝejon! Aŭskulti la -malvarman, senkompatan voĉon de ia malbenata advokato alparolanta -la juĝantaron, rakontanta fakton post fakto pruvanta mian kulpecon! -Ĉio vera! kaj mi ... senkulpulo! "Dio mia, estas frenezige!" mi -ekkrias, kovrante mian vizaĝon per la manoj, kaj ekploregante je -malespero!</p> - -<p>Kio okazis kelktempe, mi ne scias. Mi devas esti enfalinta en -letargiecon, ĉar mi subite konsciiĝas, ke mi aŭdas voĉon -kriegantan "Preston Park! Preston Park!"</p> - -<p>Mi eksaltas de la sidejo, kaj malfermas la fenestron.</p> - -<p>"Ĉu vi deziras deiri, sinjoro?" diras voĉo.</p> - -<p>"Jes," mi respondis.</p> - -<p>"Nu! rapidu, mi petas, ĉar ni ne haltas minuton."</p> - -<p>Kunprenante mian vojaĝkovrilon kaj palton, mi eliras el la vagono. -La fajfo sonas, kaj la vagonaro foriras.</p> - -<p>Mi marŝas al la stacipordo; oni demandas mian bileton; mi ĝin donas -al la portisto, kiu rigardinte ĝin, diras:—</p> - -<p>"Kompreneble vi scias ke tiu ĉi stacidomo ne estas Brighton?"</p> - -<p>"Jes," mi respondas, paŝante sur la vojon.</p> - -<p class="pagenum">137</p> - -<p>Pluvas forte, kaj mi memoras ke mi lasis mian ombrelon en la vagono.</p> - -<p>Senzorge pri la pluvo, mi ŝanceliras laŭ la vojo al Brighton.</p> - -<p>Mi memoras nenion plu, ĝis kiam mi atingas la domon de mia patrino, -kaj la servistino malfermas la pordon.</p> - -<p>"Vi tre malfruas, sinjoro," ŝi diras; "la mastrino kaj la junaj -sinjorinoj kuŝiĝis. Sed ho! kiel vi estas malseka kaj pala! Ĉu io -okazis, sinjoro?"</p> - -<p>"Ne," mi respondas, prenante la kandelingon. Mi rapidas supren al mia -ĉambro, kaj ĵetas min sur la liton.</p> - - - - -<p class="center">ĈAPITRO V.</p> - - -<p>"Ĉu vi estas malsana, Franĉjo, mia kara?" diras dolĉa, aminda -voĉo.</p> - -<p>Estas la voĉo de mia patrino. Mi turnas min en la lito, kaj lace -malfermas la okulojn.</p> - -<p>"Mi ne sentas min tre bonsane. Mi opinias ke mi malvarmumis hieraŭ -nokte, marŝante domen tra la pluvo."</p> - -<p>"Kial vi estis tiel malfrue, mia kara? Mario al mi diris, ke vi ne -revenis ĝis la dekunua kaj duono, kaj ke vi ŝajnis tre nekvieta kaj -malsaneta."</p> - -<p>Ĉiuj la teruraj okazaĵoj de la antaŭa nokto kuregas tra mia cerbo. -Ĉu mi diros al mia bona, aminda patrino la tutan historion? Ha! ne! -tiu timindega tragedio devas eterne ŝlosiĝi en mia brusto.</p> - -<p>"Mi eliris ĉe Preston Park, patrino mia, pensante ke mi ĝuos la -marŝadon; sed malfeliĉe mi lasis mian ombrelon en la vagonaro, kaj -pluvegis senĉese la tutvojon."</p> - -<p>"Mi esperas, kara," respondas mia patrino, "ke estas nur malvarmumo, -kiun vi ekkaptis. Pli bone estas resti en lito. Mi suprensendas al vi -tason da teo, kaj tiam eble bona refreŝiga dormado resanigos vin, -ĉar vi ŝajnas febra kaj via pulso batas iom rapide."</p> - -<p>Mia bona patrino min kisas, kaj forlasas la ĉambron. Baldaŭ aperas -la manĝaĵo, kiun, malpeza kiel ĝi estas, mi malfacile englutas. -Tamen ĝi refreŝigas min, kaj baldaŭ mi ekdormegas.</p> - -<p class="center">(<i>Daŭrigota</i>).</p> -</div> - - -<div id="est2-9-17" class="article" lang="eo"> -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<p class="center"><i>La aŭtoro rizervas ĉiajn rajtojn.</i></p> - - -<p>Mi forgesas ĉu estis en Svisujo aŭ Aŭstrujo ke, en publika lavejo, -mi vidis muelilon por sapo. Oni metis sub ĝi la maldekstran manon, -turnis du aŭ tri fojojn per la dekstra mano la turnilon kaj ricevis -en la elŝtreĉitan manon maldekstran, sufiĉon da saprabotaĵoj por -lavi per ili la manojn. Tiuj kiuj kutimas vidi en Anglaj lavejoj -stacidomaj la saptableton jam de multaj manoj uzitan, certe tre -ŝatus tian muelilon. Mi mem kutime kunportas sapfolietojn, sed foje -mi forgesas ilin kunpreni, kaj tiam—nu, mi sopiras je la muelilo kiu -muelas sapon.</p> - -<p>Pro kio mi komencas Amerikan memoraĵon per priskribo de ilo kiun mi -vidis en Eŭropo? Pro tio, ke por vojaĝanto negrandaj aferoj estas -ofte la plej gravaj; ankaŭ ke mia cerbo insistas kunmeti tiun ĉi -memoraĵon—eble pro la turnilo—kune kun tiu de la salskuilo Amerika -(<i>American salt shaker</i>) tiamaniere ke se mi pensas pri la unu mi -ĉiam pensas ankaŭ pri la alia.</p> - -<p>"Sed kio," oni demandas, "estas la salskuilo." Ĝi estas, por tiel -diri, larĝigita piprujo en kies kovrilo la truoj estas tamen pli -grandaj ol tiuj kiujn kutime havas piprujo. Plie oni fabrikas ĝin -ne el vitro sed el porcelano kaj presigas sur ĝin belan floran aŭ -alian desegnon.</p> - -<p>Trapasantan la kovrilon (almenaŭ en la plej bonaj specoj) oni -trovas ilon por grati kaj disigi la salerojn. Kiel bone scias ĉiu -mastrumistino saleroj dum malseka vetero kune algluiĝas. Por spici -ovojn poĉumitajn, k.t.p., la salskuilo estas ilo tre konvena. -Kelkajn mi aĉetis kaj kunportis hejmen.</p> - -<p>Ofte kuniĝoj de pensoj estas tre kuriozaj. Ekzemple, mi pense -kunigas veturon kiun junule mi faris per <i>kajiko</i> de <i>Constantinople</i> -kun sperto kiu al mi okazis en malgranda Amerika vilaĝo. Jen -ili:—De <i>Constantinople</i> kun kelkaj kunuloj mi per kajiko supreniris -la Kornon Oran (The Golden Horn) ĝis la Dolĉaj Akvoj de Eŭropo -(The Sweet Waters of Europe). Kiam ni tien alvenis ni estis ĉiuj -malsataj, sed ni trovis por manĝi nur nigran panon kun kelkaj -malgrandaj fiŝoj (mi pensas sardeloj), kaj por tranĉi tiujn -apetitdonajn manĝaĝojn ni posedis la ne tro puran poŝtranĉilon -de nia gvidisto, kiu ilo eble ĵus antaŭe tranĉis tabakon. Unu -buŝplenon mi englutis kaj tuj sentis en mi grandan bezonon serĉi -tiun ĉambron kiun provizis por tielaj okazoj la antikvaj Romanoj.</p> - -<p>La Amerika sperto estas la jena:—Mi alvenis malgrandan vilaĝon, -kie, ĉar tie mi ne intencis resti longtempe, mi eniris loĝantejon.</p> - -<p>Mi tuj trovis ke mi estas malantaŭenirinta al la kutimoj de niaj -mezepokaj antaŭuloj, ĉar, ĉe la<span class="pagenum">138</span> manĝoj oni ĉirkaŭportis sur -plado la viandon, el kiu la gastoj fortranĉis siajn porciojn <i>ĉiu -per sia propra tranĉilo</i>.</p> - -<p>Mi diris al Amerikano ke tiu ŝajnas al mi tre malagrabla kutimo. -"Ho, ne," li respondis, "ĉiu tuŝas nur tion kion li mem manĝos. -Pro tio la kutimo ne estas malagrabla. Sed vi Angloj estas ĉiuj tre -malŝatemaj!"</p> - -<p>Tamen mi estis danka ke oni permesis al mi fortranĉi la unuan -porcion; sed kredeble se mi estus restinta en tiu vilaĝo mi baldaŭ -kutimiĝis al la manĝmaniero kaj ĝin ne plu estus rimarkinta.</p> - -<p>En verko, mi pensas de <i>Max O’Rell</i>, oni legas ridigan rakonton pri -Amerika riĉegulo kiu per siaj propraj manoj purigis la botojn de sia -Angla amiko; kaj vere la malfacilaĵo kiun prezentas al Amerikano la -purigado de siaj botoj estas por ni preskaŭ malkomprenebla.</p> - -<p>Mi apenaŭ estis enirinta Amerikan hotelon kiam mi legis la anoncon: -"La Hotelestro ne respondas pri botoj lasitaj ekster la pordoj de la -dormoĉambroj."</p> - -<p>Kredeble la onklino ĝin ne legis, ĉar, je tre frua horo matene, mi -aŭdis longedaŭran frapegadon sur la pordon de mia dormoĉambro, kaj -malferminte ĝin mi vidis homon kiu tenas en la mano paron de botoj -de Sinjorino, kaj demandas tujan pagon por la purigo de ili.</p> - -<p>"Ĉu oni ne devas enskribi la purigprezon sur la kalkulon?"</p> - -<p>"Ne, la afero estas tute persona; li jam malŝparis sufiĉon da -tempo; ĉu oni atendas ke li serĉu la tutan hotelon por ricevi la -purigpagon de paro de botoj? Mi devas tuj pagi aŭ li forportos la -botojn, k.t.p., k.t.p."</p> - -<p>Certe li estis en tre malbona humoro, sed li ĵus estis vekinta min, -kaj kiam oni tion faras per frapado sur pordon, sendube li suferos -je doloro de la artikoloj. Plie la onklino diras al mi ke nur kiel -grandega favoro li konsentis serĉi mian ĉambron. Li subite estis -prezentinta sin al ŝi per la sama demando; tujan pagon aŭ li -detenos la botojn; kaj, ho, ve, la onklino ne havis en sia monujo -Amerikajn monerojn. Ŝi petis pri la tuja aĉeto de kesteto de -purigiloj. Amerikano kutime kunportas tian kesteton kaj purigas mem -siajn botojn.</p> - -<p>Ĉe la subetaĝo de hotelo oni trovos botpurigiston, kaj oni pagos al -li sufiĉan prezon por liaj servadoj. En la stratoj knaboj faros la -purigon je malkara prezo, sed ili havas ŝajnon timi la policanojn. -Eble estas malpermesite al ili eniri la stratojn kie ili faras la -plej grandan gajnon.</p> - -<p>Foje mi legis pri homo kiu faris vojaĝon en kesto. Se mi legus -ke tuta familio faris vojaĝon en kesto <i>Amerika</i> mi neniel -estus surprizata, tiel ĝi estas grandega. Fanfaronante pri la -frukto-porteco de la sojlo de kelka regiono, Amerikano diris ke -iu metis sur ĝin komodon, kaj jen, ĉe la mateno la komodo estis -enradikinta kaj kreskinta, kaj li trovis ne komodon sed dometon de -kvar ĉambroj. Nu, se oni metus sur <i>tian</i> sojlon keston Amerikan -kredeble li trovos ĉe la mateno veran ŝipegon de <i>Noah</i>. Amerikanoj -ja uzas ne kestojn sed kestegojn, kaj jen estas, laŭ mia opinio, la -kaŭzo de tiu "eg"eco.</p> - -<p>Paginte oni lernas! Kiam ni alvenis Amerikon ni havis tutan aron de -malgrandaj pakaĵoj, kaj kiam ni forlasis <i>New York</i> mi kalkulis ke -mi jam pagis dudek dolarojn (=kvar livrojn=cent frankojn) por la -movigo de ili. La kosto estas tute sama por malgranda aŭ grandega -kesto, kaj por la alportado, kaj ĉe la pakaĵtenejo.</p> - -<p>Mi, tial, tuj konvertiĝis al la Amerika metodo; aĉetis la plej -grandan keston kiun mi trovis, kaj en ĝin enmetis, mi pensas, -dekkvar el miaj pakaĵetoj.</p> - -<p>Vojaĝante kun sinjorino mi ne povis imiti la Amerikanon kiu al mia -demando kiajn preparaĵojn li farus por ĉirkaŭvojaĝi la mondon -respondis, "Nu, fremdulo, mi divenas ke mi nur metus en mian poŝon -kombilon kaj dentpurigilon."</p> - -<p>Oni povas bone supozi ke kestegojn tiajn kiajn mi priskribas, -Amerikaj servistoj neniel deziras suprenporti en la dormoĉambrojn.</p> - -<p>Tre ofte la vojaĝanto lasas ilin ĉe la stacidoma pakaĵtenejo, kie -foje mi vidis aron de Amerikanoj, ĉiu kun sia <i>gripsack</i> (malgranda -valizo kiun oni portas per la mano), elprenantaj el la kestego tion -kion ili bezonas por la venonta tago, kaj enmetantaj tion kion -ili alportis en la <i>gripsacks</i>. En hotel-vestibuloj (t.e., en la -vestibuloj de <i>kelkaj</i> hoteloj) oni vidas la saman ŝanĝadon de -tolaĵo.</p> - -<p>Inter miaj pakaĵoj estis fortega leda kesto kiu tre incitis -la malamon de la Amerika portistaro. Jen kion diras al mi la -onklino:—"Ĉe unu stacidomo ŝi vidis portiston kiu trenis laŭlonge -la trotuaro tiun keston supro malsupren renversitan."</p> - -<p>Amerikano kiu trapasas diris al li:—"Ĉu vi ne vidas ke vi trenas -tiun keston supro malsupren. Tiamaniere trenante vi certe ĝin -difektegos."</p> - -<p>"Nu, se mi ĝin difektos—ĝi estas nur la posedaĵo de unu -<i>Britisher</i>," respondis la aminda portisto kaj trankvile daŭrigis la -difektigon. Por klarigi lian rimarkon mi diros ke Amerikanoj kutime -ne uzas <i>ledajn</i> kestojn.</p> - -<p>Ie mi legis recepton por frakasi ŝtonegojn. Enfalditajn en pajlo -zorgege ilin enpaki en keston. Surmetu la surskribaĵon: "Facile -rompebla; volu ekzerci la plej grandan zorgon," kaj forsendi la -keston per vagonaro al la plej proksima urbo. Malferminte ĝin vi -trovos ne ŝtonegojn sed polverojn.</p> - -<p>La zorgego de tiu portisto kaŭzas ke preskaŭ mi tion kredas!</p> -</div> - - -<div id="est2-9-18" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">139</p> -<h3>LA HUNDO DE "BRISQUET."</h3> - -<p class="center">(Eltiraĵo de Charles Nodier).—Tradukita de C. Leroux (Rouen).</p> - - -<p>En nia arbaro de "Lyons," ĉirkaŭe la vilaĝeto de "La Goupillière," -tute apud granda putfonto kiu apartenas al la preĝejeto de -"Sankta-Martino," loĝis maljuna arbohakisto kiu estis nomita -"Brisquet," aŭ, aliel, la fendiston je la bona hakilo, kaj kiu -malriĉe vivis per la produktaĵo de siaj branĉfaskoj, kune kun sia -edzino kiu estis nomita "Brisquette." <span class="sc">Dio</span> estis donita al -ili du beletajn infanetojn: sepjaran knabeton kiu estis bruna kaj -nomita "Biscotin," kaj sesjaran blondulineton nomitan "Biscotine." -Krom tio, ili havis frizitharan hundon, tute nigran, escepte je la -buŝego kiu estis fajrkolora; kaj ĝi estis certe la plej bona hundo -el la lando pro sia alligiteco al siaj gemastroj. Oni nomis ĝin "La -Bichonne," ĉar ĝi estis hundino.</p> - -<p>Ĉu vi memoras pri la tempo kiam alvenis tiom da lupoj en la -arbaron de "Lyons?" Estis dum la jaro de la densaj neĝoj, kiam la -malriĉuloj devis vivi tiel malfacile.</p> - -<p>"Brisquet," kiu foriris ĉiam al sia laboro kaj kiu ne timis la -lupojn, dank’ al sia bona hakilo, iamatene diris al "Brisquette":</p> - -<p>"Edzino, mi petas vin ke vi ne lasu forkuri, nek ‘Biscotin,’ nek -‘Biscotine,’ ĝis kiam Sinjoro la estro de la lupkaptistoj estos -veninta. Estus danĝere por ili. Ili havas sufiĉe por marŝi inter -la malalta monteto kaj la lageto, de kiam mi plantis palisoj sur la -bordo de la lageto, por antaŭgardi ilin de malfeliĉo. Ankaŭ, mi -petas vin, ‘Brisquette,’ ke vi ne lasu forkuri ‘La Bichonne,’ kiu nur -tion demandas."</p> - -<p>Ĉiu matene, la saman aferon, "Brisquet" diris al "Brisquette." -Iavespere, li ne revenis je la kutima horo. "Brisquette" alvenis al -la sojlo de la pordo, eniris, reeliris, kaj, krucigante siajn manojn, -diris: "Mia <span class="sc">Dio</span>! kiom li malfruiĝas!" Kaj poste, ankoraŭ -ŝi eliris, kriante: "Eh! Brisquet!"</p> - -<p>Kaj "La Bichonne" saltis ĝis ŝiaj ŝultroj, kvazaŭ ŝi volis diri: -"Ĉu mi iros?"</p> - -<p>"Paco!" diris al ŝi "Brisquette." "Aŭskultu, ‘Biscotine,’ iru ĝis -la monteto por scii ĉu via patro revenas. Kaj vi ‘Biscotin,’ sekvu -la strateton sur la bordo de la lageto, zorgante bone ĉu mankas -palisoj, kaj fortlaŭte kriu: ‘Brisquet! Brisquet! ... Paco! la -Bichonne!’"</p> - -<p>La infanoj foriris, foriris rapide, kaj kiam ili estis renkontintaj -sin je la placo kie kruciĝas la stratoj de la lageto kaj de la -monteto, Biscotin diris: "Mi retrovos nian malfeliĉan patron aŭ -la lupoj manĝos min tie." "Ili manĝos min ankaŭ," respondis -Biscotine.</p> - -<p>Dum tio ĉi, Brisquet estis reveninta per la strato de "Puchay" -pasinte je la "kruco de la azenoj," apud la preĝejo de "Mortemer," -ĉar li devis liveri dorskorbon da fasketoj ĉe Johano "Paquier." -"Ĉu vi vidis niajn infanojn?" diris Brisquette. "Niaj infanoj?" -respondis Brisquet; "niaj infanoj? Dio mia! ĉu ili foriris?" "Mi -sendis ilin al via renkonto, ĝis la monteto kaj al la lageto, sed vi -prenis alian vojon."</p> - -<p>Kaptinte sian bonan hakilon, tuj, Brisquet forkuris al la monteto.</p> - -<p>"Se vi prenus la Bichonne," kriis Brisquette.</p> - -<p>La Bichonne estis jam malproksime; ŝi estis tiel malproksime ke -baldaŭ Brisquet ne vidis plu ŝin. Kaj ĉiam li kriis: "Biscotin! -Biscotine!" kaj neniu respondis. Tiam li ekploris ĉar li ektimis ke -liaj infanoj estis perditaj.</p> - -<p>Kurinta longe, tre longe, li ŝajnis ekaŭdi la voĉon de la -Bichonne. Rekte en la densejon, li marŝis al la placo kie li estis -aŭdinta ĝin, kaj levante sian bonan hakilon, li eniris. La Bichonne -estis alveninta tien je la momento kiam Biscotin kaj Biscotine estis -ĵus manĝegotaj de granda lupo; ŝi estis ĵetinta sin antaŭen, -bojante por averti Brisquet per siaj bojoj. Per bato de sia hakilo, -Brisquet mortigis la lupon, sed estis tro malfrue por la Bichonne; -ŝi jam ne vivis plu.</p> - -<p>Brisquet, Biscotin kaj Biscotine renkontiris al Brisquette. Estis -granda ĝojo, sed tamen ĉiuj ploris; ĉiuj rigardoj serĉis la -Bichonne. Brisquet enterigis la Bichonne en angulo de sia korto, sub -multepeza ŝtono sur kiu la lernejestro skribis Latine:</p> - -<blockquote><p>"Tie ĉi estas la Bichonne, malfeliĉa hundo de Brisquet."</p></blockquote> - -<p>Kaj de tiu ĉi tempo, oni diras la sekvantan proverbon:</p> - -<blockquote><p>"Tiel malfeliĉa kiel la hundo de Brisquet kiu nur unu fojo foriris -al la arbaro kaj kiun la lupo manĝis."</p></blockquote> -</div> - - -<div id="est2-9-19" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">140</p> -<h3>LA PARADO ĈE SHERBORNE.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de H. W. Southcombe.</p> - - -<p>Multe da samlanduloj, kaj eble da alilanduloj, veturante la -okcidentan marbordon, preterpasis tiun ĉi modestan urbon.</p> - -<p>Eble ili ankaŭ ekrigardis la abatan-preĝejon kaj la pentrindan -ruinan kastelon, kiuj estas la ĉefaj posedaĵoj de la urbo, kaj pri -kiuj la loĝantoj havas grandan fierecon.</p> - -<p>Kvankam la urbo havas nek tre multe da loĝantoj nek tro da riĉeco -ĝi havas grandan kaj memorindan historion.</p> - -<p>Estis en jaro 705 A.D. sankta Ealdhelm fondigis la urbon, la -episkopan sidejon, kaj la lernejon, kiu lasta nuntempe atingis kaj -subtenas tre altan rangon inter niaj grandaj publikaj lernejoj.</p> - -<p>Ĉar ĝi estas la 1,200 dat-reveno de ilia urbo la urbanoj havis tre -indan ideon.</p> - -<p>Ili diris: "Ni uzu la ruinan kastelon kiel scenejo, ni elektu kelkajn -el niaj urbaj historiaj rakontoj, kaj faru kvazaŭ ekster-doman -teatraĵon aŭ priskriban paradon."</p> - -<p>Ili havis unufoje kiel samurbano S<sup>ro</sup> Louis N. Parker, kiu nuntempe -estas unu el niaj plej bone konataj teatraĵo-verkistoj.</p> - -<p>Li kore akceptis la ideon, verkis la necesan libreton, kaj -entuziasme, senrekompence prenis sur si mem la gravan rolon de, -"Estro de la ceremonioj."</p> - -<p>Venante el Londono li laboris kune kun siaj gekunhelpantoj tage kaj -nokte por sukcesigi la aferon.</p> - -<p>S<sup>ro</sup> James Rhoades verkis la poeziojn kaj S<sup>ro</sup> Walter Raymond, -okcidenta kampara viro, verkis la 9<sup>an</sup> scenon, pri la urba -kaj monaĥa malamikeco. Tiu ĉi sceno estis ludita tute en la -okcidenta dialekto kaj estis granda plezuro kaj amuzaĵo al multe -da okcidentuloj revenante el malproksimaj lokoj, reaŭdadi la bone -konatan dialekton de ilia nask-lando.</p> - -<p>La verkistoj elektis la jenajn scenojn por prezenti al ilia -aŭdontaro:—</p> - -<ol> -<li><!-- 1. --><small>A.D.</small> 705. La alveno de St. Ealdhelm.</li> - -<li><!-- 2. --><small>A.D.</small> 845. La malvenko de la Danoj.</li> - -<li><!-- 3. --><small>A.D.</small> 860. Morto de Ethelbald kaj alveno de la knabo Reĝo -Alfred.</li> - -<li><!-- 4. --><small>A.D.</small> 998. Enkonduko de la <i>Benedictine</i> vivo-maniero de -Episkopo Wulfsy III.</li> - -<li><!-- 5. --><small>A.D.</small> 1075. Reĝ. William I. (<i>La venkanto</i>) translokigas -la episkopan sidejon al <i>Salisbury</i>.</li> - -<li><!-- 6. --><small>A.D.</small> 1107. Roger of Caen, Episkopo de <i>Salisbury</i> kaj -abato de <i>Sherborne</i>, fondigas la kastelon.</li> - -<li><!-- 7. --><small>A.D.</small> 1437. La malamikeco inter la urbanoj kaj la -monaĥaro kaj ekbruligado de <i>la preĝejo</i>. La <i>Morris</i> danco.</li> - -<li><!-- 8. --><small>A.D.</small> 1437. La fondigo de la maljunulejo, kiu ankoraŭ -ŝirmas kelkajn maljunulojn kiuj partoprenis en la parado.</li> - -<li><!-- 9. --><small>A.D.</small> 1539. La elĵeto de la monaĥaro.</li> - -<li><!-- 10. --><small>A.D.</small> La lernejo ricevas la oficialan regan aŭtoritaton.</li> - -<li><!-- 11. -->Alveno de Sir Walter Raleigh.</li> -</ol> -<p>Danco cirkaŭ la Maj-stango.</p> - -<p>La fina vidaĵo estis de du belaj blank-vestitaj junulinoj, sur -estrado, unu estis la urbo Sherborn en Mass., Ameriko, la alia la -urbo Sherborne, Anglujo. Heraldo legis amikan leteron de la Amerika -<i>Sherborn</i> kaj kun muziko la ĉeestantoj pluvis rozojn sur ambaŭ -figuroj.</p> - -<p>Granda procesia marŝado de ĉiuj geaktoroj.</p> - -<p>La soleno devis tute esti montraĵo de loka patriotismo sekve ĉiu -aktoro devis mem aĉeti sian propran robon, devis esti loĝanto -en aŭ apud <i>Sherborne</i> kaj devis doni senpage multe da tempo al -senĉesaj ripetadoj.</p> - -<p>La rezultato plene montris ke ili ĉiuj malavare donis sian monon, -tempon, kaj laboron.</p> - -<p>Eĉ la vest-desegnoj, la kudrado, kaj parte la silka plektaĵo estis -farita en la urbo de la urbanoj.</p> - -<p>La plej grandaj roloj en la teatraĵo estis entreprenitaj de najbaraj -grandsignoroj kaj la rolo de St. Ealdhelm de la ĉef-lernestro mem.</p> - -<p>La aliaj 250 geaktoroj, unue difinitaj, frue plimultiĝis ĝis 850 -kaj ili ĉiuj restis anonimaj.</p> - -<p>La parado estis ripetita dum kvin tagoj, bonŝance sub brila sunlumo, -kaj preskaŭ sen pluvo, kio estas, en nia klimato, la plej granda -malhelpo kontraŭ ĉiuj ekster-domaj kunvenoj.</p> - -<p>Dum la semajno la malrekta strateto estis plena je sunvarmitaj -geturistoj, fervore demandante, "kie estas la kastelo, kie hotelo. -Kie la bilet-oficejo," k.t.p. 10,000 vizitantoj trairis la preĝejon -kaj 30,000 homoj kunvenis por vidi la teatraĵon. Subite la urbo -vekigante trovis ke ĝi estis laŭte laŭdata, nek nur de la -grandnombraj vizitantoj, al kiuj ĝi bone sukcesis doni tutan novan -kaj neatenditan senton kaj ĝuaĵon, sed ankaŭ de la tuta -<span class="pagenum">141</span> Brita -gazetaro kiu donis al la afero longajn artikolojn kaj priskribojn. La -supre-nomitaj historiaj okazoj prezentitaj tute senhalte okupis pli -ol du horojn.</p> - -<p>La komenco de la 1<sup>a</sup> sceno, kun eniro de heroldoj kaj trumpetistoj -sekvataj de la kantistoj, estis tre impresa. Antaŭ ĉiu sceno aro de -muzikistoj kaj kantistoj anoncis ĝian enhavon per priskriba kanto de -dek aŭ dek-du linioj.</p> - -<p>Estis tre bela vidi la aron de hele vestitaj geaktoroj kvazaŭ -fluidiĝi kaj malaperi aŭ tra aŭ post la kastelo aŭ aliloke. -Samtempe oni ekaŭdis la piedbaton de aliaj venontaj rajdantoj kaj -la tintadeton de malproksima armaĵo kaj armiloj kaj ekvidis la -orajn, skarlatajn kaj multkolorajn robojn de la venontoj aperante kaj -malaperante inter la arbegoj kaj amasoj de kreska verdaĵo.</p> - -<p>Per feliĉa penso la aŭdintaro devis eniri al la sidejo tra la -pordegoj de la parko, kiu ĉirkaŭas la modernan domegon, marŝi -mallonge trans la mola torfo kaj poste tra longa serpenta vojo, sub -ombro de multaj arbaraj grandeguloj laŭflanke de la lago.</p> - -<p>Tia eniro povis bone agordi kaj trankviligi la animo. Kelkaj -ĉeestantoj prave diris ke la atmosfero de la loko kaj de la tuta -afero tute similis, nek tiun de la grandegaj paradaj vidaĵoj donitaj -ĉe kelkaj Londonaj amuzejoj, nek tiun de la historia procesioj -kiuj okazas ĉe kelkaj fremdaj urbegoj, sed ke ĝi pli similis la -Oberammergaŭ festojn pro la naiveco kaj seriozeco kaj loka popola -sindonemeco kaj koreco.</p> - -<p>Sed kvankam serioza celo, kelk-foje preskaŭ religia, aperis tra -la ceremonioj tre ofte okazis ridindaj amuzaĵoj. Precipe en la -9<sup>a</sup> dialekta sceno la aktoroj plene ludis ŝerc-maniere kun granda -entuziasmo kaj gajeco.</p> - -<p>En tiu ĉi <i>monaĥa kontraŭ urba</i> sceno la estro de la monaĥa -partio estis granda buĉisto "kiu povis mortigi bovon per unu -man-bato."</p> - -<p>Tiu ĉi rolo estis entreprenita de grandega <i>Sherborne</i> buĉisto kiu -plene plenumis la rolon.</p> - -<p>Li humore senkulpigis sin, batalante por la abato kontraŭ sia -samurbanoj, ĉar la abato aĉetadis grandan amason de viando "kaj -neniam povis ĝi esti tro grasa."</p> - -<p>La sceno finiĝis per apero de Robin Hood kaj siaj anoj kiu venkis la -buĉiston kaj la monaĥaron kaj kiel fino la batalantoj cedis lokon -al aro de belaj kaj gracilaj gedancistoj.</p> - -<p>Estis la antikva <i>Morris dance</i>. Unue eniris kurioze vestita -muzikisto kaj stariĝis sur barelon. Per unu mano li ludis tubeton -kaj per la alia frapetadis malgrandan tambureton kune kun li, kiel -amiketo, kuris per ŝanceliĝa irado, diableto, kaj dum la danco li -sidiĝis kiel kontenta hundeto apud la barelo.</p> - -<p>Tiu ĉi danco enhavas kelkaj dancantoj kiuj portas art-faritajn -ĉevaletojn, kiujn ili igis fari gajajn petolaĵojn.</p> - -<p>Post la ceremonioj la geaktoroj plenigis la scenejon kaj multe -el ili iris hejmen en kostumo tra la malnovaj stratoj. Tie estis -kavalirojn, militistoj, <i>Saxon</i> inoj kun altaj pintaj kap-ornamaĵoj, -Danoj, monaĥoj, servistoj, episkopoj, gedancistoj, trumpetistoj kaj -ĉia-speca mez-epoka sanktulo aŭ pekulo kiun oni povis imagi.</p> - -<p>Kiam mi vespere en duon-lumeco pense hejmen reiris, kavaliro en -ĉen-armaĵo ankaŭ peze kaj malrapide tra-rajdas la vojon.</p> - -<p>Kiam en venonta tempo mi silente rigardos la malnovan kastelon aŭ -preskaŭ sole vizitos la kvietan preĝejon, aŭ la stratojn de la -urbo, mi aŭdos la tintadon de armaĵo kaj armilojn kaj spirite ree -popolos la lokon je tiu unue vidinta bela, gaja, neforgesebla aro. La -genio de la verkistoj kaj la lerta fervoro de la geaktoroj kelktempe -vokis ilin el ilia muta reĝlando. Kiel ĉarma sonĝo ili aperis -antaŭ niaj okuloj, kaj kiel sonĝo kiu tro mallonge daŭradis tiel -rapide ili ree neniiĝis.</p> -</div> - - -<div id="est2-9-20" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">LA GALANTO.</h3> - -<p>Originale verkita de Clarence Bicknell.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Je l’ vintromezo, kiam frost’ kaj ventoj batas</span> - <span class="i2">Senĉese per sieĝo,</span> - <span class="i0">Kaj la senviva ter’ por sunolum’ malsatas,</span> - <span class="i0">Aperas unu flor’, Galanto! ĝi kompatas,</span> - <span class="i2">L’ amiko de la neĝo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ĝis nun homsango pro batal’, pro maljusteco,</span> - <span class="i2">Kontraŭ al amoleĝo,</span> - <span class="i0">La teron ruĝigadas; tial, per blankeco</span> - <span class="i0">Ĝin benas la Galanto, floro da pureco,</span> - <span class="i2">Spegulo de la neĝo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">El la kovrilo sur la ter’, ĝi, senmakula,</span> - <span class="i2">La sola floro reĝo,</span> - <span class="i0">Leviĝas; kaj ekbrilas en l’ aer’ nebula</span> - <span class="i0">Sen flora laŭdo, sen honoro kortegula,</span> - <span class="i2">Venkinto de la neĝo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kaj ĝi, starante super tiu reĝkanapo,</span> - <span class="i2">Kvazaŭ per kora preĝo,</span> - <span class="i0">Rigardas; kaj humile al la naska drapo</span> - <span class="i0">Sin klinas, per la blanka riverenca kapo,</span> - <span class="i2">La ido de la neĝo.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-9-21" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">142</p> -<h3>DIVERSAJ AVIZOJ.</h3> - - -<p>Esperantistoj ĝoje ekscios ke D<sup>ro</sup> Zamenhof elektiĝis je la -Legion d’Honneur. Ni esperas ke tiu ĉi estos nur la unua nacia -honora kiu atendas nian eminentan majstron.</p> - -<hr class="short" /> - -<p><i>Tra La Mondo</i> estas la titolo de bela ilustrata Esperanta monata -gazeto. La 2a & 3a numeroj enhavos longajn ilustritajn raportojn pri -la Kongreso, laŭvortaj paroladoj, k.t.p.</p> - -<p>Oni povas ricevi la tri unuajn numerojn sendante 2 fr. 25 al -Administranto, <i>Tra la Mondo</i>, 15 Bvd. des deux Gares, Meudon, S. -et O., France. Nia agema amiko, Kapitano Cape-Montrosier, estas la -ĉef-redaktoro. Forlasinte Alĝerion, li petas, ke oni petu ĉiajn -informojn pri la tieaj aferoj ne de li, sed de S<sup>ro</sup> Roux, Alĝero.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>La Sveda Ligo de junaj socialistoj decidas fondi internacian -korespondadon, per Esperanto, kun la gejunulaj societoj de diversaj -landoj. Interesatoj sin turnu al S<sup>ro</sup> Einar Hakansson, en -Sodertelge, Svedujo.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Tiuj kiuj deziras havi memoraĵon de la Kongreso devas sendi al la -Sekretario de la Groupe de Boulogne 2 fr. por ricevi la <i>Kongresa -Liber</i>, Libro pri la Projektoj, Adresaro de multaj gekongresanoj, -detala programo de la festoj, specimeno de la Karto de Kongresano -& Kongresa Ilustrita Poŝtkarto, kun diversaj ĉirkuleroj. Adreso, -S<sup>ro</sup> Paul Boulet, 49 rue Louis Duflos, Boulogne-sur-Mer.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Oni proponas ke tiuj Fideluloj kiuj venis al la Unua Kongresu sekvu -la ekzemplon de diversaj aliaj famaj fideluloj, kaj ĉiam portu -verdan turbanon; se la ideo ne plaĉigas, eble speciale luksa verda -stelo estos aprobinda!</p> - -<hr class="short" /> - -<p><i>Fundamento de Esperanto</i> estas tre belforma libro eldonita de la -firmo Hachette, enhavanta 178 paĝojn (kosto 3 fr.) konsistas el -Gramatiko, Ekzercaro kaj Universala Vortaro. Ĉiuj, kiuj ne jam havas -tiujn verkojn aparte, devas posedi la novan verkon.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>La <i>Kristnaska Sonorado</i>, traduko de Dickens’ <i>Christmas Carol</i>, -nun aperis, kaj estas ŝatinda verko de 83 paĝoj, kosto 1 fr. 30. -Alilandaj Esperantistoj ja kontentiĝos, legante por la unua fojo -tiun ĉi ĉarmegan verkeston. Ni envias al ili la privilegion.</p> -</div> - - -<div id="est2-9-22" class="article" lang="eo"> -<h3>VIRINO LA NEKOMPRENEBLA.</h3> - -<p class="center">El "De Omnibus," humora verko de Barry Pain.</p> - -<p class="center">Tradukis Geo. C. Law, kun afabla permeso de la verkisto, kaj T. -Fisher Unwin, la eldonisto.</p> - - -<p>Mi ne komprenas la virinojn.</p> - -<p>Antaŭ ne longe, mi okazis gajni duonan livron pro veto je mia elekto -en la "Grand National," Nu, la ideo prenanta min, mi eniris lokon -iom superan je tiu kiun mi kutime favoras. Kiel mi diras, mi estis -ĝuigonta min, tiel mi mendis mian bifstekon dikan, parte rostitan, -kun iometo da grasaĵo, kaj mian glasegon da Burtona biero, kiel se -mi estis la Ĉefurbestro mem. Tiam mi ĉirkaŭenrigardis.</p> - -<p>Estis du virinoj kiuj ĵus estis finintaj. Ili estis sidantaj farante -nenion. Estis kelnero kontraŭe je ili, sufiĉe proksima por povi -mordi ilin, kaj li ankaŭ estis faranta nenion. Baldaŭ sinjoro -alvokis lin, kaj li foriris. Tuj kiam li komencis servi iun alian, -ambaŭ ili ekkriis "Kelnero!" kiel se ili ne havis liberan momenton. -Baldaŭ li alvenis. Unu el ili diris, "Donu al mi la kalkulon, -kelnero." Li altlevis siajn ŝultrojn ĝis kie Angloj portus ĉapelon -kaj komencis pretigi la kalkulon.</p> - -<p>"Du da pano kaj du da butero," li diris.</p> - -<p>"Tute ne!" diris la ulino. "Estas du da butero kaj unu da pano."</p> - -<p>Li korektis kaj donis al ŝi la kalkulon.</p> - -<p>"Ho, vi malsaĝulo!" ŝi diris. "Mi volas du kalkulojn. Mia sinjorina -amikino pagos por ŝia." Tial li denove altigis siajn ŝultrojn ĝis -ili preskaŭ formovis la tegmenton de la restoracio, kaj elskribis du -kalkulojn. "Rigardu tie ĉi," diris unu el la virinoj; "vi kalkulas -al mi viandon, kaj mi ne havis viandon."</p> - -<p>"Jes," diris la alia, "kaj vi kalkulas al mi ‘entrée,’ kaj mi ne -havis ‘entrée.’"</p> - -<p>"Estas tute same," diris la kelnero, "iu havis viandaĵon kaj iu -havis ‘entrée,’ kaj ambaŭ kostas egale, kaj mi ne memoras kiu havis -kian."</p> - -<p>"Nu," diris unu el la ulinoj, "ni do devas interŝanĝi kalkulojn."</p> - -<p>Kaj eĉ tiam ili ne estis kontentaj.</p> - -<p>"Rigardu tie ĉi," diris unu el ili, "vi kalkulas al mi buteron kiun -mi ne havis, kaj vi ne kalkulas al mi panon."</p> - -<p>"La mia estas malkorekta ankaŭ," diris la alia virino, "ĉar li -kalkulas al mi panon kiun mi ne havis, kaj forgesas pri la butero -kiun mi havis."</p> - -<p class="pagenum">143</p> - -<p>La malfeliĉa fremda kelnero kvazaŭ kunligis siajn brovojn bante, -penadante kompreni tion. "Vi diris al mi—unu da pano, kaj du da -butero," li diris.</p> - -<p>"Jes," diris ŝi, "sed mi intencis diri—du da pano kaj unu da -butero—kaj iel vi devas kompreni sen sciiĝo."</p> - -<p>"Ha!" diris la kelnero, "mi komprenas. Vi havis du da pano kaj unu da -butero, almenaŭ via amikino havis." Tiam li aliigis la du kalkulojn, -kaj konfuzis ilin pli ol antaŭe. Li disŝiris ambaŭ kalkulojn kaj -denove komencis. Post ĉirkaŭ la tria atenco li aparte bilancis -la kalkulojn por plaĉi ilin, kaj tiel baldaŭ kiel li faris tion, -unu el la virinoj malfermis sian monujon kaj diris ke enfine ŝi -pagos por ambaŭ, ĉar ŝi ŝuldas al la alia tridek pencojn, kaj la -dua kalkulo estanta tridek tri pencoj, se la alia pagos al ŝi ses -pencojn, egaliĝos, ĉar ses kaj tri faras naŭ.</p> - -<p>Nu, la kelnero foriris, treege ŝvitanta, kaj parolanta lingvon -Italan, kun duonpenco kiel rekompenco. Tiam la du inoj komencis -diskuti pri kiom ŝuldis unu la alian. Kia? Ne, mi ne restis por vidi -la finon. Kiam mi eliris, unu el ili estis enpoŝiganta 127 pencojn -kaj kulpiganta la alian pro ŝtelado, kaj tiu ĉi estis diranta, "Se -mi reprenas la ŝilingon kaj la pencan poŝtmarkon kiujn mi donis -al vi, kaj vi donas al mi la diferencon inter tio kion vi pagis kaj -tio kion mi pagis hieraŭ, tiam vi ŝuldos al mi du pencojn, kaj mi -bedaŭras ke vi iam estis mia amikino."</p> - -<p>Nu, kiel mi diris, mi ne komprenas la virinojn.</p> - -<p>Se mi devas fari malplaĉecon, mi pliamas malpaciĝi kun viro -ol kun virino. Rilate virino, oni ne volas diri tion kion oni -opinias—almenaŭ, esprimi ĝin laŭ la maniero oni alie dezirus. Mi -havis bonan specimenon sur mia omnibuso antaŭ ne longe. Oni scias, -ke en kelkaj veturejoj, pakaĵetoj da kakao estis donacitaj sur la -omnibusoj. Tial, kompreneble, ĉiu virino alvenis je la konkludo ke -tiuj ĉi pakaĵetoj estis disdonitaj ĉiutage kaj sur ĉia omnibuso. -Tio estis la afero kun mia bonulino. Ŝi haltigis la omnibuson kaj -supreniris.</p> - -<p>Post iom da tempo mi sekvis ŝin por ricevi ŝian monon kaj doni -bileton.</p> - -<p>"Ho, vi agas malhonesteme!" ŝi diris.</p> - -<p>"Kio estas via malsano?" diris mi.</p> - -<p>"Kia," ŝi diris, "vi bone scias, kaj estas vane peni trompi min. Kie -estas mia kakao?"</p> - -<p>"Mi ne scias," mi diris. "Sed kiel ajn vi faris tion, vi ne faris -tion per kakao."</p> - -<p>Estas apenaŭ necese diri ke tiu ĉi sarkasma rimarko neatingis la -celon.</p> - -<p>"Mi scias ĉion pri tio," ŝi diris. "Vi devas doni al mi specimenon -da kakao, kaj se mi konsentos trinki ĝin, mi povos veturi per tiu -ĉi omnibuso senpage."</p> - -<p>"Vi estas preskaŭ prava," mi diris, "sed ne tute prava. Tio kion oni -donacas estas funto da teo, ekzemplero de la <i>Daily Telegraph</i>, kaj -unua klasa bileto por Nov-Jorko. Sed ne sur tiu ĉi omnibuso,—alia -omnibuso."</p> - -<p>"Ho, nu," diris ŝi, "mi do estas sur la malprava omnibuso, kaj mi -eliros."</p> - -<p>"Vi povos fari tion," diris mi, "tuj kiam vi pagas vian monon."</p> - -<p>"Kial," ŝi respondis, "oni ne devas pagi kiam oni eniras la -malpravan omnibuson!"</p> - -<p>"La omnibuso ne estas malprava," mi diris. "Estas vi kiu estas -malprava. Se vi estas veturinta nur duoncolon per tiu ĉi omnibuso, -mi devigus vin pagi."</p> - -<p>Kaj ŝi pagis. Kiam mi eltrovas tiujn virinojn agantajn avare aŭ iom -tro avare, estas ĝojo kaj plezuro se eble kapti ilin. Sed, kiel mi -antaŭe diris, oni estas malhelpata; oni ne povas, se oni havas tiajn -delikatajn sentojn kiel miaj, utiligi la saman riĉecon de lingvaĵo -parolante al virino kiel parolante al viro.</p> - -<p>Jes, ia viro ne volas esti iel malagrabla al virino. Eĉ malnova -Ike havas tian senton, kaj li tute ne estas sentemulo. Mi memoras -ke fojon Ike iris al la vaksstatuejo de Sinjorino Tussaud, dum -libertempa tago. Nu, li ne ŝatas trompiĝon. Tial li antaŭfaris -kelkajn demandojn. Oni diris al li ke ĉe la enirejo de la salonego -estis virino sidanta je ĉiu flanko kun tablo antaŭ ŝi, vendanta -programojn kaj katologojn, k.t.p. Unu el la virinoj estas reala, -kaj la alia estas vaksa, metita tie kiel ŝerco, kaj li devos zorgi -por ke li ne fariĝu malsaĝulo. Mi ne scias kiamaniere okazis, -sed lia spirito konfuziĝis pri kiu tablo havis la realan virinon. -Li alproksimiĝis la virinon kiun li imagis esti vaksa, levis -manplenon da katalogoj kaj ekfrapis ŝian kapon per ĝi, dirante, -"Se vi ne zorgas, iu forkuros kun tiuj ĉi." Kiam ŝi residiĝis kaj -diris al li ke li devas hontiĝi, kaj se li ne zorgos ŝi forpelos -lin,—neniam estis viro pli surprizata. Eble vi estos surprizata -ankaŭ kiam mi diras ĝin, sed estas fakto, kiel li poste sciigis -min,—li volis ke li ne estis farinta tiun eraron. Li diris, kaj -estis eksterordinara konfeso por tia viro fari, ke se ŝi estus -demandinta apologion li estus farinta tion!</p> - -<p>Estas mirinde kiel kelkaj virinoj ne ŝajnas scii tion kio estas sia -afero, kaj tion kio ne estas. Antaŭ ne longe, estis maljunulino sur -mia omnibuso de tia speco—deziris sciiĝi ĉion pri ĉio.</p> - -<p>"Kaj kiom oni pagas al vi, ĉiusemajne, mia viro?" ŝi demandis al -mi.</p> - -<p>"Tri ŝilingojn kaj ses pencojn," diris mi.</p> - -<p>"Kia?" diris ŝi. "Ĉu tio estas ĉio kion vi ricevas?"</p> - -<p>"Ho, ne!" diris mi. "Kompreneble, ni havas tion kion ni ŝtelas."</p> - -<p class="pagenum">144</p> - -<p>"Nu, nu!" diris ŝi, "mi ĉiam aŭdis ke la omnibusistoj rabis la -kompaniojn. Kaj kiom estas la tuta sumo?"</p> - -<p>"Sumas po 10 livroj ĉiusemajne," diris mi, "sed ne estas por longa -tempo. Post malmultaj monatoj, ni fariĝas eluzitaj."</p> - -<p>"Eluzitaj?" diris ŝi. "Kiel?"</p> - -<p>"Respondante al demandoj de personoj pri aferoj kiuj ne estas iliaj -aferoj, sinjorino."</p> - -<p>Nu, tio silentigis ŝin iom da tempo, sed, estu benata, si baldaŭ -rekomencis! Ŝi estis unu el la naskitaj intervenantinoj, kiuj ne -estas facile haltigeblaj. Tamen ŝi forlasis min. Estis sinjoro -sidanta kontraŭ si, kiun ŝi poste ekzamenis, kaj mi simpatis je -li. Ŝi demandis el kie li elvenis, kien li iras kaj kial li faras -tion. Ŝi sciigis lin ke lia kravato ne estas rekta, kaj ke li estas -malsaĝa veturante sen ombrelo. Ŝi devigis lin konfesi ke li havas -onklinon en lunatikejo, kaj ke li mem portis artefaritajn dentojn. -Ŝi devigis lin rakonti al ŝi ĉion kion li precipe ne volis diri -al ŝi. Kelkfojojn li klopodis forigi ŝin kaj legi la ĵurnalon, -sed ŝi ne ĉesiĝis. Mi vidis ke li pli kaj pli maltrankviliĝis -pro ŝi, kaj samtempe estis tro ĝentila doni al ŝi tion kion ŝi -meritas. Fine li malespere ekspiris kaj saltis el la omnibuso, kun -tri penca bileto, kaj ne eĉ dupenca veturado plenumita. Ĉar ŝi ne -havis iun alian por enuigi, ŝi haltigis la omnibuson kaj eliris. -Kiam mi laste vidis ŝin, ŝi estis parolanta al la policano ĉe la -stratangulo. Kompreneble, ŝi eble estis petanta pri la vojiro, sed -pli eble ŝi estis demandanta kion li havis por tagmanĝado, lastan -Dimanĉon, kaj deviganta lin sciigi ŝin. Ŝi estis tia speco da -virino.</p> - -<p class="center">(<i>Daŭrigota</i>).</p> -</div> - - -<div id="est2-9-23" class="article" lang="eo"> -<h3>LA MALSANULETO.</h3> - -<p class="center">De Georges Courteline, tradukita de D<sup>ro</sup> Philippet (Francujo).</p> - - -<p><i>La kuracisto, la ĉapelon en mano.</i>—"Sinjorino, ĉu tie ĉi ne -estas malsanuleto?"</p> - -<p><i>La patrino de l’ malsanuleto.</i>—"Jes, tie ĉi, doktoro; eniru do. -Ĝi estas mia knabeto. Imagu, ke tiu kompatinduleto, mi ne scias -kial, de hodiaŭ matene, ĉiumomente falas."</p> - -<p>"Li falas?"</p> - -<p>"Ĉiumomente, jes, doktoro."</p> - -<p>"Teren?"</p> - -<p>"Teren."</p> - -<p>"Strange estas.... Kian aĝon li havas?"</p> - -<p>"Kvar jarojn kaj duonon."</p> - -<p>"Eĉ se la diablo enmiksiĝus en tion, je tia aĝo oni staras sur la -piedoj! Kaj kiamaniere komencis la afero?"</p> - -<p>"Mi nenion komprenas pri tio," mi diras. "Hieraŭ vespere li tre bone -fartis kaj trotadis kunikle tra la apartamento. Hodiaŭ matene mi -iras por levigi lin, kiel mi kutimas. Mi vestas al li la ŝtrumpojn, -mi vestas al li la pantaloneton kaj mi ekstarigas lin sur liaj -piedetoj. Puf! li falas!"</p> - -<p>"Eble pro falsa paŝo."</p> - -<p>"Atendu! Mi eksaltas; mi relevas lin.... Puf! duan fojon li falas. -Unuvorte, doktoro (mi ripetas, mi ne scias kial), de hodiaŭ matene, -ĉiuminute li falas."</p> - -<p>"Tio estas iom mirinda. Ĉu mi povas vidi la malsanuleton?"</p> - -<p>"Sendube."</p> - -<p><i>La patrino eliras, poste reaperas portante la knabeton sur brako. -Li vidigas sur la vangoj kolorojn atestantajn pri eksterordinara -bonfarto. Li estas vestita per pantaloneto kaj kitelo tro larĝa, kiu -estas kvazaŭ amelumita per sekiĝinta konfitaĵo.</i></p> - -<p><i>La kuracisto.</i>—"Kia belega knabo! Metu lin teren, mi petas." (<i>La -patrino obeas. La knabo falas</i>).</p> - -<p><i>La kuracisto.</i>—"Ankoraŭ unufoje, mi vin petas." (<i>Sama scenludo -kiel antaŭe. La knabo falas</i>).</p> - -<p><i>La kuracisto.</i>—"Ankoraŭ." (<i>Trian fojon la knabeto estas starigata -sur la piedoj kaj ree tuj falas</i>).</p> - -<p><i>La kuracisto revema.</i>—"Estas neaŭdite...." (<i>Al la malsanuleto, -kiun la patrino subtenas sub la brakoj</i>).</p> - -<p>"Diru al mi, amiĉjo mia, ĉu io vin doloretas ie?"</p> - -<p>"Ne, sinjoro."</p> - -<p>"La kapo ne doloras vin?"</p> - -<p>"Ne, sinjoro."</p> - -<p>"La pasintan nokton, vi bone dormis?"</p> - -<p>"Jes, sinjoro."</p> - -<p>"Kaj vi havas apetiton hodiaŭ matene? Ĉu vi volonte manĝus -su-supeton?"</p> - -<p>"Jes, sinjoro."</p> - -<p>"Tre bone (<i>kun kompetenta tono</i>). Ĝi estas paralizo."</p> - -<p><i>La patrino.</i>—"Para.... Ho! Dio mia!" (<i>Li levas la brakojn al la -ĉielo. La knabo falas</i>).</p> - -<p><i>La kuracisto.</i>—"Ho ve! jes, sinjorino. Plena paralizo de la -malsupraj membroj. Cetere vi tuj vidos mem, ke la muskoloj de -la malsanuleto estas nun absolute sensentaj." (<i>Dum li tiel -paroladas, alpaŝinte al la knabo, li pretiĝas por fari la diritan -eksperimenton, kiam subite</i>): "Ho! ... Ho! ... Ho! ..."</p> - -<p><i>Poste eksplodante:</i> "Per la sankta Dio! Sinjorino, kion vi rakontas -al mi pri via paralizo?"</p> - -<p><i>La patrino</i> (<i>miregigita</i>).—"Sed, doktoro ..."</p> - -<p><i>La kuracisto.</i>—"Mi ja nun komprenas, kial li ne povas resti stare -sur la piedoj. Vi metis al li la ambaŭ krurojn en la saman kruringon -de la pantaloneto!"</p> -</div> -</body> -</html> diff --git a/38240-h/vol2/e210.htm b/38240-h/vol2/e210.htm deleted file mode 100644 index ee02fb5..0000000 --- a/38240-h/vol2/e210.htm +++ /dev/null @@ -1,1869 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 10 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:left;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.near_sig {text-align: left; margin: 0.5em auto 0.5em 4em;} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - span.i4 {display: block; margin-left: 2em;} - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-10-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:25%;"><i>24.</i> (Vol. II., No. 10.)</p> - -<p style="float:right;width:25%;"><i>Oktobro, 1905.</i></p> - -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p lang="eo">La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 41, Outer Temple, London, W.C.</p> - -<p style="font-size:80%;">All Communications should be sent to THE -EDITOR, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-2" class="left toc"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th></th><th class="sc">Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-12" class="sc">Report of the Congress</a>, Latter Part -(A. Blott)</td><td class="numb">145</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-13" class="sc">Saved from Death</a> (Serial by General -George Cox)</td><td class="numb">149</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-14" class="sc">Notes on the Orient</a>, Part IV. (Col. -H. K. Gordon)</td><td class="numb">150</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-15" class="sc">Sundry Notes</a></td><td class="numb">151</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-16" class="sc">Woman, The Incomprehensible</a> (translated -by G. C. Law), continued from -page 142</td><td class="numb">152</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-17" class="sc">Reminiscences</a>, Part X. (Edward -Metcalfe, M.A., Oxon)</td><td class="numb">154</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-18" class="sc">A Poem from Lermontov</a> (translated -by R. Frenkel)</td><td class="numb">155</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-19" class="sc">The Pope is Dead</a> (translated by A. -Baissac)</td><td class="numb">156</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-20" class="sc">The Oak and the Reed</a> (translated -from La Fontaine by A. Motteau)</td><td class="numb">157</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-21" class="sc">Authoritative Teaching</a> (Martyn -Westcott)</td><td class="numb">158</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-22" class="sc">A True Story</a> (P. Chalmers Taylor)</td><td class="numb">158</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-23" class="sc">Notes on the Arts</a> (Walter Dexter, -R.B.A.)</td><td class="numb">159</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-24" class="sc">A Snow Peak</a>, Poem (translated by -J. Parisot)</td><td class="numb">159</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-25" class="sc">Field Sports</a> (F. A. Meigh)</td><td class="numb">160</td></tr> -</table> -</div> - - -<div id="est2-10-3" class="reklamo right"> -<p style="text-align:right;font-size:90%;" lang="fr">MARQUE DÉPOSÉE,<br /> -No. 13195.</p> - -<p style="font-size:160%;">THE ...<br /> -ESPERANTO<br /> -BLEND.</p> - -<p style="padding-left:2em;">Registered Trade Mark, No. 270,042.<br /> -Registered Label, No. 272,434.</p> - -<p>THE ESPERANTO BLEND is a combination of the finest Whiskies from the -Highlands of Scotland, and is of special interest to Esperantists, as -the label has been designed to serve as a "propagandilo." A liberal CASH -DISCOUNT will be allowed to bona-fide Esperantists who comply with the -conditions, which can be ascertained on application to the Sole -Proprietors—</p> - -<p>BUCHANAN, SCOTT & CO.,</p> - -<p style="padding-left:2em;">Garthland Street, Glasgow,<br /> -Scotland.</p> - -<p>Telegraphic Address: "ESPERANTO, GLASGOW."</p> -</div> - -<div id="est2-10-4" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas,</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas,</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti bonajn vinojn, kaj sin -turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadeau en Mercurey (S. & L.) France.</b></p></div> - -<div id="est2-10-5" class="notice right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. And it is read by -‘Esperanto’ Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of the Best -Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow with -intelligent interest the great movements of Contemporary History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-6" class="reklamo left"> -<p><b>ESPERANTIST WEEK-ENDS.</b></p> - -<p style="padding-left:2em;">A Fellow of the B.E.A. Highly Recommends ...</p> - -<p style="padding-left:2em;"><b>"Westbury," Robertson Terrace, -HASTINGS</b>, as a week-end resort throughout the winter.</p> - -<p>Special Inclusive Week-end Terms to Esperantists, 13/-.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-7" class="reklamo right"> -<p><b>Correspondence Lessons in Esperanto</b></p> - -<p style="text-align:center;font-size:80%;">ARE GIVEN BY</p> - -<p><b>Mr. A. MOTTEAU</b>, Certified Teacher of Esperanto, 157, Earlham Grove, -Forest Gate, London, E.</p> - -<p><i>7/6 the Quarter.</i></p> -</div> - - -<div id="est2-10-8" class="reklamo left" lang="eo"> -<p style="text-align:center;font-size:110%;">KOLEKTANTOJ.</p> - -<p>Finlandaj poŝtmarkoj, 20 malsamaj, afrankite, por 1m. 50 pennia (2/-, -aŭ 2 fr. 25 c.), 25 malsimilaj por 2m. (2/3, aŭ 2 fr. 75 c.). Pagon -volu sendi per poŝtmandato. Rusaj poŝtmarkoj akceptaj laŭ efektiva -valoro.</p> - -<p>ADOLF REINBERG. Osterlanggatan, 39, Abo, Finland.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-9" class="reklamo right" lang="eo"> -<p style="text-align:center;font-size:110%;">AL STUDENTOJ ĈIULANDAJ.</p> - -<p>Gestudentoj dezirante studi la Artojn aŭ la Sciencojn -ĉe <span class="sc">London University</span> estas invitataj aliĝi je 3 aŭ -4 aliaj studentoj, kiuj prenas la sciencan kurson ĉe -<span class="sc">University College, London</span>.</p> - -<p class="center">Respondu al 24, COLBERG PLACE, Stamford Hill, N.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-10" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> -<ul> -<li>Sro. <span class="sc">D. Canedo</span>, Casilla 17, La Paz, Bolivia, S.A. Deziras -interŝanĝi vidaj-kartojn kun alilandanoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">C. E. Heroux</span>, Box 211, Three Rivers, Canada. Deziras -interŝanĝi ilus. p-k. kun ĉiulandanoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Paul Hillriegel</span>, Kasernen Str. 20, Stuttgart, Germany. -Deziras koresp. kun ĉiulandaj filatelistoj. Interŝanĝo, aĉeto kaj -vendo.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">R. W. Kenderdine</span>, 147, Mere Road, Leicester. Deziras -koresp. kun Franca Esperantisto kiu deziras plikonatiĝi kun la Angla -lingvo.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">W. Miles</span>, Inĝeniero, 80, Station Road, Petersfield, -Hants. Deziras koresp. per leteroj & koloritaj p-k. kun samideanoj. -Ankaŭ kun Germanoj pri Art-forĝaĵoj. (Kundschmiedearbeiten).</li></ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. poŝtmarkoj).</p> -</div> - - - -<div id="est2-10-11" class="banner border center"> -<p class="pagenum">145</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;font-size:80%;width:37%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS -RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;width:60%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie, Esq., 67, Kensington Gardens Square, London. W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>NEW ZEALAND.—Esperanto Society, P.O. Box 50, Auckland.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - - -<p style="float:left;width:25%;padding-left:2em;">24. [Vol. II., No. 10.]</p> - -<p style="float:right;width:25%;font-size:80%;text-align:left;"> -Subscription, 3s. Per Annum. -Single Copies, 4d. net. Nos. -2 to 13, 6d. each; Later Issues -4d. each, net.</p> - -<p>OKTOBRO, 1905.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-12" class="article" lang="eo"> -<h3>SCIIGO PRI LA DUA PARTO DE LA KONGRESO.</h3> - -<p class="center">Verkita de Arthur Blott.</p> - -<div class="left" lang="eo"> -<p><i>Lundo, Aŭgusto 7.</i>—La Granda Balo en la Kazeno je la vespero de la -7<sup>a</sup> estis grandega sukceso. La vasta salonego difinita por la ceremonio, -kvankam taŭga pro aliaj aferoj, ja estis tro malgranda por la -multenombraj gajevestitaj Esperantistoj, kiuj kunveniĝis por dancadi -kaj ekzameni la fantaziajn kaj naciajn vestojn per kiuj kelkaj inter -ilia nombro vestiĝis. Oni estis petinta ke la ĉeestantoj venu en -kostumoj indikantaj iliaj nacieco aŭ loko, kaj kelkaj Esperantistoj -kompleze tion faris. Plej notinde inter la fantazi-vestoj estis tiu de -Angla fraŭlino kiu reprezentis Britannia, kun kasko kaj ŝildo -konvenaj, kaj longa ruĝa-kaj-blanka robo. Skotlando estis reprezentata -de sinjoro kaj fraŭlino, ambaŭ vestitaj en <i>tartano</i>. Unu sinjoro -aperis en la vesto de Alĝera Arabo, kaj du junaj knabinoj vestitaj laŭ -Turkinoj estis tre imponaj. Juna fraŭlino vestita kiel Hispanino el -Catalonia, Sveda fraŭlino en plena nacia vesto, kaj Svisa knabo estis -speciale ĉarmaj. Ĉi tie kaj tie oni renkontis beletajn knabinojn -vestitaj kiel Bulonjaj fiŝist-edzinoj, kaj kamparanoj el Holando aŭ -Britanujo.</p> - -<p>La kunvenintaj gastoj energie dancadis, sed malfacile, pro la -multenombra ĉeestantaro, kaj la programo diversiĝis per malvarmetaj -promenadetoj en la ĝardenoj, aŭ vizitoj en la apudajn restoraciojn, -aŭ per rigardado de la vet-ludantoj ĉe la hazard-tabloj. Je la eniro -de D<sup>ro</sup> Zamenhof, kondukata de la Gesinjoroj Michaux, la orĥestro -ludis "La Marseillaise," kaj la gastoj aranĝis sin en duobla vico meze -de la salonego kaj krie aplaŭdis la<span class="pagenum">146</span> Doktoron kaj lia edzinon -promenadantajn ĝis seĝoj sur la altigita estrado ĉe la alia fino. -Diversaj amikoj prezentiĝis al li, inter ili kelkaj ĉarmaj knabinetoj, -el kiuj unu deklamis al li iujn versaĵetojn Esperantajn.</p> - -<p>El la okazoj de la vespero, unu el la plej interesa estis Ĉirkasja -nacia danco de du prave vestitaj geesperantistoj el tiu regiono.</p> - -<p><i>Mardo, Aŭgusto 8.</i>—La Mard-matena Kunveno en la teatro estis bone -ĉeestata, kaj lerte prezidata de Rektoro Boirac, de la Diĵona -Universitato, maldekstre de kiu sidiĝis D<sup>ro</sup> Zamenhof, kaj eminenta -Esperantistaro troviĝis sur la estrado. Akra disputado pri la -dezirindeco de la proponita <i>Esperanta Ligo</i> okazis, kaj multaj opinioj -esprimiĝis. Sed la kunveno ja estis interesega eĉ por la neesperanta -animo, ĉar ĝi ilustris la praktikecon de Esperanto kiel internacia -komprenilo; ĉar ĉi tie oni aŭdis gesinjorojn el diversaj landoj nur -iomete, aŭ tute ne, komprenante diversajn lingvojn, klare kaj senhalte -esprimi siajn ideojn en publika konstruaĵo, kaj nepre esti instante -komprenataj de la aŭskultantoj. La disputado estis lerte daŭrigata, -kaj ofte oni vidis du aŭ eĉ pli da Esperantistoj stari kaj alteteni -manon, kriante al la Prezidanto: "<i>Mi petas paroladon.</i>" Oni nenion -decidis, ĉar ne estis la intenco de la kunveno-organizintoj plu fari je -tiu ĉi okazo, ol nura disputado.</p> - -<p>Tiun posttagmezon la Kongres-agado refreŝiĝis per plezurplena -ekskurseto al la vilaĝeto <i>Le Portel</i>, ĉirkaŭ du mejloj malproksime, -per la marbordo. Esperantistoj kunveniĝis ĉe la teatro, kaj promenadis -laŭlonge la havenon kaj krutaĵojn, amike babiladante kara-lingve. Ĉe -<i>Le Portel</i> oni vidis gebanantaro kaj siaj tendetoj, kaj la sablaĵo -kovriĝis de infanoj, ĝuadante sin laŭ la kutima maniero. Kelkaj -Esperantistoj allogiĝis de la akvo, kaj aliĝis je la gebanantaro. -Aliaj vizitis la vilaĝon kaj kafejojn, kaj poste S<sup>ro</sup> Michaux anoncis -la reven-tempon. Malmultaj elektis reveni trame, sed ĉiuj ŝajne -pasigis tre ŝatatan posttagmezon.</p> - -<p>Teatre, ĉe la vesper-kunveno, S<sup>ro</sup> Boirac prezidis, kaj la paroladoj -klopodis pri la <i>elparolada demando</i>, kaj oni donis specimenojn de la -ĝusta Esperanta akcento. Oni treege esperis ke Esperanto baldaŭ estos -instruata en la lernejoj kaj kolegioj, kie, pro ĝia gramatika simpleco, -kaj la logikeco de ĝia strukturo, ĝi fariĝos gravega ilo por edukadi -la junan animon.</p> - -<p class="pagenum">147</p> - -<p><i>Merkredo, Aŭgusto 9.</i>—La Kunveno daŭriĝis Merkredon, sekvata de -vespera koncerto, kiam tre interesa humora ludo, titolata "Edziniĝo per -Telefono," ludiĝis de du Parizanoj. Al rigardanto ŝajnis ke ili ambaŭ -parolis en sia nacia lingvo, tamen efektive nur en Oktobro de la lasta -jaro ili ekstudis Esperanton! Jen denove la praktikeco de Esperanto -pruviĝis.</p> - -<p><i>Jaŭdo, Aŭgusto 10.</i>—Granda nombro da Geesperantistoj partoprenis je -la amika enkurso en Anglujon, kiun aranĝis la Bulonja Napoleono de -Esperanto, Maître Michaux, kaj liaj kolegoj. Surirante la ŝipon -<i>Onward</i>, kiu portis la Esperantan flagon ĉe la mast-supro, ili -ekvojaĝis Folkestonen. La mar-trans-iro estis sufiĉe trankvila, kaj -ŝajne preskaŭ ĉiuj Esperantistoj restis sur la ferdeko. Tamen D<sup>ro</sup> -Zamenhof, kies ĝi estis la unua sur-mara vojaĝo, elektis resti en la -kajuto kaj konservi sian forton por la sekvanta parto de la programo de -la tago.</p> - -<p>Alvenante ĉe Folkestone, la loka grupo kunveniĝis, kaj ĝia prezidanto -legis bonvenigan paroladon al D<sup>ro</sup> Zamenhof, kiu respondis. La -Esperantistaro tiam marŝis en la urbon, furaĝis en diversaj -restoracioj, poste kunveniĝis ĉe la Urbestrejo je la tria horo, kiel -estis aranĝite. Tie okazis oficialan akceptadon de la Urbestro, kiu -bonvenigis D<sup>ron</sup> Zamenhof per taŭga Angla parolado, tradukita en -Esperanton de S<sup>ro</sup> Finez (Dover). D<sup>ro</sup> Zamenhof respondis, kaj la -toasto de "Lia Reĝa Moŝto" kaj aliaj toastoj sekvis. Forlasinte la -Urbestrejon, la aro eriĝis sur la <i>Lees</i>, admirante la plej belan -parton de Folkestone, kaj fine kunvenante ĉe la stacidomo por amasiĝi -en rapidegan vagonaron al Dover. Tie la loka grupo renkontis nin ĉe la -stacidomo, kaj ankaŭ tie la Doktoro bonveniĝis de novaj aliĝantoj. -Je la naŭa horo, en la Konsilanta-Ĉambro, laŭ la programo, Sir -William Crundall, la Urbestro de Dover, akceptis D<sup>ron</sup> Zamenhof kaj -la Esperantistoj. Tiu ĉi ne estas la unua fojo kiam tiu ĉi antikva -Ĉambrego pleniĝis de niaj samideanoj, kaj kiam paroladoj, kaj toastoj -aŭdiĝis per la Internacia Lingvo. Ĉampanvino kaj refreŝigoj estis -ĉirkaŭirigitaj, kaj parolado kaj kantado pasigis por la kunvenintoj -tre plezurplenan horon kaj duonon. Tiam kelkaj amikoj forveturis al -Calais sur la nokta-ŝipo, kaj aliaj restis en Dovero por vidi iom plu -de la urbo en la mateno.</p> - -<p><i>Vendredo, Aŭgusto 11.</i>—La Esperantistoj kolektiĝis sur la <i>Admiralty -Pier</i> (Elŝipirejo) por vidi la grandegan ŝipegon <i>Deutschland</i>, kiu -estis alligita tie, kaj kiu iom poste forvojaĝis, portante multajn<span class="pagenum">148</span> -elmigrantojn kaj aliajn en Amerikon. La energiuloj tiam vizitis Dover -Kastelon, kaj fine suriris la tag-mezan ŝipon al Calais. Tie alveninte, -tre kora akcepto doniĝis de la tiea forta grupo. Ni vizitis la Elektran -Pov-domon kaj la Komercan Ĉambron, kie okazis bone aranĝita kunveno. -Ĝentilaj paroladoj aŭdiĝis, kaj afablecoj interŝanĝiĝis laŭ la -maniero en kiu niaj Francaj amikoj superas. La grupo tiam disiĝis por -viziti la urbon, kunveniĝi ĉe la Kazeno, kaj fine ĉeesti la -Muzik-Salonegon ĉe la Kazeno, kie, krom la ordinara programo de la -vespero, oni estis aranĝinta interludon nur por Esperantaj verkoj. -Vagonaroj reportis nin malfruege en Bulonjon.</p> - -<p><i>Sabaton, Aŭgusto 12.</i>—Nenia programo estis difinita por la mateno kaj -posttagmezo, pri kio la vizitantoj sekvis siajn proprajn inklinojn -ĝis la vespero, kiam ili rekunveniĝis en la teatro por mallonga -ĝis-la-revida-koncerto je la honoro de la Doktoro. Ĉe tiu ĉi -koncerto, kiu estis tre mallonga, kelkaj infanoj partoprenis, kaj tre -ĉarme deklamis Esperantajn poemojn. Tiam kvar el ili donis grandegan -floraron al S<sup>rino</sup> Zamenhof. Invitita de S<sup>ro</sup> Michaux, la aro tiam -iris al la apuda kafejo por trinki adiaŭan ion kun la Doktoro kaj -Doktoredzino.</p> - -<p><i>Dimanĉo, Aŭgusto 13.</i>—Tagmeze la Esperantistoj kunvenis ĉe la -Centra Stacidomo por forsendi la Gesinjorojn Zamenhof je ilia revena -veturado hejmen. Por homoj kiuj kutimiĝas je vivado tre trankvila la -ekscitiĝo de la lasta semajno devas esti estinta tre taksanta por ili, -kaj ni kredas ke, kvankam kontentegaj pro la nedubebla sukceso de la -tuta Kongreso kaj ĉarmataj de la korega akceptado kiun ili ĉie -ricevis, ili devas multe kontentiĝi, revenante al la trankvileco de -ilia Varsovia hejmo.</p> - -<p>Tiun posttagmezon, sub la kondukado de M<sup>e</sup> Michaux, Esperantistaro -vagonare veturis al <i>La Arbaro</i>, kaj marŝis sur verdaj vojetoj kaj -foliplenaj ombrejoj al nevizitata loko. Tie la nemetiaj fotografantoj -ofte vidiĝis, tiel kiel ja estis okazinta dum la tuta daŭro de la -Kongreso, kaj la multegaj grupetoj da Esperantistoj famigitaj de la -fotografilo devas esti nekalkuleblaj. Nenia espero por ke ia -Esperantisto estonte penados pruvi ke li <i>ne</i> ĉeestis la unuan -Kongreson! La atestoj kontraŭ li ja estos subpremigaj. La ŝatinda -promenado daŭriĝis ĝis la vilaĝo <i>La Capelle</i>, teo kaj manĝaĵoj -riceviĝis ĉe kafejo, kaj la familio revenis domen vagonare.</p> - -<p>Tiel finiĝis ago-plena semajno, plena je grava klopodado kaj multe da -agrablega ekscitiĝo.</p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<p><i>Monday, 7th August.</i>—The Grand Ball in the Casino on the evening of -the 7th was a huge success. The large hall appropriated for the purpose, -though suitable in other respects, was far too small for the numerous -gaily-dressed Esperantists who assembled to dance and inspect the fancy -and national costumes in which some of their number were dressed. Those -attending had been requested to come in costumes indicative of their -nationality or locality, and a fair number of Esperantists had complied. -Foremost amongst the fancy dresses was that of an English young lady who -appeared as Britannia, with helmet and shield correct, and a flowing -robe of red and white. Scotland was represented by a lady and gentleman, -both in tartan costume. A gentleman appeared in the costume of an -Algerian Arab, and two young girls dressed as Turkish ladies were -extremely effective. A young lady dressed as a Spanish girl from -Catalonia, a Swedish girl in full national costume, and a Swiss boy were -particularly charming. Here and there one ran against pretty girls -representing fishwives of Boulogne, and peasants from Holland or -Brittany.</p> - -<p>The assembled guests danced energetically, but with difficulty owing to -the numbers present, and the programme was varied by cool walks in the -grounds or visits to the adjoining restaurant, and by watching the -players at the gaming tables. On the entrance of Dr. Zamenhof, led by M. -and Mme. Michaux, the orchestra played "The Marseillaise," and the -guests formed a double line down the middle of the hall and cheered the -little Doctor and his lady as they walked to a seat on the raised -platform at the other end. Several friends were presented to him, -including some little girls, one of whom recited some Esperanto verses -to him.</p> - -<p>One of the most interesting events of the evening was the execution of a -Circassian national dance by a lady and gentleman from that region, -appropriately dressed.</p> - -<p><i>Tuesday, 8th August.</i>—The Convention on Tuesday morning, held in the -theatre, was well-attended, and ably presided over by M. Boirac, Rector -of Dijon University, Dr. Zamenhof sitting on his left, and a number of -distinguished Esperantists were on the platform. A keen discussion as to -the propriety of the proposed Esperanto League and kindred subjects took -place, and many opinions were expressed. But the meeting was extremely -interesting even to the non-Esperantic mind, as illustrating the -practicability of Esperanto as an international medium of expression; -for here one heard ladies and gentlemen from various countries, having -little or no knowledge of each others language, clearly and fluently -expressing their ideas in a public building, and being evidently -promptly understood by those listening. The discussion was -well-sustained, and one often saw two or more Esperantists on their feet -holding up a hand and crying to the chairman: "Mi petas paroladon." No -conclusions were arrived at, it not being the intention of the -organizers of the meeting to proceed further than a discussion on that -occasion.</p> - -<p>That afternoon the business of the Congress was varied by a pleasant -trip to the little village of Le Portel, some two miles along the coast. -Esperantists assembled at the theatre, and walked by the harbour and -along the cliffs, engaging in friendly conversation in the <i>Lingvo</i>. At -Le Portel were to be seen a crowd of bathers with their tents, and the -sands covered with children enjoying themselves in their usual way. A -few Esperantists were attracted by the water, and joined the bathers. -Others inspected the little town and cafés, and then M. Michaux -announced the homeward journey. A few preferred to return by tram, but -all appeared to have spent a very enjoyable afternoon.</p> - -<p>At the evening meeting in the theatre that day M. Boirac presided, and -the discussion turned upon questions of pronunciation, and examples were -given of the precise Esperanto accent. Strong hopes were expressed that -Esperanto would soon be taught in the schools and colleges, where, on -account of the simplicity of its grammar and the logicalness of its -construction, it would be an invaluable element in the training of the -youthful mind.</p> - -<p><i>Wednesday, 9th August.</i>—The Convention was continued on Wednesday, -followed by a concert in the evening, when a very interesting comic -play, entitled "Edziniĝo per Telefono," was performed by two gentlemen -from Paris. To the onlooker it would have appeared that they were -speaking in their own language, whereas, in point of fact, only in -October of last year did they turn their attention to Esperanto! Here -again was the efficiency of Esperanto demonstrated.</p> - -<p><i>Thursday, 10th August.</i>—A large number of Esperantists took part in -the friendly invasion of England, which had been planned by the Boulogne -Napoleon of Esperanto, Maître Michaux, and his colleagues. Going on -board the ship <i>Onward</i>, which carried the Esperanto flag at her -masthead, they started for Folkestone. The passage was fairly calm, and -it appeared that nearly all the Esperantists remained on deck. Dr. -Zamenhof, however, whose first sea-trip this was, chose to rest in his -cabin and reserve his strength for the latter part of the programme of -the day.</p> - -<p>On arriving at Folkestone, the local group met us, and its President -read an address of welcome to Dr. Zamenhof, who replied. The band of -Esperantists then marched up into the town and sought refreshments in -various cafés, afterwards assembling at the Town Hall at 3 o’clock, as -arranged. There a formal reception was given by the Mayor, who welcomed -Dr. Zamenhof with an appropriate speech in English, translated into -Esperanto by Mr. Finez (Dover). Dr. Zamenhof replied, and the toast of -"The King" and other toasts followed. Leaving the Town Hall, the party -scattered over the Lees, admiring the best part of Folkestone, and -eventually assembling at the railway station to crowd into the express -train to Dover. Here the local group met us at the station, and here -again the Doctor was welcomed by new disciples. In the Council Chamber -at the Town Hall, at 9 o’clock, according to programme, Sir William -Crundall, the Mayor of Dover, welcomed Dr. Zamenhof and the -Esperantists. This is not the first time that this venerable Chamber has -been filled by our samideanoj, or that speeches have been made there, -and toasts proposed in the Internacia Lingvo. Champagne and refreshments -were handed round, and speeches and song helped the assembled guests to -pass a very pleasant hour and half. Then some of the friends departed -for Calais by the night boat, and others remained in Dover to see -something more of the town the next morning.</p> - -<p><i>Friday, 11th August.</i>—The Esperantists gathered on the Admiralty Pier -to see the huge ship <i>Deutschland</i>, which was moored alongside, and -which shortly departed, bearing a large number of emigrants and others -to America. The energetic ones then visited Dover Castle, and eventually -went on board the mid-day boat for Calais. Arriving there, a very -cordial reception was given by the strong group there. The party then -visited the Electric Power House and the Chamber of Commerce, and there -a nicely arranged reception took place. Polite speeches were made and -courtesies exchanged in the manner in which our French friends excel. -The party then scattered to inspect the town, to gather at the Casino, -and eventually to attend the Music Hall at the Casino, where, in the -evening’s programme, an interlude had been arranged for Esperanto pieces -only. Late trains conveyed us back to Boulogne.</p> - -<p><i>Saturday, 12th August.</i>—No programme for the morning and afternoon had -been arranged, so the visitors followed their own devices until the -evening, when they assembled again in the theatre for a short farewell -concert in honour of the Doctor. In this concert, which was a short one, -several children took part, and recited very prettily some poetry in -Esperanto. Then four of them handed a huge spray of flowers to Madam -Zamenhof. On the invitation of M. Michaux, the assembly then adjourned -to the adjoining café to drink a farewell cup with the Doctor and his -wife.</p> - -<p><i>Sunday, 13th August.</i>—At mid-day the Esperantists assembled at the -Central Station to give the Doctor and his lady a good send-off on their -return journey home. For persons who are used to a very quiet life the -excitement of the last week must have proved somewhat trying to them, -and we think that although pleased with the undoubted success of the -whole Congress and charmed with the cordial reception they had -everywhere met, they must feel considerable satisfaction in returning to -the quiet restfulness of their home in Warsaw.</p> - -<p>That afternoon, under the guidance of M. Michaux, a party of -Esperantists took the train to the Forest, and tramped through green -pathways and leafy glades to a secluded spot. Here the amateur -photographers were very much in evidence, as indeed they have been all -through the Congress, and the number of groups of Esperantists -immortalised by the camera must be legion. No hope for any Esperantist -on any future date to try and prove that he was <i>not</i> at the first -Congress! The evidence against him would be overwhelming. The pleasant -walk was continued to the village of La Capelle, tea and refreshments -obtained at a café, and the party returned home by rail.</p> - -<p>So ended an eventful week, fraught with serious business and much -pleasurable excitement.</p> -</div> -</div> - - -<div id="est2-10-13" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">149</p> -<h3>SAVITA DE MORTO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Generalo George Cox.</p> - - -<p class="center">ĈAPITRO VI.</p> - -<p>"Mi arestas vin pro la mortigo de Vilhelmo Thompson," diras raŭka voĉo -ĉe mia orelo, kaj samtempe mi sentas ke mia ŝultro estas malĝentile -skuata.</p> - -<p>"Vilhelmo kiu?" mi murmuras sonĝe.</p> - -<p>"Vilhelmo Thompson," ripetas la voĉo.</p> - -<p>Ploreganta krio aŭdiĝas en la koridoro; la pordo duonmalfermiĝas, kaj -mia patrino ekkrias "Mia knabo! mia knabo! mia karega knabo!"</p> - -<p>"Mi bedaŭras, sed vi ne povas eniri, sinjorino," diras voĉo ĉe mia -kubuto, kaj la pordo estas fermata kaj ŝlosata.</p> - -<p>La voĉo de mia patrino revekas min al konscieco, kaj mi -ĉirkaŭrigardas la ĉambron. La posttagmeza suno hele enfluetas tra la -fenestroj. Apud mia lito staras policano, kaj sekretpolicisto en civila -vestaĵo.</p> - -<p>La plena terureco de mia situacio min ekkaptas, kaj mi levas min de la -lito kun ĝemo de malespero.</p> - -<p>"Nun, sinjoro, se plaĉos al vi, leviĝu kaj vestiĝu, kiel eble plej -rapide; fiakro atendas ĉe la pordo," diras la policano.</p> - -<p>Preskaŭ nekonscie mi leviĝas kaj komencas min vesti.</p> - -<p>"Atendu momenton!" diras la sekretpolicisto, "Permesu al mi ekzameni -tiun pantalonon kaj veston, antaŭ ol vi surmetos ilin?"</p> - -<p>Li ŝovas la manon en la poŝojn, kaj elprenas diversajn aĵetojn unu -post la alia.</p> - -<p>"He! <i>du</i> monujoj! Ne multe en tiu ĉi!" li daŭrigas, malplenigante la -enhavon sur la tualet-tablon.</p> - -<p>"Ha! kio estas tio ĉi?" li ekkrias, ekzamenante la alian. "Tricent -livra bankbileto! Ĝuste la sumo! Atesto sufiĉa, tie ĉi, kio ajn -okazos!"</p> - -<p>Mi estas simple terurigita de mirego! <i>Du</i> monujoj! kaj unu enhavanta -tricent livran bankbileton! Kiamaniere ĝi povis eniri tien? "Ĉielo!" -mi ekkrias, "mi devas esti preninta ĝin de la sidejo, erare por la -mia!"</p> - -<p>"Mi devas averti vin, sinjoro, ke ion, kion vi diras oni povos uzi kiel -atesto kontraŭ vi," diras la sekretpolicisto.</p> - -<p>Mi ne faras respondon, sed tute eluzata en spirito kaj korpo, mi finas -vesti, kaj tiam diras, ke mi estas preta.</p> - -<p>"Mi bedaŭras, sinjoro, sed estas mia devo," diras la policano, -elmontrante paron da mankatenoj.</p> - -<p>Mi etendas la manojn: la feraĵoj estas lerte alligataj, kaj ni eliras -la ĉambron, la policano antaŭiranta kaj la sekretpolicisto sekvanta -min.</p> - -<p>Dum ni trapasas la koridoron, mia malfeliĉega patrino kaj miaj fratinoj -ĉirkaŭprenas min freneze, kaj iliaj ploregoj estas korŝirantaj.</p> - -<p>"Unu parolo, antaŭ ol vi foriros, mia karega knabo," diras mia -ploreganta patrino; "Diru, ho! diru al mi, ĉu tiu ĉi terura kulpigo -estas iel vera?"</p> - -<p>"Vere estas, mia kara patrino, ke mi trovis min en la vagono kun la -malfeliĉulo, sed nenia faro mia kaŭzis lian morton; li pafis sin -hazarde."</p> - -<p>"Dankon al Dio," ploregas mia patrino, donante al mi unu lastan, -amindan, daŭrantan kison.</p> - -<p>Mi pasas tra la dompordo, eniras la fiakron, kaj ni forveturas....</p> - - -<p class="center">ĈAPITRO VII.</p> - -<p>"Kiel vi decidas, ho juĝantaro? Ĉu vi trovas la kulpigito kulpa aŭ -senkulpa je la krimo de mortigo?"</p> - -<p>"Kulpa," respondas la juĝantestro, en silento tiel profunda en ĝia -egeco, ke la plej mallaŭta murmureto de iu el la amaso de homoj kiuj -plenigis la juĝejon, estus estinta klare aŭdebla.</p> - -<p>Nepriskribebla sono, simile al murmuro de miksita doloro kaj -liberspirado post longa necerteco, leviĝas el la homamaso, kiu plenigis -la juĝejon; kaj tiam reĝas ega silento.</p> - -<p>La juĝisto ekrigardas min momente, kiel mi staradas en la kulpulejo, -kaj tiam en voĉo tremanta de kortuŝeco, parolas jene:—</p> - -<p>"Francesco Middleton,—Vi estas trovita kulpa je la krimo de mortigo, -per juĝantaro de viaj samlandanoj. Estis dum nenia subita frenezkolero, -ke vi faris la kruelegan agon, ĉar estas pruvite per la plej klara -atestado, ke via celo estis rabado; kaj pro tio, vi ne ŝanceliĝis -oferi la vivon de tielulo via. Via advokato en sia lertega parolado, -penis alkonduki la juĝantaron doni juĝon, ke vi ne estas responda pri -viaj faroj pro frenezeco, sed li ne povis produkti ion por subteni tiun -pretendon, kaj la juĝantaro estis tute prava ne influiĝi per lia -elokventeco. Nur restas al mi la devo dolora elparoli la solan -sentencon, kiun permesas la leĝo. "Ĉu vi havas ion por diri, kial la -mortsentenco ne estu elparolata?"</p> - -<p class="center">(<i>Daŭrigota</i>).</p> -</div> - - -<div id="est2-10-14" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">150</p> -<h3>ORIENTAJ MEMORAĴOJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Kolonelo H. K. Gordon.</p> - - -<p>Dum la tri-taga vojiro de "Hongkong" al "Shanghai," la temperaturo -ŝanĝis en vera malvarmego.</p> - -<p>Tiu ĉi internacia urbo estas kelkaj mejloj de la enfluo de la granda -rivero, la "Yangtsekiang," kaj tie oni nin kondukas per vaporŝipeto. Se -vi loĝas ĉe la Klubo, vi ĝin trovos la plej komforta ie orientflanke -de "London."</p> - -<p>Sur la manĝotablo troviĝas ĉiaspeco de ĉasaĵo: fazano, leporo, -cervaĵo, sovaĝanaso, skolopo, kaj skolopeto; la tagmezmanĝo daŭras -ordinare de tagmezo ĝis la dua kaj multe da negocistoj alestas, kvazaŭ -ĉe vera Borso.</p> - -<p>Malmulte da mejloj ekster la urbo estas tiu bona orienta institucio, la -Kampa-klubo, kie oni veturas vespere por lud-tempo.</p> - -<p>Vinberoj estas tre oftaj, kaj pro tia kaŭzo tre malkaraj: la Ĥinoj -ilin antaŭgardas en silojn por ilin konservi. Oni trovas strangan -puŝ-veturilon de nur unu rado, uzata por homoj, kaj pakaĵoj. La utilaj -Ĥinaj ĉevaletoj ja ne estas belaj, sed ili povas porti grandan pezon: -kaj, plue, galopi ĉe kursoj pli rapide ol oni kredus. Vintra-sezonaj -partioj ekskursas per kanaloj kaj riveroj sur loĝboatoj por ĉasi.</p> - -<p>Pasante preter la insulo de "Quelpart," apartenanta al "Korea," ni -trairis la markolojn de "Shimonasaki," kiuj estas fortege fortikigitaj. -Nune, ni estas en la interlanda maro, la fama "Inland Sea" de Japanujo: -la arbare-vestitaj montoj, valoj, kaj insuloj estas treege pentrindaj, -sed la ŝipo, pasante meze, estas tro malproksima de ambaŭ bordoj por -ilin efektive vidi.</p> - -<p>"Kobe" ne estas granda haveno laŭ larĝeco, tamen estas tre negocema: -konstruaĵoj, kaj stratoj troviĝas en bonega ordo. Japanaj -puŝveturiloj, nome "Jinrickshaw" (ĝinrikŝa, aŭ, ŝerce, kvankam -litere, "pull-man-car"), estas komfortaj rimedoj por vojaĝi tra la -tiamaj krudaj enlandaj vojoj, kaj la "kuli" trenistoj kuras rapide po -ĝis eĉ kvardek mejlojn ĉiutage. Aranĝinte pri prezo ĉe la estro, la -trenistoj sin tenas honeste kontraŭ kontrakto: ili malmulte manĝas, -kaj trinkas nur buŝumetojn da "Saki," speco de rizbiero, ordinare -trinkata varme: mi ĝin trovis tre plaĉan kiam bone fabrikita. Mi ofte -miras, kial oni ne ĝin enkondukas en Hindujon; estus multe pli saniga -ol la nunaj krudaj alkoholaj likvoroj, kiel, "<i>Toddy</i>," kaj "<i>Arrack</i>."</p> - -<p>Oni ĉiam uzas tiujn puŝveturilojn por enlandaj ekskursoj; unu por si -mem, kaj alia por porti nutraĵojn, pakaĵojn, k.t.p.</p> - -<p>Estas iom strange, sed tiuj ĉi trenistoj povas fari kurson pli rapide -kun sia veturilo, ol sen ĝi.</p> - -<p>Klimato estas tre agrabla. Kompreneble troviĝas multaj butikoj por -vendo de ĉiaspecaj kuriozaĵoj. Manko de sciado de la Japana lingvo -estas ja bedaŭrinda, kaj oni sopiras je la divastigado de Esperanto, -kiam la graciaj servistinoj ĉe la "Tea-houses" (te-servejoj) rideme -oferas nutraĵon.</p> - -<p>Multaj vidindaj ekskursoj troviĝas apude: ekzemple, al "Ozaka" la -"Birmingham" kaj "Venezia" de Japanujo, kie estas multe da fabrikejoj: -ankaŭ la Monerfabrikejo imperia.</p> - -<p>Oni devus neniam fari tiajn ekskursojn ne portante sian pasporton, preta -por montri kontraŭ postulo de policano, hotelestro, stacidomestro, -k.t.p.: alie, oni eble forkondukos vin al ia urbomagistrato por -ekzameno.</p> - -<p>La Kastelo, kun ĝia milita garnizono kaj armilejo, ne devus esti -forgesata. Kelkaj ŝtonoj uzitaj por ĝia konstruaĵo estas mirinde -grandaj, malfacile estas figuri kiel oni povis ilin meti en ilian lokon, -ĉar ili estas multe pli grandaj ol tiuj en la piramidoj de Egiptujo: -tamen, oni parolas pri ankoraŭ pli grandaj en "Korea." La banejoj de -"Arima" estas apude, kaj donas okazon por provi vian taŭgecon pri -marŝi, kun "kuli" portanta viajn necesaĵojn, pakitajn en Japanaj -korboj. Tie la du seksoj kune banas, kaj tre modeste: strange estas, -kontraŭ Eŭropa sperto, ke ĉie nudaj popoloj estas pli modestaj ol -tiuj vestitaj: tio estas mia propra sperto en Hindujo, ĉe la insuloj de -"Andamans": kaj mi vidas ke Sir Charles Eliot simile rimarkas rilate la -enlandaj loĝantoj de Orientafriko, en sia ĵus-eldonita verko.</p> - -<p>Li ankaŭ skribas pri la lingvo "Swahili," kiu tie estas la Esperanto -inter la enlandaj gentoj, kiel "Hindustani" inter tiuj de Hindujo.</p> - -<p>La banoj mem estas tre delogantaj pro la ruĝkoteco de la varma akvo: -tamen, multe da Japanoj tie kunvenas.</p> - -<p>Sendube, kiel multe da aliaj malagrablaj aferoj, ili estas bonaj por la -sano.</p> - -<p>La vojirado de "Kobe" al la haveno de "Yokohama" daŭras dudekkvar -horojn: oni povas ankaŭ tien iri per fervojo. Dum preskaŭ la tuta -daŭro laŭ la marbordo, oni rigardas la sanktan monton de "Fuji" -(<i>yama</i> signifas monto: Fujiyama).</p> - -<p>Tie ĉi ni lasis la vaporŝipon, ĝis reveno tempo.</p> - -<p>Hoteloj, Kluboj, konstruaĵoj, stratoj, elektralumo, tramvojoj, butikoj, -k.t.p, estas ĉiuj<span class="pagenum">151</span> laŭdindaj. Kuriozaĵoj el elefantosto, ĉizita -ligno, kuprafundaĵoj, lakaĵoj, porcelano de "Satsuma," "Cloisonne," -k.t.p., estas montrataj por vendi ĉe multaj superaj magazenoj, kaj oni -povas aĉeti ĉiaspecojn da Eŭropaj provizaĵoj kaj vestaĵoj.</p> - -<p>Ĉe la publika Vendejo frue matene oni certe devus iri vidi la lokajn -specojn da nutraĵoj, ekzemple, fiŝoj, legomoj, k.t.p.: oni tie -rimarkas kankrojn de malgrandaj korpoj kaj treege longaj kruroj, -fazanojn kun dudekfuta mez-vosta plumo.</p> - -<p>Estas multe da vidindaj lokoj apude: la "Daibuts" ĉe "Kamakura," -grandega kuprafandaĵo, reprezentanta "Buddha," montranta la saman -trankvilan pripensan vizaĝon, kiel tiu Dio ĉe la Birmanaj "Pagodas." -Ankoraŭ la temploj de "Hachiman": la insulo de "Enoshima," k.t.p.: -kvankam iaj temploj estas treege belaj, kaj multekostaj, eĉ ĝis -milionoj da livroj, tamen, ĉiodirite, oni iom laciĝas je tia aro de -vidaĵoj.</p> - -<p>Sed unu, nur videbla ĉiujare je fino de Oktobro, nin allogas: t.e., la -vivantaj floraj "tabloj," kiel teatraĵoj, fabrikitaj el kreskantaj -"Chrysanthemums": per kiuj la koloro de vizaĵoj, kaj vestaĵoj, kaj eĉ -la formoj de la aktoroj estas fidele imititaj.</p> - -<p>Pasante trans la ponto, super la fosaĵo kiu kuras ĉirkaŭ "Tokio" oni -admiros la amason en somero, de rozkolore randitaj "Lotus" floroj -(akvolilioj), starantaj el malpalaj grandaj folioj kiuj kovras la -supraĵon de la akvo.</p> - -<p>Oni devus viziti la novan teatron, enhavante 2,500 personojn, el kiuj -plimulto sidiĝas sur planko en malgrandaj loĝioj: laŭ Eŭropa -vidpunkto, la Japanaj teatraĵoj estas tro daŭrigataj, kaj pro tia -kaŭzo tre enuigantaj.</p> - -<p>La vidinda Muzeo troviĝas en la Parko de "Ueno," kiu estas vere simila -al ia Angla Parko.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-15" class="article" lang="eo"> -<h3>DIVERSAJ AVIZOJ.</h3> - - -<p>Sur paĝo 68 de nia nuna Volumo ni presigis "Antaŭ la Rigardo de la -Vivo." De tiu ĉi la originalo estis verkita de la fama Rusa verkisto, -Maxim Gorky.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>"Ĉielo kaj Tero" estas tre belforma traduko de la poemo de Byron, -verkita de D<sup>ro</sup> Noel, la eminenta Esperantisto en Nancy. (54 grandaj -paĝoj. Kosto 1 ŝilingo, ricevebla de S<sup>ro</sup> Frecot, 35, rue Ste. -Catherine, Nancy, France).</p> - -<hr class="short" /> - -<p>"Esperanta Fonografio, Alfarado de la Sistemo Pitman," verkita de A. W. -Lyndridge, estas 24 paĝa verkito, kosto 1 ŝilingo, de la Aŭtoro, -Esperanto House, Southend-on-Sea.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Tiuj Esperantistoj kiuj interesiĝas je la diversaj fonografiaj sistemoj -ankaŭ plezure legos la "Lernolibro de Esperanta Stenografio" (Unuiga -sistemo Stolze-Schrey), verkita de nia agema amiko, Pastro F. -Schneeberger. Kosto 1 franko, de la Aŭtoro (Laufen, Svisujo), aŭ de la -firmo Hachette, la eldonistoj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>La "Kurso Tutmonda de la Lingvo Internacia Esperanto," verkita de Emilo -Gasse, nia sindona Havra kunbatalanto (elpensinto de la bela internacia -signo, k.t.p.), estas valora aldono al nia jam granda lernolibraro. -Verkita laŭ la Berlitza sistemo, ĝi estas ne nur por Francaj -lernantoj, sed, kiel la titolo montras, por tiuj de la tuta mondo. Kosto -9d., de la firmo Hachette.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>"Matematika Terminaro kaj Krestomatio," verkita de Raoul Bricard, estos -utila teknika verko por matematikistoj tutmondaj. Kosto 9d., 60 paĝoj, -de la firmo Hachette.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Ni deziras kore danki la multajn amikojn, kiuj sendis al ni -Kongres-fotografojn kaj lokajn gazetojn kun raportoj pri la Kongreso. -Neniam antaŭe la afero estas ricevinta tian bonegan reklamadon, kaj -ĉiamaj devas esti ĝiaj fruktoj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>La tria numero de <i>Tra la Mondo</i> enhavos pli ol 40 ilustraĵoj, el kiuj -dek estas pri la Kongresvojaĝo al Anglujo. Oni povas ricevi la gazeton -ĉe la B.E.A., 13, Arundel Street, Strand. Jara abonpago, 6 frankojn.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Ni plezure anoncas, ke la venonta eldonado de <i>Cassell’s Popular -Educator</i>, kiu aperos je Sept. 25, enhavos serion da Esperanto lecionoj, -verkitaj de S<sup>roj</sup> G. W. Bullen & E. A. Millidge.</p> - -<p>Sendube la akcepto de Esperanto en tiu ĉi revuo, kiel egalulo kune kun -la aliaj lingvoj, antikvaj & modernaj lernotaj, multe helpos al la -disvastigado de Esperanto en Angle-parolantajn landoj.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-16" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">152</p> -<h3>VIRINO LA NEKOMPRENEBLA. (Parto II.).</h3> - -<p class="center">El "De Omnibus," humora verko de Barry Pain.</p> - -<p class="center">Tradukis Geo. C. Law, kun afabla permeso de la verkisto, kaj T. Fisher -Unwin, la eldonisto.</p> - - -<p>Mi kutimas je la virinoj kiuj daŭrigas la faradon de demandoj, sed tiu -kiu daŭrigas respondi kiam oni ne demandas pri io—mi opinias ke ŝi -estas pli malbona.</p> - -<p>"Mi volas paroleti kun vi," diris unu el tiu gento al mi, "kiam vi -finigis la disdonon de biletoj."</p> - -<p>"Vi komencu," diris mi.</p> - -<p>"La maniero laŭ kiu la interno de tiuj ĉi omnibusoj estas meblitaj -estas tre malsaĝa," ŝi diris.</p> - -<p>"Mia koro, dum multaj jaroj rompiĝas pro tio," mi diris.</p> - -<p>"Ĉu vi ne komprenas ke ŝtofo kun tia supraĵo kaptas la polvon kaj -koton? Mi hontas sidiĝi sur ĝi."</p> - -<p>"Mi mem," mi diris, "mi stariĝas. Mi evitas tion tiamaniere."</p> - -<p>"Tio kion oni bezonas en Londona omnibuso," diris ŝi, "estas -apartigeblaj kusenoj kun moveblaj kaj laveblaj kovriloj, kaj kun glata -kaj polurita supraĵo kiu ne tenas la polvon."</p> - -<p>"Se vi rediros tion malrapide mi elskribos ĝin kaj donos ĝin al la -estro kiam mi revenos al la omnibusejo, tiun ĉi nokton. Sed ne tre -utilas paroli al li. Vi komprenos ke kiam infanoj rompas la kolon en tiu -ĉi omnibuso la kompanio devas kompensi; kiel estas nur juste."</p> - -<p>"Kiel tio rilatas je la afero?" diris ŝi.</p> - -<p>"Tiel maniere," diris mi. "Kiam oni metas infanojn sur glatan supraĵon -en saltanta omnibuso, ili malsupren glitas kaj rompas sian kolon sur la -planko. Ni provis ĝin kaj ni devis kompensi."</p> - -<p>"Vere?" diris ŝi.</p> - -<p>"Vi povas veti vian vivon pro ĝi," diris mi. "Poste ni provis nian -nuntempan ideon, kiu estanta velura, aŭ iom velurema, tenas la -vestaĵojn de infano kiu ne povas gliti. Se oni metas infanon sur unu el -tiuj ĉi seĝoj, la sola metodo movi lin estos ke la patrino devos levi -lin en suprena direkto. Tiu ĉi metodo estis speciale elpensita por ni."</p> - -<p>"Nu, mi ĝis nun ne sciis tion," diris ŝi, kaj mi ankaŭ tiel opiniis.</p> - -<p>Nu, eble vi imagos ke tio sufiĉis, sed ne. Tiuj spertaj personinoj -scias preskaŭ ĉion, kaj ili ne povas enteni ĝin,—ili devas disdoni -kelkon.</p> - -<p>"Ĉu vi scias," diris ŝi, "ke mi estas elpensinta planon kiu devas -interesi la omnibusistojn? Ĝi senigas la eblecon malhonestiĝi, kaj -tiel evitas ĉiujn tentojn."</p> - -<p>"Jes," diris mi, "ni terure suferas pro tento, sed ne estas -malhonestiĝi."</p> - -<p>"Vi intencas diri—ebriiĝi?"</p> - -<p>"Ne," diris mi, "estas mortigi, kune kun la uzo de malbona lingvaĵo."</p> - -<p>"Ho! vi ŝercas!" diris ŝi.</p> - -<p>"Nu," diris mi, "tia interparolado igas viron ŝercema, ĉu ne!"</p> - -<p>Ne, mi ne komprenas la virinojn.</p> - -<p>Unu el la temoj de ilia kredo estas, ke io kio okazas sur omnibuso estas -la kulpo de la omnibusisto. Virino eniras blankan <i>Putney</i> omnibuson kun -<i>Putney</i> presita ĉie sur ĝi, kaj la omnibusisto preskaŭ eksplodanta -kriegante <i>Putney</i>. Ŝi pagas la monon, ne demandas, sidadas ĝis la -vetura fino, kaj tiam ŝi diras:—"Tiu ĉi ne estas <i>Kilburn</i>. Kaj kial -vi ne diris ke tiu ĉi ne estas <i>Kilburn</i> omnibuso kiam mi eniris?"</p> - -<p>Ho, jes, ni estas kutimataj je tio. Kia ajn okazas, ni estas kulpaj. Nu, -okaze, poŝo estas rabata sur mia omnibuso, la seĝoj estantaj -aranĝitaj tre oportune por poŝrabado. Ne estas ĉiam eviteble. -Kompreneble mi malfermadas miajn okulojn, kaj kiam mi opinias ke ia viro -estas suspektinda, li ne ricevas ian oportunon sur mia omnibuso. Tamen, -la poŝrabistoj estas tiel ruzaj ke okaze estas neeble observi ilin.</p> - -<p>Antaŭ ne longe, dum mi estis staranta sur la omnibuso, mi sentis -ombrelon tiklantan post mian kolon. Mi turniĝis, kaj estis ekscitata -virino malsupreniranta kaj ekkrianta, "Haltigu la omnibuson! mia monujo -estas ŝtelita!" Nu, mi haltigis la omnibuson. Estis tri viroj sur la -omnibusa supraĵo, krom tiu ĉi maljunulino, kaj ŝi kulpigis ĉiun -ŝtelinte ŝian monujon.</p> - -<p>Tiam ŝi turniĝis al mi kaj diris ke estas mia kulpo permesinte -poŝrabistojn suriri la omnibuson, kaj ke eble ili pagis min por la -permeso, kaj ke eble mi mem estis ŝtelinta ŝian monujon. Policano -alproksimiĝis, kaj ŝi demandis lin kial li estis tie se la sinjorinoj -perdas monujojn. Li eltiris sian notlibron kaj elskribis ĉion—nombrojn -kaj nomojn kaj adresojn, kaj la kolorojn de la ĉevaloj. La Ĉielo scias -tion kion li ne elskribis. Post ĉirkaŭ kvin minutoj, ni ree formovis -kaj la homamaso malaperis. Ni ne estis veturintaj pli ol 100 jardoj kiam -tiu benata ombrelo frapis min<span class="pagenum">153</span> denove sur la kolo. "Nu, sinjorino," mi -diris, pacience, "kaj kion vi perdis nun?"</p> - -<p>"Ho," ŝi diris, "mi estas trovinta mian monujon. Almenaŭ, mi ĵus -memoras ke mi ne alportis ĝin tien ĉi, nur la pencojn por la vetura -kosto. Kia malsaĝulino mi estas! Sed kial vi ne memoris ke mi ne havis -mian monujon kiam mi pagis vin?" Mi ne respondis unu vorte. Mi malestime -rigardis ŝin, turnis mian dorson, kraĉis sur la straton, kaj komencis -fajfi. Se io instruos viron pri ĝentileco sub enuigaj cirkonstancoj, -estas estante omnibusisto.</p> - -<p>Okaze, mi utiligas sarkasmon. Mi memoras ke mi tiel agis kun unu el tiuj -dimanĉaj fraŭlinoj. La maniero en kiu fraŭlinoj vestiĝas nuntempe -estas nekomprenebla je mi. Ekzemple, ordinara fraŭlino kiu perlaboras -po 10 livroj kun manĝadoj ĉiujare. Rigardu ŝin dum ŝia libera -dimanĉo kiam ŝi estas eniranta omnibuson ĉe la <i>Marble Arch</i>. Ho, -estas mirindege! Pri vestaĵoj kaj stilo ŝi kaŭzus la Imperiestrinon -de Ĥinujo malesperi kaj forlasi la veŝtiĝarton. Nu, mi ne intermetas -min en aliaj viraj aferoj. Kiam ’Ankin venas al mi kaj demandas ĉu la -arbitra konduto de la Regnestraro ne boligas mian sangon, mi diras al -li—ne—, ĉar mi opinias ke mia sango nek estas afero de la -Regnestraro, nek la Regnestraro afero de mia sango. Kiel mi diris, mi ne -intermetas min, kaj se ordinara fraŭlino preferas vesti sin per la tuta -mono kiun ŝi povas prunte preni, ne estas mia afero, kaj mi esperas ke -tio estas plezuro al ŝi. Sed la fierecon de tia gento mi ne povas -ŝati, kaj mi vidas ke fraŭlinoj kiuj kondutas sin ordinare, tuj kiam -ili orname vestiĝas, fariĝas fieraj. Kia estas la kaŭzo? Mi scias -tion kio mi estas kaj mi scias tion kio ili estas. Ili povas vestiĝi -ĝis ilia vizaĝo nigriĝas, kaj ili ne trompas min. Tial ĉu estas eble -ke mi permesos tian genton marŝi super mi? Certe ne.</p> - -<p>Ian dimanĉan nokton unu el tiu ĉi gento altiris la omnibuson. Ni pli -malrapidiĝis, kaj eble estis movantaj po unu colo hore. Sed tio ne -kontentigis ŝin, kvankam ŝi povis eniri tiel facile kiel kisi vian -manon, kaj tie mi estis staranta kun mia brako etendata preta entiri -ŝin por ke ŝi ne difektiĝu. Ho, ne! Ne estis sufiĉe bone por ŝia -fraŭlina moŝto.</p> - -<p>"Kiam vi haltigos la omnibuson," ŝi diris, "mi eniros, kaj ne antaŭe."</p> - -<p>Humile kaj pacience mi haltigis la omnibuson, kaj ŝi eniris. Ŝi -sidiĝis kaj elmontris sian pencon. "Jen, prenu ĝin," ŝi diris.</p> - -<p>"Dankon, fraŭlino, mi prenos ĝin kiam mi kolektas la monpagojn, kaj ne -antaŭe,"—tiel maniere eĥoanta ŝiajn vortojn en ruza maniero.</p> - -<p>Tiel, por pli enuigi min, ŝi diris, "Tiu ĉi omnibuso iras malrapide. -Ĉu vi ne bonvolas supreniri kaj peti la veturigiston plirapidigi la -ĉevalojn?"</p> - -<p>"Ne," mi diris, "mi ne bonvolas. Sed se vi deziras rapidi por remeti la -vestaĵojn en komodon, antaŭ ol via mastrino revenos kaj eltrovos ke vi -prunte prenis ilin, mi havos plezuron alvokante fiakron."</p> - -<p>Ho, ŝi tute ne ŝatis tion, mi sciigas vin. Ŝi povis diri nenion, -almenaŭ nenion gravan. Kompreneble, ŝi komencis kalumnii min, sed mi -baldaŭ haltigis ŝin. Mi diris al ŝi ke mi neniam permesis tian -lingvaĵon en mia omnibuso, kaj mi ne komencus pro ŝi. Ŝi devos aŭ -fermi la buŝon aŭ eliri.</p> - -<p>Ne, mi ne volis esti malĝentila, kaj mi malamas esti malĝentila. Ne -estas trovebla pli trankvila viro ol mi kiam mi estas servata juste. Sed -kiam homoj kiuj ne estas pli bonaj ol mi komencas ordoni min, ne estas -ia kialo doni plezuro je mia elspezo. Se okaziĝas ke estas viro mi -respondas rekte por lia klara nacia lingvo.</p> - -<p>Se estas virino tiam mi provas sarkasmon.</p> - -<p>Jen estas alia okazo.</p> - -<p>Mi estis promenanta en la strato, preteriranta fruktistejon, kiam subite -granda amaso da grajnoj kaj ŝimo (kiu estis oranĝo en siaj pli bonaj -kaj feliĉaj tagoj) venis fluganta tra la aero kaj eksplodiĝis sur mia -vizaĝo. Feliĉe mi ne estas kion oni nomas pasia viro. Mi ĵus rigardis -en la butikon kaj vidis la virinon kiu ĵetis ĝin. Tiel mi diris -sarkasmeme: "Ĉu estas vi, sinjorino, disdonanta viajn senpagajn -fruktojn?"</p> - -<p>"Ho, la Ĉielo!" ŝi diris, "ĉu vi intencas diri ke ĝi frapis vin?"</p> - -<p>"Jes," mi diris, "tia estas la fakto de la okazo."</p> - -<p>"Ho, nu," ŝi diris, "mi estis sidanta tie ĉi eltiranta la putrajn, kaj -mi vidis neniun preterirantan. Mi intencis ĵeti ĝin en la defluilon. -Mi ne celis ĝin al vi; mi estas certa ke ne."</p> - -<p>"Ne," diris mi, "mi ne estis via celo. Tio estas la kialo de mia plendo. -La plej proksiman tempon, kiam vi estas forĵetanta unu el tiuj ĉi -pecegoj da malsana oranĝaĵo, mi estimos ĝin kiel personan favoron se -vi celos ĝin al mi. Tiam vi ne frapos min!" Nu, tio kolerigis ŝin. Ŝi -levis unu el la putraj kaj demandis ĉu mi donos aminde al ŝi oportunon -por instrui min pli bone. Pro kuraĝo, mi diris, "Tute bone, ĵetu!" Mi -estis staranta en la enirejo, kaj ŝi elĵetis. Ĝi maltrafis min kaj -frapis junan policanon starantan ekstere tute en la okulo. Tio donis al -mi bonan ridegon. Kaj jen estas alia ekzemplo simila, kie mi sufiĉe -suferis por sarkasmigi bovinon.</p> - -<p>Mi estas omnibusisto, tio kio mi estas. Ŝajnas simple, ĉu ne? Iel, mi -mem ne malfacile komprenas miajn devojn. Mi scias por kio mi estas -pagata, kaj mi faras tion.—(<i>Daŭrigota</i>).</p> -</div> - - -<div id="est2-10-17" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">154</p> -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<p class="center"><i>La aŭtoro rizervas ĉiajn rajtojn.</i></p> - - -<p>"Ĉe la tablo vi trovos ke via plej proksima najbaro estas treege -silentema. Ĉiuj ni estos al vi tre dankaj se pri io ajn vi povos lin -interesigi. Sed vi devas komenci la aferon. Se vi ne unue parolos al li, -li certe ne parolos al vi."</p> - -<p>"Ĉu estas tiel?" mi respondis. "Nu, mi mem estas silentema."</p> - -<p>Mi vizitis akvosanigejon en unu el la Nordaj partoj de Anglujo. La -karakteron de mia tiea tablokunsidanto tiu ĉi fragmento de konversacio -sufiĉe montros. Tutan semajnon ni sidis flanko ĉe flanko kaj -interŝanĝis ne eĉ unu vorton. Lin mi estis decidinta ataki per lia -propra armilo. Mi uzis ununombron ĉar li posedis nur tiun solan armilon -de silento. Unu sentencon li fine elŝutis al mi: "Umph! ŝajnas ke ni -estas ambaŭ silentemaj."</p> - -<p>"Jes," kaj kontraŭ <i>li</i> mi refalis en unu silenton kiu daŭris ankoraŭ -tri tagojn. Eble mi devas diri ke mi "falegis" en silenton, se nur por -montri la profundegecon de tiu silento.</p> - -<p>Li kapitulacis. Unu tagon kiam ni ĵus estis finontaj la tagmanĝon -subite li demandis: "Ĉu vi ludas la ŝakludon, sinjoro?"</p> - -<p>"Jes, sinjoro, mi ĝin ludas."</p> - -<p>"Bone! Mi pensis tion; vi tre scias silenti. Se vi konsentos ni ĝin -ludos kune."</p> - -<p>Kaj ni faris tion, ludante ne unu solan ludon sed multajn ludojn. Mian -iam silentan kunsidanton mi trovis tre lerta, tre informplena kaj tre -aminda.</p> - -<p><i>El plenega karafo oni malfacile elverŝas la akvon.</i></p> - -<p>Inter tiu aminda silentemulo kaj la Amerika babilulo, kia kontrasto!</p> - -<p>Okcidenten rapidas la vagonaro. La Amerikano dum kelka tempo rigardadas -al mi. Subite li diras:</p> - -<p>"Diru, fremdulo; vi estas <i>Britisher</i>, ĉu ne?"</p> - -<p>"Pro kio vi pensas tion?"</p> - -<p>"Ho, kredeble vi estas la sola viro en tiu ĉi vagonaro, kiu portas -flanelan ĉemizon."</p> - -<p>[Memorante la varmegecon de la vetero mi mem miras pri tiu vestaĵo].</p> - -<p>"De kie vi venas?"</p> - -<p>"Vi diras ke mi estas Anglo; tial kredeble mi venas de Anglujo."</p> - -<p>Anglon tia respondo estus tuj kaj tute silentigita. Ŝajne ĝi nur vekis -la sciamon de Amerikano.</p> - -<p>"Ho, jes, ĝuste; sed de kie vi <i>nun</i> venas?"</p> - -<p>Tia direkta demando ŝajnis al mi neĝentila. Mi memoris la infanan -ludon "Direkta demandaro kaj malrektaj respondoj." Kaj ekkaptis min -spirito de kontraŭeco.</p> - -<p>"Ĉar la vagonaro iras okcidenten," mi respondis per voĉo malvarma kiel -glacio, "mi supozas ke mi venas de la oriento."</p> - -<p>Mi admiris lian persistecon. Neniel hontigita li senŝancele daŭrigis -la demandaron.</p> - -<p>"Kien vi iris?"</p> - -<p>"Okcidenten."</p> - -<p>"Sed, sed—vi <i>Britishers</i> neniam ŝajnas kompreni simplan demandon. Mi -intencis demandi, "Al kiu urbo vi <i>nun</i> iras?"</p> - -<p>"Jes; mi supozis tion. Ĉu estas multaj interesindaj urboj sur tiu ĉi -fervojo?"</p> - -<p>"Ho, jes." Kaj li komencis longan, kaj (mi devas ĝin konfesi) tre -interesan priskribon pri sia lando kaj tute forgesis demandi kion mi -manĝis je la matenmanĝo.</p> - -<p>Poste mi bedaŭris mian rezervemon. Mi rakontis al Amerikano pri la -scivolulo. "Ne," ŝi diris, "li ne estis scivolema. Li estis nur -bonkora, kaj vidante ke vi estas fremdulo li deziris helpi al vi. Se vi -estus dirinta al li viajn intencojn vi de li estus ricevinta tre utilajn -konsilojn. En la ŝtatoj ni havas multajn tiajn personojn."</p> - -<p>Tiam mi hontiĝis pri mia malboneco kontraŭ li. Tamen ne estas ago de -saĝulo malŝtopi botelon per tranĉilego. La korktirilo agas iom malpli -direkte sed multe pli efike.</p> - -<p>Tra la vagono konstante trapasas kolportistoj kiuj vendas la plej -diversajn objektojn. Mi jam antaŭe aĉetis libron. Kaj nun, kiam sur -tiun malmolan benkon mi vane serĉas lokon sur kiun mi povos restigi la -kapon, mi vidas vendiston de kapsubportiloj. Al li mi signalas, kaj sur -la postan parton de la benko li surfiksas ilon kiu laŭ formo similas al -treege malgrandigita dormĉambra spegulo. Al si per aksoj alfiksita -kvazaŭ duonkadro entenas la iom kurbitan subportilon sur kiun, -restiginte la kapon, mi sentas tiel kiel se mi ĝin metis sur la kusenon -de luksa seĝego.</p> - -<p>Nun la kondukisto eniras por ekzameni la biletojn, kaj tie ĉi mi diros -parenteze ke Amerikano ofte aĉetas duone uzitan bileton. Ni supozu ke -vojaĝanto aĉetas de la fervoja kompanio bileton rajtigantan veturi de -A ĝis C, sed, pro ia kaŭzo li ĉesigas sian vojaĝon ĉe B. Ĉu li, -pro tio, devas<span class="pagenum">155</span> perdi sian <i>rajton</i> daŭrigi la vojaĝon de B ĝis C? -Neniel!</p> - -<p>Li vendas la bileton (kompreneble ĉe tre malkara prezo) al (ni diru), -la plej proksima tabakvendisto, kiu siavice faras sian profiton vendante -ĝin al iu vojaĝonta ĝis C. Tiamaniere aĉetante bileton Amerikano -ofte vojaĝas tre malkare. Mi citas tabakvendiston kiel ebla aĉetinto, -ĉar ofte mi vidis anoncojn pri duoneuzitaj biletoj en la fenestroj de -tabakvendejoj, sed kredeble ili ne estas la solaj personoj kiuj aĉetas -kaj vendas tiajn biletojn.</p> - -<p>Eble la sekvanta rakonteto lumigos sur tiun kutimon. Ĉar la onklino kaj -mi mem ofte interrompis la vojaĝadon por vidi la diversajn urbojn kiuj -troviĝas sur la vojo, mi komencis timi ke ni atingus la templimon de -niaj biletoj antaŭ ol atingi la finon de nia vojaĝo.</p> - -<p>Mi, tial, iris al la stacidomo kaj trovinte biletiston montris al li la -biletojn kaj demandis: "Ĉu vi bonvolos diri al mi ĝis kiam mi povos -uzi ĉi tiujn biletojn?"</p> - -<p>Jen lia respondo: "Nu, fremdulo, mi kalkulas ke vi povos ilin uzi ĉe iu -ajn tago dum la venontaj centjaroj."</p> - -<p>Mi pensas ke tio plene klarigas la aferon. Biletoj estas (aŭ tiam -estis) transporteblaj kaj ne havas templimon.</p> - -<p>Laŭ formo la biletoj estas longaj. Tiujn kiujn mi aĉetis estis strioj -de papero kiuj tre utilus por montri la pagon en libro. La ekzameno de -ili estas afero tre facila, ĉar ĉiu vojaĝanto portas la sian en la -bando de sia ĉapelo. La kondukisto ne bezonas demandi la biletojn, sed -foje li rektigas unu kiu estas kurbiĝinta aŭ kies surskribon li ne -povas facile legi. Se la vojaĝanto estas metinta sian ĉapelon sur la -retbreton li nur montras sur ĝin per la fingro, sed plej ofte la -kondukisto ne bezonas tiun montron. Ŝajnas al mi ke li scias al kiu -apartenas ĉiu ĉapelo.</p> - -<p>Dum kelka tempo la fumo de la lokomotivo eniras la vagonon, sed la tago -estas tiel varmega ke oni ne kuraĝas fermi la fenestrojn. Sur la -paĝojn de mia libro fummakuloj kolektiĝas pli rapide ol mi povas ilin -forbrosi. Ili ankaŭ kolektiĝas sur la palajn vestojn de nigrulo, kiu -estas tre bele, eĉ elegante vestita. Subite li sin levas, el iu loko -eltiras broseton kaj zorgege sin brosas.</p> - -<p>Tiun zorgan brosadon li refaras ĉiu kvarono da horo, ankaŭ donante al -si kelkajn intertempajn brosetojn, tiel ke, kiam finas la vojaĝo, oni -vidas multajn fumenigritajn blankulojn kaj unu belege kaj pure vestitan -nigrulon. Sur lia vizaĝo fummakuloj ne vidiĝas.</p> - -<p>Mi dubas ĉu en la Sudaj Statoj estus permesite eĉ al tiel eligante -vestita nigrulo veturi en tiu sama vagono kun blankuloj. Ĉe unu suda -stacidomo mi vidis la avizon: "Salono de atendo por koloritaj virinoj."</p> - -<p><i>Klang!</i> Sur la bolilego de ĉiu Amerika lokomotivo troviĝas granda -flavkupra sonorilo de kiu ŝnuro eniras en la lokomotivestrejon. Mi ofte -aŭdas tiun sonorilon ĉar se eĉ bovino eraras sur la rejlojn oni tiras -la ŝnuron.</p> - -<p><i>Klang, klang, klang!</i> Ni trapasas negrandan urbon. Ĉevalojn, -veturilojn, virojn, virinojn, geinfanojn mi vidas, kiujn neniu barilo -apartigas de la ega kaj rapida vagonaro.</p> - -<p>Kiel en Anglujo tramveturilo trakuras stratojn tiel tie ĉi la vagonaro -trakuras ilin. Nur la sonorilo, per laŭtega voĉo, kriegas: <i>Klang!</i> -Jen la vagonaro! <i>Klang!</i> Flanken ĉiuj! <i>Klang!</i> Mi rapidas! Mi ne -povas halti! Flanken! Flanken! <i>Klang, klang, klang!</i></p> - -<p>Mi ne diros ke mia koro estis en la buŝo sed certe mi pli trankvile -spiradis kiam ni estis ankoraŭ en kamparo.</p> - -<p>Eĉ tiuj ĉi ordinaraj vagonoj enhavas lavejon kaj ujon de glaciigita -akvo, k.t.p. En la proksima fragmento mi esperas ion diri pri la -<i>Pulman’a</i>-vagono.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-18" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">EL LERMONTOV.</h3> - -<p>Tradukite de R. Frenkel (Siberia).</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ĉe sanktoloĝeja la pordeg’</span> - <span class="i2">Almozon petis la staranto,</span> - <span class="i0">Senforta kaj de malsateg’,</span> - <span class="i2">De la soifo suferanto.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Peceton nur ja da la pan’</span> - <span class="i2">Tremanta kun rigard’ li petis,</span> - <span class="i0">Kaj ŝtonon iu en la man’</span> - <span class="i2">De la petanto tiu metis!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Petegis tiel ankaŭ mi</span> - <span class="i2">Kun larmoj kaj kun la turmento</span> - <span class="i0">La amon vian—kaj de vi</span> - <span class="i2">Trompita estis mia sento.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-10-19" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">156</p> -<h3>LA PAPO MORTIS.</h3> - -<p class="center">Alphonse Daudet.—Esperantigis A. Baissac (Constantine).</p> - - -<p>Mi vivis dum mia infaneco en granda Franca urbo dividita en du partojn -de tre obstrukcata, tre movema rivero kiu junfrue naskis en mi emon por -la vojaĝoj kaj pasion por la marveturo. Precipe estis surbordangulo -apud ponteto St. Vincent kiu neniam mi memoras eĉ hodiaŭ senekscite. -Mi revidas la surskribon najlitan pinte de stango: "Cornet: Ŝipoj por -lui" kaj la ŝtupareton kiu atingis la akvon, tute glitigan kaj -nigrigitan de akvumaĵo, la aron da ŝipetoj freŝe pentritaj de helaj -koloroj, ordigitaj malsupre de la ŝtupareto, kviete balanciĝantaj -bordo kontraŭ bordo, kvazaŭ malpezigitaj de la beletaj nomoj blanke -desegnitaj sur lia posto "La Muŝbirdo," "La Hirundo." ...</p> - -<p>Poste, inter la longaj remiloj ankaŭ tutblanke pentritaj kiuj sekiĝis -kontraŭ la deklivo, la nomitan patron Cornet kun lia pentrujo, liaj -grandaj penikoj, lia vizaĝo tanita, fendetita, sulkigita de mil -sulketoj kiel la rivero dum blovas malvarmeta vespera vento. Ho, tiu -patro Cornet! Li estis la Satano de mia infaneco, mia dolora pasio, mia -peko, mia riproĉo de konscienco. Kiom da krimoj liaj ŝipetoj incitis -min por fari! Mi forlasis la lernejon, mi vendis miajn librojn. Kion mi -ne estus vendinta por surakvoveturi posttagmezon.</p> - -<p>Ĉiuj miaj lernokajeroj funde de la ŝipo, mia jako demetita, mia -ĉapelo kapmalantaŭe kaj tra la haroj la bona ventumilbato de la akva -venteto, firme mi tiris miajn remilojn sulkigante la brovojn por tute -ŝajni maljunan marlupon.</p> - -<p>Dum la tuta tempo kiam mi estis en urbo mi restis meze de la rivero, -samspace de la du bordoj kie la maljuna marlupo povis esti rekonata.</p> - -<p>Kia triumfo partopreni al tiu granda movado de barkoj, flosaĵoj, -vaporŝipmuŝoj kiuj ĉiuflanken moviĝis kaj ne tuŝiĝis unuj la -aliajn, nur malkunigitaj de mallarĝa ŝaumobanderolo. Tie estis pezaj -boatoj kiuj turniĝis por eniri la fluon, kaj tio delokigis multajn -aliajn. Subite vaporŝipaj radoj batis la akvon apud mi; aŭ dika ombro -alvenis min, tio estis la antaŭo de boato ŝarĝita de pomoj. "Atentu -do, muŝido!" ekkriis al mi raŭka voĉo; kaj mi ŝvitis, mi baraktis, -implikita en la iro—deiro de tiu rivera vivo kiun la strata vivo -trasuperis senĉese, per ĉiuj tiuj pontoj aŭ pontetoj kiuj aperigis -omnibusojn en la spegulan akvon sub miaj remiloj. Kaj la fluo tiel forta -ĉe la pinto de la pontarkaĵoj, kaj la akvoturniĝoj, la fama truo de -la "Morto-kiu-trompas!"</p> - -<p>Pensu ke tio ne estis malgranda afero por gvidi sin meze de ĉio tio per -dekdujaraj brakoj kaj neniu por teni la direktilon.</p> - -<p>Kelkafoje, feliĉe, mi renkontis la <i>ĉenon</i>. Rapide mi alkroĉiĝis -post tiuj longaj ŝiparoj kiujn ĝi posttiris kaj, la remiloj senmovaj, -sternitaj kiel flugiloj alte flugante, mi lasis min veturi je tiu -silenta rapideco kiu ŝajnis tranĉi la riveron per longaj -ŝaŭmorubandoj kaj malaperigis ĉiuflanke la surbordajn domojn. Antaŭ -mi, malproksime, tre malproksime mi aŭdis la unutonajn batojn de la -ŝipŝraŭbego; hundo kiu bojas sur unu el la ŝipoj kie forflugas el -malalta kamentubo, iom da fumo, kaj ĉio kredigis al mi kvazaŭ grandan -vojaĝon kun la mara ŝipvivado.</p> - -<p>Bedaŭrinde tiuj renkontoj maloftaj estis. Plej ofte estis necese ke mi -remu kaj remu dum la sunaj horoj. Ho tiuj tagmezoj kun la suno alfalante -rekte sur la riveron; ŝajnas al mi ankoraŭ ke ili min bruligas. Ĉio -flamis, ĉio rebrilis. En tiu atmosfero blindiganta kaj suna kiu flosas -super la ondoj kaj vibras je ĉiuj iliaj movoj, la mallongaj subakvigoj -de miaj remiloj, la ŝnuraĵo de la ŝiptiristoj eltiritaj el akvo tute -disfluantaj, pasigis helajn polurarĝentajn lumojn. Kaj mi remis -fermante la okulojn. Iafoje pro miaj energiaj penadoj, pro la -antaŭensalto de la akvo sub mia barko, mi imagis ke rapidege antaŭen -mi iris; sed levante la kapon, ĉiam mi vidis la saman arbon, la saman -muron kontraŭ mi.</p> - -<p>Fine post multaj fortuzoj, tute ŝvita kaj ruĝa pro varmeco mi sukcesis -foriri el la urbo.</p> - -<p>La bruego de la malvarmaj banejoj, lavŝipejoj, enŝipigejoj -malpligrandiĝis. La pontoj maloftiĝis sur la bordoj plilarĝigitaj. -Kelkajn posturbajn ĝardenojn, fabrikejajn kamentubegojn nur oni vidis -de tempo al tempo. Sur la horizonto verdaj insuloj ŝajnis tremi. Tiam -konsumita de laciĝo, mi rifuĝis apud la bordo, meze de la -kankreskaĵoj tute zumaj, kaj tie, duonesveniĝinta de la suno, la -laceco, tiu multepeza varmeco kiu supreniris el akvo stelumita de -larĝaj flavaj floroj, la maljuna marlupo eksangadis el la nazo kaj -longe tio daŭris. Neniam miaj vojaĝoj havis alian finiĝon. Sed kion -vi volas! mi trovis ilin ĉarmegaj.</p> - -<p>Io terura estis la realveno, la reeniro. Kvankam mi revenis per -rapidegaj remilbatoj mi alvenis ĉiam tro malfrue, post la eliro el -lernejoj. La impreso de la tago krepuskiĝanta, la unuaj flamingoj en la -nebulo, la militaj trumpetaj sonoj por reeniri en soldatejojn, ĉio -pligrandigis miajn timojn, miajn bedaŭrojn. Mi enviis la homojn kiuj -pasis, trankvile reenirante en sian hejmon; kaj mi kuris havante mian -kapon pezan kvazaŭ ĝi estas plena je suno kaj akvo kun konkaj ronkoj<span class="pagenum">157</span> -en la oreloj, kaj jam sur mia vizaĝo la ruĝigo pro mensogo kiun mi tuj -diros.</p> - -<p>Ĉar tio estis necesa por ĉiufoje respondi al tiu terura "El kie vi -venas?" kiu atendis min ĉe la pordo. Estis tiu demando, tuj je mia -apero, kiu plej min timigis. Mi devis respondi tie, sur la sojlo, ne -atendante, ĉiam havi ian historion pretan, ion por diri, kaj tiel -mirigan, tiel mirigegan ke, pro surprizo oni forgesu demandi aliaĵojn.</p> - -<p>Tio al mi donis tempon por eniri, retrovi spiradon, kaj por tiun celon -atingi, ĉion mi estus farinta. Mi elpensis malfeliĉegojn, revoluciojn, -terurajn fariĝojn; tuta urba kvartalo kiu brulas, la fervoja ponto -elfalinte en la riveron ... Sed jen tio kion plej forte mi trovis.</p> - -<p>Tiun ĉi vesperon mi alvenis tre malfrue. Mia patrino kiu min atendis de -unu longa horo, staris supre de la ŝtuparo. "El kie vi venas," ŝi -ekkriis.</p> - -<p>Diru al mi kiaj diablaĵoj povas naskiĝi en infana kapo. Nenion mi -trovis, nenion mi preparis; tro rapide mi estis alveninta. Subite min -alvenis ideo freneza. Mi sciis ke la kara virino estis tre pia, -katolikino enradikita kiel Romanino kaj mi respondis al ŝi, spiregante -kvazaŭ pro granda eksciteco: "Ho patrineto ... se vi scius!..." "Kion -do?... Kio okazas ankoraŭ?..." "La Papo mortis." "La Papo mortis!..." -rediris la kompatinda patrino, kaj tre pala ŝi apogis sin kontraŭ la -muro. Rapide mi alpaŝis en mian ĉambron, iom timigita de mia sukceso -kaj la grandegeco de mia mensogo, tamen mi maltimis subteni ĝin ĝis -fino.</p> - -<p>Mi memoras vesperon funebran kaj kvietan, la patro kun malĝoja -seriozeco, la patrino premegita.... Mallaŭte oni parolis ĉirkaŭ la -tablo. Mi mallevis la okulojn, sed mia aventuro estis tiel forgesita pro -la ĝenerala ĉagrenego ke iu ne pensis plu pri ĝi.</p> - -<p>Ĉiu, vice, citis ian virtagon de tiu kompatinda Pio IX<sup>a</sup>; kaj iom post -iom la interparolado perdiĝis en la historio de la Papoj. Mia onklino -Rozo parolis pri Pio VII<sup>a</sup> kiun ŝi tre memoris esti vidinta, trairante -la Sudfrancujo en tiama veturilo inter ĝendarmaro. Oni memorigis la -faman scenon kun la Franca Imperiestro: "<i>Komediante</i>!... -<i>traĝediante</i>!..."</p> - -<p>Eble estis la centa fojo kiam oni rakontis tiun teruran scenon; ĉiam -per la samaj tonaĵoj, la samaj gestoj, kaj tiu neŝanĝebleco de -familiaj tradicioj kiuj, alprenitaj de la posteularo tiaj kiajn ĝi -aŭdis ilin, restas tie, infanaj kaj lokaj kiel monaĥaj historioj.</p> - -<p>Malgraŭ ĉio, iam ĝi ne ŝajnis al mi tiel interesa.</p> - -<p>Mi ĝin aŭskultis kun hipokritaj ekĝemoj, demandoj, ŝajno de malvera -intereso, kaj konstante mi diris al mi: "Morgaŭ matene, sciiĝante ke -la Papo ne mortis, ili estos tiel kontentaj ke iu ne kuraĝos min -riproĉi."</p> - -<p>Tion pensante, malgraŭ mi, miaj okuloj fermiĝis kaj mi vidis, -duondorme, blukolorajn ŝipetojn kun angulo de Saonorivero varmegigita -de la suno, kaj grandajn akvaraneajn piedegojn ĉien kurantajn kaj -sulkigantajn la vitran akvon kiel diamantaj pintoj.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-20" class="poetry" lang="eo"> -<h3>LA KVERKO KAJ LA KANO.</h3> - -<p>Fablo de La Fontaine.—Esperantigita de A. Motteau.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">En tago, kverko diris al kaneto:</span> - <span class="i0">"Vi estus prava pri naturo plendi;</span> - <span class="i0">Eĉ peza estas por vi regoleto.</span> - <span class="i4">Simpla blovo de ventet’</span> - <span class="i4">Aŭ sur lag’ aŭ sur laget’</span> - <span class="i0">Malsupren vian kapon povas sendi;</span> - <span class="i0">Dum mia supro, simil’ al Kaŭkazo,</span> - <span class="i0">Ne nur haltigas la sunradiegojn</span> - <span class="i0">Sed (se por mi prezentas sin l’ okazo)</span> - <span class="i0">Kontraŭbatalas grandajn la ventegojn.</span> - <span class="i4">Nordblovado tio ŝajnas al vi,</span> - <span class="i4">Kion mi apenaŭ sentas blovi.</span> - <span class="i0">Almenaŭ se vi kreskus sub l’ ombraĵo</span> - <span class="i0">Streĉata de mi sur la najbaraĵo,</span> - <span class="i0">Ne tiel certe tiam vi suferus:</span> - <span class="i0">Vento ŝirmilon al vi mi oferus.</span> - <span class="i0">Sed vi naskiĝas sur malseka bordo</span> - <span class="i0">Aŭ de river’, aŭ de torentmalordo,</span> - <span class="i0">Al vi maljusta ŝajnas la naturo."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">L’ arbeto diris:—"Estas ne teruro</span> - <span class="i0">En mia sorto; nobla kamarado,</span> - <span class="i0">Bonvolu pri mi de nun zorgi ne tro.</span> - <span class="i0">Malpli ol por vi estas la ventado</span> - <span class="i0">Por mi timinda. Vento, mia mastro,</span> - <span class="i0">Min certe fleksas, sed neniam rompas:</span> - <span class="i0">Vi baldaŭ vidos ke mi vin ne trompas.</span> - <span class="i0">Jam ventoj ne kurbigis vian spinon:</span> - <span class="i4">Atendu ni la finon."</span> - <span class="i0">Ĵus kiam kano tiel paroladis,</span> - <span class="i4">Plej terura venta blovo,</span> - <span class="i4">Kiun naskis norda kavo,</span> - <span class="i0">El horizontekstremo alflugadis.</span> - <span class="i0">La kverko staras, la kanet’ kurbiĝas:</span> - <span class="i4">Ventblovego duobliĝas,</span> - <span class="i0">Atakas kverkon longe por faligi,</span> - <span class="i0">Kaj fine povas ĝin elradikigi!</span> - <span class="i0">Ĝin, kies kapo preskaŭ trafis nubojn,</span> - <span class="i0">Dum ĝi piedojn sendis en la tombojn!</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-10-21" class="article"> -<p class="pagenum">158</p> -<h3>AUTHORITATIVE TEACHING IN ESPERANTO.</h3> - - -<p>Those who teach Esperanto to English-speaking students often find -themselves called upon to <i>explain</i> certain generally-accepted modes of -expression in the international language. There is no doubt that a -student is perfectly justified in expecting, and should be encouraged to -ask for, a logical explanation and a justification of anything which his -teacher tells him is "good Esperanto." The principles and rules which -Dr. Zamenhof has given us in the <i lang="eo">Fundamento de Esperanto</i> form the -whole of the <i>essentials of the language</i>. No one is entitled to call -himself an Esperantist until he has carefully studied those few -grammatical rules and exercises, and has resolved never wilfully to -disobey them. The excellent <i lang="eo">Sintakso</i> of Dr. Paul Fruictier and the -widely read <i lang="fr">Commentaire</i> of the Marquis de Beaufront -are <i lang="eo">aprobitaj</i> by -Dr. Zamenhof, and are now generally accepted as standard works in the -Esperanto Language. There are others, of course; but he who <i>knows</i> the -three books named knows Esperanto well.</p> - -<p>But the <i lang="fr">Commentaire</i> is in French, and useful only to those who can -read French easily; the <i lang="eo">Sintakso</i> is in Esperanto, and does not treat -of Esperanto from an English point of view; and the <i lang="eo">Fundamento</i> is -merely "law-giving" and not explanatory. We need a good Commentary very -badly in England, for a very large number of our students know too -little of French to derive full advantage from the <i lang="fr">Commentaire</i>.</p> - -<p>To write and speak Esperanto really well one should have a knowledge of -French, or, failing that, should be ever on the alert for the occasional -contributions to the magazines of English commentators. Doubtless a time -will come when the English student will be as well off as the French one -for really reliable and well-written commentaries and dictionaries; at -present he must do the best he can.</p> - -<p>No student need suppose, then, that if he comes across some Esperanto -construction, even in a book which is <i lang="eo">aprobita</i>, that he is compelled -to accept it, if it appear to him to be either illogical, insufficient, -or idiomatic. He must study the books mentioned above, and then use his -critical judgment. This doctrine is not the writer’s own; it emanates -from Dr. Zamenhof himself.</p> - -<p>The English student may find, for example, the clumsy expression <i lang="eo">li -rompis al si la kruron</i>, which means to most foreigners "he broke his -leg," but which to the young English student means "he broke to him the -leg," and which is, after all, <i>idiomatic</i>. No foreign Esperantist could -misunderstand <i lang="eo">li rompis sian kruron</i>, and there is no reason whatever -why that form of expression should not be good, nay excellent, -Esperanto. <i>It is clear, and it is logical, and the best Esperanto style -is that which best fulfils these requirements.</i> The phrase <i lang="eo">kiel eble -plej baldaŭ</i> (or <i lang="eo">plej baldaŭ kiel eble</i>) at first sight looks -idiomatic, but is in reality not so. It does require explanation, -however.</p> - -<p>We are accustomed, in English, to say "as soon as possible" when we mean -"the soonest possible." Careful thought will enable anyone to arrive at -the slight difference in meaning between the two expressions. In "<i>as</i> -soon <i>as</i> possible" we use the same form of words as in an ordinary -comparison—<i>e.g.</i>, "she is <i>as</i> good <i>as</i> she is beautiful"—but we are -speaking of something in the superlative, and not in the comparative, -degree all the time. Thus <span lang="eo">"<i>tiel</i> baldaŭ <i>kiel</i> eble"</span> is not bad -Esperanto; it means literally "<i>as</i> soon <i>as</i> possible"; but whenever we -really mean "the soonest possible" we ought to write <span lang="eo">"<i>plej</i> baldaŭ -<i>kiel</i> eble."</span></p> - -<p class="far_sig sc">Martyn Westcott, F.B.E.A.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-22" class="article" lang="eo"> -<h3>VERA RAKONTETO.</h3> - -<p class="center sc">De P. Chalmers Taylor (9929).</p> - - -<p>Knabeto, kiu havis nur kvin jarojn, estis staranta apud sia patrino, kiu -faras pasteĉon. La patrino diris al li: "Zorgu, Perĉjo, ke vi ne petu -por iom da tiu ĉi pasteĉo, ĉe la noktomanĝo, ĝi estas sole por la -gevizitantoj." "Jes, patrineto mia," respondis la fileto, "mi zorgos."</p> - -<p>Je la vespero, la patro revenis de sia oficejo, la gastoj alvenis, kaj -ĉiuj sidiĝis por partopreni el la manĝaĵoj kiuj estis pretigitaj por -ili. Post la viandaĵoj, la pasteĉo aperis, kaj la fileto per avidaj -okuloj rigardadis ĝin, sed memorante la matenajn vortojn de sia -patrino, li ne kuraĝiĝis peti por iom. La patro iom post iom disdonis -la pasteĉon; fine, turnante sin al sia fileto li diris, "Perĉjo, ĉu -mi donos al vi porcion da tiu ĉi pasteĉo?"</p> - -<p>La kompatinda filo rigardis, unue la patron, poste la patrinon, -nesciante tion, kion li devas diri. La patro ree demandis, "Perĉjo, -kial vi ne respondas? Ĉu vi deziras porcion da tiu ĉi pasteĉo?"</p> - -<p>Tiam la fileto ekplorante diris, "Se vi plaĉos,—patreto,—patrineto -diris,—ke ĝi estas,—sole por la—gevizitantoj!!"</p> -</div> - - -<div id="est2-10-23" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">159</p> -<h3>DIVERSAĴOJ PRI LA ARTOJ.</h3> - -<p class="center">De Walter Dexter, R.B.A.</p> - -<p>Ke la plej granda nombro de niaj nuntempaj konstruaĵoj estas ordinaraj, -kaj eĉ vulgaraj, ne estas neigeble. Pasos multaj jaroj, eble, antaŭ la -stratoj en niaj urboj fariĝos tiel pentrindaj kiel la <i>Chester Vicoj</i>, -aŭ la domoj de la negocistoj, kiuj staras laŭborde de la <i>Amsterdam</i> -kanaloj. Ĝis tia tempo alvenos, ni devas fari ĉion kion ni povas, por -montri al aliaj homoj la belecojn de la konstruaĵoj mezepokaj, kaj de -la <i>Renaskiĝo</i>, kaj tiel ni helpos fari amason de opinio publika, kiu -ne volos permesi ke oni detruu tiujn memorigojn de tempo pli pentrinda -ol la nia.</p> - -<p>Estus bone, en multe da ekzemploj por la urbkonsilantaroj (konsilata de -komitatoj de lokaj historiskribantoj, artistoj, arĥeologiantoj kaj -aliaj kapabluloj) aĉeti la malnovajn konstruaĵojn kiuj staras interne -de la urbaj limoj. Jam tiaj konstruaĵoj estas la solaj vizitindaĵoj -por la tuta mondo, kiujn havas multe da malgrandaj urboj. Kaj, en la -venontaj tagoj, "la viro sur la strato" lernos ami la artajn -arĥitekturaĵojn kiuj estis produktataj de liaj praavoj, kaj ne restos -kontenta ĝis lia propra domo ankaŭ estas interesa kaj bela.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>S<sup>ro</sup> Harry Quilter diras, en sia ensorĉa verko <i>Sententiæ -Artis</i>:—"Granda lernejo de pentrarto estas neebla en la nuntempo, -esceptinte ke ni povos aliigi, <i>unue</i>, la spiritajn kutimojn de la -artistoj, <i>due</i>, la spiritajn kutimojn de la societo, <i>trie</i>, esceptinte -ke ni povos provizi la popolon kun instinkto kiun ili ne posedas, -<i>kvare</i>, esceptinte ke ni povos ŝanĝi la kondiĉojn de la moderna -vivo."</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Skizanta en la "lando de Nelson" mi estas surprizita je la beleco kaj -diverseco de la pejzaĝo apud la marbordo, inter <i>Hunstanton</i> kaj -<i>Cromer</i>. Al multaj homoj <i>Norfolk</i> estas sinonima kun plateco, sed ĝia -norda bordo estas tute neplata. Inter la imposa perpendikulara -markrutaĵo de Hunstanton kun siaj multkolora tavoloj, kaj la -verdvestitaj montetoj de Cromer estas vastaj regionoj de sablo, kaj -ŝlimaj platoj kuŝantaj je la piedoj de malgrandaj montetoj. Tie ĉi -kaj tie estas ĉarmaj malnovaj urbetoj kaj vilaĝoj—memorigoj de la -marhavenoj kiuj franĝis la bordon en la estinta tempo.</p> - -<p>Burnham-Thorpe, la naskiĝloko de nia plej granda admiralo, estas lokata -en valo ĉirkaŭ ses mejloj for de la marbordo. La tradicio diras ke ĝi -foje estis haveno, kaj loko estas montrata al vizitantoj kie, oni diras, -ŝipoj ricevis kaj senŝarĝis siajn ŝarĝojn je la urba bordmarŝejo. -Sed, nuntempe, Burnham-Thorpe estas vilaĝo kvieta kaj stranga, kie la -kredo en sorĉo tamen daŭriĝis, kaj kies loĝantoj nomas la loĝantojn -de vilaĝoj apudaj—"alilanduloj!"</p> -</div> - - -<div id="est2-10-24" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">NEĜA SUPRO.</h3> - -<p>El Leconte de Lisle, Derniers Poemes (Le Piton des Neiges).</p> - -<p>Verso kvinakcenta, dekunusilaba.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">De l’ oriento mondon lumo vekas;</span> - <span class="i0">Je disiĝantaj fajraj garboj strekas</span> - <span class="i0">L’ aeron klaran. Supre, altaĵaro</span> - <span class="i0">Per neĝ’ kovrita hele lumas; maro,</span> - <span class="i0">Malsupre, kuŝas, kvazaŭ kurbiĝinte,</span> - <span class="i0">Kun la senfina spaco kuniĝinte.</span> - <span class="i0">Simile ambaŭ ora je rivero,</span> - <span class="i0">Senlime fluas blua en aero.</span> - <span class="i0">Ĉe l’ okcidento nebuleg’ foriĝas;</span> - <span class="i0">Arĝenta stelo kiel larm’ ruliĝas</span> - <span class="i0">El la okuloj noktaj elirante,</span> - <span class="i0">Tremetas super akvoj pendiĝante.</span> - <span class="i0">L’ antikva Supro, reĝo de l’ montaro,</span> - <span class="i0">Ĉiela gasto, mastro de l’ akvaro,</span> - <span class="i0">Krutegajn flankojn alte malkaŝante</span> - <span class="i0">Senmove staras, tempon malŝatante.</span> - <span class="i0">Ĝi silentegas, kiam ektagiĝas:</span> - <span class="i0">Pepantaj birdoj tie ne aŭdiĝas,</span> - <span class="i0">Neniam blovas sur ĝi la ventetoj</span> - <span class="i0">Parfumaj, kiuj flirtas en valetoj,</span> - <span class="i0">Nek murmuradas maro, karesante</span> - <span class="i0">Koralajn rifojn, kvazaŭ revadante.</span> - <span class="i0">Ĝi, nesciante teran la bruadon,</span> - <span class="i0">Nenion nian, homan nek vivadon,</span> - <span class="i0">L’ eternan vekon sole rigardadas,</span> - <span class="i0">Je neĝ’ vestita Sunon atendadas.</span></div> -</div> -<p class="near_sig sc">J. Parisot.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-25" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">160</p> -<h3>KAMPARAJ AMUZAĴOJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de F. A. Meigh.</p> - - -<p>Ofte estas enigme je multaj homoj kiel obteni monon por bonfaradaj -celoj, sed la vikaro de malgranda Angla vilaĝo elpensis sukcesan -metodon antaŭ ne longe. La preĝejo bezonis renovigon, kaj la -malgrandaj monaj kolektadoj kiujn oni semajne kolektis ne sufiĉis pagi -por la necesaj riparaĵoj. Post multa pensado li decidis organizi -teo-manĝon kaj sportojn en kampo pruntedonita je la okazo de farma -mastro, kaj demandi po unu ŝilingo por ĉiu persono kiu eniris.</p> - -<p>Anoncoj laŭe estis alsenditaj al la proksimaj vilaĝoj kaj urbetoj, kaj -la premioj kiujn oni oferis al la gajnistoj de la sportoj altiris -grandan amason da homoj.</p> - -<p>Frue je la nomita tago kelkaj virinoj sin okupis tranĉi kukojn kaj -buteritan panon, ĝis ŝajnis ke ili havis sufiĉan nutraĵon -kontraŭstari dekdumonatan sieĝon. Sed kelkaj el la gastoj ŝajnis -posedi nesatigeblan apetiton kaj peceto post peceto da kuko malaperiĝis -kvazaŭ magie; dum la tasoj da teo estis trinkataj ne malpli rapide.</p> - -<p>Iu rimarkis ke eble kelkaj el la viroj ne estis matenmanĝintaj, sed -alia voĉo ridinde respondis "Ne! kaj mi pensas ke ili ankaŭ ne bezonos -matenmanĝon morgaŭ."</p> - -<p>Ĉiu estis tre bonhumora kaj multa gajeco okazis kiam kelkaj malbonemaj -junuloj subite duonlevigis la finon de benko sur kiu (ĉe la alia fino) -sidis dika farma mastro kaj lia edzino. Tiu ĉi malfeliĉa paro ekrulis -teren, kaj ne trovante la epizodon tiel ridinda kiel la -ĉirkaŭstarantoj tuj komencis riproĉi unu la alian por la okazo. -Suprenrigardante la farma mastro subite ekvidis la verajn kulpulojn kaj -penis ilin kapti, sed lia dikeco malfeliĉe malhelpis lian progreson kaj -li baldaŭ revenis ruĝavizaĝa kaj senspira, sed samtempe promesante -estontan venĝon al la ofendintoj.</p> - -<p>Post mallonga tempo la sportoj komencis kaj la manĝantoj baldaŭ -forlasis la te-tablojn. El la konkuroj por geknaboj inter la aĝoj de -dekdu kaj dekkvar jaroj estis la jena.</p> - -<p>Oni alligis ŝnuregon al du arboj kaj pendante de ĝi estis fadenoj kun -bunoj je la finoj. Tiam geinfanoj kun la manoj kunligitaj malantaŭe -staris apude kaj je signalo ili devis komenci manĝi la bunojn. Sed tiu -ĉi ŝajnis esti malfacila tasko ĉar la malplej movado de la ŝnurego -balancigis kaj saltigis la bunojn kaj la infanoj ilin sekvantaj -malfermbuŝe ne povis ilin mordi. Anstataŭ, la bunoj frotadis la -vizaĝojn kaj surmetis multe da sukero kaj glueco sur la vangoj. Subite -unu buno falis teren kaj la konkuranto genufleksante, faris multan -progreson mordante kaj englutante pecegojn kiel malsata hundo. Sed la -ridado de la rigardantoj infektiĝis, ĝis eĉ la geknaboj mem apenaŭ -povis manĝi.</p> - -<p>Tamen la knabo kiu manĝis genuflekse finiĝis unue sed juĝante per la -vizaĝo li ne estis gajninta la premion sen iom da nekonveneco al si -mem. Post du-tri kuroj por la malgrandaj geknaboj unu sekvis por la -edzinoj (junaj aŭ maljunaj) kiu estis vere amuziga.</p> - -<p>Oni desegnis grandan rondon sur la tero sur kiu staris la edzinoj -(blindigitaj bandaĝe per naztukoj). Meze de rondo estis viro, kaj kiu -ajn marŝis tien kaj lin tuŝis unue estis la gajnistino.</p> - -<p>Antaŭ ol ekiri ĉiu virino devis sin turniĝi unufoje kaj tiu ĉi tiel -konfuzigis kelkajn ke ili vagis ĉie.</p> - -<p>Post mallonga tempo la viro estis tuŝita de unu el la edzinoj, tiam -alia kaj alia ĝis baldaŭ li ŝajnis kompatindan objekton. Kvin virinoj -lin tenis kvazaŭ iliaj vivoj dependis sur la ago. Li estis preskaŭ -senvestigita de sia vesto kaj ne povis movi. Ĉiu virino kredante ke ŝi -estis la unua alvokis ĝojege al ŝiaj amikoj.</p> - -<p>Sinjoro kiu malatente tro proksime marŝis al tiu ĉi interesa vidaĵo -subite ĉirkaŭpreniĝis ĉirkaŭ la kolo de virino kaj malgraŭ la -ripetadaj certigoj ke li ne estis la prava viro ŝi daŭris lin teni -ĝis per rapida movo li forkuris.</p> - -<p>El aliaj eroj sur la programo estis "Barela Kuro."</p> - -<p>La bareloj estis tre malgrandaj kaj oni devis ilin ruli 300 futojn per -la manoj. Ĉiuj la viroj komencis vice sed la bareloj nemanregiĝis kaj -malrekte ruliĝis. Jen ili kune ruliĝis pinĉante multajn fingrojn kaj -jen ili ruliĝis kontraŭ la kruroj de viro faligante lin teren. Sed -kiam tere, viro ne havis baldaŭ la okazon sin releviĝi ĉar tiuj kiuj -estis malantaŭ ankaŭ falis sur lin kaj viroj kaj bareloj tre -konfuziĝis.</p> - -<p>Post la daŭrigo de tiuj ĉi viglaj okazoj dum kelkaj horoj la dancarto -komencis.</p> - -<p>Oni ne ofte kreditas homojn je timemo sed mi rimarkis ke kelkaj kamparaj -junuloj kune dancis ĉar ili estis tro timemaj por inviti la -fraŭlinojn. Ĉiu persono dancis malsimile. Iuj sin turniĝis rapide -kiel "teetotum" aliaj sin movis kun la gracio de la minueto. Iuj dancis -sur la tero sed multaj ŝajnis paŝi pleje sur la piedfingroj de iliaj -kunuloj!!</p> - -<p>Ĉiu zorgo forgesiĝis kaj eĉ la maljunuloj penis remontri la -facilmovojn de juneco. Sed ĉio finiĝas kaj antaŭ ol la amaso disiris -ili donis tri korajn aplaŭdegojn por la vikaro kiu estis tiom farinta.</p> -</div> -</body> -</html> diff --git a/38240-h/vol2/e211.htm b/38240-h/vol2/e211.htm deleted file mode 100644 index d6831e8..0000000 --- a/38240-h/vol2/e211.htm +++ /dev/null @@ -1,1996 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 11 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:left;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.near_sig, .near-head {text-align: left; margin: 0.5em auto 0.5em 4em;} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - span.i4 {display: block; margin-left: 2em;} - .chorus {float: left; height: 100%; margin-left: -2em;} - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-11-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:25%;">25. (Vol. II., No. 11.)</p> - -<p style="float:right;width:25%;"><i>Novembro, 1905.</i></p> - -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p lang="eo">La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 41, Outer Temple, London, W.C.</p> - -<p style="font-size:80%;">All Communications should be sent to THE -EDITOR, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</p> -</div> - - -<div id="est2-11-2" class="left toc"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th></th><th class="sc">Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-13" class="sc">The Congress of 1906</a></td><td class="numb">161</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-14" class="sc">Notes on the Orient</a>, Part V. (by Col. -H. K. Gordon)</td><td class="numb">162</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-15" class="sc">A Double Acrostic</a> (by Clarence -Bicknell)</td><td class="numb">163</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-16" class="sc">Woman, The Incomprehensible</a> (translated -by G. C. Law), concluded</td><td class="numb">164</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-17" class="sc">Jacko</a> (by E. W.)</td><td class="numb">165</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-18" class="sc">Boulogne Reminiscences</a> (by Clarence -Bicknell)</td><td class="numb">168</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-19" class="sc">The Caucasus</a>, a Poem (translated by -A. Nippa)</td><td class="numb">168</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-20" class="sc">Our Land</a>, <a href="#est2-11-21" class="sc">Live On</a>, Poems (by 4686)</td><td class="numb">169</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-23" class="sc">The Esperanto Subjunctive</a> (by -R. J. Lloyd, D. Lit., M.A., F.R.S.E.)</td><td class="numb">170</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-24" class="sc">Buddha, The Sower</a> (by A. Simon)</td><td class="numb">171</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-25" class="sc">Reminiscences</a>, Part XI. (by E. Metcalfe, -M.A., Oxon)</td><td class="numb">172</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-27" class="sc">Saved from Death</a>, Serial (by General -George Cox), concluded</td><td class="numb">174</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-29" class="sc">The Congress Committee</a></td><td class="numb">176</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-30" class="sc">The Inferno of Dante</a> (by D. H. -Lambert, B.A.)</td><td class="numb">176</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-11-31" class="sc">Last Rose of Summer</a> (by A. Grabowski)</td><td class="numb">176</td></tr> -</table> -</div> - - -<div id="est2-11-3" class="reklamo right"> -<p style="text-align:right;font-size:90%;" lang="fr">MARQUE DÉPOSÉE,<br /> -No. 13195.</p> - -<p style="font-size:160%;">THE ...<br /> -ESPERANTO<br /> -BLEND.</p> - -<p style="padding-left:2em;">Registered Trade Mark, No. 270,042.<br /> -Registered Label, No. 272,434.</p> - -<p>THE ESPERANTO BLEND is a combination of the finest Whiskies from the -Highlands of Scotland, and is of special interest to Esperantists, as -the label has been designed to serve as a "propagandilo." A liberal -CASH DISCOUNT will be allowed to bona-fide Esperantists who comply -with the conditions, which can be ascertained on application to the -Sole Proprietors—</p> - -<p>BUCHANAN, SCOTT & CO.,</p> - -<p style="padding-left:2em;">Garthland Street, Glasgow,<br /> -Scotland.</p> - -<p>Telegraphic Address: "ESPERANTO, GLASGOW."</p> -</div> - - -<div id="est2-11-4" class="reklamo" lang="eo"> -<p>LA PLEJ NOVA KAJ PLEJ BONA PROPAGANDILO ...</p> - -<p style="font-size:160%;text-align:center;">Cigaredo Esperanto</p> - -<p class="sc center">(Speciale Elektita Tabako de Virginio).</p> - -<p>Bonvolo skribi por detaloj al:</p> - -<p>TABAKA SINDIKATO ESPERANTISTA, GLASGOW, SCOTLAND.</p> -</div> - - -<div id="est2-11-5" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas,</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas,</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti bonajn vinojn, kaj sin -turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadeau en Mercurey (S. & L.) France.</b></p></div> - -<div id="est2-11-6" class="notice right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. And it is read by -‘Esperanto’ Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of the Best -Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow with -intelligent interest the great movements of Contemporary History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - - -<div id="est2-11-7" class="reklamo left"> -<p><b>ESPERANTIST WEEK-ENDS.</b></p> - -<p style="padding-left:2em;">A Fellow of the B.E.A. Highly Recommends ...</p> - -<p style="padding-left:2em;"><b>"Westbury," Robertson Terrace, -HASTINGS</b>, as a week-end resort throughout the winter.</p> - -<p>Special Inclusive Week-end Terms to Esperantists, 13/-.</p> -</div> - -<div id="est2-11-8" class="reklamo right"> -<p><b>Correspondence Lessons in Esperanto</b></p> - -<p style="text-align:center;font-size:80%;">ARE GIVEN BY</p> - -<p><b>Mr. A. MOTTEAU</b>, Certified Teacher of Esperanto, 157, Earlham Grove, -Forest Gate, London, E.</p> - -<p><i>7/6 the Quarter.</i></p> -</div> - - -<div id="est2-11-9" class="reklamo left" lang="eo"> -<p style="text-align:center;font-size:110%;">POŜTMARKOJ.</p> - -<p>Granda pakaĵo da novaĵoj; 50 nove eldonitaj raraj Koloniaj & -Alilandaj Markoj, enhavanta multajn "Reĝ-Kapojn" Koloniajn; -rimarkinda valoro; kosto 1 f. 50 afrankite (1s. 1d.). Aroj por elekti -sendataj je aprobo. Por komencantoj aŭ progresintaj kolektantoj.</p> - -<p class="center">WINCH BROTHERS, COLCHESTER, ENGLAND.</p> -</div> - - - -<div id="est2-11-10" class="reklamo right"> -<p style="text-align:center;font-size:110%;">STAMPS.</p> - -<p>Grand Novelty Packet; 50 recent issue rare Colonial and Foreign -Stamps, including many King’s heads; marvellous value; 1s. 1d. post -free; selections on approval; suit beginners or advanced collectors.</p> - -<p class="center">WINCH BROTHERS, COLCHESTER.</p> -</div> - - -<div id="est2-11-11" class="notice" lang="eo"> -<h3><i>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</i></h3> -<ul> -<li>Sro. <span class="sc">W. Huddy</span>, Fore Street, Liskeard, Cornwall. Deziras -interŝanĝi poŝtmarkojn kun samideanoj en Maltujo, Bulgarujo, -Turkujo and Persujo. Ankaŭ sendos belajn ilus. p-k. por poŝtmarkoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">James Krogman</span>, 15, Tilney Street, Walton, Liverpool. -Deziras interŝanĝi ilus. p-k. kun alilandaj Geesperantistoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">W. Miles</span>, Inĝeniero, 80, Station Road, Petersfield, -Hants. Deziras koresp. per leteroj & koloritaj p-k. kun samideanoj. -Ankaŭ kun Germanoj pri Art-forĝaĵoj. (Kundschmiedearbeiten).</li> - -<li>Sro. <span class="sc">T. Newburgh</span>, Gasa Kompanio, Christchurch, New Zealand. -Deziras kores. kun alilandanoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Waldemar Pfeiffer</span>, Poste Restante, Lodz, Poland. -Deziras interŝanĝi poŝtmarkojn aŭ p-k. kun Esperantistoj -ne-Eŭropaj.</li></ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. poŝtmarkoj).</p> -</div> - - - -<div id="est2-11-12" class="banner border center"> -<p class="pagenum">161</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;font-size:80%;width:37%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS -RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;width:60%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li>H. Bolingbroke Mudie, Esq., 67, Kensington Gardens Square, London, W.</li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>NEW ZEALAND.—Esperanto Society, P.O. Box 50, Auckland.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - - -<p style="float:left;width:25%;padding-left:2em;">25. [Vol. II., No. 11.]</p> - -<p style="float:right;width:25%;font-size:80%;text-align:left;"> -Subscription, 3s. Per Annum. -Single Copies, 4d. net. Nos. -2 to 13, 6d. each; Later Issues -4d. each, net.</p> - -<p>NOVEMBRO, 1905.</p> -</div> - - -<div id="est2-11-13" class="article" lang="eo"> -<h3>LETERO DE D<sup>ro</sup> ZAMENHOF AL S<sup>ro</sup> SCHNEEBERGER PRI LA DUA -UNIVERSALA KONGRESO DE ESPERANTO EN SVISUJO, 1906.</h3> - - -<p><span class="sc">Kara Sinjoro</span>,—Kun granda plezuro mi legis en via letero, ke la -Svisaj Esperantistoj decidis inviti la 2an kongreson en Svisujon. Tre -bone, bonege! Svisujo, kiu, ne havante ian nacian lingvon, estas la -plej neŭtrala lando en la tuta Eŭropo, estas la plej bona loko por -kongreso neŭtrale-homa, kaj mi esperas, ke tie ĉiuj Esperantistoj -sentos sin bonege. Mi eĉ antaŭvidas, ke venos iam la tempo, kiam -Svisujo fariĝos la natura konstanta centro de la tuta -Esperantistaro.</p> - -<p>Mi persone ne povas nun decidi, ĉar la decidado pri la kongreso -apartenas nun al la "Komitato de Organizado" elektita en la unua -kongreso; sed mi esperas, ke la komitato nenion havos kontraŭ -Svisujo kaj akceptos la inviton de la Svisoj kun plej granda plezuro -kaj danko.</p> - -<p>Mi esperas, ke la Svisaj Esperantistoj faros ĉion kion ili povas, -por bonege prepari la kongreson kaj fari el ĝi imponantan grandiozan -manifestacion de interpopola frateco, grandan feston, en kiu krom la -Esperantistoj partoprenos ankaŭ miloj da ne-Esperantistoj, kiuj -venos kiel gastoj serĉantaj impreson kaj foriros entuziasmigitaj kaj -Esperantigitaj. Mi esperas, ke la Svisaj Esperantistoj nun ofte -kunvenados kaj korespondados inter si, por pretigi ĉion kiel eble -plej bone, plej majeste kaj plej frue.</p> - -<p>Kompreneble, la Svisaj Esperantistoj devas agadi en plena -interkonsento kun la "Provizora Komitato de Organizado." Ili devas -ankaŭ peti konsilojn de S<sup>ro</sup> Michaux, kiu havas jam kelkan sperton.</p> - -<p>Ĉar la plej grava celo de niaj kongresoj estas la <i>propagando</i>, tial -laŭ mia opinio la afero nepre devas esti aranĝita tiamaniere, ke en -ĉiuj kunvenoj kaj solenoj krom la Esperantistoj povu partopreni -ankaŭ kiel eble plej multe da <i>ne</i>-Esperantistoj (kompreneble ne -kiel membroj de nia familio, sed nur kiel <i>gastoj</i>, por difinita -pago). Por tio oni devus kiel eble plej frutempe veki la intereson de -la tuta mondo por nia kongreso per lerte kaj alloge verkitaj gazetaj -artikoloj, pri kiuj kredeble zorgos la "Provizora Komitato de -Organizado." La komitato kompreneble ne devas forgesi dissendi kiel -eble plej frutempe inviton al ĉiuj plej gravaj gazetoj de la mondo -kaj ripeti tiun inviton (eble kun peto pri definitiva respondo) 6–8 -semajnojn antaŭ la kongreso.</p> - -<p class="near_sig"> -Via,<br /> - <span class="sc">Zamenhof</span>.</p> - -<p class="near_sig">Varsovio, 2. 10. 05.</p> - -<p>N.B.—"Private ni aŭdis, ke D<sup>ro</sup> Zamenhof ne sole venos al la -kongreso, sed proponos tie tre gravan aferon, pri kiu li revis en la -daŭro de tre multaj jaroj kaj kiu, malgraŭ sia granda graveco -elvokos tamen nenian disputadon, ĉar ĝi konsistos nur en la kreado -de aparta <i>sekcio</i>, al kiu ĉiu Esperantisto povos aliĝi aŭ ne -aliĝi laŭ sia propra bontrovo."</p> -</div> - - -<div id="est2-11-14" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">162</p> -<h3>ORIENTAJ MEMORAĴOJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Kolonelo H. K. Gordon.</p> - -<p>En Japanujo, oni diras, "Ne parolu la vorton, ‘belega,’ ne vidinte -‘Nikko’n’": kiu ja estas vera!</p> - -<p>"<i>Nikko</i>" certe estas paradizo de pejzaĝo Japana: la vilaĝo sidas -preskaŭ cent mejlojn de "Tokio," sesdek per vagonaro, kaj dudek per -vojo, tra la fama aleo de "<i>Cryptomeria</i>" arboj. La propra vilaĝo ja -ne estas granda, sed estas la ĉirkaŭa arego da temploj, antikvaj, -multekostaj, kaj speciale sanktaj. Vi rimarkos la ruĝan ponton trans -la rivero de "<i>Daiyagawa</i>" trans kiu neniu, escepte Lia Moŝto -Imperia, havas la rajton pasi.</p> - -<p>La bela Lago de "<i>Chiuzenji</i>," sidante 4375 futoj da alteco super la -marnivelo, kaj ĉirkaŭita de altaj montpintoj da ok—kaj naŭmil -futoj, estas atingebla por pied-irantoj. La laga supraĵo estas longa -po ok mejloj, kaj larĝa po tri. Salmoj kaj trutoj troviĝas en ĝiaj -akvoj, kapteblaj per reto pli ol per hoko. Sur la vojiro, vi pasas la -350-futa akvofalo de "<i>Kegon-no-Taki</i>." Apude troviĝas la sanigaj -sulfurŝprucoj de "<i>Yumoto</i>."</p> - -<p>Tamen, el ĉiuj tiuj lokoj jam vizititaj la plej ŝatita estas -"<i>Miyanoshita</i>" monteta saniga vilaĝo, atingebla de "<i>Yokohama</i>": 31 -mejlojn per relo, kaj poste marŝante, aŭ portate supren. Hoteloj -bonege mastrumataj per Japanoj estas multaj kaj tre favoritaj de -vizitantoj: la kuirado estas laŭ la Franca modo: la aero estas -ĝojiga kaj saniga: kaj troviĝas multe da banoj de ambaŭ natura -varma kaj malvarma akvo, alkondukataj per bambuaj tuboj de -"<i>Ojigoku</i>." Ĉirkaŭe troviĝas ekskursoj sufiĉaj por vi dum du -semajnoj aŭ eĉ pli. Kiam vi intencas iri iom malproksime, memoru -ĉiam kunpreni gvidon: alie, kredeble vi troviĝus danĝere -konfuzata, precipe en nevizitaditaj lokoj.</p> - -<p>La ĉefa apuda vidaĵo estas tiu de la bolantaj sulfurŝprucoj de -"<i>Ojigoku</i>," vojirante al la Lago de "<i>Hakone</i>": oni bezonas paŝi -tre singardeme: malmulto estas inter viaj pied-plandoj kaj la -bolantaj akvoj malsupre: vaporo ĉie leviĝas ĉirkaŭe: la vidaĵo -do estas stranga kaj vere mistera.</p> - -<p>Ĉe la vilaĝo de "<i>Atami</i>" malsupre sur marbordo, troviĝas unu -"<i>Gejzir</i>," simila al tiuj kiuj oni rimarkas en Islando.</p> - -<p>De la alta mont-kolo de "<i>Otome toge</i>" belegaj vidoj estas troveblaj -de la ĉiam mirinda konuso de Fuji.</p> - -<p>Longe marŝinte, tre plaĉas reveni Hotelon por varma bano, kaj -kviete ripozi antaŭ vespermanĝo.</p> - -<p>Printempe, ĉerizarbaroj estas gloraj kun neĝa floraĵo: produktante -neniun frukton, la Japanoj ilin kreskigas nur por la plezuro de ilin -rigardi. Aŭtune, la folioj de "<i>Acer</i>"-arbaroj belege fariĝas -flavaj kaj purpuraj kaj karminaj.</p> - -<p>Kiel Ĥinoj, la Japanoj uzadas tian sterkon por nutri siajn kampojn -kia farigas ilin tre malplaĉaj por pasantoj.</p> - -<p>La pli malriĉuloj, kiuj ne povas eĉ sin doni ofte la lukson de bano -aperas kontraste malpuraj, precipe la infanoj.</p> - -<p>La arbaroj estas rimarkinde malplenaj de birdoj kaj bestoj; ni diras -"Adiaŭ" al <i>Miyanoshita</i> tre bedaŭre.</p> - -<p>Kioto estas granda loko por artfabrikaĵejoj: ĝis kiam oni vidas la -klopodon kaj tempon necesajn por fabriki la "Cloisonné," k.t.p., oni -mankos formigi ideon nek pri modelo de ilia boneco, nek de ilia -valoro.</p> - -<p>De tie ĉi vi povas viziti la Lagego de "<i>Biwa</i>": kaj la trairo de la -akvorapidaĵoj de "<i>Katsura</i>" estas spertaĵo rimarkinda; la novaĵo -kaj ekscitiĝo vojaĝante tra oftaj serioj de ŝtonegplenaj kaj -bolantaj akvegoj estas memorindaj: la boatoj estas tre maldikaj, kaj -la malplej granda eraro vin pensigas ke vi iras ĝuste al detruiĝo! -tamen malfeliĉoj oni diras estas maloftaj.</p> - -<p>La pejzaĝo tra tiuj river-valegoj estas vera kalejdoskopo de natura -beleco.</p> - -<p>La plej belaj kaj bonevestitaj "Geisha" virinoj troviĝas en Kioto: -sed Orientaj dancoj kaj muziko nepre ne estas interesaj por -Eŭropanaj okuloj kaj oreloj.</p> - -<p>La Japanoj, tiel ni ĉiuj scias, estas grandamantoj de fizika beleco: -ĉe vojaj kurbiĝoj kie troviĝas belaj vidoj, vi preskaŭ ĉiam -vidos bastonetojn, enmetitajn tere, portantajn paperetojn, sur kiuj -estas skribitaj de pasantoj poetaj kaj imagaj versetoj. Ili estas -lertaj ĝardenistoj, precipe je miniaturaj ĝardenoj: ili fariĝis -adeptoj por malgrandigi arbojn, kaj krei monstraĵojn el la oraj -karpfiŝoj: ankaŭ por formigi artan pejzaĝon de <i>ŝtonetaĵoj</i>, -akvofaletoj, lagetoj, pontetoj, k.t.p.</p> - -<p>Ni mankis renkonti la rimarkindajn antikvajn gentojn, la "<i>Aïnus</i>."</p> - -<p>"<i>Nagasaki</i>" estas nia forira haveno, reirante al Hindujo. La fjordo, -ĉe kies supro sidas la urbo, estas bela. Treege bedaŭrinde ni ne -plu vidis la "<i>Pappenberg</i>" insulon ĉe la horizonto, sciante ke kun -ĝi fine velkis de niaj okuloj la plaĉa lando de Japanujo.</p> - -<p class="pagenum">163</p> - -<p>Kaj, tiamaniere, kiel diras mallonge Samuel Pepys, hejmen: kaj ree -labori ĉe Hindujo.</p> - -<p>Ĝenerale, la Japanoj estas bonegaj kuiristoj laŭ Franca modelo: sia -propra nutraĵo ne konvenas al Eŭropanaj gustoj: oni ne manĝas kun -tranĉiloj kaj forkoj, sed kun "<i>lignetoj</i>" kiel Ĥinoj.</p> - -<p>Ili estas tre sobraj: tre puraj ĉe siaj domoj: kaj ĉiam atendas ke -vizitantoj forprenu siajn ŝuojn enirante la domon. Ne troviĝas -meblaro: nek litoj, nek tualettabloj. Fenestroj kaj pordoj estas nur -kadroj papere streĉitaj.</p> - -<p>Neniam oni koleras, nek blasfemas: sed ĉiam kulturas ĝentilecon.</p> - -<p>Alilandanoj ordinare devas pagi ĉion duoble kaj trioble pli ol -patrujanoj.</p> - -<p>Anglaj ĉashundoj baldaŭ mortas por internaj vermoj, supozeble -trinkinte akvon de rizkampoj.</p> - -<p>Nune, Japanoj feliĉe uzadas Romajn literojn por presi kaj skribi, -anstataŭ Ĥinajn: ili ne elparolas la literon "l," kaj Ĥinoj ne -elparolas "r": tamen en Korea, oni ambaŭ uzadas.</p> - -<p>Japanaj vizaĝoj ĝis nun ne plene montras sekvojn de edukado kaj -ĝentileco: sed sendube tiu ĉi rezultos post iom da tempo. Mi mem -rimarkis kio povas deveni de prudenta penado tiun direkton: Marton, -1871, mi alestis en Parizo, kaj vidis ducentmilojn da Germanaj -soldatoj marŝi sub la "Arc de Triomphe": antaŭ ne longe, mi estis, -pasinte 33 jaroj, unu plena generacio, ĉe la Ekspozicio de -Düsseldorf, ankaŭ Cologne, k.t.p., kaj tiamaniere havis okazon -rimarki la grandan plibonigon je fizika sintenado kaj mieno de la -popularo Germana:—laŭdindan celon tre pliigata per la nuna lerta -Imperiestro.</p> - -<p>Vera enigmo estas, kial nacio, nome tiel aferema kiel la nia, ne -povas tion samon efektivigi!</p> -</div> - - -<div id="est2-11-15" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">DUOBLA AKROSTIKO.</h3> - -<p>Verkita de Clarence Bicknell.</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">MI PER L’ UNUA FREMDOLANDOJN VIDAS;</span> - <span class="i0">LA DUA MIN EN HOMAJN KOROJN GVIDAS.</span></div> -</div> - -<table> -<tr><td>1. AL <i>ĝi</i> virinoj iras ĝoje.</td><td>1. Kaj <i>ŝi</i> aĉetas ĉiufoje.</td></tr> -<tr><td>2. <i>Insulo</i> en la norda maro.</td><td>2. <i>Arbeto</i> de l’ insulkamparo.</td></tr> -<tr><td>3. Fumiĝas <i>ĝi</i> en homa buŝo.</td><td>3. Kaj <i>ĝi</i> per montrafingrotuŝo.</td></tr> -<tr><td>4. Tre ofte <i>ili</i> sur la tero.</td><td>4. <i>Ĝin</i> malbonigas dum somero.</td></tr> -<tr><td>5. Vi vidas <i>ĝin</i> je tago frosta.</td><td>5. <i>Ĝi</i> estas unu multekosta.</td></tr> -<tr><td>6. Trinkaĵo <i>ĝi</i> ne higiena.</td><td>6. Trinkaĵo <i>ĝi</i> la plej venena.</td></tr> -<tr><td>7. <i>Ĝi</i> portas lumon al la domo.</td><td>7. Pro <i>ĝi</i> hom’ ŝajnas nur fantomo.</td></tr> -<tr><td>8. Se <i>ĝin</i> kunporti vi kuraĝus.</td><td>8. <i>Vi</i> piedire bonvojaĝus.</td></tr> -<tr><td>9. Vi vidas <i>ĝin</i> en la preĝejo.</td><td>9. Kaj aŭdas <i>ĝin</i> ĉe l’ operejo.</td></tr> -</table> - -<p><i>N.B.—La unuaj literoj el la vortoj divenotaj alformas enmetitaj la vortojn de la akrostiko.</i></p> - -<p><i>La plej bona versigita solvo ricevos premion.</i></p> - -<p><i>Sendu la solvojn al S<sup>ro</sup> Clarence Bicknell, Bordighera, Italia.</i></p> -</div> - - -<div id="est2-11-16" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">164</p> -<h3>VIRINO LA NEKOMPRENEBLA. (Parto III.).</h3> - -<p class="center">El "De Omnibus," humora verko de Barry Pain.</p> - -<p class="center">Tradukis Geo. C. Law, kun afabla permeso de la verkisto, kaj -T. Fisher Unwin, la eldonisto.</p> - - -<p>Sed ŝajnas esti kelkaj homoj kiuj pensas ke omnibusisto estas io -inter ordinara servistino sensalajra, universala demandejo, kaj -senpaga portisto de pakaĵoj. Jes, mi estas pacienca viro, kaj mi -estas tiel volema fari komplezon al iu kiel iu al mi, sed estas limo -kie homa naturo haltiĝas, tiel oni diras.</p> - -<p>La antaŭhieraŭan tagon, mi konatiĝis kun tro multe da tiu gento -pri kiu mi aludas; ili venis en amaso. Unue estis maljunulino kiu -postulis pinglon kaj demandis ĉu mi povas prunti unu al ŝi. Mi -eltiris pinglon el mia veŝto kaj donis ĝin al ŝi kun afabla -rideto. Poste sinjoro demandis ĉu mi povas diri la korektan horon. -Estis du publikaj horloĝoj kontraŭ li, preskaŭ mordantaj lin, sed -mi supozas ke estis pli malkare enuigi min ol rigardi ilin. Mi diris -al li la horon. Ne estis afabla rideto, sed mi sciigis lin, kaj ne -ricevis dankon. Tiam knabo haltigis la omnibuson por demandi ĉu ĝi -estas iranta kien li scias ke ĝi ne iras, kaj ĉu mi havas peceton -da fadeno. Mi ĵus estis trankviliĝanta kiam dua maljunulino -turmentis min. Tio kion ŝi volis, mi imagas, estis kvieta hora -interparolado, kaj ŝi elektis min por la honoro ĉar mi estis la -plej oportuna. Ŝi komencis demandante ĉu mi povas diri al ŝi kiom -da poŝtmarkoj ŝi devas meti sur ian benitan koverton kiun ŝi tenis -en la mano. Tamen, mi estis bonhumora kun ŝi. Sed mi sciis ke la -plej posta ricevos esprimon de mia opinio. Tiu ĉi estis junulino. -Ŝi estis bela, ŝi estis bone vestita, kaj mi imagis ke ŝi estis -pura; sed ŝi estis la speco da malsaĝulino kiu turmentas miajn -nervojn. Ŝi diris kun malsaĝa ekrido, "Ho! ĉu vi povas sciigi min, -S<sup>ro</sup> Omnibusisto, se la pelto iam malaperas de viaj ĉevaloj?"</p> - -<p>"Mi ne havas ĉevalojn," mi respondis.</p> - -<p>"Mi signifas la ĉevalojn de tiu ĉi omnibuso," ŝi diris.</p> - -<p>"Ho," diris mi, "ili ne estas miaj; ili apartenas al la Kompanio."</p> - -<p>"Kaj ĉu la pelto iam malaperas?"</p> - -<p>"Ne," mi diris, "ĉar ili ne havas pelton; ĉevaloj havas haron; de -tio la vorto—ĉevalharo."</p> - -<p>"Kaj kion vi farus se la haro malaperas?" ŝi demandis.</p> - -<p>"Mi farus nenion," mi diris.</p> - -<p>"Ne eĉ se ĝi malaperas tre rapide?" diris ŝi.</p> - -<p>"Ne," diris mi, "ne eĉ se la ĉevaloj fariĝas tiel senharaj kiel -mia mano, ĉar ne estus mia afero."</p> - -<p>"Mi bedaŭras sciiĝi tion," ŝi diris, "ĉar mi volis demandi al vi -pri mia katido kiu——." "Sufiĉe, fraŭlino," mi ekdiris, "sufiĉe. -Oni imagas ke mi estas fadenujo, kaj poŝtoficejo, kaj tualetejo por -sinjorinoj, k.t.p., sed mi blindu, se mi estos imagata hospitalo por -malsanaj katoj! Ne, estas limo, kaj via piedo estas sur ĝi."</p> - -<p>"Ho, vi estas malagrabla!" diris ŝi.</p> - -<p>Ĉu ili ne estas mirindaj kreitaĵoj? Kaj kiam okazas oportuno gajni -ion, ili povas alteni sin.</p> - -<p>Ian tagon, viro donis al mi malgrandan fremdan moneron, havantan la -ŝajnon de arĝento, kio ĝi ne estis, kaj ne malsimila je la -ordinara sespenco.</p> - -<p>Ĝi havis trueton kaj tiu ĉi donis al mi penson. Mi metis najleton -tra la trueto, kaj kunigis la moneron al la omnibusa planko. Kaj nun, -mi pensis, ni vidos tion kion ni vidos. Unue, maljunulo eniris, -ekrigardis la moneron, ĉirkaŭobservis ŝajne virteme, kaj komencis -zumi. Tiam li observis min, sed mi ŝajnis ne vidi lin. Malrapide li -movigis sian piedon super la moneron, kaj kurbiĝis por kunligi sian -botfadenon. Mi vidis lin serĉantan tie, klopodantan levi la moneron; -tiam li lasis ĝin kaj residiĝis. Post momento, li eliris.</p> - -<p>Antaŭ ol mi finis ridegon, du sinjorinoj eniris. Ambaŭ el ili vidis -la moneron kaj tuŝetas unu la alian. Baldaŭ unu el ili kurbiĝis -por levi ĝin. Mi haltigis ŝin. "Pardonu min," mi diris, "sed kion -vi faras?"</p> - -<p>"Eklevonta sespencon kiun mi faligis iom antaŭe," diris ŝi, tute -kuraĝe.</p> - -<p>"Pardonu min," diris mi; "ĉu vi estas certa ke tio estas ĝi?"</p> - -<p>"Kompreneble, jes," diris ŝi.</p> - -<p>"Mi mem vidis ŝin faligantan ĝin," diris la alia sinjorino, "kaj mi -vidis ĝin rulantan tien. Tial ne penu preteksti ke ĝi estas via, -S<sup>ro</sup> Omnibusisto."</p> - -<p>"Certe ne," diris mi. "Se ĝi estas ŝia, ŝi levu ĝin. Mi nur -demandas ĉar mi neniam vidis ŝin faligantan ion."</p> - -<p>Tiam ŝi penadis levi ĝin, kaj la komedio komencis.</p> - -<p>"Ĝi eble gluiĝas al io," ŝi diris.</p> - -<p>"Jes," diris mi, "ĝi estas gluata per najleto tra la mezo. Sendube -vi faligis la martelon kaj najleton samtempe kiam vi faligis la -sespencon—sed<span class="pagenum">165</span> se vi observos ĝin, vi vidos ke ĝi ne estas -sespenco. Ĉu mi haltigos la omnibuson kaj alportos eltirilon por -levi ĝin? Estas domaĝe forlasi ĝin, vi scias." La sinjorinoj -spiregis, mi povas diri.</p> - -<p>"Nu," diris unu el ili, "mi raportos vin pro insultemeco."</p> - -<p>"Raportu min," mi diris.</p> - -<p>"Kaj estas la lasta tempo ke ni rajdos en tiu ĉi omnibuso," diris la -alia.</p> - -<p>"Nu, tio estas grava afero por la Kompanio," diris mi. "Sed, tamen, -estas kelkaj personoj en Londono krom vi, kaj mi pensas ke ni povos -progresi iel sen via favoro."</p> - -<p>Nu, pensu pri tio—du ŝajne respektindaj, bele vestitaj sinjorinoj, -kaj ambaŭ el ili mensogantaj kiel soldatoj por po tri pencoj!</p> - -<p>Por pasigi la enuigon de ĉiutaga laborado, mi ne pensas ke mi iam -trovis ion pli bonan ol la monero najlita al la omnibuso planko. Sed -post duonhoro, mi eltiris ĝin. Mi pripensis, iom pli da tio kaj mi -ne konfidos al mia patrino du pencojn por alporti al mi bieron sur -mia mortlito.</p> - -<p>Ian tagon, mi memoras ke dum mi atendis en la "Circus," sinjorino kun -hundo volis eniri la omnibuson.</p> - -<p>"Ĝi estas tute sendanĝerema," ŝi diris.</p> - -<p>Je tiu momento, ŝia hundo atakis mian kruron. "Tio estas nur ĝia -ludeto," ŝi diris.</p> - -<p>"Ne grave, sinjorino," mi rimarkis, piedfrapante la hundon en apudan -straton, "same tio ĉi estas mia ĝoja koreco. Kaj mi esperas ke via -hundo akceptos tion laŭ la intenco."</p> - -<p>Ŝi volis daŭrigi la argumenton, kaj la hundo ankaŭ, sed ni -formovis.</p> - -<p>La policanoj ne ŝatas la senmovadon.</p> - -<p>Sed ne imagu ke mi volas ataki la belan sekson. Tute ne; se virinoj -ne ekzistas, ni ne estus tie ĉi. Estas bonaj kaj malbonaj—simile -viroj, kaj la sola malsimileco estas ke la virinoj estas malpli -facile kompreneblaj. Nature, estas la plej malbonaj kiujn oni plej -longe memoras.</p> -</div> - - -<div id="est2-11-17" class="article" lang="eo"> -<h3>ĜAKO.</h3> - -<p class="center">Veraĵo, rakontata de E.W.</p> - -<p class="center"><i>La aŭtorino rizervas ĉiajn rajtojn.</i></p> - - -<p>Mi estis ĉe bo-onklo kaj onklino kiuj filigis unu el miaj fratoj kaj -amis ĉiujn siajn genevojn. Ni ilin amis, precipe la edzinon, kaj -ĉiu el ni pasigis jare kelke da semajnoj en ilia granda gastama -domo. Tiu ĉi staris sur la deklivo de iom longa montetaro, ĝia -antaŭa parto havis nur du etaĝojn, kies fenestroj rigardis la -ĉefvojon kaj la supron de la monteto; ĝia posta flanko havis -malsupre trian etaĝon, kaj videgon trans longa bela ĝardeno, sur -larĝa fertila platlando. La tuta ĝardeno kuŝis sur la monteto kaj -preskaŭ tute estis kampara, ĉar inter ĝi kaj la najbaroj staris -muroj kune kun altaj arboj kaj arbetoj; somere ĝi estas tute -nevidebla krom el ĝiaj propraj fenestroj.</p> - -<p>Niaj geonkloj havis multajn dorlotojn, hundon, katon, katidojn, -grandan blankan kokatuon, kolombojn kun iliaj idoj, kanariojn flavajn -kaj verdajn, dormuson, sciuron kaj erinacon.</p> - -<p>Tiujn ĉi estaĵojn mi konis, kaj pli malpli mi ilin ametis, sed ĵus -antaŭ la vizito pri kiu mi skribas, alvenas nova gasto pri kiu oni -al mi rakontis nenion bonan. Ĝako estis aĉetita de mia onklino de -krueloj knaboj, kiuj, rompigintaj ĝian flugilon per ŝtonbatoj, lin -kaptis.</p> - -<p>Ĉe ŝi, Ĝako unue estis malĝoja sed pacema, poste li ja amis la -bonfareman mastron, toleris la mastrinon kaj la kuiristinon, kaj -neobservis la geservistojn kaj malamis aŭ malestimis ĉiujn aliajn, -homojn kaj bestojn.</p> - -<p>Estis ja mirinde ke unu sola birdo povu elpensi tiom da rimedoj -diversaj por turmenti siajn kunkreitojn. Ĉiumatene li ĉiam staris, -kaŝata per folioj, sur branĉo de arbeto apud la flankpordo al kiu -la vilaĝanoj alportis korbojn da viando, fiŝoj, kortbirdaro, -legumoj, butero, kremfromaĝoj kaj fruktoj. Tial ke estis en la -urbeto nur unu butiketo, oni aĉetis kaj pagis preskaŭ ĉion ĉe tiu -ĉi pordo. Malbona afero por la senzorga komercisto, kiu ĉesis -rigardi sian korbon! Ĉar en unu minuto ĝia enhavo malgrandiĝis, -vundiĝis, dispeciĝis aŭ kovriĝis de koto.</p> - -<p>Se veturilo starus antaŭ la pordego, aŭ se rajdanto tie lasus -ĉevalon, Ĝako sin trovas bekfrapante la piedojn de la besto, aŭ -sur ĝia kapo, akre pikante la internon de ĝiaj molaj oreloj, aŭ -eltirante ĝiajn kolharojn. La ĝardenisto ofte plendadis ke la -diableto lin sekvis horon post horo, kun la sola celo vidi en kia -maniero plej malhelpi lian laboron. Kiam li revenis de sia -meztagmanĝo, ofte li trovis elteratajn la bulbojn kiujn li ĵus -antaŭe enterigis, kaj la semojn disĵetitajn. Li tamen neniam povis -tre koleriĝi kontraŭ tiel lerta friponeto.</p> - -<p>Ĝako ne pardonis mem al la geinfanoj kiuj,<span class="pagenum">166</span> elveninte el la lernejo -paroĥa, estis invitataj eniri dekope aŭ dekduope en la ĝardenon -kaj tie kolekti kaj manĝi la tre sufiĉajn fruktojn. Iliaj -kompatindaj malgrandaj kruroj montris multe da cikatroj antaŭ ol ili -plendis pri siaj suferoj.</p> - -<p>Poste Ĝako ĉiam malliberiĝis matene dum kelkaj horoj; tiu ĉi -disciplino tamen ne plibonigis lian karakteron, sed li havis unu -meriton, amon fidelan por la mastro, kies reciproka amo savis lin de -ekzilo. Ĝakon mi ne ŝatis; al mi la boneco sen inteligenteco estas -almenaŭ respektinda, sed spirito lerta unuiĝinta kun koro malmola -min ĉiam repelas; ankaŭ mi tute malamas bekbatojn kaj gratojn tial -ke mi neniam min alproksimigis al li. Videble mia evito lin allogis. -Kiam ajn mi promenis en la ĝardeno aŭ fruktarbejo li min sekvis. -Enfine mia onklino diris: "La birdeto deziras ke vi lin flatu, certe, -vi ne ĝin timas." Mi hontis rifuzi, mi do min kurbigis, kaj plezure -mi vidis la kapplumojn ekvertikaliĝi kaj la flugilojn ĝoje flirti -tiam, kiam mia mano tuŝetas la glatan nigran kapeton.</p> - -<p>De tiu momento ni fariĝis amikoj, iom poste li ĝoje saltadis sur -mian manon kaj permesis al mi lin altlevi kaj forporti kiam ajn kaj -kien ajn mi volis. Mi ĝuis tion ĉar mi malŝatas esti antipatia al -ia kreito de Dio, kaj mi pasis kun li multe da belaj horoj. Vere mi -ne aprobis liajn morojn, sed mi kredis povi instrui al li la -honestecon la bonecon kaj eble eĉ la sindonemon. Unufoje mi diris: -"Pensu, kara mia eto pri via vivo estinta, estanta kaj estonta. Vi -estis suferanto senhelpa, inter la manoj de knaboj senpensaj, -sensentaj. Vi estas iom feliĉa nenion perdinta krom la amo de viaj -kunvivantoj kaj la plenuzo de via dekstra flugilo. Vi havas ĉi tie -almenaŭ tri amikojn, la geonklojn kaj min. Vi estos ĉiam bone -zorgata, en hejmo komforta, gaja, kaj sana. Forlasinte viajn -krimetojn, iĝinte bonfarema kaj ĝentila kontraŭ ĉiuj tiel, kiel -vi jam estis kontraŭ mi, vi estos tre feliĉa, amata de ĉiuj, kiuj -vin konos. Mi do vin petas, estu tiel bona, estiminda kaj honesta -kiel vi estas lerta kaj amuziga, por ke vi fariĝu laŭdilo kaj -honaro al la gemastroj kaj al mi."</p> - -<p>Ĝako ŝajnis kortuŝita per miaj paroloj, sin premante al mia brako -kiu ripozis sur ŝtona tablo li rigardis aminde kaj scivole en miajn -okulojn. Mi lin kredis pentigintan, mi trompiĝis. Sed ankaŭ li ne -volis min trompigi, ĉar li tute ne estis trompulo, eble pro manko de -lingvo universala ni malkomprenis unu la duan.</p> - -<p>Apenaŭ mi lin lasis, kiam li suprenrampis sur la tegmenton de la -kolombejo kie perfortege frapante li furiozigis la virbirdojn kaj -fortimigis iliajn ĝentilajn edzinojn el la nestoj.</p> - -<p>Du tagojn post tio, okazis la plej granda malbono el la tuto. Mi -sidis en laŭbo, kaj Elfio belega hundo (kies haroj estis longaj kaj -frizaj kaj kies oreloj estis longegaj) min vidis kaj ĝoje kuris al -mi! Vidante Ĝakon sur arboreto tre proksima al mia kapo, li metis -siajn antaŭpiedojn sur miajn genuojn kaj riproĉe min rigardis -kvazaŭ aminde kaj humile min demandi: "Kiel ajn vi povas kuraĝigi -tiun netaŭgulon? Vi scias ja ke li tute estas malbona." Mi -respondis, "Nur troe mi tion scias, Karulo, sed ankaŭ mi scias ke ni -devas penadi per bonaĵoj plibonigi la malfeliĉulojn kiuj ne estas -ankoraŭ bonaj."</p> - -<p>Mi estus plu dirinta sed tiel subite ke mi apenaŭ havis tempon kovri -per unu mano la helbrunajn okulojn de Elfio kiam Ĝako jam staris sur -lia kapo furioze ĝin batante per beko kaj flugilojn. Mi rapide -forpuŝis la birdon kaj eniris kun la hundo en la domon. Mi decidis -ke dum tri tagoj mi tute ne parolos al la kulpuleto, sed la duan -matenon, sciiĝante ke li nenion manĝis mi dolĉiĝis kaj pardonis -lin.</p> - -<p>Mi restis ankoraŭ duon-monaton ĉe miaj geonkloj; tuttempe estis -Ĝako tiel kvieta kaj ĝentila, ke mi kore min gratulis pri lia -plibonigo, kredanta ke ĝi daŭros kaj ke mi vidos miajn esperojn -tute plenumigitajn.</p> - - -<p class="center">II.</p> - -<p>Kompreneble mi ricevis en ĉiu letero sciigon pri Ĝako: dum multaj -tagoj post mia foriro li estis tre kvieta sed li fariĝis poste pli -ol antaŭe petolema; li eniris mem en apudan ĝardenon kie li treege -ofendis nejunan oficiron kies lakeo rakontis al servisto de mia -bo-onklo tion, kion mi nun skribos.</p> - -<p>Multaj el la detaloj ŝajnas al mi nekredeblaj sed nesciante la veron -mi skribas la tuton tiel kiel mi ĝin sciiĝis. La kolonelo, kiu -estis dando kaj tre fiera pro sia grandeco kaj sia mieno, havis nur -koroneton da grizharoj, zorge koloritaj brune; la verton de lia kapo -kovris peruko bruna. Dum li sidis en laŭbo kune kun tri fraŭlinoj, -Ĝako, nevidita malsupreniris el arbo, ekprenis la perukon kaj ĝin -bekotenante flirtis longe la ŝtoneta vojeto ne sin permesante -kaptiĝi. La kolonelo tiel furioziĝis pri la ekspozicio de sia -duonsenhareco ke li ordonis al sia lakeo mortigi senprokraste la -birdon. Tiu deviĝis ŝajne obei al sia Estro, sed antaŭ ol serĉi -pafilon li diris al ĝardenisto de miaj geonkloj, "Mi petas, diru al -lia respektega Moŝto ke li ne timu pro pafado; mi bone zorgos Ĝakon -ne trafi."</p> - -<p>Supozeble la lerta friponeto sciis pri la kruela celo de sia milita -malamiko kaj faris projekton revenĝan. Okazo baldaŭ alvenis kaj li -ĝin utiligis. Unu postmeztagon la sinjoro eliris rajdante kaj ne -revenonte ĝis tiam kiam li sin vestos por granda adiaŭa -vespermanĝo al kiu li invitis siajn multajn gekonatojn.</p> - -<p class="pagenum">167</p> - -<p>Lia fidata servisto profitis de lia longa foresto por viziti sian -duonpatrinon kaj ŝiajn naskitojn, antaŭe pretiginte ĉion, kion -bezonos sia estro.</p> - -<p>Sur la lito kuŝis neĝblanka ĉemizo kies brusto diafaniĝis per -pasamento, kaj trukudraĵo, paro da travideblaj strumpetoj de blua -silko, paro da dancŝuetoj tre delikataj, kaj multekosta vesto -brodita de arĝento kaj perloj.</p> - -<p>Sur tablo staris ujoj enhavantaj vasojn da pomadoj, pudroj, sapoj kaj -kaloroj, por beligi vizaĝharojn kaj haŭton. La servisto estis -formovinta la orajn kovrilojn de ĉiuj tiuj ĉi ujoj, de multe da -odorboteloj kaj mem de juvelujeto, por ke sia iom malpacienca estro -povu preni rapide ĉion, kion li volos. En la vestejo li pretigis la -banilon kaj ĉirkaŭ trionon pleniĝis per akvo el kiu li aldonos -akvon varmegan tiam kiam ĝi diziriĝos. Alfine li eliris, ŝlosis -zorge la eksterajn pordojn de la du ĉambrojn, enpoŝis la ŝlosilojn -kaj gaje formarŝis al sia patradometo.</p> - -<p>Mizerulo! li sin gardis kontraŭ homa trudo sed tute ne pensis pri -birdoj. La dormo ĉambro havis tri fenestrojn, el kiuj unu estas -malferma; ekster ĝi kreskis branĉetoj de arbo kies aliaj branĉetoj -tuŝis al la vestibla fenestro de la dua etaĝo. Ĝako eble -supreniris la ŝtuparon, eliris tra unu fenestro kaj enirinte tra la -dua sin trovis en la litĉambro de la kolonelo. Certe estas ke oni -lin vidis malsupreniri per la ŝtuparo kiam li forlasis la domon.</p> - -<p>Reveninte post du horoj kaj tri kvaronoj la servisto alportis akvon -bolantan por la bano. Gaje fajfante li malŝlosis pordon, subite -aŭdiĝis ekkrio kaj ĝemego. Unue li vidis sur skribtablo -renversitan inkujon, kies enhavo estis nigriginta plumujon de -elefantosto kaj veluran tablo-kovrilon. Ora ringosigelilo kaj du -ebonaj plumingoj mankiĝis, sed pli malfrue troviĝis en la banilo, -kune kun dancŝuo, vazkovriloj, multe da iloj da ŝtalo utilaj por la -sciensa kulturo de okulharoj, brovoj, vangharoj, dentoj kaj ungoj: -plie, ĉeno de virinaj haroj kun pendaĵo de diamantoj en blua -ŝtrumpeto multe ŝirita.</p> - -<p>Poste sin turninte al lito li vidis la ĉemizbruston tute ĉifitan -kaj per inko makulitan. Sur la tualettablo estis la difektaĵo -ankoraŭ pli granda; multaj el la odorboteloj renversiĝis kies -fluidaĵoj intermiksitaj kun pudroj multekoloraj, malpurigis la -muslinon kaj paron da gantoj arĝentegrizaj.</p> - -<p>Multe da juveloj, nome, butonoj ringoj, medalionoj riĉege ĉizitaj -aŭ emajlitaj, kaj antikvaj moneroj el oro mankis. Tiuj ĉi en la -daŭro de kelkaj tagoj troviĝis sub mebloj en diversaj ĉambroj aŭ -subŝtuparaj tapiŝoj.</p> - -<p>La servisto ne ankoraŭ reordigis la duonon da la objektoj kiam -tondris ĉe la pordego la frapo de lia estro. Bonŝance tiu ĉi -revenis tiel malfrue ke li ne havis (kiel rakontis la lakeo) eĉ -sufiĉe da tempo por blasfemi. Iu diris ke la lakeo ĝuis la -malpravaĵon de tiu tago almenaŭ tiom kiom la faranto mem.</p> - -<p>Kompreneble Ĝako malliberiĝis ĝis la postmorgaŭa foriro de la -kolonelo.</p> - -<p>Li tiam estinte liberigita paradadis fiera kiel ia venkinta heroo kaj -oni lin rigardis kun admiro preskaŭ egala, ĉar lia kontraŭulo tute -ne estis idolo popola. Tempe li vivadis kviete, sed granda ŝanĝo -lin estis atendanta.</p> - -<p>Laŭ konsilo medicina miaj geonkloj decidis sin transloki en pli -varman klimaton, kaj dum jaro vojaĝi. Tial ke ili devis disiĝi de -siaj bestoj kaj birdoj. Ĝako donaciĝis al ĝardenistedzino, kies -Joĉjo, Manjo, Viĉjo Sonjo kaj iliaj kvar pli junaj gefratoj lin -treege deziris, ilia patro ĉiam estis bonfarema kontraŭ li, kaj -ilia dometo staris malproksime de la ĉefvojo kaj de malbonaj knaboj: -tial ke ni povus kredi ke nia Ĝako tie estos feliĉa.</p> - - -<p class="center">III.</p> - -<p>Post proksimume tri jaroj mi trapasis la graflandon, kaj mi haltis -tri tagojn ĉe antikvaj amikoj en la urbeto. La duan tagon mi marŝis -malsupren en la platlandon por vidi Ĝakon kaj liajn gemastrojn, sed -ili ĉiuj forestis. La dometo staris apud arbeto en kiu la birdo -ĉiutage restis multajn horojn; kelkafoje en la somero li ne revenis -eĉ nokte hejmen. Tie li nun estis.</p> - -<p>La infanoj min brue kaj gaje bonvenigis kaj multe al mi rakontis pri -la superhoma lerteco kaj amuzigeco de mia amiko, ilia birda -kunludanto. Ili diris ke li sendube havas edzinon kaj idojn en la -arbetaĵo, kaj ili atendas ke tiuj ĉi baldaŭ venos al la dometo, -por prezentiĝi al la familio.</p> - -<p>Dum nia parolado pri Ĝako alvenis la patrino, kiu tute certigis tion -kion ŝiaj gefiloj al mi rakontis pri lia plibonigo. "Vere estas ke -li kelkfoje disŝiras butonojn el kolumoj aŭ manumoj, pendigitaj sur -branĉoj por sekiĝi, foje li enmetas sablerojn aŭ polverojn en la -buteron aŭ fruktaĵon, ankaŭ li tro amas tiri harojn kaj tordigi -ĉapon aŭ buklojn. Malgraŭ tiuj ĉi esceptetoj," diris la aminda -virino, "li estas tiel virta kiel ia Kristano, ĉar ni ĉiuj havas -niajn proprajn kulpojn." Tiam Manjo memorigis sian patrinon ke S<sup>o</sup> D., -maljuna fraŭlo, volis aĉeti Ĝakon po dek-kvin ŝilingoj, granda -prezo por monedo, kaj poste proponis livron, tamen ŝia patro -rifuzis, dirante ke neniam, neniel li vendos la friponeton, eĉ ne po -dekoble, ne po centoble la kosto nomita. Ankaŭ ŝia praavo diris ke -neniu devas tion vendi kion donace iu ricevis; plie li diris ke la -ĉeestado de tia birdo alportas bonŝancon al la hejmo, samtempe -asekuranta ĝojan vivadon al ĉiuj la tieaj loĝantoj. Kaj tiel -plu, denove, denove, en simpla boneco la honesta familio penadis -trankviligi mian koron rilate al la feliĉecon de Ĝako kaj al la -alta<span class="pagenum">168</span> estimado por liaj mirindaj virtoj sentita de liaj najbaroj, -laboristoj, kaj farma mastroj, la forĝisto la kuracisto, pastro, -poŝtisto, policanestro. Egale lin amegis la lavistinedzo kaj ĉiuj -virinoj en la ĉirkaŭaĵo, sen escepto eĉ de la malgaja, severa -lernejestredzino, la teruro de la tuta paroĥo.</p> - -<p>Kompreneble mi ne kredis ĉiun vorton el iliaj laŭdegoj, mi -aŭskultis tamen plezure, kaj plezurege mi enŝutis en la manetojn de -la infanoj la enhavon de mia monujo, donacon de po ok pencoj, kiun -ili ĝoje ricevis kaj mi diris "adiaŭ."</p> - -<p>Apenaŭ alveninte al fino de la ĝardena plektobarilo mi subite -aŭdis ekkrion, "Ho! fraŭlino! jen estas Ĝako! revenu! revenu!" Mi -rigardis, mi vidis mian amikon fiere saltantan de la arbeto al -dometo. Mi vidis sed mi ne iris returnen. Mi estis jam malfrua, mi -devis rapide marŝi. Se li min vidus, se li min rekonus, vere la -redisigo estus por ambaŭ tre doloriga. Se, kontraŭe, li min -forgesis....</p> - -<p>Neniam mi revidis Ĝakon, nek la ĝardenistan familion.</p> -</div> - - -<div id="est2-11-18" class="article" lang="eo"> -<h3>MEMORAĴOJ PRI LA BULONJA KONGRESO.</h3> - -<p class="center">Clarence Bicknell.</p> - - -<p>Tiun agrablan Dimanĉan posttagmezon, kiam ni ĉiuj iris al la -Wimereux ĉevalkuradoj, mi renkontis, apenaŭ alveninte, malnovan -amikon, kiun mi ne estis vidinta de multaj jaroj.</p> - -<p>Li estis ĉiam viro gaja kaj ŝercema, kaj tuj mi ekvidis ke li estas -neniel ŝanĝiĝinta. "Ho!" mi diris, "kia plezuro rerenkonti vin. -Kiam vi alvenis? kial? kun kiu? Eble vi partoprenas je la ĉiusabata -Angla ekskurso." "Jes," li respondis, "jes vere, ekskurso, ĉar -Vendredon mi finis mian kurson de Esperantaj lecionoj; tial nun mi -mem estas eks—kurso."</p> - -<p>"Do vi estas Esperantisto," mi ekkriis.</p> - -<p>"Kompreneble," li diris, "kiel ĉiuj saĝuloj. Ĉu vi ne vidas mian -steleton?"</p> - -<p>Sed, la ĉevalkurejo estis kovrata de steletoj, kiel la nokta ĉielo, -kaj unu pli malpli ne diferenciĝis, ĝis tiu momento mi ne rimarkis -ĝin.</p> - -<p>"Mi kore gratulas vin," mi diris. "Ĉu la ĉevalkuradoj vin -interesas?"</p> - -<p>"Jes, sufiĉe," li diris, "sed estas tre strange ke la hipodromo -kuŝas sur la montetoj."</p> - -<p>"Kial?" mi demandis.</p> - -<p>"Ĉar mi ĉiam pensis," li respondis, "ke oni neniam konstruis ilin -sur la montetoj; vi sciis ke la bestoj kiuj kuras estas ĉiam -ĉe-valoj."</p> - -<p>"Bone, bone," mi respondis, ridante; "mi memoras ke foje ni kune iris -al Angla kurado, ne vere?"</p> - -<p>"Certe," li respondis, "kaj ĉevalo falis kaj sia kruro rompiĝis, -aŭ, kiel niaj Francaj amikoj diras, iom idiome, <i>li rompis al si la -kruron</i>."</p> - -<p>"Jes," mi diris, "mizera besto; <i>almenaŭ li mem ne rompis sian -kruron</i> kiel diras, iomete idiomege niaj Anglaj amikoj, la malfeliĉo -okazis pro nezorgo de la rajdanto. Sed li ne povis partopreni poste -ĉe la ĉevalkuradoj."</p> - -<p>"Necese," mia amiko respondis, "ĉar li ne estis plu ĉevalo."</p> - -<p>"Mi ne komprenas," mi diris, "ne plu ĉevalo, kial? Li estis ĉevalo, -kvankam lama."</p> - -<p>"Precize," li diris, "la ĉevalo kun rompiĝinta kruro fariĝas -la-mulo, kaj mulo ne estas ĉevalo."</p> - -<p>"Sufiĉe, sufiĉe," mi ekkriis, "vi mem estas ĉiam serĉe-mulo! sed -nun adiaŭ. Ni nin revidos vespere, aŭ kredeble morgaŭ ĉe la -balo."</p> - -<p>"Jes, ĉe la balo," li diris, "sed vi ne serĉu min sur la planko de -la salono! Mi estos supre en la balkono. Ni ne iros por danci sed por -trovi konatojn, aŭ konatiĝi kun nekonataj Esperantistoj; pro tio ni -elektos la balkonon! Adiaŭ ĝis morgaŭ."</p> - -<p>Kaj ni disiĝis.</p> -</div> - - -<div id="est2-11-19" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">KAŬKAZO.</h3> - -<p>El Puŝkin.—Tradukita de A. Nippa (Ivanino).</p> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Sub mi la Kaŭkazo. Mi sola staradas</span> - <span class="i0">Sur neĝoj ĉe rando de la profundaĵo:</span> - <span class="i0">La aglo, fluganta de ŝtona altaĵo,</span> - <span class="i0">Proksime de mi en aero naĝadas.</span> - <span class="i4">De tie mi vidas de fluoj naskiĝon,</span> - <span class="i4">Unuan de neĝaj lavangoj moviĝon.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Malsupre la nuboj, humile irantaj;</span> - <span class="i0">Tra ili faladas la fontoj bruegaj,</span> - <span class="i0">Sub ili la nudaj ŝtonegoj grandegaj;</span> - <span class="i0">Pli sube la musko, arbaĵoj rampantaj,</span> - <span class="i4">Kaj poste la verdaj ombrplenaj arbaroj</span> - <span class="i4">Kun cervoj saltantaj, pepanta birdaro.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kaj poste jam homoj en montoj nestiĝas,</span> - <span class="i0">Kaj ŝafoj sur montaj deklivoj rampadas,</span> - <span class="i0">Kaj valon paŝtistoj malsupreniradas,</span> - <span class="i0">Rapida rivero Aragvo vidiĝas;</span> - <span class="i4">Rajdanton malriĉan per ŝtonoj kaŝanta</span> - <span class="i4">Kaj teren ludadas bruege ĝojanta.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ĝi ludas kaj bruas, la besto kaptata,</span> - <span class="i0">La manĝon el kaĝo el fero vidanta,</span> - <span class="i0">En vana malamo la bordon batanta,</span> - <span class="i0">Lekanta ŝtonegojn per ondo malsata....</span> - <span class="i4">Sed vane! nek manĝon, nek ĝojon havadas</span> - <span class="i4">Senvorte ĝin mutaj granduloj premadas.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-11-20" class="poetry" lang="eo"> -<p class="pagenum">169</p> -<h3 class="poem-header">HO! LANDO NIA.</h3> - -<p>Originale verkita de Esperantisto 4686.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Nur unu sola lando estas</span> - <span class="i2">De paco, de frateco</span> - <span class="i0">En kiu la frataro ĝojas</span> - <span class="i2">Pro lingva unueco;</span> - <span class="i0">En kiun ĉiuj povas veni</span> - <span class="i2">Sen ia ajn demando</span> - <span class="i0">Pri raso, kredo, opinioj—</span> - <span class="i2">La Esperanto-lando.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="chorus"><i>Ĥoro.</i></span> - <span class="i2">Ho lando via, mia, nia,</span> - <span class="i4">Ho tutamonda lando.</span> - <span class="i2">Ni kore, ĝoje vin salutas,</span> - <span class="i4">Ho Esperanto-lando!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ne por si mem, por famo sia</span> - <span class="i2">La anoj klopodadas.</span> - <span class="i0">Por cel’ pli glora, nobla, ili</span> - <span class="i2">Senĉese laboradas.</span> - <span class="i0">Por paco, ĝojo en la mondo</span> - <span class="i2">Por amo al homaro</span> - <span class="i0">Pripensas, penas kaj suferas</span> - <span class="i2">La Esperantistaro.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="chorus"><i>Ĥoro.</i></span> - <span class="i2">Ho lando via, mia, nia,</span> - <span class="i4">Ho lando de l’ frataro.</span> - <span class="i2">Ni vin salutas, kore, ĝoje</span> - <span class="i4">Ni, l’ Esperantistaro.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Do al ni venu ĉiuj homoj</span> - <span class="i2">El ĉiu eksterlando</span> - <span class="i0">Kuniĝi vi kuraĝe, saĝe,</span> - <span class="i2">Kun nia frata bando.</span> - <span class="i0">Jen nun foliojn, florojn portas</span> - <span class="i2">La branĉoj de l’ fruktujo,</span> - <span class="i0">La frukt-rikolto vin atendas</span> - <span class="i2">En Esperantistujo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="chorus"><i>Ĥoro.</i></span> - <span class="i2">Ho! lando via, mia, nia,</span> - <span class="i4">De l’ paca olivujo.</span> - <span class="i2">Ni vin salutas kore, ĝoje,</span> - <span class="i4">Ho, Esperantistujo!</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-11-21" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">HO, VIVADU!</h3> - -<p>Originale verkita de Esperantisto 4686.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Vivu, vivu, Esperanto!</span> - <span class="i2">Kara lingvo nia,</span> - <span class="i0">Kunligilo por homaro</span> - <span class="i2">Lingv’ internacia.</span> - <span class="i0">Kaj vivadu l’ Elspensinto</span> - <span class="i2">Zamenhof Doktoro,</span> - <span class="i0">Al li donu ĉiuj homoj</span> - <span class="i2">Dankojn kaj honoro.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="chorus"><i>Ĥoro.</i></span> - <span class="i2">Do vivadu l’ Elpensinto</span> - <span class="i4">Zamenhof Doktoro,</span> - <span class="i2">Kies nomon li laŭdadu</span> - <span class="i4">Per korega ĥoro.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Oceanoj kaj montaroj</span> - <span class="i2">Ne plu nin disigos</span> - <span class="i0">Unu lingvo, Esperanto,</span> - <span class="i2">Forte nin kunligos.</span> - <span class="i0">Kien ajn ni vojaĝados</span> - <span class="i2">Trovos ni frataron</span> - <span class="i0">Unulingvan familion</span> - <span class="i2">L’ Esperantistaron.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="chorus"><i>Ĥoro.</i></span> - <span class="i2">Do vivadu, k.t.p.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ne okazos plu malpacoj</span> - <span class="i2">Pro malkompreniĝoj</span> - <span class="i0">Ne plu interklarigistoj</span> - <span class="i2">Estos por sciiĝoj,</span> - <span class="i0">Ĉiu povos al alia</span> - <span class="i2">Esti bonhelpanto,</span> - <span class="i0">Ĉiuj interparolados</span> - <span class="i2">Meze Esperanto.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="chorus"><i>Ĥoro.</i></span> - <span class="i2">Do vivadu, k.t.p.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Do gefratoj, laboradu</span> - <span class="i2">Por la celo glora,</span> - <span class="i0">Per senlaca pacienco</span> - <span class="i2">Kaj kuraĵ’ fervora.</span> - <span class="i0">Vi la tagon de la venko</span> - <span class="i2">Tiel rapidigos</span> - <span class="i0">Kaj la tutan mondon baldaŭ</span> - <span class="i2">Esperantistigos.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="chorus"><i>Ĥoro.</i></span> - <span class="i2">Do vivadu, k.t.p.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-11-22" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">LIMERICK.</h3> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Estis iatempe fraŭlino</span> - <span class="i0">Troe bongustamulino;</span> - <span class="i0">Per spicaj manĝaĵoj</span> - <span class="i0">Kaj multaj frandaĵoj,</span> - <span class="i0">Ŝi iĝis internpeklitino.</span></div> -</div> -<p class="near_sig sc">G. D. Lewis.</p> -</div> - - -<div id="est2-11-23" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">170</p> -<h3>LA ESPERANTA SUBJUNKTIVO.</h3> - -<p class="center">Verkita de R. J. Lloyd, D.Lit., M.A., F.R.S.E.</p> - - -<p>La plej timeginda malamiko de nia kara lingvo estas la lingva herezo, -t.e., la propagando de falsaj kredoj pri la gramatiko. La plej -danĝera el tiuj ĉi falsaj kredoj estas hodiaŭ la neo de la -ekzistado de Subjunktiva modo en Esperanto. La granda miraĵo tamen -estas, ke en Esperanto, ĝuste tiom kiom en aliaj subjektoj, la -herezo elvenas ĝuste el tiuj samaj personoj, kiuj sin rigardas kiel -la plej fidelaj sekvantoj de la sankta kaŭzo.</p> - -<p>Mi unue vidis tiun ĉi herezon en la paragrafo 218 de la Sintakso -de tiu energiega Esperantisto, Doktoro Fruictier: kaj mi reĵetis -ĝin tuj. Sed mi silentis: ĉar mi sciis bone ke Sinjoro de -Beaufront diris ĝuste la kontraŭon, kaj diris ĝin tiel klare kaj -konvinkante, ke neniu, kiu scias vere kio Subjunktivo estas, povas -ĝin disputi. Tial mi ne sentis iun timon pro la kara lingvo, kaj -silentis.</p> - -<p>Sed nun ankoraŭ oni predikas fervore la manko de Subjunktivo, kaj -predikas ĝin kiel senca artikolo de la vera Esperanta kredo. Unue mi -volis lasi la tutan aferon al la Centra Lingva Komitato, kaj -intertempe ankoraŭ silenti. Sed la herezuloj ne silentas, kaj la -komitato ne komencas ankoraŭ verki. Mi skribas tial kun duobla celo, -respondi al la herezuloj, kaj elvoki baldaŭan decidon de la Centra -Komitato.</p> - -<p>La argumentoj per kiuj oni penas pravigi tiun ĉi opinion estas tiel -infanaj, ke mi preskaŭ hontas ilin rakonti. Mi tial nur signalas la -unu el ili, kiun mi trovas la plej bona. Se tiu ĉi falos, la aliaj -nepre falos ankaŭ. Oni diras simple ke nia glora Majstro neniam uzas -la vorton Subjunktivo, kaj tial Subjunktivo ne ekzistas! La bela, la -belega argumento!</p> - -<p>Kion taŭgas la neuzadon de la nomon, se li uzas ofte la modon mem? -Kaj la fakto, ke li uzas subjunktivan modon, estas simple neneigebla. -Mi donas malsupre dek frazojn, tiritajn el la du fundamentaj verkoj -de la Majstro, el kiuj ĉiu unu enhavas nedubeblan Subjunktivon. Jen!</p> - -<p class="near-head"><i>Krestomatio.</i></p> - - -<p>P. 33. Kaj li malkovris la manon, ke la serpento tie mordu.</p> - -<p>P. 221. La poŝto sendas specigistojn, por ke ili la leterojn -specigu.</p> - -<p>P. 88. Ŝi bezonis eniri du fojojn la ĉambron, por ke oni povu ŝin -rimarki.</p> - -<p>P. 89. La majstro zorgu ke neniu el la tri personoj malaperu el la -domo.</p> - -<p>P. 50. Metu viajn manojn en la liajn, tiel ke vi fariĝu edzo kaj -edzino.</p> - -<p>P. 53. Li lasis fari al ŝi viran vestaĵon, por ke ŝi povu -akompanadi lin.</p> - -<p>P. 291. Uzi jaron por tio, ke ili povu regule skribi en sia patra -lingvo.</p> - -<p>P. 309. Penante pli zorge, ke ĝi ne kontraŭagadu.</p> - -<p class="near-head"><i>Fundamento.</i></p> - -<p>P. 15. Subtenanta la kruĉon, por ke la virino povu trinki.</p> - -<p>P. 19. Estus tre bele, ke mi iru al la fonto.</p> - -<p>Neniu, kiu scias kio Subjunktivo estas, povos nei ke tiuj ĉi dek -frazoj enhavas dek diversajn Subjunktivojn.</p> - -<p>Skribante, mi aŭdas ke tiu ĉi sama batalado okazas nun samtempe en -Franclando, kaj mirege, en la paĝoj mem de la bela gazeto de Sinjoro -Fruictier, la "Lingvo Internacia." Sed, tiel kiel la Naturo ofte -provizas, inter la herboj de la kamparo, la kontraŭvenenan herbon -ĉe la flanko de la venena, sammaniere Sinjoro Fruictier provizas por -ni, en la paragrafo 163, ekzemplojn, kiuj estas tre bonaj -kontraŭvenenoj al paragrafo 218. Jen la ekzemploj:—</p> - -<ul> - <li>Mi deziras, ke li venu.</li> - <li>Estas necese, ke li venu.</li> - <li>Mi petas, ke vi ne faru tion.</li> - <li>Mi timas, ke li venu.</li> -</ul> - -<p>En Esperantaj gramatiklibroj la ekzemploj ofte parolas multe pli -bonan gramatikon ol la paragrafo. Mi lasos tial la paragrafon kaj -demandos kion tiuj ĉi kvar ekzemploj instruas?</p> - -<p>La aŭtoro priskribas la kvar dependajn verbojn, kiel imperativoj! -Tute ne: ne estas sola imperativo en la kvar sentencoj. Li donas al -ili la ŝajnon de imperativeco, uzante kiel ĉefajn verbojn "deziri" -kaj "peti." Sed tio estas pura sintrompado: la formoj, kiujn ni -diskutas ne estas la ĉefaj verboj, sed la formoj kun <i>u</i>-fino; kaj -nenio estas pli evidenta ol la fakto, ke ili estas dependaj tempoj, -formantaj dependajn frazojn, priskribantajn la objektojn ne nur de -"deziri" kaj "peti" sed ankaŭ de "timi," en kiu ne ekzistas la plej -malgranda nuanco de ordono aŭ de peto.</p> - -<p>Kaj tio estas ankoraŭ pli vera pri la ekzemploj, kiujn mi donis -antaŭe, skribitaj de la Majstro. Kolektante ilin, mi evitis zorge -verbojn ĉefajn, kiuj enhavis iun signifon de deziro aŭ peto aŭ<span class="pagenum">171</span> -ordono. La uzado de tiaj verboj en tia afero estas tute nezorga kaj -erariga.</p> - -<p>Rigardu la ĉefajn verbojn de la Doktoro,— malkovri, sendi, bezoni, -zorgi, meti, uzi, peni: ne estas unu sola el ili, kiu enhavas -imperativan ideon: kaj tial la tuta sentenco, kvankam ĝi enhavas la -modon nomitan "ordona," ne esprimas ordonon, nek eĉ peton aŭ -deziron.</p> - -<p>La Zamenhofaj ekzemploj, kiuj pleje turnas supremalsupren tiun ĉi -fantazian teorion, estas la dua, la tria, la sesa, la sepa kaj ia -naŭa. Ili enhavas ĉiuj la "por-ke" idiomon; kaj la kvina enhavas la -"tiel-ke" idiomon. Estus perdo de tempo argumenti pri tio. La bone -instruita leganto vidos tuj, ke la lasta enhavas subjunktivon de -rezultato, kaj la aliaj, subjunktivojn de celo.</p> - -<p>Por konfirmi sin en la vera fido, la plej efektiva ceremonio estas la -atenta kaj zorga legado de la argumentoj de paragrafo 218, kiuj penas -pruvi ke la "por-ke" konstruo <i>ne</i> estas subjunktiva. Al homo kiu -scias bone, kio subjunktivo kaj imperativo estas, tiu paragrafo -pruvos la direktan kontraŭon.</p> - -<p>Mia temo restas tial tute pruvita. Ĝi estas nun ĝuste tiel certa -kiel 1 + 1 = 2, aŭ kiel teoremo de Eŭklido estas. Mi skribas tial -Q.E.D.</p> - -<p>Sed legantoj demandos de mi, "Kial la Doktoro nomas ĉiam tiun ĉi -modon ordona?" Mi respondas, "Ĉar tio estas la plej bona nomo por -unu el la du ĉefaj oficoj de la modo." Sed kial li ne donis (diras -oni) al ĝi alian nomon, signifantan "dependa" modo. Eble li ne volis -doni du nomojn al la sama afero. Eble la duobla nomo, ordona-dependa, -simila al la imperativa-subjunktiva vorto de Sinjoro de -Beaufront—malplaĉis al li.</p> - -<p>Ĝi malplaĉas al mi ankaŭ, ĉar la modo estas neniam, samtempe, -ordona kaj dependa. Mi penis fari bonan Esperantan nomon por ĝi en -mia artikolo pri "Esperantaj Terminoj por la Esperanta Gramatiko," en -tiu ĉi gazeto por lasta Aŭgusto. Mia nomo, "postokaza," estis tute -korekta, kaj ampleksis la tutan signifon, sed nur bona gramatikisto -povas kompreni tion tuj. Kaj la celo de miaj Esperantaj terminoj -estas fari gramatikajn vortojn, kiujn la komencanto tuj komprenos.</p> - -<p>Mi vidas nun ke ni devos havi du terminojn por tiu ĉi modo—"ordona" -kaj "dependa." Efektive ĝi estas du distingitaj modoj, kaj ni -bezonas du nomojn por ĝi. Mi estas vidinta proponon por ŝanĝi la -formon de la unu aŭ de la alia. Sed tio estas tute nenecesa. Mi -malaprobas tion decidite.</p> - -<p>Ĉar kvankam la du formoj estas samaj, la eksteraj formoj estas ĉiam -malsamaj; la subjunktiva formo posedas ĉiam antaŭ si la konjunkcion -"ke," kaj ĉefan verbon antaŭ tio dum la ordona formo posedas nenion -antaŭ si. Ni devos tial, de nun, se la Centra Komitato konsentos, -priskribi la "u" modo kiel du modoj, la unu sekvanta "ke," kaj la -alia sekvanta nenion. La propono nomi la du la u-modo estas pura -meĥanikismo, kaj tute malscienca.</p> -</div> - - -<div id="est2-11-24" class="article" lang="eo"> -<h3>BUDHO, LA SEMISTO.</h3> - -<p class="center">Tradukita de A. Simon (Frankfurt a/Main).</p> - - -<p>Foje, kiam riĉa Bramano estis festanta sian dankofeston por la -rikolto, la Budho vojiris kun sia almoz-pelveto por ricevi sian -nutraĵon.</p> - -<p>Kelkaj el la homoj estis respektemegaj, sed la Bramano ekkoleriĝis, -kaj diris:</p> - -<p>"Decus pli bone al vi laboradi ol petadi almozojn. Mi plugas kaj -semas, kaj pluginte kaj seminte mi manĝas. Se vi farus same, vi -ankaŭ havus ion por manĝi!"</p> - -<p>Kaj la Lumigitulo respondis al li: "O, Bramano, ankaŭ mi plugas kaj -semas kaj pluginte kaj seminte mi manĝas."</p> - -<p>"Ĉu vi nomas vin terkulturisto," rediris la Bramano. "Kie do estas -viaj bovoj, kie estas la semo kaj la plugilo?"</p> - -<p>La Laŭdatulo parolis; "Kredo estas la semo, kiun mi semadas, bonaj -faroj estas la pluvo ĝin malsekigante, saĝo kaj modesto estas la -plugilo, mia animo estas la kondukilo, mi metas la manon je la tenilo -de la leĝo, serioza volado estas la vipo, kiun mi uzadas, kaj -streĉado estas mia plug-bovo. Mi plugas por detrui la malbonan -herbon de la trompo. La rikolto elirante el la semo estas la -nemortema vivo de la Nirvano, kaj per tio finiĝas ĉia suferado."</p> - -<p>Tiam la Bramano enverŝis riz-lakton en oran vazon, kaj ĝin -prezentis al la Laŭdatulo, parolante: "La instruisto de la homaro -manĝu tiun ĉi riz-lakton, ĉar la honorindega Gotamo plugas sulkon -portanta la frukton de la nemortemeco."</p> -</div> - - -<div id="est2-11-25" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">172</p> -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<p class="center"><i>La aŭtoro rizervas ĉiajn rajtojn.</i></p> - - -<p>"Mi esperas ion diri pri la <i>Pulman’a</i> vagono." Tiun sentencon mi -skribis en la lasta fragmento; sed, tiun <i>Pulman’an</i> vagonon -priskribante, devige mi sekvas la konsilon de Latina frazo <i>in medias -res</i>; ĉar la sola vidaĵo, kiun prezentas al mi la memoro, estas tiu -de du personoj (la onklino kaj mi mem) sidantaj en kvazaŭ alkovo, -kiu povas tre komode enteni almenaŭ kvar, eble eĉ ses personojn. -Inter du vicoj de tiaj alkovoj mallarĝa trapasejo kondukas de la -pordo ĉe la antaŭa al tiu ĉe la malantaŭa flanko de la vagono.</p> - -<p>Du seĝoj, iom similaj al kanopoj sen finiĝoj, estas alfiksitaj al -la alkovflankaĵoj. Nenion pri ili mi bezonas diri.</p> - -<p>Supren rigardante, mi vidas ke, kiel super iu en tegmentĉambro -superpendus la tegmento, tiel super ni superpendas kvazaŭ ega -kornico, kiu, ĉe la malsupra flanko, estas, per grandaj ĉarniroj, -alfiksita al la vagonflankaĵo. Pri tiu "kornico" mi poste parolos; -ĝi ja estas la planko de mia estonta dormĉambro.</p> - -<p>Se oni havas la vizaĝon laŭ la direkto de vojaĝo, la fenestro -estas ĉe la dekstra flanko. Iom sub la fenestro oni vidas la butonon -de elektra sonorilo, kaj iom sub tiu ĉi butono du metalajn ingojn. -Puŝinte per fingro tiun ĉi butonon mi venigas nigran kelneron.</p> - -<p>"Alportu al ni ion por manĝi, kelnero." Foririnte li revenas -alportante ne "ion por manĝi" sed, ŝajne, tablosupron, ĉe kies unu -finiĝo estas subportiloj, kiuj surfaldas sur la supron; sed ĉe la -alia finiĝo oni anstataŭigas tiujn ilojn per du hokoj; kiujn hokojn -la kelnero enŝovas en la suprenomitajn ingojn. Tiamaniere alfiksita -la tablo povas eĉ kontraŭstari kontraŭ la ekskuegoj de Amerika -vagonaro.</p> - -<p>Ĉar la onklino trovas iom varma la alkovon, la kelnero mallevas la -fenestron kaj el la fenestringo levas kadron, kiu enhavas -metalfadenan reton tian, kian mi antaŭe priskribis. Sed tra tiu reto -tro eniras la vento, pro kio, ankoraŭ mallevinte la kadron li, per -hokoj en ingojn, alfiksas ekstere, sur la antaŭan parton de la -fenestrkadro lignan ŝirmilon, kiu tre similas al ega demandpunkto, -supro malsupren renversita. Tiu aranĝo permesas ke oni ĝuu aeron -sen vento, kaj ne malhelpas ke oni vidu la kamparon.</p> - -<p>"La tago venas," diras la antikva skribaĵo, "kaj ankaŭ la nokto." -Nokto! Mi ne povas eĉ skribi la vorton, sen vidante fantazie tiujn -miriadojn da lumpunktoj, kiuj ĉie en la silento de Amerika nokto; -inter la branĉoj de arboj; inter la floroj ĉe niaj piedoj, flugas, -kruciĝas kaj interplektiĝas, viva pasamento sur la robo de Naturo; -ŝanĝante ĉe ĉiu momento en formon eĉ pli admirindan ol antaŭe.</p> - -<p>Lampoj de feinoj, en kiuj ĉio estas poeta krom la nomo! Cimoj de -fulmo! (Lightning Bugs)!! Vere Amerikanoj estas treege malpoetaj.</p> - -<p>Nokto! Ho, ve la poeta sento! Tiun ĉi nokton ni pasigos en vagonaro; -for la poezio! Nur prozaĵo estas nia deziro—kuŝiĝi.</p> - -<p>Mi venigas atendiston, kaj laŭ la sekvanta maniero li pretigas por -ni—dormĉambrojn? Nu, jes. En domo de pupoj ili estus sufiĉe -grandaj dorm<i>ĉambroj</i>.</p> - -<p>Unue li mallevas la kornicegon, kiun mi antaŭe priskribis, kaj ĝi, -turniĝante sur ĝiaj ĉarniroj, antaŭenfalas kaj fariĝas la -plafono de malsupra kaj la planko de supra ĉambreto. Ĉar la du -ĉambretoj enhavas en ili nur la spacon de unu alkovo, oni povas -supozi ke eĉ la malsupra ne estas tre alta, dum la supra—sed mi -poste parolos pri tio.</p> - -<p>El la tiel malfermita spaco elfalas dikaj ledaj kurtenegoj, kiuj, dum -la tago, estis kaŝataj post la kornicego; kaj kiuj nun tute -apartigas de la cetero de la vagono tiujn du ĉambretojn—nian -antaŭan alkovon. Ĉar sammaniere oni pretigas ĉiujn la alkovojn, al -iu noktmeze enirante la vagonon, estus videbla nur mallarĝa -trapasejo inter flankaĵoj de dikaj kaj pezegaj ledaj kurtenegoj. Mi -pensas (sed pri tio mi ne estas certa) ke la kurtenegoj havis ĉe la -malsupra finiĝo pezigilojn de plombo.</p> - -<p>De tiu supra ĉambreto la atendisto ankaŭ elprenas la litaĵon por -la malsupra, sed antaŭe li eltiras inter la du seĝoj de la alkovo -kunigaĵon kiu faras el du seĝoj unu kuŝejon. Sur ĝin li aranĝas -matracon kaj litkovrilojn, kaj jen malalta sed ne tro malkonvena -dormĉambro.</p> - -<p>Tion mi ne povas diri pri tiu larĝigita ŝranko la supra ĉambreto -(mi uzas la vorton ĉambreto anstataŭ kuŝejo por montri ke ĝi -estas ankaŭ vestejo). Ĝi tute ne posedas apartan kuŝejon. La tuta -spaco sur la planko estas plenigita je matraco, kaj tiel proksima de -la plafono estas tiu ĉi planko ke mi ne povas eĉ sidi sur ĝi sen -frapante kontraŭ la plafonon mian kapon. Pro tio mi trovas iom -malfacila la agon de senvestiĝo.<span class="pagenum">173</span> Tamen kiel vestejo la ĉambreto -estas tre konvene aranĝita. Ĉion oni metas sur la plankon (aŭ ĉar -la lito restas sur la planko eble mi devas diri "sur la liton") kaj -pro tio oni ne povas forgesi kien li metis ion ajn.</p> - -<p>Kiel pupo sur breto, tiel mi kuŝas. Sed ne! Tiu similaĵo ne -sufiĉas. Ni diru kiel pupo malzorge enpakita en keston kiun portas -petolema knabo tra la stratoj de popola urbo kaj frapigas kontraŭ la -korpon de ĉiu preteriranto.</p> - -<p>Ho! tiuj ekskuoj! Kantas la radoj kvazaŭ rekantaĵon triomfan al kiu -estas aldonata el diversaj kuŝejoj muziko de multaj nazaj trompetoj -kunkonsentantaj nek pri takto, tempo nek klavo.</p> - -<p>"E-r-r, bang, bang, klank," kantas la radoj. "E-r-r, bang, bang, -klank—e-r-r, bang, bang, e-r-r." (Trompetado!). Ĉu mi iam dormos? -e-r-r-r....</p> - -<p>Mi malfermas la okulojn kaj—jen Mateno.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Dependigitaj de la antaŭa flankaĵo interne mi rimarkis en multaj -vagonoj hakilegojn. Ilia uzo, oni al mi diras, estas por trahaki la -vagonflankaĵojn, se, pro fajro aŭ ia alia kaŭzo estos necese ke la -vojaĝantoj tuj ekfugu la vagonon; kaj mi tre bone komprenas ke foje -estus neeble ekfugi per la du pordoj ĉe la antaŭa kaj malantaŭa -flanko de la vagono. Ekzemple, se okazus interfrapego de du -vagonaroj.</p> - -<p>Feliĉe mi neniam ĉeestis aŭ ĉe interfrapego aŭ ĉe fajro, tamen -mi foje vidis la utilon de kunportado de riparigiloj.</p> - -<p>Ni surkuras egan teran remparaĵon kies deklivoj estas plenegaj je la -plej belaj floroj, kiam subite haltas la vagonaro, kaj de la -lokomotivo aŭdiĝis la laŭta frapado de marteloj sur feron. "Kio -okazis? Kio okazis?"</p> - -<p>"Nenio grava," diras la kondukisto. "Io rompiĝis ĉe la lokomotivo. -La riparigo daŭros eble duonon da horo."</p> - -<p>Tio sufiĉas: ĉiuj, viroj, virinoj, geinfanoj eliras sur la -remparaĵon.</p> - -<p>Kia vasta kaj bela vidaĵo! Dum kelkaj minutoj mi forgesas la -vagonaron. Krom la frapado de marteloj ĉio silentas. Estas ja treege -trankvile. Eĉ la vagonaro de komercaĵoj kiu post la nia, estante -sur la samaj rejloj, atendas la riparigon de nia lokomotivo, ŝajnas -ion aldoni al la trankvileco de la sceno. Neniu plendas pri -prokrasto. Ni trovas nin momente en Natura Edeno, kaj laŭ la infanaj -kutimoj de ĉiuj Edenanoj (kompreneble mi ne celas la <i>Edenon</i> de -<i>Martin Chuzzlewit</i> kaj <i>Mark Tapley</i>) ni okupas nin per la kolektado -de floroj. Tiajn dikajn bukedojn ni kolektas, ke kiam fine la -riparigo efektiviĝas, kaj la vagonaro forrapidas, ĝi estas, por -tiel diri, tute florornamita.</p> - -<p>"Kio okazis?" mi demandis ĉe alia okazo kiam subite la vagonaro -haltis en plena kamparo.</p> - -<p>"Mi nescias," respondis la demandito, "eble—sed li ne daŭrigis la -sentencon, ĉar eniras la kondukisto, kriegante:—‘Belega vidaĵo! La -vagonaro haltos kvin minutojn por ke ĉiu povu ĝin vidi.’"</p> - -<p>Belega? jes! Per ligna ponto, kiu super la profundego etendas sin -tiel kiel teksaĵo de araneo, ni ĵus estas trapasintaj grandegan -fendaĵon kies fundo ni ne povas eĉ vidi. Kiel la stangegoj de -pordego de grandegulo altstaras ĉe la buŝo de la fendegaĵo -stonegoj, kiuj enkadrigas ridetantan vidaĵon de vastega ebenaĵo. -Vilaĝoj, riveroj, kampegoj, arbaroj kuŝas antaŭ niaj okuloj tute -same kiel se ni vidus scenon de teatro.</p> - -<p>Kaj jen eniras unu el la aktoroj—la lokomotivo de longa vagonaro. -Jen ĝi kaŝiĝas inter la domoj de vilaĝo; jen la blanka vaporo -vidiĝas super la verdaj foliamasoj de arbaro; jen ĝi superkuras sur -ponto la riveron. Fine trakurinte la tutan scenon ĝi malaperas -dekstren.</p> - -<p>Kia pacema vidaĵo! Vere estas tiel kiel se ni vidus paradizon el la -buŝo de drakono.</p> - -<p>Belega vidaĵo? jes! Sed vidi ĝin en kvin minutoj? Ĉu vere ni povus -ĝin vidi eĉ en kvin tagoj.</p> - -<p>Sed ĉion Amerikanoj faras rapide. Sopirante mi forveturas!</p> -</div> - - -<div id="est2-11-26" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">STARU, HOMARO STARU!</h3> - -<p>Originale verkita de S<sup>rino</sup> Reddet (Sens).</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La okuloj ĉe la tero</span> - <span class="i0">Ne plu serĉu la monerojn,</span> - <span class="i0">Ne disputu, ne militu</span> - <span class="i0">Pri malmulto, inter fratoj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kiel Danto per la mano</span> - <span class="i0">Kaj la voĉo de l’ gvidisto</span> - <span class="i0">Subtenita supreniris,</span> - <span class="i0">Tiel marŝu al la supro.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Iru tra la fajro, fumo,</span> - <span class="i0">La glacio, la ŝtonegoj.</span> - <span class="i0">Ĉiu rondo transirita</span> - <span class="i0">Via kapo plialtiĝos.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ĝis vi estos alveninta</span> - <span class="i0">Al la hela radilumo</span> - <span class="i0">Kie ĉiuj unuiĝos</span> - <span class="i0">En la paco, scio, amo.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-11-27" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">174</p> -<h3>SAVITA DE MORTO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Generalo George Cox.</p> - - -<p class="center">ĈAPITRO VIII.</p> - -<p>Mi estis estinta en dorma speco de malespera letargio tute tra la -proceso, sed tuj kiam la juĝo estis anoncita, kaj mi konis la plej -malbonan, subita ŝanĝo de sentoj min ekkaptis, kaj mi staris fiere -rekta dum paroladis la juĝisto, kvankam mi aŭskultis respektege -liajn rimarkojn. Mi estis konstatinta la verajn faktojn pri la okazo -al mia frato kaj la advokato kiu min defendis, sed kvankam tiu min -kredis, tiu ĉi estis evidente nekredema; kaj, multe kontraŭ mia -propra volo, mi estis lastmomente alkondukita de mia frato konsenti -ke la pretendo de frenezeco estus levata. Oni argumentis, ke se mia -vivo estu savita, io eble leviĝus por pruvi mian senkulpecon; ke la -papero povus troviĝi, kvankam ĝis nun ĉiuj penoj por ĝin trovi -malprosperis, malgraŭ la grandaj rekompencoj proponitaj en la -ĵurnaloj al la trovintoj. Mi nun sentis kiel malsaĝa mi estis -permesi al mia advokato alpreni la defendon de frenezeco; tial mi tuj -decidis, en respondo al la demando de la juĝisto, rakonti sentime -kaj kuraĝe la tutan veron, kaj mi mirigis la ĉeestantaron per mia -kvieteco, kiam mi sentime ekparolis jene:—</p> - -<p>"Via juĝista Moŝto kaj sinjoroj la juĝantaro. Mi treege bedaŭras, -ke mi permesis al tiuj, kiuj kondukis mian defendon, peni savi mian -vivon per malindaj iloj. Estas vere, ke dum tiu terura nokto, kiam la -malfeliĉulo perdis la vivon, mi ja estis de mallonge freneza, alie -mi certe neniam estus farinta tion, kion mi faris, sed pri mia -racieco nuntempe, aŭ dum ia alia porcio de mia vivo, ne estis la -plej malgranda dubo. Kvankam mi estas certa, ke mia rakonto ne estos -kredata, tamen, kiel mi nune staras en apudesto de mia Kreinto, mi -ĵuras, ke ĉiu vorto, kiun mi estas elparolonta, estas vera."</p> - -<p>Mi tiam rakontis ĉiun okazaĵon kunigitan kun mia renkonto kun la -maljuna sinjoro; nian interparoladon en la vagonaro, kaj kiamaniere -okazis la malfeliĉaĵo. Tiam mi daŭrigis klarigi la teruran -impreson, kiu la plenumigo de la "fundamento" kreis en mia spirito, -kaj kiel la paroloj de la mortantulo: "<i>Ĉu vi ne vidas ke vi estas -mortonto, se mi ne skribe atestos, ke mi pafis min mem hazarde?</i>", -tute turnis al mi la cerbon, kiam mi poste subite ekpensis, ke la -papero sur kiu estas skribita mia senkulpeco, estas perdita: kiel mi -tiam freneze puŝegis la korpon el la vagono, kaj kiel, dum mia -ekscitego, mi nekonscie enmetis en poŝon la monujon de la maljunulo. -Tiam mi estis klarigonta, ke mi ne intencis eliri el la vagonaro ĉe -Preston Park, ĝis kiam la konduktoro parolis al mi, kiam la juĝisto -interrompis min.</p> - -<p>"Vi estas certiginta," diris la juĝisto, "ke la mortinto atestis -skribe, ke li pafis sin okaze. Ĉu vi povas memori la ĝustajn -vortojn kiujn li skribis sur la papero, kiu, vi diras, forbloviĝis -el la fenestro?"</p> - -<p>"Mi povas, via Moŝto, la vortoj estas enradikataj en mian memoron: -‘<i>Sciante ke mi havas nur malmultajn minutojn por vivi, mi solene -konstatas, ke mi okaze pafmortigis min, dum mi ekzamenadis -turnpafileton apartenantan al sinjoro</i>....’</p> - -<p>"La vortoj mem! Li estas tiel senkulpa kiel la infano nenaskita!" -ekkrias voĉo ĉe la posto de la juĝejo.</p> - -<p>"Kiu estas tiu? Ordonu ke li silentu!" diras la juĝisto.</p> - -<p>"Via juĝista Moŝto!" ekkrias la sama voĉo. "Li estas senkulpulo; -mi havas en mano la paperon por ĝin pruvi."</p> - -<p>"Tiu persono venu antaŭen, kiu ajn li estu!" diras la juĝisto.</p> - -<p>Post iom da prokrasto, pro la amaso en la juĝejo, alta homo -milit-miena, puŝas sian vojon antaŭen, kaj eniras la atestantejon.</p> - -<p>Ĉiu okulo turniĝis al li. La eksciteco egiĝis. La popolo en la -galerioj stariĝis; tiuj malsupre eĉ supreniris sur la ŝultrojn de -unu la aliaj por ekvidi lin.</p> - -<p>"Silentu," ekkrias oficisto de la juĝejo.</p> - -<p>"Nu," diras la juĝisto, turninte sin al la fremdulo. "Kion vi volas -diri, rilate al tiu ĉi okazaĵo?"</p> - -<p>"Simple, via Moŝto, ke mi tenas en la mano la paperon mem, kiun la -malliberulo certigas esti skribita de la mortinto."</p> - -<p>"Ĵurigu tiun ĉi sinjoron?" diras la juĝisto.</p> - -<p>"Nun, montru al mi la paperon!" li daŭrigas.</p> - -<p>"Ĉu vi konas la manskribaĵon de la mortinto, Vilhelmo Thompson?" -demandas la juĝisto, ekzameninte la paperon.</p> - -<p>"Ne, mi ne konas ĝin, via Moŝto."</p> - -<p>"Mi konas ĝin, via Moŝto," rimarkas advokato levante. "Mi estis lia -konsilisto, kaj bone konas lian manskribaĵon."</p> - -<p>"Prenu tiun ĉi paperon, kaj diru ĉu ĝi estas skribita de la -mortinto?"</p> - -<p class="pagenum">175</p> - -<p>"Ĝi estas, via Moŝto," respondas la advokato.</p> - -<p>"Nun," diras la juĝisto, turnante sin al la atestanto, "volu diri -vian nomon, kaj atesti kiamaniere vi posediĝis je tiu ĉi papero?"</p> - -<p>"Volonte, via Moŝto, kaj mi esperas ke mi estos la ilo por savi la -vivon de senkulpulo. Mia nomo estas Kolonelo George Elliot, kaj mi -loĝas ĉe Newton Priory, malmulte da mejloj de Haywards Heath. -Hieraŭ mi kaj du amikoj miaj estis ĉe perdrikpafado sur kelkaj -kampoj proksime de la London & Brighton Fervojo. Ni sidiĝis, por -tagmanĝo, sur trunko de arbo kuŝanta apud la fervoja plektobarilo. -Mia tranĉilo okaze faletis el mia mano inter la arbobranĉoj, kaj -klinante min por retrovi ĝin, mi vidis, sub la trunko, la paperon, -kiun mi donis al via Moŝto. Mi senzorge ĝin altlevis, kiam mia -okulo ekvidis la skribaĵon, kiun mi legis al miaj amikoj, kies unu -rimarkis, ke li vidis ĵurnalan anoncon proponantan rekompencon al la -trovinto de tia dokumento, kaj li kredas, ke oni ĝin postulas por -atesto pri mortiga proceso. Mi serĉis numeraron de "The Times," kaj -trovis la anoncon, kiu petis ke la trovinto sin turnos al Sinjoroj -Smith kaj Dawson, Essex strato. Mi iris en ilian oficejon hodiaŭ -matene. Komizo klarigis al mi la grandan gravecon de la dokumento, -kaj ni veturis ĉi tien, kiel eble plej rapide, sed la juĝejo tiel -amasiĝis, ke ni nur malfacile povis eniri ĉe la posta pordo. Mi -alvenis nur ĝustatempe por aŭdi la lastan parton de la malliberula -parolado, kiun mi mirege aŭskultis; sed kiam li citis laŭvorte -ĉion, kio estis skribita sur la papero, kiun mi tenis en mano, tiam -mi jam ne povis deteni min, sed interrompis lin per la rimarko, kiun -aŭdis via Moŝto."</p> - -<p>"Ĉu vi konas la kulpigiton?" demandas la juĝisto.</p> - -<p>"Mi lin ne vidis dum mia vivo, laŭ mia scio, ĝis kiam mi eniris la -juĝejon. Mi memoras legi en la ĵurnaloj rakonton pri la supozita -mortigo, sed krom tio, mi nenion scias pri li."</p> - -<p>"Dankon," respondas la juĝisto. "Vi povas malsupreniri."</p> - -<p>"Ĉu vi deziras daŭrigi vian paroladon?" demandas la juĝisto, -turnante sin al mi.</p> - -<p>"Ne, via Moŝto. Kompata Antaŭzorgo estas pli farinta por fondi mian -senkulpecon, ol ia plua parolado miaparte."</p> - -<p>"Malliberulo ĉe la kulpigitejo," diras la juĝisto. "Kompata -Antaŭzorgo, kiel vi diras, estas intermetinta por ŝanĝi la -vidiĝon de la krimo pri kiu vi estas kondamnita. La leĝoj de nia -Lando ne permesas ke plua atestado prezentiĝu, post la juĝo de la -juĝantaro; nek estas permesite al malliberulo alporti al supera -juĝistaro kriminalan kulpigon. Tamen, en tiu instanco, mi prenis sur -min, en malferma juĝego, aŭskulti la ateston, pro tio, ke ĝi -ŝajnis tiel strange pravigi la certigon kiun vi faris, rilate al via -senkulpeco; sed la juĝantaro ne povas nun ĝin konsideri; sia devo -finiĝis kiam ĝi elparolis la juĝon de mortigo. Mi ne povas ne -diri, kiel malsaĝa estis via konduto. Mi povas bone imagi vian -spirit-staton, kiam la "fundamento de la romano" fariĝis reala -fakto, kaj kiel, kiam vi ekkomprenis ke la papero, certiganta vian -senkulpecon, estis perdita, ke vi, pli malpli, ne estis responda pri -viaj agoj; sed kaŝi la verajn faktojn, kiam la racio al vi revenis, -estis ne sole malsaĝe, sed riproĉinde kaj malprave. Raporto pri la -okazaĵoj de via proceso, estos sendata al la Ŝtatsekretario, kaj -dume vi estos resendata ĝis kiam la plezuro de Ŝia Reĝina Moŝto -estos sciigita."</p> - -<p>Aplaŭdego, kiu estas baldaŭ subpremata, supreniras de la amaso. Mi -salutas la juĝiston, kaj forlasas la juĝejon sub gardo de la -malliberejaj gardistoj.</p> - - -<p class="center">ĈAPITRO IX.</p> - -<p>Restas malmulto por diri por plenigi tiun ĉi ekstraordinaran -okazaĵon el mia vivo. Mi estis tenata en malliberejo dum la afero -estis esplorata de la Enlanda Sekretario, sed matene de la kvara tago -post la proceso, la pordo de mia kelo malfermiĝis, kaj la -mallibereja estro, sekvata de mia frato, eniris.</p> - -<p>"Mi havas grandan plezuron por sciigi al vi, Sinjoro Middleton, ke vi -estas ricevinta la pardonon de Ŝia Reĝina Moŝto, kaj ke vi nun -estas liberulo," diras la estro, donante al mi varman manprenon.</p> - -<p>"Mi devas efektive dankegi al Dio, kiu min savis de malnoblega -morto," mi respondas, kore reciprokante lian amikan manpremon.</p> - -<p class="center sc">La Fino.</p> -</div> - - -<div id="est2-11-28" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">LA SAGO KAJ LA KANTO.</h3> - -<p>Verkita de Longfellow.—Esperantigita de Esperantisto 9639.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Mi pafis sagon en l’ aeron</span> - <span class="i0">Ĝi falis ie sur la teron.</span> - <span class="i0">Rapida estis la flugado</span> - <span class="i0">Kaj sekvi povis ne vidado.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Mi spiris kanton en l’ aeron</span> - <span class="i0">Ĝi falis ie sur la teron;</span> - <span class="i0">Sed kie sin vidanto trovas,</span> - <span class="i0">La kanto-flugon sekvi povas?</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Post longa tempo, unu tagon,</span> - <span class="i0">En kverko trovis mi la sagon;</span> - <span class="i0">Kaj, ŝategatan kiel oro,</span> - <span class="i0">La kanton en amika koro.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-11-29" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">176</p> -<h3>ESPERANTISTA ORGANIZA KOMITATO.</h3> - - -<p class="far_sig">25<sup>an</sup> <i>de Septembro</i>, 1905.</p> - -<p>Por prepari kiel eble plej rapide la efektivigon de la decidoj de la -unua internacia kongreso okazinta en "Boulogne-sur-Mer" de la 5a ĝis -la 13a de Aŭgusto, 1905, aparte pri la starigo de la provizora -lingva komitato kaj de la provizora komitato de organizado, la -membroj de tiu ĉi lasta komitato ankoraŭ ĉeestantaj en "Boulogne" -antaŭ ol forvojaĝi el tiu urbo kaj laŭ la insista peto al ili -farita de Doktoro Zamenhof, prenis la jenajn decidojn, al kiuj poste -aliĝis skribe la ceteraj membroj de la dirita komitato.</p> - -<p>Por efektivigi unuecon kaj ordon en la laboroj kaj agoj de ambaŭ -komitatoj, sub la konstantaj direktado, kontrolado kaj inspirado de -Doktoro Zamenhof, estas elektita oficeja sidejo sendependa de ĉiu -jam ekzistanta Esperantista grupo aŭ societo, kaj provizore fiksita -en Parizo, "51, Rue de Clichy."</p> - -<p>La ofico de la korespondoj koncernantaj, ĉu la lingvan, ĉu la -organizan komitaton estos alcentrigata per la zorgoj de la -sekretario-agento de la oficejo, kiu havas la taskon sendi tiujn -korespondojn al la koncernata komitato kaj plenumi la donotajn -sekvojn.</p> - -<p>Provizore ankaŭ S<sup>ro</sup> Rektoro Boirac kaj S<sup>ro</sup> Generalo Sebert, laŭ -la deziro de D<sup>ro</sup> Zamenhof, akceptis efektivigi, ĉiu siaflanke, -la apartajn direktadojn de ambaŭ komitatoj.</p> - -<p>Laŭ la peto esprimita ankaŭ de D<sup>ro</sup> Zamenhof mem, kiu tre deziras -la malpliigon de la laboro kiu lin premas, ĉiujn korespondojn pri -demandoj rilataj al Esperanto oni devos sendi principe al la -Prezidanto de la komitato kiun la afero koncernas, per adreso de la -centra oficejo, kaj evitante kunmiksi sur sama folio demandojn -samtempe rilatajn al ambaŭ komitatoj aŭ eĉ al diversaj aferoj.</p> - - -<p>LA ESPERANTISTA ORGANIZA KOMITATO.</p> - -<ul> -<li>D<sup>ro</sup> <span class="sc">Zamenhof</span>, <i>Prezidanto</i>.</li> - -<li>S<sup>roj</sup> <span class="sc">Boirac</span>, <span class="sc">Michaux</span>, <span class="sc">Mybs</span>, <span class="sc">Pollen</span>, <span class="sc">Sebert</span>, -<i>Vic-prezidantoj</i>.</li> - -<li>S<sup>roj</sup> <span class="sc">Boulet</span>, <span class="sc">Dervaux</span>, <span class="sc">Grabowski</span>, <span class="sc">Kühnl</span>, -<i>Sekretarioj</i>.</li> -</ul> -<p class="center"><i>Modeloj de Adresoj uzotaj:<br /> - Al Prezidanto de la Esperantista Organiza Komitato<br /> - aŭ<br /> - Al Prezidanto de la Esperantista Lingva Komitato,<br /> - Esperantista Centra Oficejo,<br /> - 51, rue de Clichy, Paris</i>.</p> -</div> - - -<div id="est2-11-30" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">L’ INFERO DE DANTO.</h3> - -<p>Unua Kanto.—Tradukita de D. H. Lambert, B.A.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Okaze, en mezvoj’ de vivo nia</span> - <span class="i2">Mi trovis min arbar’ en malbrilanta,</span> - <span class="i2">Vaginte el vojeto rekta mia.</span> - <span class="i0">Ho, kiel estas korglaciiganta</span> - <span class="i2">La penso pri sovaĝa tiu forta</span> - <span class="i2">Terura loko: pli eltimiganta</span> - <span class="i0">Ne povus esti la ĉeesto Morta;</span> - <span class="i2">Sed nur por pruvi kiom da bonaĵoj</span> - <span class="i2">Mi tie trovis faros mi rakonton.</span> - <span class="i0">Mi ne sciiĝis pri la serpentaĵoj</span> - <span class="i2">De la vojetoj, ĉar—vi mian honton</span> - <span class="i2">Pardonu—dormemeco de sentaĵoj</span> - <span class="i0">Delogis min, kaj perdis mi la fonton</span> - <span class="i2">Inteligentan kune kun la celo.</span> - <span class="i2">Sed kiam mi al mont’ alproksimiĝis—</span> - <span class="i0">La fino de la val’ malluma—helo</span> - <span class="i2">Plenigis min, ĉar antaŭ mi leviĝis</span> - <span class="i2">La monto lumigite de la Stelo,</span> - <span class="i0">Per kiu ĉiuj ĉiam kondukiĝis.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-11-31" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">LA LASTA ROZO DE SOMERO.</h3> - -<p>(El T. Moore).</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Jen floras sola, forlasita</span> - <span class="i2">La lasta rozo de somero;</span> - <span class="i0">Dum ĝia ĉarma gefrataro</span> - <span class="i2">Velkinte, kuŝas jam sur tero.</span> - <span class="i0">Ne estas ia flor’ parenca,</span> - <span class="i2">Nek roz-burĝono en proksimo,</span> - <span class="i0">Por elŝanĝadi la ruĝiĝojn,</span> - <span class="i2">Aŭ la ĝemetojn laŭ kutimo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ili vin ne lasos, tro soleca!</span> - <span class="i2">Ĉagrene sur trunketo brili;</span> - <span class="i0">Ĉar la karuloj viaj dormas,</span> - <span class="i2">Do iru, dormu vi kun ili.</span> - <span class="i0">Foliojn viajn mi afable</span> - <span class="i2">Dissemas sur bedeto jena;</span> - <span class="i0">Vi kuŝu ĉe la senaroma,</span> - <span class="i2">Malviva kunular’ ĝardena.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Mi tiel sekvu, kiam pasos</span> - <span class="i2">Del’ amikeco flor’ fidela,</span> - <span class="i0">Kaj el brilanta Ama ringo</span> - <span class="i2">Elfalos lasta ŝton’ juvela.</span> - <span class="i0">Ĉar kiam velkis veraj koroj,</span> - <span class="i2">Sentemaj iris for el rondo,</span> - <span class="i0">Ho! kiu volus tiam loĝi</span> - <span class="i2">Solece en malvarma mondo?</span></div> -</div> - -<p class="near_sig sc">A. Grabowski.</p> -</div> -</body> -</html> diff --git a/38240-h/vol2/e212.htm b/38240-h/vol2/e212.htm deleted file mode 100644 index 639ed9f..0000000 --- a/38240-h/vol2/e212.htm +++ /dev/null @@ -1,1862 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 12 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:left;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -.poem-header, .fn-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.pk {float:left; margin-top: 0em;} -.post {padding-left: 1em;} -.large {font-size: 180%;} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - -p.footnote {font-size: 90%; - text-indent: 0%; - margin-left: 10%; - margin-right: 10%; - margin-top: 1em; - margin-bottom: 1em; } - -sup { vertical-align: top; font-size: 0.6em; } - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> -<body> - -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-12-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:25%;"><i>26.</i> (Vol. II., No. 12.)</p> - -<p style="float:right;width:25%;"><i>Decembro, 1905.</i></p> - -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p lang="eo">La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 41, Outer Temple, London, W. C.</p> - -<p style="font-size:80%;">All Communications should be sent to THE -EDITOR, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-2" class="left toc"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th></th><th class="sc">Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-13" class="sc">The Dumb Man of Kirkmillar</a> (W. -Officer)</td><td class="numb">177</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-14" class="sc">Song of the Wind</a> (A. Grabowski)</td><td class="numb">178</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-15" class="sc">The Top Hat</a> (Martyn Westcott)</td><td class="numb">178</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-16" class="sc">Egypt as a Winter Resort</a> (Martyn -Westcott)</td><td class="numb">179</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-17" class="sc">The Sea</a> (Loti) (translated by E. Privat)</td><td class="numb">180</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-18" class="sc">Reverie</a> (Mdme. Reddet)</td><td class="numb">180</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-19" class="sc">Dialogue on Elision</a> (E. 10549)</td><td class="numb">181</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-20" class="sc">To the W.P.B.</a> (E J. Catt)</td><td class="numb">181</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-21" class="sc">He, She, It and Another</a> (Cynicus)</td><td class="numb">182</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-24" class="sc">Strange Adventure of a Necklace</a> -(Dickens) (translated by A. A. Cowan)</td><td class="numb">184</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-25" class="sc">Ethelwald Calms the Sea</a> (translated -by G.L.B. and C.F.W.)</td><td class="numb">185</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-26" class="sc">The Old Songs</a> (translated by Clarence -Bicknell)</td><td class="numb">186</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-27" class="sc">Esperanto Subjunctive</a> (H. Sentis)</td><td class="numb">186</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-28" class="sc">Reminiscences</a>, Part XII. (Ed. Metcalfe, -M.A., Oxon)</td><td class="numb">187</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-29" class="sc">A Christmas Song</a> (E. 4686)</td><td class="numb">188</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-31" class="sc">Editorial</a></td><td class="numb">189</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-12-32" class="sc">Esperanto Hymn of Peace</a> (Zamenhof) -(translated by W. M. Bassett)</td><td class="numb">191</td></tr> -</table> -</div> - - -<div id="est2-12-3" class="reklamo right"> -<p style="text-align:right;font-size:90%;" lang="fr">MARQUE DÉPOSÉE,<br /> -No. 13195.</p> - -<p style="font-size:160%;">THE ...<br /> -ESPERANTO<br /> -BLEND.</p> - -<p style="padding-left:2em;">Registered Trade Mark, No. 270,042.<br /> -Registered Label, No. 272,434.</p> - -<p>THE ESPERANTO BLEND is a combination of the finest Whiskies from the -Highlands of Scotland, and is of special interest to Esperantists, as -the label has been designed to serve as a "propagandilo." A liberal CASH -DISCOUNT will be allowed to bona-fide Esperantists who comply with the -conditions, which can be ascertained on application to the Sole -Proprietors—</p> - -<p>BUCHANAN, SCOTT & CO.,</p> - -<p style="padding-left:2em;">Garthland Street, Glasgow,<br /> -Scotland.</p> - -<p>Telegraphic Address: "ESPERANTO, GLASGOW."</p> -</div> - - -<div id="est2-12-4" class="reklamo" lang="eo"> -<p>LA PLEJ NOVA KAJ PLEJ BONA PROPAGANDILO ...</p> - -<p style="font-size:160%;text-align:center;">Cigaredo Esperanto</p> - -<p class="sc center">(Speciale Elektita Tabako de Virginio).</p> - -<p>Bonvolu skribi por detaloj al:</p> - -<p>TABAKA SINDIKATO ESPERANTISTA, GLASGOW, SCOTLAND.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-5" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas.</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti bonajn vinojn, kaj sin -turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadeau en Mercurey (S. & L.) France.</b></p></div> - -<div id="est2-12-6" class="notice right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. And it is read by -‘Esperanto’ Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of the Best -Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow with -intelligent interest the great movements of Contemporary History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - -<div id="est2-12-7" class="left reklamo"> -<p><b>ESPERANTIST WEEK-ENDS.</b></p> - -<p style="padding-left:2em;">A Fellow of the B.E.A. Highly Recommends ...</p> - -<p style="padding-left:2em;"><b>"Westbury," Robertson Terrace, -HASTINGS</b>, as a week-end resort throughout the winter.</p> - -<p>Special Inclusive Week-end Terms to Esperantists, 13/-.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-8" class="right reklamo"> -<p><b>Correspondence Lessons in Esperanto</b></p> - -<p style="text-align:center;font-size:80%;">ARE GIVEN BY</p> - -<p><b>Mr. A. MOTTEAU</b>, Certified Teacher of Esperanto, 157, Earlham Grove, -Forest Gate, London, E.</p> - -<p><i>7/6 the Quarter.</i></p> -</div> - - -<div id="est2-12-9" class="left reklamo" lang="eo"> -<p style="text-align:center;font-size:110%;">POŜTMARKOJ.</p> - -<p>Granda pakaĵo da novaĵoj; 50 nove eldonitaj raraj Koloniaj & Alilandaj -Markoj, enhavanta multajn "Reĝ-Kapojn" Koloniajn; rimarkinda valoro; -kosto 1 f. 50 afrankite (1s. 1d.). Aroj por elekti sendataj je aprobo. -Por komencantoj aŭ progresintaj kolektantoj.</p> - -<p class="center">WINCH BROTHERS, COLCHESTER, ENGLAND.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-10" class="right reklamo"> -<p style="text-align:center;font-size:110%;">STAMPS.</p> - -<p>Grand Novelty Packet; 50 recent issue rare Colonial and Foreign Stamps, -including many King’s heads; marvellous value; 1s. 1d. post free; -selections on approval; suit beginners or advanced collectors.</p> - -<p class="center">WINCH BROTHERS, COLCHESTER.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-11" class="notice" lang="eo"> -<h3><i>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</i></h3> -<ul> -<li>Sro. <span class="sc">W. H. Meigh</span>, Ash Hall, Stoke-on-Trent, Anglujo. Deziras -interŝanĝi ilus. p-k. kun samideanoj el la Britaj kolonioj kaj azio.</li> - -<li>Fino. <span class="sc">C. Oxenford</span> ne plu povos korespondadi letere aŭ -poŝtkarte pro okupado kaj aliaj privataj aferoj. Adiaŭ geamikoj!</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Vrtel Francisko</span>, Satzamtstr. 3, Brünn Moravia, Austria. -Tuj dankos al ĉiulandaj Esperantistoj (per plej bela ilus. p-k. el lia -fama ĉefurbo) kiuj sendos al li belan (se eble koloritan) vidaĵkarton -kun vidaĵoj de la maro, urboj, k.t.p., kun gratulo okaze de la venonta -novjaro 1906. (Volu ne citi tiun ĉi anoncon sur la p-k.!)</li></ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. poŝtmarkoj).</p> -</div> - - - -<div id="est2-12-12" class="banner border center"> -<p class="pagenum">177</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;font-size:80%;width:37%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS -RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;width:60%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie, Esq., 67, Kensington Gardens Square, London. W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>NEW ZEALAND.—Esperanto Society, P.O. Box 50, Auckland.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - - -<p style="float:left;width:25%;padding-left:2em;">26. [Vol. II., No. 12.]</p> - -<p style="float:right;width:25%;font-size:80%;text-align:left;"> -Subscription, 3s. Per Annum. -Single Copies, 4d. net. Nos. -2 to 13, 6d. each; Later Issues -4d. each, net.</p> - -<p>DECEMBRO, 1905.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-13" class="article" lang="eo"> -<h3>LA MUTULO DE KIRKMILLAR.</h3> - -<p class="center">Norda Legendo.—Verkita de William Officer.</p> - - -<p>En la paroĥo de <i>Kirkmillar</i> estas tre antikva kastelo. Ĝi nun -ruiniĝis; sed kelke da maljunaj personoj, ankoraŭ vivantaj, memoras -tempon, kiam ĝiaj muroj estis pli malpli sendifektaj.</p> - -<p>Antaŭ multaj jaroj ĝi estis kredita esti la loĝejo de fantomoj; kaj -multe da strangaj rakontoj pri ĝi disvastiĝis en la ĉirkaŭaĵo. La -kamparanoj ĝin rigardis je tia teruro ke ili ne havis kuraĝon ĝin -preterpasi post la sunkuŝiĝo.</p> - -<p>Je la tempo pri kiu ni skribas, loĝis—tiel diras la legendo—en -<i>Kirkmillar</i> masonisto, ĉarpentisto, kaj botisto, kiuj estis ĉiamaj -kunuloj. Kune ili pasigis la vesperojn, interparolante pri siaj metioj, -kaj diskutante ĉiujn gravajn demandojn de tiu epoko. Ofte, ankaŭ, ili -vizitis la paroĥan drinkejon, por sin refreŝigi per glaso da viskio, -aŭ biero.</p> - -<p>Unu nokton, dum ili sidis ĉe la drinkejtablo, la ĉarpentisto rimarkis -pri la antikva kastelo kaj ĝiaj teruraĵoj.</p> - -<p>"Ĉu vi efektive kredas," diris la botisto, "ke estas fantomoj en la -kastelo?"</p> - -<p>"Mi imagas ke ĉiu en <i>Kirkmillar</i> kredas tion."</p> - -<p>"Permesu al mi diri ke vi multe eraras. Mi tute neas la ekziston de -fantomoj, aŭ en <i>Kirkmillar</i> kastelo, aŭ aliloke."</p> - -<p>"Kion vi diras," ekkriis la masonisto. "Mi vetas ke vi ne iros en la -kastelon sole je noktmezo."</p> - -<p>"Kiom vi vetas?"</p> - -<p>"Dek ŝilingojn."</p> - -<p>"Mi akceptas; kaj tuj gajnos la veton. Kioma horo estas nun?"</p> - -<p>"Preskaŭ la dekunua."</p> - -<p>"Nu, mi decidas fari la eksperimenton hodiaŭ nokte. Ni trinku alian -glason antaŭ foriri."</p> - -<p>Post proksimume unu horo la tri homoj haltis mallongan distancon for de -la kastelo.</p> - -<p>"Ĉu vi ankoraŭ intencas gajni la veton?" diris la masonisto.</p> - -<p>"Certe. Estas nenio por timi," respondis la botisto, forpaŝante al la -kastelo.</p> - -<p>Baldaŭ li malaperis en la mallumo; kaj liaj du kunuloj atendis la -rezultaton.</p> - -<p>Post dek minutoj la <i>Kirkmillar</i> preĝeja horloĝo ekbatis la dekduan -horon; kaj la masonisto kaj ĉarpentisto aŭdis nenaturajn sonojn, kaj -vidis strangajn lumaĵojn elveni el la ruinaĵo.</p> - -<p>Horo post horo pasis; sed la botisto ne reaperis. Fine tagiĝis; kaj la -du homoj singardeme alproksimiĝis la kastelon. Kiam ili atingis la -larĝan enirejon ili tuj vidis sian kolegon. Li kuŝis sur la tero en la -granda vestiblo; kaj apud li staris kio ŝajnis esti fantoma virino -blanke vestata. Je la sono de iliaj piedfrapoj la fantomino malaperis; -kaj la botisto levis sian kapon.</p> - -<p>Al ĉiuj iliaj demandoj li respondis per kapskuo; kaj de tiu tago li -estis tute muta. Li vivis multajn jarojn; sed neniam per rigardo aŭ -signo aludis al sia sperto en la kastelo.</p> - -<p>Multe da <i>Kirkmillaranoj</i> eldiris ke, kiam ili lin renkontis, ili vidis -la blankan fantominon subite malaperi de lia flanko; kaj kelkaj personoj -eĉ certigis ke, post lia morto, la sama fantomino ofte vizitis lian -tombon.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-14" class="poetry" lang="eo"> -<p class="pagenum">178</p> -<h3 class="poem-header">KANTO PRI L’ VENTO.</h3> - -<p>(El Leo Belmont).—A. Grabowski.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Se havus mi forton kaj spiron de l’ vento</span> - <span class="i2">De l’ viv’ aliiĝus fason’;</span> - <span class="i0">Mi estus semanto de ama la sento,</span> - <span class="i2">Ŝiranto de ĉia malbon’.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Per polvo friponojn blindigus mi kure,</span> - <span class="i2">Falegus malver’-bastion’!</span> - <span class="i0">Mi kverkojn fierajn fleksadus terure,</span> - <span class="i2">Karesus je roza la kron’.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Mi plorus poeton, sur tomb’, kun betulo,</span> - <span class="i2">Mi vipus la maron sen lac’;</span> - <span class="i0">Sur vojo ŝtonegojn mi skuus, fortulo,</span> - <span class="i2">Ke muĝus la nokt’ per minac’.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La poplon maljunan al dormo lulante,</span> - <span class="i2">Ridetus mi kun l’ akaci’;</span> - <span class="i0">Fluginte sur kampon, sonorus mi kante,</span> - <span class="i2">Ho! forton de l’ vento al mi!</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-12-15" class="article" lang="eo"> -<h3>"LA FUMPOTĈAPELO."</h3> - -<p class="center">De Martyn Westcott.</p> - - -<p>Ĉu mi sonĝas?—aŭ ĉu la malbelega fumpotĉapelo vere -malpopulariĝas? Ĝia nomo mem estas malbela Angle (<i>chimney-pot hat</i>). -Eŭfeme, ni povas ĝin nomi "silka ĉapelo," sed tiu ne ŝanĝas ĝian -malbelan formon! Kaj en la proksima centjaro sendube la idoj diros al -siaj geavoj—"Apenaŭ ni povas kredi ke personoj en tiuj tempoj portadis -tiajn absurdajn ĉapelojn! Ili similas la forntubon en la kuirejo! Kaj -ili nepre estis varmegaj kaj pezaj! Kiu ilin elpensis?"</p> - -<p>Nu, la silka fumpotĉapelo estas la elpenso de fadenisto Londona. Jes! -la malbelegaĵo estas certe elpenso Angla. Mi ĝin multe bedaŭras, sed -mi deviĝos tion konfesi. La nomo de tiu eraranta komercisto estis -Hetherington—bona nomo Angla, kiel vi vidas.</p> - -<p>Kaj rakonto de lia agado efektive aperis en la <i>Times</i> de la jaro 1797! -La silka-ĉapelo ja ekzistis dum cent ok jaroj!</p> - -<p>Nu, la ĉapela komerco estis tre malbona, kaj la dandoj de tiu epoko ne -aĉetus ĉapelojn tial ke ne ekzistis eĉ unu speco reale eleganta. -Hetherington estis fasonema komercisto, kaj liaj amikoj ofte petis ke li -ion tute novan elpensos. Fine li faris—fumpotĉapelon. Li laboris tute -sekrete ĝis la unua ĉapelo finiĝis. Tiam, tagon tre malfeliĉan por -ni, mi opinias, li montris la novan elpenson al siaj edzino kaj idoj.</p> - -<p>"Ho! patro! sed kiel malbela ĉapelo!" ili ekkriis.</p> - -<p>"Malbela!" li kriis, indignante kaj kolere.</p> - -<p>La edzino kaj infanoj petis kaj petegis lin ke li ne foriru sur la -straton kun tia ĉapelo; sed li koleriĝis plie, kaj fine li lasis sian -domon, brue ekfermante la pordon!</p> - -<p>Estas kredeble ke neniam ni estus sciintaj ĝuste la datumon, je kiu tiu -ĉi mallerta ago okazis, sed tuj kiam la fumpotĉapela komercisto iris -sur la straton, amaso da buboj kaj bubinoj lin tuj sekvis, ĉiam -kriegante. La geurbanoj ankaŭ lin sekvis, reciproke demandante ĉu la -bona komercisto freneziĝas? Kaj fine, Hetherington arestiĝis, tial ke -li kaŭzas tumulton en la publikaj stratoj! Kaj kiel la policanoj (aŭ -gvardanoj, kiel ili tiam estis) lin kondukis al la juĝejo, la hundoj -bojis, la infanoj ekkriegis kaj ĉiuj kredis ke li estas frenezulo. Nu, -la tiea magistrato estis la <i>Lord Mayor</i>,<a href="#fnII.12.1" name="fnrefII.12.1"><sup>[1]</sup></a> antaŭ kiu Hetherington -estis kondukata.</p> - -<p>La policanoj plendis ke la komercisto, per sia absurda kaj malbela -ĉapelo, timigis la infanojn, kolektis grandan amason, kaj ke malgranda -knabo kies nomo estas <i>Thomas Cordwainer</i>, trabatiĝis per la piedoj de -la amaso, kaj ricevis brakon frakasitan. Hetherington fiere konstatis ke -li estis Anglo, kaj ke pro tio li certe havas la rajton porti ian ajn -ĉapelon! La magistrato diris ke li unue tumulton faris, kaj ke, tial, -li deviĝos garantii plibonan konduton estontan per pago da livroj -kvincent!! Certe tiu estis tre severa juĝo! Mi kredas ke la komercisto -neniam perdis sian monon, ĉar poste multe da personoj aŭdis pri la -nova ĉapelo kaj baldaŭ la malbelaĵo iĝis tiel populara kiel eĉ -Hetherington volis....</p> - -<p>Antaŭ malmultaj jaroj, nur la dandoj, sinjoroj, kaj profesianoj portis -tiujn ĉapelojn, precipe dimanĉojn. Malfrue, kiam ĉiuj kiuj estis -sendependaj ekĉesigis ilin porti, la komercistoj kaj komizoj alprenis -ilin kiel oficialaj kaj komercaj ĉapeloj. Ĉe multaj oficejoj Londonaj -la komizoj <i>deviĝas</i> porti tiujn malbelajn ĉapelojn eĉ en la varmega -vetero....</p> - -<p>Mi tute ne dubas ke, estonte, nur laboristoj kaj<span class="pagenum">179</span> metiistoj portos la -fumpotĉapelon, kaj ĉe ili, ĝia vivado estos ja mallonga!</p> - -<p>Ĉu mi sonĝas do? Ĉu la forntubo reale malpopulariĝas, aŭ ne? Ni -eklernas iom da higieno—ni scias bone ke la kapo bezonas ventolecon, -kaj ke tiuj pezaj ĉapeloj estas respondaj pri la senhareco de iuj el -ni; ni lernadas iom pri arto—kaj ni vidas ke la <i>f——o</i> estas malbela, -malbelega; ni pli kaj pli deziras komforton, kaj ni tre bone scias ke la -<i>f——o</i> estas tre malkomforta ... kion do? ni forlasu la -fum-pot-ĉapelon! Kiu aliĝos kun mi la Kontraŭ-Fpĉ-Brigadon?</p> - -<h4 class="fn-header">PIEDNOTO:</h4> - -<p class="footnote"> -<a name="fnII.12.1"></a> <a href="#fnrefII.12.1">[1]</a> -Urbestro de Londono. -</p> - -</div> - -<div id="est2-12-16" class="article" lang="eo"> - -<h3>EGIPTUJO KIEL VINTRA LOĜEJO.</h3> - -<p class="center">Martyn Westcott.</p> - -<p>Estas je tiu ĉi sezono de la jaro ke personoj riĉaj kaj riĉetaj, kaj -personoj de la libertempaj klasoj ekpripensas pri regiono, en kiu ili -povos pasigi komforte kaj plezure la vintron. Ekzistas granda, kaj, mi -opinias, ĉiame-grandiĝanta nombro da tiuj, al kiuj diris la kuracisto -"Vi devos vintrumi alilande." Inter tiuj estas multaj kiuj suferas nur -de enuo, fantazio malsana kaj manko da laboro difinita, sendube; sed -ankaŭ inter ili estas tiuj, kies brustoj estas "delikataj," kiuj devas -esti "tre zorgemaj," kaj suferas eble de renaj aŭ hepataj malsanoj. Al -ĉiaj tiaj personoj, kiel ankaŭ al la lacaj cerb-verkantoj, la -aŭtoroj, la dramaŭtoroj, la Parlementanoj kaj tiel plu, Egiptujo -vintre oferas klimaton ĉiam agrablan, kaj scenaron de tipo tute -nevidebla en Granda Britujo kaj la Kontinento Eŭropa kaj ankaŭ -objektoj posedantaj interesan historian malsuperan al nenia intereso en -la mondo. Estas en hodiaŭa Egiptujo multe da diverseco. La viro kun -gustoj modernaj trovos ĉe Kajro urbon kosmopolitanan plenan je -fremduloj interesigaj, kaj bonaj hoteloj; kaj tre apude, la antikvan -urbon de la Mamelukoj, kaj Kalifoj. Se oni preferas la allogaĵojn de la -vivo moderna antaŭ aferoj historic-interesaj ne disreviĝos je moderna -Kajro. Dum "la sezono" estas baloj, dancadoj, <i>bridge</i>-kunvenoj, tute -same kiel en ia alia urbo. Kaj kiam tiaj aferoj supersatas vin, jen -grandegaj monumentoj, la Piramidoj, la Sfinkso, kaj multe da temploj kaj -tomboj! La vojaĝanto kiu malsukcesas tiajn aferojn trovi interesaj, -certe bezonas fantazion! En Kajro mi ofte miregis, demandite "Ĉu estas -dezirinde vojaĝi laŭ la rivero? Kion oni faros tie?" ...</p> - -<p>La senegala karaktero de la Nilo mem aparte, la urboj modernaj sur la -bordoj de ĝi, konstruitaj sur la sidoj kaj inter la ruinaĵoj de la -antikvaj urboj kvar ĝis dek-mil-jaraj, estas ja vidindaj. Tie ankaŭ -ekzistas hoteloj ĉiugradaj, kiuj ne estas tro altprezaj. Je pli ol unu -okazo mi aŭdis diri virinojn ke la dek-kvar-taga vojaĝeto sur la Nilo -estis inter la plej dolĉaj spertoj en siaj vivoj!</p> - -<p>Kajron mem mi trovas enuiga; sed la granda rivero neniam lacigas. La -vivado en la riveraj vaporŝipoj estas plena je diverseco kaj intereso. -La tre oftaj ekskursoj azendorse tra la dezerto, kaj ĝia hela seka -aero, la mirindegaj antikvaj temploj kaj tomboj, kaj la dolĉa klimato -kune ĝuebligas la tutan vojaĝon kaj ĝin faras neforgesebla! -Plimultiĝa nombro da vizitantoj ĉiujare pasas preter <i>Assouan</i>, la -landlima stacio, por viziti <i>Kartum</i> kiu grandiĝis mirinde sub Brita -protekto, kaj nun enhavas hotelojn kaj konstruaĵojn gravajn....</p> - -<p>Ofte oni al mi petas detalojn praktikajn pri elspezoj kaj loĝejo en -Egiptujo dum la vintro. Kompreneble estas malfacile taŭge respondi. -Alveninte en tiu lando oni devas kalkuli tiom elspezi kiom li ĝenerale -elspezas, vojaĝante en la Eŭropa kontinento. La vojaĝoj en la -unua-klasaj vaporŝipoj estas sufiĉe altprezaj ĉar <i>Cook</i> kaj la -<i>Anglo-Amerikana</i> kompanioj havas tie monopolon. Ambaŭ ŝipe kaj lande, -tamen, zorgata de <i>Cook</i>, oni povas ĝui ĉion la plej bonan.</p> - -<p>La azenoj estas bonegaj, kvietaj kaj facile-rajdeblaj de ĉiuj eĉ tute -sen rajda sperteco; kaj ĝenerale estas la gviduloj Arabaj sufiĉe -lertaj kaj ĝentilaj. Ekzistas tie ankaŭ bonegaj gvidlibroj, precipe -unu de <i>D<sup>ro</sup> Wallis Budge</i> verkita. La hodiaŭa Egiptujo ne nur estas -tenejo da antikvaĵoj senprezaj, tamen; oni povas egale tie vidi -modernajn triumfaĵojn de inĝenierado—tiaj kiaj estas la grandega -dig-ponto ĉe <i>Assouan</i> antaŭ ne longe konstruita, kaj la pli eta digoj -ĉe <i>Assiut</i>—kaj multajn aferojn ankaŭ, interesaj sociologie.</p> - -<p>Pri la klimato de Egiptujo mi devas iom paroli. La foresto da pluvo -certigas la sekecon de la aero, kaj la situacio geografia de la lando al -ĝi donas vintron varman. La temperaturo, tamen, malofte superas 80° -<i>Fahrenheit</i> eĉ en la dezerto, kaj sur la rivero mem, nokte kaj -frua-matene, ofte estas preskaŭ malvarme, kompare (ekz., 60° F.). Tial -mi konsilas al ĉiuj kiuj intencas en Egiptujo vintrumi, ke ili kunportu -sufiĉe da varmega vestaĵo, precipe subvestaĵo—kaj ne atendu -somermezan hejton sur la ferdekoj de la vaporŝipoj. Novembro–Februaro -estas la plej bonaj monatoj, sed nur ĉe tiuj, kiuj malŝatas varmecon -someran estas malagrablaj Marto kaj Aprilo.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-17" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">180</p> -<h3>LA MARO.</h3> - -<p class="center">El "Romano de Infano," de Pierre Loti.</p> - -<p class="center">Esperantigis Edmond Privat, ĉefredaktoro de la revuo: "Juna -Esperantisto."</p> - - -<p>Mi volus provi nun diri la impreson, kiun faris al mi la maro, kiam mi -ĝin unuafoje vidis.</p> - -<p>Tiu ĉi estas vespera impreso; oni apenaŭ povis vidi, kaj tamen la -aperinta figuro estis tiel forta, ke ĝi unufrape por ĉiam gravuriĝis. -Kaj mi ankoraŭ retrospektivan tremfroston sentas, tuj kiam mi -tutspirite pripensas tiun memoraĵon.</p> - -<p>Mi alvenis vespere, kun miaj gepatroj, en vilaĝon de la <i>Saintonge</i> -marbordo, en domon de fiŝkaptistoj luitan por la bansezono. Mi sciis ke -ni tien venis por io nomata "la maro," sed mi ĝin neniam vidis jam -(linio de sablaj montetoj kaŝis ĝin al mi, pro mia tre malgranda -kresko) kaj mi estis tre malpacienca ĝin koni. Post la vespermanĝo, je -la eknoktiĝo, mi do forkuris sola eksteren. La aero malvarmeta, -maldolĉa, odoris ion nekonatan, kaj stranga bruado, samtempe mallaŭta -kaj vastega, fariĝadis malantaŭ la sablaj montetoj, kien kondukis -vojeto.</p> - -<p>Timigis min ĉio, tiu nekonata vojeto, tiu krepusko falanta el kovrita -ĉielo, kaj ankaŭ la soleco de tiu angulo de la vilaĝo.... Tamen, -armite per unu el tiuj grandaj subitaj decidoj, kiajn prenas kelkfoje -plej timemaj bubetoj, mi foriris rapidpaŝe....</p> - -<p>Sed, subite, mi haltis frostita, tremante pro timo. Antaŭ mi, io -aperis, io malhela kaj bruanta, aperinta ĉiuflanke samtempe kaj -ŝajnanta ne havi finiĝon; moviĝanta spaco, kiu donis al mi la -mortigan kapturnon.... Sen ia dubo <i>tio estis ĝi</i>; nek unu minuto da -ŝanceliĝo, nek eĉ da mirado <i>ke ĝi estas tiel</i>, ne, nur teruro; mi -<i>rekonis</i> kaj tremadis. <i>Ĝi</i> estis malhelverda, preskaŭ nigra; <i>ĝi</i> -ŝajnis senfirma, perfida, englutanta; <i>ĝi</i> moviĝis kaj ruliĝis ĉie -samtempe, kun ŝajno de funebra malboneco. Supere, etendiĝis unupeca -ĉielo, malhelgriza, kiel peza mantelo.</p> - -<p>Tre malproksime, nur tre malproksime, je nekalkuleblaj profundaĵoj de -horizonto, oni ekvidis ŝiraĵon, lumaĵon inter la ĉielo kaj la akvo, -longa fendo malplena, flave helpala....</p> - -<p>Por tiel <i>rekoni</i> la maron, ĉu mi ĝin jam estis vidinta?</p> - -<p>Eble, senkonscie, kiam, estante aĝa kvin aŭ ses monatoj, min oni -kondukis en la <i>insulon</i>, ĉe praonklino, fratino de mia avino. Aŭ ĉu -ĝi estis tiel ofte rigardata de miaj maristaj praavoj, ke mi naskiĝis -havante jam en la kapo malklaran rebrilon de ĝia grandegeco? Ni restis -momenton unu antaŭ la alia, mi de ĝi ensorĉata. De tiu unua -intervidiĝo sendube, mi havis la nekompreneblan antaŭsenton, ke iam -fine ĝi min prenos, malgraŭ ĉiuj miaj ŝanceliĝoj, malgraŭ ĉiuj -voloj kiuj provos min deteni.... Tio, kion mi sentis antaŭ ĝi, estis -ne nur teruro, sed ĉefe nedirebla malgajeco, impreso de ĉagrenega -soleco, de forlaso, de ekzilo.... Kaj mi reforiris kurante, kun vizaĝo -tre malĝoja, kredeble, kaj la haroj turmentataj de la vento, kun treega -rapideco por alveni al mia patrino, ŝin kisi, min premi kontraŭ ŝi; -konsoligi al mi mil animturmentoj antaŭaj, neesprimeblaj, kiuj premegis -mian koron, vidante tiun grandan spacon verdan kaj profundan.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-18" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">REVADO.</h3> - -<p>Originale verkita de Srino. Reddet (Sens).</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">En flora ĝardeno de l’ revoj</span> - <span class="i2">Mi iris dum nokto promeni</span> - <span class="i0">Tra l’ arboj, la freŝaj kreskaĵoj</span> - <span class="i2">Ĉarmite mi paŝis sen halti.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Mi vidis la bluan floreton,</span> - <span class="i2">La floron kun palaj folioj,</span> - <span class="i0">Mi prenis lazuran ludilon</span> - <span class="i2">De la dudekjaraj geknaboj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Mi vidis la floron purpuran,</span> - <span class="i2">La brilan emblemon de gloro;</span> - <span class="i0">Mi vidis la floron malhelan</span> - <span class="i2">Kaŝantan la lumon en koro.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Mi vidis poetan la floron</span> - <span class="i2">Post tiu de l’ blanka edzino:</span> - <span class="i0">El ĉiuj kolektis garbeton</span> - <span class="i2">Ĝis blovis, frostega, la vento.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kaj tiam, forkuris rapide</span> - <span class="i2">Timante ke ĝia flugilo</span> - <span class="i0">Forportos parfumojn subite.</span> - <span class="i2">De mia odora rikolto.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-12-19" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">181</p> -<h3>DIALOGO PRI ELIZIO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Esperantisto 10549.</p> - - -<p><i>Kritikisto.</i> Amiko mia, vi estas alie admirinda poeto, sed vi treege -amas haki la vostojn. La troa eliziemo ne estas aprobinda. Mi malamus -fortranĉi la voston aŭ al vorto aŭ al besto.</p> - -<p><i>Poeto.</i> Sed vi ne estas poeto.</p> - -<p><i>K.</i> Mi estas nek poeto nek ĥirurgiisto, sekve la kompatinduloj ne -timas mian dispecigemon.</p> - -<p><i>P.</i> La versfarado, sume kiel la medicina scienco, postulas la -vivo-sekcion.</p> - -<p><i>K.</i> Sed tio ne senkulpigas kruelecon senbezonan. La modelaj verkistoj -en la <i>Fundamenta Krestomatio</i> ŝpareme uzas tranĉilon.</p> - -<p><i>P.</i> D<sup>ro</sup> Zamenhof mem elizias.</p> - -<p><i>K.</i> Malofte severe. Lia longa poemo "<i>Al la Fratoj</i>" estas preskaŭ -tute sen elizio. Dufoje li tranĉas la artikolon, sed nenion plu.</p> - -<p><i>P.</i> Li ankaŭ verkis la kanton "<i>Al la Reĝo</i>."</p> - -<p><i>K.</i> Bedaŭrinde jes! Jen bela poemo difektita per malmodera eliziado.</p> - -<p><i>P.</i> Ĉu vi kritikas eĉ la Elpensinton de Esperanto?</p> - -<p><i>K.</i> Oni kritikas ĉiun eminentulon. Eĉ la suno enhavas makulojn. Ju -pli verkisto estas laŭdinda, des pli li estas kritikinda. Tamen iometo -da maldeco ne kontraŭpezas la tutan indon de plej granda poeto. -Ordinare la majstro estas tre humana verkisto, kaj li tranĉas malmulte.</p> - -<p><i>P.</i> Tranĉi estas neeviteble.</p> - -<p><i>K.</i> Ne absolute. En "<i>Alaŭdeto</i>" kaj en aliaj modelaj kantoj, mi vidas -plezure ke ĉiuj la vortoj, senescepte, gaje skuetas siajn vostojn -nevunditajn.</p> - -<p><i>P.</i> Elizio plibeligas poemon.</p> - -<p><i>K.</i> Pardonu al mi. Vort’ en poem’ ofte similas al soldat’ post batal’, -aŭ al kat’ kiu sengarde sidiĝis en kuniklokaptil’, kaj al poem’ alie -belul’ alvenas mien’ de malsanulej’.</p> - -<p><i>P.</i> Vi do tute malŝatas elizion.</p> - -<p><i>K.</i> Ne tute. Sed estu diskreta, kaj kompatu la vostojn. Ne decas -operacii kvazaŭ per falĉilo.</p> - -<p><i>P.</i> Kion vi proponas kiel la plej bona modelo de rima stilo?</p> - -<p><i>K.</i> Preskaŭ la tutan poemaron en <i>Fundamenta Krestomatio</i>, malgraŭ la -elizioj. Sed ne tranĉegu sovaĝe. Ne faru tiom da kripluloj. Ne estu -sangavida. Ni ne estas en Mandĉurio!</p> - -<p><i>P.</i> Ŝajnas al mi ke vi estas prava.</p> - -<p><i>K.</i> Nehakita kanto estas rava.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-20" class="article" lang="eo"> -<h3>AL LA KORBO POR FORĴETAĴOJ.</h3> - -<p class="center">La plej humila sed tre utila membro de la Redakcio, kun plena -respekto de la Verkistino, E. J. Catt.</p> - - -<p class="sc">Kara Korbo,</p> - -<p>Laŭ la interesaj enhavoj de la <span class="sc">The Esperantist</span>, la mondo, aŭ -pli bone ĝiaj loĝantoj, tiel saĝiĝas kaj tiel klere verkas, ke la -ideo sin prezentis al mi ke ci malofte, aŭ eble neniam, ricevas -donacon.</p> - -<p>Tiu ĉi pensado kortuŝas min. Ne balancu la kapon (aŭ cian tenilon) -kun mieno de malespero. Sendube ci baldaŭ repleniĝos—ĉar mi estas -verkonta iom speciale por ci, ho kara Korbo, por ci sole, kiel esprimo -de simpatio.</p> - -<p>Estas nur simpla (sed tamen vera) anekdoto, kaj tute negrava. Nek ci nek -mi estas el la gesaĝuloj; ne multe taŭgas sekvi niajn faradojn, -escepte por doni plezuron unu al la alia.</p> - -<p>Legante artikolon "<i>Iom da Muziko</i>" memorigis al mi ion, kion mi aŭdis -antaŭ la historia periodo, t.e., kiam mi estis infanineto.</p> - -<p>Sinjoro kiu ofte venis ĉe ni por fumi la pipon de amikeco kun mia -patro, multe amuzis min per liaj anekdotoj. Fojon li rakontis la -sekvanton:—</p> - -<p>Je Novjaro mi vizitis la gastaman Kapitanon M—— ĉeestis multaj -parencoj, amikoj, konatuloj, k.t.p., inter kiuj estis junulo—ne tre -bone konata. Oni petis ke li kantu.</p> - -<p>"Ho jes! volonte mi kantos, sed eble vi permesos ke mi unue rakontos -aferon—poste se vi tion deziras, mi tre volonte kantos!"</p> - -<p>"Ĉe lernejo mi multe ĝuis la kantadon. Revenante hejmen maten-frue, mi -fermis la pordon de mia dormoĉambro kaj tre kontente mi ekkantis belan -himnon. Subite mi aŭdis teruran voĉon ekkrii "Tomaso! Tomaso! kion mi -aŭdas? Vi malbona knabo, filo de respektindaj gepatroj, segi tabulojn -je Dimanĉo! Venu tuj malsupren."</p> - -<p>"Vi do vidas ke ili ne permesis al mi ekzercadon por plibonigi mian -voĉon!"</p> - -<p>Li silentis. Eble la gastoj dankis lin pro la rakonto, sed estas certe -ke oni ne plu deziris ke li kantu!</p> - -<p>Sed ni lasu tion—</p> - -<p>Nu, Korbo kara, kion vi pensas pri mia verketo? Ĉu vi ĝin ricevos, aŭ -ĉu vi preferas resti malplena?</p> -</div> - - -<div id="est2-12-21" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">182</p> -<h3>LI, ŜI, ĜI KAJ ALIA.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Cynicus.</p> - - -<p><i>Li.</i> Mi vidu, jen estas unu, du, tri—kvar fraŭlinoj. Mi miras kiu -<i>ŝi</i> estas? Mi skribos al <i>ŝi</i>.</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Estimata Fraŭlino,—Mi estus tre kontenta se vi korespondadus -kun mi, letere aŭ per il. p.k. Via, k.t.p.</p> - -<p><i>Ŝi.</i> Ho! nova korespondanto! Ne malbona—bone elektitan -karton—montras bonan guston—kaj—jes, estas bona skribmaniero. Ho jes, -mi korespondados kun vi, sinjoro!</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Estimata Sinjoro, mi dankas vin pro via beleta karto. Volonte mi -interŝanĝos p.k. kun vi. Kiajn specojn da kartoj vi preferus? Mi -sendos tiujn, k.t.p.</p> - -<p><i>Li.</i> Ha, la respondon al la mia! Kia belega karto! Ŝi havas bonan -guston, kaj—jes—mi pensas ke mi ametos tiun ĉi fraŭlinon.</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Tre estimata Fraŭlino, estis kun ĝojo, ke mi ricevis vian -agrablan respondon al mia karto. Mi estas tre feliĉa ke ĝi plaĉis al -vi. Vi estas tre afabla, kara fraŭlino, demandi kiajn specojn da kartoj -mi preferas. Mi preferus, kaj akceptos kun plezuro, k.t.p.</p> - -<p><i>Ŝi.</i> Kiel ĝentila! Jes, mi ametos tiun ĉi sinjoron.</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Tre estimata sinjoro, kiel belegaj estas la kartoj, kiujn vi -sendas. Ĉu vi kredas en Telepatio? Ĵus tiam, kiam vi sendis vian unuan -karton, mi legis vian anoncon en la ĵurnalo, kaj mi ekpensis ĉu mi -skribus al vi; sed la penso pasis, kaj mi ne skribis. Ĉu vi -interesiĝis pri psikologio? Mi pensas, k.t.p.</p> - -<p><i>Li.</i> Ho, ho! jen estas alia psikologistino! Strange, kiel la virinoj -amas ĉion kio estas mistika, nekomprenebla. Mi volus scii ĉu vere ŝi -intencis respondi al mia anonco.</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Kara Fraŭlino,—Ĉu mi kredas en telepatio? Certe, jes. Ĉu tiuj -ĉi kartoj kiujn ni sendas unu al la alia ne estas pruvo? Ĉu vi ne -observas, ke mi sendas la miajn en la sama tago ke vi sendas la viajn? -Vere, kune ni pensas, kune skribas, kune sendas; devas esti do -telepatio, kaj ni devas esti simpatiaj unu al la alia. Ni do estas -geamikoj, ne vere? Kiu scias, eble ni estas geamikoj longe serĉitaj. -Ĉu vi permesos al mi nomi vin amikino? Ho jes, mi tre interesiĝas pri -psikologio, sed estas multaj branĉoj apartenante al tiu ĉi moderna -"Arbo de Sciado." Kiun vi preferas, mi—k.t.p.</p> - -<p><i>Ŝi.</i> Ho, estas bone! Mi estas trovinta viron, kiu skribas tiel se mi -estas inteligenta estaĵo.</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Kara Sinjoro,—Ĝojege mi ricevis vian lastan karton. Kvankam mi -demandis ĉu vi kredas en telepatio, mi ne scias ĉu mi kredas aŭ ne. -Certe, estas strange, ke ni ambaŭ skribas samtempe, sed estas ankaŭ -strange ke vi deziras min nomi amikino. Kiel ni povas esti geamikoj se -neniam ni vidis unu la alia. Vere, mi timas ke vi ne trovos min esti tre -interesa amikino, kaj baldaŭ vi bedaŭros ke vi tiel rapide volis nomi -min "amikino." Ĉu vi preferus skribi letere? Ne estas sufiĉa spaco por -skribi multe sur p.k. Kian branĉon de tiu kiun vi nomas la "moderna -arbo de Sciado" vi preferus priskribi? Ĉu vi scias ion ajn pri -hipnotismo? Mi amus—k.t.p.</p> - -<p><i>Li.</i> Jes, mi amas tiun ĉi fraŭlinon. Kial—mi ne scias—sed, mi amas -ŝin.</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Karega Amikino,</p> - -<p>Ho ve! Ĉu vi koleros kontraŭ mi tiel skribinte. Ne mallaŭdu min, mi -petegas. Sed se mi skribas "kara," ne estus vera. Vi estas pli ol "kara" -al mi, tial mi skribas "karega." Ne, mi ne scias multe pri hipnotismo, -sed mi timas ke vi scias tro multe, kaj ke vi min hipnotigis tiel, ke mi -trovas mi mem devigata pensi pri vi kontraŭvole. De la ricevo de via -unua karto, mi interesiĝis pri vi; de via unua karto mi vin amis, kaj -nun mi vin amegas. Ĉu vi hipnotigis, aŭ ĉu vi ensorĉis min, mi ne -scias; ĉio kion mi scias estas ke mi vin amegas, kaj atendas vian -leteron kun la plej granda malpacienco. Ho, kiel mi ĝojas ke vi -permesas min korespondadi kun vi letere.</p> - -<p>Sed kio vin interesigos, kian temon mi priskribos? Mi mem? Eble vi -ŝatus scii iom pri via korespondanto. Nu, mi havas tridek kvar -jarojn—mi estas—ho, mi ne povas priskribi min mem. Mi enmetas foton, -kaj petegas ke vi estos malsevera kontraŭ tiu malbelulo. Ĉu vi sendos -vian portreton al mi, karega amikino mia. Mi ŝatos ĝin supre ĉiuj -miaj plej ŝatataj havoj. Mi estas—k.t.p.</p> - -<p><i>Ŝi.</i> Kia bona letero! Ho, mi estas tre feliĉa ke li skribis al mi. -Certe, mi neniam antaŭe ricevis tiel bonan leteron.</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Ne, kara amiko, mi ne estas kolera kontraŭ vi, ĉar vi nomas min -"karega," kvankam mi miras. Sed mi avertas vin ke neniam mi kredas ion -kion viro skribas al mi, kaj nur la duonon de tio kion li diras.</p> - -<p>Nu, kion mi priskribos? Min mem? Mi timas ke estas tiel malfacile skribi -pri mi mem, kiel vi trovas malfacile skribi pri vi mem. Mia aĝo? Mi -estas tiel maljuna kiel Evo. Miaj haroj estas brunaj, ankaŭ miaj -okuloj. Sed mi enmetas foteton, vi vidos kian specon da vizaĝo mi -havas. Ha, vi trovos min tre malsprita; mallerta. Mi scias<span class="pagenum">183</span> nenion. Sed -vi, vi ja povos skribi pri multaj interesaj aferoj. Vi estas artisto, vi -loĝas en granda urbo; inter tre gaja, artista popolo; kaj certe, devas -esti multaj okazoj kiujn vi povus bone priskribi.</p> - -<p>Mi konfesas ke mi estas tre interesita pri karaktero. Mi bone ŝatas -legi la vizaĝojn de tiuj kiujn mi renkontas. Mi ankaŭ legas la -karakteron per la skribmaniero. Ha, ha, sinjoro! Vingardu! Baldaŭ mi -lernos ĉion kion vi bone volus kaŝi de mi.</p> - -<p>Ankaŭ mi konfesas ke mi amas tiri la ŝnuretojn kaj vidi la pupojn -danci. Ĉiu, pli-malpli baldaŭ montras siajn malgrandajn -malsaĝaĵojn—malfortajn punktojn, kaj tiam mi ridas. Ho jes, mi ridas! -Denove, mi diras gardu vin bone, sinjoro! Jam mi vidas en vian foton, ke -vi estas—ne, mi ne diros kion mi legas. Mi esperas—k.t.p.</p> - -<p><i>Li.</i> Skeptikulino, he? Nu, ni vidos ĉu mi povas ŝin kredigi je mi.</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Ho, karulino mia! Kiel vi estas kruela! Kial vi ne kredas ke mi -skribas la veron? Mi ĵuras ke mi amas vin, tiel neniam mi amis virinon -antaŭe, kaj nur vin. Sed vi estas malboneta min dubi. Aliaj viroj eble -diros al vi multe da tio kio ne estas vera—sed mi? Ho, kiel vi min -vundas! Mi sentas ĉion kion mi skribis. Efektive mi amis vin, mi amas, -kaj ĉiam mi amos! Mi ne scias kial vi estas tiel maljusta—k.t.p.</p> - -<p><i>Ŝi.</i> Ha-ha-ha! Li iĝas varma. Ni atendu.</p> - -<p><i>Li.</i> Neniam respondon! Kial, mi miras.</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Ĉu mi ofendis vin, tre karega amikino mia? Mi petegas ke vi min -pardonos, se jes. Ho, se vi povus scii kiel mi vin amas. Sed vi estas -malvarma, kruelega—Ho, mi petegas, amu min iomete, se vi ne povas ami -min tiel mi amas vin. Mi pensas pri vi de la mateno ĝis la nokto; -ĉiame mi vidas vin antaŭ...k.t.p.</p> - -<p><i>Ŝi.</i> Tio ĉi estas amuziga.</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Ne pli longe mi povas kontraŭbatali vin, Karulo. Jes, mi -konfesas ke ankaŭ mi amas vin. Mia plej amata, se vi povus esti ĉi -tie, mi montrus al vi kiel multe mi amas vin. Ho, karega mia, ĉu mi -estas trovinta unu kiu amas min kiel mi deziras esti amata? Ĉu mi laste -estas trovinta unu kiu min komprenas? Ho...k.t.p.</p> - -<p><i>Li.</i> Ha-ha-ha! Mi pensis ke mia lasta letero ŝin kaptus.</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Ho, mia plej amata, mia ĉio, mia...k.t.p.</p> - -<p class="post">(Post semajno).</p> - -<p class="pk"> -<i>Ĝi.</i> <span class="large">{</span></p> <p>Ho! Mia karulineto...k.t.p.<br /> -Ho! Mia karulo...k.t.p.</p> - -<p class="post">(Post tri tagoj).</p> - -<p class="pk"> -<i>Ĝi.</i> <span class="large">{</span></p> <p>Ho! Mia amatino...k.t.p.<br /> -Ho! Mia amato... k.t.p.</p> - -<p class="post">(La proksiman tagon).</p> - -<p class="pk"> -<i>Ĝi.</i> <span class="large">{</span></p> <p>Ho!!......!! k.t.p.<br /> -Ho!!......!! k.t.p.</p> - -<p class="post">(La saman tagon).</p> - -<p class="pk"> -<i>Ĝi.</i> <span class="large">{</span></p> <p>Ho!!!......!!!! k.t.p.<br /> -Ho!!!......!!!! k.t.p.</p> - -<p class="post">(Post tri monatoj).</p> - -<p class="pk"> -<i>Ĝi.</i> <span class="large">{</span></p> <p>Jes, karulino mia, kiam ni renkontos en la proksiman monaton,<br /> -Jes, karulo mia, Ho!!!......!!!!.........!!!!! k.t.p.</p> - -<p class="post">(Post semajno).</p> - -<p><i>Li.</i> Mi pensas ke mi iros Londonon iom pli baldaŭ ol mi skribis. Mi -volus ŝin vidi antaŭ ŝi vidos min. Certe mi volas vidi ŝin antaŭ ol -mi—facile mi povos aliri al la strato, kaj atendi— (<i>Al la Alia</i>) Ni -iros je la 21a anstataŭ la 27a, estas grava afero pri kiu mi devos -zorgi. Estas tre ĉagrena, sed——</p> - -<p><i>Ĝi.</i> Karega karulino mia, mi estas korrompita. Mi ne povos alveni -antaŭ la tria de Julio. Ho, kiel longe ŝajnos la tempo ĝis -mi...k.t.p.</p> - -<p class="post">(En la 30a Junion).</p> - -<p><i>Ŝi</i> (<i>al la Alia</i>). Mi venos al via oficejo hodiaŭ post-tagmeze, kaj -ni vespermanĝos ĉe la Frascati kafejon antaŭ iri al la teatro -vespere.</p> - -<p class="post">(En la vespero de la sama tago. Ĉe "Charing Cross" Stacidomo).</p> - -<p class="pk"><i>Li.</i><br /> <i>Ŝi.</i></p> -<p><span class="large">}</span> (<i>Renkontante</i>). <span class="large">{</span> !!!</p> - -<p class="post">(Post kvin minutoj).</p> - -<p class="pk"><i>Li.</i><br /> <i>Ŝi.</i></p> -<p class="pk"><span class="large">}</span> (<i>Prezentante la Alia</i>). -<span class="large">{</span></p><p>Mia edzino.<br/> Mia edzo.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-22" class="joke" lang="eo"> -<p>Maljunaj geedzoj loĝis ĉe hotelo ne-vin-trinkeja. Sed la maljunulo -ĉiam trinkis iom da viskio hejme, kaj li tial aĉetis botelon da ĝi en -la urbo, por havi malmultajn gutojn ĉiunokte.</p> - -<p>Kiam ili estis forirontaj, ili ne sciis kie kaŝi la malplenan botelon.</p> - -<p>"Metu ĝin sur la supro de tiu alta vest-ŝranko," diris la edzino.</p> - -<p>"Bonegan ideon," respondis ŝia edzo; "donu al mi seĝon, kaj mi metos -ĝin tie."</p> - -<p>Vigle staranta sur la seĝo, li ekvidis ke la ŝrank-supro estis tiel -plenigita je similaj boteloj ke ne restas spaco por la lia!</p> - -<p>Kompreneble la ĉambro-servistinoj neniam purigis tiun altan lokon.</p> - -<p class="far_sig">(<i>Vera Rakonto</i>) <span class="sc">A. Bullock Webster</span>.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-23" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">184</p> -<h3>AMUZAĴOJ.</h3> - -<p class="center">El la Hispana.—Tradukitaj de D. H. Lambert, B.A.</p> - - -<p>Foje la imperiestro Josefo, alveninte al ia urbo neakompanate de siaj -korteganoj, estis demandata de la mastrino de la hotelo ĉu li estas unu -el la imperiestra sekvantaro. "Ne," respondis la princo. La scivoleco -tamen de la bona virino ne kontentiĝis per respondo tiel mallonga. Si -serĉis senkulpigon por eniri en lian ĉambron, kaj vidante lin razantan -demandis ĉu li havas ian oficon apud la imperiestro. "Jes," rediris la -monarĥo, "Kelkafoje mi lin razas!"</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Estas kutime ke ĉasantoj interparoladu pri la eksterordinaraj okazoj -kiuj sin montras dum ilia speciala pasatempo kaj trograndigu la ecojn de -siaj hundoj.</p> - -<p>Dum la mallacado de ĉasantaro inter kiu troviĝis Aleksandro Dumas, oni -ekparolis laŭvice la ĉiaman temon pri la ĉashundoj. Dumas aŭdis -siajn kunulojn rakonti la mirindan intelegentecon vidigitan de tiuj ĉi -bestetoj. Kiam sia vico alvenis, li trograndigis ankaŭ la -inteligentecon de sia propra hundo. "Ho!" li komenciĝis, "mia hundo -posedas supereman lertecon unufoje kiam mi matenmanĝis en la ĝardeno -kune kun amiko, Fanoro—kiel mi nomis mian hundon—atendis humile por -ke, kiel kutime, mi disĵetu al li la matenmanĝerojn. Sed, vidinte ke -mi ne memoras lin, li forkuris al la fino de la ĝardeno, kaj venis -returnen al mi, alportante en la buŝo branĉeton da la floro nomita -Ne-min-forgesu!"</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Notario prenis la veturilon por iri al urbeto proksima de Seviljo, kaj -la veturigisto demandis al li dekkvar pesetojn.</p> - -<p>"Ĉu vi volas certigi ĵure la koston de tiu ĉi vojiro?"</p> - -<p>"Volonte, sinjoro."</p> - -<p>La notario tiam eltirinte el sia poŝo kaj stariginte sur la tablo -krucifikson lin igis ĵuri kaj donis al li ses pesetojn rimarkante ke li -mem detenas la restaĵon kiel leĝan pagon pro la ago de la ĵurpropono!</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Reĝido volante fari ŝercon cencerne unu el siaj korteguloj, kiun li -estis utiliginta diversamaniere kiel ambasadoron, diris al li ke li -similas strigon. "Mi ne scias, Via Moŝto, kion mi similas," li rediris, -"tio kion mi scias estas ke multajn fojojn mi estas havinta la honoron -prezenti Vian Reĝan Moŝton!"</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Ia sinjoro vespermanĝante en hotelo demandis al persono je sia flanko -ke li bonvolu pasigi la mustardon.</p> - -<p>"Ĉu vi kredas ke mi estas servisto?"</p> - -<p>"Ho, ne, sinjoro," rediris la alia, "mi supozis ke vi estas sinjoro!"</p> -</div> - - -<div id="est2-12-24" class="article" lang="eo"> -<h3>STRANGA AVENTURO DE ĈIRKAŬKOLO.</h3> - -<p class="center">Tradukita el Dickens de A. A. Cowan.</p> - - -<p>"Nu, Bob," diris Hopkins je apenaŭ rimarkebla ekrigardo je la atenta -vizaĝo de S<sup>ro</sup> Pickwick, "estis stranga malfeliĉo la lastan nokton. -Infano enkondukiĝis, kiu estis glutinta ĉirkaŭkolon."</p> - -<p>"Glutinta kion, sinjoro?" interrompis S<sup>ro</sup> Pickwick.</p> - -<p>"Ĉirkaŭkolon," respondis Jack Hopkins. "Ne la tuton samtempe, vi -scias, tio estus tro multa—vi ne povus gluti tion, sed la infano -povis—he! S<sup>ro</sup> Pickwick, ha! ha!" S<sup>ro</sup> Hopkins ŝajnis multe -kontentiga je sia plaĉaĵo; kaj daŭradis, "Ne, estas tiamaniere. La -gepatroj de la infano estis malriĉaj personoj kiuj loĝis en korto. La -plejaĝa fratino de la infano aĉetis ĉirkaŭkolon, ordinara -ĉirkaŭkolo farita el grandaj nigraj lignaj globetoj. La infano, kiu -amis la ludilojn, prenis la ĉirkaŭkolon, kaŝis ĝin, ludis kun ĝi, -tranĉis la ŝnureton, kaj glutis globeton. La infano pensis ke estis -granda ŝercado, revenis la tagon plej proksiman, kaj glutis alian -globeton."</p> - -<p>"Benu mian koron," diris S<sup>ro</sup> Pickwick, "kia terurega afero! Mi petas -por senkulpigo, sinjoro. Daŭrigu."</p> - -<p>"La plej proksiman tagon, la infano glutis du<span class="pagenum">185</span> globetojn; la tagon post -tiu, li regalis sin je tri, k.t.p., ĝis dum unu semajno, li estis -fininta la ĉirkaŭkolon, konsistanta el dudekkvin globetojn. La -fratino, kiu estis diligenta knabino, kaj malofte aĉetis ian ornamaĵon -por si, ploregis pro la perdo de la ĉirkaŭkolo; serĉis ĉie por ĝi; -sed, mi ne bezonas diri, ke ŝi ne trovis ĝin. Post malmultaj tagoj, la -familio estis je tagmanĝo—bakita ŝultro de ŝafo kun terpomoj sub -ĝi—la infano kiu ne malsatis ludis ĉirkaŭ la ĉambro, kiam subite -terurega bruo aŭdiĝis, tiel kiel malgranda, hajlventego. ‘Ne faru -tion, mia knabo,’ diris la patro. ‘Mi faras nenion,’ diris la infano. -‘Nu, ne faru ĝin ree,’ diris la patro. Estis mallonga silento, kaj tiam -la bruo rekomencis pli laŭta ol antaŭe. ‘Se vi ne atentas tion, kion -mi diras,’ diris la patro, ‘vi trovos vin lite post tre mallonga tempo, -mia knabo.’ Li skuis la infanon por igi ke li obeu, kaj tiaj kraketoj -sekvis kiajn neniu antaŭe aŭdis. ‘Nu! estas <i>en</i> la infano!’ diris la -patro, ‘li havas la krupon en la malprava loko!’ ‘Ne, mi ne havas ĝin,’ -diris la infano, ekploranta, ‘estas la ĉirkaŭkolo, mi glutis ĝin, -patro.’ La patro ekkaptis la infanon, kaj kuris kun li al la -malsanulejo; la globetoj en la stomako de la knabo, kraketantaj la tutan -vojon pro la ekskuado, kaj la homoj rigardantaj supre en la aero kaj -malsupre en la keloj, por vidi de kie la nekutima sono venis. Li estas -en la malsanulejo nune," diris Jack Hopkins, "kaj li faris tian -teruregan bruon kiam li marŝis ke oni devis envolvi lin en la vesto de -observisto, por ke li ne veku la malsanulojn!"</p> - -<p>"Tiu estas la plej eksterordinara afero, kiun mi estas ja aŭdinta," -diris S<sup>ro</sup> Pickwick je akcentega bato sur la tablo.</p> - -<p>"Ho, tio estas nenio," diris Jack Hopkins, "ĉu estas, Bob?"</p> - -<p>"Ne certe," respondis S<sup>ro</sup> Bob Sawyer.</p> - -<p>"Tre strangaj aferoj okazas je nia profesio, mi povas certigi vin, -sinjoro," diris Hopkins.</p> - -<p>"Tiel mi inkliniĝas imagi," respondis S<sup>ro</sup> Pickwick.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-25" class="article" lang="eo"> -<h3>ETHELWALD KVIETIGAS LA MARON.</h3> - -<p class="center">Tradukita el Angla-Saksona originalo, de G.L.B. kaj C.F.W.</p> - - -<p>Mi kun du aliaj fratoj venis Farnon la insulon. Intencis mi paroladi kun -la honorinda patro Ethelwald. Poste ke mi kun la lia parolado estis -konsolita kaj la lia benado estis al mi donita, kaj tiam kiam ni domon -revenintaj jam estis sur la alta maro, subite disŝiriĝis la paco de la -ĉielo kio estis reginta je la tempo kiam ni enŝipiĝis kaj tiel grava -vetero ekalvenis kaj tiel furioza urago ekfalis ke ni nek kun velo nek -kun remado povis eĉ iometete progresadi, kaj ni nepre nenio atendis -krom la morto mem. Dume ke ni do tie plej longe kun la vento kaj la maro -tute vane laboradis kaj bataladis, rigardis ni tiam malantaŭe por vidi -se estus eble ke ni ree tentu atingi la insulon el kiu ni estis -elvenintaj. Sed kien ajn ni nin turnis la sama urago nin renkontis, nin -ĉirkaŭstaris, nin ĉirkaŭringis ĉiaparte kaj nenia espero de saviĝo -jam restis al ni.</p> - -<p>Post longe ni niajn okulojn suprenlevigis kaj ekvidis ni sur Farno la -insulo, la al Dio karan patron Ethelwald’on elirantan el la lia sekreta -loĝejo, volantan havigi al ni sukcesan kuradon, por vidi tion kio estis -okazinta je ni; ĉar li estis aŭdanta la bruadon de la ventego kaj de -la muĝanta maro. Kaj li, nin vidanta alportitajn en danĝeron kaj -tiamaniere laborantajn, la genuojn fleksadis al Dio, Patro de Nia -Sinjoro kaj Savisto Ĥristo, preĝanta pro la nia saviĝo kaj vivo. Kaj -kiam li tian preĝon finigis, la superfluantajn akvojn li -retrankviligis, kaj la ventegon redefaligis, ĝis ke nepre la furiozeco -de la ventego foriĝis kaj favorantaj ventoj nin kondukis sur plej -trankvila maro al la bordo. Kiam do ni trafis la bordon, kaj la nian -ŝipon ankaŭ el la ondoj forportis, samminute vento egale forta kiel -antaŭe revenis, kvazaŭ ĝi dum tiu mallonga tempeto pro ni estis -trankviligita, kaj dum la tuta tago plej forte kaj furioze blovegis, -tiel kiel oni verŝajne devus ekkredi ke la mallonga periodeto de -trankvileco, kiu tiatempe okazis, nin estis aldonita de la Ĉielo, por -favori tiun serviston de Dio, pro nia saviĝo preĝantan.</p> - -<p><span class="sc">Note.</span>—La Angla-Saksona teksto el kiu la jena historieto estas -eltirita, presiĝis en la de Sinjoro Alfred Cook (Yale’a Profesoro) -verkita libro nomita <i>Unua Libro de Antikva Angla</i>; plej interesplena -kaj grava libreto por tiuj kiuj sin interesas pri la komencaĵoj de la -hodiaŭa Angla Lingvo. La nunaj tradukistoj penadis konservi la stilon -de la originala teksto.</p> -</div> - - -<div id="est2-12-26" class="poetry" lang="eo"> -<p class="pagenum">186</p> -<h3 class="poem-header">MALNOVAJ KANTOJ.</h3> - -<p>Tradukita de Clarence Bicknell.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ne povas mi malnovajn kantojn</span> - <span class="i2">Rekanti kiel foje;</span> - <span class="i0">La kor’, la voĉo al mi mankus,</span> - <span class="i2">Mi plorus tro malĝoje.</span> - <span class="i0">En tiuj kantoj mia koro</span> - <span class="i2">Pasintajn tempojn trovas;</span> - <span class="i0">Rekanti ilin, aŭ rerevi</span> - <span class="i2">La revojn mi ne povas.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ne povas mi rekanti ilin,</span> - <span class="i2">Kaj la malĝojajn ĉarmojn;</span> - <span class="i0">Iliaj melodioj vekus</span> - <span class="i2">El dorm’ malnovajn larmojn:</span> - <span class="i0">Kvankam mi ne forgesas ilin,</span> - <span class="i2">Malĝojajn kaj dolĉegajn,</span> - <span class="i0">Mi tamen ne rekanti povas</span> - <span class="i2">La kantojn tro karegajn.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ne, mi ne povas! la vidaĵoj</span> - <span class="i2">Revenas pri la horoj</span> - <span class="i0">De oraj revoj forflugintaj,</span> - <span class="i2">Pri jaroj de doloroj;</span> - <span class="i0">Sed, per rompitaj teraj ĉenoj,</span> - <span class="i2">L’ anim’, en libereco,</span> - <span class="i0">Rekantos eble tiujn kantojn,</span> - <span class="i2">Kaj dum la eterneco.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-12-27" class="article" lang="eo"> -<h3>LA ESPERANTA SUBJUNKTIVO.</h3> - - -<p>La artikolo de D<sup>ro</sup> Lloyd ne konvinkis min, ĉar mi opinias ke, por -uzi la imperativon, ne estas necese havi verbon esprimantan volon -deziron aŭ permeson. Sufiĉas ke tia ideo estas (mi ne skribas "estu") -en la penso de la parolanto. Nu, en la ekzemploj cititaj de D<sup>ro</sup> -Lloyd, oni povas enŝovi la verbojn konformajn, ne ŝanĝinte la sencon.</p> - -<p>"Li malkovris la manon, permesante ke la serpento tie mordu."</p> - -<p>"La poŝto, volinte ke la leteroj estu tuj specigitaj, sendas -specigistojn."</p> - -<p>"Ŝi estis tiel maldika, ke kiam ŝi deziris ke oni povu ŝin rimarki, -ŝi bezonis eniri du fojojn la ĉambron."</p> - -<p>Nur, mi neniam skribos: "Mi timas ke li venu," ĉar, kiel tre ĝuste -rimarkigis D<sup>ro</sup> Lloyd, ne estas en la frazo la plej malgranda nuanco -de ordono aŭ deziro.</p> - -<p>Mi konsentas ke tia maniero konsideri la aferon, devas ŝajni stranga al -gramatikistoj. Sed mi pensas ke ĝi entenas logikecon, kaj, kio estas -ankoraŭ pli grava, praktikecon. La reguloj kiuj regas la uzadon de -Subjunktivo en naciaj lingvoj (almenaŭ en la Franca) estas terure -arbitraj, tiel ke la gramatikistoj ne ĉiam konsentas pri ili, kaj ke -eĉ kleraj personoj tre ofte malobeas ilin. Tio ŝajnas pruvi ke tiu -modo estas tute senutila.</p> - -<p>Kiel Esperanta profesoro, mi eksperimentis kiom malfacile estas doni -precizajn regulojn pri tiu modo, kaj kontraŭe kiom estas praktika la -principo donita en la paragrafo 218 de la Sintakso. Jen kiel mi klarigas -al miaj lernantoj la uzadon de la modoj.</p> - -<p>La indikativo estas la modo normala. Oni devas uzi ĝin, kiam oni ne -havas motivon por uzi kondicionalon aŭ imperativon.</p> - -<p>La kondicionalon oni uzu, kiam oni povas, ne ŝanĝinte la sencon, -enŝovi "supozinte ke" en la unuan propozicion, kaj "en tia okazo" en la -duan. Cetere la unua aŭ la dua propozicio povas esti Subaŭskultata. -Ekzemple (Paragrafo 169, Sintakso):</p> - -<p>"Se li estus riĉa, li havus multajn amikojn." "Supozinte ke li estus -riĉa, en tia okazo li havus multajn amikojn."</p> - -<p>"Mi volus vin vidi!" "Supozinte ke tio ne malplaĉus al vi, en tia okazo -mi volus vin vidi."</p> - -<p>"Se mi povus lin venki!" "Supozinte ke mi povus lin venki, en tia okazo, -kiel feliĉa mi estus!"</p> - -<p>La imperativon oni uzu, kiam oni povas, ne ŝanĝinte la sencon, -enŝovi, en la frazon, unu el la verboj voli deziri konsili permesi -peti, k.c., kiuj montras volon pli malpli fortan. Mi jam donis -ekzemplojn pli supre.</p> - -<p>Ŝajnas al mi ke, tiam, la du lastaj modoj ludas sian logikan rolon, -t.e., mallongigi la frazojn.</p> - -<p>Mi bone scias ke oni povos trovi en Esperantaj libroj, eĉ en Zamenhofaj -verkoj kelkajn frazojn kiuj ne estas konformaj al tiuj reguloj. Sed ili -estas maloftaj, kaj tio, laŭ mi, ne pravigus la enkondukon de reguloj -arbitraj neklaraj kaj senutilaj.</p> - -<p class="far_sig">(<i>Profesoro</i>) <span class="sc">H. Sentis</span> (<i>Grenoble</i>).</p> -</div> - - -<div id="est2-12-28" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">187</p> -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<p class="center"><i>La aŭtoro rizervas ĉiajn rajtojn.</i></p> - - -<p>Mi verkis por tiu ĉi monato kelkajn detalojn pri vizito kiun ni faris -al la bonekonata Kavernego Grandega de <i>Kentucky</i>.</p> - -<p>Tra la Kavernego trafluas subteran riveron en kiu troviĝas du specoj da -fiŝoj. Unu speco havas okulojn sed ne povas vidi; la alia speco (kiu -eble enloĝadas la Kavernegon kelkajn centojn aŭ milojn da jaroj pli -longe) tute ne havas okulojn.</p> - -<p>Kaj nun mi petas, ke la leganto imagu kvardek personojn, el kiuj ĉiu -portas lampon, postsekvante en la kavernego maljunan nigrulon kiun oni -nomas "Onklo Nikoĉjo."</p> - -<p>En Ameriko ĉiujn maljunulojn oni nomas "Onklo."</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Ni aŭdas solenan <i>tik, tak</i>, oni nomas ĝin la horoloĝon. "Kiam oni -streĉas ĝin, Onklo Nikoĉjo?" demandas nia sola knabeto. "Ho, tio! oni -ĝin streĉis en la unua jaro de la mondo, Sonny (Fiĉjo)." Kiom da -miljaroj faladas tiu guto da akvo!</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Ni vidis la fundon de la "senfunda profundejo"; ĝi havis nur kvin-dek -futojn da profundeco. Sed de <i>Bourne’s Dome</i> (la kupolo de <i>Bourne</i>), ni -<i>ne</i> vidis la fundon.</p> - -<p>Tiel kiel se ni estus starantaj ekstere ĉe fenestro ni ĝin rigardadis -tra longa fendaĵo, elstreĉantaj en ĝin niajn kapojn por pli bone -vidi, tuj kiam Onklo Nikoĉjo kiu estas suprenrampanta sur la eksteron -de la kupolo, trapuŝas tra negranda malfirmaĵo lumegigilon, kiu -lumegigas la mirindajn akvoskulptaĵojn de la flankaĵoj kaj de la -interno de la kupolo. Fine li faligis ĝin kaj tuj la ombroj forrabas de -niaj okuloj la belegan kupolinternon, sed falinte ĝi malkaŝas ĉiam -novajn belaĵojn sur la flankaĵoj. Ĉion lumigegante ĝi preterfalas -kiel strio da lumo nian fendaĵon, kaj postsekvante ĝin per niaj -rigardoj, ni vidas ke ĝi estas nun nur malgranda punkto da lumo, sed -ĉiam (ĉar Onklo Nikoĉjo faligas multajn lumegilojn) ĉiam, antaŭ ol -atingi la fundon de la putego ĝi estingiĝas. Mi ne atencos priskribi -la akvoskulptaĵojn. Se lertegaj koboldoj estus tien skulptintaj siajn -plej fantaziajn sonĝojn, ĝi estus tiel, kiel ĝi estas, belega, -teruriga, mistera, fantazia!</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Ni eniras kavernon (en la kavernego estas multaj kavernoj). Subite oni -elstreĉas brakon kaj haltigas min. Ni staras ĉe la bordo de trankvila -maro, kaj radioj de la hela luno lumigas sur grandajn blankajn nubegojn -amasigitaj unu super la alia ĉe la horizonto de la maro. Mi aŭdas -elspiritan murmuron: "Kiel belege! Kiel belege!" Jes, sed tiuj lanecaj -nuboj estas solida ŝtonego, kaj la trankvila maro terurigega krutaĵo. -Vere tiu brako savis min de subita morto!</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Proksime de la dometoj de ftizo suferintoj (ili ĉiuj mortis) ni trovis -kelkajn stipojn, sur kiujn, laŭ peto de nia gvidisto, ni ĉiuj -sidiĝas.</p> - -<p>Tiam Onklo Nikoĉjo kolektas niajn kvardek lampojn kaj foriras, nin -lasante en vera mallumego.</p> - -<p>Antaŭ kaj plej proksime de miaj okuloj mi metas mian blankan manumon -sed neniel mi povas ĝin vidi. La mallumo fariĝas solida kaj premas sur -nin tiel kiel se estus vivanta korpo. Mi pripensas tiun Egiptan mallumon -kiun oni povis palpi. Ĉiu voĉo mallaŭtas; oni parolas nur per -murmuroj kiuj, tamen, ŝajnas forkuri en la mallumon kaj kriegi la -vortojn al la Spiritoj de la Kavernego.</p> - -<p>Subite—"Rigardu supren! Ho! rigardu supren!" Supren mi rigardas kaj mi -vidas—kion?</p> - -<p>Nur ke oni estas formovinta la supron de la Kavernego, kaj ke mi sidas -ĉe la fundo de profundega fendaĵo. Senlime super mia kapo -altenetendiĝas ĝiaj du flankaĵoj. Estas meznokto, ĉar laŭ -diferencaj lumpovoj brilas en la trankvila ĉielo grandega stelaro. Ĵus -enirinte la videblan porcion de la ĉielo mi vidas kometon.</p> - -<p>Trankvila ĉielo? Jes, ĉe tiu unua rigardo mi pensas, ke la nokto estas -treege trankvila, sed baldaŭ nigra, treege nigra nubego malrapide -surpasas la ĉielon kaj unu post unu englutas ĉiujn la helajn stelojn. -Ne, la stelaro venkas! La nubego pasas kaj, jen, ankoraŭ la steloj -trankvile briladas en pura, sennuba ĉielo.</p> - -<p>Sed, kio? Kio okazas?</p> - -<p><i>La nubego revenas malantaŭen!</i></p> - -<p>Ho! Onklo Nikoĉjo, Onklo Niĉjo, pro kio vi faris tion? Vi forrabas de -mi la tutan iluzion. Eĉ se la nubego estas nur ombro de la mano de -maljuna nigrulo, ĉu ĝi devas iri malantaŭen?</p> - -<p>Ĉio finiĝas. Onklo Nikoĉjo revenas. Ni reprenas niajn lampojn.</p> - -<p>Ni realvenas la feran Pordegon.</p> - -<p>Al Onklo Niĉjo ni adiaŭas kaj al la Kavernego.</p> - -<p>Kaj mi? Jes ĉio finiĝas. Mi ankaŭ adiaŭas al la aminda Legantaro.</p> - -<p class="center sc">(Fino).</p> -</div> - - -<div id="est2-12-29" class="poetry" lang="eo"> -<p class="pagenum">188</p> -<h3 class="poem-header">KRISTNASKA KANTETO.</h3> - -<p>Originale verkita de Esperantisto 4686.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Jen Kristnasko alveninta,</span> - <span class="i0">De la tuta mond’ benita,</span> - <span class="i0">Ĉar naskiĝis Filo Dia</span> - <span class="i0">Kiu estas Frato nia.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La paŝtistoj kiuj aŭdis</span> - <span class="i0">La sciigon Dion laŭdis,</span> - <span class="i0">Tiam en la groton venas</span> - <span class="i0">Kiu l’ infaneton tenas.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kaj el malproksima lando</span> - <span class="i0">Lin vojaĝis reĝa bando,</span> - <span class="i0">Oron, mirhon donacante,</span> - <span class="i0">Dian Filon rekonante.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Do la tuta mondo iru</span> - <span class="i0">Kaj ĉe la manĝujo miru:</span> - <span class="i0">Kun Mario la genuo</span> - <span class="i0">Fleksu antaŭ Li, Jesuo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kantu per ĝojega krio</span> - <span class="i0">Pri Jesuo kaj Mario;</span> - <span class="i0">Ŝi patrino sen makulo,</span> - <span class="i0">Li la sola Nepekulo.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Kantu ĉia homa koro</span> - <span class="i0">"Estu al Jesu’ honoro,</span> - <span class="i0">Kaj alvenu en la teron</span> - <span class="i0">Pacon, la homaresperon."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Sed ne sole kantu—<span class="sc">agu</span>—</span> - <span class="i0">Nun al la fratar’ elpagu;</span> - <span class="i0">La infanojn, malsanulojn</span> - <span class="i0">Amu, kaj la mizerulojn.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-12-30" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">DUOBLA AKROSTIKO.</h3> - -<p>Verkita de Clarence Bicknell.</p> - - -<p>SOLVO.</p> - -<table> -<tr><td>1. <i>BAZARO</i> estas l’ elspezejo.</td><td>1. Por la <i>EDZINO</i> plezurejo.</td></tr> -<tr><td>2. <i>ISLANDO</i> la insul’; persikoj</td><td>2. Ne kreskas tie, sed <i>SALIKO</i>.</td></tr> -<tr><td>3. <i>CIGARO</i> pliplaĉas ol pilolo,</td><td>3. En min pafata el <i>PISTOLO</i>.</td></tr> -<tr><td>4. <i>INSEKTOJ</i> ofte enuigas.</td><td>4. <i>EKSKURSON</i> ili malbonigas.</td></tr> -<tr><td>5. <i>KRISTAL’</i> da neĝo je l’ mateno</td><td>5. Briladas kiel la <i>RUBENO</i>.</td></tr> -<tr><td>6. <i>LIKVORO</i> homon malsanigas.</td><td>6. <i>ABSINTO</i> ofte lin mortigas.</td></tr> -<tr><td>7. <i>ELEKTRO</i> estas lumigilo.</td><td>7. <i>NEBULO</i> fantomdistililo.</td></tr> -<tr><td>8. Kun la <i>TORNISTRO</i> eleganta</td><td>8. <i>TURISTO</i> marŝas eĉ kantanta.</td></tr> -<tr><td>9. L’ <i>ORGANO</i> estas preĝamiko.</td><td>9. L’ <i>ORKESTRO</i> la opermuziko.</td></tr> -</table> - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Per BICIKLETO mi fremdulajn landojn vidas,</span> - <span class="i0">Sed ESPERANTO min al homaj koroj gvidas.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-12-31" class="article"> -<div class="left" lang="eo"> -<p class="pagenum">189</p> -<p class="sc">Estimataj Kunverkintoj & Legantoj,</p> - - -<p>La jaro 1905 finiĝas, kaj mi uzas la okazon por sendi la bonvenan -antikvan bondeziron pro ĜOJA KRISTNASKO & FELIĈA NOV-JARO.</p> - -<p>Neniam nia lingvo ĝuis jaron tiel prosperan, kiel la nuna, kaj ekzistas -ĉiu signo ke la progreso daŭros. Legantoj estas pli multenombraj, kaj -ili nature atendas, ke la naciaj kaj internaciaj gazetoj laŭe -pligrandiĝu.</p> - -<p>La Enhav-nomaro de nia lasta dozeno da numeroj montras, ke niaj multaj -kleraj verkintoj donis materialon por plej interesa serio, kaj ni -esperas, ke Esperantistoj legos niajn du volumojn kun plezuro kaj -profito je la estontaj jaroj.</p> - -<p>Gazeto kies enhavo estas literatura pli ol kronika, havas ĉiaman -intereson, kaj ni do rigardas la volumon, kiel notinda aldono al la -Esperanta Biblioteko.</p> - -<p>La redaktado kaj direktado de internacia organo estas laboriga -entrepreno, postulante pli da tempo ol mia ĉiutaga okupado permesas por -la kreskantaj bezonoj de tiu ĉi gazeto. Ni do devis fari novajn planojn -por la estonteco.</p> - -<p>De nun la <i>British Esperantist</i>, kun sia kroniko kaj naciaj artikoloj, -kaj nia malnova <span class="sc">The Esperantist</span> aperos sub unu kaj la sama -kovrilo.</p> - -<p>La presliteroj kaj ĝenerala formato estos samformaj kun tiuj de la du -volumoj de <span class="sc">The Esperantist</span>, la nombro da paĝoj estos -pligrandigata de dekses ĝis dudek, la jara abonpago restanta la sama -3s. (4 frankoj) afrankite.</p> - -<p>La Esperantistoj do ricevos pli dikan gazeton pro la sama malgranda -abonpago.</p> - -<p>Mi do fidas, ke la amikoj kies skribaĵoj riĉigas niajn presitajn -numerojn, afable daŭrigos sian helpon, kaj, per internacie verkitaj -artikoloj, varbos multopajn abonojn kaj reklamojn, kaj tiel ebligos ke -la <i>Esperanta Gazeto de Granda kaj Pli Granda Britujo</i> okupu sian -konvenan lokon en Esperantujo.</p> - -<p>La numero de la nuna monato do estas la lasta eldonata sub mia sola -direktado; de nun mi estos nur membro de la Redaktora Komitato de la -unuigitaj gazetoj.</p> - -<p>Je tiu ĉi okazo mi volas danki kore, korege la multajn amikojn, kiuj -tiel neatendite sukcesigis miajn penadojn, kaj kiuj igis tiel plezurdona -mian pro-Esperantan klopodadon.</p> - -<p>Senŝancele mi konstatas, ke pli sindona, simpatia kaj helpema legantaro -estus malfacilege trovebla.</p> - -<p><span class="sc">The Esperantist</span>, la unua Angla Esperanta Gazeto, donas -indikilon de Brita progreso, kaj, monato post monato, sukcesis atingi -tre altan<span class="pagenum">190</span> lokon inter siaj samtempaj ĵurnaloj. Eble la ĝustatempeco -de ĝia eldoniĝo, kaj allogeco de ĝia formo helpis multe je la trafo -ĉe tiu ĉi kontentiga rezultato; sed estas ĉefe pro la entuziasmo de -la ĉiam plimultiĝanta aro da Angle-parolantaj samideanoj.</p> - -<p>Dudekses monatoj povas esti mallonga porcio el la homa, se ne gazeta, -vivo; tamen, por mi, tiu ĉi epoko ja estas estinta okupata. Centoj da -novaj amikoj el multaj nacioj estas trovintaj loĝejon en la koro, kaj -miloj da plezuraj memoroj gravuriĝis ĉe la memoro.</p> - -<p>Sur nia unua numero ni esprimis nian intencon ne presigi politikajn aŭ -religiajn aferojn. Ni fidas, ke la sekvo de tiu ĉi propono kontentigis. -Tamen, laŭ la pli ĝenerala alprenado de Esperanto, ni devas atendi la -eldoniĝon de specialaj organoj pritraktantaj temojn plej necesegajn al -la homa progresado.</p> - -<p>Jam ni plezure vidas la aperon de tiaj gazetoj, kiaj <i>Katolika Espero</i> & -<i>Espero Pacifista</i>.</p> - -<p>Tamen estas multe dubinde ĉu ankoraŭ venis la tempo por la naskiĝo de -Politika revuo en Esperanto.</p> - -<p>Ĉi tie, en Anglujo, ni nune aŭdadas multe pri inter-kolonia politiko, -kaj ŝajnas al ni, ke estas nur unu sola prava politiko por -Esperantujo—<i>inter-samideaneco</i>.</p> - -<p>Se ĉiuj Esperantistoj unuigos kaj aĉetos la komercaĵojn de -Esperantistoj, ni baldaŭ havos fundamenton fortikan kaj larĝan, -kapabla porti konstruaĵon, havu ĝi kiom ajn da alteco. Ne estas necese -longe serĉi la okazojn. Sur la <span class="sc">The Esperantist</span> oni jam altiris -la atenton al multaj komercaj fakoj. Ekzemple: Ni sendu niajn 2 aŭ 3 -frankojn al Bulgarujo por la <i>vera</i> Roz-esenco; aŭ al Glasgow por la -bonaj viskio kaj cigaredoj bezonataj por niaj Kristnaskaj regaloj; por -Esperantaj ĉemizoj por varmigi nin; por kukaĵoj surhavantaj -Esperantajn devizojn por doni al niaj amikoj.</p> - -<p>Tiuj ĉi kaj senfina aro da aliaj necesaĵoj povos uziĝi por -antaŭenirigi la Aferon.</p> - -<p>Ĉi tiu estas taŭga konkludo por la unua parto de la vivado de la -<span class="sc">The Esperantist</span>, kaj la gazetoj, sub sia nova kaj pligrandigata -formo, trovu la plifortigon, kiu nature rezultos post ĝia alpreno.</p> - -<p>Kvankam mi ne plu povas sendi ĉiumonatajn salutojn per gazeto kiu, de -komenciĝo ĝis fino estis por mi granda fontego da plezuro kaj (ho, ne -rakontu ĝin en Gath) ankaŭ de fiereco, mi tamen esperas, ke ĉiuj -Esperantaj amikoj konservos afablajn pensojn pri sia entuziasma -samideano kaj kunlaboranto,</p> - -<p class="far_sig sc">H. Bolingbroke Mudie.</p> -</div> - -<div class="right" lang="en"> -<p class="sc">Esteemed Collaborators and Readers,</p> - -<p>The year 1905 is drawing to a close, and I take the opportunity of -sending the good old wish for <span class="sc">A Merry Christmas</span> and <span class="sc">A Happy -New Year</span>.</p> - -<p>Never has our language enjoyed a year so prosperous as the present, and -there is every indication that progress will be maintained. Readers are -more numerous, and they naturally expect the national and international -gazettes to become enlarged accordingly.</p> - -<p>The Index of our last twelve numbers shows that our many talented -writers have provided material for a most interesting series, and we -hope that Esperantists will read our two volumes with pleasure and -profit in the years to come.</p> - -<p>A magazine, the contents of which are literary rather than newsy, has a -permanent interest, and we therefore regard the volume as a noteworthy -addition to the Esperantic Library.</p> - -<p>The editing and management of an international magazine is an onerous -undertaking, involving more time than my present daily occupation will -allow for the growing needs of this gazette. We have, therefore, had to -make new arrangements for the future.</p> - -<p>Henceforth the two British magazines will join forces. The <i>British -Esperantist</i>, with its chronicle and national articles, and our old -<span class="sc">The Esperantist</span> will appear under one and the same cover.</p> - -<p>The type and general form will be uniform with the two volumes of -<span class="sc">The Esperantist</span>, the number of pages will be increased from -sixteen to twenty, while the annual subscription will remain the same, -3s. (4 francs), post free.</p> - -<p>Esperantists will thus get an enlarged gazette for the same small -subscription.</p> - -<p>I, therefore, trust that the friends whose writings enrich our past -numbers will kindly continue their aid, and, by internationally-written -articles, will secure manifold subscriptions and advertisements, and so -will enable the <i>Esperanto Gazette of Great and Greater Britain</i> to -occupy its proper place in Esperantoland.</p> - -<p>The present month’s issue is, therefore, the last one produced under my -sole care. Henceforth I am merely a member of the Editorial Committee of -the united gazettes.</p> - -<p>On this occasion I wish to thank heartily, most heartily, the many -friends who have in so unexpected a manner made my efforts successful, -and have rendered pro-Esperanto work so pleasant.</p> - -<p>I unhesitatingly affirm that more devoted, sympathetic, and helpful -readers would be difficult to find.</p> - -<p><span class="sc">The Esperantist</span>, the first English Esperanto journal, affords -an index of British progress, and month by month has succeeded in -attaining a very high place among its contemporaries. Maybe the -punctuality of its publication and attractiveness of its form have -helped considerably in achieving this gratifying result; but the fact is -in the main due to the enthusiasm of the ever-increasing band of -English-speaking adherents.</p> - -<p>Twenty-six months may be a short time in the life of a man, if not of a -journal, yet, for me, this period has indeed been a crowded one. -Hundreds of new friends of many nationalities have found place in the -heart, and thousands of pleasant memories have become engraved on the -memory.</p> - -<p>In our first number we expressed our intention of not including -political and religious matters. We trust that the adherence to this -policy has given satisfaction. Nevertheless, as Esperanto becomes more -generally adopted, we must expect the appearance of special organs -treating of the subjects most vital to human progress.</p> - -<p>Already we are glad to note the appearance of such periodicals as -<i>Espero Katolika</i> and <i>Espero Pacifista</i>.</p> - -<p>But it is a much doubted point whether the time is yet ripe for the -birth of a political review in Esperanto.</p> - -<p>Here, in England, we are at present hearing much of an inter-colonial -policy, and it seems to us that there is only one sound policy for -Esperantoland—an inter-Esperantist policy.</p> - -<p>If all Esperantists will unite in purchasing the commercial products of -Esperantists, we shall soon have a sound and broad foundation capable of -bearing the weight of a structure, be it never so lofty. Opportunities -are not far to seek. In <span class="sc">The Esperantist</span> attention has already -been directed to many branches of commerce. Thus, for example, let us -send our 2 or 3 francs to Bulgaria for the <i>real</i> attar of roses; or to -Glasgow, for the good whiskey and cigarettes needed for Christmas cheer; -for Esperanto shirts to keep us warm; for cakes bearing Esperanto -mottoes to offer to our friends.</p> - -<p>These and an endless supply of other necessaries can be used to help -forward the Cause.</p> - -<p>This suggestion forms a fitting close to the first part of <span class="sc">The -Esperantist’s</span> career, and may the gazettes, in their new and -enlarged form, experience the stimulus which would naturally result from -its adoption.</p> - -<p>Although no longer able to send greetings every month by a gazette -which, from start to finish, has been to me a source of great pleasure, -and (oh, tell it not in Gath) of pride also, I yet hope all Esperanto -friends will retain kind thoughts of their enthusiastic fellow-thinker -and fellow-worker,</p> - -<p class="far_sig sc">H. Bolingbroke Mudie.</p> -</div> -</div> - - -<div id="est2-12-32" class="poetry" lang="eo"> -<div class="left" lang="eo"> -<p class="pagenum">191</p> -<h3 class="poem-header">PREĜO SUB LA VERDA STANDARDO.</h3> - -<p>Himno de D<sup>ro</sup> Zamenhof.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Al Vi, ho potenca senkorpa mistero,</span> - <span class="i2">Fortego la mondon reganta,</span> - <span class="i0">Al Vi, granda fonto de l’ amo kaj vero,</span> - <span class="i2">Kaj fonto de vivo konstanta,</span> - <span class="i0">Al Vi, kiun ĉiuj malsame prezentas,</span> - <span class="i0">Sed ĉiuj egale en koro Vin sentas,</span> - <span class="i0">Al Vi, kiu kreas, al Vi kiu reĝas,</span> - <span class="i0">Hodiaŭ ni preĝas.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Al Vi ni ne venas kun kredo nacia,</span> - <span class="i2">Kun dogmoj de blinda fervoro;</span> - <span class="i0">Silentas nun ĉiu disput’ religia</span> - <span class="i2">Kaj reĝas nur kredo de <i>koro</i>.</span> - <span class="i0">Kun ĝi, kiu estas ĉe ĉiuj egala,</span> - <span class="i0">Kun ĝi, la plej vera, sen trudo batala,</span> - <span class="i0">Ni staras nun filoj de l’ tuta homaro</span> - <span class="i0">Ĉe Via altaro.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Homaron Vi kreis perfekte kaj bele,</span> - <span class="i2">Sed ĝi sin dividis batale;</span> - <span class="i0">Popolo popolon atakas kruele,</span> - <span class="i2">Frat’ fraton atakas ŝakale.</span> - <span class="i0">Ho, kiu ajn estas Vi, forto mistera,</span> - <span class="i0">Aŭskultu la voĉon de l’ preĝo sincera,</span> - <span class="i0">Redonu la pacon al la infanaro</span> - <span class="i0">De l’ granda homaro!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ni ĵuris labori, ni ĵuris batali,</span> - <span class="i2">Por reunuigi l’ homaron.</span> - <span class="i0">Subtenu nin, Forto, ne lasu nin fali,</span> - <span class="i2">Sed lasu nin venki la baron;</span> - <span class="i0">Donacu Vi benon al nia laboro,</span> - <span class="i0">Donacu Vi forton al nia fervoro,</span> - <span class="i0">Ke ĉiam ni kontraŭ atakoj sovaĝaj</span> - <span class="i0">Nin tenu kuraĝaj.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">La verdan standardon tre alte ni tenos;</span> - <span class="i2">Ĝi signas la bonon kaj belon.</span> - <span class="i0">La Forto mistera de l’ mondo nin benos,</span> - <span class="i2">Kaj nian atingos ni celon.</span> - <span class="i0">Ni inter popoloj la murojn detruos,</span> - <span class="i0">Kaj ili ekkrakos kaj ili ekbruos</span> - <span class="i0">Kaj falos por ĉiam, kaj amo kaj vero</span> - <span class="i0">Ekregos sur tero.</span></div> -</div> - -<p><i>N.B.</i>—<i>Muziko por tiu ĉi poemo baldaŭ eldoniĝos.</i></p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<h3>ESPERANTO HYMN OF PEACE.</h3> - -<p>Translated by W. M. Bassett.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">O Thou mighty spirit in mystery shrouded,</span> - <span class="i2">Whose hand is controlling and guiding,</span> - <span class="i0">O fountain of truth and of love never clouded,</span> - <span class="i2">And life-source for ever abiding,</span> - <span class="i0">How varied our notions concerning Thy being!</span> - <span class="i0">But sense of Thy presence brooks no disagreeing;</span> - <span class="i0">And therefore we come, O Creator, before Thee,</span> - <span class="i0">This day and adore Thee.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">To Thee we come not with the creed of a nation,</span> - <span class="i2">Or zeal for inconstant opinion;</span> - <span class="i0">All discord abandoned and vain disputation</span> - <span class="i2">The faith of the <i>heart</i> has dominion;</span> - <span class="i0">Suffices this faith ever just and impartial,</span> - <span class="i0">Whose weapon is truth—not an implement martial:</span> - <span class="i0">Before Thee we children of men take our station,</span> - <span class="i0">In deep adoration.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">All men in the beauty of grace Thou didst fashion,</span> - <span class="i2">But hate parted one from another,</span> - <span class="i0">And nation arose against nation in passion,</span> - <span class="i2">And brother took arms against brother.</span> - <span class="i0">O Thou the unknown and the mighty and holy,</span> - <span class="i0">Regard with compassion the prayer of the lowly,</span> - <span class="i0">Grant peace to humanity’s children and bless them—</span> - <span class="i0">Let war not distress them.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">We called Heav’n to witness the promise recorded,</span> - <span class="i2">To make human friendship our mission,</span> - <span class="i0">And O Thou most High if Thy help be afforded,</span> - <span class="i2">Success will attend our ambition.</span> - <span class="i0">Thy blessing command to inspire and assist us,</span> - <span class="i0">Thy aid that when forces of evil resist us,</span> - <span class="i0">However determined they will not dismay us,—</span> - <span class="i0">Thou, Thou wilt repay us.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">The fair flag of Hope waves in glory and splendour,</span> - <span class="i2">Of beauty and goodness the token;</span> - <span class="i0">The great unseen Power of the world, our defender,</span> - <span class="i2">Will honour the word he has spoken.</span> - <span class="i0">The walls of partition that long have divided</span> - <span class="i0">The peoples—by error and folly misguided—</span> - <span class="i0">Shall fall; and Love’s empire grow greater and greater</span> - <span class="i0">From pole to equator.</span></div> -</div> - -<p><i>Note.</i>—<i>Music to the above will appear shortly.</i></p> -</div> -</div> -</body> -</html> |