diff options
Diffstat (limited to '38240-h/vol2/e210.htm')
| -rw-r--r-- | 38240-h/vol2/e210.htm | 1869 |
1 files changed, 0 insertions, 1869 deletions
diff --git a/38240-h/vol2/e210.htm b/38240-h/vol2/e210.htm deleted file mode 100644 index ee02fb5..0000000 --- a/38240-h/vol2/e210.htm +++ /dev/null @@ -1,1869 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> -<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en"> -<head> -<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> -<title>The Esperantist, Vol. 2, No. 10 | Project Gutenberg</title> -<style type="text/css"> - -body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;} -div.titlepage {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;} -h3 {text-align: center; font-size: 1.2em; margin-bottom: 2em;} -.pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right; font-style: normal; color: silver; background-color: inherit;} -body > div {clear:both; padding-top: 4em;} -ul li {list-style-type: none; padding-left: 2em; text-indent:-2em;} -.center {text-align: center;} -.left {width:46%; float:left; clear:left;} -.right {width:46%; float:right; clear:none;} -.poem-header {text-align: left; margin-left: 2em; font-size: 110%;} -hr.short {width: 20%;} -.sc {font-variant: small-caps; font-style: normal;} -.border {border:solid; padding: 0.8em;} -.banner {overflow: auto; width: 100%} -.far_sig {text-align: right; margin: 0.5em 2em 0.5em auto;} -.near_sig {text-align: left; margin: 0.5em auto 0.5em 4em;} -td.numb {text-align: right; vertical-align: top; padding: 0.3em 1em;} - .verse {margin: 1em 0em 0em 5%; text-align: left; } - .stanza {margin-top: 1em; margin-bottom: 0em;} - span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} - span.i2 {display: block; margin-left: 1em;} - span.i4 {display: block; margin-left: 2em;} - -a:link {color:blue; text-decoration:none} -a:visited {color:blue; text-decoration:none} -a:hover {color:red} - -</style> -</head> -<body> -<p class="center"><a href="../38240-h.htm#est2-index">Back to Vol. II index.</a></p> -<div id="est2-10-1" class="border titlepage"> -<p style="font-size:80%;">SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.</p> - -<p style="float:left;width:25%;"><i>24.</i> (Vol. II., No. 10.)</p> - -<p style="float:right;width:25%;"><i>Oktobro, 1905.</i></p> - -<h1>THE<br /> - ESPERANTIST</h1> - -<p lang="eo">La Esperanta Gazeto por la<br /> -Propagando de la Internacia Lingvo.</p> - -<p>ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1½ roubles; 75 cents).</p> - -<p style="font-size:80%;">Wholesale Agents: 41, Outer Temple, London, W.C.</p> - -<p style="font-size:80%;">All Communications should be sent to THE -EDITOR, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-2" class="left toc"> -<h4 style="text-align:center">CONTENTS.</h4> -<table> -<tr><th></th><th class="sc">Page</th></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-12" class="sc">Report of the Congress</a>, Latter Part -(A. Blott)</td><td class="numb">145</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-13" class="sc">Saved from Death</a> (Serial by General -George Cox)</td><td class="numb">149</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-14" class="sc">Notes on the Orient</a>, Part IV. (Col. -H. K. Gordon)</td><td class="numb">150</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-15" class="sc">Sundry Notes</a></td><td class="numb">151</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-16" class="sc">Woman, The Incomprehensible</a> (translated -by G. C. Law), continued from -page 142</td><td class="numb">152</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-17" class="sc">Reminiscences</a>, Part X. (Edward -Metcalfe, M.A., Oxon)</td><td class="numb">154</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-18" class="sc">A Poem from Lermontov</a> (translated -by R. Frenkel)</td><td class="numb">155</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-19" class="sc">The Pope is Dead</a> (translated by A. -Baissac)</td><td class="numb">156</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-20" class="sc">The Oak and the Reed</a> (translated -from La Fontaine by A. Motteau)</td><td class="numb">157</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-21" class="sc">Authoritative Teaching</a> (Martyn -Westcott)</td><td class="numb">158</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-22" class="sc">A True Story</a> (P. Chalmers Taylor)</td><td class="numb">158</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-23" class="sc">Notes on the Arts</a> (Walter Dexter, -R.B.A.)</td><td class="numb">159</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-24" class="sc">A Snow Peak</a>, Poem (translated by -J. Parisot)</td><td class="numb">159</td></tr> - -<tr><td><a href="#est2-10-25" class="sc">Field Sports</a> (F. A. Meigh)</td><td class="numb">160</td></tr> -</table> -</div> - - -<div id="est2-10-3" class="reklamo right"> -<p style="text-align:right;font-size:90%;" lang="fr">MARQUE DÉPOSÉE,<br /> -No. 13195.</p> - -<p style="font-size:160%;">THE ...<br /> -ESPERANTO<br /> -BLEND.</p> - -<p style="padding-left:2em;">Registered Trade Mark, No. 270,042.<br /> -Registered Label, No. 272,434.</p> - -<p>THE ESPERANTO BLEND is a combination of the finest Whiskies from the -Highlands of Scotland, and is of special interest to Esperantists, as -the label has been designed to serve as a "propagandilo." A liberal CASH -DISCOUNT will be allowed to bona-fide Esperantists who comply with the -conditions, which can be ascertained on application to the Sole -Proprietors—</p> - -<p>BUCHANAN, SCOTT & CO.,</p> - -<p style="padding-left:2em;">Garthland Street, Glasgow,<br /> -Scotland.</p> - -<p>Telegraphic Address: "ESPERANTO, GLASGOW."</p> -</div> - -<div id="est2-10-4" class="reklamo left" lang="eo"> -<p><b>ĈIUJ, NI POVOS<br /> -PARADIZON IRI.</b></p> -<div class="verse"> -<div class="stanza"> -<span class="i0">Kiu bone trinkas,</span> -<span class="i0">Tiu bone dormas.</span> -<span class="i0">Kiu bone dormas,</span> -<span class="i0">Tiu ne pensas malbone.</span> -<span class="i0">Kiu ne pensas malbone,</span> -<span class="i0">Tiu certe ne pekas.</span> -<span class="i0">Nu, ĉar kiu ne pekas.</span> -<span class="i0">Paradizon eniros.</span> -<span class="i0">De nun, bone trinku.</span> -<span class="i0">Kaj vi paradizon iros.</span></div> -</div> -<hr class="short" /> - -<p>Por tio ĉi, oni devas aĉeti bonajn vinojn, kaj sin -turni al:—<br /> -<b>Sro. Ch. Jadeau en Mercurey (S. & L.) France.</b></p></div> - -<div id="est2-10-5" class="notice right"> -<p style="font-size:170%;">The "Review of Reviews"</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;"><i>Is the Best Magazine for Busy People. And it is read by -‘Esperanto’ Students.</i></p> - -<p>The aim of this Magazine is to make the Best Thoughts of the Best -Writers universally accessible at a Trifling Cost.</p> - -<p>The busiest and poorest in the community may here follow with -intelligent interest the great movements of Contemporary History.</p> - -<p style="font-size:110%;text-align:center;">Post Free for Twelve Months, 8/6,<br /> -10 fr. 75c., or 8.50 marks.</p> - -<p>Office: MOWBRAY HOUSE, NORFOLK ST., LONDON.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-6" class="reklamo left"> -<p><b>ESPERANTIST WEEK-ENDS.</b></p> - -<p style="padding-left:2em;">A Fellow of the B.E.A. Highly Recommends ...</p> - -<p style="padding-left:2em;"><b>"Westbury," Robertson Terrace, -HASTINGS</b>, as a week-end resort throughout the winter.</p> - -<p>Special Inclusive Week-end Terms to Esperantists, 13/-.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-7" class="reklamo right"> -<p><b>Correspondence Lessons in Esperanto</b></p> - -<p style="text-align:center;font-size:80%;">ARE GIVEN BY</p> - -<p><b>Mr. A. MOTTEAU</b>, Certified Teacher of Esperanto, 157, Earlham Grove, -Forest Gate, London, E.</p> - -<p><i>7/6 the Quarter.</i></p> -</div> - - -<div id="est2-10-8" class="reklamo left" lang="eo"> -<p style="text-align:center;font-size:110%;">KOLEKTANTOJ.</p> - -<p>Finlandaj poŝtmarkoj, 20 malsamaj, afrankite, por 1m. 50 pennia (2/-, -aŭ 2 fr. 25 c.), 25 malsimilaj por 2m. (2/3, aŭ 2 fr. 75 c.). Pagon -volu sendi per poŝtmandato. Rusaj poŝtmarkoj akceptaj laŭ efektiva -valoro.</p> - -<p>ADOLF REINBERG. Osterlanggatan, 39, Abo, Finland.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-9" class="reklamo right" lang="eo"> -<p style="text-align:center;font-size:110%;">AL STUDENTOJ ĈIULANDAJ.</p> - -<p>Gestudentoj dezirante studi la Artojn aŭ la Sciencojn -ĉe <span class="sc">London University</span> estas invitataj aliĝi je 3 aŭ -4 aliaj studentoj, kiuj prenas la sciencan kurson ĉe -<span class="sc">University College, London</span>.</p> - -<p class="center">Respondu al 24, COLBERG PLACE, Stamford Hill, N.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-10" class="notice" lang="eo"> -<h3>Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.</h3> -<ul> -<li>Sro. <span class="sc">D. Canedo</span>, Casilla 17, La Paz, Bolivia, S.A. Deziras -interŝanĝi vidaj-kartojn kun alilandanoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">C. E. Heroux</span>, Box 211, Three Rivers, Canada. Deziras -interŝanĝi ilus. p-k. kun ĉiulandanoj.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">Paul Hillriegel</span>, Kasernen Str. 20, Stuttgart, Germany. -Deziras koresp. kun ĉiulandaj filatelistoj. Interŝanĝo, aĉeto kaj -vendo.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">R. W. Kenderdine</span>, 147, Mere Road, Leicester. Deziras -koresp. kun Franca Esperantisto kiu deziras plikonatiĝi kun la Angla -lingvo.</li> - -<li>Sro. <span class="sc">W. Miles</span>, Inĝeniero, 80, Station Road, Petersfield, -Hants. Deziras koresp. per leteroj & koloritaj p-k. kun samideanoj. -Ankaŭ kun Germanoj pri Art-forĝaĵoj. (Kundschmiedearbeiten).</li></ul> - -<p>La Kosto de la Enskribo estas 6d. (70c. poŝtmarkoj).</p> -</div> - - - -<div id="est2-10-11" class="banner border center"> -<p class="pagenum">145</p> -<h2 style="font-size:210%;">THE ESPERANTIST</h2> - -<p>The Esperanto Gazette for the Spread of the International Language.</p> - -<div style="float:left;font-size:80%;width:37%;"> -<p style="padding-top:10%;padding-bottom:10%;">ABONPAGOJ ESTAS -RICEVEBLAJ ĈE<br /> -SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO</p></div> -<div style="float:right;width:60%;font-size:80%;text-align:left;"> -<ul> - <li><b>H. Bolingbroke Mudie, Esq., 67, Kensington Gardens Square, London. W.</b></li> - <li>AUSTRIA.—Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.</li> - <li>BELGIUM.—M. M. Seynaeve, 3, Rue de l’Avenir, Courtrai.</li> - <li>FRANCE.—Grupo Pariza, 28, rue Serpente, Paris.</li> - <li>GERMANY.—Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.</li> - <li>NEW ZEALAND.—Esperanto Society, P.O. Box 50, Auckland.</li> - <li>RUSSIA.—Societo Espero, Bol Podjaceskaja 24, log 12, St. Petersburg.</li> - <li>SWEDEN.—Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.</li> -</ul></div> - -<hr style="clear:both;" /> - -<p style="float:left;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p style="float:right;width:2.5em;font-weight:bold;font-size:170%;">N.B.</p> - -<p lang="eo"><i>Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis poŝtmarkon.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni povas sendi la abonpagon per poŝtmarkoj, kiuj estas akceptataj laŭvaloro.</i></p> - -<p lang="eo"><i>Oni sendu ĉiujn artikolojn, demandojn kaj avizojn al La Redaktoro, 67, Kensington Gardens Square, London, W.</i></p> - - -<p style="float:left;width:25%;padding-left:2em;">24. [Vol. II., No. 10.]</p> - -<p style="float:right;width:25%;font-size:80%;text-align:left;"> -Subscription, 3s. Per Annum. -Single Copies, 4d. net. Nos. -2 to 13, 6d. each; Later Issues -4d. each, net.</p> - -<p>OKTOBRO, 1905.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-12" class="article" lang="eo"> -<h3>SCIIGO PRI LA DUA PARTO DE LA KONGRESO.</h3> - -<p class="center">Verkita de Arthur Blott.</p> - -<div class="left" lang="eo"> -<p><i>Lundo, Aŭgusto 7.</i>—La Granda Balo en la Kazeno je la vespero de la -7<sup>a</sup> estis grandega sukceso. La vasta salonego difinita por la ceremonio, -kvankam taŭga pro aliaj aferoj, ja estis tro malgranda por la -multenombraj gajevestitaj Esperantistoj, kiuj kunveniĝis por dancadi -kaj ekzameni la fantaziajn kaj naciajn vestojn per kiuj kelkaj inter -ilia nombro vestiĝis. Oni estis petinta ke la ĉeestantoj venu en -kostumoj indikantaj iliaj nacieco aŭ loko, kaj kelkaj Esperantistoj -kompleze tion faris. Plej notinde inter la fantazi-vestoj estis tiu de -Angla fraŭlino kiu reprezentis Britannia, kun kasko kaj ŝildo -konvenaj, kaj longa ruĝa-kaj-blanka robo. Skotlando estis reprezentata -de sinjoro kaj fraŭlino, ambaŭ vestitaj en <i>tartano</i>. Unu sinjoro -aperis en la vesto de Alĝera Arabo, kaj du junaj knabinoj vestitaj laŭ -Turkinoj estis tre imponaj. Juna fraŭlino vestita kiel Hispanino el -Catalonia, Sveda fraŭlino en plena nacia vesto, kaj Svisa knabo estis -speciale ĉarmaj. Ĉi tie kaj tie oni renkontis beletajn knabinojn -vestitaj kiel Bulonjaj fiŝist-edzinoj, kaj kamparanoj el Holando aŭ -Britanujo.</p> - -<p>La kunvenintaj gastoj energie dancadis, sed malfacile, pro la -multenombra ĉeestantaro, kaj la programo diversiĝis per malvarmetaj -promenadetoj en la ĝardenoj, aŭ vizitoj en la apudajn restoraciojn, -aŭ per rigardado de la vet-ludantoj ĉe la hazard-tabloj. Je la eniro -de D<sup>ro</sup> Zamenhof, kondukata de la Gesinjoroj Michaux, la orĥestro -ludis "La Marseillaise," kaj la gastoj aranĝis sin en duobla vico meze -de la salonego kaj krie aplaŭdis la<span class="pagenum">146</span> Doktoron kaj lia edzinon -promenadantajn ĝis seĝoj sur la altigita estrado ĉe la alia fino. -Diversaj amikoj prezentiĝis al li, inter ili kelkaj ĉarmaj knabinetoj, -el kiuj unu deklamis al li iujn versaĵetojn Esperantajn.</p> - -<p>El la okazoj de la vespero, unu el la plej interesa estis Ĉirkasja -nacia danco de du prave vestitaj geesperantistoj el tiu regiono.</p> - -<p><i>Mardo, Aŭgusto 8.</i>—La Mard-matena Kunveno en la teatro estis bone -ĉeestata, kaj lerte prezidata de Rektoro Boirac, de la Diĵona -Universitato, maldekstre de kiu sidiĝis D<sup>ro</sup> Zamenhof, kaj eminenta -Esperantistaro troviĝis sur la estrado. Akra disputado pri la -dezirindeco de la proponita <i>Esperanta Ligo</i> okazis, kaj multaj opinioj -esprimiĝis. Sed la kunveno ja estis interesega eĉ por la neesperanta -animo, ĉar ĝi ilustris la praktikecon de Esperanto kiel internacia -komprenilo; ĉar ĉi tie oni aŭdis gesinjorojn el diversaj landoj nur -iomete, aŭ tute ne, komprenante diversajn lingvojn, klare kaj senhalte -esprimi siajn ideojn en publika konstruaĵo, kaj nepre esti instante -komprenataj de la aŭskultantoj. La disputado estis lerte daŭrigata, -kaj ofte oni vidis du aŭ eĉ pli da Esperantistoj stari kaj alteteni -manon, kriante al la Prezidanto: "<i>Mi petas paroladon.</i>" Oni nenion -decidis, ĉar ne estis la intenco de la kunveno-organizintoj plu fari je -tiu ĉi okazo, ol nura disputado.</p> - -<p>Tiun posttagmezon la Kongres-agado refreŝiĝis per plezurplena -ekskurseto al la vilaĝeto <i>Le Portel</i>, ĉirkaŭ du mejloj malproksime, -per la marbordo. Esperantistoj kunveniĝis ĉe la teatro, kaj promenadis -laŭlonge la havenon kaj krutaĵojn, amike babiladante kara-lingve. Ĉe -<i>Le Portel</i> oni vidis gebanantaro kaj siaj tendetoj, kaj la sablaĵo -kovriĝis de infanoj, ĝuadante sin laŭ la kutima maniero. Kelkaj -Esperantistoj allogiĝis de la akvo, kaj aliĝis je la gebanantaro. -Aliaj vizitis la vilaĝon kaj kafejojn, kaj poste S<sup>ro</sup> Michaux anoncis -la reven-tempon. Malmultaj elektis reveni trame, sed ĉiuj ŝajne -pasigis tre ŝatatan posttagmezon.</p> - -<p>Teatre, ĉe la vesper-kunveno, S<sup>ro</sup> Boirac prezidis, kaj la paroladoj -klopodis pri la <i>elparolada demando</i>, kaj oni donis specimenojn de la -ĝusta Esperanta akcento. Oni treege esperis ke Esperanto baldaŭ estos -instruata en la lernejoj kaj kolegioj, kie, pro ĝia gramatika simpleco, -kaj la logikeco de ĝia strukturo, ĝi fariĝos gravega ilo por edukadi -la junan animon.</p> - -<p class="pagenum">147</p> - -<p><i>Merkredo, Aŭgusto 9.</i>—La Kunveno daŭriĝis Merkredon, sekvata de -vespera koncerto, kiam tre interesa humora ludo, titolata "Edziniĝo per -Telefono," ludiĝis de du Parizanoj. Al rigardanto ŝajnis ke ili ambaŭ -parolis en sia nacia lingvo, tamen efektive nur en Oktobro de la lasta -jaro ili ekstudis Esperanton! Jen denove la praktikeco de Esperanto -pruviĝis.</p> - -<p><i>Jaŭdo, Aŭgusto 10.</i>—Granda nombro da Geesperantistoj partoprenis je -la amika enkurso en Anglujon, kiun aranĝis la Bulonja Napoleono de -Esperanto, Maître Michaux, kaj liaj kolegoj. Surirante la ŝipon -<i>Onward</i>, kiu portis la Esperantan flagon ĉe la mast-supro, ili -ekvojaĝis Folkestonen. La mar-trans-iro estis sufiĉe trankvila, kaj -ŝajne preskaŭ ĉiuj Esperantistoj restis sur la ferdeko. Tamen D<sup>ro</sup> -Zamenhof, kies ĝi estis la unua sur-mara vojaĝo, elektis resti en la -kajuto kaj konservi sian forton por la sekvanta parto de la programo de -la tago.</p> - -<p>Alvenante ĉe Folkestone, la loka grupo kunveniĝis, kaj ĝia prezidanto -legis bonvenigan paroladon al D<sup>ro</sup> Zamenhof, kiu respondis. La -Esperantistaro tiam marŝis en la urbon, furaĝis en diversaj -restoracioj, poste kunveniĝis ĉe la Urbestrejo je la tria horo, kiel -estis aranĝite. Tie okazis oficialan akceptadon de la Urbestro, kiu -bonvenigis D<sup>ron</sup> Zamenhof per taŭga Angla parolado, tradukita en -Esperanton de S<sup>ro</sup> Finez (Dover). D<sup>ro</sup> Zamenhof respondis, kaj la -toasto de "Lia Reĝa Moŝto" kaj aliaj toastoj sekvis. Forlasinte la -Urbestrejon, la aro eriĝis sur la <i>Lees</i>, admirante la plej belan -parton de Folkestone, kaj fine kunvenante ĉe la stacidomo por amasiĝi -en rapidegan vagonaron al Dover. Tie la loka grupo renkontis nin ĉe la -stacidomo, kaj ankaŭ tie la Doktoro bonveniĝis de novaj aliĝantoj. -Je la naŭa horo, en la Konsilanta-Ĉambro, laŭ la programo, Sir -William Crundall, la Urbestro de Dover, akceptis D<sup>ron</sup> Zamenhof kaj -la Esperantistoj. Tiu ĉi ne estas la unua fojo kiam tiu ĉi antikva -Ĉambrego pleniĝis de niaj samideanoj, kaj kiam paroladoj, kaj toastoj -aŭdiĝis per la Internacia Lingvo. Ĉampanvino kaj refreŝigoj estis -ĉirkaŭirigitaj, kaj parolado kaj kantado pasigis por la kunvenintoj -tre plezurplenan horon kaj duonon. Tiam kelkaj amikoj forveturis al -Calais sur la nokta-ŝipo, kaj aliaj restis en Dovero por vidi iom plu -de la urbo en la mateno.</p> - -<p><i>Vendredo, Aŭgusto 11.</i>—La Esperantistoj kolektiĝis sur la <i>Admiralty -Pier</i> (Elŝipirejo) por vidi la grandegan ŝipegon <i>Deutschland</i>, kiu -estis alligita tie, kaj kiu iom poste forvojaĝis, portante multajn<span class="pagenum">148</span> -elmigrantojn kaj aliajn en Amerikon. La energiuloj tiam vizitis Dover -Kastelon, kaj fine suriris la tag-mezan ŝipon al Calais. Tie alveninte, -tre kora akcepto doniĝis de la tiea forta grupo. Ni vizitis la Elektran -Pov-domon kaj la Komercan Ĉambron, kie okazis bone aranĝita kunveno. -Ĝentilaj paroladoj aŭdiĝis, kaj afablecoj interŝanĝiĝis laŭ la -maniero en kiu niaj Francaj amikoj superas. La grupo tiam disiĝis por -viziti la urbon, kunveniĝi ĉe la Kazeno, kaj fine ĉeesti la -Muzik-Salonegon ĉe la Kazeno, kie, krom la ordinara programo de la -vespero, oni estis aranĝinta interludon nur por Esperantaj verkoj. -Vagonaroj reportis nin malfruege en Bulonjon.</p> - -<p><i>Sabaton, Aŭgusto 12.</i>—Nenia programo estis difinita por la mateno kaj -posttagmezo, pri kio la vizitantoj sekvis siajn proprajn inklinojn -ĝis la vespero, kiam ili rekunveniĝis en la teatro por mallonga -ĝis-la-revida-koncerto je la honoro de la Doktoro. Ĉe tiu ĉi -koncerto, kiu estis tre mallonga, kelkaj infanoj partoprenis, kaj tre -ĉarme deklamis Esperantajn poemojn. Tiam kvar el ili donis grandegan -floraron al S<sup>rino</sup> Zamenhof. Invitita de S<sup>ro</sup> Michaux, la aro tiam -iris al la apuda kafejo por trinki adiaŭan ion kun la Doktoro kaj -Doktoredzino.</p> - -<p><i>Dimanĉo, Aŭgusto 13.</i>—Tagmeze la Esperantistoj kunvenis ĉe la -Centra Stacidomo por forsendi la Gesinjorojn Zamenhof je ilia revena -veturado hejmen. Por homoj kiuj kutimiĝas je vivado tre trankvila la -ekscitiĝo de la lasta semajno devas esti estinta tre taksanta por ili, -kaj ni kredas ke, kvankam kontentegaj pro la nedubebla sukceso de la -tuta Kongreso kaj ĉarmataj de la korega akceptado kiun ili ĉie -ricevis, ili devas multe kontentiĝi, revenante al la trankvileco de -ilia Varsovia hejmo.</p> - -<p>Tiun posttagmezon, sub la kondukado de M<sup>e</sup> Michaux, Esperantistaro -vagonare veturis al <i>La Arbaro</i>, kaj marŝis sur verdaj vojetoj kaj -foliplenaj ombrejoj al nevizitata loko. Tie la nemetiaj fotografantoj -ofte vidiĝis, tiel kiel ja estis okazinta dum la tuta daŭro de la -Kongreso, kaj la multegaj grupetoj da Esperantistoj famigitaj de la -fotografilo devas esti nekalkuleblaj. Nenia espero por ke ia -Esperantisto estonte penados pruvi ke li <i>ne</i> ĉeestis la unuan -Kongreson! La atestoj kontraŭ li ja estos subpremigaj. La ŝatinda -promenado daŭriĝis ĝis la vilaĝo <i>La Capelle</i>, teo kaj manĝaĵoj -riceviĝis ĉe kafejo, kaj la familio revenis domen vagonare.</p> - -<p>Tiel finiĝis ago-plena semajno, plena je grava klopodado kaj multe da -agrablega ekscitiĝo.</p> -</div> -<div class="right" lang="en"> -<p><i>Monday, 7th August.</i>—The Grand Ball in the Casino on the evening of -the 7th was a huge success. The large hall appropriated for the purpose, -though suitable in other respects, was far too small for the numerous -gaily-dressed Esperantists who assembled to dance and inspect the fancy -and national costumes in which some of their number were dressed. Those -attending had been requested to come in costumes indicative of their -nationality or locality, and a fair number of Esperantists had complied. -Foremost amongst the fancy dresses was that of an English young lady who -appeared as Britannia, with helmet and shield correct, and a flowing -robe of red and white. Scotland was represented by a lady and gentleman, -both in tartan costume. A gentleman appeared in the costume of an -Algerian Arab, and two young girls dressed as Turkish ladies were -extremely effective. A young lady dressed as a Spanish girl from -Catalonia, a Swedish girl in full national costume, and a Swiss boy were -particularly charming. Here and there one ran against pretty girls -representing fishwives of Boulogne, and peasants from Holland or -Brittany.</p> - -<p>The assembled guests danced energetically, but with difficulty owing to -the numbers present, and the programme was varied by cool walks in the -grounds or visits to the adjoining restaurant, and by watching the -players at the gaming tables. On the entrance of Dr. Zamenhof, led by M. -and Mme. Michaux, the orchestra played "The Marseillaise," and the -guests formed a double line down the middle of the hall and cheered the -little Doctor and his lady as they walked to a seat on the raised -platform at the other end. Several friends were presented to him, -including some little girls, one of whom recited some Esperanto verses -to him.</p> - -<p>One of the most interesting events of the evening was the execution of a -Circassian national dance by a lady and gentleman from that region, -appropriately dressed.</p> - -<p><i>Tuesday, 8th August.</i>—The Convention on Tuesday morning, held in the -theatre, was well-attended, and ably presided over by M. Boirac, Rector -of Dijon University, Dr. Zamenhof sitting on his left, and a number of -distinguished Esperantists were on the platform. A keen discussion as to -the propriety of the proposed Esperanto League and kindred subjects took -place, and many opinions were expressed. But the meeting was extremely -interesting even to the non-Esperantic mind, as illustrating the -practicability of Esperanto as an international medium of expression; -for here one heard ladies and gentlemen from various countries, having -little or no knowledge of each others language, clearly and fluently -expressing their ideas in a public building, and being evidently -promptly understood by those listening. The discussion was -well-sustained, and one often saw two or more Esperantists on their feet -holding up a hand and crying to the chairman: "Mi petas paroladon." No -conclusions were arrived at, it not being the intention of the -organizers of the meeting to proceed further than a discussion on that -occasion.</p> - -<p>That afternoon the business of the Congress was varied by a pleasant -trip to the little village of Le Portel, some two miles along the coast. -Esperantists assembled at the theatre, and walked by the harbour and -along the cliffs, engaging in friendly conversation in the <i>Lingvo</i>. At -Le Portel were to be seen a crowd of bathers with their tents, and the -sands covered with children enjoying themselves in their usual way. A -few Esperantists were attracted by the water, and joined the bathers. -Others inspected the little town and cafés, and then M. Michaux -announced the homeward journey. A few preferred to return by tram, but -all appeared to have spent a very enjoyable afternoon.</p> - -<p>At the evening meeting in the theatre that day M. Boirac presided, and -the discussion turned upon questions of pronunciation, and examples were -given of the precise Esperanto accent. Strong hopes were expressed that -Esperanto would soon be taught in the schools and colleges, where, on -account of the simplicity of its grammar and the logicalness of its -construction, it would be an invaluable element in the training of the -youthful mind.</p> - -<p><i>Wednesday, 9th August.</i>—The Convention was continued on Wednesday, -followed by a concert in the evening, when a very interesting comic -play, entitled "Edziniĝo per Telefono," was performed by two gentlemen -from Paris. To the onlooker it would have appeared that they were -speaking in their own language, whereas, in point of fact, only in -October of last year did they turn their attention to Esperanto! Here -again was the efficiency of Esperanto demonstrated.</p> - -<p><i>Thursday, 10th August.</i>—A large number of Esperantists took part in -the friendly invasion of England, which had been planned by the Boulogne -Napoleon of Esperanto, Maître Michaux, and his colleagues. Going on -board the ship <i>Onward</i>, which carried the Esperanto flag at her -masthead, they started for Folkestone. The passage was fairly calm, and -it appeared that nearly all the Esperantists remained on deck. Dr. -Zamenhof, however, whose first sea-trip this was, chose to rest in his -cabin and reserve his strength for the latter part of the programme of -the day.</p> - -<p>On arriving at Folkestone, the local group met us, and its President -read an address of welcome to Dr. Zamenhof, who replied. The band of -Esperantists then marched up into the town and sought refreshments in -various cafés, afterwards assembling at the Town Hall at 3 o’clock, as -arranged. There a formal reception was given by the Mayor, who welcomed -Dr. Zamenhof with an appropriate speech in English, translated into -Esperanto by Mr. Finez (Dover). Dr. Zamenhof replied, and the toast of -"The King" and other toasts followed. Leaving the Town Hall, the party -scattered over the Lees, admiring the best part of Folkestone, and -eventually assembling at the railway station to crowd into the express -train to Dover. Here the local group met us at the station, and here -again the Doctor was welcomed by new disciples. In the Council Chamber -at the Town Hall, at 9 o’clock, according to programme, Sir William -Crundall, the Mayor of Dover, welcomed Dr. Zamenhof and the -Esperantists. This is not the first time that this venerable Chamber has -been filled by our samideanoj, or that speeches have been made there, -and toasts proposed in the Internacia Lingvo. Champagne and refreshments -were handed round, and speeches and song helped the assembled guests to -pass a very pleasant hour and half. Then some of the friends departed -for Calais by the night boat, and others remained in Dover to see -something more of the town the next morning.</p> - -<p><i>Friday, 11th August.</i>—The Esperantists gathered on the Admiralty Pier -to see the huge ship <i>Deutschland</i>, which was moored alongside, and -which shortly departed, bearing a large number of emigrants and others -to America. The energetic ones then visited Dover Castle, and eventually -went on board the mid-day boat for Calais. Arriving there, a very -cordial reception was given by the strong group there. The party then -visited the Electric Power House and the Chamber of Commerce, and there -a nicely arranged reception took place. Polite speeches were made and -courtesies exchanged in the manner in which our French friends excel. -The party then scattered to inspect the town, to gather at the Casino, -and eventually to attend the Music Hall at the Casino, where, in the -evening’s programme, an interlude had been arranged for Esperanto pieces -only. Late trains conveyed us back to Boulogne.</p> - -<p><i>Saturday, 12th August.</i>—No programme for the morning and afternoon had -been arranged, so the visitors followed their own devices until the -evening, when they assembled again in the theatre for a short farewell -concert in honour of the Doctor. In this concert, which was a short one, -several children took part, and recited very prettily some poetry in -Esperanto. Then four of them handed a huge spray of flowers to Madam -Zamenhof. On the invitation of M. Michaux, the assembly then adjourned -to the adjoining café to drink a farewell cup with the Doctor and his -wife.</p> - -<p><i>Sunday, 13th August.</i>—At mid-day the Esperantists assembled at the -Central Station to give the Doctor and his lady a good send-off on their -return journey home. For persons who are used to a very quiet life the -excitement of the last week must have proved somewhat trying to them, -and we think that although pleased with the undoubted success of the -whole Congress and charmed with the cordial reception they had -everywhere met, they must feel considerable satisfaction in returning to -the quiet restfulness of their home in Warsaw.</p> - -<p>That afternoon, under the guidance of M. Michaux, a party of -Esperantists took the train to the Forest, and tramped through green -pathways and leafy glades to a secluded spot. Here the amateur -photographers were very much in evidence, as indeed they have been all -through the Congress, and the number of groups of Esperantists -immortalised by the camera must be legion. No hope for any Esperantist -on any future date to try and prove that he was <i>not</i> at the first -Congress! The evidence against him would be overwhelming. The pleasant -walk was continued to the village of La Capelle, tea and refreshments -obtained at a café, and the party returned home by rail.</p> - -<p>So ended an eventful week, fraught with serious business and much -pleasurable excitement.</p> -</div> -</div> - - -<div id="est2-10-13" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">149</p> -<h3>SAVITA DE MORTO.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Generalo George Cox.</p> - - -<p class="center">ĈAPITRO VI.</p> - -<p>"Mi arestas vin pro la mortigo de Vilhelmo Thompson," diras raŭka voĉo -ĉe mia orelo, kaj samtempe mi sentas ke mia ŝultro estas malĝentile -skuata.</p> - -<p>"Vilhelmo kiu?" mi murmuras sonĝe.</p> - -<p>"Vilhelmo Thompson," ripetas la voĉo.</p> - -<p>Ploreganta krio aŭdiĝas en la koridoro; la pordo duonmalfermiĝas, kaj -mia patrino ekkrias "Mia knabo! mia knabo! mia karega knabo!"</p> - -<p>"Mi bedaŭras, sed vi ne povas eniri, sinjorino," diras voĉo ĉe mia -kubuto, kaj la pordo estas fermata kaj ŝlosata.</p> - -<p>La voĉo de mia patrino revekas min al konscieco, kaj mi -ĉirkaŭrigardas la ĉambron. La posttagmeza suno hele enfluetas tra la -fenestroj. Apud mia lito staras policano, kaj sekretpolicisto en civila -vestaĵo.</p> - -<p>La plena terureco de mia situacio min ekkaptas, kaj mi levas min de la -lito kun ĝemo de malespero.</p> - -<p>"Nun, sinjoro, se plaĉos al vi, leviĝu kaj vestiĝu, kiel eble plej -rapide; fiakro atendas ĉe la pordo," diras la policano.</p> - -<p>Preskaŭ nekonscie mi leviĝas kaj komencas min vesti.</p> - -<p>"Atendu momenton!" diras la sekretpolicisto, "Permesu al mi ekzameni -tiun pantalonon kaj veston, antaŭ ol vi surmetos ilin?"</p> - -<p>Li ŝovas la manon en la poŝojn, kaj elprenas diversajn aĵetojn unu -post la alia.</p> - -<p>"He! <i>du</i> monujoj! Ne multe en tiu ĉi!" li daŭrigas, malplenigante la -enhavon sur la tualet-tablon.</p> - -<p>"Ha! kio estas tio ĉi?" li ekkrias, ekzamenante la alian. "Tricent -livra bankbileto! Ĝuste la sumo! Atesto sufiĉa, tie ĉi, kio ajn -okazos!"</p> - -<p>Mi estas simple terurigita de mirego! <i>Du</i> monujoj! kaj unu enhavanta -tricent livran bankbileton! Kiamaniere ĝi povis eniri tien? "Ĉielo!" -mi ekkrias, "mi devas esti preninta ĝin de la sidejo, erare por la -mia!"</p> - -<p>"Mi devas averti vin, sinjoro, ke ion, kion vi diras oni povos uzi kiel -atesto kontraŭ vi," diras la sekretpolicisto.</p> - -<p>Mi ne faras respondon, sed tute eluzata en spirito kaj korpo, mi finas -vesti, kaj tiam diras, ke mi estas preta.</p> - -<p>"Mi bedaŭras, sinjoro, sed estas mia devo," diras la policano, -elmontrante paron da mankatenoj.</p> - -<p>Mi etendas la manojn: la feraĵoj estas lerte alligataj, kaj ni eliras -la ĉambron, la policano antaŭiranta kaj la sekretpolicisto sekvanta -min.</p> - -<p>Dum ni trapasas la koridoron, mia malfeliĉega patrino kaj miaj fratinoj -ĉirkaŭprenas min freneze, kaj iliaj ploregoj estas korŝirantaj.</p> - -<p>"Unu parolo, antaŭ ol vi foriros, mia karega knabo," diras mia -ploreganta patrino; "Diru, ho! diru al mi, ĉu tiu ĉi terura kulpigo -estas iel vera?"</p> - -<p>"Vere estas, mia kara patrino, ke mi trovis min en la vagono kun la -malfeliĉulo, sed nenia faro mia kaŭzis lian morton; li pafis sin -hazarde."</p> - -<p>"Dankon al Dio," ploregas mia patrino, donante al mi unu lastan, -amindan, daŭrantan kison.</p> - -<p>Mi pasas tra la dompordo, eniras la fiakron, kaj ni forveturas....</p> - - -<p class="center">ĈAPITRO VII.</p> - -<p>"Kiel vi decidas, ho juĝantaro? Ĉu vi trovas la kulpigito kulpa aŭ -senkulpa je la krimo de mortigo?"</p> - -<p>"Kulpa," respondas la juĝantestro, en silento tiel profunda en ĝia -egeco, ke la plej mallaŭta murmureto de iu el la amaso de homoj kiuj -plenigis la juĝejon, estus estinta klare aŭdebla.</p> - -<p>Nepriskribebla sono, simile al murmuro de miksita doloro kaj -liberspirado post longa necerteco, leviĝas el la homamaso, kiu plenigis -la juĝejon; kaj tiam reĝas ega silento.</p> - -<p>La juĝisto ekrigardas min momente, kiel mi staradas en la kulpulejo, -kaj tiam en voĉo tremanta de kortuŝeco, parolas jene:—</p> - -<p>"Francesco Middleton,—Vi estas trovita kulpa je la krimo de mortigo, -per juĝantaro de viaj samlandanoj. Estis dum nenia subita frenezkolero, -ke vi faris la kruelegan agon, ĉar estas pruvite per la plej klara -atestado, ke via celo estis rabado; kaj pro tio, vi ne ŝanceliĝis -oferi la vivon de tielulo via. Via advokato en sia lertega parolado, -penis alkonduki la juĝantaron doni juĝon, ke vi ne estas responda pri -viaj faroj pro frenezeco, sed li ne povis produkti ion por subteni tiun -pretendon, kaj la juĝantaro estis tute prava ne influiĝi per lia -elokventeco. Nur restas al mi la devo dolora elparoli la solan -sentencon, kiun permesas la leĝo. "Ĉu vi havas ion por diri, kial la -mortsentenco ne estu elparolata?"</p> - -<p class="center">(<i>Daŭrigota</i>).</p> -</div> - - -<div id="est2-10-14" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">150</p> -<h3>ORIENTAJ MEMORAĴOJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Kolonelo H. K. Gordon.</p> - - -<p>Dum la tri-taga vojiro de "Hongkong" al "Shanghai," la temperaturo -ŝanĝis en vera malvarmego.</p> - -<p>Tiu ĉi internacia urbo estas kelkaj mejloj de la enfluo de la granda -rivero, la "Yangtsekiang," kaj tie oni nin kondukas per vaporŝipeto. Se -vi loĝas ĉe la Klubo, vi ĝin trovos la plej komforta ie orientflanke -de "London."</p> - -<p>Sur la manĝotablo troviĝas ĉiaspeco de ĉasaĵo: fazano, leporo, -cervaĵo, sovaĝanaso, skolopo, kaj skolopeto; la tagmezmanĝo daŭras -ordinare de tagmezo ĝis la dua kaj multe da negocistoj alestas, kvazaŭ -ĉe vera Borso.</p> - -<p>Malmulte da mejloj ekster la urbo estas tiu bona orienta institucio, la -Kampa-klubo, kie oni veturas vespere por lud-tempo.</p> - -<p>Vinberoj estas tre oftaj, kaj pro tia kaŭzo tre malkaraj: la Ĥinoj -ilin antaŭgardas en silojn por ilin konservi. Oni trovas strangan -puŝ-veturilon de nur unu rado, uzata por homoj, kaj pakaĵoj. La utilaj -Ĥinaj ĉevaletoj ja ne estas belaj, sed ili povas porti grandan pezon: -kaj, plue, galopi ĉe kursoj pli rapide ol oni kredus. Vintra-sezonaj -partioj ekskursas per kanaloj kaj riveroj sur loĝboatoj por ĉasi.</p> - -<p>Pasante preter la insulo de "Quelpart," apartenanta al "Korea," ni -trairis la markolojn de "Shimonasaki," kiuj estas fortege fortikigitaj. -Nune, ni estas en la interlanda maro, la fama "Inland Sea" de Japanujo: -la arbare-vestitaj montoj, valoj, kaj insuloj estas treege pentrindaj, -sed la ŝipo, pasante meze, estas tro malproksima de ambaŭ bordoj por -ilin efektive vidi.</p> - -<p>"Kobe" ne estas granda haveno laŭ larĝeco, tamen estas tre negocema: -konstruaĵoj, kaj stratoj troviĝas en bonega ordo. Japanaj -puŝveturiloj, nome "Jinrickshaw" (ĝinrikŝa, aŭ, ŝerce, kvankam -litere, "pull-man-car"), estas komfortaj rimedoj por vojaĝi tra la -tiamaj krudaj enlandaj vojoj, kaj la "kuli" trenistoj kuras rapide po -ĝis eĉ kvardek mejlojn ĉiutage. Aranĝinte pri prezo ĉe la estro, la -trenistoj sin tenas honeste kontraŭ kontrakto: ili malmulte manĝas, -kaj trinkas nur buŝumetojn da "Saki," speco de rizbiero, ordinare -trinkata varme: mi ĝin trovis tre plaĉan kiam bone fabrikita. Mi ofte -miras, kial oni ne ĝin enkondukas en Hindujon; estus multe pli saniga -ol la nunaj krudaj alkoholaj likvoroj, kiel, "<i>Toddy</i>," kaj "<i>Arrack</i>."</p> - -<p>Oni ĉiam uzas tiujn puŝveturilojn por enlandaj ekskursoj; unu por si -mem, kaj alia por porti nutraĵojn, pakaĵojn, k.t.p.</p> - -<p>Estas iom strange, sed tiuj ĉi trenistoj povas fari kurson pli rapide -kun sia veturilo, ol sen ĝi.</p> - -<p>Klimato estas tre agrabla. Kompreneble troviĝas multaj butikoj por -vendo de ĉiaspecaj kuriozaĵoj. Manko de sciado de la Japana lingvo -estas ja bedaŭrinda, kaj oni sopiras je la divastigado de Esperanto, -kiam la graciaj servistinoj ĉe la "Tea-houses" (te-servejoj) rideme -oferas nutraĵon.</p> - -<p>Multaj vidindaj ekskursoj troviĝas apude: ekzemple, al "Ozaka" la -"Birmingham" kaj "Venezia" de Japanujo, kie estas multe da fabrikejoj: -ankaŭ la Monerfabrikejo imperia.</p> - -<p>Oni devus neniam fari tiajn ekskursojn ne portante sian pasporton, preta -por montri kontraŭ postulo de policano, hotelestro, stacidomestro, -k.t.p.: alie, oni eble forkondukos vin al ia urbomagistrato por -ekzameno.</p> - -<p>La Kastelo, kun ĝia milita garnizono kaj armilejo, ne devus esti -forgesata. Kelkaj ŝtonoj uzitaj por ĝia konstruaĵo estas mirinde -grandaj, malfacile estas figuri kiel oni povis ilin meti en ilian lokon, -ĉar ili estas multe pli grandaj ol tiuj en la piramidoj de Egiptujo: -tamen, oni parolas pri ankoraŭ pli grandaj en "Korea." La banejoj de -"Arima" estas apude, kaj donas okazon por provi vian taŭgecon pri -marŝi, kun "kuli" portanta viajn necesaĵojn, pakitajn en Japanaj -korboj. Tie la du seksoj kune banas, kaj tre modeste: strange estas, -kontraŭ Eŭropa sperto, ke ĉie nudaj popoloj estas pli modestaj ol -tiuj vestitaj: tio estas mia propra sperto en Hindujo, ĉe la insuloj de -"Andamans": kaj mi vidas ke Sir Charles Eliot simile rimarkas rilate la -enlandaj loĝantoj de Orientafriko, en sia ĵus-eldonita verko.</p> - -<p>Li ankaŭ skribas pri la lingvo "Swahili," kiu tie estas la Esperanto -inter la enlandaj gentoj, kiel "Hindustani" inter tiuj de Hindujo.</p> - -<p>La banoj mem estas tre delogantaj pro la ruĝkoteco de la varma akvo: -tamen, multe da Japanoj tie kunvenas.</p> - -<p>Sendube, kiel multe da aliaj malagrablaj aferoj, ili estas bonaj por la -sano.</p> - -<p>La vojirado de "Kobe" al la haveno de "Yokohama" daŭras dudekkvar -horojn: oni povas ankaŭ tien iri per fervojo. Dum preskaŭ la tuta -daŭro laŭ la marbordo, oni rigardas la sanktan monton de "Fuji" -(<i>yama</i> signifas monto: Fujiyama).</p> - -<p>Tie ĉi ni lasis la vaporŝipon, ĝis reveno tempo.</p> - -<p>Hoteloj, Kluboj, konstruaĵoj, stratoj, elektralumo, tramvojoj, butikoj, -k.t.p, estas ĉiuj<span class="pagenum">151</span> laŭdindaj. Kuriozaĵoj el elefantosto, ĉizita -ligno, kuprafundaĵoj, lakaĵoj, porcelano de "Satsuma," "Cloisonne," -k.t.p., estas montrataj por vendi ĉe multaj superaj magazenoj, kaj oni -povas aĉeti ĉiaspecojn da Eŭropaj provizaĵoj kaj vestaĵoj.</p> - -<p>Ĉe la publika Vendejo frue matene oni certe devus iri vidi la lokajn -specojn da nutraĵoj, ekzemple, fiŝoj, legomoj, k.t.p.: oni tie -rimarkas kankrojn de malgrandaj korpoj kaj treege longaj kruroj, -fazanojn kun dudekfuta mez-vosta plumo.</p> - -<p>Estas multe da vidindaj lokoj apude: la "Daibuts" ĉe "Kamakura," -grandega kuprafandaĵo, reprezentanta "Buddha," montranta la saman -trankvilan pripensan vizaĝon, kiel tiu Dio ĉe la Birmanaj "Pagodas." -Ankoraŭ la temploj de "Hachiman": la insulo de "Enoshima," k.t.p.: -kvankam iaj temploj estas treege belaj, kaj multekostaj, eĉ ĝis -milionoj da livroj, tamen, ĉiodirite, oni iom laciĝas je tia aro de -vidaĵoj.</p> - -<p>Sed unu, nur videbla ĉiujare je fino de Oktobro, nin allogas: t.e., la -vivantaj floraj "tabloj," kiel teatraĵoj, fabrikitaj el kreskantaj -"Chrysanthemums": per kiuj la koloro de vizaĵoj, kaj vestaĵoj, kaj eĉ -la formoj de la aktoroj estas fidele imititaj.</p> - -<p>Pasante trans la ponto, super la fosaĵo kiu kuras ĉirkaŭ "Tokio" oni -admiros la amason en somero, de rozkolore randitaj "Lotus" floroj -(akvolilioj), starantaj el malpalaj grandaj folioj kiuj kovras la -supraĵon de la akvo.</p> - -<p>Oni devus viziti la novan teatron, enhavante 2,500 personojn, el kiuj -plimulto sidiĝas sur planko en malgrandaj loĝioj: laŭ Eŭropa -vidpunkto, la Japanaj teatraĵoj estas tro daŭrigataj, kaj pro tia -kaŭzo tre enuigantaj.</p> - -<p>La vidinda Muzeo troviĝas en la Parko de "Ueno," kiu estas vere simila -al ia Angla Parko.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-15" class="article" lang="eo"> -<h3>DIVERSAJ AVIZOJ.</h3> - - -<p>Sur paĝo 68 de nia nuna Volumo ni presigis "Antaŭ la Rigardo de la -Vivo." De tiu ĉi la originalo estis verkita de la fama Rusa verkisto, -Maxim Gorky.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>"Ĉielo kaj Tero" estas tre belforma traduko de la poemo de Byron, -verkita de D<sup>ro</sup> Noel, la eminenta Esperantisto en Nancy. (54 grandaj -paĝoj. Kosto 1 ŝilingo, ricevebla de S<sup>ro</sup> Frecot, 35, rue Ste. -Catherine, Nancy, France).</p> - -<hr class="short" /> - -<p>"Esperanta Fonografio, Alfarado de la Sistemo Pitman," verkita de A. W. -Lyndridge, estas 24 paĝa verkito, kosto 1 ŝilingo, de la Aŭtoro, -Esperanto House, Southend-on-Sea.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Tiuj Esperantistoj kiuj interesiĝas je la diversaj fonografiaj sistemoj -ankaŭ plezure legos la "Lernolibro de Esperanta Stenografio" (Unuiga -sistemo Stolze-Schrey), verkita de nia agema amiko, Pastro F. -Schneeberger. Kosto 1 franko, de la Aŭtoro (Laufen, Svisujo), aŭ de la -firmo Hachette, la eldonistoj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>La "Kurso Tutmonda de la Lingvo Internacia Esperanto," verkita de Emilo -Gasse, nia sindona Havra kunbatalanto (elpensinto de la bela internacia -signo, k.t.p.), estas valora aldono al nia jam granda lernolibraro. -Verkita laŭ la Berlitza sistemo, ĝi estas ne nur por Francaj -lernantoj, sed, kiel la titolo montras, por tiuj de la tuta mondo. Kosto -9d., de la firmo Hachette.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>"Matematika Terminaro kaj Krestomatio," verkita de Raoul Bricard, estos -utila teknika verko por matematikistoj tutmondaj. Kosto 9d., 60 paĝoj, -de la firmo Hachette.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Ni deziras kore danki la multajn amikojn, kiuj sendis al ni -Kongres-fotografojn kaj lokajn gazetojn kun raportoj pri la Kongreso. -Neniam antaŭe la afero estas ricevinta tian bonegan reklamadon, kaj -ĉiamaj devas esti ĝiaj fruktoj.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>La tria numero de <i>Tra la Mondo</i> enhavos pli ol 40 ilustraĵoj, el kiuj -dek estas pri la Kongresvojaĝo al Anglujo. Oni povas ricevi la gazeton -ĉe la B.E.A., 13, Arundel Street, Strand. Jara abonpago, 6 frankojn.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Ni plezure anoncas, ke la venonta eldonado de <i>Cassell’s Popular -Educator</i>, kiu aperos je Sept. 25, enhavos serion da Esperanto lecionoj, -verkitaj de S<sup>roj</sup> G. W. Bullen & E. A. Millidge.</p> - -<p>Sendube la akcepto de Esperanto en tiu ĉi revuo, kiel egalulo kune kun -la aliaj lingvoj, antikvaj & modernaj lernotaj, multe helpos al la -disvastigado de Esperanto en Angle-parolantajn landoj.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-16" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">152</p> -<h3>VIRINO LA NEKOMPRENEBLA. (Parto II.).</h3> - -<p class="center">El "De Omnibus," humora verko de Barry Pain.</p> - -<p class="center">Tradukis Geo. C. Law, kun afabla permeso de la verkisto, kaj T. Fisher -Unwin, la eldonisto.</p> - - -<p>Mi kutimas je la virinoj kiuj daŭrigas la faradon de demandoj, sed tiu -kiu daŭrigas respondi kiam oni ne demandas pri io—mi opinias ke ŝi -estas pli malbona.</p> - -<p>"Mi volas paroleti kun vi," diris unu el tiu gento al mi, "kiam vi -finigis la disdonon de biletoj."</p> - -<p>"Vi komencu," diris mi.</p> - -<p>"La maniero laŭ kiu la interno de tiuj ĉi omnibusoj estas meblitaj -estas tre malsaĝa," ŝi diris.</p> - -<p>"Mia koro, dum multaj jaroj rompiĝas pro tio," mi diris.</p> - -<p>"Ĉu vi ne komprenas ke ŝtofo kun tia supraĵo kaptas la polvon kaj -koton? Mi hontas sidiĝi sur ĝi."</p> - -<p>"Mi mem," mi diris, "mi stariĝas. Mi evitas tion tiamaniere."</p> - -<p>"Tio kion oni bezonas en Londona omnibuso," diris ŝi, "estas -apartigeblaj kusenoj kun moveblaj kaj laveblaj kovriloj, kaj kun glata -kaj polurita supraĵo kiu ne tenas la polvon."</p> - -<p>"Se vi rediros tion malrapide mi elskribos ĝin kaj donos ĝin al la -estro kiam mi revenos al la omnibusejo, tiun ĉi nokton. Sed ne tre -utilas paroli al li. Vi komprenos ke kiam infanoj rompas la kolon en tiu -ĉi omnibuso la kompanio devas kompensi; kiel estas nur juste."</p> - -<p>"Kiel tio rilatas je la afero?" diris ŝi.</p> - -<p>"Tiel maniere," diris mi. "Kiam oni metas infanojn sur glatan supraĵon -en saltanta omnibuso, ili malsupren glitas kaj rompas sian kolon sur la -planko. Ni provis ĝin kaj ni devis kompensi."</p> - -<p>"Vere?" diris ŝi.</p> - -<p>"Vi povas veti vian vivon pro ĝi," diris mi. "Poste ni provis nian -nuntempan ideon, kiu estanta velura, aŭ iom velurema, tenas la -vestaĵojn de infano kiu ne povas gliti. Se oni metas infanon sur unu el -tiuj ĉi seĝoj, la sola metodo movi lin estos ke la patrino devos levi -lin en suprena direkto. Tiu ĉi metodo estis speciale elpensita por ni."</p> - -<p>"Nu, mi ĝis nun ne sciis tion," diris ŝi, kaj mi ankaŭ tiel opiniis.</p> - -<p>Nu, eble vi imagos ke tio sufiĉis, sed ne. Tiuj spertaj personinoj -scias preskaŭ ĉion, kaj ili ne povas enteni ĝin,—ili devas disdoni -kelkon.</p> - -<p>"Ĉu vi scias," diris ŝi, "ke mi estas elpensinta planon kiu devas -interesi la omnibusistojn? Ĝi senigas la eblecon malhonestiĝi, kaj -tiel evitas ĉiujn tentojn."</p> - -<p>"Jes," diris mi, "ni terure suferas pro tento, sed ne estas -malhonestiĝi."</p> - -<p>"Vi intencas diri—ebriiĝi?"</p> - -<p>"Ne," diris mi, "estas mortigi, kune kun la uzo de malbona lingvaĵo."</p> - -<p>"Ho! vi ŝercas!" diris ŝi.</p> - -<p>"Nu," diris mi, "tia interparolado igas viron ŝercema, ĉu ne!"</p> - -<p>Ne, mi ne komprenas la virinojn.</p> - -<p>Unu el la temoj de ilia kredo estas, ke io kio okazas sur omnibuso estas -la kulpo de la omnibusisto. Virino eniras blankan <i>Putney</i> omnibuson kun -<i>Putney</i> presita ĉie sur ĝi, kaj la omnibusisto preskaŭ eksplodanta -kriegante <i>Putney</i>. Ŝi pagas la monon, ne demandas, sidadas ĝis la -vetura fino, kaj tiam ŝi diras:—"Tiu ĉi ne estas <i>Kilburn</i>. Kaj kial -vi ne diris ke tiu ĉi ne estas <i>Kilburn</i> omnibuso kiam mi eniris?"</p> - -<p>Ho, jes, ni estas kutimataj je tio. Kia ajn okazas, ni estas kulpaj. Nu, -okaze, poŝo estas rabata sur mia omnibuso, la seĝoj estantaj -aranĝitaj tre oportune por poŝrabado. Ne estas ĉiam eviteble. -Kompreneble mi malfermadas miajn okulojn, kaj kiam mi opinias ke ia viro -estas suspektinda, li ne ricevas ian oportunon sur mia omnibuso. Tamen, -la poŝrabistoj estas tiel ruzaj ke okaze estas neeble observi ilin.</p> - -<p>Antaŭ ne longe, dum mi estis staranta sur la omnibuso, mi sentis -ombrelon tiklantan post mian kolon. Mi turniĝis, kaj estis ekscitata -virino malsupreniranta kaj ekkrianta, "Haltigu la omnibuson! mia monujo -estas ŝtelita!" Nu, mi haltigis la omnibuson. Estis tri viroj sur la -omnibusa supraĵo, krom tiu ĉi maljunulino, kaj ŝi kulpigis ĉiun -ŝtelinte ŝian monujon.</p> - -<p>Tiam ŝi turniĝis al mi kaj diris ke estas mia kulpo permesinte -poŝrabistojn suriri la omnibuson, kaj ke eble ili pagis min por la -permeso, kaj ke eble mi mem estis ŝtelinta ŝian monujon. Policano -alproksimiĝis, kaj ŝi demandis lin kial li estis tie se la sinjorinoj -perdas monujojn. Li eltiris sian notlibron kaj elskribis ĉion—nombrojn -kaj nomojn kaj adresojn, kaj la kolorojn de la ĉevaloj. La Ĉielo scias -tion kion li ne elskribis. Post ĉirkaŭ kvin minutoj, ni ree formovis -kaj la homamaso malaperis. Ni ne estis veturintaj pli ol 100 jardoj kiam -tiu benata ombrelo frapis min<span class="pagenum">153</span> denove sur la kolo. "Nu, sinjorino," mi -diris, pacience, "kaj kion vi perdis nun?"</p> - -<p>"Ho," ŝi diris, "mi estas trovinta mian monujon. Almenaŭ, mi ĵus -memoras ke mi ne alportis ĝin tien ĉi, nur la pencojn por la vetura -kosto. Kia malsaĝulino mi estas! Sed kial vi ne memoris ke mi ne havis -mian monujon kiam mi pagis vin?" Mi ne respondis unu vorte. Mi malestime -rigardis ŝin, turnis mian dorson, kraĉis sur la straton, kaj komencis -fajfi. Se io instruos viron pri ĝentileco sub enuigaj cirkonstancoj, -estas estante omnibusisto.</p> - -<p>Okaze, mi utiligas sarkasmon. Mi memoras ke mi tiel agis kun unu el tiuj -dimanĉaj fraŭlinoj. La maniero en kiu fraŭlinoj vestiĝas nuntempe -estas nekomprenebla je mi. Ekzemple, ordinara fraŭlino kiu perlaboras -po 10 livroj kun manĝadoj ĉiujare. Rigardu ŝin dum ŝia libera -dimanĉo kiam ŝi estas eniranta omnibuson ĉe la <i>Marble Arch</i>. Ho, -estas mirindege! Pri vestaĵoj kaj stilo ŝi kaŭzus la Imperiestrinon -de Ĥinujo malesperi kaj forlasi la veŝtiĝarton. Nu, mi ne intermetas -min en aliaj viraj aferoj. Kiam ’Ankin venas al mi kaj demandas ĉu la -arbitra konduto de la Regnestraro ne boligas mian sangon, mi diras al -li—ne—, ĉar mi opinias ke mia sango nek estas afero de la -Regnestraro, nek la Regnestraro afero de mia sango. Kiel mi diris, mi ne -intermetas min, kaj se ordinara fraŭlino preferas vesti sin per la tuta -mono kiun ŝi povas prunte preni, ne estas mia afero, kaj mi esperas ke -tio estas plezuro al ŝi. Sed la fierecon de tia gento mi ne povas -ŝati, kaj mi vidas ke fraŭlinoj kiuj kondutas sin ordinare, tuj kiam -ili orname vestiĝas, fariĝas fieraj. Kia estas la kaŭzo? Mi scias -tion kio mi estas kaj mi scias tion kio ili estas. Ili povas vestiĝi -ĝis ilia vizaĝo nigriĝas, kaj ili ne trompas min. Tial ĉu estas eble -ke mi permesos tian genton marŝi super mi? Certe ne.</p> - -<p>Ian dimanĉan nokton unu el tiu ĉi gento altiris la omnibuson. Ni pli -malrapidiĝis, kaj eble estis movantaj po unu colo hore. Sed tio ne -kontentigis ŝin, kvankam ŝi povis eniri tiel facile kiel kisi vian -manon, kaj tie mi estis staranta kun mia brako etendata preta entiri -ŝin por ke ŝi ne difektiĝu. Ho, ne! Ne estis sufiĉe bone por ŝia -fraŭlina moŝto.</p> - -<p>"Kiam vi haltigos la omnibuson," ŝi diris, "mi eniros, kaj ne antaŭe."</p> - -<p>Humile kaj pacience mi haltigis la omnibuson, kaj ŝi eniris. Ŝi -sidiĝis kaj elmontris sian pencon. "Jen, prenu ĝin," ŝi diris.</p> - -<p>"Dankon, fraŭlino, mi prenos ĝin kiam mi kolektas la monpagojn, kaj ne -antaŭe,"—tiel maniere eĥoanta ŝiajn vortojn en ruza maniero.</p> - -<p>Tiel, por pli enuigi min, ŝi diris, "Tiu ĉi omnibuso iras malrapide. -Ĉu vi ne bonvolas supreniri kaj peti la veturigiston plirapidigi la -ĉevalojn?"</p> - -<p>"Ne," mi diris, "mi ne bonvolas. Sed se vi deziras rapidi por remeti la -vestaĵojn en komodon, antaŭ ol via mastrino revenos kaj eltrovos ke vi -prunte prenis ilin, mi havos plezuron alvokante fiakron."</p> - -<p>Ho, ŝi tute ne ŝatis tion, mi sciigas vin. Ŝi povis diri nenion, -almenaŭ nenion gravan. Kompreneble, ŝi komencis kalumnii min, sed mi -baldaŭ haltigis ŝin. Mi diris al ŝi ke mi neniam permesis tian -lingvaĵon en mia omnibuso, kaj mi ne komencus pro ŝi. Ŝi devos aŭ -fermi la buŝon aŭ eliri.</p> - -<p>Ne, mi ne volis esti malĝentila, kaj mi malamas esti malĝentila. Ne -estas trovebla pli trankvila viro ol mi kiam mi estas servata juste. Sed -kiam homoj kiuj ne estas pli bonaj ol mi komencas ordoni min, ne estas -ia kialo doni plezuro je mia elspezo. Se okaziĝas ke estas viro mi -respondas rekte por lia klara nacia lingvo.</p> - -<p>Se estas virino tiam mi provas sarkasmon.</p> - -<p>Jen estas alia okazo.</p> - -<p>Mi estis promenanta en la strato, preteriranta fruktistejon, kiam subite -granda amaso da grajnoj kaj ŝimo (kiu estis oranĝo en siaj pli bonaj -kaj feliĉaj tagoj) venis fluganta tra la aero kaj eksplodiĝis sur mia -vizaĝo. Feliĉe mi ne estas kion oni nomas pasia viro. Mi ĵus rigardis -en la butikon kaj vidis la virinon kiu ĵetis ĝin. Tiel mi diris -sarkasmeme: "Ĉu estas vi, sinjorino, disdonanta viajn senpagajn -fruktojn?"</p> - -<p>"Ho, la Ĉielo!" ŝi diris, "ĉu vi intencas diri ke ĝi frapis vin?"</p> - -<p>"Jes," mi diris, "tia estas la fakto de la okazo."</p> - -<p>"Ho, nu," ŝi diris, "mi estis sidanta tie ĉi eltiranta la putrajn, kaj -mi vidis neniun preterirantan. Mi intencis ĵeti ĝin en la defluilon. -Mi ne celis ĝin al vi; mi estas certa ke ne."</p> - -<p>"Ne," diris mi, "mi ne estis via celo. Tio estas la kialo de mia plendo. -La plej proksiman tempon, kiam vi estas forĵetanta unu el tiuj ĉi -pecegoj da malsana oranĝaĵo, mi estimos ĝin kiel personan favoron se -vi celos ĝin al mi. Tiam vi ne frapos min!" Nu, tio kolerigis ŝin. Ŝi -levis unu el la putraj kaj demandis ĉu mi donos aminde al ŝi oportunon -por instrui min pli bone. Pro kuraĝo, mi diris, "Tute bone, ĵetu!" Mi -estis staranta en la enirejo, kaj ŝi elĵetis. Ĝi maltrafis min kaj -frapis junan policanon starantan ekstere tute en la okulo. Tio donis al -mi bonan ridegon. Kaj jen estas alia ekzemplo simila, kie mi sufiĉe -suferis por sarkasmigi bovinon.</p> - -<p>Mi estas omnibusisto, tio kio mi estas. Ŝajnas simple, ĉu ne? Iel, mi -mem ne malfacile komprenas miajn devojn. Mi scias por kio mi estas -pagata, kaj mi faras tion.—(<i>Daŭrigota</i>).</p> -</div> - - -<div id="est2-10-17" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">154</p> -<h3>FRAGMENTAJ MEMOROJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).</p> - -<p class="center"><i>La aŭtoro rizervas ĉiajn rajtojn.</i></p> - - -<p>"Ĉe la tablo vi trovos ke via plej proksima najbaro estas treege -silentema. Ĉiuj ni estos al vi tre dankaj se pri io ajn vi povos lin -interesigi. Sed vi devas komenci la aferon. Se vi ne unue parolos al li, -li certe ne parolos al vi."</p> - -<p>"Ĉu estas tiel?" mi respondis. "Nu, mi mem estas silentema."</p> - -<p>Mi vizitis akvosanigejon en unu el la Nordaj partoj de Anglujo. La -karakteron de mia tiea tablokunsidanto tiu ĉi fragmento de konversacio -sufiĉe montros. Tutan semajnon ni sidis flanko ĉe flanko kaj -interŝanĝis ne eĉ unu vorton. Lin mi estis decidinta ataki per lia -propra armilo. Mi uzis ununombron ĉar li posedis nur tiun solan armilon -de silento. Unu sentencon li fine elŝutis al mi: "Umph! ŝajnas ke ni -estas ambaŭ silentemaj."</p> - -<p>"Jes," kaj kontraŭ <i>li</i> mi refalis en unu silenton kiu daŭris ankoraŭ -tri tagojn. Eble mi devas diri ke mi "falegis" en silenton, se nur por -montri la profundegecon de tiu silento.</p> - -<p>Li kapitulacis. Unu tagon kiam ni ĵus estis finontaj la tagmanĝon -subite li demandis: "Ĉu vi ludas la ŝakludon, sinjoro?"</p> - -<p>"Jes, sinjoro, mi ĝin ludas."</p> - -<p>"Bone! Mi pensis tion; vi tre scias silenti. Se vi konsentos ni ĝin -ludos kune."</p> - -<p>Kaj ni faris tion, ludante ne unu solan ludon sed multajn ludojn. Mian -iam silentan kunsidanton mi trovis tre lerta, tre informplena kaj tre -aminda.</p> - -<p><i>El plenega karafo oni malfacile elverŝas la akvon.</i></p> - -<p>Inter tiu aminda silentemulo kaj la Amerika babilulo, kia kontrasto!</p> - -<p>Okcidenten rapidas la vagonaro. La Amerikano dum kelka tempo rigardadas -al mi. Subite li diras:</p> - -<p>"Diru, fremdulo; vi estas <i>Britisher</i>, ĉu ne?"</p> - -<p>"Pro kio vi pensas tion?"</p> - -<p>"Ho, kredeble vi estas la sola viro en tiu ĉi vagonaro, kiu portas -flanelan ĉemizon."</p> - -<p>[Memorante la varmegecon de la vetero mi mem miras pri tiu vestaĵo].</p> - -<p>"De kie vi venas?"</p> - -<p>"Vi diras ke mi estas Anglo; tial kredeble mi venas de Anglujo."</p> - -<p>Anglon tia respondo estus tuj kaj tute silentigita. Ŝajne ĝi nur vekis -la sciamon de Amerikano.</p> - -<p>"Ho, jes, ĝuste; sed de kie vi <i>nun</i> venas?"</p> - -<p>Tia direkta demando ŝajnis al mi neĝentila. Mi memoris la infanan -ludon "Direkta demandaro kaj malrektaj respondoj." Kaj ekkaptis min -spirito de kontraŭeco.</p> - -<p>"Ĉar la vagonaro iras okcidenten," mi respondis per voĉo malvarma kiel -glacio, "mi supozas ke mi venas de la oriento."</p> - -<p>Mi admiris lian persistecon. Neniel hontigita li senŝancele daŭrigis -la demandaron.</p> - -<p>"Kien vi iris?"</p> - -<p>"Okcidenten."</p> - -<p>"Sed, sed—vi <i>Britishers</i> neniam ŝajnas kompreni simplan demandon. Mi -intencis demandi, "Al kiu urbo vi <i>nun</i> iras?"</p> - -<p>"Jes; mi supozis tion. Ĉu estas multaj interesindaj urboj sur tiu ĉi -fervojo?"</p> - -<p>"Ho, jes." Kaj li komencis longan, kaj (mi devas ĝin konfesi) tre -interesan priskribon pri sia lando kaj tute forgesis demandi kion mi -manĝis je la matenmanĝo.</p> - -<p>Poste mi bedaŭris mian rezervemon. Mi rakontis al Amerikano pri la -scivolulo. "Ne," ŝi diris, "li ne estis scivolema. Li estis nur -bonkora, kaj vidante ke vi estas fremdulo li deziris helpi al vi. Se vi -estus dirinta al li viajn intencojn vi de li estus ricevinta tre utilajn -konsilojn. En la ŝtatoj ni havas multajn tiajn personojn."</p> - -<p>Tiam mi hontiĝis pri mia malboneco kontraŭ li. Tamen ne estas ago de -saĝulo malŝtopi botelon per tranĉilego. La korktirilo agas iom malpli -direkte sed multe pli efike.</p> - -<p>Tra la vagono konstante trapasas kolportistoj kiuj vendas la plej -diversajn objektojn. Mi jam antaŭe aĉetis libron. Kaj nun, kiam sur -tiun malmolan benkon mi vane serĉas lokon sur kiun mi povos restigi la -kapon, mi vidas vendiston de kapsubportiloj. Al li mi signalas, kaj sur -la postan parton de la benko li surfiksas ilon kiu laŭ formo similas al -treege malgrandigita dormĉambra spegulo. Al si per aksoj alfiksita -kvazaŭ duonkadro entenas la iom kurbitan subportilon sur kiun, -restiginte la kapon, mi sentas tiel kiel se mi ĝin metis sur la kusenon -de luksa seĝego.</p> - -<p>Nun la kondukisto eniras por ekzameni la biletojn, kaj tie ĉi mi diros -parenteze ke Amerikano ofte aĉetas duone uzitan bileton. Ni supozu ke -vojaĝanto aĉetas de la fervoja kompanio bileton rajtigantan veturi de -A ĝis C, sed, pro ia kaŭzo li ĉesigas sian vojaĝon ĉe B. Ĉu li, -pro tio, devas<span class="pagenum">155</span> perdi sian <i>rajton</i> daŭrigi la vojaĝon de B ĝis C? -Neniel!</p> - -<p>Li vendas la bileton (kompreneble ĉe tre malkara prezo) al (ni diru), -la plej proksima tabakvendisto, kiu siavice faras sian profiton vendante -ĝin al iu vojaĝonta ĝis C. Tiamaniere aĉetante bileton Amerikano -ofte vojaĝas tre malkare. Mi citas tabakvendiston kiel ebla aĉetinto, -ĉar ofte mi vidis anoncojn pri duoneuzitaj biletoj en la fenestroj de -tabakvendejoj, sed kredeble ili ne estas la solaj personoj kiuj aĉetas -kaj vendas tiajn biletojn.</p> - -<p>Eble la sekvanta rakonteto lumigos sur tiun kutimon. Ĉar la onklino kaj -mi mem ofte interrompis la vojaĝadon por vidi la diversajn urbojn kiuj -troviĝas sur la vojo, mi komencis timi ke ni atingus la templimon de -niaj biletoj antaŭ ol atingi la finon de nia vojaĝo.</p> - -<p>Mi, tial, iris al la stacidomo kaj trovinte biletiston montris al li la -biletojn kaj demandis: "Ĉu vi bonvolos diri al mi ĝis kiam mi povos -uzi ĉi tiujn biletojn?"</p> - -<p>Jen lia respondo: "Nu, fremdulo, mi kalkulas ke vi povos ilin uzi ĉe iu -ajn tago dum la venontaj centjaroj."</p> - -<p>Mi pensas ke tio plene klarigas la aferon. Biletoj estas (aŭ tiam -estis) transporteblaj kaj ne havas templimon.</p> - -<p>Laŭ formo la biletoj estas longaj. Tiujn kiujn mi aĉetis estis strioj -de papero kiuj tre utilus por montri la pagon en libro. La ekzameno de -ili estas afero tre facila, ĉar ĉiu vojaĝanto portas la sian en la -bando de sia ĉapelo. La kondukisto ne bezonas demandi la biletojn, sed -foje li rektigas unu kiu estas kurbiĝinta aŭ kies surskribon li ne -povas facile legi. Se la vojaĝanto estas metinta sian ĉapelon sur la -retbreton li nur montras sur ĝin per la fingro, sed plej ofte la -kondukisto ne bezonas tiun montron. Ŝajnas al mi ke li scias al kiu -apartenas ĉiu ĉapelo.</p> - -<p>Dum kelka tempo la fumo de la lokomotivo eniras la vagonon, sed la tago -estas tiel varmega ke oni ne kuraĝas fermi la fenestrojn. Sur la -paĝojn de mia libro fummakuloj kolektiĝas pli rapide ol mi povas ilin -forbrosi. Ili ankaŭ kolektiĝas sur la palajn vestojn de nigrulo, kiu -estas tre bele, eĉ elegante vestita. Subite li sin levas, el iu loko -eltiras broseton kaj zorgege sin brosas.</p> - -<p>Tiun zorgan brosadon li refaras ĉiu kvarono da horo, ankaŭ donante al -si kelkajn intertempajn brosetojn, tiel ke, kiam finas la vojaĝo, oni -vidas multajn fumenigritajn blankulojn kaj unu belege kaj pure vestitan -nigrulon. Sur lia vizaĝo fummakuloj ne vidiĝas.</p> - -<p>Mi dubas ĉu en la Sudaj Statoj estus permesite eĉ al tiel eligante -vestita nigrulo veturi en tiu sama vagono kun blankuloj. Ĉe unu suda -stacidomo mi vidis la avizon: "Salono de atendo por koloritaj virinoj."</p> - -<p><i>Klang!</i> Sur la bolilego de ĉiu Amerika lokomotivo troviĝas granda -flavkupra sonorilo de kiu ŝnuro eniras en la lokomotivestrejon. Mi ofte -aŭdas tiun sonorilon ĉar se eĉ bovino eraras sur la rejlojn oni tiras -la ŝnuron.</p> - -<p><i>Klang, klang, klang!</i> Ni trapasas negrandan urbon. Ĉevalojn, -veturilojn, virojn, virinojn, geinfanojn mi vidas, kiujn neniu barilo -apartigas de la ega kaj rapida vagonaro.</p> - -<p>Kiel en Anglujo tramveturilo trakuras stratojn tiel tie ĉi la vagonaro -trakuras ilin. Nur la sonorilo, per laŭtega voĉo, kriegas: <i>Klang!</i> -Jen la vagonaro! <i>Klang!</i> Flanken ĉiuj! <i>Klang!</i> Mi rapidas! Mi ne -povas halti! Flanken! Flanken! <i>Klang, klang, klang!</i></p> - -<p>Mi ne diros ke mia koro estis en la buŝo sed certe mi pli trankvile -spiradis kiam ni estis ankoraŭ en kamparo.</p> - -<p>Eĉ tiuj ĉi ordinaraj vagonoj enhavas lavejon kaj ujon de glaciigita -akvo, k.t.p. En la proksima fragmento mi esperas ion diri pri la -<i>Pulman’a</i>-vagono.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-18" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">EL LERMONTOV.</h3> - -<p>Tradukite de R. Frenkel (Siberia).</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Ĉe sanktoloĝeja la pordeg’</span> - <span class="i2">Almozon petis la staranto,</span> - <span class="i0">Senforta kaj de malsateg’,</span> - <span class="i2">De la soifo suferanto.</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Peceton nur ja da la pan’</span> - <span class="i2">Tremanta kun rigard’ li petis,</span> - <span class="i0">Kaj ŝtonon iu en la man’</span> - <span class="i2">De la petanto tiu metis!</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">Petegis tiel ankaŭ mi</span> - <span class="i2">Kun larmoj kaj kun la turmento</span> - <span class="i0">La amon vian—kaj de vi</span> - <span class="i2">Trompita estis mia sento.</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-10-19" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">156</p> -<h3>LA PAPO MORTIS.</h3> - -<p class="center">Alphonse Daudet.—Esperantigis A. Baissac (Constantine).</p> - - -<p>Mi vivis dum mia infaneco en granda Franca urbo dividita en du partojn -de tre obstrukcata, tre movema rivero kiu junfrue naskis en mi emon por -la vojaĝoj kaj pasion por la marveturo. Precipe estis surbordangulo -apud ponteto St. Vincent kiu neniam mi memoras eĉ hodiaŭ senekscite. -Mi revidas la surskribon najlitan pinte de stango: "Cornet: Ŝipoj por -lui" kaj la ŝtupareton kiu atingis la akvon, tute glitigan kaj -nigrigitan de akvumaĵo, la aron da ŝipetoj freŝe pentritaj de helaj -koloroj, ordigitaj malsupre de la ŝtupareto, kviete balanciĝantaj -bordo kontraŭ bordo, kvazaŭ malpezigitaj de la beletaj nomoj blanke -desegnitaj sur lia posto "La Muŝbirdo," "La Hirundo." ...</p> - -<p>Poste, inter la longaj remiloj ankaŭ tutblanke pentritaj kiuj sekiĝis -kontraŭ la deklivo, la nomitan patron Cornet kun lia pentrujo, liaj -grandaj penikoj, lia vizaĝo tanita, fendetita, sulkigita de mil -sulketoj kiel la rivero dum blovas malvarmeta vespera vento. Ho, tiu -patro Cornet! Li estis la Satano de mia infaneco, mia dolora pasio, mia -peko, mia riproĉo de konscienco. Kiom da krimoj liaj ŝipetoj incitis -min por fari! Mi forlasis la lernejon, mi vendis miajn librojn. Kion mi -ne estus vendinta por surakvoveturi posttagmezon.</p> - -<p>Ĉiuj miaj lernokajeroj funde de la ŝipo, mia jako demetita, mia -ĉapelo kapmalantaŭe kaj tra la haroj la bona ventumilbato de la akva -venteto, firme mi tiris miajn remilojn sulkigante la brovojn por tute -ŝajni maljunan marlupon.</p> - -<p>Dum la tuta tempo kiam mi estis en urbo mi restis meze de la rivero, -samspace de la du bordoj kie la maljuna marlupo povis esti rekonata.</p> - -<p>Kia triumfo partopreni al tiu granda movado de barkoj, flosaĵoj, -vaporŝipmuŝoj kiuj ĉiuflanken moviĝis kaj ne tuŝiĝis unuj la -aliajn, nur malkunigitaj de mallarĝa ŝaumobanderolo. Tie estis pezaj -boatoj kiuj turniĝis por eniri la fluon, kaj tio delokigis multajn -aliajn. Subite vaporŝipaj radoj batis la akvon apud mi; aŭ dika ombro -alvenis min, tio estis la antaŭo de boato ŝarĝita de pomoj. "Atentu -do, muŝido!" ekkriis al mi raŭka voĉo; kaj mi ŝvitis, mi baraktis, -implikita en la iro—deiro de tiu rivera vivo kiun la strata vivo -trasuperis senĉese, per ĉiuj tiuj pontoj aŭ pontetoj kiuj aperigis -omnibusojn en la spegulan akvon sub miaj remiloj. Kaj la fluo tiel forta -ĉe la pinto de la pontarkaĵoj, kaj la akvoturniĝoj, la fama truo de -la "Morto-kiu-trompas!"</p> - -<p>Pensu ke tio ne estis malgranda afero por gvidi sin meze de ĉio tio per -dekdujaraj brakoj kaj neniu por teni la direktilon.</p> - -<p>Kelkafoje, feliĉe, mi renkontis la <i>ĉenon</i>. Rapide mi alkroĉiĝis -post tiuj longaj ŝiparoj kiujn ĝi posttiris kaj, la remiloj senmovaj, -sternitaj kiel flugiloj alte flugante, mi lasis min veturi je tiu -silenta rapideco kiu ŝajnis tranĉi la riveron per longaj -ŝaŭmorubandoj kaj malaperigis ĉiuflanke la surbordajn domojn. Antaŭ -mi, malproksime, tre malproksime mi aŭdis la unutonajn batojn de la -ŝipŝraŭbego; hundo kiu bojas sur unu el la ŝipoj kie forflugas el -malalta kamentubo, iom da fumo, kaj ĉio kredigis al mi kvazaŭ grandan -vojaĝon kun la mara ŝipvivado.</p> - -<p>Bedaŭrinde tiuj renkontoj maloftaj estis. Plej ofte estis necese ke mi -remu kaj remu dum la sunaj horoj. Ho tiuj tagmezoj kun la suno alfalante -rekte sur la riveron; ŝajnas al mi ankoraŭ ke ili min bruligas. Ĉio -flamis, ĉio rebrilis. En tiu atmosfero blindiganta kaj suna kiu flosas -super la ondoj kaj vibras je ĉiuj iliaj movoj, la mallongaj subakvigoj -de miaj remiloj, la ŝnuraĵo de la ŝiptiristoj eltiritaj el akvo tute -disfluantaj, pasigis helajn polurarĝentajn lumojn. Kaj mi remis -fermante la okulojn. Iafoje pro miaj energiaj penadoj, pro la -antaŭensalto de la akvo sub mia barko, mi imagis ke rapidege antaŭen -mi iris; sed levante la kapon, ĉiam mi vidis la saman arbon, la saman -muron kontraŭ mi.</p> - -<p>Fine post multaj fortuzoj, tute ŝvita kaj ruĝa pro varmeco mi sukcesis -foriri el la urbo.</p> - -<p>La bruego de la malvarmaj banejoj, lavŝipejoj, enŝipigejoj -malpligrandiĝis. La pontoj maloftiĝis sur la bordoj plilarĝigitaj. -Kelkajn posturbajn ĝardenojn, fabrikejajn kamentubegojn nur oni vidis -de tempo al tempo. Sur la horizonto verdaj insuloj ŝajnis tremi. Tiam -konsumita de laciĝo, mi rifuĝis apud la bordo, meze de la -kankreskaĵoj tute zumaj, kaj tie, duonesveniĝinta de la suno, la -laceco, tiu multepeza varmeco kiu supreniris el akvo stelumita de -larĝaj flavaj floroj, la maljuna marlupo eksangadis el la nazo kaj -longe tio daŭris. Neniam miaj vojaĝoj havis alian finiĝon. Sed kion -vi volas! mi trovis ilin ĉarmegaj.</p> - -<p>Io terura estis la realveno, la reeniro. Kvankam mi revenis per -rapidegaj remilbatoj mi alvenis ĉiam tro malfrue, post la eliro el -lernejoj. La impreso de la tago krepuskiĝanta, la unuaj flamingoj en la -nebulo, la militaj trumpetaj sonoj por reeniri en soldatejojn, ĉio -pligrandigis miajn timojn, miajn bedaŭrojn. Mi enviis la homojn kiuj -pasis, trankvile reenirante en sian hejmon; kaj mi kuris havante mian -kapon pezan kvazaŭ ĝi estas plena je suno kaj akvo kun konkaj ronkoj<span class="pagenum">157</span> -en la oreloj, kaj jam sur mia vizaĝo la ruĝigo pro mensogo kiun mi tuj -diros.</p> - -<p>Ĉar tio estis necesa por ĉiufoje respondi al tiu terura "El kie vi -venas?" kiu atendis min ĉe la pordo. Estis tiu demando, tuj je mia -apero, kiu plej min timigis. Mi devis respondi tie, sur la sojlo, ne -atendante, ĉiam havi ian historion pretan, ion por diri, kaj tiel -mirigan, tiel mirigegan ke, pro surprizo oni forgesu demandi aliaĵojn.</p> - -<p>Tio al mi donis tempon por eniri, retrovi spiradon, kaj por tiun celon -atingi, ĉion mi estus farinta. Mi elpensis malfeliĉegojn, revoluciojn, -terurajn fariĝojn; tuta urba kvartalo kiu brulas, la fervoja ponto -elfalinte en la riveron ... Sed jen tio kion plej forte mi trovis.</p> - -<p>Tiun ĉi vesperon mi alvenis tre malfrue. Mia patrino kiu min atendis de -unu longa horo, staris supre de la ŝtuparo. "El kie vi venas," ŝi -ekkriis.</p> - -<p>Diru al mi kiaj diablaĵoj povas naskiĝi en infana kapo. Nenion mi -trovis, nenion mi preparis; tro rapide mi estis alveninta. Subite min -alvenis ideo freneza. Mi sciis ke la kara virino estis tre pia, -katolikino enradikita kiel Romanino kaj mi respondis al ŝi, spiregante -kvazaŭ pro granda eksciteco: "Ho patrineto ... se vi scius!..." "Kion -do?... Kio okazas ankoraŭ?..." "La Papo mortis." "La Papo mortis!..." -rediris la kompatinda patrino, kaj tre pala ŝi apogis sin kontraŭ la -muro. Rapide mi alpaŝis en mian ĉambron, iom timigita de mia sukceso -kaj la grandegeco de mia mensogo, tamen mi maltimis subteni ĝin ĝis -fino.</p> - -<p>Mi memoras vesperon funebran kaj kvietan, la patro kun malĝoja -seriozeco, la patrino premegita.... Mallaŭte oni parolis ĉirkaŭ la -tablo. Mi mallevis la okulojn, sed mia aventuro estis tiel forgesita pro -la ĝenerala ĉagrenego ke iu ne pensis plu pri ĝi.</p> - -<p>Ĉiu, vice, citis ian virtagon de tiu kompatinda Pio IX<sup>a</sup>; kaj iom post -iom la interparolado perdiĝis en la historio de la Papoj. Mia onklino -Rozo parolis pri Pio VII<sup>a</sup> kiun ŝi tre memoris esti vidinta, trairante -la Sudfrancujo en tiama veturilo inter ĝendarmaro. Oni memorigis la -faman scenon kun la Franca Imperiestro: "<i>Komediante</i>!... -<i>traĝediante</i>!..."</p> - -<p>Eble estis la centa fojo kiam oni rakontis tiun teruran scenon; ĉiam -per la samaj tonaĵoj, la samaj gestoj, kaj tiu neŝanĝebleco de -familiaj tradicioj kiuj, alprenitaj de la posteularo tiaj kiajn ĝi -aŭdis ilin, restas tie, infanaj kaj lokaj kiel monaĥaj historioj.</p> - -<p>Malgraŭ ĉio, iam ĝi ne ŝajnis al mi tiel interesa.</p> - -<p>Mi ĝin aŭskultis kun hipokritaj ekĝemoj, demandoj, ŝajno de malvera -intereso, kaj konstante mi diris al mi: "Morgaŭ matene, sciiĝante ke -la Papo ne mortis, ili estos tiel kontentaj ke iu ne kuraĝos min -riproĉi."</p> - -<p>Tion pensante, malgraŭ mi, miaj okuloj fermiĝis kaj mi vidis, -duondorme, blukolorajn ŝipetojn kun angulo de Saonorivero varmegigita -de la suno, kaj grandajn akvaraneajn piedegojn ĉien kurantajn kaj -sulkigantajn la vitran akvon kiel diamantaj pintoj.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-20" class="poetry" lang="eo"> -<h3>LA KVERKO KAJ LA KANO.</h3> - -<p>Fablo de La Fontaine.—Esperantigita de A. Motteau.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">En tago, kverko diris al kaneto:</span> - <span class="i0">"Vi estus prava pri naturo plendi;</span> - <span class="i0">Eĉ peza estas por vi regoleto.</span> - <span class="i4">Simpla blovo de ventet’</span> - <span class="i4">Aŭ sur lag’ aŭ sur laget’</span> - <span class="i0">Malsupren vian kapon povas sendi;</span> - <span class="i0">Dum mia supro, simil’ al Kaŭkazo,</span> - <span class="i0">Ne nur haltigas la sunradiegojn</span> - <span class="i0">Sed (se por mi prezentas sin l’ okazo)</span> - <span class="i0">Kontraŭbatalas grandajn la ventegojn.</span> - <span class="i4">Nordblovado tio ŝajnas al vi,</span> - <span class="i4">Kion mi apenaŭ sentas blovi.</span> - <span class="i0">Almenaŭ se vi kreskus sub l’ ombraĵo</span> - <span class="i0">Streĉata de mi sur la najbaraĵo,</span> - <span class="i0">Ne tiel certe tiam vi suferus:</span> - <span class="i0">Vento ŝirmilon al vi mi oferus.</span> - <span class="i0">Sed vi naskiĝas sur malseka bordo</span> - <span class="i0">Aŭ de river’, aŭ de torentmalordo,</span> - <span class="i0">Al vi maljusta ŝajnas la naturo."</span></div> -<div class="stanza"> - <span class="i0">L’ arbeto diris:—"Estas ne teruro</span> - <span class="i0">En mia sorto; nobla kamarado,</span> - <span class="i0">Bonvolu pri mi de nun zorgi ne tro.</span> - <span class="i0">Malpli ol por vi estas la ventado</span> - <span class="i0">Por mi timinda. Vento, mia mastro,</span> - <span class="i0">Min certe fleksas, sed neniam rompas:</span> - <span class="i0">Vi baldaŭ vidos ke mi vin ne trompas.</span> - <span class="i0">Jam ventoj ne kurbigis vian spinon:</span> - <span class="i4">Atendu ni la finon."</span> - <span class="i0">Ĵus kiam kano tiel paroladis,</span> - <span class="i4">Plej terura venta blovo,</span> - <span class="i4">Kiun naskis norda kavo,</span> - <span class="i0">El horizontekstremo alflugadis.</span> - <span class="i0">La kverko staras, la kanet’ kurbiĝas:</span> - <span class="i4">Ventblovego duobliĝas,</span> - <span class="i0">Atakas kverkon longe por faligi,</span> - <span class="i0">Kaj fine povas ĝin elradikigi!</span> - <span class="i0">Ĝin, kies kapo preskaŭ trafis nubojn,</span> - <span class="i0">Dum ĝi piedojn sendis en la tombojn!</span></div> -</div> -</div> - - -<div id="est2-10-21" class="article"> -<p class="pagenum">158</p> -<h3>AUTHORITATIVE TEACHING IN ESPERANTO.</h3> - - -<p>Those who teach Esperanto to English-speaking students often find -themselves called upon to <i>explain</i> certain generally-accepted modes of -expression in the international language. There is no doubt that a -student is perfectly justified in expecting, and should be encouraged to -ask for, a logical explanation and a justification of anything which his -teacher tells him is "good Esperanto." The principles and rules which -Dr. Zamenhof has given us in the <i lang="eo">Fundamento de Esperanto</i> form the -whole of the <i>essentials of the language</i>. No one is entitled to call -himself an Esperantist until he has carefully studied those few -grammatical rules and exercises, and has resolved never wilfully to -disobey them. The excellent <i lang="eo">Sintakso</i> of Dr. Paul Fruictier and the -widely read <i lang="fr">Commentaire</i> of the Marquis de Beaufront -are <i lang="eo">aprobitaj</i> by -Dr. Zamenhof, and are now generally accepted as standard works in the -Esperanto Language. There are others, of course; but he who <i>knows</i> the -three books named knows Esperanto well.</p> - -<p>But the <i lang="fr">Commentaire</i> is in French, and useful only to those who can -read French easily; the <i lang="eo">Sintakso</i> is in Esperanto, and does not treat -of Esperanto from an English point of view; and the <i lang="eo">Fundamento</i> is -merely "law-giving" and not explanatory. We need a good Commentary very -badly in England, for a very large number of our students know too -little of French to derive full advantage from the <i lang="fr">Commentaire</i>.</p> - -<p>To write and speak Esperanto really well one should have a knowledge of -French, or, failing that, should be ever on the alert for the occasional -contributions to the magazines of English commentators. Doubtless a time -will come when the English student will be as well off as the French one -for really reliable and well-written commentaries and dictionaries; at -present he must do the best he can.</p> - -<p>No student need suppose, then, that if he comes across some Esperanto -construction, even in a book which is <i lang="eo">aprobita</i>, that he is compelled -to accept it, if it appear to him to be either illogical, insufficient, -or idiomatic. He must study the books mentioned above, and then use his -critical judgment. This doctrine is not the writer’s own; it emanates -from Dr. Zamenhof himself.</p> - -<p>The English student may find, for example, the clumsy expression <i lang="eo">li -rompis al si la kruron</i>, which means to most foreigners "he broke his -leg," but which to the young English student means "he broke to him the -leg," and which is, after all, <i>idiomatic</i>. No foreign Esperantist could -misunderstand <i lang="eo">li rompis sian kruron</i>, and there is no reason whatever -why that form of expression should not be good, nay excellent, -Esperanto. <i>It is clear, and it is logical, and the best Esperanto style -is that which best fulfils these requirements.</i> The phrase <i lang="eo">kiel eble -plej baldaŭ</i> (or <i lang="eo">plej baldaŭ kiel eble</i>) at first sight looks -idiomatic, but is in reality not so. It does require explanation, -however.</p> - -<p>We are accustomed, in English, to say "as soon as possible" when we mean -"the soonest possible." Careful thought will enable anyone to arrive at -the slight difference in meaning between the two expressions. In "<i>as</i> -soon <i>as</i> possible" we use the same form of words as in an ordinary -comparison—<i>e.g.</i>, "she is <i>as</i> good <i>as</i> she is beautiful"—but we are -speaking of something in the superlative, and not in the comparative, -degree all the time. Thus <span lang="eo">"<i>tiel</i> baldaŭ <i>kiel</i> eble"</span> is not bad -Esperanto; it means literally "<i>as</i> soon <i>as</i> possible"; but whenever we -really mean "the soonest possible" we ought to write <span lang="eo">"<i>plej</i> baldaŭ -<i>kiel</i> eble."</span></p> - -<p class="far_sig sc">Martyn Westcott, F.B.E.A.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-22" class="article" lang="eo"> -<h3>VERA RAKONTETO.</h3> - -<p class="center sc">De P. Chalmers Taylor (9929).</p> - - -<p>Knabeto, kiu havis nur kvin jarojn, estis staranta apud sia patrino, kiu -faras pasteĉon. La patrino diris al li: "Zorgu, Perĉjo, ke vi ne petu -por iom da tiu ĉi pasteĉo, ĉe la noktomanĝo, ĝi estas sole por la -gevizitantoj." "Jes, patrineto mia," respondis la fileto, "mi zorgos."</p> - -<p>Je la vespero, la patro revenis de sia oficejo, la gastoj alvenis, kaj -ĉiuj sidiĝis por partopreni el la manĝaĵoj kiuj estis pretigitaj por -ili. Post la viandaĵoj, la pasteĉo aperis, kaj la fileto per avidaj -okuloj rigardadis ĝin, sed memorante la matenajn vortojn de sia -patrino, li ne kuraĝiĝis peti por iom. La patro iom post iom disdonis -la pasteĉon; fine, turnante sin al sia fileto li diris, "Perĉjo, ĉu -mi donos al vi porcion da tiu ĉi pasteĉo?"</p> - -<p>La kompatinda filo rigardis, unue la patron, poste la patrinon, -nesciante tion, kion li devas diri. La patro ree demandis, "Perĉjo, -kial vi ne respondas? Ĉu vi deziras porcion da tiu ĉi pasteĉo?"</p> - -<p>Tiam la fileto ekplorante diris, "Se vi plaĉos,—patreto,—patrineto -diris,—ke ĝi estas,—sole por la—gevizitantoj!!"</p> -</div> - - -<div id="est2-10-23" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">159</p> -<h3>DIVERSAĴOJ PRI LA ARTOJ.</h3> - -<p class="center">De Walter Dexter, R.B.A.</p> - -<p>Ke la plej granda nombro de niaj nuntempaj konstruaĵoj estas ordinaraj, -kaj eĉ vulgaraj, ne estas neigeble. Pasos multaj jaroj, eble, antaŭ la -stratoj en niaj urboj fariĝos tiel pentrindaj kiel la <i>Chester Vicoj</i>, -aŭ la domoj de la negocistoj, kiuj staras laŭborde de la <i>Amsterdam</i> -kanaloj. Ĝis tia tempo alvenos, ni devas fari ĉion kion ni povas, por -montri al aliaj homoj la belecojn de la konstruaĵoj mezepokaj, kaj de -la <i>Renaskiĝo</i>, kaj tiel ni helpos fari amason de opinio publika, kiu -ne volos permesi ke oni detruu tiujn memorigojn de tempo pli pentrinda -ol la nia.</p> - -<p>Estus bone, en multe da ekzemploj por la urbkonsilantaroj (konsilata de -komitatoj de lokaj historiskribantoj, artistoj, arĥeologiantoj kaj -aliaj kapabluloj) aĉeti la malnovajn konstruaĵojn kiuj staras interne -de la urbaj limoj. Jam tiaj konstruaĵoj estas la solaj vizitindaĵoj -por la tuta mondo, kiujn havas multe da malgrandaj urboj. Kaj, en la -venontaj tagoj, "la viro sur la strato" lernos ami la artajn -arĥitekturaĵojn kiuj estis produktataj de liaj praavoj, kaj ne restos -kontenta ĝis lia propra domo ankaŭ estas interesa kaj bela.</p> - -<hr class="short" /> - -<p>S<sup>ro</sup> Harry Quilter diras, en sia ensorĉa verko <i>Sententiæ -Artis</i>:—"Granda lernejo de pentrarto estas neebla en la nuntempo, -esceptinte ke ni povos aliigi, <i>unue</i>, la spiritajn kutimojn de la -artistoj, <i>due</i>, la spiritajn kutimojn de la societo, <i>trie</i>, esceptinte -ke ni povos provizi la popolon kun instinkto kiun ili ne posedas, -<i>kvare</i>, esceptinte ke ni povos ŝanĝi la kondiĉojn de la moderna -vivo."</p> - -<hr class="short" /> - -<p>Skizanta en la "lando de Nelson" mi estas surprizita je la beleco kaj -diverseco de la pejzaĝo apud la marbordo, inter <i>Hunstanton</i> kaj -<i>Cromer</i>. Al multaj homoj <i>Norfolk</i> estas sinonima kun plateco, sed ĝia -norda bordo estas tute neplata. Inter la imposa perpendikulara -markrutaĵo de Hunstanton kun siaj multkolora tavoloj, kaj la -verdvestitaj montetoj de Cromer estas vastaj regionoj de sablo, kaj -ŝlimaj platoj kuŝantaj je la piedoj de malgrandaj montetoj. Tie ĉi -kaj tie estas ĉarmaj malnovaj urbetoj kaj vilaĝoj—memorigoj de la -marhavenoj kiuj franĝis la bordon en la estinta tempo.</p> - -<p>Burnham-Thorpe, la naskiĝloko de nia plej granda admiralo, estas lokata -en valo ĉirkaŭ ses mejloj for de la marbordo. La tradicio diras ke ĝi -foje estis haveno, kaj loko estas montrata al vizitantoj kie, oni diras, -ŝipoj ricevis kaj senŝarĝis siajn ŝarĝojn je la urba bordmarŝejo. -Sed, nuntempe, Burnham-Thorpe estas vilaĝo kvieta kaj stranga, kie la -kredo en sorĉo tamen daŭriĝis, kaj kies loĝantoj nomas la loĝantojn -de vilaĝoj apudaj—"alilanduloj!"</p> -</div> - - -<div id="est2-10-24" class="poetry" lang="eo"> -<h3 class="poem-header">NEĜA SUPRO.</h3> - -<p>El Leconte de Lisle, Derniers Poemes (Le Piton des Neiges).</p> - -<p>Verso kvinakcenta, dekunusilaba.</p> - - -<div class="verse"> -<div class="stanza"> - <span class="i0">De l’ oriento mondon lumo vekas;</span> - <span class="i0">Je disiĝantaj fajraj garboj strekas</span> - <span class="i0">L’ aeron klaran. Supre, altaĵaro</span> - <span class="i0">Per neĝ’ kovrita hele lumas; maro,</span> - <span class="i0">Malsupre, kuŝas, kvazaŭ kurbiĝinte,</span> - <span class="i0">Kun la senfina spaco kuniĝinte.</span> - <span class="i0">Simile ambaŭ ora je rivero,</span> - <span class="i0">Senlime fluas blua en aero.</span> - <span class="i0">Ĉe l’ okcidento nebuleg’ foriĝas;</span> - <span class="i0">Arĝenta stelo kiel larm’ ruliĝas</span> - <span class="i0">El la okuloj noktaj elirante,</span> - <span class="i0">Tremetas super akvoj pendiĝante.</span> - <span class="i0">L’ antikva Supro, reĝo de l’ montaro,</span> - <span class="i0">Ĉiela gasto, mastro de l’ akvaro,</span> - <span class="i0">Krutegajn flankojn alte malkaŝante</span> - <span class="i0">Senmove staras, tempon malŝatante.</span> - <span class="i0">Ĝi silentegas, kiam ektagiĝas:</span> - <span class="i0">Pepantaj birdoj tie ne aŭdiĝas,</span> - <span class="i0">Neniam blovas sur ĝi la ventetoj</span> - <span class="i0">Parfumaj, kiuj flirtas en valetoj,</span> - <span class="i0">Nek murmuradas maro, karesante</span> - <span class="i0">Koralajn rifojn, kvazaŭ revadante.</span> - <span class="i0">Ĝi, nesciante teran la bruadon,</span> - <span class="i0">Nenion nian, homan nek vivadon,</span> - <span class="i0">L’ eternan vekon sole rigardadas,</span> - <span class="i0">Je neĝ’ vestita Sunon atendadas.</span></div> -</div> -<p class="near_sig sc">J. Parisot.</p> -</div> - - -<div id="est2-10-25" class="article" lang="eo"> -<p class="pagenum">160</p> -<h3>KAMPARAJ AMUZAĴOJ.</h3> - -<p class="center">Originale verkita de F. A. Meigh.</p> - - -<p>Ofte estas enigme je multaj homoj kiel obteni monon por bonfaradaj -celoj, sed la vikaro de malgranda Angla vilaĝo elpensis sukcesan -metodon antaŭ ne longe. La preĝejo bezonis renovigon, kaj la -malgrandaj monaj kolektadoj kiujn oni semajne kolektis ne sufiĉis pagi -por la necesaj riparaĵoj. Post multa pensado li decidis organizi -teo-manĝon kaj sportojn en kampo pruntedonita je la okazo de farma -mastro, kaj demandi po unu ŝilingo por ĉiu persono kiu eniris.</p> - -<p>Anoncoj laŭe estis alsenditaj al la proksimaj vilaĝoj kaj urbetoj, kaj -la premioj kiujn oni oferis al la gajnistoj de la sportoj altiris -grandan amason da homoj.</p> - -<p>Frue je la nomita tago kelkaj virinoj sin okupis tranĉi kukojn kaj -buteritan panon, ĝis ŝajnis ke ili havis sufiĉan nutraĵon -kontraŭstari dekdumonatan sieĝon. Sed kelkaj el la gastoj ŝajnis -posedi nesatigeblan apetiton kaj peceto post peceto da kuko malaperiĝis -kvazaŭ magie; dum la tasoj da teo estis trinkataj ne malpli rapide.</p> - -<p>Iu rimarkis ke eble kelkaj el la viroj ne estis matenmanĝintaj, sed -alia voĉo ridinde respondis "Ne! kaj mi pensas ke ili ankaŭ ne bezonos -matenmanĝon morgaŭ."</p> - -<p>Ĉiu estis tre bonhumora kaj multa gajeco okazis kiam kelkaj malbonemaj -junuloj subite duonlevigis la finon de benko sur kiu (ĉe la alia fino) -sidis dika farma mastro kaj lia edzino. Tiu ĉi malfeliĉa paro ekrulis -teren, kaj ne trovante la epizodon tiel ridinda kiel la -ĉirkaŭstarantoj tuj komencis riproĉi unu la alian por la okazo. -Suprenrigardante la farma mastro subite ekvidis la verajn kulpulojn kaj -penis ilin kapti, sed lia dikeco malfeliĉe malhelpis lian progreson kaj -li baldaŭ revenis ruĝavizaĝa kaj senspira, sed samtempe promesante -estontan venĝon al la ofendintoj.</p> - -<p>Post mallonga tempo la sportoj komencis kaj la manĝantoj baldaŭ -forlasis la te-tablojn. El la konkuroj por geknaboj inter la aĝoj de -dekdu kaj dekkvar jaroj estis la jena.</p> - -<p>Oni alligis ŝnuregon al du arboj kaj pendante de ĝi estis fadenoj kun -bunoj je la finoj. Tiam geinfanoj kun la manoj kunligitaj malantaŭe -staris apude kaj je signalo ili devis komenci manĝi la bunojn. Sed tiu -ĉi ŝajnis esti malfacila tasko ĉar la malplej movado de la ŝnurego -balancigis kaj saltigis la bunojn kaj la infanoj ilin sekvantaj -malfermbuŝe ne povis ilin mordi. Anstataŭ, la bunoj frotadis la -vizaĝojn kaj surmetis multe da sukero kaj glueco sur la vangoj. Subite -unu buno falis teren kaj la konkuranto genufleksante, faris multan -progreson mordante kaj englutante pecegojn kiel malsata hundo. Sed la -ridado de la rigardantoj infektiĝis, ĝis eĉ la geknaboj mem apenaŭ -povis manĝi.</p> - -<p>Tamen la knabo kiu manĝis genuflekse finiĝis unue sed juĝante per la -vizaĝo li ne estis gajninta la premion sen iom da nekonveneco al si -mem. Post du-tri kuroj por la malgrandaj geknaboj unu sekvis por la -edzinoj (junaj aŭ maljunaj) kiu estis vere amuziga.</p> - -<p>Oni desegnis grandan rondon sur la tero sur kiu staris la edzinoj -(blindigitaj bandaĝe per naztukoj). Meze de rondo estis viro, kaj kiu -ajn marŝis tien kaj lin tuŝis unue estis la gajnistino.</p> - -<p>Antaŭ ol ekiri ĉiu virino devis sin turniĝi unufoje kaj tiu ĉi tiel -konfuzigis kelkajn ke ili vagis ĉie.</p> - -<p>Post mallonga tempo la viro estis tuŝita de unu el la edzinoj, tiam -alia kaj alia ĝis baldaŭ li ŝajnis kompatindan objekton. Kvin virinoj -lin tenis kvazaŭ iliaj vivoj dependis sur la ago. Li estis preskaŭ -senvestigita de sia vesto kaj ne povis movi. Ĉiu virino kredante ke ŝi -estis la unua alvokis ĝojege al ŝiaj amikoj.</p> - -<p>Sinjoro kiu malatente tro proksime marŝis al tiu ĉi interesa vidaĵo -subite ĉirkaŭpreniĝis ĉirkaŭ la kolo de virino kaj malgraŭ la -ripetadaj certigoj ke li ne estis la prava viro ŝi daŭris lin teni -ĝis per rapida movo li forkuris.</p> - -<p>El aliaj eroj sur la programo estis "Barela Kuro."</p> - -<p>La bareloj estis tre malgrandaj kaj oni devis ilin ruli 300 futojn per -la manoj. Ĉiuj la viroj komencis vice sed la bareloj nemanregiĝis kaj -malrekte ruliĝis. Jen ili kune ruliĝis pinĉante multajn fingrojn kaj -jen ili ruliĝis kontraŭ la kruroj de viro faligante lin teren. Sed -kiam tere, viro ne havis baldaŭ la okazon sin releviĝi ĉar tiuj kiuj -estis malantaŭ ankaŭ falis sur lin kaj viroj kaj bareloj tre -konfuziĝis.</p> - -<p>Post la daŭrigo de tiuj ĉi viglaj okazoj dum kelkaj horoj la dancarto -komencis.</p> - -<p>Oni ne ofte kreditas homojn je timemo sed mi rimarkis ke kelkaj kamparaj -junuloj kune dancis ĉar ili estis tro timemaj por inviti la -fraŭlinojn. Ĉiu persono dancis malsimile. Iuj sin turniĝis rapide -kiel "teetotum" aliaj sin movis kun la gracio de la minueto. Iuj dancis -sur la tero sed multaj ŝajnis paŝi pleje sur la piedfingroj de iliaj -kunuloj!!</p> - -<p>Ĉiu zorgo forgesiĝis kaj eĉ la maljunuloj penis remontri la -facilmovojn de juneco. Sed ĉio finiĝas kaj antaŭ ol la amaso disiris -ili donis tri korajn aplaŭdegojn por la vikaro kiu estis tiom farinta.</p> -</div> -</body> -</html> |