diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-14 20:07:37 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-14 20:07:37 -0700 |
| commit | fc0e71acc76a8af54f9c1236e63c8a647f87b289 (patch) | |
| tree | c424f67a9052e1cee6a09599ae363755885786e0 | |
| -rw-r--r-- | .gitattributes | 3 | ||||
| -rw-r--r-- | 37279-0.txt | 8934 | ||||
| -rw-r--r-- | 37279-0.zip | bin | 0 -> 81630 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37279-8.txt | 8934 | ||||
| -rw-r--r-- | 37279-8.zip | bin | 0 -> 81158 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37279-h.zip | bin | 0 -> 115479 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37279-h/37279-h.htm | 12789 | ||||
| -rw-r--r-- | 37279-h/images/devizo1.png | bin | 0 -> 12204 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37279-h/images/gtb2.png | bin | 0 -> 172 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37279-h/images/gtb5.png | bin | 0 -> 296 bytes | |||
| -rw-r--r-- | LICENSE.txt | 11 | ||||
| -rw-r--r-- | README.md | 2 |
12 files changed, 30673 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes new file mode 100644 index 0000000..6833f05 --- /dev/null +++ b/.gitattributes @@ -0,0 +1,3 @@ +* text=auto +*.txt text +*.md text diff --git a/37279-0.txt b/37279-0.txt new file mode 100644 index 0000000..330133c --- /dev/null +++ b/37279-0.txt @@ -0,0 +1,8934 @@ +The Project Gutenberg EBook of Hamleto, by William Shakespeare + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Hamleto + Reghido de Danujo + +Author: William Shakespeare + +Translator: L. L. Zamenhof + +Release Date: August 31, 2011 [EBook #37279] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HAMLETO *** + + + + +Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online +Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) + + + + + + +Kolekto Esperanta Aprobita de D-o Zamenhof + + +W. SHAKESPEARE + +HAMLETO + +REĜIDO DE DANUJO + + +TRAGEDIO EN KVIN AKTOJ + +TRADUKIS + +L. ZAMENHOF + + +KVARA ELDONO + + +FRANCUJO.--HACHETTE ET Cie, _PARIS_. + + ANGLUJO.--«REVIEW of REVIEWS», _LONDON_. + DANUJO.--ANDR.-FRED. HÖST & SÖN, _KJOBENHAVN_. + GERMANUJO.--MOLLER & BOREL, _BERLIN_. + HISPANUJO.--J. ESPASA, _BARCELONA_. + ITALUJO.--RAFFAELLO GIUSTI, _LIVORNO_. + POLUJO.--M. ARCT, _WARSZAWA_. + SVEDUJO.--ESPERANTO FÖRENING, _STOCKHOLM_. + + + +PERSONOJ: + + Klaŭdio, reĝo de Danujo. + Hamleto, filo de la estinta kaj nevo de la nuna reĝo. + Gertrudo, reĝino de Danujo, patrino de Hamleto. + Polonio, eminenta kortegano. + Ofelio, filino de Polonio. + Horacio, amiko de Hamleto. + Laerto, filo de Polonio. + Voltimand } + Kornelio } + Rosenkranz } korteganoj. + Güldenstern } + Osrik } + Pastro. + Marcello } + Bernardo } oficiroj. + Francisko, soldato. + Reinhold, servanto de Polonio. + Fortinbras, reĝido de Norvegujo. + La spirito de la patro de Hamleto. + Kapitano. + Nobelo. + Ambasadoro. + Aktoroj. + Servanto. + +Sinjoroj kaj sinjorinoj de la kortego, oficiroj, soldatoj, ŝipanoj, +tombistoj, kurieroj kaj popolanoj. + +La agado havas lokon en Elsinoro. + + + + +HAMLETO + +REĜIDO DE DANUJO + + + + +AKTO I + + +SCENO I + +Teraso antaŭ la palaco. Francisko staras sur la posteno; Bernardo venas. + +BERNARDO + + He! Kiu? + +FRANCISKO + + Halt'! Respondu: kiu iras? + +BERNARDO + + La reĝo vivu! + +FRANCISKO + + Ĉu Bernardo? + +BERNARDO + + Jes! + +FRANCISKO + + Vi akurate venis al la servo! + +BERNARDO + + Dekdua horo sonis. Iru dormi. + +FRANCISKO + + Mi dankas. La malvarmo estas tranĉa, + Kaj mi min sentas nun ne tute bone. + +BERNARDO + + Ĉu ĉio estis orda kaj trankvila? + +FRANCISKO + + Eĉ mus' ne preterkuris. + +BERNARDO + + Bonan nokton! + Se vidos vi Marcellon, Horacion, + Kolegojn miajn, rapidigu ilin! + +FRANCISKO + + Jen, ŝajnas, ili. Haltu! Kiu iras? + +(Horacio kaj Marcello venas.) + +HORACIO + + Amikoj de la lando. + +MARCELLO + + Kaj de l' reĝo. + +FRANCISKO + + Nu, bonan nokton! + +MARCELLO + + Bonan al vi dormon! + Vin kiu anstataŭas nun? + +FRANCISKO + + Bernardo. + Li gardas nun. Adiaŭ! (Foriras.) + +MARCELLO + + He! Bernardo! + +BERNARDO + + Ĉu Horacio? + +HORACIO + + Peco de li mem. + +BERNARDO + + Salut' al vi, Marcello, Horacio! + +HORACIO + + Ĉu la apero nun denove venis? + +BERNARDO + + Nenion vidis mi. + +MARCELLO + + Jen Horacio + Parolas, ke ĝi estas nur imago, + Ne kredas li pri la fantom' terura, + Kiun ni vidis jam la duan fojon. + Kaj tial mi lin tien ĉi invitis, + Ke li kun ni maldormu nunan nokton + Kaj, kiam la fantomo reaperos, + Li vidu kaj kun la fantom' parolu. + +HORACIO + + He, babilaĵo! Kredu, ĝi ne venos. + +BERNARDO + + Sidiĝu do, kaj provos mi denove + Ataki per rakont' orelon vian, + Ke ĝi forĵetu sian obstinecon + Kaj kredu, kion ni du fojojn vidis. + +HORACIO + + Nu, mi konsentas. Bone, ni sidiĝu, + Kaj vi rakontu. + +BERNARDO + + En la lasta nokto, + En la momento, kiam tiu stelo + Tre luma, kiun vidas vi, en sia + Kurado trans arkaĵo la ĉiela + En tiu sama loko, kiel nun, + Troviĝis, tiam ni--mi kaj Marcello-- + Ekvidis... + +MARCELLO + + Haltu! Jen ĝi mem aperas! + +(Montras sin spirito en armaĵo.) + +BERNARDO + + Li mem, li mem, mortinta nia reĝo! + +MARCELLO (al Horacio) + + Vi estas instruita, Horacio, + Parolu vi kun li! + +BERNARDO + + Ĉu ne simila + Li estas al la reĝo? Diru mem! + +HORACIO + + Jes, jes! Li mem! Mi miras, timas, tremas. + +BERNARDO + + Li volas, ke kun li oni parolu. + +MARCELLO + + Parolu, Horacio! + +HORACIO (al la spirito). + + Kiu estas + Vi, kiu vagas en la nokta horo + En la majesta nobla eksteraĵo + De la mortinta reĝo de Danujo? + Mi vin petegas per ĉielo: diru! + +MARCELLO + + Li estas ofendita. + +BERNARDO + + Li foriras. + +HORACIO + + En nomo de ĉielo! Restu! Diru! + +(La spirito foriras.) + +MARCELLO + + Li iris for, respondi li ne volis. + +BERNARDO + + Ha, Horacio, kio al vi estas? + Vi estas pala, tremas? Ĉu ne pli, + Ol sonĝo estas tiu ĉi apero? + +HORACIO + + Per Dio! Mi ne povus tion kredi, + Se mi ne vidus ĝin per miaj propraj + Okuloj. + +MARCELLO + + Ne simila al la reĝo? + +HORACIO + + Ne malpli multe, ol vi al vi mem. + Jes, ĝuste tian portis li armaĵon + En la batalo kontraŭ la Norvegoj, + Li ĝuste tian vidon havis, kiam + Li en kolero sian pezan glavon + En la glacion batis. Strange! + +MARCELLO + + Tiel + Li jam du fojojn kun minaca vido + Aperis antaŭ ni en sama horo. + +HORACIO + + Ne povas mi precize ĝin klarigi; + Sed la apero, kiom mi komprenas, + Al nia land' malbonon antaŭdiras. + +MARCELLO + + Ĉu ne militon? Ĉu vi scias, kial + Nun gardoj ĉie staras, pafilegoj + Nun estas pretigataj ĉiam novaj, + El l' eksterlando venas bataliloj, + Rapide ŝipoj estas konstruataj + En granda nombro, kaj eĉ en dimanĉoj + Ne ĉesas la prepara laborado? + El kia kaŭzo tiu rapidado + Kaj laborad' en tago kaj en nokto? + Ĉu povas iu diri? + +HORACIO + + Jes, mi povas,-- + Almenaŭ tiom, kiom mi ĝin aŭdis. + La lasta reĝo, kies la figuro + Ĵus antaŭ ni aperis, estis iam + Vokita--vi ĝin scias--al batalo + De la Norvega reĝo Fortinbras. + Hamleto, nia brava, glora reĝo, + En la batalo venkis Fortinbrason. + Laŭ la kontrakto antaŭsigelita + Kaj sankciita de la rajt' kaj moro + Post morto de l' venkita Fortinbras + La tuta lando de l' venkita reĝo + Transiris en posedon de l' venkinto. + Se la venkinto estus Fortinbras, + Al li transiri devus nia lando. + Sed nun la juna fil' de Fortinbras, + Kuraĝigita eble per la morto + De nia reĝo, amasigis aron + Da kuraĝuloj kaj aventuristoj + Por entrepreno, kiun nia regno + Komprenas bone; lia celo estas: + Per forta mano de la bataliloj + Elŝiri nun el nia man' la landon, + Perditan per batal' de lia patro. + Kaj tio, kiel ŝajnas, estas kaŭzo + De niaj prepariĝoj kaj gardado + Kaj laborado en la tuta lando. + +BERNARDO + + Mi pensas ankaŭ, ke la kaŭzo estas + Nun tio ĉi. Pro tio ankaŭ certe + Nun vizitadas nokte nian gardon + Terura la fantomo en armaĵo + De l' reĝo, kiu kaŭzis la militon. + +HORACIO + + Ne! Mi alion timas de l' fantomo! + En la plej glora temp' de l' granda Romo, + Ĵus antaŭ la pereo de Cezaro, + Mortintoj sin ellevis el la tomboj. + Kaj promenadis tra la urbaj stratoj; + Kaj steloj kun teruraj fajraj vostoj, + Kaj sanga roso, makulita suno, + Mallumigita luno,--ĉio tio + Aperis tiam kiel antaŭsignoj + De granda malfeliĉo. Tiel ofte + Antaŭ la veno de renversoj grandaj + Sin montras strangaj teruraj signoj + En la naturo. Al ni ankaŭ certe + Nun la ĉielo sendas tian signon... + +(La spirito denove aperas.) + +HORACIO + + Sed ha! denove li aperas! Nepre + Mi nun kun li parolos, se eĉ morto + Al mi per ĝi minacos! Halt', fantomo! + Se voĉon vi posedas kaj parolon,-- + Parolu! Se per ia bona faro + Al vi trankvilon povas mi alporti,-- + Parolu! Se danĝero al la lando + Minacas kaj ankoraŭ estas eblo + La landon antaŭsavi,--ho, parolu! + Kaj se en via vivo vi kolektis + Trezorojn kaj enfosis en la teron + Kaj nun pro ili vagas en la noktoj,-- + Parolu! Diru! Restu kaj respondu! (Koko krias). + Haltigu ĝin, Marcello! Ĝi foriras! + +MARCELLO + + Ĉu piki lin per mia halebardo? + +HORACIO + + Jes, piku lin, se li ne volas stari! + +BERNARDO + + Jen ĝi! + +HORACIO + + Jen ĝi! Ho, halt'! + +MARCELLO + + Ha, ĝi foriris! + +(La spirito foriras). + + Ni lin ofendas! Kontraŭ majesteco + Ni venas kun sovaĝa atakado! + Kiel aer' li estas nevundebla, + Kaj nia atakado estas vana! + +BERNARDO + + Li volis jam paroli, sed la koko + Ekkriis. + +HORACIO + + Kaj subite li ektremis, + Simile al estaĵo pekoplena + Ĉe krio de teruro. Oni diras, + La koko, trumpetisto de l' mateno, + Per sia laŭta, forta, hela voĉo + El dormo vekas dion de la tago, + Kaj laŭ la krio de la koko tuj + El akvo, fajro, tero kaj aero + Spirito ĉiu, kie ajn li vagas, + Rapidas hejmen; la fantomo pruvis + Al ni, ke tio estas ne malvero. + +MARCELLO + + Li malaperis ĉe la koka krio. + Mi aŭdis, ke en nokto Kristonaska, + En kiu sur la teron venas Kristo, + La koko krias tra la tuta nokto: + Kaj ne kuraĝas tiam la spiritoj + Sin montri, kaj la nokto estas pura, + La steloj ne minacas, la koboldoj + Sin kaŝas kaj la sorĉistinoj dormas: + Ĉar tiel sankta estas tiu nokto. + +HORACIO + + Mi ankaŭ aŭdis, kaj mi iom kredas. + Sed vidu, la mateno purpurvesta + Leviĝas sur la roson de l' monteto: + Ni povas jam forlasi la postenon, + Kaj mi konsilas: tion, kion vidis + Ni en la nokto, ni rakontu ĉion + Al la Hamleto juna; ĉar mi ĵuras, + Ke la spirito, por ni tiel muta, + Al li parolos. Ĉu konsentas vi, + Ke ni al li raportu, kiel amo + Kaj ŝuldo al ni fari ĝin ordonas! + +MARCELLO + + Mi petas vin, ni faru ĝin! Mi scias, + En kia loko ni lin certe trovos. (Ĉiuj foriras). + + +SCENO II + +Salono en la palaco. La reĝo, la reĝino, Hamleto, Polonio, Laerto, +Voltimand, Kornelio, Korteganoj eniras. + +REĜO + + Ankoraŭ freŝa estas la memoro + Pri l' morto de la kara nia frato, + Al nia kor' konvenus nun funebri, + Kaj kvazaŭ unu frunto de malĝojo + La tuta regno devus nun sulkiĝi: + Sed tamen la prudento necesigas + Nin venki la naturon; kun malĝojo + Pri la mortinto ni decidis ligi + Memoron pri ni mem kaj pri la regno. + Kaj tial ni kun ĝojo depremita, + Per unu el l' okuloj plezurante + Kaj per la dua larmojn verŝegante, + Kun ĝoj' funebra, plor' edziĝofesta, + Pesante juste ĝojon kun doloro, + Edziĝis kun l' edzin' de nia frato, + Kun la reĝino nia kaj vidvino, + Heredantino de la glora regno. + Obeis ni per tio ĉi al via + Konsilo tre prudenta kaj libera. + Akceptu nian dankon kaj saluton! + Kaj nun transiru ni al la aferoj. + Vi scias, ke la juna Fortinbras, + Ne respektante dece nian indon, + Pensante eble nun, ke per la morto + De nia kara frato renversiĝis + La ordo kaj la fort' en nia lando,-- + Ekpensis, ke li estas pli potenca + Kaj ekturmentis nin per la postulo + Redoni nun al li la tutan landon, + Perditan de mortinta lia patro + Laŭ plena rajt' al glora nia frato. + Ni tial vin kunvokis nun. Aŭskultu + Decidon nian: Jen ni skribis skribon + Al l' onklo de la juna Fortinbras-- + Malforta kaj malsana en la lito, + L' intencon de la nevo li ne scias-- + Ni skribis, ke retenu li la nevon + De liaj krimaj, arogantaj agoj, + Ĉar ĉiuj prepariĝoj ja fariĝas + En lia propra lando kaj popolo. + Vin, bravaj Voltimand kaj Kornelio, + Ni sendas kun la skribo kaj saluto + Al la maljuna estro de l' norvegoj. + Sed ne ricevas vi la rajton trakti + Kun la norvego pli, ol en mezuro + De tio, kion ĵus ni al vi diris. + Adiaŭ, kaj per rapideco montru + Al ni fervoron vian! + +KORNELIO kaj VOLTIMAND. + + Kredu, reĝo, + Fidele ni plenumos la ordonon. + +REĜO + + Ne dubas ni pri ĝi. Feliĉan vojon! + +(Voltimand kaj Kornelio foriras.) + + Kaj nun, Laerto, al l' afero via! + Vi diris, ke vi peti ion volas! + Pri kio ajn prudenta vi al ni + Parolos, viaj vortoj ne perdiĝos. + Volonte ni plenumos vian peton. + Ne pli obea estas kap' al koro, + Ne pli servema mano al la buŝo, + Ol la Danuja tron' al via patro. + Sciigu nin pri la deziro via. + +LAERTO + + Mi petas vin, permesu al mi, reĝo, + Reiri nun Francujon. Mi volonte + El tie venis tien ĉi, por fari + La servon mian ĉe l' kronado via; + Sed nun, jam plenuminte mian ŝuldon, + Sopiras mi denove al Francujo, + Kaj nun de vi permeson mi petegas. + +REĜO + + Ĉu via patro ĝin permesas? Kion + Al tio diras Polonio? + +POLONIO + + Reĝo! + Li eldevigis la permeson mian + Per ne ĉesanta ripetado, tiel, + Ke fine mi al lia peto donis + Sigelon mian. Nun por li mi petas + Permeson vian, via reĝo moŝto. + +REĜO + + Mi liberigas vin. Nun via tempo + Libere estas al dispono via.-- + Kaj nun al vi mi turnas min, Hamleto, + Vi, kara nevo, kara filo mia! + +HAMLETO (flanken). + + Sed certe tute fremda per la koro! + +REĜO + + Ankoraŭ ĉiam nuboj sur la frunto? + +HAMLETO + + Ho, ne! Mi staras ja antaŭ la suno! + +REĜINO + + Forĵetu la doloron, kara filo, + Amikan frunton montru al la reĝo. + Ne serĉu kun palpebroj mallevitaj + Eterne vian patron en la polvo. + Vi scias ja: la leĝoj de l' naturo + Ne estas refareblaj! Kio vivas, + Necese devas iam morti. Vivo + Eterna post la tombo nur ekzistas. + +HAMLETO + + Ho, jes, reĝino, ĉiuj devas morti. + +REĜINO + + Nu kial do la morto de la patro + Al vi ekŝajnis tiel eksterorda? + +HAMLETO + + Ekŝajnis? Ne, ĝi estas, ho, patrino. + Ne mia nigra vesto, nek la ĝemoj, + Nek la okuloj plenaj de larmaro, + Nek la funebra vido de l' vizaĝo, + Nek ĉiuj moroj de senkonsoleco + Min vere montras. Ĉio estas ŝajno. + Funebron estas tre facile ludi. + L' efektivaĵon portas mi interne; + Eksteraj gestoj estas ja nur vestoj. + +REĜO + + Tre bela kaj laŭdinda estas via + Malĝojo pri la patro la mortinta. + Sed sciu, ankaŭ via patro perdis + La patron sian, tiu--ankaŭ sian. + La filo, laŭ la ŝuldo de infano, + Funebri devas kelkan tempon. Tamen + Obstine kaj sen ia fino plendi,-- + Agado tia estas granda peko + Kaj tute ne konvenas al la viro. + Ribel' ĝi estas kontraŭ la ĉielo, + Signo de kor' sovaĝa kaj senbrida, + De kapo nematura kaj malforta. + Pri kio ĉiu scias, ke fariĝi + Ĝi devis; kio estas tute simpla, + Plej ordinara fakto en la mondo: + Pro kia kaŭzo tion ĉi obstine + Alpreni al la koro? Fi, ĝi estas + Pekado kontraŭ Dio kaj naturo, + Pekado kontraŭ la mortinto mem; + Malsaĝo antaŭ pura la prudento, + Kiu predikas: «patroj devas morti», + Kaj kiu ĉiam, de l' mortint' unua + Ĝis nuna tempo, diras kaj ripetas: + «Ĝi devas tiel esti!»--Mi vin petas, + Forĵetu la doloron la sencelan + Kaj vidu patron en persono nia; + La mondo sciu, ke al nia trono + Vi estas la sendube plej proksima, + Kaj, kiel plej amanta el la patroj, + Mi portas por vi amon plej varmegan + En mia koro. Ke vi nun reiru + Al la lernejo alta Vittenberga, + Ni tion ne dezirus; ni vin petas, + Vi restu apud ni, amata nevo, + Unua kortegano, kara filo. + +REĜINO + + Vi ne rifuzu al patrino via: + Mi petas vin, Hamleto, restu hejme. + +HAMLETO + + Al vi obei estas mia ŝuldo. + +REĜO + + Jen tio estas bele respondita. + Mi ĝojas, ke vi restas. Nun, reĝino, + La propravola cedo de Hamleto + Plenigas mian koron je plezuro; + Kaj tial ni aranĝos nun festenon, + Kaj kune kun la sono de l' pokaloj + La pafilegoj tondru; ĉiun fojon, + Kiam la reĝo levos la pokalon, + De l' tero tondro iru al ĉielo, + Tra l' mondo ĝojon disportante.--Venu! + +(La reĝo, reĝino, Laerto kaj korteganoj foriras). + +HAMLETO + + Ho, kial ne fandiĝas homa korpo, + Ne disflugiĝas kiel polv' en vento! + Sin mem mortigi kial malpermesis + La Plejpotenca! Dio mia granda! + Ho, kiel bestaj kaj abomenindaj + Aperas ĉiuj agoj de la mondo! + Fi, fi! Ĝardeno plena de venenaj + Malbelaj herboj, ĉie senescepte! + Apenaŭ pasis du monatoj! Ne! + Nur ses semajnoj! Tia granda homo! + Se lin kompari kun la nuna reĝo, + Li estis Apolono ĉe Satiro! + Kaj tiel amis li patrinon mian, + Ke al la vento eĉ li ne permesis + Vizaĝon ŝian tuŝi! Ho, ĉielo! + Ho tero! Ĉu forgesi estas eble? + Kaj ŝi ja lin pasie tiel amis! + Kaj tamen nun post kelke da semajnoj... + Pri tio mi ne volas eĉ ekpensi! + Malforto! via nom' estas: virino! + Monato! Ŝi ankoraŭ ne eluzis + La ŝuojn, kiujn portis ŝi, irante + Funebre post la ĉerk' de mia patro, + Verŝante larmojn kvazaŭ per riveroj. + Ho Dio mia! Besto senprudenta + Malĝojus ja pli longe! Nun edzino + De mia onklo, frat' de mia patro, + Sed ne simila pli al mia patro, + Ol mi al Herkuleso! Nur monato! + La signoj de mensogaj ŝiaj larmoj + Ankoraŭ de l' vizaĝ' ne malaperis,-- + Ŝi estas jam edzino de alia! + Ho, malbenita rapideco flugi + En kriman liton, liton de adulto! + Ne bonon ĝi alportos! Tamen krevu + Kor' mia, sed silentu mia buŝo! + +(Horacio, Bernardo kaj Marcello venas.) + +HORACIO + + Salut' al la reĝido! + +HAMLETO + + Ha, mi ĝojas + Vin vidi! Se memoro min ne trompas, + Vi estas Horacio? + +HORACIO + + Jes, reĝido. + Kaj ĉiam tute preta al vi servi. + +HAMLETO + + Ne nomu min «reĝido», sed «amiko». + Sed kial vi forlasis Vittenbergon? + +(Al Marcello) + + Marcello? + +MARCELLO + + Jes, reĝido. + +HAMLETO + + Mi tre ĝojas + Revidi vin. + (Al Horacio) Sed diru serioze, + Por kio vi forlasis Vittenbergon? + +HORACIO + + De maldiligenteco, ho, reĝido. + +HAMLETO + + Al malamiko via ne permesus + Mi tion diri, kaj vi vane penas + Kredigi min, ke tio estas vero. + Mi scias, vi ne amas sen laboro + Vagadi. Kion tie ĉi vi faras? + Ĉu trinki vi ankoraŭ volas lerni? + +HORACIO + + Mi alveturis al la enterigo + De via patro. + +HAMLETO + + Ha, ne moku min, + Kolego; diru, ke vi alveturis + Al fest' edziĝa de patrino mia! + +HORACIO + + Jes, vero, princ', la dua baldaŭ sekvis + Post la unua. + +HAMLETO + + Vidu, mia kara,-- + Afero simpla de ekonomio: + De l' fest' funebra restis multaj manĝoj,-- + Por ke la manĝoj vane ne pereu, + Edziĝon fari oni nun rapidis. + Ho, pli volonte mi en la infero + Renkontus malamikon plej malbonan, + Ol tagon tiun ĉi alvivi! ŝajnas + Al mi, ke mi la patron mian vidas... + +HORACIO + + Ha, kie? + +HAMLETO + + En l' okuloj de l' animo. + +HORACIO + + Mi konis lin, li estis brava reĝo. + +HAMLETO + + Li estis homo en plej pura senco. + Al li similan ni neniam vidos. + +HORACIO + + Reĝido, al mi ŝajnas, ke mi vidis + Lin en la lasta nokto. + +HAMLETO + + Vidis? Kiun? + +HORACIO + + La reĝon, vian patron, mia princo. + +HAMLETO + + La reĝon? Mian patron? + +HORACIO + + Trankviligu, + Reĝido, por momento vian miron + Kaj elaŭskultu, kion mi raportos + Pri mirindaĵo, kies la verecon + Atestos ambaŭ tiuj ĉi kolegoj. + +HAMLETO + + Pro Dio, ho, rakontu pli rapide! + +HORACIO + + Du noktojn al Marcello kaj Bernardo + Aperis ĝi: postene ili staris,-- + Kaj jen en noktomeza silentego + Aperas antaŭ ili ia ombro, + Simila tute al patro via, + Armita de la kapo ĝis piedoj; + Per paŝo serioza kaj majesta, + Ne rapidante, ĝi sin preterŝovas; + Tri fojojn ĝi ripetas sian marŝon + Antaŭ la teruritaj oficiroj, + Proksime tiel, ke per halebardo + Ĝin ili povus tuŝi. Dispremitaj + De granda timo, ili mute staras + Kaj eĉ ne provas ion ekparoli. + Pri la aper' mistera kaj terura + Al mi ili rakontis. Mi kun ili + En la sekvanta tria nokto gardis, + Kaj jen tre vere en la sama horo, + Pri kiu ili diris, en la sama, + Perfekte tiu sama maniero + Aperis la fantomo. Vian patron + Mi konis,--la fantom' al li similis, + Kiel de l' sama akvo gut' al guto. + +HAMLETO + + Sed kie ĝi okazis? + +MARCELLO + + Ĝi okazis + Sur la teras', kie ni staris garde. + +HAMLETO + + (al Horacio) Al li parolis vi? + +HORACIO + + Jes, mia princo; + Sed li al mi eĉ vorton ne respondis. + Nur unu fojon ŝajnis, ke li levas + La kapon kaj moveton ian faras, + Por ekparoli: sed subite tiam + Ekkriis laŭte koko la matenon, + Kaj tuje forrapidis la fantomo + Kaj malaperis. + +HAMLETO + + Efektive strange! + +HORACIO + + Mi ĵuras, ke ĝi estas pura vero! + Ni ĝin kalkulis kiel nian devon + Al vi raporti pri l' afero. + +HAMLETO + + Vere, + Sinjoroj, tio min maltrankviligas. + Ĉu vi hodiaŭ staros gardon? + +ĈIUJ + + Jes. + +HAMLETO + + Kaj, diras vi, li estis en armaĵo? + +ĈIUJ + + Jes, princo. + +HAMLETO + + De la kapo ĝis piedoj? + +ĈIUJ + + De l' kapo ĝis piedoj, nia princo. + +HAMLETO + + Kaj sekve la vizaĝon vi ne vidis? + +HORACIO + + Levita estis lia viziero, + Kaj ni tre bone vidis la vizaĝon. + +HAMLETO + + Ĉu la rigardo estis malafabla? + +HORACIO + + Mieno lia montris pli suferon, + Sed ne koleron. + +HAMLETO + + Ĉu li estis pala, + Aŭ ĉu koloron havis en vizaĝo? + +HORACIO + + Terure pala. + +HAMLETO + + Ĉu li vin rigardis? + +HORACIO + + Tre forte. + +HAMLETO + + Kial mi kun vi ne estis! + +HORACIO + + Por vi l' apero estus tro terura! + +HAMLETO + + Tre povas esti. Ĉu li longe restis? + +HORACIO + + Apenaŭ centon povus vi kalkuli + Ĉe nerapida kalkulad'. + +MARCELLO kaj BERNARDO + + Pli longe! + +HORACIO + + Almenaŭ tiam, kiam mi ĝin vidis. + +HAMLETO + + La barbo estis griza, ĉu ne vere? + +HORACIO + + Ĝi estis tia, kiel mi ĝin vidis + Ĉe lia vivo: duonnigre-griza. + +HAMLETO + + Hodiaŭ mi kun vi en nokto staros; + Denove eble venos la fantomo. + +HORACIO + + Ĝi certe venos. + +HAMLETO + + Kaj se ĝi aperos + En l' eksteraĵ' de mia nobla patro, + Al ĝi mi ekparolos, se eĉ tuta + Al mi minacus la infero. Vin + Mi ĉiujn petas, se ĝis nun silentis + Vi pri l' apero, tenu ankaŭ plu + Ĝin en sekreto; kaj al ĉio, kio + Okazos eble en la nokto, havu + Okulojn kaj orelojn, sed ne buŝon. + Per mia amo mi vin rekompencos. + Adiaŭ do! en la dekdua horo + Sur la teraso mi vin revizitos. + +ĈIUJ + + Al via princa moŝto niaj servoj! + +HAMLETO + + Ne, via amo, kiel al vi mia. + Adiaŭ do! (Horacio, Marcello kaj Bernardo foriras.) + Spirit' de mia patro + En bataliloj! Mi supozas ion + Malbonan. Ho, se venus jam la nokto! + Ĝis tiam do trankvile! Malbenaĵoj + Kaj krimoj venas al la lum' de l' tago, + Se eĉ murego tera ilin kovras. (Foriras). + + +SCENO III + +Ĉambro en la domo de Polonio. Laerto kaj Ofelio eniras. + +LAERTO + + Pakaĵo mia estas sur la ŝipo. + Adiaŭ, fratineto! Se vi havos + Okazon, ne forgesu al mi skribi + Pri via farto. + +OFELIO + + Ĉu vi tion dubas? + +LAERTO + + Sed pri Hamleto kaj pri lia amo + Konsilas mi al vi, vi ĝin rigardu, + Kiel kapricon kaj nur kiel ludon + De juna sango; bela violeto + En la printempo: frue elkreskinta, + Sed ne konstanta,--dolĉa, sed ne daŭra, + Odoro, ĝuo de momento unu, + Nenio pli. + +OFELIO + + Nenio pli? + +LAERTO + + Jes, tiel + Vi ĝin rigardu. La natur', kreskante, + Grandiĝas pli ne sole per la korpo + Kaj per la forto de la sama sento; + Kun la kreskado de la tempo ofte + Ŝanĝiĝas la spirito kaj la servo + Interne. Nun li eble amas vin; + Nek trompo nek malico nun makulas + La virton de l' animo lia: tamen + Memoru vi, ke en la rango lia + De sia volo li ne estas mastro. + Li mem ja estas sklav' de sia stato; + Ne povas li, kiel la simplaj homoj, + Por si elekti: de elekto lia + Dependas farto de la tuta regno,-- + Li tial devas gvidi la elekton + Per la aprob' kaj voĉo de la korpo, + Al kiu li mem servas kiel kapo. + Se li nun diras, ke li amas vin, + Prudente estas, ke vi al li kredu + Nur tiom, kiom povas li plenumi + La vorton sian,--tio estas tiom, + Kiom permesas la komuna voĉo + De tuta la Danujo. Ekmemoru, + En kia grad' honoro via povas + Suferi, se aŭskultos tro kredeme + Vi lian kanton, se la koron vian + Vi perdos kaj al lia persistado + Malkovros la trezoron vian ĉastan. + Vi timu ĝin, fratino mia kara, + Evitu flaman mezon de la amo, + Atakon kaj atencon de deziro! + Knabin' plej ĉasta perdis jam modeston, + Se al la lun' ŝi montris sian ĉarmon. + Eĉ virto ne evitas kalumnion, + L' infanojn de printempo ofte mordas + La verm' ankoraŭ en la burĝoneco, + Kaj al la frua roso de juneco + Spiret' venena estas plej danĝera. + Vin gardu do! Tim' donas garantion. + Por la juneco ĉie staras retoj. + +OFELIO + + La sencon de l' instruo via bona + Konservos mi, por gardi mian bruston; + Sed, bona mia frato, vi ne agu + Simile al la predikistoj, kiuj + Predikas krutan vojon al ĉielo, + Dum ili mem senzorge kaj volupte + Sur flora vojo de gajeco paŝas, + Mokante pri prediko sia propra. + +LAERTO + + Ne timu! Tamen mi tro longe restis.-- + La patro venas jen! (Polonio eniras.) + (Al Polonio) Duobla beno + Sendube duobligas la feliĉon: + Dank' al okazo mi denove povas + Adiaŭ al vi diri. + +POLONIO + + Vi ankoraŭ + La domon ne forlasis? Al la ŝipo! + La vento blovas helpe al la vojo, + Kaj oni vin atendas. Nu, akceptu + Denove mian benon. + +(Li metas la manon sur la kapon de Laerto.) + + Kaj memoru + Regulojn, kiujn mi al vi instruis: + Ne ĉian penson metu sur la langon, + Ne donu tuj al ĉia penso faron. + Afabla estu, sed ne tro kredema. + Al la amiko saĝe elektita + Kunforĝu vin en fera fideleco, + Sed gardu vian manon de la premo + De ĉiu renkontota bona frato. + Vi gardu vin de ĉia malpaciĝo; + Se vi ĝin ne evitos,--tiam agu + Fortike, ke la malamik' vin timu. + Al ĉiu servu per orelo via, + Sed ne al ĉiu servu per la buŝo. + Konsilojn ĉiam prenu vi de ĉiu, + Sed propran juĝon en la kapo tenu + Laŭ via mon' mezuru vian veston, + Sed ĉio estu takta kaj konvena; + Vin vestu bone, sed ne kiel dando: + Laŭ vest' ekkonas oni ofte viron, + La homoj altastataj en Francujo + En tiu punkto estas tre zorgemaj. + Ne prenu prunte kaj ne prunte donu: + Per pruntedono ofte oni perdas + Krom sia havo ankaŭ la amikon, + Kaj pruntepren' kondukas al ruino + De la mastraĵo. Antaŭ ĉio estu + Fidela al vi mem,--de tio sekvos, + Ke vi ne estos ankaŭ malfidela + Al la aliaj homoj. Nun adiaŭ, + Kaj mia beno vin akompanadu! + +LAERTO + + Adiaŭ, mia patro kaj sinjoro! + +POLONIO + + Jam tempo. Iru, oni vin atendas. + +LAERTO + + Adiaŭ, Ofelio, kaj memoru + Pri tio, kion diris mi al vi! + +OFELIO + + Mi bone ŝlosis ĝin en mia kapo, + Kaj la ŝlosilon mi al vi fordonas. + +LAERTO (al Polonio kaj Ofelio) + + Adiaŭ! (Foriras.) + +POLONIO + + Kia estas la konsilo, + Pri kiu li parolis? + +OFELIO + + Pri Hamleto, + Pri la reĝido. + +POLONIO + + Ha, jes, ĝustatempe! + Mi aŭdis, ke en lasta temp' Hamleto + Al vi komencis montri amikecon + Kaj ke vi mem apartan afablecon + Al li montradis. Se ĝi estas vero-- + Mi aŭdis ĝin en formo de averto-- + Mi devas al vi diri, ke vi mem + Kredeble ne komprenas tute klare + Danĝeron, kiu al filino mia + Kaj al honoro via nun minacas. + Kiel vi estas unu kun la dua? + La veron al mi diru! + +OFELIO + + De mallonge + Al mi li ripetadis kelkajn fojojn, + Ke li estimas min. + +POLONIO + + Ha, ha! Estimo! + Parolo de nesperta knabineto! + Kaj kredas vi al la «estimo» lia? + +OFELIO + + Mi mem ne scias, kiel pri ĝi pensi. + +POLONIO + + Nu, aŭdu do! Vi estas tre malsaĝa, + Ke vi akceptas por kontanta mono + La vortojn, kiuj vere ne enhavas + Eĉ plej malgrandan indon. Vi vin tenu + Prudente kaj singarde, ĉar alie + La malsaĝeco via la grandega + Vin pereigos! + +OFELIO + + Li al mi proponis + La amon sian pure kaj honeste. + +POLONIO + + Jes, pure kaj honeste! Vi, senkapa! + +OFELIO + + Li ĵuris al mi, patro mia kara, + Per ĉiuj sanktaj ĵuroj de ĉielo. + +POLONIO + + Kaptiloj por la birdoj! Mi ja scias, + Ke se la sango bolas, tiam lango + La ĵurojn ne avaras. Ho, filino, + Ne prenu vi por fajro tiun flamon,-- + Ĝi lumas, sed ĝi tute ne varmigas, + Ĝi estingiĝas tuj, ne supervivas + Eĉ la minuton de la promesado. + De nun kun via virga afableco + Avaru pli; la paroladon vian + Vi ŝatu pli, ne estu tute preta + Tuj laŭ ordono! La reĝid' Hamleto + Ankoraŭ estas juna, kaj li havas + Pli grandan liberecon, ol al vi + Donata povas esti. Ofelio, + Mallonge mi sed klare al vi diras: + Ne kredu al ĵurado lia; ĵuroj + Similaj estas trompaj delogantoj, + Antaŭparoloj de tre pekaj petoj; + Promesojn piajn ili hipokritas, + Por pli sukcese veni al la celo. + Per unu vorto: nun vi eĉ minuton + Ne restu en intima parolado + Kun la reĝid' Hamleto! Ne kuraĝu + Forgesi mian tiun ĉi ordonon! + Nun iru! + +OFELIO + + Mi obeos, mia patro. (Ambaŭ foriras.) + + +SCENO IV + +La teraso antaŭ la palaco. Hamleto, Horacio kaj Marcello venas. + +HAMLETO + + Ho, kiel akra estas la aero! + +HORACIO + + Jes, princo, blovas vento malvarmega. + +HAMLETO + + Kioma horo? + +HORACIO + + Baldaŭ la dekdua. + +MARCELLO + + Ne, ne, jam la dekdua horo batis. + +HORACIO + + Ĉu efektive? Mi ne aŭdis. Sekve + Alproksimiĝas jam la temp', en kiu + Aperas ordinare la spirito. + +(Post la sceno estas aŭdataj tamburado kaj ektondro de pafilego.) + + Ha, kion tio ĉi signifas, princo? + +HAMLETO + + La reĝo diligente nun pasigas + La nokton en gajega festenado; + Kaj ĉiun fojon, kiam li eltrinkas + Pokalon, pafilegoj al la mondo + Anoncas la grandfaron de la reĝo. + +HORACIO + + Ekzistas tia moro? + +HAMLETO + + Jes, sendube. + Sed pensas mi, ke estas pli honore + Forgesi tian moron, ol ĝin sekvi. + La brua kaj diboĉa festenado + Alportis al ni tre malbonan gloron + Ĉe la popoloj de la tuta mondo. + Drinkistoj oni nomas nin insulte; + Kaj tiu ĉi makulo malpurigas + La gloron de plej grandaj niaj faroj. + Similan sorton ofte ankaŭ havas + Privataj homoj, se sen propra kulpo + Makulon ian ili de naturo + Ricevis; se ekzemple de naskiĝo-- + En kio ne ilia vol' ja estis-- + Ilia sango estas tro bolanta, + Rompanta ofte digon de prudento; + Aŭ se kutimo ilin malbonigis,-- + La mond' ilin atakas sen kritiko, + Se eĉ iliaj virtoj estas puraj + Kaj multenombraj. Grajno da malbono + Por la okul' de l' mondo ofte kovras + La tutan indon de plej bona homo. + +(Aperas la spirito en armaĵo.) + +HORACIO + + Ho, vidu, princo, ĝi aperas! + +HAMLETO + + Dio! + Defendu nin, anĝeloj de ĉielo! + +(Li staras kelkajn minutojn senmove.) + + Spirito sankta, aŭ demon' terura, + Ĉu el ĉielo aŭ el la infero, + Ĉu vi intencas bonon aŭ malbonon,-- + Aperis vi en tia nobla formo, + Ke mi paroli devas. Ho, Hamleto, + Ho, patro, ho vi, reĝo de Danujo, + Respondu! Ho, ne lasu min perei + En nesciado! Diru al mi, kial + Sin levis el la tombo viaj ostoj? + Kaj la ĉerkujo, kien ni trankvile + Vin metis, kial ĝi malfermis nun + La pezan sian buŝon de marmoro, + Por vin elĵeti? Kion ĝi signifas, + Ke vi, senviva korpo, en armaĵo + Denove venis en la lunan lumon, + Por ektimigi nin, malsaĝajn homojn, + Kaj nin ataki per teruraj pensoj + Ne klarigeblaj por l' animo nia? + Por kio! Diru! Kial? Kion fari? + +(La spirito faras signojn al Hamleto.) + +HORACIO + + Li vokas vin, ke iru vi kun li, + Li kvazaŭ volas ion komuniki + Nur al vi sola. + +MARCELLO + + Kun afablaj gestoj + Li vokas vin pli malproksimen, princo; + Sed ho, pro Di', ne iru! + +HORACIO + + Ne, ne iru! + +HAMLETO + + Sed tie ĉi ne volas li paroli, + Kaj mi lin sekvos. + +HORACIO + + Ho, ne, ne, reĝido! + +HAMLETO + + Nu, kion do mi timos? Mia vivo + Ne havas por mi indon, kaj l' animo, + Senmorta, kiel la spirito mem, + Ja ne bezonas timi la spiriton. + Li vokas min denove; mi lin sekvos. + +HORACIO + + Sed se li vin allogos al la maro, + Aŭ eble al la supro de l' ŝtonego, + Staranta super la senfunda akvo, + Kaj tie per terura nova vido + Subite nebuligos vian saĝon + Kaj pereigos vin? Memoru, princo! + Jam per si mem al ĉiu viva homo + Terura estas tiu alta pinto, + Pendanta super la bruantaj ondoj + De plej profunda loko de la maro. + +HAMLETO + + Li ĉiam vokas. (Al la spirito) Iru, mi vin sekvas! + +MARCELLO (retenante Hamleton). + + Ho, princo, vi ne iros! + +HAMLETO + + For la manojn! + +HORACIO + + Aŭskultu nin, ne iru! + +HAMLETO + + Mia sorto + Min vokas, kaj per ĝi mi sentas nun + En ĉiu vejno de la korpo mia + Potencan feran forton de leono. + +(La spirito faras signojn) + + Li ĉiam vokas! Lasu! Pro ĉielo! (Li sin elŝiras.) + Fantomon faros mi el ĉiu, kiu + Kuraĝos min reteni! For! (Al la spirito) Ho, iru! + Mi post vi iras. (La spirito kaj Hamleto foriras.) + +HORACIO + + Ha, li freneziĝis! + +MARCELLO + + Ni sekvu lin! La dev' al ni ordonas! + +HORACIO + + Ni iru! Kiel tio ĉi finiĝos?! + +MARCELLO + + Malbona io estas en Danujo. + +HORACIO + + Nin gardos la ĉielo. + +MARCELLO + + Ni rapidu! + + +SCENO V + +Izolita loko de la teraso. La spirito kaj Hamleto venas. + +HAMLETO + + Ho, kien vi kondukas min? Parolu! + Mi plu ne iros jam! + +SPIRITO + + Aŭskultu! + +HAMLETO + + Diru! + +SPIRITO + + Jam proksimiĝas mia horo. Baldaŭ + Reiri devos mi al la sulfuraj + Turmentaj flamoj. + +HAMLETO + + Malfeliĉa patro! + +SPIRITO + + Min ne bedaŭru, sed atentu bone, + Al tio, kion diros mi. + +HAMLETO + + Parolu! + Atenti estas mia sankta ŝuldo. + +SPIRITO + + Kaj venĝi ankaŭ, kiam vi ekscios. + +HAMLETO + + Ho, Dio! Venĝi? Kion? + +SPIRITO + + Aŭdu bone. + Mi estas la spirit' de via patro, + Mi estas kondamnita longan tempon + Vagadi en la nokto kaj bruladi + La tutan tagon en eternaj flamoj, + Ĝis mi puriĝos de la ĉiuj pekoj + De mia tera vivo. Se ne estus + Al mi malpermesite paroladi, + Rakonton tiam povus mi komenci, + De kiu ĉiu vort' al vi dispremus + La koron, rigidigus vian sangon, + El kapo elsaltigus la okulojn, + Kaj ĉiun vian haron disstarigus + Simile al haregoj de histriko. + Sed la misteroj de posttomba vivo + Ne devas soni al orelo tera. + Aŭskultu! Se vi amis vian patron... + +HAMLETO + + Ho, Dio! + +SPIRITO + + Venĝu por mortigo lia! + +HAMLETO + + Mortigo? + +SPIRITO + + Jes, mortigo plej malnobla, + Terura, nenatura, neaŭdita. + +HAMLETO + + Ho, nomu lin! Ke povu mi tuj flugi, + Simile al la penso de amanto + Mi flugu venĝi tuj. + +SPIRITO + + Vi ŝajnas preta + Vi estus dorma, kiel pala herbo, + Kreskanta sur la bordo de la Leto, + Se restus vi trankvila. Aŭdu, filo: + La famon oni faris, ke en tempo + De mia dormo en ĝardeno mia + Serpento mordis min; kaj oni trompas + Per la mensoga fam' pri mia morto + L' orelon de la regno; tamen sciu, + Ho, nobla mia filo: la serpento, + De kies mordo mortis via patro, + Nun portas lian kronon. + +HAMLETO + + Mia onklo! + Ho, la profeta mia antaŭsento! + +SPIRITO + + Jes, tiu plej malnobla adultulo + Per sorĉo de la sprito, per perfido + (Ho, malbenita sprito kaj donacoj!) + Delogis la reĝinon ŝajne virtan + Al la plezuroj de malnobla amo. + Hamleto mia! Ho, kia defalo! + De mi, kies la amo estis sankta, + Sendekliniĝa ĉiam de la ĵuro, + Farita en la tago de l' edziĝo,-- + Ŝi malaltiĝis al pekulo, kiun + Per ĉio la naturo ja malbenis! + Sed kiel virton peko ne delogas, + Se ĝi eĉ en ĉiela vest' aperas, + Tiel volupto, se eĉ kun anĝelo + Vi ligos ĝin, enuas tamen baldaŭ + Kaj serĉas ion novan... Sed silentu! + Mi sentas jam aeron de mateno,-- + Mi mallongigos la rakonton. Kiam + En la ĝardeno laŭ kutimo mia + Mi dormis post tagmezo, via onklo + Mallaŭte alŝteliĝis kaj enverŝis + Al mi en la orelon plej teruran + Venenon el malgranda boteleto, + Venenon tian, kiu tre rapide + Trakuras tuj la tutan homan korpon + Kaj, kvazaŭ acidaĵo en la lakto, + Momente malbonigas en la korpo + La tutan puran sangon. Mi pereis, + Kaj lepro mian tutan glatan korpon + Tuj kovris per abomeninda ŝelo. + Kaj tiel mi perfide en la dormo + Per frata mano estis senigita + De l' vivo, krono kaj edzino kune, + Mi estis mortigita en florado + De miaj pekoj, sen konfesodono, + Sen komunio sankta; la kalkulon + Ne resuminte, estis mi sendita + Kun ĉiuj kulpoj sur la kapo + Al granda, fina juĝo. + +HAMLETO + + Ho, terure! + +SPIRITO + + Se havas vi animon, ne permesu, + Ke reĝa lito de Danujo servu + Por sangomiks' adulta kaj volupto. + Sed kiel ajn vi volos tion fari,-- + Vi ne makulu vian filan koron: + Nenion faru kontraŭ la patrino,-- + Ŝin juĝos la ĉielo kaj la pikoj + De ŝia propra koro. Nun adiaŭ! + La paliĝado de l' lumanta vermo + Anoncas la aperon de l' mateno. + Adiaŭ, filo, kaj memoru min! (Foriras.) + +HAMLETO + + Ho, vi, ĉielo! Tero! Eble ankaŭ + L' inferon voki?--Fi, halt' mia koro! + Ne maljuniĝu tuj, ho mia korpo! + Fortike vi min portu! Vin memori? + Jes, malfeliĉa patro! Tiel longe, + Ĝis mia kapo perdos la kapablon + De ĉia memorado! Vin memori? + Sed de l' tabulo de memoro mia + Forviŝos mi nun ĉion, kio restis, + Sentencojn ĉiujn el la libroj, ĉiujn + Pentraĵojn, postesignojn, kiujn lasis + Sur ĝi la pasintaĵo kaj juneco, + Observojn kaj la spertojn de la vivo; + Ordono via vivos tute sola + De nun en mia cerbo, ne miksita + Kun io malpli inda. Ho, ĉielo! + Virino malhonesta kaj perfida! + Fripono! Vi, fripono ridetanta!... + La tabuleton donu! Mi enskribos, + Ke oni povas ĉiam ridetadi + Kaj tamen esti friponeg'. Almenaŭ + En nia lando tio estas ebla. (Li skribas.) + Mi vin enskribis, onklo! Nun al mia + Deviz'! «Adiaŭ kaj memoru min!» + Mi ĵuris. + +HORACIO (post la sceno). + + Princo! Princo! + +MARCELLO (post la sceno). + + Princ' Hamleto! + +HORACIO (post la sceno). + + Ho, Dio lin defendu! + +HAMLETO (decide, al si mem). + + Tiel estu! + +MARCELLO (post la sceno). + + He! Princo! He! + +HAMLETO + + He! kara mia, he! + Al mi, birdeto mia, he! mi estas. + +(Horacio kaj Marcello venas.) + +MARCELLO + + Nu, kio do sinjoro? + +HORACIO + + Kio nova? + +HAMLETO + + Ho, tre mirinde! + +HORACIO + + Diru, kara princo. + +HAMLETO + + Vi elbabilos. + +HORACIO + + Ne, pro la ĉielo! + +MARCELLO + + Mi ankaŭ ne. + +HAMLETO + + He, kion vi parolas + Ĉu oni povus kredi?! Vi silentos? + +HORACIO kaj MARCELLO + + Jes, jes, pro la ĉielo, kara princo! + +HAMLETO + + En tuta la Danujo vi ne trovos + Friponon, kiu estus hom' honesta. + +HORACIO + + Spirito ne bezonis ja sin levi + El tombo, por sciigi nin pri tio. + +HAMLETO + + Vi estas prava. Tial mi nun pensas, + Sen plua disputado ni jam povas + Al ni la manojn premi reciproke + Kaj iri hejmen. Iru, kien vokas + Vin la aferoj kaj deziroj viaj-- + Aferojn kaj dezirojn ĉiu havas-- + Mi ankaŭ, la mizera, iros fari + Aferon mian,--mi nun iros preĝi. + +HORACIO + + Malklare kaj tre strange vi parolas. + +HAMLETO + + Ha, mi bedaŭras, ke mi vin ĉagrenas. + Mi ĝin bedaŭras el la tuta koro. + +HORACIO + + Vi ne ĉagrenas nin. + +HAMLETO + + Ne, Horacio, + Ĉagren' ĝi estas, pro Patriko sankta... + Pri la spirito de mi al vi diros, + Ĝi estas tre senkulpa kaj honesta. + La scivolecon pri la estintaĵo + Vi venkos, kiel povos. Nun, kolegoj, + Amataj kunlernantoj kaj amikoj, + Malgrandan unu peton mi vin petos. + +HORACIO + + Parolu, princo, ni ĝin certe faros. + +HAMLETO + + Neniu devas scii pri l' apero + De nuna nokto. + +HORACIO kaj MARCELLO + + Ni promesas, princo. + +HAMLETO + + Sed ĵuru! + +HORACIO + + Pro honoro, mi silentos! + +MARCELLO + + Mi ankaŭ, pro honor'! + +HAMLETO + + Sur mia glavo! + +MARCELLO + + Ni ĵuris jam, sinjoro. + +HAMLETO + + Sed mi petas, + Sur mia glavo ĵuru al mi. + +SPIRITO (sub la tero). + + Ĵuru! + +HAMLETO + + Ha, mia kara! Vi al ni alrampis? + Nu, bone! La bravul' aŭskultas. Ĵuru! + +HORACIO + + Sed kiel ĵuri? + +HAMLETO + + Ke neniam vi + Parolos eĉ per unu sola vorto + Pri tio, kion en la lasta nokto + Vi vidis. Ĵuru sur la glavo! + +SPIRITO (sub la tero). + + Ĵuru! + +HAMLETO + + Hic et ubique? Ŝanĝu ni la lokon! + Al mi, sinjoroj! Metu viajn manojn + Denove sur la glavon kaj ripetu, + Ke vi neniam al neniu diros + Pri la apero de la nokto. Ĵuru + Pri tio ĉi sur mia glavo! + +SPIRITO (sub la tero). + + Ĵuru! + +HAMLETO + + Ha, brave, mia talp'! Vi bone fosas! + Pli malproksimen do, amikoj! + +HORACIO + + Dio! + Tre strange kaj neniel kompreneble! + +HAMLETO + + Plej bona estos, se vi ĝin forgesos! + Ekzistas en ĉiel' kaj sur la tero + Pli da aferoj, ol en la lernejoj + Instruas filozofoj, Horacio. + Sed venu! Kaj mi tie ĉi denove + Vin petas, ĵuru: kiel ajn mirindaj + Al vi agado mia poste ŝajnos, + Se eble poste trovos mi utile + Ŝajnigi, ke mi perdis la prudenton,-- + Neniam vi kunmetu viajn manojn + En tia formo, nek la kapon vian + Balancu tiel, nek per parolado + Dusenca montru, ke vi ion scias,-- + Ekzemple: «nu, ni scias», aŭ «ni povus, + Se ni nur volus», aŭ «se nur paroli + Ni povus», aŭ «ekzistas unu punkto»... + Ne helpu al vi Dio en mizero, + Se tion ĉi vi faros,--ĵuru! + +SPIRITO (sub la tero). + + Ĵuru! + +HAMLETO + + Ripozu, ho, spirito malfeliĉa! + Kaj nun, sinjoroj, mi min rekomendas + Al vi kun mia tuta amikeco. + Kaj ĉion, kion mi, malriĉa, povas + Al vi alporti aman kaj amikan, + Kun Dia help' al vi mi ne rifuzos. + Ni iru! Kaj denove mi vin petas, + La fingron ĉiam tenu sur la buŝo! + Ni vivas en terura tempo! Ve, + Ke mi naskiĝis esti la punanto! + Nu, venu do! Ni iros ĉiuj kune. + +(Ĉiuj foriras.) + + + + +AKTO II + + +SCENO I + +Ĉambro en la domo de Polonio. Eniras Polonio kaj Reinhold. + +POLONIO + + Jen tiujn ĉi paperojn kaj la monon + Al li transdonu! + +REINHOLD + + Jes, sinjoro, bone. + +POLONIO + + Sed antaŭ ol viziti lin, vi faros + Prudente, se vi bone eldemandos + Pri la konduto lia. + +REINHOLD + + Efektive, + Mi mem intencis tion fari. + +POLONIO + + Bone! + Tre bone! Antaŭ ĉio vi demandu, + Kielaj Danoj loĝas en Parizo, + De kia speco, kiel ili vivas, + Kun kiu kaj en kiaj societoj; + Se per demandoj tiel deflankiĝaj + Vi vidos, ili konas mian filon, + Vi venos pli proksime al la celo, + Ol per demandoj rektaj. Agu, kvazaŭ + Vi konus lin nur iom, malproksime; + Ekzemple: «Ha, mi konas lian patron, + Kaj lian familion, eĉ lin mem + Mi iom konas». Ĉu vi min komprenas? + +REINHOLD + + Ho, jes, sinjoro! + +POLONIO + + «Eĉ lin mem», vi diros, + «Sed nur malmulte; se mi ne eraras, + Li estas tre sovaĝa, faras tion + Kaj tion...» nun vi povas lin kulpigi + Per plej diversaj elpensitaj faktoj; + Nur ne per ia malbonaĵo, kiu + Al li alporti povus malhonoron! + Ho, nur ne tion! Gardu vin de tio! + Nur tiajn faktojn, kiuj ordinare + Junecon akompanas. + +REINHOLD + + Nu, ekzemple + Ludado... + +POLONIO + + Jes! drinkado, duelado, + Insultemeco, aŭ malpacemeco, + Eĉ petolado kun virinoj. + +REINHOLD + + Tamen + Ĉu tio jam ne estos malhonoro? + +POLONIO + + Ho, ne, se vi nur lerte ĝin esprimos. + Ne diru, ke li estas tute sklavo + De volupteco; ne, prezentu liajn mankojn + En tia lumo, ke ili aperu + Kiel makuloj nur de libereco, + Esprimoj de flameco de l' spirito, + Ekboloj de senbrida juna sango. + +REINHOLD + + Sed, ho, sinjoro... + +POLONIO + + Kial tion fari? + +REINHOLD + + Jes, mi dezirus scii, kia celo... + +POLONIO + + Nu, vidu, mia plano estas tia, + Kaj mi esperas, ke ĝi bone fruktos: + Se vi sur mian filon tiel ĵetos + La makuletojn, tiam diligente + Atentu! Se kunparolanto via + La junan homon iam vidis kulpan + En la malvirtoj ĵus nomitaj, tiam, + Ho, kredu, li en tia maniero + Al vi sin turnos: «Jes, sinjoro mia», + Aŭ «jes, amiko», aŭ «jes, estimata», + Aŭ kiel ajn en tiu lando estas + La form' uzata de ekparolado... + +REINHOLD + + Nu, bone. + +POLONIO + + Kaj li poste faros tiel: + Li faros... jes... kion mi volis diri?.. + Mi volis ion diri... Al diablo! + Nu, kie do mi haltis? He? + +REINHOLD + + Vi haltis + Ĉe l' vortoj «li en tia maniero + Al vi sin turnos» + +POLONIO + + Ha! Al vi sin turnos. + Li turnos sin al vi: «Jes, mi lin konas, + Sinjoron tiun vidis mi hieraŭ, + Aŭ antaŭ kelka temp', aŭ kiam ajn; + En tia aŭ tiela societo; + Li tie efektive alte ludis, + Li tie estis en malsobra stato, + Li tie sin batadis kun kolegoj»; + Aŭ «mi lin vidis, kiam li eniris + En domon de virinoj de malĉasto»; + Aŭ tiel plu. Kaj tiam vi rimarkos, + Ke via kaptileto la mensoga + Alkaptis la ezokon de la vero; + Kaj tiel ni, sprituloj, ĉiam povas + Per anguletoj kaj per artifikoj, + Per kurba voj' al rekta celo veni; + Kaj tiel vi laŭ mia klarigado + Facile elesploros mian filon. + Ĉu vi komprenis bone? + +REINHOLD + + Jes, sinjoro. + +POLONIO + + Kaj nun kun Dio iru! Bonan vojon! + +REINHOLD + + Sinjor'... + +POLONIO + + Vi ankaŭ mem lin elobservu, + Per la rilat' al vi. + +REINHOLD + + Mi ĉion faros. + +POLONIO + + Ke li nur diligente muzikadu! + +REINHOLD + + Tre bone. Mi salutas! + +POLONIO + + Nu, adiaŭ! + +(Reinhold foriras. Eniras Ofelio.) + +POLONIO + + Nu, kio, Ofelio? Kio nova? + +OFELIO + + Ha, estimata patro! De teruro + Mi tuta tremas! + +POLONIO + + Kio do fariĝis? + +OFELIO + + En mia ĉambro sidis mi, kudrante,-- + Subite venas la reĝid' Hamleto, + Kun disŝirita vesto, sen ĉapelo, + La ŝtrumpoj disligitaj kaj malpuraj + Senorde pendas sur la maleoloj; + Tre pala, kun piedoj skuiĝantaj; + Kun vido tiel plena de teruro, + Kvazaŭ li venus ĵus el la infero, + Por antaŭdiri ian teruregon. + +POLONIO + + De am' al vi li eble freneziĝis? + +OFELIO + + Sinjoro, mi ne scias, sed mi timas, + Ke tiel estas. + +POLONIO + + Kion do li diris? + +OFELIO + + Li prenis mian manon kaj ĝin premis, + Kaj poste sin retiris kaj, tenante + La duan manon super la okuloj, + Li rigardadis sur vizaĝon mian + Kun tia atenteco, kvazaŭ volus + Li pentri ĝin. Li tiel longe staris; + Kaj fine, ekskuinte mian manon, + Tri fojojn balancinte sian kapon, + Ekĝemis li kun tia sopireco + Kaj tia profundeco, kvazaŭ volus + Li kun la ĝemo fini sian vivon. + Kaj poste li min lasis iri for, + Kaj ankaŭ mem foriris, sed la kapon + Ankoraŭ ĉiam tenis li turnite + Al mia flanko, ĝis li malaperis. + +POLONIO + + Sufiĉe! Venu! al la reĝ' ni iru! + Ĝi estas freneziĝo de la amo; + La amo ruinigas la amanton, + Kondukas al decidoj malesperaj, + La homon ofte ĝi turmentas pli, + Ol ĉiuj la pasioj en la mondo. + Bedaŭras mi la princon! Ĉu vi eble + Akceptis lin jam tro maldelikate? + +OFELIO + + Ne, kara patro; laŭ ordono via + Mi nur de li leterojn ne akceptis + Kaj malpermesis vizitadi min. + +POLONIO + + Nu, tio ĉi lin certe frenezigis. + Bedaŭras mi jam mian severecon. + Mi pensis ja, ke li nur petoladas + Kaj volas pereigi vin. Ho, Dio, + Ho, mia malbenita suspektado! + Ni, maljunuloj, havas la kutimon + Tro malproksime peli la singardon, + Kiel junuloj ofte tro suferas + Je absoluta manko de singardo. + Ni iru al la reĝo! La konfeso + Ne plaĉos al la reĝo, sed pli multe + Lin kolerigus la kaŝado. Venu! + +(Ambaŭ foriras.) + + +SCENO II + +Ĉambro en la palaco. La reĝo, la reĝino, Rosenkranz, Güldenstern +kaj korteganoj. + +REĜO + + Ni vin salutas, nia Rosenkranz + Kaj nia Güldenstern! Ne sole vidi + Ni volis vin, sed ankaŭ la bezono + De viaj servoj igis nin vin voki. + Vi aŭdis jam pri la metamorfozo + De la reĝid' Hamleto: nek ekstere + Kaj nek interne li similas nun + Al tio, kio li antaŭe estis. + La kaŭzon, kiu, krom la patra morto, + Al tia stato nun lin alkondukis, + Ne povas mi diveni. Nun mi petas + Vin ambaŭ, kiuj tutan la junecon + Kun li pasigis kune kaj tre bone + Lin konas,--vin mi petas, volu resti + Tra kelka tempo en palaco nia, + Penadu lin altiri al amuzoj + Kaj ĉe okazoj esploradu lerte + La kaŭzon, kiu premas lin kaŝite. + Se konos ni la kaŭzon, ni jam povos + Kuraci lin. + +REĜINO + + Sinjoroj miaj karaj, + Pri vi li tiel ofte paroladis,-- + Mi scias, li vin amas pli, ol ĉiujn. + Se vi konsentos fari la komplezon + Al ni kaj ĉe ni resti kelkan tempon, + Por helpi al la malfeliĉo nia, + Ni rekompencos la viziton vian + Per plej konvena reĝa rekompenco. + +ROSENKRANZ + + Vi havas rajton, viaj reĝaj moŝtoj, + Al ni ordoni. Vi ne devas peti + Pri tio, kio estas nia ŝuldo. + +GÜLDENSTERN + + Obeos ni kaj ambaŭ ni promesas + Laŭ ĉiuj fortoj servi akurate + Al viaj reĝaj moŝtoj. + +REĜO + + Ni vin dankas, + Ho, karaj Rosenkranz kaj Güldenstern! + +REĜINO + + Mi dankas vin, ho, karaj Güldenstern + Kaj Rosenkranz! Vizitu plej rapide + Hamleton, mian filon malfeliĉan. + Kaj iu el la korteganoj iru + Sinjorojn akompani al Hamleto! + +GÜLDENSTERN + + La Plejpotenca faru nian venon + Por li saniga! + +REĜINO + + Dio volu! Amen! + +(Rosenkranz, Güldenstern kaj kelkaj korteganoj foriras. Venas +Polonio.) + +POLONIO + + Afabla reĝo! Jam el Norvegujo + Revenis la senditoj kun sukceso. + +REĜO + + Vi ĉiam estis patro de agrablaj + Sciigoj. + +POLONIO + + Ĉu ne vere, mia reĝo? + Jes, kredu, mia reĝo, mi dediĉas + La tutan mian kapon kaj animon + Post mia Dio nur al mia reĝo. + Kaj nun mi pensas--se la cerbo mia + Ne ĉesis sur vojeto de prudento + Sukcese ĉasi--ke la veran kaŭzon + De l' freneziĝo de l' reĝid' mi trovis. + +REĜO + + Ho, diru! Mi rapide volas aŭdi! + +POLONIO + + Aŭskultu antaŭ ĉio la senditojn; + Kaj mia bona scio al vi estu + Postmanĝo al festeno la agrabla. + +REĜO + + Nu, bone, alkonduku la senditojn! (Polonio foriras.) + Li diras, ho, Gertrudo mia kara, + Ke trovis li la kaŭzon de malsano + De via filo. + +REĜINO + + Mi la kaŭzon vidas + Nur en la morto de la patro lia + Kaj en edziĝo nia tro rapida. + +REĜO + + Ni baldaŭ ĉion scios, mia kara. + +(Polonio revenas kun Voltimand kaj Kornelio.) + + Ni vin salutas, karaj revenintoj! + Rakontu, Voltimand, kion alportis + Vi de la frato nia la Norvega? + +VOLTIMAND + + Redonon de salut' kaj bondeziroj. + Tuj post' alveno nia li elsendis + Ordonon, por haltigi la preparojn + De sia nev', pri kiu li supozis, + Ke li armiĝas kontraŭ la Polujo; + Li post esploro efektive vidis, + Ke ĉio estis kontraŭ via moŝto. + Kaj ĉagrenita, ke malsanon lian + Kaj maljunecon oni tiel trompis, + Li sendis tuj, por voki Fortinbrason, + Riproĉis lin severe, kaj la nevo + Solene ĵuris, ke li plu neniam + Batalos kontraŭ via reĝa moŝto. + Per tio ĝojigita, la maljuna + Por li asignis la salajron jaran + De tri mil kronoj kaj al li permesis + Kontraŭ Polujo uzi la varbitan + Militistaron; kaj por via moŝto + Al ni li donis jenan skriban peton, + Ke vi permesi volu al l' anaro + Tra via lando fari la trairon + Sub la kondiĉoj, kiujn pli detale + Vi legos en la jena skriba peto. + +REĜO + + Ni trovas ĉion bona. Ni en tempo + Pli oportuna legos kaj pripensos + Kaj donos la respondon. Vin ni dankas + Por viaj penoj kaj fidela servo. + Nun iru vi ripozi, kaj hodiaŭ + Al la vespero ni vin petas veni + Kun ni festeni. Estu bonaj gastoj! + +(Voltimand kaj Kornelio foriras.) + +POLONIO + + Nun la negoco estas jam finita. + Ho, reĝo kaj reĝino, se mi volus + Komenci nun klarigojn, kio estas + Reĝa moŝteco, kio servemeco, + Kaj kial tago estas tago, kial + La nokto estas nokto, tempo--tempo: + Signifus tio perdi senutile + La tagon kaj la nokton kaj la tempon; + Ĉar mallongeco estas la spirito + De saĝo kaj multevorteco estas + La korpo kaj ekstera ornamaĵo, + Mi ĉion tial diros tre mallonge. + La nobla via filo freneziĝis; + Mi diras «freneziĝis», ĉar en kio + Konsistas freneziĝo? Ja en tio, + Ke oni frenezumas. Sed ni lasu + Ĝin flanke kaj komencu... + +REĜINO + + Mi vin petas. + Pli da enhavo, malpli da artaĵo! + +POLONIO + + Mi ĵuras, mi parolas sen artaĵo! + Li estas nun freneza,--estas vero; + Kaj vere tio estas tre domaĝa, + Kaj tre domaĝe, ke ĝi estas vero; + Cetere mi konsentas, ke mi uzis + Figuron neprudentan,--ni ĝin lasu, + Kaj mi sen arto iru al l' afero. + Ni sekve diras, ke li freneziĝis; + Nun restas, ke ni trovu nur la kaŭzon + De la efekto, aŭ, pli vere diri, + De la difekto, ĉar neniu dubas, + Ke tiu ĉi difekt-efekto havas + Sendube ian kaŭzon. Nun finite,-- + La stato de l' afero estas tia: + Atenti volu! (Li elprenas paperon el la poŝo.) + Mi filinon havas + --Mi havas ŝin, ĉar ŝi ja estas mia-- + Nun el obeo, kiun ŝi ja ŝuldas, + Ŝi tion ĉi al mi transdonis. Vidu + Kaj konsideru! (Li legas) + +«Al la ĉiela, la idolo de mia animo, la ravanta Ofelio»--Tio ĉi +estas malbona frazo, triviala frazo; «ravanta» estas triviala +frazo.--Sed aŭskultu plu: «Al ŝia belega delikata brusto tiuj +ĉi linioj» k. t. p. + +REĜINO + + Ĉu tion ĉi Hamleto al ŝi sendis? + +POLONIO + + Ho tuj, reĝino, mi raportos ĉion. + (Li legas.) «Dubu pri la sun' super la tero, + Dubu, ĉu en steloj brilas flamo, + Dubu pri vereco de la vero, + Sed ne dubu nur pri mia amo. + +Ho, kara Ofelio, la versofarado ne prosperas al mi; mi ne posedas +la arton ritmigi miajn sopirojn; sed ke mi forte vin amas, ho +plej kara mia, tion ĉi kredu al mi. Adiaŭ! Via por eterne, +plej kara fraŭlino, tiel longe kiel tiu ĉi tera maŝino al li +apartenas--Hamleto.» + + Jen tion en ŝuldata obeado + Al mi filino mia montris. Ankaŭ + Pri ĉio, kion li al ŝi parolis, + Precize laŭ la tempo kaj la loko + Kaj maniero ŝi al mi raportis. + +REĜO + + Sed kiel ŝi akceptis lian amon? + +POLONIO + + Kiele pensas vi pri mi? + +REĜO + + Mi pensas, + Vi estas hom' fidela kaj honesta. + +POLONIO + + Mi tion pruvos. Kion do vi pensus, + Se mi, vidante, kiel tiu amo + Disvolvas sin (mi tion bone vidis + Ankoraŭ antaŭ ol filino mia + Al mi rakontis),--kion pensus vi, + Aŭ kion pensus ŝia reĝa moŝto, + Reĝino mia alte estimata, + Se mi en la afero ludus rolon + De leterujo aŭ de skribotablo, + Se mi silente, mute mian koron + Por tio fermus kaj sen ia faro + Rigardus tiun amon? Kion tiam + Vi povus pensi pri persono mia? + Ne, mi alpaŝis rekte al l' afero + Kaj tiel diris al filino mia: + «Reĝida moŝt' Hamleto estas princo, + Por vi tro alta; ne kuraĝu ludi!» + Kaj mi al ŝi ordonis, ke ŝi tenu + Sin malproksime de la princ' Hamleto, + Leterojn ne akceptu, nek donacojn. + Ordonon mian patran ŝi plenumis, + Kaj li, nun rifuzita (vi permesu + Ke mi raportu per mallongaj vortoj), + Fariĝis tre malĝoja kaj li perdis + La apetiton, poste eĉ la dormon, + Li baldaŭ perdis ankaŭ sian forton + Kaj poste perdis ankaŭ la konscion, + Kaj tiel ŝtup' post ŝtupo li enfalis + En la frenezon, kiu nun lin premas + Kaj ĉiujn nin sincere malĝojigas. + +REĜO (al la reĝino). + + Vi pensas, ke ĝi povus esti ebla? + +REĜINO + + Tre povas esti. + +POLONIO (al la reĝo). + + Ĉu eĉ unu fojon + Vi iam vidis, ke mi kun certeco + Raportis: «tiel estas», kaj en vero + Ne estis tiel? + +REĜO + + Ne, mi ne memoras. + +POLONIO (montrante sian kapon kaj ŝultrojn). + + Deprenu al mi tion nun de tio, + Se ne senduban veron mi raportas. + Se postesigno gvidas min, mi trovos + La kernon de la vero, se ĝi sidus + Eĉ en la plej profunda kaŝiteco. + +REĜO + + Sed kiel ni esplorus pli precize? + +POLONIO + + Vi scias, ke tre ofte tutajn horojn + Li promenadas en la galerio. + +REĜINO + + Jes, efektive. + +POLONIO + + Nun filinon mian + Mi tien lasos; vi kun mi vin kaŝos + Ekzemple post tapiŝo, por observi. + Se li ne amas ŝin kaj ne per tio + Li freneziĝis, tiam mi ne estu + Pli via kortegano-konsilanto. + Mi tiam plugu kampon, paŝtu bruton. + +REĜO + + Ni vidu. (Eniras Hamleto, legante.) + +REĜINO + + Jen li venas, ion legas,-- + Kun kia malgajeco en vizaĝo! + +POLONIO + + Mi petas vin, vi ambaŭ tuj foriru! + Mi tuj al li alpaŝos, vi permesu! + +(La reĝo, reĝino kaj korteganoj foriras). + +POLONIO (al Hamleto). + +Kiele fartas mia bona princo? + +HAMLETO + +Dank' al ĉielo, bone! + +POLONIO + +Ĉu vi min konas, via princa moŝto? + +HAMLETO + +Tre bone. Vi ja estas fiŝisto? + +POLONIO + +Ne, mia princo. + +HAMLETO + +Tiam mi dezirus al vi, ke vi estu tia honesta homo. + +POLONIO + +Honesta, mia princo? + +HAMLETO + +Jes, sinjoro, esti honesta en tiu ĉi mondo signifas esti elektita +inter dek mil. + +POLONIO + +Tute vere, mia princo. + +HAMLETO + +Ĉar se la suno naskas vermojn en malviva hundo... diaĵo, kiu kisas +mortintaĵon... Ĉu vi havas filinon? + +POLONIO + +Jes, mia princo. + +HAMLETO + +Ne permesu al ŝi iri en la suno. Fruktoportado estas beno: sed +ĉar via filino povus porti fruktojn,--gardu vin amiko. + +POLONIO + +Kion vi komprenas sub tio ĉi? (Flanken) Ĉiam pri mia filino. +Kaj tamen li antaŭ momento ne konis min; li diris, ke mi estas +fiŝisto. Li venis malproksimen, tre malproksimen! Estas vero, +en mia juneco la amo ankaŭ kondukis min en tre danĝeran +situacion, preskaŭ tiel same danĝere kiel lin. Mi denove +ekparolos al li. (Laŭte) Kion vi legas, mia princo? + +HAMLETO + +Vortojn, vortojn, vortojn. + +POLONIO + +Sed kia estas la enhavo? + +HAMLETO + +Vi volas ion havi? + +POLONIO + +Ne, mi demandas, pri kio estas parolate en tiu ĉi libro, +mia princo. + +HAMLETO + +Kalumnioj, mia sinjoro! La malnobla satira verkisto de tiu ĉi libro +diras, ke maljunaj homoj havas grizajn barbojn, ke iliaj vizaĝoj +estas sulkitaj, ke iliaj okuloj estas malsanaj, ke ili havas +superfluan mankon de sprito kaj ke al tio ĉi ili havas tre +malfortajn femurojn. Kvankam pri ĉio tio ĉi mi estas sincere +kaj forte konvinkita, mi tamen ne aprobas, ke li pri ĉio tio ĉi +skribas; ĉar vi mem, sinjoro, fariĝus tiel maljuna kiel mi, se +vi povus iri returnen kiel kankro. + +POLONIO (flanken). + +Kvankam tio ĉi estas frenezo, ĝi tamen havas en si metodon. +(Laŭte) Ĉu vi ne volas iom ŝanĝi la lokon, princo? + +HAMLETO + +Iri en la tombon? + +POLONIO + +Nu, tio ĉi estus efektive radikala ŝanĝo de la loko! (Flanken) +Kiel trafaj ofte estas liaj respondoj? Estas feliĉo, ke la frenezo +ofte havas ion tian, kio al la saĝo kaj al la sana prudento ne bone +prosperas. Mi forlasos lin kaj tuj penos aranĝi en ia maniero +renkontiĝon inter li kaj mia filino. (Laŭte) Plej afabla reĝido, +permesu al mi preni la kuraĝon diri al vi adiaŭ. + +HAMLETO + +El ĉio, kion vi povas preni de mi, mi nenion cedos al vi tiel +volonte, kiel mian vivon, mian vivon. + +POLONIO + +Adiaŭ, princo! + +HAMLETO + +La enuigaj maljunaj malsaĝuloj! + +(Venas Rosenkranz kaj Güldenstern.) + +POLONIO (forirante). + +Vi serĉas la princon Hamleton? Jen li estas. + +ROSENKRANZ (al Polonio). + +Ni dankas vin, sinjoro! (Polonio foriras.) + +GÜLDENSTERN + +Estimata princo... + +ROSENKRANZ + +Mia kara princo... + +HAMLETO + +Miaj karaj bonaj amikoj! Kiel vi fartas, Güldenstern? Ha, Rosenkranz! +Bonaj kolegoj, kiel vi fartas? + +ROSENKRANZ + +Kiel mezaj filoj de tiu ĉi tero. + +GÜLDENSTERN + +Ni estas feliĉaj jam per tio, ke ni ne estas tro feliĉaj; sur la +ĉapo de Fortuno ni ne estas la pinto. + +HAMLETO + +Ankaŭ ne la plandoj de ŝiaj ŝuoj? + +ROSENKRANZ + +Ankaŭ tio ne, kara princo. + +HAMLETO + +Vi vivas sekve en la regiono de ŝia zono aŭ en la centro de ŝia +favoro? + +GÜLDENSTERN + +Jes, efektive, ni ne estas tute fremdaj al ŝi. + +HAMLETO + +Sub la koro de la feliĉo? Ho, tre vere, la feliĉo estas publika +virino. Kio da nova? + +ROSENKRANZ + +Nenio, mia princo, nur ke la mondo fariĝis pli honesta. + +HAMLETO + +Ha, tiam kredeble baldaŭ estos la finiĝo de la mondo! Sed via +novaĵo ne estas vera. Permesu al mi demandi: per kio vi, miaj +bonaj amikoj, kolerigis la Fortunon, ke ŝi vin sendis tien ĉi +en la malliberejon? + +GÜLDENSTERN + +En la malliberejon, mia princo? + +HAMLETO + +Danujo estas malliberejo. + +ROSENKRANZ + +Tiam ankaŭ la tuta mondo estas malliberejo. + +HAMLETO + +Jes, granda malliberejo, en kiu ekzistas multe da apartaĵoj, +ĉeloj kaj kavoj. Danujo estas unu el la plej malbonaj. + +ROSENKRANZ + +Ni ne pensas tiel, mia princo. + +HAMLETO + +Nu, tiam ĝi estas por vi io alia, ĉar per si mem nenio estas bona +nek malbona; nur la pensado donas al ĉio tian aŭ alian karakteron. +Por mi ĝi estas malliberejo. + +ROSENKRANZ + +Sendube via gloramo faras por vi el Danujo malliberejon; ĝi estas +tro malvasta por via spirito. + +HAMLETO + +Ho, mia Dio! oni povus enfermi min en ŝelon de nukso kaj mi rigardus +min kiel reĝon de vastegaj spacoj, se nur miaj malbonaj sonĝoj min +ne turmentus. + +GÜLDENSTERN + +Tiuj ĉi sonĝoj en efektivo estas gloramo; ĉar la efektiva esenco +de la gloramo estas nur la ombro de sonĝo. + +HAMLETO + +Sonĝo per si mem estas ombro. + +ROSENKRANZ + +Certe, kaj ŝajnas al mi, ke la gloramo havas esencon tiel aeran kaj +senfundamentan, ke ĝi estas nur ombro de ombro. + +HAMLETO + +Sekve niaj almozuloj estas korpoj kaj niaj monarĥoj kaj fieraj +herooj estas la ombroj de la almozuloj. Ĉu ni ne iru al la reĝo? +Ĉar pro honoro, mi ne scias argumentadi. + +ROSENKRANZ kaj GÜLDENSTERN + +Ni volonte servos al vi. + +HAMLETO + +Ne, tute ne, mi ne volas alkalkuli vin al miaj ceteraj servantoj; +ĉar--por paroli kun vi kiel honesta homo--mia servantaro estas +abomeninda. Tamen por resti sur la ebena vojo de la amikeco, kion +vi faras en Elsinoro? + +ROSENKRANZ + +Ni volis vin viziti, nenio plu. + +HAMLETO + +Mi, almozulo, estas eĉ por danko tro malriĉa. Sed mi dankas vin, +kaj certe, miaj amikoj, mia danko havas la indon almenaŭ de unu +groŝo. Ĉu oni ne sendis voki vin? Ĉu tio ĉi estis via propra +deziro? propravola vizito? Kuraĝe, kuraĝe, estu honestaj kun mi! +Nu, diru do! + +GÜLDENSTERN + +Kion ni devas diri, princo? + +HAMLETO + +Ĉion, kion vi volas,--nur ne la veron. Oni sendis vin inviti, kaj +en viaj rigardoj kuŝas konfeso, por kies kaŝado via modesteco +ne estas sufiĉe ruza. Mi scias, la bonaj reĝo kaj reĝino sendis +peti vin. + +ROSENKRANZ + +Por kia celo, mia princo? + +HAMLETO + +Tion ĉi mi devus sciiĝi de vi. Sed mi petegas vin per la rajtoj de +nia amikeco de lernejo, per la kuneco de nia juneco, per nia ĉiama +reciproka amo, per ĉio pli kara ankoraŭ, kion pli bona parolisto +povus meti al via koro: estu sinceraj kontraŭ mi, ĉu oni invitis +vin aŭ ne? + +ROSENKRANZ (al Güldenstern). + +Kion vi diros? + +HAMLETO (flanken). + +Ha, nun mi jam finis kun vi! (Laŭte) Se vi min amas, ne +mensogu. + +GÜLDENSTERN + +Kara princo, oni invitis nin. + +HAMLETO + +Kaj mi diros al vi, por kia celo; en tia maniero mia klarigo +liberigos vin de perfido, kaj via tenado de sekreto rilate la reĝon +kaj reĝinon ne suferos eĉ per unu haro. De mallonga tempo mi +perdis--mi ne scias el kia kaŭzo--mian tutan gajecon, mi forĵetis +ĉiujn miajn ordinarajn okupojn, kaj mia humoro estas efektive tiel +nigra, ke la tero, tiu ĉi bonega konstruo, ŝajnas al mi nur nuda +pinto; vidu, tiu ĉi belega baldakeno, la aero, tiu ĉi brava arkaĵo +ĉiela, tiu ĉi majesta tegmento kun sia ora fajro: ŝajnas al mi +kiel nenio alia, ol putra, pesta amaso da miasmoj. Kia majstra +kreitaĵo estas la homo! kiel nobla per sia prudento! kiel senlima +per siaj kapabloj! kiel granda kaj mirinda per sia formo kaj movoj! +kiel simila al anĝelo per siaj agoj! kiel simila al Dio per sia +komprenado! la ornamo de la mondo! la modelo por la vivantaj +ekzistaĵoj! Kaj tamen kio estas por mi tiu ĉi kvintesenco de +la polvo? Mi ne amas la viron (Rosenkranz kaj Güldenstern ridetas), +kaj la virinon ankaŭ ne, kvankam per via rideto vi tion ĉi +videble dubas. + +ROSENKRANZ + +Mia princo, mi ne havis tian intencon. + +HAMLETO + +Kial do vi ridis, kiam mi diris, ke mi ne amas la homon? + +ROSENKRANZ + +Mi pensis: se tiel estas, kian do regalon ricevos de vi la aktoroj, +kiujn ni renkontis en la vojo kaj alkondukis tien ĉi; ili venis, +por proponi al vi siajn servojn. + +HAMLETO + +Tiu, kiu ludas la rolon de reĝoj, estos al mi boneveninta; lia reĝa +moŝto akceptos de mi humilan saluton. La vaganta kavaliro povos uzi +sian glavon kaj sian ŝildon; la amanto ne ĝemos sen rekompenco; la +gajulo pace ludos sian rolon; la ridindulo elvokos ridon ĉe tiuj, +kiuj havas tikleblan diafragmon; kaj la fraŭlino malkaŝe esprimos +sian amon per lamaj versoj. Kia anaro tio ĉi estas? + +ROSENKRANZ + +Tiu sama, kiu ordinare tiel plaĉadis al vi: la aktoroj el la urbo. + +HAMLETO + +Kio do igis ilin vagadi? Restado en konstanta loko estas ja pli +profita tiel por ilia gloro, kiel por ilia poŝo. + +ROSENKRANZ + +Mi pensas, ke tio ĉi estas antaŭ nelonge enkondukita novaĵo. + +HAMLETO + +Ĉu ili estas ankoraŭ tiel same amataj kiel tiam, kiam mi estis en +la urbo? Ĉu oni ilin vizitas ankoraŭ tiel same? + +ROSENKRANZ + +Ne, multe pli malmulte. + +HAMLETO + +Kia estas la kaŭzo? Ĉu ili fariĝis netaŭgaj? + +ROSENKRANZ + +Ne, iliaj penadoj estas tiaj samaj, kiel antaŭe; sed aperis +generacio da infanoj, senplumaj birdetoj, kiuj ĉiam forte krias kaj +por tio estas tondre aplaŭdataj. Tiuj ĉi nun estas en modo, kaj ili +tiel krias kontraŭ la teatroj de la popolamaso--tiel ili nomas +ĉiujn aliajn,--ke multaj el la glavoportantoj ektimis la anserajn +plumojn kaj ne kuraĝas iri. + +HAMLETO + +Kiel? Infanoj? Kiu ilin subtenas? Kie ili prenas salajron? Ĉu ili +forĵetos la arton, kiam ili ne povos pli kanti per soprano? Ĉu +ili ne diros poste, kiam ili elkreskos ĝis la grado de ordinaraj +aktoroj--kio estas tre atendebla, se ili ne trovos pli bonajn +rimedojn por ekzistado,--ke iliaj verkistoj de dramoj alportis al ili +malutilon, devigante ilin deklamadi kontraŭ ilia propra estonteco? + +ROSENKRANZ + +Estis granda batalado inter la ambaŭ flankoj, kaj la popolo mem sen +ia riproĉo de konscienco instigas ilin reciproke... Longan tempon +nenia dramo donis eĉ iajn enspezojn, se la aŭtoro kaj aktoroj ne +atakadis en ĝi siajn kontraŭulojn. + +HAMLETO + +Ĉu povas esti? + +GÜLDENSTERN + +Ho, oni multe kaj kruele batalis. + +HAMLETO + +Kaj la infanoj venkis? + +ROSENKRANZ + +Jes, princo, Herkuleson kune kun lia portaĵo. + +HAMLETO + +Ne estas granda miro: ĉar mia onklo estas nun reĝo de Danujo, +kaj tiuj, kiuj mokadis lin, dum mia patro vivis, donas nun dudek, +kvardek, kvindek, eĉ cent dukatojn por lia portreto en miniaturo. +Certe, en tio ĉi kuŝas io supernatura, se nur la filozofio povus +tion ĉi eltrovi. + +(Trumpetado post la sceno.) + +GÜLDENSTERN + +Jen venas la aktoroj. + +HAMLETO + +Ha, karaj sinjoroj, estu bone venintaj en Elsinoro! Donu al mi viajn +manojn! Tre bone! Manieroj kaj komplimentoj apartenas al la akcepta +saluto. Permesu al mi saluti antaŭe vin en tia maniero, por ke mia +sintenado kontraŭ la aktoroj (kiu devas esti la plej afabla) ne havu +la vidon de pli bona akcepto ol la via. Mi vin salutas al via veno, +sed mia onklo-patro kaj mia patrino-onklino eraras. + +GÜLDENSTERN + +En kio, mia kara princo? + +HAMLETO + +Mi estas freneza nur ĉe vento nord-okcidenta; sed kiam la vento +estas suda, mi ne miksos preĝejan turon kun lanterna kolono. +(Polonio venas.) + +POLONIO + +Mi deziras al vi sanon, sinjoroj! + +HAMLETO + +Aŭskultu, Güldenstern, kaj ankaŭ vi, Rosenkranz,--por ĉiu orelo +unu aŭskultanto: tiu ĉi granda infano, kiun vi tie ĉi vidas, ne +eliris ankoraŭ el la infanaj vindoj. + +ROSENKRANZ + +Eble li la duan fojon tien enrampis, ĉar oni diras, ke maljunaj +homoj denove fariĝas infanoj. + +HAMLETO + +Mi divenas, ke li venas sciigi min pri la aktoroj. Atentu!.. Tre +vere, tio ĉi estis en lundo matene... + +POLONIO + +Via princa moŝto, mi povas raporti al vi novaĵojn. + +HAMLETO + +Via kortegana moŝto, mi povas raporti al vi novaĵojn. Kiam Roscio +estis aktoro en Romo... + +POLONIO + +La aktoroj alveturis, via princa moŝto. + +HAMLETO + +He, he? + +POLONIO + +Per mia honoro... + +HAMLETO + + «Kaj sur azenetoj + Venis personetoj»... + +POLONIO + +La plej bonaj aktoroj en la mondo, por tragedioj, komedioj, +historioj, pastoraloj, pastoralaj komedioj, historio-pastoraloj, +tragedio-historioj, tragedio-komedio-historio-pastoraloj, por dramoj +sendividaj kaj por poemoj senfinaj. Seneko ne estas por ili tro +serioza kaj Plaŭto ne estas por ili tro gaja. Por ĉio verkita kaj +por ĉio improvizita ili ne havas egalajn al si en la mondo. + +HAMLETO + +Ho Jefto, juĝisto Izraela, kian trezoron vi havis? + +POLONIO + +Kian trezoron li havis, princo? + +HAMLETO + +Jenan: + + «Ĉe li estis sol-filino, + Kaj li amis ŝin sen fino.» + +POLONIO (flanken). + +Ĉiam pri mia filino. + +HAMLETO + +Ĉu mi ne estas prava, maljuna Jefto? + +POLONIO + +Se vi nomas min Jefto, via princa moŝto, mi efektive havas +filinon, kiun mi forte amas. + +HAMLETO + +Ne, tio ĉi ne sekvas. + +POLONIO + +Kio do sekvas, estimegata sinjoro? + +HAMLETO + +Kio? + + «Kontraŭ la sorto + Ne helpas forto» + +Kaj poste, vi ja scias: + + «Venis tre nebela fino + Kaj pereis la knabino»... + +Cetere, vi povas mem legi la finon de la kanto; ĉar vidu, jen venas +ĉesigantoj de mia parolo. (Kelke da aktoroj venas.) + +Mi vin salutas, sinjoroj, estu ĉiuj bone venintaj! Mi ĝojas, ke mi +revidas vin en sano. Tre agrable, miaj bonaj amikoj! Ha, malnova +amiko, kiel via vizaĝo hariĝis de la tempo, kiam mi vin vidis! +Ĉu vi volas konkuri en Danujo per via barbo? Ha, mia bela juna +fraŭlino! Per niaj virinoj kaj fraŭlinoj, vi per alteco de unu +kalkanumo fariĝis pli proksima al la ĉielo de la tempo, kiam mi +vin laste vidis. Dio donu, ke via voĉo ne estu perdinta sian helan +sonoron, kiel eluzita ora monero. Mi vin salutas ĉiujn, miaj +sinjoroj! Ni tuj prenos nin al la afero, ni pafos ĉion, kion ni +trovos. Tuj prezentu ion! Montru al ni provon de via arto. Nu, +ekzemple, ian patosan parolon! + +UNUA AKTORO + +Kian parolon, mia estimata princo? + +HAMLETO + +Mi aŭdis, kiel vi unu fojon deklamis parolon,--sed ĝi neniam estis +donata sur la sceno, aŭ almenaŭ certe ne pli ol unu fojon; ĉar, +kiom mi memoras, la peco ne plaĉis al la amaso, ĝi estis tro alta +por la popolo. Sed laŭ mia opinio kaj laŭ la opinio de aliaj +personoj, kies juĝo en tiaj aferoj estas pli aŭtoritata ol mia, +tio ĉi estis bonega peco: bone aranĝita laŭ la scenoj kaj verkita +kun multe da prudento kaj modesteco. Mi memoras, ke iu diris, ke ĝi +havas nenian salon nek pipron, por spici la enhavon, kaj nenian +esprimon, kiu montrus ĉe la aŭtoro la intencon de arta ornamado; +ĝi estis verkita en maniero simpla, sana kaj agrabla, multe pli +bela, ol ornamita. Unu parolon en tiu ĉi peco mi precipe amis: +tio ĉi estis la rakonto de Eneo al Didono; precipe tie, kie li +parolas pri la mortigo de Priamo. (Al unu el la aktoroj) Se vi ĝin +memoras, komencu per la jena verso... atendu, atendu... + + «Kaj Pirro kun leona sovaĝeco»... + +Ne, mi eraras; sed per Pirro ĝi komenciĝas... + + «Kaj Pirro, kies nigra la armaĵo + Simile al intenco lia nigra + Egalkolora estis kun la nokto, + En kiu li en la ĉevalo sidis, + Nun ŝmiris sian korpon la teruran + En manier' kruela: tute ruĝa + Li estas de la kapo ĝis piedoj; + Kovrita de la sango elverŝita + De patroj kaj patrinoj kaj infanoj, + De filoj kaj filinoj mortigitaj; + La sango, sekigita de la suno + Al lia vest' kruelan brilon donas. + Varmega de kolero kaj de fajro, + Per la okuloj de sangama tigro + L' infera Pirro serĉas nun Priamon...» + +Nun daŭrigu! + +POLONIO + +Per mia honoro, princo, tre bone deklamite: kun sento, kun estetika +tono. + +UNUA AKTORO + + Kaj jen li trovas lin: tremanta mano + La glavon portas kontraŭ malamikoj; + Sed al maljuna mano ne obeas + La peza glavo kaj senbate falas. + Kaj furioze nun rapidas Pirro + Al la batalo malegaleforta. + La glavon levas li, kaj tuj senviva + Priam' kaduka falas sur la teron. + La urbo Iliono plu ne vivis, + Kaj tamen ŝajnis, ke ĝi tiun baton + Eksentis: ĝi ekkrakis en la flamoj, + Kaj sub l' impreso de la tondra krako + Subite Pirro haltis; lia glavo + Ekpendis en l' aero. Pirro staris + Senmove, kvazaŭ pentro terurega. + Sed kiel ofte antaŭ fulmotondro + Silento ekaperas en ĉielo, + La vent' mutiĝas, la nubegoj haltas + Kaj kvazaŭ mortas ĉio sur la tero,-- + Kaj jen subite ekbruegas tondro: + Tiele ankaŭ post momenta halto + En Pirro pli kruele ekflamegis + Malamo kaj sovaĝa sangavido. + Neniam la marteloj de l' ciklopoj, + Por Marso elforĝante la armaĵon, + Batadis pli kruele kaj sovaĝe, + Ol kiel nun la sanga glav' de Pirro + Hakadis la Priamon malfeliĉan... + Ho vi, Fortuno! Kial la diaro + De vi ne prenas for potencon vian, + Ne rompas en pecetojn la radiojn + De via rado kaj ĝin ne deĵetas + En plej profundan lokon de l' infero!» + +POLONIO + +Tio ĉi estas tro longa. + +HAMLETO (al Polonio). + +Ĝi povos iri al la barbiro kune kun via barbo. (Al la aktoro) +Mi petas vin, daŭrigu! Li plivolus ian arlekenaĵon, alie li +baldaŭ ekdormos. Daŭrigu, venu al Hekubo! + +UNUA AKTORO + + «Sed kiu nun ekvidus la reĝinon + Kun haroj disligitaj en malordo»... + +HAMLETO + +Kun haroj disligitaj? + +POLONIO + +Bone! Reĝino kun haroj disligitaj, tre bone! + +UNUA AKTORO + + «Kurantan nudpiede, minacantan + Estingi la grandegan tutan brulon + Per la riveroj de la larmoj siaj; + Kaj kun ĉifono sur la kapo, kie + Antaŭ nelonge sidis diademo; + Anstataŭ vestoj kovras ŝian korpon + Elturmentitan kaj malgrasigitan + En rapidec' prenita litotuko: + Se iu tion vidus, li malbenus + Per plej teruraj vortoj la Fortunon. + Sed se la dioj mem ŝin tie vidus, + Starantan antaŭ la kruela Pirro, + Hakanta senkompate ŝian edzon: + Ho, tiam, se la dioj havas koron, + L' unua malespera ŝia krio + L' okulojn de la dioj fluidigus + Kaj ili ne silentus...» + +POLONIO + +Rigardu do, li paliĝis, la okuloj estas plenaj je larmoj! +Sufiĉe! Haltu! + +HAMLETO + +Bone, la reston vi poste al mi finos. (Al Polonio) Kara sinjoro, ĉu +vi ne volos zorgi pri regalado de la aktoroj? Akceptu ilin bone, ĉar +ili estas la spegulo kaj mallongigita kroniko de la tempo. Estus pli +bone por vi havi post la morto malbonan supertomban surskribon, +ol ricevi malbonan nomon de ili, dum vi vivas. + +POLONIO + +Kara princo, mi regalos ilin laŭ iliaj meritoj. + +HAMLETO + +Ho ne, bela homo, multe, pli bone! Se ni ĉiun homon traktos laŭ lia +merito, kiu tiam estas certa, ke li ne ricevos batojn? Regalu ilin +laŭ mezuroj de via propra honoro kaj indo: ju malpli ili meritas, +des pli da merito tiam havos via boneco. Iru kun ili! + +POLONIO (al la aktoroj) + +Venu, sinjoroj! + +HAMLETO (al la aktoroj) + +Iru kun li, miaj amikoj! morgaŭ vi donos prezenton. (Al la unua +aktoro) Aŭskultu, mia malnova amiko, ĉu vi povas prezenti la +mortigon de Gonzago? + +UNUA AKTORO + +Jes, princo. + +HAMLETO + +Morgaŭ vi tion ĉi prezentos. Ĉu vi povus en okazo de bezono lerni +parkere parolon el dekdu ĝis dekses versoj, kiun mi verkus kaj +enmetus? Ne vere? + +UNUA AKTORO + +Jes, princo. + +HAMLETO + +Tre bone! (Al ĉiuj aktoroj). Iru kun tiu ĉi sinjoro, sed ne mokadu +lin! (Polonio kaj la aktoroj foriras.--Al Rosenkranz kaj Güldenstern) +Miaj amikoj, mi prenas de vi forpermeson ĝis la vespero! Estu bonaj +gastoj en Elsinoro! + +ROSENKRANZ + +Ni estas pretaj al servoj, princo. + +HAMLETO + + Mi vin salutas! (Rosenkranz kaj Güldenstern foriras.) + Nun mi restis sola. + Ho mi, malnobla senhonora sklavo! + Aktoro en la versoj elpensitaj, + En sola imagado de suferoj, + Kun tia forto sin alkonformigis + Al la teruro de l' situacio, + Ke li paliĝis de la ekscitiĝo, + Sinceraj larmoj brilis en l' okuloj, + Sur la vizaĝo signoj de sufero, + La voĉo tremis, tuta la teniĝo + Konforma al la vortoj! Kaj pro kio? + Pro fablo, pro nenio, pro Hekubo! + Nu, kio do Hekubo al li estas + Kaj kio li al ŝi, ke pro Hekubo + Li tiel ploras? Se por suferado + Li havus kaŭzon tian, kiel mi, + La tutan scenon tiam li dronigus + Per siaj larmoj kaj orelojn ĉiujn + Distondrus li per ĝemoj plej pasiaj, + La kulpan li kondukus al frenezo, + Teruron li enportus en la korojn + Kaj rigidigus ĉiujn alestantojn! + Kaj mi?! Malnobla, senkuraĝa vermo, + Sensente kaj senfare mi nur vagas, + Nenion povas diri mi por reĝo, + Por mia patro, por la granda reĝo, + Al kiu oni rabis for per krimo + La havon kaj la vivon! Ĉu mi estas + Timulo? Kiu nomos min fripono? + Al mi la kapon rompos? Mian barbon + Elŝiros kaj sur la vizaĝon ĵetos, + Min pinĉos en la nazo, min kulpigos, + Ke mi nenian veran vorton diras? + Kuraĝus iu tion fari? Ha! + Cetere, mi akceptus.--Tiel estas! + Mi havas la animon de kolombo, + La galo al mi mankas, ĉar alie + Jam longe per la korpo de l' krimulo + Mi nutrus la vulturojn de la lando. + Ho, senkonscia kaj malĉasta bubo! + Abomenul' sen sentoj, sen honoro! + Ha, kia besto estas mi! Tre brave, + Ke mi, la filo de plej bona patro, + Vidante, ke krimulo lin mortigis, + Mi, kiun la infero kaj ĉielo + Instigas al la venĝo,--mi nun devas + La koron nur per vortoj faciligi, + Simile al virino aĉetebla, + Mi povas nur murmuri kaj malbeni + Simile al kaduka servantino! + Ho, fi! Al la afero, mia kapo!.. + Mi aŭdis, ke krimuloj iafoje, + Vidante sian krimon spegulitan + En arta prezentado en teatro, + Sub la influo de tuŝanta ludo + Eksentas tiel forte sian krimon, + Ke ili sian kulpon elkonfesas: + Ĉar krimo eĉ sen vortoj ĉion diras... + Jes, la aktoroj ludu al ni ion + Similan al la mort' de mia patro; + La onklo ankaŭ estos; mi observos + Atente ĉiun lian rigardeton: + Se konfuziĝos li, mi tiam scios + Programon mian veran. La spirito + Ja estis eble nur diablo, kiu, + Malice akceptinte logan veston, + Konante mian impreseblan koron, + Min volas trompi kaj la manon mian + Direkti peke al terura krimo? + Mi volas esti certa. Ni rigardos! + La ludo de l' aktoroj estu reto, + Por kapti konsciencon de la reĝo! (Foriras.) + + + + +AKTO III + + +SCENO I + +Ĉambro en la palaco. La reĝo, la reĝino, Polonio, Ofelio, Rosenkranz +kaj Güldenstern. + +REĜO + + Kaj per nenia lerta ekparolo + Vi povis veni al la vera kaŭzo + De lia freneziĝo, kiu ŝanĝis + Terure nun la tutan lian vivon? + +ROSENKRANZ + + Ne neas li, ke estas li freneza, + La kaŭzon tamen li obstine kaŝas. + +GÜLDENSTERN + + Ne lasis li esplori sin, sed lerte + Li kun freneza ruzo deturnadis + Tuj la parolon, kiam ni intencis + De li elkapti ion pri la kaŭzo. + +REĜINO + + Kaj kiel li akceptis vin? + +ROSENKRANZ + + Ĝentile. + +GÜLDENSTERN + + Kaj tamen ne sen kelka suspektemo. + +ROSENKRANZ + + Demandojn li avaris, sed volonte + Demandojn niajn lerte respondadis. + +REĜINO + + Vi al amuzo ia lin invitis? + +ROSENKRANZ + + Okaze ni renkontis en la vojo + Aktorojn; ni sciigis lin pri tio, + Kaj ŝajnas, ke ĝi faris al li ĝojon. + En la palaco ili estas; ŝajnas, + Ke ili jam ricevis la ordonon + Hodiaŭ en vespero ion ludi. + +POLONIO + + Jes, kaj al mi la princo komisiis, + Ke mi invitu viajn reĝajn moŝtojn + Alesti ankaŭ al la prezentado. + +REĜO + + Ho, tre volonte, kaj mi forte ĝojas, + Ke tio lin amuzas. Vi, sinjoroj, + Ankoraŭ pli lin tiru al amuzoj! + +ROSENKRANZ + + Ni ĝin plenumos, via reĝa moŝto. + +(Rosenkranz kaj Güldenstern foriras). + +REĜO + + Kaj nun forlasu nin, Gertrudo kara. + Hamleto baldaŭ venos; ni aranĝis, + Ke tie ĉi li kvazaŭ per okazo + Renkontos Ofelion. Ŝia patro + Kaj mi--ambaŭ staros nun tiele, + Ke, ne vidataj mem, ni ĉion vidu + Kaj povu bone juĝi, ĉu en vero + La amo estas kaŭzo de la stato, + En kiu li troviĝas. + +REĜINO + + Mi obeas. + Ho, mia Ofelio, mi dezirus, + Ke efektive la beleco via + Sin montru kiel sola vera kaŭzo + De la frenezo de Hamleto: tiam + Esperi povas mi, ke viaj virtoj + Denove realportos al li sanon + Al la feliĉo de vi ambaŭ. + +OFELIO + + Ĉion + Mi faros. (La reĝino foriras.) + +POLONIO + + Promenadu, Ofelio!.. + (Al la reĝo) Se vi permesas, via reĝa moŝto, + Ni kaŝu nin! (Al Ofelio) Vi legu en la libro, + Ke li ne miru la solecon vian. + Ĝi eble ne konvenas, sed en vero + Ni ofte per edifo en vizaĝo + Kaj per mieno pie religia + Eĉ la diablon mem facile trompas. + +REĜO (flanken). + + Ho, vere, vere! Kiel forte batas + Parolo lia mian konsciencon! + Kolora vango de malĉastulino + La veron kovras, sed pli forte kaŝas + Teruran faron miaj artaj vortoj. + Ho, peza ŝarĝo! + +POLONIO + + Via reĝa moŝto, + Mi aŭdas liajn paŝojn! Ni nin kaŝu! + +(La reĝo kaj Polonio sin kaŝas post tapeto. Hamleto venas.) + +HAMLETO + + Ĉu esti aŭ ne esti,--tiel staras + Nun la demando: ĉu pli noble estas + Elporti ĉiujn batojn, ĉiujn sagojn + De la kolera sorto, aŭ sin armi + Kontraŭ la tuta maro da mizeroj + Kaj per la kontraŭstaro ilin fini? + Formorti--dormi, kaj nenio plu! + Kaj scii, ke la dormo tute finis + Doloron de la koro, la mil batojn, + Heredon de la korpo,--tio estas + Tre dezirinda celo. Morti--dormi-- + Trankvile dormi! Jes sed ankaŭ sonĝi! + Jen estas la barilo! Kiaj sonĝoj + Viziti povas nian mortan dormon + Post la forĵeto de la teraj zorgoj,-- + Jen tio nin haltigas; tio faras, + Ke la mizeroj teraj longe daŭras: + Alie kiu volus elportadi + La mokon kaj la batojn de la tempo, + La premon de l' potencaj, la ofendojn + De la fieraj, falson de la juĝoj, + Turmentojn de la amo rifuzita, + La malestimon, kiun seninduloj + Regalas al merito efektiva,-- + Jes, kiu volus tion ĉi elporti, + Se mem, per unu puŝo de ponardo, + Li povus sin de ĉio liberigi? + Kaj kiu do en ŝvito kaj en ĝemoj + La ŝarĝon de la vivo volus porti, + Se ne la tim' de io post la morto, + De tiu nekonata land', el kiu + Neniu plu revenas. Kaj pro tio + Plivolas ni elporti ĉion teran, + Ol flugi al mizeroj nekonataj. + La konscienco faras nin timuloj; + Al la koloro hela de decido + Aliĝas la paleco de l' pensado; + Kaj plej kuraĝa, forta entrepreno + Per tiu kaŭzo haltas sendecide, + Kaj ĉio restas penso, sed ne faro... + Sed haltu! Ha, la ĉarma Ofelio... + (Al Ofelio) Ho, nimfo, prenu ĉiujn miajn pekojn + En vian puran preĝon! + +OFELIO + + Mia princo, + Kiel vi fartas en la lasta tempo? + +HAMLETO + + Mi dankas vin humile,--bone. + +OFELIO + + Princo, + Mi havas kelkajn signojn de memoro + Ankoraŭ, kiujn longe jam mi volis + Al vi redoni; mi vin petas, princo, + Akceptu ilin nun! + +HAMLETO + + Ne, ne! Neniam + Mi ion al vi donis. + +OFELIO + + Kara princo, + Vi scias ja, vi ilin al mi donis, + Kaj la donacojn vi akompanadis + Per tiaj dolĉaj vortoj, ke la indo + De la donacoj multe pliiĝadis. + Nun vi ŝanĝiĝis,--prenu do la donojn: + Doloraj estas donoj al la koro, + Se ili plu ne venas de la koro. + Jen ili estas, princo, mi vin petas! + +HAMLETO + +Ha, ha, ha! Ĉu vi estas virta? + +OFELIO + +Princo!? + +HAMLETO + +Ĉu vi estas bela? + +OFELIO + +Kion vi per tio ĉi volas diri, via princa moŝto? + +HAMLETO + +Ke, se vi estas virta kaj bela, via virto ne devas komunikiĝi +kun via beleco. + +OFELIO + +Ĉu beleco povus havi pli bonan kolegon, ol la virto, princo? + +HAMLETO + +Estas vero: sed la forto de la beleco pli facile faros el la virto +malĉaston, ol la forto de la virto egaligos al si la belecon. Tio +ĉi antaŭe estis paradokso, sed nun la tempo montras, ke tio ĉi +estas vero. Mi iam vin amis. + +OFELIO + +Efektive, princo, vi kredigis min pri tio. + +HAMLETO + +Vi ne devis al mi kredi: ĉar virto ne povas tiel inokuliĝi al nia +maljuna arbo, ke la antaŭa ne restu. Mi vin ne amis. + +OFELIO + +Mi vidas, ke mi eraris. + +HAMLETO + +Iru en monaĥejon! Kial vi volis naski pekulojn? Mi mem estas iom +virta, kaj tamen mi povus elmontri en mi tiajn aferojn, ke estus pli +bone, se mia patrino min ne naskus. Mi estas tre fiera, venĝema, +glorama; mi estas preta fari pli da malbono, ol kiom mia kapo povas +elpensi aŭ kiom mia imago povas prezenti al si, aŭ kiom mi havas +tempon, por ilin plenumi. Por kio tiaj homoj, kiel mi, devas rampi +inter la ĉielo kaj la tero? Ni estas friponoj kaj malnobluloj, +ĉiuj,--kredu al neniu el ni! Iru for en monaĥejon! Kie estas via +patro? + +OFELIO + +En la domo, princo. + +HAMLETO + +Fermu post li la pordon, por ke li faru malsaĝaĵojn nur en sia +propra domo. Adiaŭ! + +OFELIO + +Ho, helpu al li, bona Dio! + +HAMLETO + +Se vi edziniĝos, mi donos al vi dote la sekvantan malbenon: estu +ĉasta, kiel glacio, estu pura, kiel neĝo,--vi ne evitos la homan +kalumnion. Iru en monaĥejon! Adiaŭ! Aŭ, se nepre volas edziniĝi, +prenu malsaĝulon; ĉar saĝaj homoj scias tre bone, kiajn monstrojn +vi faras el ili. En monaĥejon iru! ne prokrastu! Adiaŭ! + +OFELIO + +Ĉielaj fortoj, resanigu lin! + +HAMLETO + +Mi scias, kiel bone vi vin pentras. Dio donis al vi vizaĝon, kaj vi +faras al vi alian; vi dancas, vi saltas, vi pepas, vi donas al la +kreitaĵoj de Dio ŝanĝitajn nomojn kaj vi ŝajnigas vin kokete +naivaj. Iru! Nenion pli pri tio ĉi! ĝi faris min freneza! Neniu pli +edziĝu! Kiu jam edziĝis, restu viva, ĉiuj, krom unu; la ceteraj +restu, kiel ili estas. En monaĥejon iru! (Foriras.) + +OFELIO + + Ho, kia granda homo detruiĝis! + Okulo de plej alta kortegano, + Lang' de saĝulo, man' de militisto, + La floro kaj espero de la regno, + Modelo de la moroj kaj klereco,-- + Pereis, ha, pereis senespere! + Kaj mi, plej malfeliĉa el virinoj, + Mi, kiu suĉis dolĉan la mielon + De liaj ĵuroj, mi nun devas vidi + La noblan saĝon tute konfuzitan, + Rompitan, kiel kordo diskrevinta. + La altan formon, la junecon floran + Detruis la frenezo! Ve! ho ve! + Al mi, mi, kiu vidis lin antaŭe + Kaj vidas lin en lia nuna stato! + +(La reĝo kaj Polonio eliras.) + +REĜO + + El amo? Ne, ne amo ĉion faris; + Kaj liaj vortoj, kvankam konfuzitaj, + En vero tamen ne frenezon montras, + Li kaŝas ion en la kor'; mi timas, + Ke la sekreto de spirito lia + Danĝeron en si portas por ni ĉiuj. + Por ĝin averti, mi en rapideco + Decidis: li veturu tuj Anglujon, + Postuli la tributon prokrastitan. + La maro kaj la novaj landoj eble + El lia kor' elpelos tiun ion, + Pri kiu lia kapo ĉiam pensas. + Ĉu vi ne ankaŭ tiel opinias? + +POLONIO + + Tre saĝe vi decidis, mia reĝo. + Kaj tamen mi ankoraŭ ĉiam pensas, + Ke ĉion faris rifuzita amo. + Nu, Ofelio? Nun vi ne bezonas + Raporti la parolon de la princo: + Ni ĉion aŭdis. Via reĝa moŝto, + Vi agu tiel, kiel vi decidos; + Sed mi konsilus, se vi ĝin aprobas, + Ke ŝia reĝa moŝto la reĝino + Al si alvoku post la komedio + La princon kaj ŝi petu lin patrine, + Ke li al ŝi malkovru sian koron. + Ŝi iru kun li rekte al l' afero; + Se vi permesos, la interparolon + Mi subaŭskultos; kaj se al la vero + En tia maniero ni ne venos, + Vi tiam volu sendi lin Anglujon + Aŭ lin enŝlosu ie laŭ bontrovo + De via alta saĝo. + +REĜO + + Tiel estu! + Frenezo ĉe la grandaj kaj potencaj + Ne povas resti sen severa gardo. (Ĉiuj foriras.) + + +SCENO II + +Salono en la palaco. Hamleto kaj kelke da aktoroj eniras. + +HAMLETO + +Estu tiel bona, elparolu la monologon tiel, kiel mi montris al vi, +tute libere kaj senarte; sed se vi ĝin krios patose kiel multaj el +niaj aktoroj, tiam ĝi plaĉos al mi tiom same, kiel se miaj versoj +estus elkriataj de publika anoncisto. Ne balancu tro multe la manojn +tra la aero en tia maniero, sed tenu vin noble kaj trankvile. Ĉar en +la mezo de la riverego, ventego aŭ, tiel diri, uragano de via pasio +vi devas observi certan moderecon, kiu donas al ĉio harmonion. Mi +fariĝas furioza en la animo, kiam ia sanega denshara bubo disŝiras +la pasion en pecojn, en verajn ĉifonojn, kaj tondras en la orelojn +de la popolamasa publiko, kiu ordinare komprenas taksi nur sensencajn +pantomimojn kaj bruon. Mi sentas tiam fortan deziron bone trabastoni +tian bubon pro lia bruado: li volas nepre esti pli tirano ol la +tirano mem. Mi petas vin, evitu tion ĉi! + +UNUA AKTORO + +Via princa moŝto povas esti trankvila en tiu ĉi rilato. + +HAMLETO + +Tamen ne estu ankaŭ tro flegma, sed lasu vian propran senton esti +via gvidanto: konformigu la gestojn al la vortoj kaj la vortojn al la +gestoj; kaj precipe rigardu, ke vi en nenio superpaŝu la moderecon +de la naturo. Ĉar ĉio, kio en tia maniero estas trograndigata, +estas kontraŭa al la intencoj de dramo, kies celo ĉiam estis, estas +kaj estos: prezenti kvazaŭ spegulon de la naturo, montri al la virto +ĝian propran eston, al la malhonoro ĝian propran vizaĝon, al +la responda tempo la represon de ĝia formo. Se tio ĉi estas +trograndigata aŭ prezentata tro malforte, tio povas kvankam +elvoki ridon ĉe la malkleruloj, sed la kompetentan homon ĝi forte +ĉagrenos; kaj la mallaŭdo de tia persono devas esti por vi pli +grava, ol la aplaŭdado de tuta teatro da aliaj personoj. Ekzistas +aktoroj, kies ludadon mi vidis kaj kiujn aliaj laŭdis eĉ tre +forte,--mi tamen trovis, ke ili tute ne havis la tonon nek la +teniĝon de kristanoj, idolistoj aŭ eĉ simple de homoj. Ili +afektadis kaj kriadis tiel, ke mi pensis, ke ia fuŝisto volis krei +homojn kaj faris iajn plej malbonajn pupojn,--tiel abomeninde ili +imitadis la homojn. + +UNUA AKTORO + +Mi esperas, princo, ke nia trupo estas sufiĉe libera de tiaj mankoj. + +HAMLETO + +Liberigu vin de ili tute! Kaj al tiuj, kiuj ludas ĉe vi rolojn +ridindajn, ne permesu paroli pli, ol troviĝas sin en ilia rolo; ĉar +ekzistas inter ili tiaj, kiaj ridas tro multe, por elvoki ridon ĉe +la amaso da malsaĝaj rigardantoj tiam, kiam oni ofte devas lasi al +la publiko bone konsideri ian gravan punkton de la dramo. Tio ĉi +estas abomeninda kaj montras mizeran gloramon de la aktoro, kiu tion +ĉi faras. Iru, pretigu vin! + +(La aktoroj foriras. Venas Polonio, Rosenkranz kaj Güldenstern.) + +HAMLETO (al Polonio). + +Nu, sinjoro, ĉu la reĝo deziras aŭskulti la komedion? + +POLONIO + +Jes, kaj la reĝino ankaŭ, ili baldaŭ venos. + +HAMLETO + +Rapidigu do la aktorojn! (Polonio foriras.) Ĉu vi ambaŭ ne volos +ankaŭ helpi rapidigi ilin? + +ROSENKRANZ kaj GÜLDENSTERN + +Jes, princo. (Ambaŭ foriras.) + +HAMLETO + +He! Horacio! (Horacio eniras.) + +HORACIO + +Al viaj servoj, kara princo! + +HAMLETO + + El ĉiuj, kiuj iam min ĉirkaŭis, + Vi estas la plej brava, Horacio. + +HORACIO + + Ho, kara princ'... + +HAMLETO + + Ne pensu, ke mi flatas. + Ĉar kion povus mi de vi esperi? + Vi havas ja nenion, krom spirito, + Vi havas ja nenion, por donaci,-- + Por kio do mi flatus al malriĉaj? + Ne, ne! Miela lango leku brilon, + Genuojn homoj fleksas ja nur tiam, + Se la rampad' profiton donas. Aŭdu! + De l' tempo, kiam la animo mia + Komencis elektadi inter homoj, + Ĝi vin elektis; ĉar kun vira indo + Vi ĉiam ĉiajn specojn de suferoj + Sen plendo elportadis; de la sorto + Prenadis vi la batojn kaj donacojn + Kun dank' egala. Mi admiras tiun, + En kiu la prudento kun la sango + En tia bona harmonio vivas, + Ke li al la Fortuno ne permesas + Sur li ludadi, kiel sur fajfilo. + Ho, donu vi al mi la viron, kiun + Pasio lia ne sklavigis,--mi + Lin fermos en la plej profundan lokon + De mia koro, kiel vin mi fermis.-- + Sed jam sufiĉe. Oni baldaŭ donos + Por ni kaj por la reĝo unu dramon; + En ĝi troviĝos sceno tre simila + Al la mortigo de la patro mia. + Mi petas vin, en la responda tempo + Per ĉiuj fortoj de l' animo via + Observu mian onklon; ĉar se tiam + Sin la kaŝita kulpo ne elmontros, + Mi devos diri, ke ni ambaŭ vidis + En tiu nokt' spiriton de infero + Kaj ke l' imago mia estas nigra + Simile al la forno de Vulkano. + Observu lin atente; ankaŭ mi + Lin penetrados per okuloj miaj, + Kaj poste ni kunigos nian juĝon + Pri l' ekzameno de l' vizaĝo lia. + +HORACIO + + Tre bone, mia princo; se li ion + Forŝtelos en la daŭro de la dramo, + Mi pagos por la ŝtelo. + +HAMLETO + + Oni venas. + Mi devas ŝajni tute senintenca. + Elektu bonan lokon! + +(Dana marŝo. Trumpetado. La reĝo, la reĝino, Polonio, Ofelio, +Rosenkranz, Güldenstern kaj aliaj personoj venas kaj okupas lokojn.) + +REĜO + +Kiel fartas nia kara nevo Hamleto? + +HAMLETO + +Bonege! kaj ĉio de la ĥameleonaj manĝoj. Mi manĝas aeron, oni min +grasigas per promesoj; eĉ kaponojn oni tiel bone ne nutras. + +REĜO + +Mi tute ne komprenas tiun ĉi respondon, Hamleto; tio ĉi ne estas +mia lingvo. + +HAMLETO + +Ankaŭ ne mia. (Al Polonio) Vi ludadis iam dramojn en la +universitato, sinjoro, ĉu ne vere? + +POLONIO + +Efektive, princo, kaj oni eĉ rigardadis min kiel bonan aktoron. + +HAMLETO + +Kaj kion vi prezentadis? + +POLONIO + +Mi prezentis Julion Cezaron; min mortigis Bruto en la Kapitolio. + +HAMLETO + +Li estis efektiva bruto, se li mortigis tian kapitalan bovidon. +(Al Rosenkranz) Ĉu la aktoroj estas pretaj? + +ROSENKRANZ + +Jes, princo, ili atendas vian ordonon. + +REĜINO + +Venu tien ĉi, kara Hamleto, sidiĝu apud mi! + +HAMLETO + +Ne, bona patrino, jen estas pli forta magneto. + +POLONIO (al la reĝo). + +Vi aŭdas? + +HAMLETO + +Fraŭlino, ĉu vi permesos al mi meti min sur viajn piedojn? + +(Sidiĝas antaŭ la piedoj de Ofelio.) + +OFELIO + +Ne, mia princo. + +HAMLETO + +Tio estas nur per la kapo. + +OFELIO + +Jes, mia princo. + +HAMLETO + +Vi pensas, ke mi intencis ion pli interesan? + +OFELIO + +Mi nenion pensas. + +HAMLETO + +Bela ideo kuŝi sur la piedoj de knabino. + +OFELIO + +Kion vi volas diri, princo? + +HAMLETO + +Nenion. + +OFELIO + +Vi estas en gaja humoro. + +HAMLETO + +Kiu? Mi? + +OFELIO + +Jes, mia princo. + +HAMLETO + +Ho, mi amas petoli pli, ol iu alia. Kion homo povas fari pli bonan, +ol esti gaja? Ĉar vidu ja, kiel gaja estas mia patrino, kaj tamen +mia patro mortis antaŭ du horoj. + +OFELIO + +Ne, antaŭ du monatoj, mia princo. + +HAMLETO + +Jam tiel longe? Ha, en tia okazo mi forĵetos al la diablo la +funebran veston: mi metos sur min zibelan pelton. Ho, ĉielo! mortis +antaŭ du monatoj kaj ankoraŭ ne forgesita! En tia okazo oni povas +esperi, ke la memoro de granda homo per duonjaro supervivos lian +morton. Sed li devas fondi preĝejojn, ĉar alie oni ne memoros lin, +lia sorto estos kiel la sorto de amata ĉevaleto: + + «Enterigita + «Kaj tuj forgesita». + +(Trumpetado. Sur la sceno leviĝas kurteno kaj oni vidas pantomimon: +reĝo kaj reĝino eniras; la reĝino karese ĉirkaŭprenas la reĝon. +Ŝi genuiĝas kaj faras gestojn de ĵurado. Li levas ŝin kaj apogas +sian kapon sur ŝian bruston. Li kuŝigas sin sur la herbon, ŝi +forlasas lin, kiam li endormiĝis. Venas unu homo, deprenas de la +reĝo la kronon, kisas ĝin, enverŝas venenon en la orelon de la +reĝo kaj foriras. La reĝino revenas, vidas, ke la reĝo mortis kaj +pasie ploras. La veneninto revenas kun kelke da mutaj personoj kaj +konsolas la reĝinon. La mortinton oni forportas. La veneninto petas +la amon kaj la manon de la reĝino; ŝi komence kvazaŭ rifuzas, sed +fine akceptas lian amon. Ili foriras.) + +OFELIO + +Kion tio ĉi signifas, princo? + +HAMLETO + +La fripona abomenaĵo; ĝi antaŭdiras ion nebonan. + +OFELIO + +Kredeble tiu ĉi pantomino montras la enhavon de la dramo? (Eniras la +Prologo.) + +HAMLETO + +Jen tiu ĉi bravulo al ni kredeble rakontos: la aktoroj nenion povas +teni en sekreto, ili ĉion elbabilos. + +OFELIO + +Ĉu li diros al ni, kion signifas tiu ĉi prezentado? + +HAMLETO + +Jes, kaj ankaŭ ĉia alia prezentado. Ne hontu nur prezenti al li, +kaj li ne hontos diri al vi, kion tio ĉi signifas. + +OFELIO + +Vi pikas, vi pikas, princo; mi aŭskultos la dramon. + +PROLOGO + + De nia dramo estos nun komenco. + Ni petas kun profunda riverenco + Pri via bona vol' kaj pacienco. + +HAMLETO + +Ĉu tio ĉi estas prologo aŭ ia aforismo? + +OFELIO + +Ĝi estas tro mallonga, princo. + +HAMLETO + +Kiel la amo de virinoj. (Eniras unu reĝo kaj unu reĝino.) + +REĜO (aktoro). + + Jam tridek fojojn finis Febo hela + La jaran kuron tra la voj' ĉiela + Kaj dekdu tridek fojojn jam la luno + Aperis plena, kvazaŭ nokta suno, + De l' tempo, kiam amo kaj Himeno + Nin ambaŭ ligis per la pastra beno. + +REĜINO (aktorino). + + Ankoraŭ multaj jaroj renoviĝos, + Kaj tamen nia am' ne malfortiĝos. + Sed ve! mi en la lasta tempo sentas, + Ke io nun sekrete vin turmentas; + Pro via san' mi tremas en la koro, + Ho, mia kara edzo kaj sinjoro. + Sed se mi tremas--restu vi sen timo: + Vi scias--en virina la animo + Tielajn zorgojn vekas granda amo; + Kaj ju pli forte brulas ama flamo, + Des pli turmentas nin la fantazio, + Kaj miajn zorgojn kreis nur pasio. + +REĜO (aktoro). + + Ho, mia kara, baldaŭ jam la sorto + Disigos nin! Mi sentas, ke la morto + Min baldaŭ vokos al la lasta vojo. + Transvivu min! Feliĉa kaj en ĝojo + La vivon ĝuu, kaj la koro via + Denove amu... + +REĜINO (aktorino). + + Haltu, kara mia! + Mi tremas de terura via vorto! + Atingu min malbeno, honto, morto, + Se iam eĉ la ombro de sopiro + Min povos tiri al alia viro! + Nur kiu mem mortigis la unuan, + Ekami poste povas edzon duan! + +HAMLETO + +Ho, kiel maldolĉe! + +REĜINO (aktorino). + + Ne amo--nur kalkulo malbenita + Kondukas al edziĝo ripetita. + Virino, kiu duan ĉirkaŭprenas, + L' unuan edzon en la tomb' venenas. + +REĜO (aktoro). + + Ne dubas mi pri via sincereco; + Sed ne eterne daŭras malgajeco. + Konsolon tempo donas al la koro. + Decido estas sklavo de l' memoro, + Ĝi kiel frukto sin komence tenas, + Sed falas, kiam maturiĝo venas. + Se al ni mem ni en la kor' promesas, + Ni tion plej facile ja forgesas, + Kaj ĉio, en pasio decidita, + Forpasas, kiam la pasi' finita. + Ne longe daŭras ĝojo kaj malĝojo. + Kaj de eterne sur la tera vojo + Kutimis amo kun feliĉo iri; + Kaj estas malfacile certe diri, + Ĉu amo alkondukas la feliĉon + Aŭ ĉu feliĉo donas la kondiĉon + Por ekzistad' de l' amo. La grandulo + Falinta izoliĝas; malriĉulo + Sin levis--kaj amikoj plu ne mankas. + La amon ni nur al feliĉo dankas. + Sed ne pri tio estis la parolo: + Vi sciu, ke la sorto kaj la volo + Eterne inter si batalon tenas; + Al ni nur la intenco apartenas,-- + Plenumon do ni lasu al la sorto. + Vi ne forgesos min ĝis via morto,-- + Tre bela estas via fideleco, + Sed ni ĝin lasu al la estonteco! + +REĜINO (aktorino). + + Ho, mi la lumon vidi pli ne povu, + Ripozon sur la tero mi ne trovu, + Malluma, senkonsola, senespera + Fariĝu mia tuta vivo tera, + Atingu min la punoj plej kruelaj + De kolerantaj fortoj la ĉielaj,-- + Se iam, vin perdinte, mi, vidvino, + Fariĝos de alia vir' edzino! + +HAMLETO (al Ofelio). + +Se ŝi volus rompi sian sanktan promeson... + +REĜO (aktoro). + + Ho, kia forta ĵuro! Nun, anĝelo + Mi volas iom dormi, La ĉielo + Vin gardu! + +REĜINO (aktorino). + + Dormu dolĉe, mia koro, + Vi, mia tuta vivo kaj trezoro! + +(Foriras. Li sin kuŝigas kaj endormiĝas.) + +HAMLETO (al sia patrino). + +Reĝino, kiel plaĉas al vi la dramo? + +REĜINO + +Ŝajnas al mi, ke la sinjorino tro multe promesas. + +HAMLETO + +Sed ŝi plenumos sian vorton! + +REĜO (al Hamleto). + +Ĉu vi konas la enhavon de la dramo? Ĉu ne estas en ĝi io +malagrabla? + +HAMLETO + +Ne, ne; ili nur ŝercas, ili iom venenas ŝerce; nenio malagrabla. + +REĜINO + +Kia estas la nomo de la dramo? + +HAMLETO + +La Muskaptilo. Kial? Ĝi estas metaforo. La dramo prezentas unu +mortigon, kiu havis lokon en ia urbeto de Italujo. La nomo de la +reĝo estas Gonzago, lia edzino estas nomata Baptista. Vi baldaŭ +vidos, ke tio ĉi estas abomeninda historio. Sed kion tio ĉi nin +interesas? Via reĝa moŝto kaj ni ĉiuj ni havas puran konsciencon, +kaj la afero nin ja ne tuŝas. La leprulo sin gratu,--nia haŭto +estas ja sana. (Sur la scenon venas Luciano.) Jen estas Luciano, +nevo de la reĝo. + +OFELIO (al Hamleto). + +Vi prenis sur vin la oficon de la antikva ĥoro. + +HAMLETO + +Ho, mi volonte estus klarigisto inter vi kaj via amato, se mi nur +vidus, ke la marionetoj dancas! + +OFELIO + +Vi estas tre pikema, princo, tre pikema. + +HAMLETO + +Vi devus ĝemi, se vi volus malakrigi mian pinton. + +OFELIO + +Ĉiam pli bone kaj pli tranĉe! + +HAMLETO + +Tiaj estas la edzoj, kiujn la knabinoj elektas. (Al Luciano) +Komencu, mortigisto! Forĵetu viajn malbenitajn grimacojn +kaj komencu! + + «Al venĝo vokas krio de la korvo»... + +LUCIANO + + Jam la veneno estas tute preta, + Al faro sin jam tiras la glaseto; + La tempo estas bona; mi rapidos: + Silentas ĉio, kaj neniu vidos. + Vi, trinko el la herboj plej kaŝitaj, + En mezo de la nokto kolektitaj, + Vi, kiu sur vi portas la malbenon + Trifojan de Hekato,--la venenon, + En la dormantan korpon penetrigu + Kaj kiel akra fulmo lin mortigu! + +(Enverŝas la venenon en la orelon de la dormanto). + +HAMLETO + +Li venenas lin en la ĝardeno pro lia regno. Lia nomo estas Gonzago. +La historio estas vera kaj ĝi estas priskribita en itala lingvo. Vi +baldaŭ vidos, kiel la mortiginto akiras la koron de la edzino de +Gonzago. + +OFELIO (al Hamleto). + +La reĝo sin levas. + +HAMLETO + +Kiel? Timigita de ia ŝajnaĵo? + +REĜINO (al la reĝo). + +Kio estas al vi, mia edzo? + +POLONIO (al Hamleto). + +Faru finon al la dramo! + +REĜO + +Lumigu al mi! For! + +POLONIO + +Lumon, lumon, lumon! + +(ĉiuj foriras, krom Hamleto kaj Horacio.) + +HAMLETO + + Sana saltas en la rondo + Kaj vundita laŭte krias, + Kaj nenio en la mondo + Reciproke harmonias. + +Ĉu tiuj ĉi versoj kaj amaso da plumoj sur la ĉapelo ne povus akiri +al mi lokon en anaro da aktoroj? + +HORACIO + +Ho jes, kun duona salajro. + +HAMLETO + +Ne, kun plena. + + Ĉar vi scias, sur la trono + Longe sidis la leono, + La leono tamen mortis, + Kaj nun regas... ĝusta faŭno. + +HORACIO + +La lasta rimo ne estas bona. + +HAMLETO + +Ho, kara Horacio, mi donus nun mian tutan havon por la vortoj de la +spirito. Ĉu vi rimarkis? + +HORACIO + +Tre bone, mia princo. + +HAMLETO + +Ĉe la parolo pri venenado? + +HORACIO + +Mi bone lin observis. + +HAMLETO + +Ha, ha, ha! Donu muzikon! Venu, flutistoj! + + La reĝo ne aprobis nian dramon,-- + Nu, certe ĝi ne indas lian amon. + +(Eniras Rosenkranz kaj Güldenstern.) + +HAMLETO + +He, muzikon! + +GÜLDENSTERN + +Kara, estimata princo, permesu diri al vi kelke da vortoj. + +HAMLETO + +Eĉ tutan historion, sinjoro! + +GÜLDENSTERN + +La reĝo... + +HAMLETO + +Nu, kio estas al li? + +GÜLDENSTERN + +Li foriris en sian ĉambron kaj sentas sin tre malbone. + +HAMLETO + +De drinkado, sinjoro? + +GÜLDENSTERN + +Ne, de kolero, mia princo. + +HAMLETO + +Vi devus ja esti pli prudenta kaj raporti tion ĉi al la kuracisto, +ĉar se mi donus al li kuracilon, tiam al li povus fariĝi ankoraŭ +pli malbone. + +GÜLDENSTERN + +Kara sinjoro, metu kelkan ordon en vian paroladon kaj ne forsaltu de +mia komisio. + +HAMLETO + +Nu, mi estas kvieta, sinjoro. Parolu! + +GÜLDENSTERN + +La reĝino, via patrino, en la plej profunda doloro de sia koro +sendis min al vi. + +HAMLETO + +Estu bone veninta. + +GÜLDENSTERN + +Ne, kara sinjoro, tiu ĉi saluto ne estas la ĝusta. Se plaĉos al vi +doni al mi prudentan respondon, tiam mi plenumos la ordonon de via +patrino; se ne--tiam pardonu, mi foriros, kaj mia afero estos finita. + +HAMLETO + +Sinjoro, mi ne povas. + +GÜLDENSTERN + +Kion vi ne povas, princo? + +HAMLETO + +Doni al vi prudentan respondon. Mia prudento estas malsana. Tamen, +sinjoro, per tia respondo, kian mi povas doni, mi estas preta servi +al vi, aŭ, kiel vi diras, al mia patrino. Tial ni transiru al la +afero. Mia patrino, vi diras... + +ROSENKRANZ + +Ŝi diras, ke via konduto ŝin forte mirigas. + +HAMLETO + +Ho, kia mirinda filo mi estas, se mi povas tiel mirigi mian patrinon! +Sed ĉu ne venos ia aldono, kiu sekvas tiun ĉi patrinan miradon? +Parolu! + +ROSENKRANZ + +Ŝi deziras paroli kun vi en sia ĉambro, antaŭ ol ŝi iras +dormi. + +HAMLETO + +Mi obeos, se ŝi eĉ dek fojojn estus mia patrino. Ĉu vi +ankoraŭ ion deziras de mi? + +ROSENKRANZ + +Princo, vi iam min amis... + +HAMLETO + +Kaj tion ĉi mi ankoraŭ nun faras. + +ROSENKRANZ + +Kara sinjoro, kia do estas la kaŭzo de via malbona stato? Vi faras +baron al via propra liberiĝo, se vi kaŝas vian doloron antaŭ via +amiko. + +HAMLETO + +Sinjoro, oni ne lasas min antaŭen. + +ROSENKRANZ + +Kiel tio ĉi povas esti? vi estas ja la heredonto de la krono en +Danujo? + +HAMLETO + +Jes, sinjoro; sed «ĝis la herbo elkreskos»......la proverbo estas +iam ŝima... (Eniras muzikistoj kun flutoj) Ha, la flutoj! Donu al mi +unu! (Al Güldenstern) Kial vi vin turnas ĉirkaŭ mi, kvazaŭ vi +volus elesplori min kaj kapti min en reton? + +GÜLDENSTERN + +Ho, princo, kiam mia aldoniteco estas tro granda, tiam mia amo +forgesas bonajn manierojn. + +HAMLETO + +Tion ĉi mi ne bone komprenas. Volu ludi ion sur tiu ĉi fluto! + +GÜLDENSTERN + +Princo, mi ne povas. + +HAMLETO + +Mi petas vin! + +GÜLDENSTERN + +Kredu al mi, mi ne povas! + +HAMLETO + +Mi kore vin petas, ludu! + +GÜLDENSTERN + +Mi ne komprenas preni eĉ unu tonon sur fluto. + +HAMLETO + +Tio ĉi estas tiel same facile, kiel mensogi. Manovru sur tiuj ĉi +truoj per viaj fingroj, donu al la fluto spiron per via buŝo, kaj la +fluto eldonos tre bonan muzikon. Jen estas la klapoj. + +GÜLDENSTERN + +Sed mi tute ne komprenas uzi la klapojn por elvoki ian harmonion; mi +tute ne havas ideon pri tiu ĉi arto. + +HAMLETO + +Nun rigardu, por kia tute sensignifa objekto vi min prenas! Vi volas +ludi sur mi; vi pensas, ke vi konas miajn klapojn; vi volas penetri +en la koron de mia sekreto; vi volas min elprovi de mia plej profunda +tono ĝis mia plej alta sono: kaj en tiu ĉi malgranda instrumento +estas multe da muziko kaj bonega voĉo, kaj tamen vi ne povas devigi +ĝin paroli. Pro la diablo! ĉu vi pensas, ke sur mi estas pli facile +ludi, ol sur fluto! Prenu min por kia instrumento vi volas,--vi povas +min disagordi, sed ne ludi sur mi. (Eniras Polonio.) + +HAMLETO (al Polonio.) + +Mi salutas vin, sinjoro! + +POLONIO + +Princo, la reĝino deziras paroli kun vi, kaj tuj. + +HAMLETO + +Ĉu vi vidas tie la nubon, kiu havas la formon de +kamelo? + +POLONIO + +Efektive, ĝi elrigardas kiel kamelo. + +HAMLETO + +Ŝajnas al mi, ke ĝi elrigardas kiel mustelo. + +POLONIO + +Ha, jes, ĝi havas dorson tute kiel mustelo. + +HAMLETO + +Aŭ kiel baleno. + +POLONIO + +Efektive, efektive, tute kiel baleno. + +HAMLETO + +Nu, diru al mia patrino, ke mi tuj venos, momente. (Flanken) Kun tiuj +ĉi malsaĝuloj oni efektive povas perdi la paciencon. (Laŭte) Mi +tuj venos. + +POLONIO + +Tion ĉi mi diros al ŝi. (Foriras.) + +HAMLETO + +Tuj! Tion ĉi estas facile diri.--Adiaŭ, amikoj! + +(Rosenkranz, Güldenstern, Horacio kaj aliaj foriras.) + + Nun estas la mistera hor' de l' nokto, + Nun malfermite staras ĉiuj tomboj, + L' infero spiras peston en la mondon. + Nun mi volonte trinkus varman sangon + Kaj farus teruraĵojn, kiujn tago + Sen tremo ne rigardus. Tamen haltu! + Mi iras al patrino! Mia koro! + Naturon ne forgesu! Mia brusto + Ne portu la animon de Nerono! + Kruela mi nun estos, sed ne krima; + Per vortoj, ne per glavo, mi ŝin tranĉos. + En tio, mia lango kaj humoro, + Vi estu hipokritaj: kiel ajn + Minacaj estos miaj vortoj, tamen + De faroj vi min gardu, mia koro! (Foriras.) + + +SCENO III + +Ĉambro en la palaco. La reĝo, Rosenkranz kaj Güldenstern. + +REĜO + + Mi lin ne amas. Ankaŭ per danĝero + Frenezo lia jam al ni minacas. + Kaj tial estu pretaj: mi rapide + Por vi pretigi lasos la paperojn, + Kaj vi lin al Anglujo forkondukos. + Al mi la reĝaj devoj ne permesas + Toleri tro proksime la danĝeron + De alestado de la frenezulo. + +GÜLDENSTERN + + Ni estas pretaj. Ni komprenas plene + La sanktan vian timon pro la bono + De la grandega multo da animoj, + Ligitaj kun la reĝa via moŝto. + +ROSENKRANZ + + Jam simpla kaj aparta homo devas + Per ĉiuj fortoj gardi sian vivon; + Sed tiom pli sin gardi devas tiu, + De kies sankta vivo ja dependas + La vivo kaj bonfarto de tre multaj. + Se reĝo mortas, li ne mortas sola: + Simile al rivero fortoplena + Kun si li tiras for la tutan sorton + De ĉiuj, kiuj ĉirkaŭ li troviĝis. + Li estas kiel granda vasta rado, + Staranta sur plej alta monta pinto, + Portanta sur radioj la potencaj + Ligite milionojn da estaĵoj. + Kaj se la rado falas, tiam kune + Pereas ĉiuj tiuj milionoj. + Neniam reĝo ĝemas tute sola: + Dolor' al li--dolor' al multaj homoj. + +REĜO + + Mi petas vin, pretiĝu plej rapide + Al forveturo! La danĝeron, kiu + Libere nun promenas, ni bezonas + Kateni. + +ROSENKRANZ kaj GÜLDENSTERN + + Ni rapidos, nia reĝo. (Ambaŭ foriras.) + +(Venas Polonio.) + +POLONIO + + Nun, reĝo, li al la patrino iras. + Mi kaŝos min post unu el tapiŝoj, + Kaj mi aŭskultos la interparolon. + Ŝi certe lin tre bone elinsultos, + Sed, kiel vi jam diris--kaj vi diris + Tre saĝe--tie devas ankaŭ stari + Persono flanka, por aŭskulti ĉion. + Patrino ĉia estas de naturo + Ja tre partia kaj ne povas havi + Sufiĉan severecon en la juĝo. + Adiaŭ, reĝo! Antaŭ ol vi iros + Al nokta dormo, mi al vi raportos + Pri ĉio, kion aŭdis mi. + +REĜO + + Mi dankas. (Polonio foriras.) + Ho, mia krimo, ĝi al la ĉielo + Sin tiras per vaporo malodora, + Ĝi portas la malbenon plej malnovan + Sur sia frunto: fratomortigado! + Preĝadi mi ne povas, kvankam forte + Mi volus preĝi: la pli forta kulpo + L' intencon fortan venkas; kiel homo, + Havanta devon fari du aferojn, + Mi nun ne scias, kiun el la ambaŭ + Elekti, kaj mi faras nun nenian + Se mia mano per la frata sango + Eĉ estus multe pli trapenetrita,-- + Ĉu en ĉielo ne ekzistas pluvo + Sufiĉe forta, por ĝin blanke lavi? + Por kio do pardonemeco servas, + Se ne por veni kontraŭ la pekado? + Kaj ĉu la preĝo ne posedas forton + Averti krimon kaj pardonon doni, + Se jam la krimo estas plenumita? + Jes, mi rigardos supren! Mia krimo + Farita estas! Kian formon doni + Al mia preĝo! Dio, Vi pardonu + Mortigon mian? Ne, ne helpos tiel; + Mi ĉion ja ankoraŭ nun posedas, + Kion al mi alportis la mortigo: + La kronon, la honoron, la reĝinon... + Ĉu povas peko revi pri pardono, + Dum restas la akiro de la peko? + Sur la maljustaj vojoj de la tero + Per sia oro ofte peka mano + Haltigi povas manon de la juĝo + Kaj per la fruktoj de l' farita krimo + Aĉeti la favoron de la leĝo,-- + Sed tie supre estas ja alie! + Ne helpos tie lerta artifiko, + Tie la far' aperas tute nuda, + Ni mem al la farita krimo devas + Ateston tie meti en la buŝon. + Nu, kio al mi restas? Pentofaro? + Jes, kion do ne povas pentofaro? + Sed se eĉ pentofari ni ne povas? + Ho, ve! mizero! ho, vi, mia brusto, + Vi, nigra, vi, malluma kiel morto! + Anim', kiu batalas liberiĝi + Kaj ĉiam pli enrampas en la marĉon! + Ho, helpu min, anĝeloj, en la provo! + Ho, fleksu vin, genuoj neflekseblaj! + Malmola mia koro, vi moliĝu + Simile al infano ĵus naskita! + Ho, eble Dio volos min pardoni! + +(Li en angulo metas sin sur la genuojn.) + +(Hamleto venas.) + +HAMLETO + + Nun estas tre facile tion fari; + Li preĝas; nun mortigi lin... sed tiam + Li iros en ĉielon! Kaj ĉu tion + Mi povus nomi venĝo? Malnoblulo + Mortigis mian patron, kaj por tio + Mi, sola filo de la mortigito, + En la ĉielon en minut' de preĝo + La mortiginto sendos! Tio estus + Ne venĝo, sed komplezo kaj bonfaro. + De l' tero li forigis mian patron + Post festenad', en mezo de la pekoj, + Kaj kun la tuta pezo de la pekoj + La malfeliĉa vagas nun sub tero,-- + Kaj la krimulon mi nun volas kapti + En la minuto de la sankta preĝo + Kaj puran, pian sendi lin al Dio! + Ĉu tio estos venĝo? Ne, ho ne! + Ripozu, mia glavo! Mi vin tiros + En temp' alia, pli terure bati! + En malsobrec', en dormo, en kolero, + En la malpiaj ĝojoj de la lito, + En ofendado de Dia nomo-- + Mi tiam lin ekkaptos, tiam, glavo, + Trapiku lin, ke li momente falu + Kaj en plej nigra stato la animo + En la inferon flugu sen pardono! + Patrino min atendas,--dume vivu, + Sed al la morto vi jam apartenas. (Foriras.) + +REĜO (sin levante). + + La vortoj flugas,--sed la pensoj sidas! + Senpensaj vortoj Dion ne atingos! + + +SCENO IV + +Ĉambro de la reĝino. La reĝino kaj Polonio. + +POLONIO + + Li baldaŭ venos. Estu pli severa, + Vi diru, li petolas tro sovaĝe, + Vi diru, ke nur petegado via + Apenaŭ kvietigis la koleron + De l' reĝo. Mi nun tie ĉi min kaŝos. + Mi petas, ne indulgu lin! + +HAMLETO (post la sceno). + + Patrino! + +REĜINO (al Polonio). + + Jam al mi fidu, ne maltrankviliĝu. + Mi scios kion diri. Nun foriru: + Li venas. (Polonio sin kaŝas.) + +HAMLETO (eniras). + + Nu, patrino, kio estas? + +REĜINO + + Hamleto, vi ofendis vian patron. + +HAMLETO + + Patrino, vi ofendis mian patron. + +REĜINO + + Vi paroladas, kiel frenezulo. + +HAMLETO + + Vi paroladas, kiel senkorulo. + +REĜINO + + Kion vi diras! + +HAMLETO + + Kion vi deziras? + +REĜINO + + Ĉu vi forgesis, kiu estas mi? + +HAMLETO + + Ho ne, mi ĵuras, mi ĝin ne forgesis! + Vi estas la reĝino, la edzino + De l' frat' de via edzo kaj--mi devas + Konfesi--ankaŭ la patrino mia. + +REĜINO + + Nu, do aliaj faru vin prudenta! (Volas iri). + +HAMLETO + + Ne, vi ne iros! Sidu! Mi ne lasos + Vin iri, antaŭ ol mi al vi montros, + Spegulon tian, kie vi ekvidos + La plej profundan vian internaĵon. + +REĜINO + + Ha, kion vi intencas! Ĉu vi volas + Mortigi min! He, helpon! helpon! + +POLONIO (post la tapiŝo). + + Helpon! + +HAMLETO + + Kio sin movis? Rato? + +(Ekbatas per la glavo en la tapiŝon.) + + Ha, mi vetas, + Ĝi plu ne vivas! + +POLONIO (post la tapiŝo). + + Ho, mi mortas! Helpu! + +(Falas kaj mortas.) + +REĜINO + + Ho ve! Kion vi faris! + +HAMLETO + + Mi ne scias. + Ĉu ne la reĝo? (Eltiras Polonion el post la tapiŝo.) + +REĜINO + + Kia sanga faro! + +HAMLETO + + Jes, sanga faro, preskaŭ tiel same + Terura, kiel reĝon formortigi + Kaj edziniĝi kun la frato lia. + +REĜINO + + Mortigi reĝon? + +HAMLETO + + Jes, mi tiel diris. + +(Al Polonio) + + Kaj vi, mizera malsaĝul', adiaŭ! + Mi prenis vin por iu pli merita. + Vi vidas, tro fervori ofte estas + Danĝere! (Al la patrino) Nu, ne rompu viajn manojn! + Sidiĝu, trankviliĝu, mi komencos + Rompadi vian koron, se ĝi estas + Ankoraŭ penetrebla, se ankoraŭ + Kutimoj la malbonaj ĝin ne tute + Ŝtonigis kaj al sento kaj prudento + Ankoraŭ iom estas ĝi venebla. + +REĜINO + + Kion mi faris, ke vi min atakas + Kun tia krueleco? + +HAMLETO + + Tian faron, + Per kia modesteco ĉion perdas, + La virt' fariĝas hipokrita vorto, + Senkulpa amo perdas sian rozon + De l' bela frunto kaj ulcerojn montras, + La sanktan ĵuron de edzino faras + Similan al la ĵuroj de ludistoj; + Ĝi el la korpo de plej sankta ligo + Elŝiras la animon; el la leĝo + Ĝi faras senenhavan vortparadon. + De la ĉielo la vizaĝo flamas, + La tuta tero ploras kaj malĝojas + Pro via faro, kvazaŭ devus veni + La lasta juĝo. + +REĜINO + + Ve! Pri kia faro + Vi kontraŭ mi tielajn tondrojn ĵetas? + +HAMLETO + + Rigardu do! Jen pendas du portretoj; + Du fratoj,--sed egalaj? Jen, rigardu: + Kiela ĉarmo kuŝas sur la brovoj! + Kun belaj haroj, kvazaŭ Apolono, + Kun alta frunto, kvazaŭ Jupitero, + Okul' de Mars', ordona kaj minaca, + Majesta aglo, kiu alte flugas + En la plej puraj sferoj de l' aero; + Sur lin sigelon metis ĉiu dio, + Por krei idealon por la homoj,-- + Li estis via edzo.--Nun rigardu + Portreton duan: via nuna edzo, + Putraĵo, mortiginta la unuan... + Ĉu havas vi okulojn? Vi forlasis + Herbejon verdan de la bela monto + Kaj serĉas manĝon en la putra marĉo? + Ĉu havas vi okulojn? Vi ne diru, + Ke tio estis am'! En via aĝo + La sango plu ne bolas, sed atendas, + Ne rapidante, juĝon de la saĝo. + Kaj kia estis la kompara juĝo? + Ne estas vi sensenca, ĉar alie + Nenion vi decidus; sed la senco + En vi sendube tute malsaniĝis, + Ĉar eĉ freneza tie ne erarus. + Neniam la frenezo tiel juĝis + La saĝon, ke en ĝi ne restu guto + Da konsidero por komparo tia. + Kia demono tiel vin delogis? + Vidado sen palpado aŭ palpado + Sen rigardado, aŭ orelo sola + Sen mano kaj okulo, aŭ flarado + Sen ĉio,--eĉ partet' de vera sento + Neniam donas tian rezultaton, + Ho, honto, kie estas via ruĝo? + Se la infer' sovaĝa povas boli + En membroj de grandaĝa matronino, + Ho tiam ĉasto de juneco flama + Disfluidiĝu kiel vaks' en fajro! + Ne diru „honto!“ kiam juna sango + Malĉaste bolas: frosto mem ja brulas, + La volon ja delogas la prudento... + +REĜINO + + Hamleto, ne parolu plu! Vi turnas + Okulojn miajn rekte al la koro, + Kaj tie mi makulojn nigrajn vidas, + Tre nigrajn. + +HAMLETO + + Jes, por vivi en la ŝvito + De abomena lito, en putraĵo + Sin brogi, en la nesto malbenita... + +REĜINO + + Ho, ne parolu plu! Kiel ponardo + En min penetras ĉiu vorto! + Ne plu, Hamleto kara! + +HAMLETO + + Fripon' kaj mortigisto; simpla sklavo; + Li ne posedas eĉ la milan parton + Da indo de l' estinta via edzo; + Kronita arlekeno; li, ŝtelisto, + Malice kaj mallaŭte ŝtelis for + La kronon kaj ĝin kaŝis en la poŝon... + +REĜINO + + Ho, haltu! (Aperas la spirito sen armaĵo.) + +HAMLETO + + Ĉifonaĵo, sed ne reĝo! + +(Li ekvidas la spiriton.) + + Ho, savu min, anĝeloj de l' ĉielo, + Flugilojn viajn super mi etendu! + Spirito nobla, kion vi deziras? + +REĜINO + + Ho ve! li freneziĝis! + +HAMLETO + + Ĉu vi venas + Riproĉi vian filon sendecidan, + Ke li la tempon kaj pasion perdas + Kaj ke ĝis nun ankoraŭ li ne venĝis? + Ho, diru! + +SPIRITO + + Ne forgesu! Mi intencas + En vi subteni forte la decidon. + Sed vidu, kiel forte malespero + Dispremis la patrinon vian; helpu + Al ŝi en malfacila batalado + Kun ŝia propra koro kaj animo. + Ju pli malforta korpo, des pli forte + Suferas la animo. Iru! + +HAMLETO (al la reĝino.) + + Kio + Al vi fariĝis? + +REĜINO + + Kio al vi estas? + Vi la okulojn ien forte turnis + Kaj kun l' aer' senkorpa nun parolis? + L' animo via brilas el l' okuloj, + Kaj viaj haroj sin subite levis + Simile al dormanta soldataro + Vekita per la son' de bataliloj! + Ho, kara mia filo, trankviligu + Per pacienc' la flamon de la sentoj! + Sur kion vi rigardas nun? + +HAMLETO (al la reĝino.) + + Sur lin? + Sur lin! Sur lin! Rigardu, kiel pala + Li staras! Malfeliĉa lia vido + Eĉ al la ŝtonoj povus doni sentojn! + +(Al la spirito) + + Ne rigardadu al mi tiel plende,-- + Agadon mian akran ĝi moligus: + Anstataŭ sango eble fluus larmoj. + +REĜINO + + Al kiu vi parolas? + +HAMLETO + + Vi ne vidas? + +REĜINO + + Nenion, kvankam ĉio estas luma. + +HAMLETO + + Kaj vi nenion aŭdis? + +REĜINO + + Ne, nenion. + +HAMLETO + + Rigardu tien! Li jam volas iri! + La patro mia, kvazaŭ tute viva! + Ha, vidu, li foriras tra la pordo! (La spirito foriras.) + +REĜINO + + Ĝi estas frukto de l' imago via; + La cerbo ofte vidas nur delirojn. + +HAMLETO + + Deliroj? Tamen vidu, mia pulso + En takto batas, tute kiel via, + Kaj kantas tiel same tute sane. + Ĝi ne deliro estis. Ekzamenu, + Kaj mi ripetos ĉion vort' laŭ vorto,-- + Ĉu deliranto tion povus fari? + Patrino! Pro la savo de l' animo + Ne hipokritu, ke deliro mia + Parolas nun kaj ne la krimo via! + La falsa ŝmiro kovros la makulon + Ekstere, sed interne en la koro + Des pli atakos tiam la malbono. + Konfesu al ĉielo vian pekon, + La faritaĵon pentu kaj evitu + Estontajn pekojn. La venenan herbon + Ne sterku, ke ĝi pli ankoraŭ kresku! + Pardonu al mi nunan mian virton; + Ĉar nun en la malpia nia tempo + La virto devas peti de malvirto + Pardonon kaj rampante eĉ petegi, + Ke ĝi permesu bonon al ĝi fari. + +REĜINO + + Hamleto! Vi distranĉas mian koron! + +HAMLETO + + Forĵetu ĝian parton makulitan + Kaj pure vivu kun la dua parto. + Adiaŭ! Sed evitu vi la liton + De mia onklo, penu esti virta, + Se eĉ la virto estos ne el koro. + Kutimo, la demono, pereigas + La lastan senton en la malbonulo, + Sed en direkto bona la demono + Turniĝi ofte povas en anĝelon: + El la ekzercoj de la bonaj faroj + Li povas fari oportunan veston. + Sindetenado en l' unua nokto + Alportas facilecon por la dua; + La tria estos jam des pli facila; + Ĉar ekzercado povas preskaŭ ŝanĝi + Eĉ la naturon mem; ĝi la diablon + Aŭ humiligas, aŭ lin plifortigas. + Ankoraŭ unu fojon--bonan nokton! + Kaj benu min, se vi ankoraŭ mem + Deziras havi benon de l' ĉielo. + (Montrante sur Polonion). Ha, tiun ĉi sinjoron mi domaĝas. + Ĉiel' decidis puni min per li + Kaj lin per mi; mi estis por li vipo,-- + Sed mi servanto ankaŭ por li estos. + Por li mi zorgos kaj por lia morto + Respondos mi. Adiaŭ, bonan nokton! + La sola amo faris min kruela; + Malbona estas la komenco,--poste + Ankoraŭ io pli malbona venos... + Ankoraŭ unu vorton! + +REĜINO + + Kion fari? + +HAMLETO + + Ne tion, kion mi al vi parolis. + La bela reĝo vin denove tenu + En siaj brakoj kaj karese pinĉu + Al vi la vangojn, nomu vin kateto; + Por kelke da adultaj dolĉaj kisoj, + Por ludo per la malbenitaj fingroj + En via nuko vi al li malkovru + La tutan veran staton, ke mi estas + Freneza ne en vero, sed nur ŝajne, + El ruzo. Estus certe tute bone, + Ke vi al li raportu tuj pri ĉio. + Ĉar kia do reĝino, bela, ĉasta + Kaj saĝa volus kaŝi al la bufo, + Al la vesperto tiajn gravajn faktojn? + Ne, ne! Kovrilon de la korbo levu, + Ellasu la birdetojn kaj, simile + Al la simio, rampu mem internen, + Por fari provojn, kaj en la kaptilo + Vi poste perdu vian propran kapon. + +REĜINO + + Ne, estu tute certa! Se la vortoj + Prezentas spiron kaj la spiro vivon,-- + Mi pli ne havas vivon, por elspiri + Parolon vian. + +HAMLETO + + Mi Anglujon iras; + Ĉu vi jam scias? + +REĜINO + + Ha, jes, mi forgesis. + Ĝi estas jam afero decidita. + +HAMLETO + + Jam la leteroj estas sigelitaj; + Amikoj du, al kiuj mi konfidas + Precize tiel, kiel la lacertoj, + Ricevis komision kunveturi, + Kiel heroldoj, por al mi la vojon + Al la kaptilo ebenigi. Bone! + Amuzo estos, kiam la ministo + Per forto de la propra sia pulvo + En la aeron flugos; kontraŭ minoj + Mi faras minojn iom pli profundajn, + Mi eksplodigos ilin ĝis la luno. + Ho, estas tre amuze vidi, kiel + Du ruzoj reciproke sin renkontas. + +(Levante la korpon de Polonio.) + + Kaj vi, sinjor', al mi klopodon faras; + Mi trenos vin en plej proksiman ĉambron. + Patrin', adiaŭ! Bonan al vi nokton! + La kortegano tie ĉi nun estas + Silenta kaj sekreta serioze, + Li, kiu tiom amis babiladi! + Nu, venu do, mi kaŝos vin, amiko, + Patrino, bonan nokton! + +(Ili disiras. Hamleto trenas kun si la korpon de Polonio.) + + + + +AKTO IV + + +SCENO I + +Ĉambro en la palaco. La Reĝo, la Reĝino, Rosenkranz kaj +Güldenstern. + +REĜO (al la reĝino). + + En viaj ĝemoj estas ia senco; + Kaj mi ĝin devas scii; kie estas + La filo via? + +REĜINO (al Rosenkranz kaj Güldenstern). + + Mi vin petas, lasu + Nin solajn por momento. (Ambaŭ foriras) Ha, sinjoro! + Teruran nokton devis mi travivi! + +REĜO + + Per kio? kio estas kun Hamleto? + +REĜINO + + Li furiozas, kiel mar' kaj vento + En reciproka veta batalado. + En sovaĝeco sia li ekaŭdis, + Post la tapiŝo bruon, kaj rapide + Li sian glavon tiris, kriis: «rato!» + Kaj en la flamo de l' frenezo sia + Mortigis la maljunan Polonion. + +REĜO + + Terura faro! Tio nin atingus, + Se tie starus ni. Danĝere estas + Lin lasi plu en tia libereco. + Al vi, al mi, al ĉiuj ĝi minacas. + Ho ve, sur kiu kuŝas respondeco + Por tiu sanga faro? Jes, sur mi: + Mi el singardo devis lin enŝlosi + Kaj teni malproksime de la homoj; + Sed mia amo estis tiel granda, + Ke mi ne volis agi laŭ prudento. + Kaj kiel posedanto de malsano, + Kaŝinda por la mondo, mi ĝin lasis + Konsumi en sekreto mian vivon. + Kie li estas? + +REĜINO + + La malvivan korpon + Li ien trenis for; kaj, kvazaŭ grano + Da pura oro en amaso kota, + La saĝo kaj la koro por momento + En li ekbrilis: pente li ekploris. + +REĜO + + Gertrudo, venu! Antaŭ ol la suno + Sin kaŝos post la montoj, li jam estos + Sur ŝipo; kaj teruran lian faron + Per ĉiuj artoj kaj aŭtoritato + Ni penos senkulpigi.--Güldenstern! + +(Rosenkranz kaj Güldenstern venas.) + + Vi ambaŭ iru kaj helpantojn prenu! + Hamleto en atako de frenezo + Mortigis Polonion kaj fortrenis + Kun si la korpon de la mortigito. + Nun iru, serĉu lin, kun li parolu, + La korpon do venigu en preĝejon. + Mi petas vin, rapidu! + +(Rosenkranz kaj Güldenstern foriras.) + + Nun, Gertrudo, + Ni vokos ĉiujn saĝajn konsilistojn, + Rakontos ni al ili la aferon: + Kio fariĝis, kion ni intencas. + Per tio la serpento-kalumnio, + Portanta sian langon la venenan + Rapide de poluso al poluso + Kiel la pafo de la pafilego, + Indulgos eble nian puran nomon + Kaj malaperos sendanĝere. Venu! + Teruro kaj interna batalado + Turmentas mian koron kaj animon. + +(Ambaŭ foriras.) + + +SCENO II + +Alia ĉambro en la palaco. Hamleto venas. + +HAMLETO + +Bone kaŝita! + +ROSENKRANZ kaj GÜLDENSTERN (post la sceno). + +Hamleto! Princo Hamleto! + +HAMLETO + +Silentu! Kia bruo? Kiu vokas Hamleton? Ha, jen ili venas. (Rosenkranz +kaj Güldenstern eniras.) + +ROSENKRANZ + +Kion vi, princo, faris kun la korpo de Polonio? + +HAMLETO + +Aligis lin al la tero, al kiu li estas parenca. + +ROSENKRANZ + +Montru al ni la lokon, por ke ni povu ĝin preni kaj porti en la +preĝejon. + +HAMLETO + +Ne kredu! + +ROSENKRANZ + +Kion ne kredi? + +HAMLETO + +Ke mi vian sekreton povas gardi kaj mian ne. Cetere lasi sin +eldemandi de spongo! Kion povas tiam respondi filo de reĝo? + +ROSENKRANZ + +Ĉu vi pensas, ke mi estas spongo, princo? + +HAMLETO + +Jes, sinjoro, spongo, kiu ensuĉas la mienon, la favorojn kaj la +ordonojn de la reĝo. Sed tiaj servantoj faras al la reĝo la plej +bonan servon en la fino. Li konservas ilin, kiel simio la bongustan +pecon en la angulo de sia buŝo: plej antaŭe en la buŝon, por plej +poste esti englutita. Kiam li bezonos tion, kion vi kolektis, tiam li +povas vin nur ekpremi, kaj tiam vi, spongo, estos denove seka. + +ROSENKRANZ + +Mi vin ne komprenas, princo. + +HAMLETO + +Estas al mi tre agrable: en malsaĝaj oreloj aluda parolo dormas. + +ROSENKRANZ + +Princo, diru al ni, kie estas la korpo, kaj poste venu kun ni al la +reĝo. + +HAMLETO + +La korpo estas ĉe la reĝo, sed la reĝo ne estas ĉe la korpo. La +reĝo estas objekto... + +GÜLDENSTERN + +Objekto, princo? + +HAMLETO + +Kiu estas nenio. Venu al li. Kaŝu vin, vulpo, aliaj ĝin sekvu! + +(Ĉiuj foriras.) + + +SCENO III + +Alia ĉambro en la palaco. La reĝo kaj korteganoj. + +REĜO + + Mi lasis lin alveni, kaj la korpon + Mi lasis serĉi. Ho, kia danĝero, + Se li tiel libere promenados! + Kaj tamen ni ne povas kun li agi + Laŭ tuta severeco de la leĝo: + Lin amas la amaso la malsaĝa,-- + Ĝi juĝas per okulo, ne per kapo, + Ĝi vidas la grandecon de la puno, + Kaj pri la kulpo ĝi ne volas pensi. + Nun tiu ĉi forsendo devas ŝajni + Trankvila rezultato de pripenso. + Malbonon per malbono ni forigos + Aŭ per nenio. + +(Venas Rosenkranz.) + + Ha, nu kio estas? + +ROSENKRANZ + + Pri tio, kien metis li la korpon, + Ne povis ni sciiĝi. + +REĜO + + Kaj li mem? + +ROSENKRANZ + + Li estas, reĝo, tie ĉi, sub gardo, + Ĝis vi ordonos. + +REĜO + + Oni lin venigu. + +ROSENKRANZ + + He, Güldenstern, la princon enkonduku! + +(Eniras Güldenstern kun Hamleto.) + +REĜO + +Nu, Hamleto, kie estas Polonio? + +HAMLETO + +Ĉe la vespermanĝo. + +REĜO + +Ĉe la vespermanĝo? + +HAMLETO + +Ne kie li manĝas, sed kie li estas manĝata. Kolekto da saĝaj +kavaliroj en formo de vermoj venis nun al li kun vizito. Tuŝante la +manĝadon, tiuj ĉi vermetoj estas la plej grandaj potenculoj. Ni +nutras la bestojn, por nutri nin mem; kaj nin mem ni nutras por la +vermoj. La grasa reĝo kaj la malgrasa almozulo estas nur du diversaj +manĝospecoj, difinitaj por unu sama tablo: tio ĉi estas la fino de +ĉio. + +REĜO + +Ho, Dio, Dio! + +HAMLETO + +Jen homo kaptas fiŝojn per la vermeto, kiu manĝis reĝon, kaj +manĝas poste la fiŝon, kiu manĝis tiun vermon. + +REĜO + +Kion vi volas diri per tio ĉi? + +HAMLETO + +Nenion, mi volis nur montri al vi, ke reĝo povas vojaĝi tra la +intestoj de almozulo. + +REĜO + +Kie estas Polonio? + +HAMLETO + +En la ĉielo. Sendu tien, por rigardi. Se via sendito tie lin ne +trovos, tiam serĉu lin mem en alia loko. Sed se vi en la daŭro de +monato lin ne trovos, vi lin eksentos per la nazo, kiam vi iros sur +la ŝtuparon de la galerio. + +REĜO (al kelkaj korteganoj). + +Iru, serĉu lin tie. + +HAMLETO (al la korteganoj). + +Li atendos. (Kelkaj korteganoj foriras.) + +REĜO + + Hamleto, pro sendanĝereco via + Al ni tre kara, kiel via faro + Sincere nin doloras, vi nun devas + Post la terura faro tre rapide + Veturi for. Vi tial vin pretigu; + La ŝipo jam atendas vin, la vento + Favoras, kaj vi nun en bona horo + Anglujon forveturos. + +HAMLETO + + Anglujon? + +REĜO + +Jes, Hamleto. + +HAMLETO + +Bone. + +REĜO + +Nun vi scias nian intencon. + +HAMLETO + +Mi vidas anĝelon, kiu ilin vidas. Sed bone! Anglujon! +Adiaŭ, kara patrino! + +REĜO + +Via amanta vin patro, Hamleto. + +HAMLETO + +Mia patrino. Patro kaj patrino estas geedzoj; geedzoj estas kiel unu +korpo: sekve, mia patrino. Ni veturu Anglujon! + +REĜO (al Rosenkranz kaj Güldenstern). + + Vi sekvu lin kaj logu al la ŝipo. + Rapidu: ĝis vespero li jam devas + Troviĝi sur la maro. Ne prokrastu! + Jam ĉio estas preta al veturo. + Rapidu, mi vin petas! + +(Rosenkranz kaj Güldenstern foriras.) + + Vi, Anglujo, + Se mia amo estas por vi kara-- + Vi taksi ĝin ja povas, ĉar ankoraŭ + Ja ne paliĝis la cikatro, kiun + La dana glavo al vi akre donis, + Kaj la tribut' estimon vian montras-- + Vi tiam ne malŝatos la ordonon, + En mia skribo klare esprimitan,-- + Kaj morto al Hamleto! Ho, Anglujo, + Plenumu plej rapide mian peton! + Li kiel febro mian sangon batas... + Vi devas min sanigi. Dum li vivas, + Feliĉon mi neniam povas trovi. (Foriras.) + + +SCENO IV + +Ebenaĵo en Danujo. Fortinbras kaj militistaro en marŝo. + +FORTINBRAS + + Salutu, kapitan' en mia nomo + La reĝon de Danujo kaj raportu, + Ke Fortinbras' laŭ la promeso lia + Deziras havi nun akompanantojn + Por la trairo de la dana lando. + Vi scias, kie vi nin povos trovi. + Se lia reĝa moŝto ekdeziros + Kun ni paroli, ni laŭ nia ŝuldo + Tuj lin salutos. Tiel vi raportu. + +KAPITANO + + Mi faros, princ'. + +FORTINBRAS (al la soldatoj.) + + Antaŭen! Ne rapidu! + +(Li foriras kun la soldatoj. Hamleto, Rosenkranz, Güldenstern +kaj aliaj venas.) + +HAMLETO + + Sinjoro, kies tiuj ĉi soldatoj? + +KAPITANO + + De la norvego. + +HAMLETO + + Kien ili iras? + +KAPITANO + + Kontraŭ Polujon. + +HAMLETO + + Kaj sub kia estro? + +KAPITANO + + Sub la norvega princo Fortinbras. + +HAMLETO + + Ĉu vi deziras per milito preni + Polujon tutan aŭ nur liman pecon? + +KAPITANO + + Por al vi diri tute puran veron, + Ni iras pro peceto nur malgranda, + Pli pro la nomo, ol pro la profito. + Eĉ kvin dukatojn mi por ĝi ne donus. + Kaj se ĝin vendi, ĝi al la norvego + Aŭ al la polo certe pli ne donus. + +HAMLETO + + La poloj sekve ĝin eĉ ne defendos. + +KAPITANO + + Ho ne, ili kolektis jam soldatojn. + +HAMLETO (flanken.) + + Du mil animojn, dudek mil dukatojn + Sendube kostos tiu ĉi disputo! + Ulcero de bonstato kaj de paco,-- + Interne krevas, se eksteren morto + Ne vokas ĝin. (Laŭte) Mi dankas vin, sinjoro! + +KAPITANO + + Feliĉan vojon! (Foriras.) + +ROSENKRANZ + + Princo, ni atendas. + +HAMLETO + + Mi baldaŭ sekvos; iru vi antaŭe. + +(Rosenkranz kaj la aliaj foriras.) + + Ha, ĉio plendas kontraŭ mi, riproĉas + Severe por prokrasto de la venĝo! + Por kio taŭgas homo, se la tempon + Li uzas nur por manĝi kaj por dormi? + Nenio pli ol bruto! La Kreinto + Al ni kapablon de pensado donis, + Por povi vidi posten kaj antaŭen, + Li donis al ni saĝon ne por tio, + Ke ĝi en ni sen uzo pereadu. + Ĉu mi ĝin nomos bruta forgesado? + Ĉu mi ĝin nomos tima dubo, kiu + Tro longe pensas pri la rezultato,-- + Pripensemeco tia en si havas + Kvaronon nur de la prudento vera + Kaj tri kvaronojn de malnobla timo. + Por kio mi nun vivas? Por eterne + Nur ripetadi: «Tion ĉi vi faru»-- + Kaj tamen resti sen farado, kiam + Por ĝi mi havas kaŭzon kaj la volon + Kaj forton kaj rimedojn por plenumi! + Kaj ĉio min instigas! Jen ekzemplo: + Mi vidis nun potencan soldataron,-- + Ĝin juna princ' kondukas; en gloramo + Li riskas por la duba rezultato + Kuraĝe sian vivon, li ne timas + Klopodojn kaj danĝerojn,--kaj pro kio? + Pro nuksa ŝelo! Esti vere granda + Signifas: sin ne movi sen bezono, + Sed eĉ pro pajlo forte ekbatali, + Se ĝin postulas la honor'. Kaj mi? + La morto de la patro, malhonoro + De la patrino, sango kaj prudento + Instigas min,--kaj mi nenion faras! + Kun honto antaŭvidas mi la morton + De dudek mil soldatoj, kiuj iras + Pro bagatelo, pro fantom' de gloro + Al tombo. Kaj la pec', pro kiu ili + Batalas, ne sufiĉas eĉ por doni + Al ili ĉiuj lokon por batalo + Aŭ por enpreni ĉiujn mortigotajn! + De nun, ho mia kapo, vi laboru + Nur por la venĝo, aŭ ekdormu tute! (Foriras.) + + +SCENO V + +Elsinoro. Ĉambro en la palaco. La reĝino kaj Horacio. + +REĜINO + + Ne, ne! Ne volas mi kun ŝi paroli. + +HORACIO + + Ŝi forte petas, ŝia stato estas + Tre kompatinda. + +REĜINO + + Kion do ŝi volas? + +HORACIO + + Ŝi ĉiam pri la patro nur parolas; + Ŝi diras, ke la mond' estas kruela; + Ŝi ĝemas kaj la bruston al si batas; + Ŝin bagatel' ĉagrenas; ŝi parolas + Delire kaj sen ia klara senco, + Kaj tamen ŝiaj vortoj la aŭdanton + Kondukas al konkludoj. Kungluante + La sencon de la vortoj, la mienojn, + La signojn, la aludojn, oni povas + Ne scii difinite, sed supozi + Tre multe da malbono. Estus bone + Kun ŝi paroli, ĉar ĉe la popolo + Tumulton povus veki ŝiaj vortoj. + +REĜINO + + Enlasu ŝin! (Horacio foriras.) Al la anim' malsana + Aperas ĉie signoj de danĝero; + La kulpo estas tiel timoplena, + Ke per kaŝado ĝi sin nur malkaŝas! + +(Venas Horacio kun Ofelio.) + +OFELIO + +Kie estas la bela reĝino de Danujo? + +REĜINO + +Kiel vi fartas, Ofelio? + +OFELIO (kantas.) + + Mia kara, mia belo + Estis brava juna dano; + Portis plumojn sur ĉapelo + Kaj bastonon en la mano. + +REĜINO + +Ha, mia kara fraŭlino, kion signifas tiu ĉi kanto? + +OFELIO + +Kion? Mi petas vin, aŭdu: + +(Kantas.) + + Vane estas la espero: + Li jam mortis, ne revenas! + Lian kapon kovras tero, + La piedojn ŝtono tenas. + +REĜINO + +Sed diru al mi, Ofelio... + +OFELIO + +Mi petas vin, aŭskultu. + +(Kantas.) + + Ĉemizeton oni metis... (Eniras la reĝo.) + +REĜINO + +Ha, mia edzo, rigardu! + +OFELIO (kantas.) + + Sur karulon inter ploroj; + Sur la tombon oni ĵetis + Multon el la kampaj floroj. + +REĜO + +Kiel vi fartas, kara fraŭlino? + +OFELIO + +Mi dankas! Tre bone. Oni diras, ke la strigo estis filino +de bakisto. Ha, sinjoro, ni scias, kio ni estas, sed ni ne +scias, kio ni povas fariĝi. Bonan apetiton! + +REĜO + +Ŝi ne povas forgesi la patron. + +OFELIO + +He, ni ne parolu pri tio ĉi; sed se oni vin demandos, kion ĝi +signifas, tiam diru: (Kantas.) + + En la tag' de Valenteno + Mi al mia la trezoro + Venis frue en mateno, + Por saluti vin el koro. + Tuj li levis sin kaj diris: + «Venu, venu, amikino!» + Ŝi eniris, sed eliris + Jam virino, ne knabino. + +REĜO + +Kara Ofelio! + +OFELIO + +Por kio la ĵurado? Mi tuj finos. (Kantas.) + + Fi do, hontu! Tiel agi! + Vi ja trompis min sen koro! + Amon viroj povas pagi + Per depreno de l' honoro! + Vi edziĝi min promesis, + Kaj la vorton vi ne tenis. + +Kaj li respondas: + + He, mi ŝercis kaj mi ĉesis... + Kial do vi al mi venis? + +REĜO + +Ĉu jam longe ŝi estas en tia stato? + +OFELIO + +Mi esperas, ke ĉio ankoraŭ estos bona. Ni estu nur paciencaj. Kaj +tamen mi ne povas deteni min de ploro, kiam mi pensas, ke ili metis +lin en malvarman teron. Al mia frato mi devos ĉion raporti, kaj vin +mi dankas por la bona konsilo. Donu mian kaleŝon! Bonan nokton, +sinjorinoj! Bonan nokton, ĉarmaj sinjorinoj! Bonan nokton, bonan +nokton! + +REĜO (al Horacio). + + Vi sekvu ŝin kaj gardu ŝin atente. + +(Horacio foriras.) + + Ĝi estas la veneno de malĝojo; + La morto de la patro ĉion kaŭzis. + Gertrudo, kiam venas la suferoj, + Ho ve, ne izolitaj ili venas, + Sed en amaso. Ŝia patro mortis, + La filo via estas forsendita-- + Li mem sovaĝe kaŭzis la forsendon-- + Kaj la popol' tumultas en supozoj + Pri l' morto de l' honesta Polonio. + Ni faris neprudente, ke ni kaŝis + La veran kaŭzon de la morto lia: + Jen Ofelio perdis la prudenton, + Sen kiu ni ne estas pli ol bestoj, + Kaj--la plej grava--ŝia frato venis + Sekrete el Francujo, li miregas, + Indignas, kaj nun en la urbo fluas + Paroloj plej venenaj jam pri l' morto + De Polonio. Manko de klarigo + Jam faris, ke sur nin la tutan kulpon + De la mistera morto oni ĵetis. + Gertrudo mia kara, kiel stari + Trankvile kontraŭ tiom malfeliĉoj. + +(Post la sceno oni aŭdas bruon.) + +REĜINO + + Ho, kia, bruo? Kia tumultego? (Nobelo eniras.) + +REĜO + + Rapide la gardistojn! Lasu gardi + La pordon! Kio estas? + +NOBELO + + Mia reĝo, + Rapide kuru! Savu vin, ho reĝo! + La ocean', el bordo elirinte, + Ne pli sovaĝe glutas l' ebenaĵon, + Ol nun Laerto kun terura bando + Atakas vian tutan servantaron. + Lin la popolo nomas reĝo; kvazaŭ + La mondo nun denove komenciĝus + Kaj kvazaŭ malaperis nun subite + La historio kaj la tradicioj, + Kreintoj kaj subtenoj de la indo, + Nun ili krias: Ni elektu reĝon! + Laerto estu reĝo! Kiel tondro + Rebruas, ĉie flugas nun la krio: + Laerto estu reĝo! + +REĜINO + + Ili vigle + Atakas laŭ malvera postesigno. + Sed vi eraras, hundoj de Danujo! + +(Bruo post la sceno.) + +REĜO + + La pordoj elbatitaj! + +(Venas Laerto armita kaj multaj Danoj.) + +LAERTO + + Kie estas + Li, tiu reĝo?--Iru for, sinjoroj! + +DANOJ + + Ne, ni vin sekvos, ni vin ne forlasos! + +LAERTO + + Mi petas. + +DANOJ + + Bone, se vi tiel volas. (Ili eliras el la ĉambro.) + +LAERTO + + Mi dankas vin. Vi gardu post la pordo!-- + Malnobla reĝo, vi al mi redonu + La patron! + +REĜINO + + Ho, Laerto, trankviliĝu! + +LAERTO + + Se unu gut' de l' sango mia restus + Trankvila, tiam estus mi bastardo: + Trompita edzo estus mia patro, + Malĉasta estus la patrino mia, + Se nun mi povus resti pli trankvila. + +REĜO + + Laerto, kio kaŭzis tian grandan + Ribelon nun de via flank'? Gertrudo, + Vi trankviliĝu, vi nenion timu + Pro la persono mia. Dio gardas + La reĝojn: kiam la perfid' ekvidas + Apenaŭ tion, kion ĝi intencis, + L' intenco falas for.--Laerto, diru, + Pro kio vi indignas?--Lasu lin, + Gertrudo mia!--Diru, juna homo! + +LAERTO + + La patro mia kie estas? + +REĜO + + Mortis. + +REĜINO + + Sed ne de lia mano. + +REĜO + + Lasu lin + Demandi tiom, kiom li deziras. + +LAERTO + + Sed kiel kaj en kia maniero? + Per ruzaj vortoj vi min ne dolĉigos! + For fideleco! Ĵuroj al l' infero! + Pieco, konscienco,--iru ĉio + Al la diabloj en la profundaĵon! + Kondamnon mi ne timas; mi renversos + La tutan mondon,--venu, kio volas! + Nur venĝon mi avidas, plenan venĝon + Por mia patro! + +REĜO + + Kiu vin retenos? + +LAERTO + + Nur mia volo, sed ne la ordono + Eĉ de la tuta mondo. La rimedojn + Mi tiel uzos, ke nenio restos. + +REĜO + + Aŭskultu min, Laerto! Se vi volas + La puran veron scii pri la morto + De via patro, ĉu la venĝo via + Decidis, se vi venkos en la ludo, + Egale la koleron vian verŝi + Sur malamikojn kaj sur la amikojn? + +LAERTO + + Nur sur la malamikojn. + +REĜO + + Ĉu vi volas + Ekkoni ilin? + +LAERTO + + Kaj al la amikoj + Mi vaste tuj malfermos miajn brakojn + Kaj mi per mia sango ilin nutros. + +REĜO + + Tre bone! Nun denove vi parolas + Kiel fidela filo kaj bonega + Nobelo. Ke en mort' de via patro + Mi estas plej senkulpa kaj per ĝi + Mi estas mem tuŝita tre dolore,-- + Vi tion baldaŭ juĝos mem kaj vidos + La veron tute klare. + +DANOJ (post la sceno). + + Lasu ŝin! + +LAERTO + + He, kio? Kia bruo? + +(Eniras Ofelio, fantazie ornamita per herboj kaj floroj.) + +LAERTO + + Elsekiĝu, + Vi, mia cerbo! Larmoj la plej salaj, + Bruligu al mi tute la okulojn!-- + Je Dio! Frenezeco via estos + Al ni pagita, ho, fratino mia, + Pagita kare, ĝis en la pesilo + Fortege malleviĝos la kaliko! + Ho, Maja rozo, ho, infano ĉarma, + Ho, Ofelio, ho, fratino kara! + Ĉielo! ĉu la saĝo de knabino + Formortas ankaŭ tiel facilege, + Kiel la vivo de maljuna homo? + En am' naturo estas delikata: + Ŝi sendas for post la amat' perdita + Plej karan havon, kiun ŝi posedas. + +OFELIO (kantas plende). + + Oni lin portis al tombo senvorte, + (Ridante) Ha, ha, ha, ha, ha, ha, ha! + (Plende) Kaj oni ploris tre forte, tre forte... + Adiaŭ, mia kolombo! + +LAERTO + + Se en prudento plena vi instigus + Al venĝo min, ne tiel ĝi efikus! + +OFELIO + +Vi devas kanti: «En la teron, en la teron!» Ho, kiel la rado al tio +ĉi sonoras! Ĝi estas la malfidela administratoro, kiu ŝtelis la +filinon de sia sinjoro. + +LAERTO + +Sensenca io, tamen pli ol io. + +OFELIO (al Laerto). + +Jen estas rosmareno, ĝi estas por memoro: mi petas vin, kara mia +koro, memoru min! Kaj jen estas miozoto, pro la fideleco. + +LAERTO + +Sentenco en la frenezo: fideleco kaj memoro kunigitaj. + +OFELIO (al la reĝo). + +Jen estas fenkolo por vi kaj akvilegio. (Al la reĝino). Jen estas +ruto por vi kaj ankaŭ iom por mi.--Vi povas porti vian ruton kun ia +speciala signo. (Al Laerto.) Jen estas krizantemo,--mi volis doni al +vi kelke da violoj, sed ili ĉiuj velkis de la tempo, kiam mia patro +mortis.--Oni diras, ke li bone finis. + +(Kantas.) + + Ĉar karulo mia estas + Mia tuta ĝojo. + +LAERTO + + Malĝojo kaj suferoj, eĉ frenezo + Al ŝi nur donas ĉiam novan ĉarmon. + +OFELIO (kantas). + + Kaj li jam neniam revenos? + Kaj li jam neniam revenos? + Ho ve, li jam mortis, + Lin oni forportis, + Ni lin jam revidos neniam! + La barbo la bela, + Buklaro la hela... + Li mortis, li mortis por ĉiam! + Mi ploras sen celo... + Ho, bona ĉielo, + Pro lia animo mi petas. + +Kaj pro la animoj de ĉiuj homoj. Mi preĝas. Dio vin savu! + +(Foriras.) + +LAERTO + + Vi vidas? Dio! + +REĜO + + Lasu min, Laerto, + Paroli iom pri doloro via; + Al mi la rajton mian ne rifuzu. + Sed iru kaj inter amikoj viaj + Elektu la plej saĝajn,--ili juĝu + Nun inter vi kaj mi. Se ili trovos, + Ke mi en la afero estas kulpa, + Mi tiam estas preta al vi doni + La regnon, kronon, mian propran vivon; + Sed se ne tiel,--tiam vi konsentu + Al ni oferi pli da pacienco, + Ni tiam penos, kune laborante, + Per venĝo trankviligi vian koron. + +LAERTO + + Ĝi estu tiel!--Ho, la maniero + De lia mort', kaŝita enterigo,-- + Sen glavo, sen insigno aŭ ornamo + Super la tombo, sen ceremonioj + Kaj sen funebraj formoj kaj parado,-- + De l' ter' al la ĉiel, ĝi laŭte krias, + Ke mi ne lasu ĉion sen kalkulo. + +REĜO + + Postulu la klarigon. Sur la kapon + De la kulpul' la puna glavo falos. + Mi petas, sekvu min. (Ĉiuj foriras.) + + +SCENO VI + +Alia ĉambro en la palaco. Horacio kaj servanto. + +HORACIO + + Kun mi paroli iu volas? Kiu? + +SERVANTO + + Maristoj. Ili diras, ke por vi + Leterojn ili havas. + +HORACIO + + Ili venu! (La servanto foriras.) + Neniu en la tuta mondo, ŝajnas, + Saluton ian povus al mi sendi, + Se ne Hamleto. (Eniras du maristoj.) + +UNUA MARISTO + +Dio benu vin, sinjoro! + +HORACIO + +Kaj vin ankaŭ! + +UNUA MARISTO + +Li tion faros, sinjoro se ĝi plaĉos al Li. Jen estas letero por vi, +sinjoro. Ĝi estas de la sendito, kiu devis veturi Anglujon, se via +nomo estas Horacio, kiel oni diris al mi. + +HORACIO (legas). + +«Horacio, kiam vi tralegos tiun ĉi leteron, penu, ke tiuj ĉi +maristoj venu al la reĝo; ili havas leterojn por li. Apenaŭ +ni estis du tagojn sur la maro, forte armita korsaro komencis ĉasi +nin: ĉar nia ŝipo iris tro malrapide, ni vole-ne-vole devis montri +kuraĝon, kaj en la daŭro de la batalo mi transiris sur la ŝipon de +la korsaro; en tiu sama momento ili forlasis nian ŝipon, kaj tiel mi +sola fariĝis ilia kaptito. Ili agis kun mi kiel bonkoraj friponoj, +sed ili sciis, kion ili faras; mi devas pagi al ili per bona servo. +Zorgu, ke la reĝo ricevu la leterojn, kiujn mi sendas, kaj venu al +mi kun tia rapideco, kvazaŭ vi kurus de la morto. Mi diros al vi en +la orelon tiajn vortojn, kiuj tute surdigos vin, kaj tamen ili estas +ankoraŭ tro malmultepezaj en komparo kun sia enhavo. Tiuj ĉi homoj +alkondukos vin al la loko, kie mi estas. Rosenkranz kaj Güldenstern +daŭrigas sian vojaĝon Anglujon: pri ili mi povas multe diri al vi. +Adiaŭ. Eterne, kiel vi scias, la via--Hamleto.» + +(Al la maristoj.) + + Nun venu, ni transdonos la leterojn, + Kaj tiom pli rapide, ke ni iru + Al tiu, kiu ilin al vi donis. (Ĉiuj foriras.) + + +SCENO VII + +Alia ĉambro en la palaco. La reĝo kaj Laerto. + +REĜO + + Nun via konscienco mem ja devas + Min senkulpigi, kaj en vian koron + Vi devas min kiel amikon meti, + Ĉar vi ja aŭdis per oreloj propraj, + Ke tiu sama, kiu vian patron + Mortigis, volis min mem pereigi. + +LAERTO + + Plu mi ne dubas. Tamen al mi diru, + Pro kia kaŭzo tian grandan krimon, + Intencon tre danĝeran kaj punindan + Vi lasis sen konvena puno, kiun + Postulis via saĝo, via indo? + +REĜO + + Pro du apartaj kaŭzoj, kiuj eble + Al vi aperos forte sensignifaj, + Por mi do ili estas forte gravaj. + Patrino lia amas lin varmege + Kaj certe ne transvivus lian punon; + Kaj, mi--ĉu el pasio aŭ el virto-- + Al ŝi mi estas tiel alligita, + Ke, kiel stelo nur en sia rondo + Sin povas movi, tiel mi sen ŝi + Ne povas vivi. Kaj la dua kaŭzo, + Pro kiu mi silentis, estas tio, + Ke lin tre amas la popolamaso: + La mankojn liajn la popolo trempas + En sian amon, kiu, kvazaŭ fonto, + Turnanta lignon en malmolan ŝtonon, + El la mallaŭdo faras laŭdon, tiel, + Ke miaj sagoj, tro malmultepezaj + Por tia vento, ne la celon trafus, + Sed al pafarko mia returniĝus. + +LAERTO + + Kaj tiel mi la noblan patron perdis, + Kaj tiel senespere nun pereis + Fratino mia, kiu la plej alte + En nia tempo staris, kvazaŭ luma + Modelo, por elvoki imitadon. + Sed venĝo venos! + +REĜO + + Dormu nur trankvile. + Ne pensu vi, ke mi kreita estas + El tia velka ŝtofo, ke mi lasos + Al la danĝero pinĉi mian barbon + Kaj prenos ĝin por ŝerco. Baldaŭ aŭdos + Vi iom pli. Mi amis vian patron, + Kaj ankaŭ ĉiu amas ja sin mem; + El tio, mi esperas, vi komprenos... + +(Eniras Sendito.) + +REĜO + + Nu, kio nova? + +SENDITO + + Via reĝa moŝto, + Leteroj de Hamleto; jen por vi, + Kaj jen por la reĝino. + +REĜO + + De Hamleto? + Sed kiu do alportis la leterojn? + +SENDITO + + Mi aŭdis, ke maristoj; mi ne vidis. + Al mi Klaŭdio ilin donis, kiu + Ricevis ilin de la alportintoj. + +REĜO + +Laerto, aŭdu! (Al la Sendito.) Vi jam povas iri. (La sendito +foriras. La reĝo legas.) «Potenca reĝo! Sciu, ke mi nuda estas +realportita en vian landon. Morgaŭ mi petos la permeson veni antaŭ +viajn reĝajn okulojn, kaj tiam mi havos la honoron raporti al vi la +kaŭzon de mia subita kaj stranga reveno.--Hamleto.» + + Nekompreneble! Ĉu ili revenis? + Kio fariĝis? Kiel? Povas esti, + Ke ĉio estas trompo? + +LAERTO + + Ĉu vi konas + La skriban karakteron de l' letero? + +REĜO + + Ĝi estas mano de Hamleto. «Nuda!» + Videble sola, sen siaj gardantoj! + Ĉu vi al mi konsili ion povas? + +LAERTO + + Ne, mi nenion scias. Sed li venas! + Pli freŝa nun fariĝas mia koro, + Mi ĝojas, ke mi rekte al li iros + Kaj diros al li: «tion ĉi vi faris!» + +REĜO + + Se tion vi decidis--kaj alie + Vi ja ne povas agi--ĉu vi volas, + Ke mi al la renkonto vin preparu? + +LAERTO + + Jes, mia reĝo, se nur ne al paco + Vi volas min prepari. + +REĜO + + Nur al paco + Kun via propra saĝo kaj animo. + Se li revenis laca de vojaĝo + Kaj plu ne volos ree forveturi, + Mi inklinigos lin al unu provo, + De mi jam tre mature pripensita, + Ĉe kiu li pereon ne evitos; + Kaj lia morto estos tiel glata, + Ke eĉ ne estos ombro de suspekto. + Eĉ la patrino ruzon ne divenos + Kaj nomos ĝin nur bato de la sorto. + +LAERTO + + Mi vin obeos, reĝo, tiom pli, + Se vi aranĝos la aferon tiel, + Ke li per mi ricevu sian morton. + +REĜO + + Jes, ĝuste tiel. Kiam vi forestis, + La famo multe gloris vin pro io, + Per kio vi laŭ famo multe brilas. + Hamleto aŭdis vian gloron; ĉiuj + Talentoj viaj kune kolektitaj + Ĉe li envion tian ne elvokis, + Kian elvokis tiu unu sola + Talento, kiun mi ne multe ŝatis. + +LAERTO + + Pri kia do talento vi parolas? + +REĜO + + Ludilo bagatela de l' juneco, + Kaj tamen ankaŭ grava, ĉar la plumoj + Kaj la rubandoj al la junularo + Konvenas en ne malpli alta grado, + Ol la manteloj kaj la varmaj peltoj + Konvenas al maturaj maljunuloj.-- + Jen antaŭ du monatoj nin vizitis + el Normandujo unu kavaliro. + Mi bone konas francojn el milito, + Mi scias, kiel bone ili rajdas; + Sed tiu ĉi bravulo certe povus + Konkuri eĉ kun la diablo mem: + Li kvazaŭ mem alkreskis al la selo + Kaj kun ĉevalo sia elfaradis + Li tiel miregindajn artifikojn, + Ke oni povus pensi, ke li mem + Prezentas vivan parton de l' ĉevalo. + Kaj la imago mia mem ne povis + Elpensi eĉ en pura fantazio + Pli lertajn kaj mirindajn artifikojn, + Ol tiuj, kiujn li al ni prezentis. + +LAERTO + + Kaj li normando estis? + +REĜO + + Jes, normando. + +LAERTO + + Mi estas preta ĵuri, ke ĝi estis + Lamordo. + +REĜO + + Jes, li mem. + +LAERTO + + Mi konas lin. + Li estas efektive la juvelo + De la nacio sia. + +REĜO + + Li rakontis + Al ni pri vi, kaj li vin forte laŭdis + Pro via majstra arto en skermado, + Precipe per rapiroj. Li certigis, + Ke estus tre belege, se troviĝus + Ankoraŭ unu homo, kiu povus + Kun vi kuraĝi stari al batalo. + Li ĵuris, ke en lia tuta lando + Skermantoj la plej bonaj ne posedas + Eĉ la duonon de lerteco via. + Raportoj liaj vekis en Hamleto + Envion tiel grandan, ke de tiam + En tago kaj en nokto li senĉese + Nur sopiradis, ke vi la plej baldaŭ + Revenu, por ke li kun vi ekprovu + Batalon. Nun konkludo plej natura... + +LAERTO + + Konkludo? Kia? + +REĜO + + Diru nun, Laerto, + Ĉu via patro estis al vi kara? + Aŭ kiel la malĝojo sur pentraĵo + Vi estas nur vizaĝo, sed sen koro? + +LAERTO + + Por kio la demando? + +REĜO + + Mi ne tial + Demandas vin, ke mi eĉ iom dubus + Pri via amo al la patro; tamen + Mi scias, ke la amo ofte estas + Nur sklavo de la tempo: ĝi naskiĝas + Per tempo, kaj la sperto ankaŭ montras, + Ke tempo ĝin tre ofte moderigas + Kaj eĉ estingas ĝian tutan flamon. + Jes, en la mezo de la ama flamo + Troviĝas preskaŭ ĉiam ia speco + De meĉa debrulaĵo, kiu baldaŭ + La helan flamon forte mallumigas. + Nenio restas en bonec', eterna: + Boneco tro matura baldaŭ mortas + De l' prem' de sia propra troforteco. + Se oni volas agi, oni agu + En la minutoj de la volo, ĉar + La volo povas baldaŭ malfortiĝi, + Trovante tiom da malhelpoj, kiom + Troviĝas langoj, manoj kaj okazoj. + Kaj tiam la deziro kaj la devo + Fariĝas nur sopiro fanfarona, + Sopiro sen plenumo faciliga. + Sed nun al la afero! Jen Hamleto + Revenos baldaŭ. Kion vi intencas + Nun fari, por vin montri inda filo + De via kara patro, sed per faroj + Pli ol per nudaj vortoj? + +LAERTO + + Lin mortigi, + Se eĉ en la preĝejo. + +REĜO + + Mi konsentas, + Ke la krimulo en nenia loko + Rifuĝon devas trovi kaj la venĝo + Ne devas scii limojn. Sed, Laerto, + Se tion ĉi vi faros, tiam vi + Ja devos mem vin kaŝi en la domo. + Hamleto, reveninte, devas scii, + Ke vi jam estas tie ĉi. Ni faros, + Ke oni antaŭ li vin forte laŭdos + Kaj la lertecon vian en skermado + Al li oni prezentos en koloroj + Ankoraŭ pli brilantaj kaj pli helaj, + Ol tion faris eĉ la franco mem. + Per unu vorto--ni aranĝos tiel, + Ke vi batalos ambaŭ, kaj ni faros + Konkursan veton pri la kapoj viaj. + Kun sia karaktero la sincera, + Libera, nobla kaj nesupozema, + Li ne esploros certe la rapirojn; + Vi dume povos ŝanĝi la rapirojn, + Anstataŭ la malakra preni akran + Kaj per ekbato lerta inde pagi + Al li por morto de la patro via. + +LAERTO + + Mi faros ĝin, kaj eĉ por tiu celo + Mi ŝmiros per veneno mian glavon. + Ĉar unu ĉarlatano al mi vendis + Rimedon tian, ke se oni trempas + En ĝin nur la pinteton de tranĉilo + Kaj gratas nur sangeron el la haŭto,-- + Nenia sanigilo en la mondo + Plu povos savi de senduba morto. + Per tiu ĉi veneno mi nun ŝmiros + La pinton de la glavo mia tiel, + Ke se mi eĉ facile lin ekgratos, + Li tuj pereos per senduba morto. + +REĜO + + Mature ni pripensi ankaŭ devas + Diversajn cirkonstancojn, kiuj povas + Al la ating' de nia celo helpi. + Se nia entrepreno ne prosperus + Aŭ se per nelerteco en plenumo + Montriĝus nia penso kaj intenco,-- + Pli bone tiam estus ne komenci. + Kaj tial nia plano devas havi + Eliron en rezervo por l' okazo, + Se la unua provo ne prosperos. + Ni ĝin pripensu! Jen, kion ni faros: + Ni en solena formo faros veton + Pri tiu, kiu el vi ambaŭ venkos. + Kaj kiam vi de la batalo estos + Tre varmigitaj kaj soifaj (penu, + Ke tio estu) kaj li volos trinki, + Mi tiam lasos doni al li glason + Da vino jam tiele preparita, + Ke se li nur eĉ guton de ĝi trinkos, + Li ne evitos plu la morton, kiun + La bato via eble ne alportis. + Sed aŭdu! Kia bruo? (Eniras la reĝino.) + +REĜO + + Nu, reĝino? + +REĜINO + + Unu malĝojo sekvas tuj la duan! + Laerto, la fratino via mortis! + +LAERTO + + Fratino mia mortis? Kiel? Kie? + +REĜINO + + Saliko staras super la rivero + Kaj speguliĝas en la pura akvo; + Ŝi tie plektis fantaziajn kronojn + El plej diversaj floroj de la kampo. + Ŝi rampis sur la arbon, por dispendi + Sur la branĉaro siajn kronojn; tiam + Sub ŝi rompiĝis la malforta branĉo, + Kaj kune kun la kronoj ŝi rapide + En la riveron falis. Ŝiaj vestoj + Sin disetendis kaj malgrandan tempon + Kvazaŭ sirenon ŝin ankoraŭ portis, + Dum ŝi kantadis melodiajn kantojn, + Danĝeron sian tute ne sentante, + Kvazaŭ la akvo estus ŝia hejmo. + Sed baldaŭ ŝiaj vestoj, penetritaj + Per peza akvo, ŝin malsupren tiris, + La malfeliĉan, al terura morto. + +LAERTO + + Kaj ŝi droniĝis? + +REĜINO + + Jes, ho ve, droniĝis! + +LAERTO + + Vi havas nun tro multe jam da akvo, + Fratino malfeliĉa.--tial larmojn + Mi nun retenas! Tamen la naturo + Konservas sian moron, kion ajn + La honto dirus. Ili nur foriru-- + En ni montriĝos tuj la virineco.-- + Adiaŭ, reĝo! Flamaj vortoj volas + El mi eksplodi, se malsaĝaj larmoj + Nur ilin ne estingos. (Foriras.) + +REĜO + + Ni lin sekvu! + Kun granda malfacilo kvietigis + Mi lian furiozon! Nun mi timas, + Ke ĝi denove blinde ne eksplodu,-- + Ni tial sekvu lin rapide! (Ambaŭ foriras.) + + + + +AKTO V + + +SCENO I + +Tombejo. Eniras du tombistoj kun fosiloj. + +UNUA TOMBISTO + +Ĉu ŝi ricevos kristanan enterigon, kiam ŝi ja intence foriris en +la mondon de la feliĉuloj? + +DUA TOMBISTO + +Mi diras al vi, ŝi ricevos, faru do rapide ŝian tombon. La juĝisto +pripensis la okazon kaj decidis, ke oni devas enterigi ŝin kristane. + +UNUA TOMBISTO + +Kiel do ĝi povas esti, kiam ŝi dronigis sin ne pro defendo? + +DUA TOMBISTO + +Nu, oni trovis, ke tiel. + +UNUA TOMBISTO + +Sed ili simple ne konas la leĝon. Ĉar konsideru: se mi konscie min +dronigas, tio ĉi estas ago, kaj ago havas tri partojn: ĝi konsistas +el agado, farado kaj plenumado. Sekve ŝi intence sin dronigis. + +DUA TOMBISTO + +He, aŭskultu do, kolego-fosisto... + +UNUA TOMBISTO + +Sed permesu! Jen estas la akvo--bone; jen estas la homo--bone. Se la +homo iras al tiu ĉi akvo kaj sin mem dronigas, tiam estas certa--ĉu +li volas aŭ ne--ke li iras. Rimarku bone! Sed se la akvo iras al li +kaj dronigas lin, tiam li ne dronigas sin mem. Sekve kiu ne estas +kulpa en sia propra morto, tiu ne ĉesigas sian propran vivon. + +DUA TOMBISTO + +Ĉu tiel diras la leĝo? + +UNUA TOMBISTO + +Kompreneble, ke tiel diras la leĝo pri la mortintoj. + +DUA TOMBISTO + +Ĉu vi volas scii la veron? Se ŝi ne estus nobelulino, oni ŝin +ankaŭ ne enterigus en orda maniero. + +UNUA TOMBISTO + +Ĉu vere? Estas ja granda maljustaĵo, ke la grandaj homoj en tiu ĉi +mondo havas pli da rajto por sin dronigi kaj pendigi, ol la aliaj +kristanoj. Venu, prenu la fosilon! Neniu en la mondo estas pli +antikva nobelo, ol la ĝardenistoj, fosistoj kaj tombistoj: ili +daŭrigas la profesion de Adamo. + +DUA TOMBISTO + +Ĉu Adamo estis nobelo? + +UNUA TOMBISTO + +Kompreneble! Ĉu vi estas idolano? Ĉu vi havas nenian ideon pri la +Biblio? En la Biblio estas ja dirite: ĉiuj nobeloj devenis de Adamo. +Kiel do li povis esti ne nobelo? Mi faros al vi alian demandon: se vi +ĝin ne bone respondos al mi, tiam konfesu... + +DUA TOMBISTO + +Nu, demandu! + +UNUA TOMBISTO + +Kiu konstruas pli fortike, ol la masonisto, ŝipofaristo aŭ +ĉarpentisto? + +DUA TOMBISTO + +La faristo de pendigiloj, ĉar lia konstruaĵo supervivas milojn da +ĝiaj loĝantoj. + +UNUA TOMBISTO + +Bona spritaĵo, je Dio, ĝi plaĉas al mi. La pendigilo estas bona; +sed kiel ĝi estas bona? Ĝi estas bona por tiuj, kiuj estas +malbonaj. Sed nun vi estas malbona, se vi diras, ke la pendigilo +estas pli fortika, ol la preĝejo, sekve la pendigilo estus bona por +vi. Ankoraŭ unu fojon al la demando! Respondu! + +DUA TOMBISTO + +Kiu konstruas la plej fortike? + +UNUA TOMBISTO + +Jes, diru ĝin al mi, kaj mi vin regalos. + +DUA TOMBISTO + +Ha, atendu, mi jam scias! + +UNUA TOMBISTO + +Nu, diru! + +DUA TOMBISTO + +Al la diablo! Mi efektive ne scias. + +(Eniras Hamleto kaj Horacio.) + +UNUA TOMBISTO + +Ne rompu al vi vane la kapon, la azeno ja ne iros pli rapide, kiom +ajn vi lin batos; kaj se iu vin poste demandos, kiu konstruas la plej +fortike, tiam respondu: la tombisto. La domoj, kiujn li konstruas, +restas al la posedantoj por eterne. Iru nun en la drinkejon kaj +alportu al mi mezureton da brando. (Dua tombisto foriras.) + +UNUA TOMBISTO (fosas kaj kantas.) + + En la junaj miaj tagoj + Mi amadis kaj kantadis + Kaj en ĉiuj miaj agoj + Mi mezuron ne sciadis. + +HAMLETO + +Ĉu tiu ĉi sentaŭgulo ne konscias, per kio li sin okupas! Li fosas +tombon kaj kantas! + +HORACIO + +La kutimo faris lin indiferenta por tio ĉi. + +HAMLETO + +Tiel ĉiam estas: ju malpli ia mano laboras, des pli delikata estas +ĝia sento. + +UNUA TOMBISTO (kantas). + + Maljuneco-lamulino + Kaptis min per osta mano, + Kaj al ĉio venis fino,-- + Restis ĝemoj kaj malsano. (Li elĵetas kranion.) + +HAMLETO + +Tiu ĉi kranio havis iam langon kaj ankaŭ povis kanti! Kiel la +malnoblulo ĵetas ĝin sur la teron, kvazaŭ ĝi estus kranio de +Kajeno, la unua mortiginto! Tio ĉi eble estis la kapo de ia +politikulo, kaj nun tiu ĉi azeno lin superruzas; ĝi eble estis la +kapo de tia homo, kiu volis esti pli granda ol Dio mem,--ne vere? + +HORACIO + +Povas esti. + +HAMLETO + +Aŭ de ia kortegano, kiu sciis diradi: «Bonan matenon, via princa +moŝto! Kiel vi fartas, plej estiminda princo?» Aŭ eble ĝi estis +eminenta sinjoro, kiu forte laŭdadis la ĉevalon de alia eminenta +sinjoro, dezirante ricevi ĝin donace? Ne vere? + +HORACIO + +Jes, princo. + +HAMLETO + +Jes, jes, kaj nun li estas apartenaĵo de sinjoro vermo; sendenta kaj +batata sur la vangojn per la fosilo de tombisto. Efektive glora +ŝanĝiĝo; se ni nur povus ĝin vidi en plena tuteco. Ĉu tiuj ĉi +ostoj meritis nenion alian, ol ke oni ludu per ili keglojn? Mia +propra kranio min doloras, kiam mi pri tio ĉi pensas. + +UNUA TOMBISTO (kantas). + + Pala korpo senkolora + Kaj ĉemizo sen ornamoj + Kaj foset' malbonodora + Estas fin' de ĉiuj amoj. (Elĵetas ankoraŭ unu kranion.) + +HAMLETO + +Jen denove unu kranio! Kial ĝi ne povus esti kranio de leĝoscienculo? +Kie nun estas liaj leĝoj, liaj rimedoj, liaj artifikoj, liaj okazoj? +Kial li nun permesas al tiu ĉi maldelikata sentaŭgulo bati lin per +malpura fosilo sur la cerbujon kaj ne minacas meti plendon kontraŭ li +pro ofendo per faroj? Hm! Tiu ĉi sinjoro eble estis siatempe granda +aĉetisto de bienoj, kun ĉiaj hipotekoj, depagoj, aĉetaj dokumentoj +kaj juĝaj posedigoj. Ĉu tio ĉi nun estas lia lasta aĉeto kaj la +akira rezultato de ĉiuj liaj dokumentoj, ke oni nun lian riĉan kranion +plenigas per bonspeca koto? Ĉu ĉiuj liaj administratoroj kaj farmantoj +ne donas al li el ĉiuj liaj bienoj pli ol pecon da tero, havantan la +longon kaj larĝon de paro da kontraktaj paperoj? Eĉ la dokumentoj de +transdono de ĉiuj liaj bienoj apenaŭ povus ĉiuj trovi sufiĉe da loko +en tiu ĉi kesto; kaj la posedanto mem ne ricevas por si pli da loko? +Bele! + +HORACIO + +Eĉ ne peceton pli, mia princo. + +HAMLETO + +Ĉu pergameno ne estas farata el ŝafa felo? + +HORACIO + +Jes, princo, kaj ankaŭ el felo de bovidoj. + +HAMLETO + +Ŝafoj kaj bovidoj estas tiuj, kiuj en ĝi serĉas certecon. Mi iom +parolos kun tiu ĉi tombisto.--He, homo! kies tombo tio ĉi estas? + +UNUA TOMBISTO + +Mia, sinjoro, + + (Kantas.) Kaj foset' malbonodora + Estas fin' de ĉiuj amoj. + +HAMLETO + +Certe ĝi estas via, ĉar vi troviĝas en ĝi. Sed kiu en ĝi +kuŝos? + +UNUA TOMBISTO + +Espereble ne vi kaj ankaŭ ne mi, kvankam mi troviĝas en ĝi. Kaj tamen +ĝi estas mia. + +HAMLETO + +Ne ĵetu tro da malsaĝaĵoj el via tombo. + +UNUA TOMBISTO + +Mi devas ja purigi la tombon de ĉio, kio enfalas en ĝin. + +HAMLETO + +Por kia homo vi fosas la tombon? + +UNUA TOMBISTO + +Ne por homo. + +HAMLETO + +Nu, do, por kia homino? + +UNUA TOMBISTO + +Ankaŭ ne por homino. + +HAMLETO + +Kiun do oni tie ĉi enterigos? + +UNUA TOMBISTO + +Iun, kiu estis virino, sed nun jam estas malviva viando. + +HAMLETO + +Kiel plaĉas al vi la bravulo? Ni devas kontroli ĉiun vorton, ĉar alie +li nin batos per silaboj. Efektive, Horacio, mi en la lastaj jaroj +rimarkis, la mondo fariĝis tiel sprita, ke la piedo de vilaĝano +sentime premas la kalojn de kortegano.--Kiel longe vi estas jam +tombisto? + +UNUA TOMBISTO + +Ĝuste de tiu tago, en kiu nia estinta reĝo venkis Fortinbrason. + +HAMLETO + +Kiel longe estas jam de tio ĉi? + +UNUA TOMBISTO + +Ĉu vi tion ĉi ne scias? Ĉiu malsaĝulo ja tion ĉi scias. Tio ĉi +estis en tiu sama tago, en kiu naskiĝis la princo Hamleto, tiu sama, +kiu nun freneziĝis kaj estas sendita Anglujon. + +HAMLETO + +Ha, tiel! Kial do oni sendis lin Anglujon? + +UNUA TOMBISTO + +Nu, tial, ĉar li estas freneza. Oni volas, ke li tie denove saĝiĝu; +kaj se li ne resaĝiĝos, tiam ankaŭ ne estos granda malfeliĉo. + +HAMLETO + +Kial? + +UNUA TOMBISTO + +Tie tio ĉi estos ne rimarkebla, ĉar tie ĉiuj estas frenezaj. + +HAMLETO + +Kiel li freneziĝis? + +UNUA TOMBISTO + +Tre strange, oni diras. + +HAMLETO + +En kio do konsistis la strangeco? + +UNUA TOMBISTO + +En tio, ke li perdis la saĝon. + +HAMLETO + +Sur kia punkto li freneziĝis? + +UNUA TOMBISTO + +Certe sur ia punkto de la tero de Danujo, en kiu mi jam tridek jarojn +estas tombisto. + +HAMLETO + +Kiel longe homo kuŝas en la tero, antaŭ ol li tute forputriĝas? + +UNUA TOMBISTO + +Se li ne forputriĝis antaŭ la morto--ni ja en la nuna tempo ofte +vidas tiajn korpojn, kiuj apenaŭ eltenas ĝis la enmeto--li povas +kuŝi ok ĝis naŭ jarojn; ledisto certe kuŝos naŭ jarojn. + +HAMLETO + +Kial li pli longe, ol aliaj? + +UNUA TOMBISTO + +He, sinjoro, lia profesio tiel tanas al li la felon, ke ĝi longan +tempon kontraŭstaras al akvo, kaj la akvo la plej rapide detruas la +korpojn de sinjoroj la mortintoj. Jen estas kranio, kiu kuŝis en la +tero dudek tri jarojn. + +HAMLETO + +Al kiu ĝi apartenis? + +UNUA TOMBISTO + +Al unu malsaĝa spritulo. Kiel vi pensas, al kiu ĝi apartenis? + +HAMLETO + +Nu, mi ne scias. + +UNUA TOMBISTO + +La diablo lin prenu, la sentaŭgulon! Li unu fojon verŝis al mi botelon +da vino sur la kapon. Tio ĉi estis la kranio de Jorik, la amuzisto de +la reĝo. + +HAMLETO + +Tiu ĉi kranio? + +UNUA TOMBISTO + +Jes, ĝuste tiu ĉi. + +HAMLETO (prenas la kranion). + +Lasu nin vidi ĝin! Ha, malfeliĉa Jorik! Mi konis lin, Horacio: persono +de senfine gaja humoro, plena de plej belaj spritaĵoj. Mil fojojn li +portadis min sur la dorso, kaj nun kia terura vido! La koro al mi +premiĝas. Tie ĉi pendis la lipoj, kiujn mi kisadis tiom ofte. Kie nun +estas viaj spritaĵoj, viaj artifikoj, viaj kantoj, viaj fulmoj de +gajeco, ĉe kiuj la tuta tablo eksplodadis per rido? Ĉu restis neniu el +ili, por nun ŝerci pri via propra malsaĝa vido? Ĉio forputris? Nun +iru en la ĉambron de eminenta sinjorino kaj diru al ŝi, ke kiom ajn +ŝi sin ŝmiros, ŝi tamen en la fino ricevos tian vizaĝon; ridigu ŝin +per tio ĉi!--Estu tiel bona, Horacio, diru al mi jenon... + +HORACIO + +Kion, mia princo? + +HAMLETO + +Ĉu vi pensas, ke ankaŭ Aleksandro la Macedona havis tian elrigardon en +la tero? + +HORACIO + +Ĝuste tian saman. + +HAMLETO + +Kaj tian odoron? Fi! (Forĵetas la kranion.) + +HORACIO + +Ĝuste tian, mia princo. + +HAMLETO + +Al kia abomeninda difino ni venas, Horacio! Kial la imago ne povas sekvi +la noblan polvon de Aleksandro ĝis la momento, kiam ĝi ŝtopas truon +en ia mizera dometo? + +HORACIO + +Tio ĉi estus tro fantazia. + +HAMLETO + +Ne, certe, tute ne. Oni povus modeste sekvi lin ĝis tiu loko kaj ĉiam +gvidi sin per la estebleco. Ekzemple tiel: Aleksandro mortis, Aleksandro +estis enterigita, Aleksandro turniĝis en polvon; la polvo estas tero; +el tero ni faras argilon: kial do per la argilo, en kiun li turniĝis, +oni ne povus ŝtopi barelon? + + La granda Cezaro, mortinte, nun estas argilo, + Por truo de muro li servas nun kiel ŝtopilo. + La peco da ŝtof', antaŭ kiu tremadis la tero, + Mizeran dometon nun gardas de pluva aero. + Tamen silentu! silentu! Flanken! Jen venas la reĝo! + +(Venas en procesio pastroj k. t. p. Oni portas la korpon de Ofelio.) + +(Laerto, la reĝo, la reĝino, korteganoj.) + +HAMLETO + + Jen la reĝino, la kortego! Kiun + Funebre ili akompanas? Tamen + Sen ordinaraj la funebraj moroj? + Ĝi montras, ke mortinto la portata + Per propra mano sian vivon finis. + De alta tamen rango! Ni atendu + Kaj ni rigardu! (Iras kun Horacio flanken). + +LAERTO + + Kiaj nun ankoraŭ + Ceremonioj? + +HAMLETO + + Jen estas Laerto, + Tre nobla juna homo. Vidu! + +LAERTO + + Kiaj + Ceremonioj decas nun ankoraŭ? + +UNUA PASTRO + + Ni el funebraj la ceremonioj + Plenumis ĉion, kio al ni estas + Nur permesita: ŝia morto estis + De karaktero duba; se ne ŝanĝus + Ordono alta la kutiman ordon, + Ŝi devus kuŝi ĝis la lasta juĝo + En ter' ne sanktigita, kaj nur ŝtonojn + Sur ŝian tombon oni devus ĵeti + Anstataŭ sanktaj preĝoj de kristanoj; + Al ŝi do oni donis pli, ol dece; + Knabinan ŝian kronon, kaj la tombon + Per ĉastaj floroj oni nun ornamis, + En sanktan teron oni ŝin enmetis + Ĉe sonorado religia. + +LAERTO + + Sekve + Nenio pli jam estas permesita? + +PASTRO + + Nenio pli. Ĉar ni ja malsanktigus + Per tio la servadon de mortintoj, + Se ni al ŝi ekkantus rekviemon + Simile al mortintaj en pieco. + +LAERTO + + Vi metu ŝin en teron, kaj violoj + Elkreskos el plej ĉasta ŝia cindro! + Mi al vi diras, ho, senkora pastro, + Anĝelo ŝi, fratino mia, estos, + Dum vi en la infero brulos. + +HAMLETO. + + Kio? + La bela Ofelio? + +REĜINO (ĵetante florojn). + + Ho, plej dolĉa, + Adiaŭ! Mi esperis, ke vi estos + Edzino kara de Hamleto mia; + Esperis mi ornami vian kronon + De fianĉino, dum, ho ve, mi nun + Ornamas vian tombon! + +LAERTO + + Ho, centoble + Malben' centobla falu sur la kapon + De tiu, kiu per la krim' terura + De vi la saĝon rabis! For la teron! + Ne ŝutu,--mi ankoraŭ unu fojon + Al mia koro volas ŝin alpremi. (Ensaltas en la tombon.) + Nun ŝutu teron, kiom ajn vi volas, + Sur ŝin kaj min, ĝis el la ebenaĵo + Vi faros monton ĝis la alta pinto + De la Olimpo. + +HAMLETO + + Kiu estas tiu, + Kies doloro tiel laŭte sonas + Kaj kies krio flugas ĝis la steloj + Kaj volas en terur' ilin haltigi? + Jen estas mi, Hamleto. (Ensaltas en la tombon.) + +LAERTO + + Ha, tre bone! + Pereu, malbenita! (Ĵetas sin sur Hamleton.) + +HAMLETO + + Tia preĝo + Ne estas ĝusta. Mi vin petas, prenu + La manon vian for de mia kolo, + Ĉar kvankam mi ne estas flamiĝema, + Danĝere tamen estas min ataki, + Kaj mi al vi konsilas: for la manon! + +REĜO + + Disigu ilin! + +REĜINO + + Ho, Hamlet', Hamleto! + +ĈIUJ + + Sinjoroj... + +HORACIO + + Kara princo, trankviliĝu! + +(Kelkaj korteganoj disigas la batalantojn, kaj ili eliras el la tombo.) + +HAMLETO + + Ne, mi pro tio ĉio kun li batalos, + Ĝis la minuto lasta de la vivo! + +REĜINO + + Pro kio do, ho mia kara filo? + +HAMLETO + + Mi amis Ofelion; kvardek miloj + Da fratoj kun ilia tuta amo + La amon mian kune ne atingus. + +(Al Laerto.) + + Vi kion volas? + +REĜO + + Ha, li freneziĝis! + +REĜINO + + Ho, lasu lin, mi petas vin, Laerto! + +HAMLETO (al Laerto.) + + Ĉe la diabloj ĉiuj! Diru, kion + Vi volas fari? Plori? aŭ batali? + Aŭ fasti? aŭ disŝiri sin? Eltrinki + La tutan Nilon? Manĝi krokodilojn? + Mi tion ankaŭ faros. Ĉu vi venis, + Por verŝi larmojn? Saltas en la tombon, + Por min inciti? Lasu vin enfosi + En ŝian tombon,--mi ĝin ankaŭ faros; + Se vi pri montoj babiladas, lasu + Nin superŝuti per tiom da tero, + Ke sin la loko levu ĝis la suno + Kaj la plej altaj montoj en komparo + Kun ĝi aperu kiel veruketoj. + Vi fanfaronas,--mi ĝin ankaŭ povas. + +REĜO + + Ĝi estas nur frenezo. + +REĜINO + + La atako + En li momenton tiel furiozas, + Sed baldaŭ li denove trankviliĝas, + Simile al kvieta kolombino + Post la elkovo de la kolombidoj. + +HAMLETO (al Laerto). + + Aŭskultu do, sinjoro! Kia estas + La kaŭzo, ke vi tiel min renkontas? + Mi ĉiam amis vin,--sed ni ĝin lasu. + Se Herkuleso mem kontraŭbatalus, + La kat' miaŭas, hundo devas boji. (Foriras.) + +REĜO + + Mi petas vin, lin sekvu, Horacio! (Horacio foriras.) + Laert', nia parolo de hieraŭ + Fortigi devas vian paciencon; + Ni agos nun rapide.--Vi, Gertrudo, + Vi metu gardon ĉirkaŭ via filo. + +(Al Laerto.) + + La tombo havos vivan monumenton. + La horo de trankvilo baldaŭ venos; + Ĝis tiam ni bezonas paciencon. (Ĉiuj foriras.) + + +SCENO II + +Ĉambro en la palaco. Hamleto kaj Horacio. + +HAMLETO + + Sufiĉe nun pri tio. Ni transiru + Nun al la pluaj faktoj. Vi memoras, + Pri kio mi rakontis? + +HORACIO + + Mi memoras. + +HAMLETO + + En mia brusto estis ia speco + De batalado. Mi ne povis dormi; + Kaj al mi ĉiam ŝajnis, ke mi kuŝas + En stato pli malbona, ol krimuloj + En la katenoj. Tiam en la kapon + Kuraĝa pens' al mi subite venis... + Kaj dank' al la kuraĝa mia penso: + Ĝi savis min! Jes, penso malprudenta + Al ni tiele servas iafoje, + Kiam profundaj planoj detruiĝas; + Kaj ni el tio vidas, ke Diaĵo + Direktas nian sorton, se ni mem + Eĉ de la celo nin malproksimigas. + +HORACIO + + Tre ĝuste. + +HAMLETO + + La mantelon de ŝipano + Sur min ĵetinte, el kajuto mia + Palpante mi elrampis, trovis ilin, + Forkaptis la paketon, kiun ili + Kun si tre garde portis, kaj returne + En ĉambron mian iris. Mia timo + Forgesis ĝentilecon, kaj kuraĝe + Mi dissigelis la paketon. Tie + Mi trovis, ho, amiko mia kara, + Brilantan, grandan reĝan malnoblaĵon! + Ĝi estis... jes... ordono plej severa, + Per multo da motivoj ornamita + Pri la feliĉo de la Dana regno + Kaj de Anglujo ankaŭ, kaj cetera + Kaj tiel plu... nu jes,--per unu vorto: + Ke oni tuj, sen perdo de la tempo, + Eĉ ne lasante al l' ekzekutisto + Minuton, por akrigi la hakilon, + Tuj post eliro mia sur la bordon, + Dehaku tuj al mi la kapon. + +HORACIO + + Dio! + Ĉu povas esti? + +HAMLETO + + Jen, rigardu mem, + Jen estas la papero, legu poste. + Vi volas scii, kion mi nun faris? + +HORACIO + + Jes, mi vin petas. + +HAMLETO + + Kiam mi min vidis + Subite en kaptilo, mia kapo + Komencis vive ludi sen prologo + Kaj trovis baldaŭ ĝustan la rimedon. + Mi min sidigis kaj elpensis baldaŭ + Alian tekston por letero tiu + Kaj skribis ĝin tre bele kaj tre pene, + Kiel skribisto profesia. Iam + Mi pensis, kiel niaj grandsinjoroj, + Ke bele skribi estas ne konvena + Por eminentaj homoj; tamen nun + La belskribado multe al mi servis. + Vi volas certe scii la enhavon + De la letero mia? + +HORACIO + + Certe, princo. + +HAMLETO + + Plej prema peto al la angla reĝo, + Ke, se Anglujo volas plue resti + Fidela tributulo de Danujo, + Se inter la Anglujo kaj Danujo + La amikeco floru kiel palmo, + Se paco ĉiam ambaŭ la popolojn + Per bela krono ligu plej trankvile, + Kaj kun aliaj multaj tiaj «se»,-- + Li devas tuj post lego de la skribo, + Ne pripensante kaj ne prokrastante, + La alportintojn de l' dirita skribo + Mortigi plej rapide, ne donante + Al ili eĉ minuton, por plenumi + Konfeson antaŭmortan. + +HORACIO + + Tamen kiel + Sigelis vi la skribon? + +HAMLETO + + La ĉielo + En tio ankaŭ jam antaŭe zorgis: + En mia sako trovis sin okaze + Malnova sigelil' de mia patro + Kun la insigno de la danaj reĝoj. + Mi faldis la leteron ĝuste tute + Simile al antaŭa la letero, + Subskribis ĝin simile kaj sigelis + Kaj metis sur la lokon de antaŭe. + Kaj la subĵeton oni ne rimarkis. + En la sekvanta tago havis lokon + Batalo nia mara kun korsaroj,-- + Kaj kio estis plu--vi ĝin jam scias. + +HORACIO + + Kaj Güldenstern kaj Rosenkranz pereis? + +HAMLETO + + Amiko mia, ili mem sin tiris + Al tiu ĉi afero, tial min + La konscienco mia ne riproĉas: + Ilia morto estis ja kaŭzita + De propra tro fervora enmiksiĝo. + Por sklavemuloj estas tre danĝere + Sin meti inter la flamantaj pintoj + De glavoj de potencaj kontraŭuloj. + +HORACIO + + Kiela reĝo! + +HAMLETO + + Nun la reĝo mem + Alproksimigis min al mia celo. + Se li mortigis krime mian patron, + Se li patrinon mian malĉastigis, + Sin metis malhelpante inter miaj + Esperoj kaj elekto de l' popolo + Se li kun ruz' al mia propra vivo + Tiel perfide volis fari finon: + Ĉu mi ne havas rajton al li doni + Per mia mano merititan pagon? + Kaj ĉu ne estos peko, se ni lasos + Al tiu kankro mordi plu ankoraŭ + Viandon nian? + +HORACIO + + Baldaŭ li ricevos + Raporton pri la manier', en kiu + Ordono lia estis plenumita. + +HAMLETO + + Jes, baldaŭ; sed la intertempo tamen + Al mi ja apartenas. Homa vivo + Ne estas ja fortika; vi kalkulu + Nur unu--jam la vivo ne ekzistas. + Nur unu cirkonstanco min doloras, + Ke mi ofendon faris al Laerto! + En lia malfeliĉo mi ja vidas + La preskaŭ spegulitan historion + De tio, kion mem mi devis sperti. + Mi lin estimas; sed la nekonvena + Fanfaronado lia kun doloro + Min indignigis ĝis sinforgesado. + +HORACIO + + Ha, iu venas! Haltu, princo! + +(Eniras Osrik.) + +OSRIK + +Mi gratulas vian princan moŝton je la reveno Danujon. + +HAMLETO + +Mi dankas vin profunde, sinjoro. (Al Horacio.) Ĉu vi konas tiun ĉi +kulon? + +HORACIO + +Ne, princo. + +HAMLETO + +Tiom pli bone por vi, ĉar estas malvirto koni lin. Li posedas multe da +tero kaj tre fruktoporta: se besto estas reĝo de bestoj, ĝia manĝujo +staros apud la manĝilaro de la reĝo. Li estas pigo, sed, kiel mi diras +al vi, benita per vastaj posedaĵoj de koto. + +OSRIK + +Plej amata princo! Se via princa moŝto havus liberan tempon, mi dezirus +komuniki al vi ion de lia reĝa moŝto. + +HAMLETO + +Mi akceptos ĝin kun plena atento, sinjoro. Metu vian ĉapelon sur ĝian +lokon: ĝi estas difinita por la kapo. + +OSRIK + +Mi dankas al via princa moŝto,--estas tre varme. + +HAMLETO + +Ne, mi certigas vin, ke estas tre malvarme; la vento estas norda. + +OSRIK + +Estas efektive sufiĉe malvarme, mia princo. + +HAMLETO + +Kaj tamen ŝajnas al mi, ke estas tre sufoke kaj varmege, aŭ mia +temperamento.... + +OSRIK + +Eksterordinare, via princa moŝto, estas tre varmege--en certa +maniero--mi ne povas diri kiel. Kara princo, lia reĝa moŝto ordonis al +mi sciigi vin, ke li faris grandan veton pro via kapo. La afero estas +sekvanta... + +HAMLETO + +Mi petas vin, ne forgesu! (Devigas lin meti la ĉapelon sur la kapon.) + +OSRIK + +Permesu al mi, via princa moŝto, mi certigas vin, ke tiel estas por mi +pli oportune. Antaŭ mallonga tempo en la kortegon alvenis Laerto: mi +ĵuras, perfekta kavaliro, kun la plej bonegaj distingiĝoj, kun +brilanta teniĝo kaj eksteraĵo. En efektivo, por esprimi sin +inteligente, li estas la modelo de boneduka maniero de vivado, ĉar vi +trovos en li la kuniĝon de ĉiuj talentoj, kiujn juna kavaliro nur +povas deziri posedi. + +HAMLETO + +Li nenion perdas per via buŝo, sinjoro, kvankam mi scias, ke ĝi +estas tro granda kalkula problemo, se oni volus kunmeti plenan registron +de liaj bonaj ecoj. Kaj ankaŭ tiam la rakonto ne prezentus ankoraŭ la +plenan grandecon de lia efektiva indo. Parolante en la plena seriozeco +de laŭdado, mi vidas en li spiriton tre grandan, kaj liaj internaj +talentoj estas laŭ mia opinio tiel grandaprezaj kaj maloftaj, ke, por +esprimi sin pri li vere, nur lia spegulo prezentas ion similan al li, +ĉio alia prezentus nur ombron de li. + +OSRIK + +Via princa moŝto parolas pri li la puran veron. + +HAMLETO + +Kaj la celo, sinjoro? Kial ni nun superĵetas tiun ĉi kavaliron per la +kruda spirado de nia parolo? + +OSRIK + +Kion vi pensas? + +HORACIO + +Ĉu ne estas eble, ke ni kompreniĝadu per ia alia lingvo? Vi certe tion +ĉi povos, sinjoro. + +HAMLETO + +Por kia celo vi nomis tiun ĉi kavaliron? + +OSRIK + +Laerton? + +HORACIO + +Lia monujo estas jam malplena: ĉiuj liaj oraj vortoj estas jam +elspezitaj. + +HAMLETO + +Jes, tiun ĉi saman. + +OSRIK + +Mi scias, ke vi ne scias... + +HAMLETO + +Estas eble, ke vi scias, ke mi ne scias, kaj tiel plu. Sed kion do vi +deziras, sinjoro? + +OSRIK + +Vi ne scias, kian perfektecon Laerto posedas... + +HAMLETO + +Mi ne pretendas je tia sciado, por ne egaligi min kun li en perfekteco; +koni alian homon fundamente signifus koni sin mem. + +OSRIK + +Jes, sinjoro, rilate la uzadon de bataliloj; laŭ la komuna famo li +havas en tiu ĉi punkto neniun egalan al si. + +HAMLETO + +Kia estas lia batalilo? + +OSRIK + +Glavo kaj rapiro. + +HAMLETO + +Sekve, laŭ viaj vortoj, du specoj de bataliloj. Nu, plu? + +OSRIK + +La reĝo vetis kun li je ses berberaj ĉevaloj; li do, kiom mi aŭdis, +donis kiel garantion ses francajn glavojn kune kun la apartenaĵo, kiel +ekzemple zonoj, portiloj kaj tiel plu. Tri el tiuj ĉi subteniloj estas +efektive tre agrablaj por la okulo, tre respondaj al la objektoj, +senfine belaj subteniloj kaj tre bonguste aranĝitaj. + +HAMLETO + +Kion vi nomas subteniloj? + +HORACIO (al Hamleto). + +Mi sciis, ke vi devos ankoraŭ plezuriĝi kun liaj komentarioj, +antaŭ ol la parolo finiĝos. + +OSRIK + +La subteniloj estas la portiloj. + +HAMLETO + +Tiu ĉi esprimo estus pli konvena por la objekto, se ni povus porti ĉe +nia flanko pafilegon; ĝis tiu tempo ni nomu ĝin pli bone portiloj. +Sed plue: ses berberaj ĉevaloj kontraŭ ses francaj glavoj kun iliaj +apartenaĵoj kaj ses bonguste aranĝitaj subteniloj; tio ĉi estas +franca veto kontraŭ dana. Por kio do ili tion ĉi donis kiel garantion, +kiel vi vin esprimas? + +OSRIK + +La reĝo, sinjoro, vetis, ke Laerto en dekdu renkontiĝoj inter vi kaj +li ne venkos pli ol tri fojojn; li do vetis, ke el dekdu li venkos naŭ +fojojn; kaj oni povus tuj fari la provon, se via princa moŝto estus +inklina. + +HAMLETO + +Kaj se mi respondos, ke ne? + +OSRIK + +Mi pensas, via princa moŝto, ke estus bone konsenti je tiu ĉi provo. + +HAMLETO + +Mi nun promenados en tiu ĉi salono; kun la permeso de lia reĝa moŝto +nun estas la horo, en kiu mi ĝuas freŝan aeron. Oni alportu la +rapirojn; se Laerto deziras kaj se la reĝo restas ĉe sia intenco, mi +penos gajni por li, se mi povos; se ne,--tiam mi forportos kun mi nur la +malhonoron kaj multe da batoj. + +OSRIK + +Tiel mi devas klarigi vian decidon? + +HAMLETO + +En tiu ĉi senco, sinjoro, kun ornamoj laŭ via gusto. + +OSRIK + +Mi rekomendas al via princa moŝto mian aldonitecon. +(Foriras.) + +HAMLETO + +Al viaj servoj. (Al Horacio.) Li bone faras, ke li mem sin rekomendas; +ĉar nenia alia buŝo servus al li por tio ĉi. + +HORACIO + +Tiu ĉi birdido elrampis el la nesto kun duono de sia ova ŝelo sur la +kapo. + +HAMLETO + +Li faris ceremoniojn kun la mamo de sia patrino antaŭ ol suĉi ĝin. En +tia maniero li kaj multaj aliaj de tiu sama speco, en kiujn nia pala +tempo estas enamita, kaptis nur la tonon de la modo kaj la eksteran +brilon de la interparolado: speco de ŝaŭma miksaĵo, kiu rampas +en ĉion; sed oni pro provo nur ekspiru sur ĝin, kaj la ŝaŭmaj vezikoj +krevos. (Eniras nobelo.) + +NOBELO + +Estimata princo, lia reĝa moŝto ricevis saluton de vi per la juna +Osrik, kiu raportis al li, ke vi deziras atendi lin en la salono. Li +sendas min, por demandi vin, ĉu via deziro skermi kun Laerto daŭras +ankoraŭ, aŭ ĉu vi deziras por tio ĉi pli longan prokraston. + +HAMLETO + +Mi restas fidela al miaj decidoj, ili konformigas sin al la volo de la +reĝo. Se por li estas oportune, mi estas preta, nun aŭ en ĉia alia +tempo, supozante, kompreneble, ke mi ĝin tiel bone povos, kiel nun. + +NOBELO + +La reĝo, la reĝino kaj ĉiuj volas tuj veni tien ĉi. + +HAMLETO + +En bona horo! + +NOBELO + +La reĝino deziras, ke vi afable ekparolu al Laerto, antaŭ ol vi +komencos batali. + +HAMLETO + +Ŝia konsilo estas bona. (La nobelo foriras.) + +HORACIO + +Vi perdos tiun ĉi veton, princo. + +HAMLETO + +Mi ne pensas: de la tempo, kiam li iris Francujon, mi ĉiam +ekzercadis min; ĉe tiu neegala veto mi venkos. Sed vi ne povas prezenti +al vi, kiel malbone estas al mi en la koro. Tamen tio ĉi neniom +malhelpas. + +HORACIO + +Ne, kara princo... + +HAMLETO + +Ĝi estas nur bagatelo sensignifa; sed ĝi estas ia speco de malbona +antaŭsento, kiu virinon eble maltrankviligus. + +HORACIO + +Se via interna sento ion diras kontraŭ tio ĉi, tiam obeu al ĝi; mi +zorgos, ke ili ne venu tien ĉi, mi diros, ke vi ne estas nun disponita. + +HAMLETO + +Tute ne! Mi aŭskultas neniajn antaŭsignojn: neŝanĝebla sorto +direktas eĉ la falon de pasero. Se ĝi fariĝos nun, ĝi ne fariĝos +poste; se ĝi ne fariĝos poste, ĝi fariĝos nun; se ĝi ne fariĝos +nun, ĝi devas ja iam fariĝi en estonteco. Oni devas ĉiam esti preta. +Ĉar nenia homo scias, kion li forlasas, kia do diferenco, se li pli +frue forlasas. Ĝi estu! + +(Eniras la reĝo, la reĝino, Laerto, korteganoj, Osrik kaj aliaj kun +rapiroj k. t. p.) + +REĜO + + Hamleto, venu kaj amike prenu + Tiun ĉi manon! + +(Metas la manon de Laerto en la manon de Hamleto.) + +HAMLETO (al Laerto). + + Vi al mi pardonu, + Sinjoro! mi al vi maljusta estis, + Sed vi pardonu pro honoro via. + La ĉirkaŭantoj scias--kaj sendube + Vi ankaŭ aŭdis--mia kapo estas + Malsana. Mia ago, kiu forte + En vi ekscitis tutan la animon + Kaj la honoron,--mi pri ĝi konfesas: + Ĝi estis nur frenezo. Ĉu Hamleto + Laerton ekofendis? Ne! Ĉar certe + Se de si mem Hamleto nun disiĝis + Kaj li nur tial faris la ofendon, + Ke li nun estas ne li mem,--ja tiam + Ĝin ne Hamleto faris kaj Hamleto + Rifuzas la ofendon. Kiu do + Ĝin faris? La frenezo de Hamleto. + Se tiel estas, tiam li ja mem + La suferanto estas. La frenezo + Hamleton malfeliĉan suferigas. + Kaj jen, sinjoro, antaŭ atestantoj + Konfeso mia senkulpigu min + Nun antaŭ la grandanimeco via, + Ĉar mi la sagon pafis trans la domon + Kaj trafis kontraŭvole mian fraton. + +LAERTO + + Naturo mia, kiu la plej multe + Min devus instigadi al la venĝo, + Nun estas jam kontentigita plene. + Sed laŭ severaj leĝoj de l' honoro + Ne povas mi paroli pri paciĝo, + Ĝis pli maljunaj homoj de honoro + Decidos ke, savante mian nomon, + La pacon noble povas mi akcepti. + Ĝis tiu tempo mi la amon vian + Akceptos per la koro, sed batalos. + +HAMLETO + + Volonte mi konsentas; kun konfido + Mi nun batalos pro l' honoro via. + Nun donu la rapirojn, venu! + +LAERTO + + Venu! + +HAMLETO + + Mi volas esti kamp' por via gloro; + Sur mia nelerteco via arto + Ekbrilu, kiel stel' en nigra nokto. + +LAERTO + + Vi mokas, princo. + +HAMLETO + + Ne, je mia vorto! + +REĜO + + Nun donu la rapirojn, juna Osrik! + Vi scias ja la veton, fil' Hamleto? + +HAMLETO + + Ho, jes! Sed vi la gajnon de la veto + Konfidis ne al tute ĝusta mano. + +REĜO + + Pro tio mi ne timas; mi ja vidis + Skermadon de vi ambaŭ. Li allernis, + Sed tial oni donis al ni cedon. + +LAERTO (pesante rapiron en la mano). + + Tro multepeza, mi alian volas. + +HAMLETO + + Mi prenas. Ĉiuj de egala longo? + +(Ili preparas sin al la skermado.) + +OSRIK + + Jes, via princa moŝto. + +REĜO + + La botelojn + Da vino metu prete sur la tablon! + Se en l' unua fojo aŭ la dua! + Hamleto trafos aŭ en tria fojo + Rebatos la ekbaton, tiam tuj + Ektondru laŭte ĉiuj pafilegoj; + La reĝo tiam trinkos pro la sano + De sia fil' Hamleto kaj li ĵetos + En la kalikon perlon, kies kosto + Superos ĉion, kion ĝis nun havis + La reĝoj de Danujo en la krono. + Pretigu la kalikojn! La trumpeto + Anoncu al tamburo, la tamburo + Al la pafilegisto, pafilego + Al la ĉielo, fine la ĉielo + Anoncu al la tero: nun la reĝo + Pokalon malplenigas pro Hamleto!-- + Komencu do batalon; vi, juĝistoj, + Atentu bone! + +HAMLETO (al Laerto). + + Venu do, sinjoro! + +LAERTO + + Mi estas preta, princo. (Ili skermas.) + +HAMLETO + + Unu! + +LAERTO + + Ne! + +HAMLETO + + Juĝistoj diru. + +OSRIK + + Vere, jes, trafite. + +LAERTO + + Nu, bone! Nun ankoraŭ unu fojon! + +REĜO + + Halt'! Donu vinon!--Nun, Hamleto mia, + La perlo estas via. Vian sanon! + Vi prenu la pokalon! + +(Post la sceno estas aŭdataj trumpetado kaj pafoj de pafilegoj.) + +HAMLETO + + Ne, mi devas + Antaŭe fini! (Al Laerto.) + Venu! (Ili skermas.) Nun denove + Trafite! Kion diras vi? + +LAERTO + + Tuŝite! + Tuŝite, mi konfesas. + +REĜO + + Nia filo, + Vi venkas. + +REĜINO + + Li varmiĝis, li laciĝis. + Hamleto, prenu mian tukon, viŝu + La ŝviton de la frunto! La reĝino + Feliĉon vian trinkas nun! + +HAMLETO + + Patrino... + +REĜO + + Gertrudo, vi ne trinku! + +REĜINO + + Mi deziras, + Permesu, mia edzo, mi vin petas. + +REĜO (flanken.) + + La vino venenita! Ŝi pereis! + +HAMLETO + + Patrino mia, mi ankoraŭ trinki + Ne povas. Mi tuj finos. + +REĜINO + + Venu, filo, + Mi viŝos vian ŝviton de l' vizaĝo. + +LAERTO + + Nun mi lin trafas, reĝo. + +REĜO + + Mi ne kredas. + +LAERTO (flanken). + + Kaj tamen kontraŭ mia konscienco! + +HAMLETO + + Laerto, venu, nun la trian fojon! + Vi ludas; mi vin petas, batu forte; + Mi timas, ke vi faras kun mi ŝercojn. + +LAERTO + + Vi pensas? Bone! (Ili skermas.) + +OSRIK + + Sur la ambaŭ flankoj + Nenia rezultato. + +LAERTO + + Nun vin gardu! + +(Laerto vundas Hamleton; en la flameco de la batalado ili ŝanĝas la +rapirojn kaj Hamleto vundas Laerton.) + +REĜO + + Disigu ilin, ili tro varmiĝis. + +HAMLETO + + Ne, ne, ankoraŭ unu fojon! (La reĝino svenas.) + +OSRIK + + Haltu! + Rigardu la reĝinon! + +HORACIO + + Ambaŭ sangas.-- + Kiel vi fartas, princ'? + +OSRIK + + Kiel vi fartas, + Laerto? + +LAERTO + + Ve! Mi estas nun kaptita + Per la kaptilo mia propra! Juste + Min mem perfido mia pereigis! + +HAMLETO + + Ha, la reĝino! Kio al ŝi estas? + +REĜO + + Ŝi svenas, ĉar ŝi vidas sangon. + +REĜINO + + Ne! + La vino, ha, la vino! Ho, Hamleto! + Ĝi estis venenita! Mi pereas! (Ŝi mortas.) + +HAMLETO + + Perfido! Krimo! Fermu tuj la pordojn! + Elserĉi la krimulon! (Laerto falas.) + +LAERTO + + Jen, Hamleto: + Li estas antaŭ vi. Vi jam pereis, + Nenio en la mondo vin nun savos; + Eĉ duonhor' da viv' al vi ne restas. + La ilo de la krim' en via mano + Troviĝas! sciu, ho, Hamleto nobla, + Ke la rapiro estis venenita. + Kontraŭ min mem sin turnis mia ruzo: + Rigardu, nun mi kuŝas, por neniam + Leviĝi plu. Patrino via ankaŭ + Nun venenita... Fino... Mi ne povas. + La reĝo ĉion... Lia kulpo... Reĝo... + +HAMLETO + + La pinto ankaŭ estas venenita? + Nu, faru do, venen', laboron vian! (Trapikas la reĝon). + +REĜO + + Ho, helpu, helpu! Estas temp' ankoraŭ! + +HAMLETO (devigante la reĝon trinki el la pokalo). + + Vi trinku, mortigisto, adultulo, + Abomeninda, malbenita dano! + Eltrinku la pokalon kun la perlo! + Patrinon mian sekvu! (La reĝo mortas.) + +LAERTO + + Li meritis. + Li la venenon miksis por ni ĉiuj. + Hamleto nobla, antaŭ nia morto + Ni kore nin pardonu reciproke! + Mi liberigas vian konsciencon + De l' mort' de mia patro, ankaŭ vi + Pardonu min pro via morto! (Li mortas.) + +HAMLETO + + Dio + Al vi pardonu plene! Mi vin sekvas.-- + Mi mortas, Horacio!--Nun adiaŭ, + Reĝino malfeliĉa!--Kaj vi ĉiuj, + Vi tremas pro okazo la terura, + Vi estas palaj mutaj atestantoj... + Se mi nur havus tempon... Ha, la morto + Arestas tre rapide... mi tre multe + Al vi rakonti povus! Tiel estu! + Mi mortas, Horacio, tamen vi, + Vi vivas,--senkulpigu kaj klarigu + Min kaj aferon mian al la homoj. + +HORACIO + + Ho ne! Mi nun ne volas resti dano, + Mi ankaŭ apartenas al romanoj: + Ankoraŭ restis vin' en la pokalo... + +HAMLETO + + Ho ne, amiko! Se vi estas viro, + Mi petas vin, ne tuŝu la pokalon! + Ho, Dio! Kia nomo post mi restus, + Se vi, la sola, kiu ĉion scias, + Forlasus nun la mondon! Ho, amiko, + Se vi min iam portis en la koro, + Retenu vin ankoraŭ de l' ĉielo + Kaj vivu en la mondo abomena, + Por savi mian nomon per rakonto + De mia historio. + +(Oni aŭdas marŝon en malproksimeco kaj pafojn post la sceno.) + + Kia bruo? + +OSRIK + + La juna Fortinbras nun el Polujo + Revenas post la venko kaj milite + Salutas la senditojn de Anglujo. + +HAMLETO + + Mi mortas, Horacio! La veneno + Jam la spiriton mian neniigas; + Kaj la sciigon el Anglujo mi + Ne povas plu atendi; sed, amiko, + Mi antaŭdiras, ke l' elekto falos + Sur Fortinbrason; kaj la voĉon mian + Antaŭ la morto mi al li fordonas. + Raportu al li tion ĉi kaj ankaŭ + La tutan historion de la faktoj.-- + La resto do--silento! (Li mortas.) + +HORACIO + + Nobla koro + Nun ĉesis bati! Kara mia princo, + Adiaŭ! Bonan nokton! La anĝeloj + Plej puraj al vi kantu dorman kanton!-- + Pro kio batas la tamburo? (Marŝo post la sceno.) + +(Eniras Fortinbras, la senditoj de Anglujo kaj aliaj.) + +FORTINBRAS + + Kie + Fariĝis la terura dramo? + +HORACIO + + Kion + Vi volas vidi? Se ian malĝojon + Aŭ mirindaĵon, tiam ĉesu serĉi. + +FORTINBRAS + + Ho, sangaj faroj! Ho, fiera morto, + Kiela festo estas nun en via + Palac' eterna, se per unu fojo + Vi tiom da oferoj reĝaj buĉis? + +UNUA SENDITO + + Terura vido! Ni kun la sciigoj + El Anglolando venas tro malfrue. + Nun estas surdaj la oreloj, kiuj + Aŭskulti devus la raporton nian, + Ke la ordono estas plenumita, + Ke Rosenkranz kaj Güldenstern ne vivas. + Nu kiu al ni diros: mi vin dankas? + +HORACIO + + Li certe ne, se li eĉ estus viva; + Ĉar li mortigi ilin ne ordonis. + Sed ĉar rapide post la sanga faro + Revenis vi, (al Fortinbras) vi venke el Polujo, + (al la senditoj) Vi el Anglujo,--tial nun ordonu + Ke oni metu la mortintojn alte + Sur katafalkon antaŭ la popolo + Kaj mi rakontos al la nesciantoj, + Kiele ĉio tio ĉi fariĝis. + Vi aŭdos faktojn sangajn, nenaturajn, + Vi aŭdos pri okazaj juĝofaroj + Kaj pri mortigoj blindaj kaj pri mortoj, + Kaŭzitaj de perfido kaj de ruzo, + Kaj pri insidoj, kiuj returniĝis + Kaj falis sur la kapon de l' krimuloj. + La tutan veron mi al vi raportos. + +FORTINBRAS + + Rapidas ni aŭskulti. Kaj kunvoku + La regnajn prezentantojn al kunveno! + Mi nun akceptas kun malgaja koro + Feliĉon mian. Sur la danan tronon + Mi havas rajtojn, mi ilin prezentos, + Ĉar nun l' okazo tion ĉi postulas. + +HORACIO + + Pri tio ankaŭ ion mi parolos; + Pri tio ĉi raportos mi la voĉon + De tiu, kies voĉon multaj sekvos. + Sed ni rapidu kun la elektado, + Ĉar la spiritoj estas nun ankoraŭ + Tre forte incititaj, kaj intrigoj + De malbonuloj povus nun facile + Elvoki malfeliĉojn kaj konfuzojn. + +FORTINBRAS + + Kvar kapitanoj portu sur la trono + La korpon de Hamleto: se li vivus, + Sur ĝi li certe sidus la plej noble + Kaj la plej reĝe. Ĉe l' funebra iro + Aperu plene la parad' milita! + Forprenu nun la korpojn! Tia vido + Konvenus nur al kampo de milito. + Ordonu nun komenci la pafadon! + +(Funebra marŝo. Ĉiuj foriras, forportante la mortintojn. Oni aŭdas +pafadon.) + + + + + +KOLEKTO ESPERANTA APROBITA DE D^o ZAMENHOF + + +FRANCUJO.--HACHETTE kaj K^o, 79, Boul. St-Germain, Paris + + +LIVRES D'ÉTUDE + +Grammaire et Exercices de la langue Esperanto, par L. de Beaufront. 1 50 + +Corrigé de Grammaire et Exercices de la langue Esperanto, par L. de +Beaufront » 75 + +Commentaire sur la grammaire Esperanto, par L. de Beaufront 2 » + +Texte synthétique des règles, préfixes, suffixes, expressions de +l'Esperanto, traduction française en regard, par L. de Beaufront » 50 + +Thèmes d'application, _Lexicologie, Syntaxe, Formation des mots de +l'Esperanto_, vocabulaire des mots employés, par L. de Beaufront 2 » + +Cours commercial d'Esperanto, par Marissiaux 1 50 + +Corrigé des exercices du Cours commercial d'Esperanto, par +M. Marissiaux 1 » + +L'Esperanto en dix leçons, par Th. Cart et Pagnier » 75 + +Corrigés des Exercices de l'Esperanto en dix leçons, par Th. Cart et +M. Procureur » 50 + +Premières leçons d'Esperanto, par Th. Cart. » 30 + +Dictionnaire Esperanto-Français, par L. de Beaufront 1 50 + +Structure du dictionnaire Esperanto. _Réponse à beaucoup d'objections._ +(Teksto esperanta kaj franca), par L. de Beaufront » 30 + +Vocabulaire Français-Esperanto et Vocabulaire abrégé Esperanto-Français, +par Th. Cart, M. Merckens et P. Berthelot 2 50 + +Vocabulaire des mots spéciaux à la philatélie, par R. Lemaître » 40 + + +TEKSTOJ EN ESPERANTO + +Brueys et Palaprat. _Advokato Patelin_, tradukita de J. Evrot » 75 + +Devjatnin. _Verkaro._ 2 » + +Diversaĵoj, rakontetoj tradukitaj de S^oj Lallemant kaj Beau. 1 25 + +Ekzercoj de Aplikado, _Leksikologio_, _Sintakso_, _Vortfarado +Esperantaj_, de L. de Beaufront. 1 » + +Esperantaj prozaĵoj, de diversaj aŭtoroj. 2 50 + +Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, de D^ro Zamenhof. 3 50 + +Fundamento de Esperanto, de D^ro Zamenhof 3 » + +Godineau. _La Kolorigisto-aerveturanto._ » 30 + +Hamleto, dramo de Shakespeare tradukita de D^ro Zamenhof. 2 » + +Komercaj leteroj, de P. Berthelot kaj Ch. Lambert » 50 + +Kondukanto de l' interparolado kaj korespondado kun aldonita +Antologio Internacia, de Grabowski 2 » + +Kurso tutmonda, de E. Gasse. » 75 + +Labiche et Legouvé. _Cikado ĉe Formikoj_, unuakta komedio » 60 + +La Fontaine. _Elektitaj Fabloj_, esperantigitaj de G. Vaillant » 75 + +La Komerca sekretario, de Ros Sudria. » 50 + +Leibniz. _Monadologio_, tradukita de E. Boirac. » 60 + +Maistre (X. de). _Vojaĝo interne de mia Ĉambro_, tradukita +de S. Meyer » 75 + +Matematika terminaro kaj krestomatio, de R. Bricard » 75 + +Molière. _L' Avarulo_, tradukita de S. Meyer » 75 + +---- _Don Juan_, tradukis Emile Boirac. 1 50 + +Norman. _Poŝlibro Internacia_, por Aferistoj, Turistoj, K. C. 2 » + +Orzesko. _La interrompita kanto_, tradukita de Kabe. » 75 + +Perrault (Ch.). _Rakontoj pri Feinoj_, tradukitaj de +Sinjorino Sarpy. 1 » + +Pola Antologio, elektis et tradukis Kabe. 2 » + +Rakontoj kaj Fabeloj (el Esperantaj Prozaĵoj) » 25 + +Sieroŝevski (Vaclav). _La Fundo de l' mizero_, tradukita de Kabe » 75 + +Virgilio. _Eneido_, kantoj I et II, tradukita de D^ro Vallienne. » 60 + + + + +Kolekto Esperanta Aprobita de D-o Zamenhof + +A LA MÊME LIBRAIRIE + +Tutmonda Jarlibro Esperantista + +ENHAVANTA LA + +Adresarojn de D^ro ZAMENHOF + +1906 + +Cet annuaire paraît tous les ans dans le courant de mai. Il contient: +plus de 30000 adresses d'Espérantistes dans le monde entier, les +renseignements les plus complets sur les Sociétés de propagation, les +livres, les journaux, les publications de toute nature en Esperanto. + +Un volume grand in-16, broché ....... 3 fr. 50 + + * * * * * + +Internacia Scienca Revuo + +Revue mensuelle scientifique rédigée + +EN ESPERANTO + +Paraissant depuis le 1^er Janvier 1904 + +COMITÉ DE PATRONAGE: + + +Société française de physique, Société internationale des Électriciens, +MM. Adelsköld, Appell, d'Arsonval, Baudoin de Courtenay, Becquerel, +Berthelot, Bouchard, Brouardel, Deslandres, G^al Sébert, membres de +diverses académies. + + +RÉDACTION: + + P. FRUICTIER + _27, boulevard Arago, + PARIS_ + +ADMINISTRATION: + + HACHETTE & K^o + _79, boulevard Saint-Germain, + PARIS_ + + + ABONNEMENT ANNUEL + France 6 fr. 50 + Etranger 7 fr. + UN NUMÉRO: 60 centimes. + + * * * * * + +Mendelejev.--Provo de Kemia Kompreno de l' Monda Etero » 30 + +Ch. Richet.--La Spontanea Generado » 30 + + * * * * * + +742-06--Coulommiers. Imp. Paul BRODARD.--P7-06. + + + +Notoj de la tekstpreparinto: + +Mi translokigis la antaŭreklamojn ĉe la fino de la teksto. Provizon +de mankaj punktoj kaj aliajn interpunkciajn ŝanĝetojn mi faris sen +rimarkoj. Mi registris aliajn ŝanĝojn per html-aj komentoj. + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Hamleto, by William Shakespeare + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HAMLETO *** + +***** This file should be named 37279-0.txt or 37279-0.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/3/7/2/7/37279/ + +Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online +Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/37279-0.zip b/37279-0.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..cf633ac --- /dev/null +++ b/37279-0.zip diff --git a/37279-8.txt b/37279-8.txt new file mode 100644 index 0000000..4eaad3f --- /dev/null +++ b/37279-8.txt @@ -0,0 +1,8934 @@ +The Project Gutenberg EBook of Hamleto, by William Shakespeare + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Hamleto + Reghido de Danujo + +Author: William Shakespeare + +Translator: L. L. Zamenhof + +Release Date: August 31, 2011 [EBook #37279] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HAMLETO *** + + + + +Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online +Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) + + + + + + +Kolekto Esperanta Aprobita de D-o Zamenhof + + +W. SHAKESPEARE + +HAMLETO + +REGHIDO DE DANUJO + + +TRAGEDIO EN KVIN AKTOJ + +TRADUKIS + +L. ZAMENHOF + + +KVARA ELDONO + + +FRANCUJO.--HACHETTE ET Cie, _PARIS_. + + ANGLUJO.--REVIEW of REVIEWS, _LONDON_. + DANUJO.--ANDR.-FRED. HST & SN, _KJOBENHAVN_. + GERMANUJO.--MOLLER & BOREL, _BERLIN_. + HISPANUJO.--J. ESPASA, _BARCELONA_. + ITALUJO.--RAFFAELLO GIUSTI, _LIVORNO_. + POLUJO.--M. ARCT, _WARSZAWA_. + SVEDUJO.--ESPERANTO FRENING, _STOCKHOLM_. + + + +PERSONOJ: + + Klaudio, regho de Danujo. + Hamleto, filo de la estinta kaj nevo de la nuna regho. + Gertrudo, reghino de Danujo, patrino de Hamleto. + Polonio, eminenta kortegano. + Ofelio, filino de Polonio. + Horacio, amiko de Hamleto. + Laerto, filo de Polonio. + Voltimand } + Kornelio } + Rosenkranz } korteganoj. + Gldenstern } + Osrik } + Pastro. + Marcello } + Bernardo } oficiroj. + Francisko, soldato. + Reinhold, servanto de Polonio. + Fortinbras, reghido de Norvegujo. + La spirito de la patro de Hamleto. + Kapitano. + Nobelo. + Ambasadoro. + Aktoroj. + Servanto. + +Sinjoroj kaj sinjorinoj de la kortego, oficiroj, soldatoj, shipanoj, +tombistoj, kurieroj kaj popolanoj. + +La agado havas lokon en Elsinoro. + + + + +HAMLETO + +REGHIDO DE DANUJO + + + + +AKTO I + + +SCENO I + +Teraso antau la palaco. Francisko staras sur la posteno; Bernardo venas. + +BERNARDO + + He! Kiu? + +FRANCISKO + + Halt'! Respondu: kiu iras? + +BERNARDO + + La regho vivu! + +FRANCISKO + + Chu Bernardo? + +BERNARDO + + Jes! + +FRANCISKO + + Vi akurate venis al la servo! + +BERNARDO + + Dekdua horo sonis. Iru dormi. + +FRANCISKO + + Mi dankas. La malvarmo estas trancha, + Kaj mi min sentas nun ne tute bone. + +BERNARDO + + Chu chio estis orda kaj trankvila? + +FRANCISKO + + Ech mus' ne preterkuris. + +BERNARDO + + Bonan nokton! + Se vidos vi Marcellon, Horacion, + Kolegojn miajn, rapidigu ilin! + +FRANCISKO + + Jen, shajnas, ili. Haltu! Kiu iras? + +(Horacio kaj Marcello venas.) + +HORACIO + + Amikoj de la lando. + +MARCELLO + + Kaj de l' regho. + +FRANCISKO + + Nu, bonan nokton! + +MARCELLO + + Bonan al vi dormon! + Vin kiu anstatauas nun? + +FRANCISKO + + Bernardo. + Li gardas nun. Adiau! (Foriras.) + +MARCELLO + + He! Bernardo! + +BERNARDO + + Chu Horacio? + +HORACIO + + Peco de li mem. + +BERNARDO + + Salut' al vi, Marcello, Horacio! + +HORACIO + + Chu la apero nun denove venis? + +BERNARDO + + Nenion vidis mi. + +MARCELLO + + Jen Horacio + Parolas, ke ghi estas nur imago, + Ne kredas li pri la fantom' terura, + Kiun ni vidis jam la duan fojon. + Kaj tial mi lin tien chi invitis, + Ke li kun ni maldormu nunan nokton + Kaj, kiam la fantomo reaperos, + Li vidu kaj kun la fantom' parolu. + +HORACIO + + He, babilajho! Kredu, ghi ne venos. + +BERNARDO + + Sidighu do, kaj provos mi denove + Ataki per rakont' orelon vian, + Ke ghi forjhetu sian obstinecon + Kaj kredu, kion ni du fojojn vidis. + +HORACIO + + Nu, mi konsentas. Bone, ni sidighu, + Kaj vi rakontu. + +BERNARDO + + En la lasta nokto, + En la momento, kiam tiu stelo + Tre luma, kiun vidas vi, en sia + Kurado trans arkajho la chiela + En tiu sama loko, kiel nun, + Trovighis, tiam ni--mi kaj Marcello-- + Ekvidis... + +MARCELLO + + Haltu! Jen ghi mem aperas! + +(Montras sin spirito en armajho.) + +BERNARDO + + Li mem, li mem, mortinta nia regho! + +MARCELLO (al Horacio) + + Vi estas instruita, Horacio, + Parolu vi kun li! + +BERNARDO + + Chu ne simila + Li estas al la regho? Diru mem! + +HORACIO + + Jes, jes! Li mem! Mi miras, timas, tremas. + +BERNARDO + + Li volas, ke kun li oni parolu. + +MARCELLO + + Parolu, Horacio! + +HORACIO (al la spirito). + + Kiu estas + Vi, kiu vagas en la nokta horo + En la majesta nobla eksterajho + De la mortinta regho de Danujo? + Mi vin petegas per chielo: diru! + +MARCELLO + + Li estas ofendita. + +BERNARDO + + Li foriras. + +HORACIO + + En nomo de chielo! Restu! Diru! + +(La spirito foriras.) + +MARCELLO + + Li iris for, respondi li ne volis. + +BERNARDO + + Ha, Horacio, kio al vi estas? + Vi estas pala, tremas? Chu ne pli, + Ol songho estas tiu chi apero? + +HORACIO + + Per Dio! Mi ne povus tion kredi, + Se mi ne vidus ghin per miaj propraj + Okuloj. + +MARCELLO + + Ne simila al la regho? + +HORACIO + + Ne malpli multe, ol vi al vi mem. + Jes, ghuste tian portis li armajhon + En la batalo kontrau la Norvegoj, + Li ghuste tian vidon havis, kiam + Li en kolero sian pezan glavon + En la glacion batis. Strange! + +MARCELLO + + Tiel + Li jam du fojojn kun minaca vido + Aperis antau ni en sama horo. + +HORACIO + + Ne povas mi precize ghin klarigi; + Sed la apero, kiom mi komprenas, + Al nia land' malbonon antaudiras. + +MARCELLO + + Chu ne militon? Chu vi scias, kial + Nun gardoj chie staras, pafilegoj + Nun estas pretigataj chiam novaj, + El l' eksterlando venas bataliloj, + Rapide shipoj estas konstruataj + En granda nombro, kaj ech en dimanchoj + Ne chesas la prepara laborado? + El kia kauzo tiu rapidado + Kaj laborad' en tago kaj en nokto? + Chu povas iu diri? + +HORACIO + + Jes, mi povas,-- + Almenau tiom, kiom mi ghin audis. + La lasta regho, kies la figuro + Jhus antau ni aperis, estis iam + Vokita--vi ghin scias--al batalo + De la Norvega regho Fortinbras. + Hamleto, nia brava, glora regho, + En la batalo venkis Fortinbrason. + Lau la kontrakto antausigelita + Kaj sankciita de la rajt' kaj moro + Post morto de l' venkita Fortinbras + La tuta lando de l' venkita regho + Transiris en posedon de l' venkinto. + Se la venkinto estus Fortinbras, + Al li transiri devus nia lando. + Sed nun la juna fil' de Fortinbras, + Kuraghigita eble per la morto + De nia regho, amasigis aron + Da kuraghuloj kaj aventuristoj + Por entrepreno, kiun nia regno + Komprenas bone; lia celo estas: + Per forta mano de la bataliloj + Elshiri nun el nia man' la landon, + Perditan per batal' de lia patro. + Kaj tio, kiel shajnas, estas kauzo + De niaj preparighoj kaj gardado + Kaj laborado en la tuta lando. + +BERNARDO + + Mi pensas ankau, ke la kauzo estas + Nun tio chi. Pro tio ankau certe + Nun vizitadas nokte nian gardon + Terura la fantomo en armajho + De l' regho, kiu kauzis la militon. + +HORACIO + + Ne! Mi alion timas de l' fantomo! + En la plej glora temp' de l' granda Romo, + Jhus antau la pereo de Cezaro, + Mortintoj sin ellevis el la tomboj. + Kaj promenadis tra la urbaj stratoj; + Kaj steloj kun teruraj fajraj vostoj, + Kaj sanga roso, makulita suno, + Mallumigita luno,--chio tio + Aperis tiam kiel antausignoj + De granda malfelicho. Tiel ofte + Antau la veno de renversoj grandaj + Sin montras strangaj teruraj signoj + En la naturo. Al ni ankau certe + Nun la chielo sendas tian signon... + +(La spirito denove aperas.) + +HORACIO + + Sed ha! denove li aperas! Nepre + Mi nun kun li parolos, se ech morto + Al mi per ghi minacos! Halt', fantomo! + Se vochon vi posedas kaj parolon,-- + Parolu! Se per ia bona faro + Al vi trankvilon povas mi alporti,-- + Parolu! Se danghero al la lando + Minacas kaj ankorau estas eblo + La landon antausavi,--ho, parolu! + Kaj se en via vivo vi kolektis + Trezorojn kaj enfosis en la teron + Kaj nun pro ili vagas en la noktoj,-- + Parolu! Diru! Restu kaj respondu! (Koko krias). + Haltigu ghin, Marcello! Ghi foriras! + +MARCELLO + + Chu piki lin per mia halebardo? + +HORACIO + + Jes, piku lin, se li ne volas stari! + +BERNARDO + + Jen ghi! + +HORACIO + + Jen ghi! Ho, halt'! + +MARCELLO + + Ha, ghi foriris! + +(La spirito foriras). + + Ni lin ofendas! Kontrau majesteco + Ni venas kun sovagha atakado! + Kiel aer' li estas nevundebla, + Kaj nia atakado estas vana! + +BERNARDO + + Li volis jam paroli, sed la koko + Ekkriis. + +HORACIO + + Kaj subite li ektremis, + Simile al estajho pekoplena + Che krio de teruro. Oni diras, + La koko, trumpetisto de l' mateno, + Per sia lauta, forta, hela vocho + El dormo vekas dion de la tago, + Kaj lau la krio de la koko tuj + El akvo, fajro, tero kaj aero + Spirito chiu, kie ajn li vagas, + Rapidas hejmen; la fantomo pruvis + Al ni, ke tio estas ne malvero. + +MARCELLO + + Li malaperis che la koka krio. + Mi audis, ke en nokto Kristonaska, + En kiu sur la teron venas Kristo, + La koko krias tra la tuta nokto: + Kaj ne kuraghas tiam la spiritoj + Sin montri, kaj la nokto estas pura, + La steloj ne minacas, la koboldoj + Sin kashas kaj la sorchistinoj dormas: + Char tiel sankta estas tiu nokto. + +HORACIO + + Mi ankau audis, kaj mi iom kredas. + Sed vidu, la mateno purpurvesta + Levighas sur la roson de l' monteto: + Ni povas jam forlasi la postenon, + Kaj mi konsilas: tion, kion vidis + Ni en la nokto, ni rakontu chion + Al la Hamleto juna; char mi jhuras, + Ke la spirito, por ni tiel muta, + Al li parolos. Chu konsentas vi, + Ke ni al li raportu, kiel amo + Kaj shuldo al ni fari ghin ordonas! + +MARCELLO + + Mi petas vin, ni faru ghin! Mi scias, + En kia loko ni lin certe trovos. (Chiuj foriras). + + +SCENO II + +Salono en la palaco. La regho, la reghino, Hamleto, Polonio, Laerto, +Voltimand, Kornelio, Korteganoj eniras. + +REGHO + + Ankorau fresha estas la memoro + Pri l' morto de la kara nia frato, + Al nia kor' konvenus nun funebri, + Kaj kvazau unu frunto de malghojo + La tuta regno devus nun sulkighi: + Sed tamen la prudento necesigas + Nin venki la naturon; kun malghojo + Pri la mortinto ni decidis ligi + Memoron pri ni mem kaj pri la regno. + Kaj tial ni kun ghojo depremita, + Per unu el l' okuloj plezurante + Kaj per la dua larmojn vershegante, + Kun ghoj' funebra, plor' edzighofesta, + Pesante juste ghojon kun doloro, + Edzighis kun l' edzin' de nia frato, + Kun la reghino nia kaj vidvino, + Heredantino de la glora regno. + Obeis ni per tio chi al via + Konsilo tre prudenta kaj libera. + Akceptu nian dankon kaj saluton! + Kaj nun transiru ni al la aferoj. + Vi scias, ke la juna Fortinbras, + Ne respektante dece nian indon, + Pensante eble nun, ke per la morto + De nia kara frato renversighis + La ordo kaj la fort' en nia lando,-- + Ekpensis, ke li estas pli potenca + Kaj ekturmentis nin per la postulo + Redoni nun al li la tutan landon, + Perditan de mortinta lia patro + Lau plena rajt' al glora nia frato. + Ni tial vin kunvokis nun. Auskultu + Decidon nian: Jen ni skribis skribon + Al l' onklo de la juna Fortinbras-- + Malforta kaj malsana en la lito, + L' intencon de la nevo li ne scias-- + Ni skribis, ke retenu li la nevon + De liaj krimaj, arogantaj agoj, + Char chiuj preparighoj ja farighas + En lia propra lando kaj popolo. + Vin, bravaj Voltimand kaj Kornelio, + Ni sendas kun la skribo kaj saluto + Al la maljuna estro de l' norvegoj. + Sed ne ricevas vi la rajton trakti + Kun la norvego pli, ol en mezuro + De tio, kion jhus ni al vi diris. + Adiau, kaj per rapideco montru + Al ni fervoron vian! + +KORNELIO kaj VOLTIMAND. + + Kredu, regho, + Fidele ni plenumos la ordonon. + +REGHO + + Ne dubas ni pri ghi. Felichan vojon! + +(Voltimand kaj Kornelio foriras.) + + Kaj nun, Laerto, al l' afero via! + Vi diris, ke vi peti ion volas! + Pri kio ajn prudenta vi al ni + Parolos, viaj vortoj ne perdighos. + Volonte ni plenumos vian peton. + Ne pli obea estas kap' al koro, + Ne pli servema mano al la busho, + Ol la Danuja tron' al via patro. + Sciigu nin pri la deziro via. + +LAERTO + + Mi petas vin, permesu al mi, regho, + Reiri nun Francujon. Mi volonte + El tie venis tien chi, por fari + La servon mian che l' kronado via; + Sed nun, jam plenuminte mian shuldon, + Sopiras mi denove al Francujo, + Kaj nun de vi permeson mi petegas. + +REGHO + + Chu via patro ghin permesas? Kion + Al tio diras Polonio? + +POLONIO + + Regho! + Li eldevigis la permeson mian + Per ne chesanta ripetado, tiel, + Ke fine mi al lia peto donis + Sigelon mian. Nun por li mi petas + Permeson vian, via regho moshto. + +REGHO + + Mi liberigas vin. Nun via tempo + Libere estas al dispono via.-- + Kaj nun al vi mi turnas min, Hamleto, + Vi, kara nevo, kara filo mia! + +HAMLETO (flanken). + + Sed certe tute fremda per la koro! + +REGHO + + Ankorau chiam nuboj sur la frunto? + +HAMLETO + + Ho, ne! Mi staras ja antau la suno! + +REGHINO + + Forjhetu la doloron, kara filo, + Amikan frunton montru al la regho. + Ne serchu kun palpebroj mallevitaj + Eterne vian patron en la polvo. + Vi scias ja: la leghoj de l' naturo + Ne estas refareblaj! Kio vivas, + Necese devas iam morti. Vivo + Eterna post la tombo nur ekzistas. + +HAMLETO + + Ho, jes, reghino, chiuj devas morti. + +REGHINO + + Nu kial do la morto de la patro + Al vi ekshajnis tiel eksterorda? + +HAMLETO + + Ekshajnis? Ne, ghi estas, ho, patrino. + Ne mia nigra vesto, nek la ghemoj, + Nek la okuloj plenaj de larmaro, + Nek la funebra vido de l' vizagho, + Nek chiuj moroj de senkonsoleco + Min vere montras. Chio estas shajno. + Funebron estas tre facile ludi. + L' efektivajhon portas mi interne; + Eksteraj gestoj estas ja nur vestoj. + +REGHO + + Tre bela kaj laudinda estas via + Malghojo pri la patro la mortinta. + Sed sciu, ankau via patro perdis + La patron sian, tiu--ankau sian. + La filo, lau la shuldo de infano, + Funebri devas kelkan tempon. Tamen + Obstine kaj sen ia fino plendi,-- + Agado tia estas granda peko + Kaj tute ne konvenas al la viro. + Ribel' ghi estas kontrau la chielo, + Signo de kor' sovagha kaj senbrida, + De kapo nematura kaj malforta. + Pri kio chiu scias, ke farighi + Ghi devis; kio estas tute simpla, + Plej ordinara fakto en la mondo: + Pro kia kauzo tion chi obstine + Alpreni al la koro? Fi, ghi estas + Pekado kontrau Dio kaj naturo, + Pekado kontrau la mortinto mem; + Malsagho antau pura la prudento, + Kiu predikas: patroj devas morti, + Kaj kiu chiam, de l' mortint' unua + Ghis nuna tempo, diras kaj ripetas: + Ghi devas tiel esti!--Mi vin petas, + Forjhetu la doloron la sencelan + Kaj vidu patron en persono nia; + La mondo sciu, ke al nia trono + Vi estas la sendube plej proksima, + Kaj, kiel plej amanta el la patroj, + Mi portas por vi amon plej varmegan + En mia koro. Ke vi nun reiru + Al la lernejo alta Vittenberga, + Ni tion ne dezirus; ni vin petas, + Vi restu apud ni, amata nevo, + Unua kortegano, kara filo. + +REGHINO + + Vi ne rifuzu al patrino via: + Mi petas vin, Hamleto, restu hejme. + +HAMLETO + + Al vi obei estas mia shuldo. + +REGHO + + Jen tio estas bele respondita. + Mi ghojas, ke vi restas. Nun, reghino, + La propravola cedo de Hamleto + Plenigas mian koron je plezuro; + Kaj tial ni aranghos nun festenon, + Kaj kune kun la sono de l' pokaloj + La pafilegoj tondru; chiun fojon, + Kiam la regho levos la pokalon, + De l' tero tondro iru al chielo, + Tra l' mondo ghojon disportante.--Venu! + +(La regho, reghino, Laerto kaj korteganoj foriras). + +HAMLETO + + Ho, kial ne fandighas homa korpo, + Ne disflugighas kiel polv' en vento! + Sin mem mortigi kial malpermesis + La Plejpotenca! Dio mia granda! + Ho, kiel bestaj kaj abomenindaj + Aperas chiuj agoj de la mondo! + Fi, fi! Ghardeno plena de venenaj + Malbelaj herboj, chie senescepte! + Apenau pasis du monatoj! Ne! + Nur ses semajnoj! Tia granda homo! + Se lin kompari kun la nuna regho, + Li estis Apolono che Satiro! + Kaj tiel amis li patrinon mian, + Ke al la vento ech li ne permesis + Vizaghon shian tushi! Ho, chielo! + Ho tero! Chu forgesi estas eble? + Kaj shi ja lin pasie tiel amis! + Kaj tamen nun post kelke da semajnoj... + Pri tio mi ne volas ech ekpensi! + Malforto! via nom' estas: virino! + Monato! Shi ankorau ne eluzis + La shuojn, kiujn portis shi, irante + Funebre post la cherk' de mia patro, + Vershante larmojn kvazau per riveroj. + Ho Dio mia! Besto senprudenta + Malghojus ja pli longe! Nun edzino + De mia onklo, frat' de mia patro, + Sed ne simila pli al mia patro, + Ol mi al Herkuleso! Nur monato! + La signoj de mensogaj shiaj larmoj + Ankorau de l' vizagh' ne malaperis,-- + Shi estas jam edzino de alia! + Ho, malbenita rapideco flugi + En kriman liton, liton de adulto! + Ne bonon ghi alportos! Tamen krevu + Kor' mia, sed silentu mia busho! + +(Horacio, Bernardo kaj Marcello venas.) + +HORACIO + + Salut' al la reghido! + +HAMLETO + + Ha, mi ghojas + Vin vidi! Se memoro min ne trompas, + Vi estas Horacio? + +HORACIO + + Jes, reghido. + Kaj chiam tute preta al vi servi. + +HAMLETO + + Ne nomu min reghido, sed amiko. + Sed kial vi forlasis Vittenbergon? + +(Al Marcello) + + Marcello? + +MARCELLO + + Jes, reghido. + +HAMLETO + + Mi tre ghojas + Revidi vin. + (Al Horacio) Sed diru serioze, + Por kio vi forlasis Vittenbergon? + +HORACIO + + De maldiligenteco, ho, reghido. + +HAMLETO + + Al malamiko via ne permesus + Mi tion diri, kaj vi vane penas + Kredigi min, ke tio estas vero. + Mi scias, vi ne amas sen laboro + Vagadi. Kion tie chi vi faras? + Chu trinki vi ankorau volas lerni? + +HORACIO + + Mi alveturis al la enterigo + De via patro. + +HAMLETO + + Ha, ne moku min, + Kolego; diru, ke vi alveturis + Al fest' edzigha de patrino mia! + +HORACIO + + Jes, vero, princ', la dua baldau sekvis + Post la unua. + +HAMLETO + + Vidu, mia kara,-- + Afero simpla de ekonomio: + De l' fest' funebra restis multaj manghoj,-- + Por ke la manghoj vane ne pereu, + Edzighon fari oni nun rapidis. + Ho, pli volonte mi en la infero + Renkontus malamikon plej malbonan, + Ol tagon tiun chi alvivi! shajnas + Al mi, ke mi la patron mian vidas... + +HORACIO + + Ha, kie? + +HAMLETO + + En l' okuloj de l' animo. + +HORACIO + + Mi konis lin, li estis brava regho. + +HAMLETO + + Li estis homo en plej pura senco. + Al li similan ni neniam vidos. + +HORACIO + + Reghido, al mi shajnas, ke mi vidis + Lin en la lasta nokto. + +HAMLETO + + Vidis? Kiun? + +HORACIO + + La reghon, vian patron, mia princo. + +HAMLETO + + La reghon? Mian patron? + +HORACIO + + Trankviligu, + Reghido, por momento vian miron + Kaj elauskultu, kion mi raportos + Pri mirindajho, kies la verecon + Atestos ambau tiuj chi kolegoj. + +HAMLETO + + Pro Dio, ho, rakontu pli rapide! + +HORACIO + + Du noktojn al Marcello kaj Bernardo + Aperis ghi: postene ili staris,-- + Kaj jen en noktomeza silentego + Aperas antau ili ia ombro, + Simila tute al patro via, + Armita de la kapo ghis piedoj; + Per pasho serioza kaj majesta, + Ne rapidante, ghi sin pretershovas; + Tri fojojn ghi ripetas sian marshon + Antau la teruritaj oficiroj, + Proksime tiel, ke per halebardo + Ghin ili povus tushi. Dispremitaj + De granda timo, ili mute staras + Kaj ech ne provas ion ekparoli. + Pri la aper' mistera kaj terura + Al mi ili rakontis. Mi kun ili + En la sekvanta tria nokto gardis, + Kaj jen tre vere en la sama horo, + Pri kiu ili diris, en la sama, + Perfekte tiu sama maniero + Aperis la fantomo. Vian patron + Mi konis,--la fantom' al li similis, + Kiel de l' sama akvo gut' al guto. + +HAMLETO + + Sed kie ghi okazis? + +MARCELLO + + Ghi okazis + Sur la teras', kie ni staris garde. + +HAMLETO + + (al Horacio) Al li parolis vi? + +HORACIO + + Jes, mia princo; + Sed li al mi ech vorton ne respondis. + Nur unu fojon shajnis, ke li levas + La kapon kaj moveton ian faras, + Por ekparoli: sed subite tiam + Ekkriis laute koko la matenon, + Kaj tuje forrapidis la fantomo + Kaj malaperis. + +HAMLETO + + Efektive strange! + +HORACIO + + Mi jhuras, ke ghi estas pura vero! + Ni ghin kalkulis kiel nian devon + Al vi raporti pri l' afero. + +HAMLETO + + Vere, + Sinjoroj, tio min maltrankviligas. + Chu vi hodiau staros gardon? + +CHIUJ + + Jes. + +HAMLETO + + Kaj, diras vi, li estis en armajho? + +CHIUJ + + Jes, princo. + +HAMLETO + + De la kapo ghis piedoj? + +CHIUJ + + De l' kapo ghis piedoj, nia princo. + +HAMLETO + + Kaj sekve la vizaghon vi ne vidis? + +HORACIO + + Levita estis lia viziero, + Kaj ni tre bone vidis la vizaghon. + +HAMLETO + + Chu la rigardo estis malafabla? + +HORACIO + + Mieno lia montris pli suferon, + Sed ne koleron. + +HAMLETO + + Chu li estis pala, + Au chu koloron havis en vizagho? + +HORACIO + + Terure pala. + +HAMLETO + + Chu li vin rigardis? + +HORACIO + + Tre forte. + +HAMLETO + + Kial mi kun vi ne estis! + +HORACIO + + Por vi l' apero estus tro terura! + +HAMLETO + + Tre povas esti. Chu li longe restis? + +HORACIO + + Apenau centon povus vi kalkuli + Che nerapida kalkulad'. + +MARCELLO kaj BERNARDO + + Pli longe! + +HORACIO + + Almenau tiam, kiam mi ghin vidis. + +HAMLETO + + La barbo estis griza, chu ne vere? + +HORACIO + + Ghi estis tia, kiel mi ghin vidis + Che lia vivo: duonnigre-griza. + +HAMLETO + + Hodiau mi kun vi en nokto staros; + Denove eble venos la fantomo. + +HORACIO + + Ghi certe venos. + +HAMLETO + + Kaj se ghi aperos + En l' eksterajh' de mia nobla patro, + Al ghi mi ekparolos, se ech tuta + Al mi minacus la infero. Vin + Mi chiujn petas, se ghis nun silentis + Vi pri l' apero, tenu ankau plu + Ghin en sekreto; kaj al chio, kio + Okazos eble en la nokto, havu + Okulojn kaj orelojn, sed ne bushon. + Per mia amo mi vin rekompencos. + Adiau do! en la dekdua horo + Sur la teraso mi vin revizitos. + +CHIUJ + + Al via princa moshto niaj servoj! + +HAMLETO + + Ne, via amo, kiel al vi mia. + Adiau do! (Horacio, Marcello kaj Bernardo foriras.) + Spirit' de mia patro + En bataliloj! Mi supozas ion + Malbonan. Ho, se venus jam la nokto! + Ghis tiam do trankvile! Malbenajhoj + Kaj krimoj venas al la lum' de l' tago, + Se ech murego tera ilin kovras. (Foriras). + + +SCENO III + +Chambro en la domo de Polonio. Laerto kaj Ofelio eniras. + +LAERTO + + Pakajho mia estas sur la shipo. + Adiau, fratineto! Se vi havos + Okazon, ne forgesu al mi skribi + Pri via farto. + +OFELIO + + Chu vi tion dubas? + +LAERTO + + Sed pri Hamleto kaj pri lia amo + Konsilas mi al vi, vi ghin rigardu, + Kiel kapricon kaj nur kiel ludon + De juna sango; bela violeto + En la printempo: frue elkreskinta, + Sed ne konstanta,--dolcha, sed ne daura, + Odoro, ghuo de momento unu, + Nenio pli. + +OFELIO + + Nenio pli? + +LAERTO + + Jes, tiel + Vi ghin rigardu. La natur', kreskante, + Grandighas pli ne sole per la korpo + Kaj per la forto de la sama sento; + Kun la kreskado de la tempo ofte + Shanghighas la spirito kaj la servo + Interne. Nun li eble amas vin; + Nek trompo nek malico nun makulas + La virton de l' animo lia: tamen + Memoru vi, ke en la rango lia + De sia volo li ne estas mastro. + Li mem ja estas sklav' de sia stato; + Ne povas li, kiel la simplaj homoj, + Por si elekti: de elekto lia + Dependas farto de la tuta regno,-- + Li tial devas gvidi la elekton + Per la aprob' kaj vocho de la korpo, + Al kiu li mem servas kiel kapo. + Se li nun diras, ke li amas vin, + Prudente estas, ke vi al li kredu + Nur tiom, kiom povas li plenumi + La vorton sian,--tio estas tiom, + Kiom permesas la komuna vocho + De tuta la Danujo. Ekmemoru, + En kia grad' honoro via povas + Suferi, se auskultos tro kredeme + Vi lian kanton, se la koron vian + Vi perdos kaj al lia persistado + Malkovros la trezoron vian chastan. + Vi timu ghin, fratino mia kara, + Evitu flaman mezon de la amo, + Atakon kaj atencon de deziro! + Knabin' plej chasta perdis jam modeston, + Se al la lun' shi montris sian charmon. + Ech virto ne evitas kalumnion, + L' infanojn de printempo ofte mordas + La verm' ankorau en la burghoneco, + Kaj al la frua roso de juneco + Spiret' venena estas plej danghera. + Vin gardu do! Tim' donas garantion. + Por la juneco chie staras retoj. + +OFELIO + + La sencon de l' instruo via bona + Konservos mi, por gardi mian bruston; + Sed, bona mia frato, vi ne agu + Simile al la predikistoj, kiuj + Predikas krutan vojon al chielo, + Dum ili mem senzorge kaj volupte + Sur flora vojo de gajeco pashas, + Mokante pri prediko sia propra. + +LAERTO + + Ne timu! Tamen mi tro longe restis.-- + La patro venas jen! (Polonio eniras.) + (Al Polonio) Duobla beno + Sendube duobligas la felichon: + Dank' al okazo mi denove povas + Adiau al vi diri. + +POLONIO + + Vi ankorau + La domon ne forlasis? Al la shipo! + La vento blovas helpe al la vojo, + Kaj oni vin atendas. Nu, akceptu + Denove mian benon. + +(Li metas la manon sur la kapon de Laerto.) + + Kaj memoru + Regulojn, kiujn mi al vi instruis: + Ne chian penson metu sur la langon, + Ne donu tuj al chia penso faron. + Afabla estu, sed ne tro kredema. + Al la amiko saghe elektita + Kunforghu vin en fera fideleco, + Sed gardu vian manon de la premo + De chiu renkontota bona frato. + Vi gardu vin de chia malpacigho; + Se vi ghin ne evitos,--tiam agu + Fortike, ke la malamik' vin timu. + Al chiu servu per orelo via, + Sed ne al chiu servu per la busho. + Konsilojn chiam prenu vi de chiu, + Sed propran jughon en la kapo tenu + Lau via mon' mezuru vian veston, + Sed chio estu takta kaj konvena; + Vin vestu bone, sed ne kiel dando: + Lau vest' ekkonas oni ofte viron, + La homoj altastataj en Francujo + En tiu punkto estas tre zorgemaj. + Ne prenu prunte kaj ne prunte donu: + Per pruntedono ofte oni perdas + Krom sia havo ankau la amikon, + Kaj pruntepren' kondukas al ruino + De la mastrajho. Antau chio estu + Fidela al vi mem,--de tio sekvos, + Ke vi ne estos ankau malfidela + Al la aliaj homoj. Nun adiau, + Kaj mia beno vin akompanadu! + +LAERTO + + Adiau, mia patro kaj sinjoro! + +POLONIO + + Jam tempo. Iru, oni vin atendas. + +LAERTO + + Adiau, Ofelio, kaj memoru + Pri tio, kion diris mi al vi! + +OFELIO + + Mi bone shlosis ghin en mia kapo, + Kaj la shlosilon mi al vi fordonas. + +LAERTO (al Polonio kaj Ofelio) + + Adiau! (Foriras.) + +POLONIO + + Kia estas la konsilo, + Pri kiu li parolis? + +OFELIO + + Pri Hamleto, + Pri la reghido. + +POLONIO + + Ha, jes, ghustatempe! + Mi audis, ke en lasta temp' Hamleto + Al vi komencis montri amikecon + Kaj ke vi mem apartan afablecon + Al li montradis. Se ghi estas vero-- + Mi audis ghin en formo de averto-- + Mi devas al vi diri, ke vi mem + Kredeble ne komprenas tute klare + Dangheron, kiu al filino mia + Kaj al honoro via nun minacas. + Kiel vi estas unu kun la dua? + La veron al mi diru! + +OFELIO + + De mallonge + Al mi li ripetadis kelkajn fojojn, + Ke li estimas min. + +POLONIO + + Ha, ha! Estimo! + Parolo de nesperta knabineto! + Kaj kredas vi al la estimo lia? + +OFELIO + + Mi mem ne scias, kiel pri ghi pensi. + +POLONIO + + Nu, audu do! Vi estas tre malsagha, + Ke vi akceptas por kontanta mono + La vortojn, kiuj vere ne enhavas + Ech plej malgrandan indon. Vi vin tenu + Prudente kaj singarde, char alie + La malsagheco via la grandega + Vin pereigos! + +OFELIO + + Li al mi proponis + La amon sian pure kaj honeste. + +POLONIO + + Jes, pure kaj honeste! Vi, senkapa! + +OFELIO + + Li jhuris al mi, patro mia kara, + Per chiuj sanktaj jhuroj de chielo. + +POLONIO + + Kaptiloj por la birdoj! Mi ja scias, + Ke se la sango bolas, tiam lango + La jhurojn ne avaras. Ho, filino, + Ne prenu vi por fajro tiun flamon,-- + Ghi lumas, sed ghi tute ne varmigas, + Ghi estingighas tuj, ne supervivas + Ech la minuton de la promesado. + De nun kun via virga afableco + Avaru pli; la paroladon vian + Vi shatu pli, ne estu tute preta + Tuj lau ordono! La reghid' Hamleto + Ankorau estas juna, kaj li havas + Pli grandan liberecon, ol al vi + Donata povas esti. Ofelio, + Mallonge mi sed klare al vi diras: + Ne kredu al jhurado lia; jhuroj + Similaj estas trompaj delogantoj, + Antauparoloj de tre pekaj petoj; + Promesojn piajn ili hipokritas, + Por pli sukcese veni al la celo. + Per unu vorto: nun vi ech minuton + Ne restu en intima parolado + Kun la reghid' Hamleto! Ne kuraghu + Forgesi mian tiun chi ordonon! + Nun iru! + +OFELIO + + Mi obeos, mia patro. (Ambau foriras.) + + +SCENO IV + +La teraso antau la palaco. Hamleto, Horacio kaj Marcello venas. + +HAMLETO + + Ho, kiel akra estas la aero! + +HORACIO + + Jes, princo, blovas vento malvarmega. + +HAMLETO + + Kioma horo? + +HORACIO + + Baldau la dekdua. + +MARCELLO + + Ne, ne, jam la dekdua horo batis. + +HORACIO + + Chu efektive? Mi ne audis. Sekve + Alproksimighas jam la temp', en kiu + Aperas ordinare la spirito. + +(Post la sceno estas audataj tamburado kaj ektondro de pafilego.) + + Ha, kion tio chi signifas, princo? + +HAMLETO + + La regho diligente nun pasigas + La nokton en gajega festenado; + Kaj chiun fojon, kiam li eltrinkas + Pokalon, pafilegoj al la mondo + Anoncas la grandfaron de la regho. + +HORACIO + + Ekzistas tia moro? + +HAMLETO + + Jes, sendube. + Sed pensas mi, ke estas pli honore + Forgesi tian moron, ol ghin sekvi. + La brua kaj dibocha festenado + Alportis al ni tre malbonan gloron + Che la popoloj de la tuta mondo. + Drinkistoj oni nomas nin insulte; + Kaj tiu chi makulo malpurigas + La gloron de plej grandaj niaj faroj. + Similan sorton ofte ankau havas + Privataj homoj, se sen propra kulpo + Makulon ian ili de naturo + Ricevis; se ekzemple de naskigho-- + En kio ne ilia vol' ja estis-- + Ilia sango estas tro bolanta, + Rompanta ofte digon de prudento; + Au se kutimo ilin malbonigis,-- + La mond' ilin atakas sen kritiko, + Se ech iliaj virtoj estas puraj + Kaj multenombraj. Grajno da malbono + Por la okul' de l' mondo ofte kovras + La tutan indon de plej bona homo. + +(Aperas la spirito en armajho.) + +HORACIO + + Ho, vidu, princo, ghi aperas! + +HAMLETO + + Dio! + Defendu nin, angheloj de chielo! + +(Li staras kelkajn minutojn senmove.) + + Spirito sankta, au demon' terura, + Chu el chielo au el la infero, + Chu vi intencas bonon au malbonon,-- + Aperis vi en tia nobla formo, + Ke mi paroli devas. Ho, Hamleto, + Ho, patro, ho vi, regho de Danujo, + Respondu! Ho, ne lasu min perei + En nesciado! Diru al mi, kial + Sin levis el la tombo viaj ostoj? + Kaj la cherkujo, kien ni trankvile + Vin metis, kial ghi malfermis nun + La pezan sian bushon de marmoro, + Por vin eljheti? Kion ghi signifas, + Ke vi, senviva korpo, en armajho + Denove venis en la lunan lumon, + Por ektimigi nin, malsaghajn homojn, + Kaj nin ataki per teruraj pensoj + Ne klarigeblaj por l' animo nia? + Por kio! Diru! Kial? Kion fari? + +(La spirito faras signojn al Hamleto.) + +HORACIO + + Li vokas vin, ke iru vi kun li, + Li kvazau volas ion komuniki + Nur al vi sola. + +MARCELLO + + Kun afablaj gestoj + Li vokas vin pli malproksimen, princo; + Sed ho, pro Di', ne iru! + +HORACIO + + Ne, ne iru! + +HAMLETO + + Sed tie chi ne volas li paroli, + Kaj mi lin sekvos. + +HORACIO + + Ho, ne, ne, reghido! + +HAMLETO + + Nu, kion do mi timos? Mia vivo + Ne havas por mi indon, kaj l' animo, + Senmorta, kiel la spirito mem, + Ja ne bezonas timi la spiriton. + Li vokas min denove; mi lin sekvos. + +HORACIO + + Sed se li vin allogos al la maro, + Au eble al la supro de l' shtonego, + Staranta super la senfunda akvo, + Kaj tie per terura nova vido + Subite nebuligos vian saghon + Kaj pereigos vin? Memoru, princo! + Jam per si mem al chiu viva homo + Terura estas tiu alta pinto, + Pendanta super la bruantaj ondoj + De plej profunda loko de la maro. + +HAMLETO + + Li chiam vokas. (Al la spirito) Iru, mi vin sekvas! + +MARCELLO (retenante Hamleton). + + Ho, princo, vi ne iros! + +HAMLETO + + For la manojn! + +HORACIO + + Auskultu nin, ne iru! + +HAMLETO + + Mia sorto + Min vokas, kaj per ghi mi sentas nun + En chiu vejno de la korpo mia + Potencan feran forton de leono. + +(La spirito faras signojn) + + Li chiam vokas! Lasu! Pro chielo! (Li sin elshiras.) + Fantomon faros mi el chiu, kiu + Kuraghos min reteni! For! (Al la spirito) Ho, iru! + Mi post vi iras. (La spirito kaj Hamleto foriras.) + +HORACIO + + Ha, li frenezighis! + +MARCELLO + + Ni sekvu lin! La dev' al ni ordonas! + +HORACIO + + Ni iru! Kiel tio chi finighos?! + +MARCELLO + + Malbona io estas en Danujo. + +HORACIO + + Nin gardos la chielo. + +MARCELLO + + Ni rapidu! + + +SCENO V + +Izolita loko de la teraso. La spirito kaj Hamleto venas. + +HAMLETO + + Ho, kien vi kondukas min? Parolu! + Mi plu ne iros jam! + +SPIRITO + + Auskultu! + +HAMLETO + + Diru! + +SPIRITO + + Jam proksimighas mia horo. Baldau + Reiri devos mi al la sulfuraj + Turmentaj flamoj. + +HAMLETO + + Malfelicha patro! + +SPIRITO + + Min ne bedauru, sed atentu bone, + Al tio, kion diros mi. + +HAMLETO + + Parolu! + Atenti estas mia sankta shuldo. + +SPIRITO + + Kaj venghi ankau, kiam vi ekscios. + +HAMLETO + + Ho, Dio! Venghi? Kion? + +SPIRITO + + Audu bone. + Mi estas la spirit' de via patro, + Mi estas kondamnita longan tempon + Vagadi en la nokto kaj bruladi + La tutan tagon en eternaj flamoj, + Ghis mi purighos de la chiuj pekoj + De mia tera vivo. Se ne estus + Al mi malpermesite paroladi, + Rakonton tiam povus mi komenci, + De kiu chiu vort' al vi dispremus + La koron, rigidigus vian sangon, + El kapo elsaltigus la okulojn, + Kaj chiun vian haron disstarigus + Simile al haregoj de histriko. + Sed la misteroj de posttomba vivo + Ne devas soni al orelo tera. + Auskultu! Se vi amis vian patron... + +HAMLETO + + Ho, Dio! + +SPIRITO + + Venghu por mortigo lia! + +HAMLETO + + Mortigo? + +SPIRITO + + Jes, mortigo plej malnobla, + Terura, nenatura, neaudita. + +HAMLETO + + Ho, nomu lin! Ke povu mi tuj flugi, + Simile al la penso de amanto + Mi flugu venghi tuj. + +SPIRITO + + Vi shajnas preta + Vi estus dorma, kiel pala herbo, + Kreskanta sur la bordo de la Leto, + Se restus vi trankvila. Audu, filo: + La famon oni faris, ke en tempo + De mia dormo en ghardeno mia + Serpento mordis min; kaj oni trompas + Per la mensoga fam' pri mia morto + L' orelon de la regno; tamen sciu, + Ho, nobla mia filo: la serpento, + De kies mordo mortis via patro, + Nun portas lian kronon. + +HAMLETO + + Mia onklo! + Ho, la profeta mia antausento! + +SPIRITO + + Jes, tiu plej malnobla adultulo + Per sorcho de la sprito, per perfido + (Ho, malbenita sprito kaj donacoj!) + Delogis la reghinon shajne virtan + Al la plezuroj de malnobla amo. + Hamleto mia! Ho, kia defalo! + De mi, kies la amo estis sankta, + Sendeklinigha chiam de la jhuro, + Farita en la tago de l' edzigho,-- + Shi malaltighis al pekulo, kiun + Per chio la naturo ja malbenis! + Sed kiel virton peko ne delogas, + Se ghi ech en chiela vest' aperas, + Tiel volupto, se ech kun anghelo + Vi ligos ghin, enuas tamen baldau + Kaj serchas ion novan... Sed silentu! + Mi sentas jam aeron de mateno,-- + Mi mallongigos la rakonton. Kiam + En la ghardeno lau kutimo mia + Mi dormis post tagmezo, via onklo + Mallaute alshtelighis kaj envershis + Al mi en la orelon plej teruran + Venenon el malgranda boteleto, + Venenon tian, kiu tre rapide + Trakuras tuj la tutan homan korpon + Kaj, kvazau acidajho en la lakto, + Momente malbonigas en la korpo + La tutan puran sangon. Mi pereis, + Kaj lepro mian tutan glatan korpon + Tuj kovris per abomeninda shelo. + Kaj tiel mi perfide en la dormo + Per frata mano estis senigita + De l' vivo, krono kaj edzino kune, + Mi estis mortigita en florado + De miaj pekoj, sen konfesodono, + Sen komunio sankta; la kalkulon + Ne resuminte, estis mi sendita + Kun chiuj kulpoj sur la kapo + Al granda, fina jugho. + +HAMLETO + + Ho, terure! + +SPIRITO + + Se havas vi animon, ne permesu, + Ke regha lito de Danujo servu + Por sangomiks' adulta kaj volupto. + Sed kiel ajn vi volos tion fari,-- + Vi ne makulu vian filan koron: + Nenion faru kontrau la patrino,-- + Shin jughos la chielo kaj la pikoj + De shia propra koro. Nun adiau! + La palighado de l' lumanta vermo + Anoncas la aperon de l' mateno. + Adiau, filo, kaj memoru min! (Foriras.) + +HAMLETO + + Ho, vi, chielo! Tero! Eble ankau + L' inferon voki?--Fi, halt' mia koro! + Ne maljunighu tuj, ho mia korpo! + Fortike vi min portu! Vin memori? + Jes, malfelicha patro! Tiel longe, + Ghis mia kapo perdos la kapablon + De chia memorado! Vin memori? + Sed de l' tabulo de memoro mia + Forvishos mi nun chion, kio restis, + Sentencojn chiujn el la libroj, chiujn + Pentrajhojn, postesignojn, kiujn lasis + Sur ghi la pasintajho kaj juneco, + Observojn kaj la spertojn de la vivo; + Ordono via vivos tute sola + De nun en mia cerbo, ne miksita + Kun io malpli inda. Ho, chielo! + Virino malhonesta kaj perfida! + Fripono! Vi, fripono ridetanta!... + La tabuleton donu! Mi enskribos, + Ke oni povas chiam ridetadi + Kaj tamen esti friponeg'. Almenau + En nia lando tio estas ebla. (Li skribas.) + Mi vin enskribis, onklo! Nun al mia + Deviz'! Adiau kaj memoru min! + Mi jhuris. + +HORACIO (post la sceno). + + Princo! Princo! + +MARCELLO (post la sceno). + + Princ' Hamleto! + +HORACIO (post la sceno). + + Ho, Dio lin defendu! + +HAMLETO (decide, al si mem). + + Tiel estu! + +MARCELLO (post la sceno). + + He! Princo! He! + +HAMLETO + + He! kara mia, he! + Al mi, birdeto mia, he! mi estas. + +(Horacio kaj Marcello venas.) + +MARCELLO + + Nu, kio do sinjoro? + +HORACIO + + Kio nova? + +HAMLETO + + Ho, tre mirinde! + +HORACIO + + Diru, kara princo. + +HAMLETO + + Vi elbabilos. + +HORACIO + + Ne, pro la chielo! + +MARCELLO + + Mi ankau ne. + +HAMLETO + + He, kion vi parolas + Chu oni povus kredi?! Vi silentos? + +HORACIO kaj MARCELLO + + Jes, jes, pro la chielo, kara princo! + +HAMLETO + + En tuta la Danujo vi ne trovos + Friponon, kiu estus hom' honesta. + +HORACIO + + Spirito ne bezonis ja sin levi + El tombo, por sciigi nin pri tio. + +HAMLETO + + Vi estas prava. Tial mi nun pensas, + Sen plua disputado ni jam povas + Al ni la manojn premi reciproke + Kaj iri hejmen. Iru, kien vokas + Vin la aferoj kaj deziroj viaj-- + Aferojn kaj dezirojn chiu havas-- + Mi ankau, la mizera, iros fari + Aferon mian,--mi nun iros preghi. + +HORACIO + + Malklare kaj tre strange vi parolas. + +HAMLETO + + Ha, mi bedauras, ke mi vin chagrenas. + Mi ghin bedauras el la tuta koro. + +HORACIO + + Vi ne chagrenas nin. + +HAMLETO + + Ne, Horacio, + Chagren' ghi estas, pro Patriko sankta... + Pri la spirito de mi al vi diros, + Ghi estas tre senkulpa kaj honesta. + La scivolecon pri la estintajho + Vi venkos, kiel povos. Nun, kolegoj, + Amataj kunlernantoj kaj amikoj, + Malgrandan unu peton mi vin petos. + +HORACIO + + Parolu, princo, ni ghin certe faros. + +HAMLETO + + Neniu devas scii pri l' apero + De nuna nokto. + +HORACIO kaj MARCELLO + + Ni promesas, princo. + +HAMLETO + + Sed jhuru! + +HORACIO + + Pro honoro, mi silentos! + +MARCELLO + + Mi ankau, pro honor'! + +HAMLETO + + Sur mia glavo! + +MARCELLO + + Ni jhuris jam, sinjoro. + +HAMLETO + + Sed mi petas, + Sur mia glavo jhuru al mi. + +SPIRITO (sub la tero). + + Jhuru! + +HAMLETO + + Ha, mia kara! Vi al ni alrampis? + Nu, bone! La bravul' auskultas. Jhuru! + +HORACIO + + Sed kiel jhuri? + +HAMLETO + + Ke neniam vi + Parolos ech per unu sola vorto + Pri tio, kion en la lasta nokto + Vi vidis. Jhuru sur la glavo! + +SPIRITO (sub la tero). + + Jhuru! + +HAMLETO + + Hic et ubique? Shanghu ni la lokon! + Al mi, sinjoroj! Metu viajn manojn + Denove sur la glavon kaj ripetu, + Ke vi neniam al neniu diros + Pri la apero de la nokto. Jhuru + Pri tio chi sur mia glavo! + +SPIRITO (sub la tero). + + Jhuru! + +HAMLETO + + Ha, brave, mia talp'! Vi bone fosas! + Pli malproksimen do, amikoj! + +HORACIO + + Dio! + Tre strange kaj neniel kompreneble! + +HAMLETO + + Plej bona estos, se vi ghin forgesos! + Ekzistas en chiel' kaj sur la tero + Pli da aferoj, ol en la lernejoj + Instruas filozofoj, Horacio. + Sed venu! Kaj mi tie chi denove + Vin petas, jhuru: kiel ajn mirindaj + Al vi agado mia poste shajnos, + Se eble poste trovos mi utile + Shajnigi, ke mi perdis la prudenton,-- + Neniam vi kunmetu viajn manojn + En tia formo, nek la kapon vian + Balancu tiel, nek per parolado + Dusenca montru, ke vi ion scias,-- + Ekzemple: nu, ni scias, au ni povus, + Se ni nur volus, au se nur paroli + Ni povus, au ekzistas unu punkto... + Ne helpu al vi Dio en mizero, + Se tion chi vi faros,--jhuru! + +SPIRITO (sub la tero). + + Jhuru! + +HAMLETO + + Ripozu, ho, spirito malfelicha! + Kaj nun, sinjoroj, mi min rekomendas + Al vi kun mia tuta amikeco. + Kaj chion, kion mi, malricha, povas + Al vi alporti aman kaj amikan, + Kun Dia help' al vi mi ne rifuzos. + Ni iru! Kaj denove mi vin petas, + La fingron chiam tenu sur la busho! + Ni vivas en terura tempo! Ve, + Ke mi naskighis esti la punanto! + Nu, venu do! Ni iros chiuj kune. + +(Chiuj foriras.) + + + + +AKTO II + + +SCENO I + +Chambro en la domo de Polonio. Eniras Polonio kaj Reinhold. + +POLONIO + + Jen tiujn chi paperojn kaj la monon + Al li transdonu! + +REINHOLD + + Jes, sinjoro, bone. + +POLONIO + + Sed antau ol viziti lin, vi faros + Prudente, se vi bone eldemandos + Pri la konduto lia. + +REINHOLD + + Efektive, + Mi mem intencis tion fari. + +POLONIO + + Bone! + Tre bone! Antau chio vi demandu, + Kielaj Danoj loghas en Parizo, + De kia speco, kiel ili vivas, + Kun kiu kaj en kiaj societoj; + Se per demandoj tiel deflankighaj + Vi vidos, ili konas mian filon, + Vi venos pli proksime al la celo, + Ol per demandoj rektaj. Agu, kvazau + Vi konus lin nur iom, malproksime; + Ekzemple: Ha, mi konas lian patron, + Kaj lian familion, ech lin mem + Mi iom konas. Chu vi min komprenas? + +REINHOLD + + Ho, jes, sinjoro! + +POLONIO + + Ech lin mem, vi diros, + Sed nur malmulte; se mi ne eraras, + Li estas tre sovagha, faras tion + Kaj tion... nun vi povas lin kulpigi + Per plej diversaj elpensitaj faktoj; + Nur ne per ia malbonajho, kiu + Al li alporti povus malhonoron! + Ho, nur ne tion! Gardu vin de tio! + Nur tiajn faktojn, kiuj ordinare + Junecon akompanas. + +REINHOLD + + Nu, ekzemple + Ludado... + +POLONIO + + Jes! drinkado, duelado, + Insultemeco, au malpacemeco, + Ech petolado kun virinoj. + +REINHOLD + + Tamen + Chu tio jam ne estos malhonoro? + +POLONIO + + Ho, ne, se vi nur lerte ghin esprimos. + Ne diru, ke li estas tute sklavo + De volupteco; ne, prezentu liajn mankojn + En tia lumo, ke ili aperu + Kiel makuloj nur de libereco, + Esprimoj de flameco de l' spirito, + Ekboloj de senbrida juna sango. + +REINHOLD + + Sed, ho, sinjoro... + +POLONIO + + Kial tion fari? + +REINHOLD + + Jes, mi dezirus scii, kia celo... + +POLONIO + + Nu, vidu, mia plano estas tia, + Kaj mi esperas, ke ghi bone fruktos: + Se vi sur mian filon tiel jhetos + La makuletojn, tiam diligente + Atentu! Se kunparolanto via + La junan homon iam vidis kulpan + En la malvirtoj jhus nomitaj, tiam, + Ho, kredu, li en tia maniero + Al vi sin turnos: Jes, sinjoro mia, + Au jes, amiko, au jes, estimata, + Au kiel ajn en tiu lando estas + La form' uzata de ekparolado... + +REINHOLD + + Nu, bone. + +POLONIO + + Kaj li poste faros tiel: + Li faros... jes... kion mi volis diri?.. + Mi volis ion diri... Al diablo! + Nu, kie do mi haltis? He? + +REINHOLD + + Vi haltis + Che l' vortoj li en tia maniero + Al vi sin turnos + +POLONIO + + Ha! Al vi sin turnos. + Li turnos sin al vi: Jes, mi lin konas, + Sinjoron tiun vidis mi hierau, + Au antau kelka temp', au kiam ajn; + En tia au tiela societo; + Li tie efektive alte ludis, + Li tie estis en malsobra stato, + Li tie sin batadis kun kolegoj; + Au mi lin vidis, kiam li eniris + En domon de virinoj de malchasto; + Au tiel plu. Kaj tiam vi rimarkos, + Ke via kaptileto la mensoga + Alkaptis la ezokon de la vero; + Kaj tiel ni, sprituloj, chiam povas + Per anguletoj kaj per artifikoj, + Per kurba voj' al rekta celo veni; + Kaj tiel vi lau mia klarigado + Facile elesploros mian filon. + Chu vi komprenis bone? + +REINHOLD + + Jes, sinjoro. + +POLONIO + + Kaj nun kun Dio iru! Bonan vojon! + +REINHOLD + + Sinjor'... + +POLONIO + + Vi ankau mem lin elobservu, + Per la rilat' al vi. + +REINHOLD + + Mi chion faros. + +POLONIO + + Ke li nur diligente muzikadu! + +REINHOLD + + Tre bone. Mi salutas! + +POLONIO + + Nu, adiau! + +(Reinhold foriras. Eniras Ofelio.) + +POLONIO + + Nu, kio, Ofelio? Kio nova? + +OFELIO + + Ha, estimata patro! De teruro + Mi tuta tremas! + +POLONIO + + Kio do farighis? + +OFELIO + + En mia chambro sidis mi, kudrante,-- + Subite venas la reghid' Hamleto, + Kun disshirita vesto, sen chapelo, + La shtrumpoj disligitaj kaj malpuraj + Senorde pendas sur la maleoloj; + Tre pala, kun piedoj skuighantaj; + Kun vido tiel plena de teruro, + Kvazau li venus jhus el la infero, + Por antaudiri ian teruregon. + +POLONIO + + De am' al vi li eble frenezighis? + +OFELIO + + Sinjoro, mi ne scias, sed mi timas, + Ke tiel estas. + +POLONIO + + Kion do li diris? + +OFELIO + + Li prenis mian manon kaj ghin premis, + Kaj poste sin retiris kaj, tenante + La duan manon super la okuloj, + Li rigardadis sur vizaghon mian + Kun tia atenteco, kvazau volus + Li pentri ghin. Li tiel longe staris; + Kaj fine, ekskuinte mian manon, + Tri fojojn balancinte sian kapon, + Ekghemis li kun tia sopireco + Kaj tia profundeco, kvazau volus + Li kun la ghemo fini sian vivon. + Kaj poste li min lasis iri for, + Kaj ankau mem foriris, sed la kapon + Ankorau chiam tenis li turnite + Al mia flanko, ghis li malaperis. + +POLONIO + + Sufiche! Venu! al la regh' ni iru! + Ghi estas frenezigho de la amo; + La amo ruinigas la amanton, + Kondukas al decidoj malesperaj, + La homon ofte ghi turmentas pli, + Ol chiuj la pasioj en la mondo. + Bedauras mi la princon! Chu vi eble + Akceptis lin jam tro maldelikate? + +OFELIO + + Ne, kara patro; lau ordono via + Mi nur de li leterojn ne akceptis + Kaj malpermesis vizitadi min. + +POLONIO + + Nu, tio chi lin certe frenezigis. + Bedauras mi jam mian severecon. + Mi pensis ja, ke li nur petoladas + Kaj volas pereigi vin. Ho, Dio, + Ho, mia malbenita suspektado! + Ni, maljunuloj, havas la kutimon + Tro malproksime peli la singardon, + Kiel junuloj ofte tro suferas + Je absoluta manko de singardo. + Ni iru al la regho! La konfeso + Ne plachos al la regho, sed pli multe + Lin kolerigus la kashado. Venu! + +(Ambau foriras.) + + +SCENO II + +Chambro en la palaco. La regho, la reghino, Rosenkranz, Gldenstern +kaj korteganoj. + +REGHO + + Ni vin salutas, nia Rosenkranz + Kaj nia Gldenstern! Ne sole vidi + Ni volis vin, sed ankau la bezono + De viaj servoj igis nin vin voki. + Vi audis jam pri la metamorfozo + De la reghid' Hamleto: nek ekstere + Kaj nek interne li similas nun + Al tio, kio li antaue estis. + La kauzon, kiu, krom la patra morto, + Al tia stato nun lin alkondukis, + Ne povas mi diveni. Nun mi petas + Vin ambau, kiuj tutan la junecon + Kun li pasigis kune kaj tre bone + Lin konas,--vin mi petas, volu resti + Tra kelka tempo en palaco nia, + Penadu lin altiri al amuzoj + Kaj che okazoj esploradu lerte + La kauzon, kiu premas lin kashite. + Se konos ni la kauzon, ni jam povos + Kuraci lin. + +REGHINO + + Sinjoroj miaj karaj, + Pri vi li tiel ofte paroladis,-- + Mi scias, li vin amas pli, ol chiujn. + Se vi konsentos fari la komplezon + Al ni kaj che ni resti kelkan tempon, + Por helpi al la malfelicho nia, + Ni rekompencos la viziton vian + Per plej konvena regha rekompenco. + +ROSENKRANZ + + Vi havas rajton, viaj reghaj moshtoj, + Al ni ordoni. Vi ne devas peti + Pri tio, kio estas nia shuldo. + +GLDENSTERN + + Obeos ni kaj ambau ni promesas + Lau chiuj fortoj servi akurate + Al viaj reghaj moshtoj. + +REGHO + + Ni vin dankas, + Ho, karaj Rosenkranz kaj Gldenstern! + +REGHINO + + Mi dankas vin, ho, karaj Gldenstern + Kaj Rosenkranz! Vizitu plej rapide + Hamleton, mian filon malfelichan. + Kaj iu el la korteganoj iru + Sinjorojn akompani al Hamleto! + +GLDENSTERN + + La Plejpotenca faru nian venon + Por li saniga! + +REGHINO + + Dio volu! Amen! + +(Rosenkranz, Gldenstern kaj kelkaj korteganoj foriras. Venas +Polonio.) + +POLONIO + + Afabla regho! Jam el Norvegujo + Revenis la senditoj kun sukceso. + +REGHO + + Vi chiam estis patro de agrablaj + Sciigoj. + +POLONIO + + Chu ne vere, mia regho? + Jes, kredu, mia regho, mi dedichas + La tutan mian kapon kaj animon + Post mia Dio nur al mia regho. + Kaj nun mi pensas--se la cerbo mia + Ne chesis sur vojeto de prudento + Sukcese chasi--ke la veran kauzon + De l' frenezigho de l' reghid' mi trovis. + +REGHO + + Ho, diru! Mi rapide volas audi! + +POLONIO + + Auskultu antau chio la senditojn; + Kaj mia bona scio al vi estu + Postmangho al festeno la agrabla. + +REGHO + + Nu, bone, alkonduku la senditojn! (Polonio foriras.) + Li diras, ho, Gertrudo mia kara, + Ke trovis li la kauzon de malsano + De via filo. + +REGHINO + + Mi la kauzon vidas + Nur en la morto de la patro lia + Kaj en edzigho nia tro rapida. + +REGHO + + Ni baldau chion scios, mia kara. + +(Polonio revenas kun Voltimand kaj Kornelio.) + + Ni vin salutas, karaj revenintoj! + Rakontu, Voltimand, kion alportis + Vi de la frato nia la Norvega? + +VOLTIMAND + + Redonon de salut' kaj bondeziroj. + Tuj post' alveno nia li elsendis + Ordonon, por haltigi la preparojn + De sia nev', pri kiu li supozis, + Ke li armighas kontrau la Polujo; + Li post esploro efektive vidis, + Ke chio estis kontrau via moshto. + Kaj chagrenita, ke malsanon lian + Kaj maljunecon oni tiel trompis, + Li sendis tuj, por voki Fortinbrason, + Riprochis lin severe, kaj la nevo + Solene jhuris, ke li plu neniam + Batalos kontrau via regha moshto. + Per tio ghojigita, la maljuna + Por li asignis la salajron jaran + De tri mil kronoj kaj al li permesis + Kontrau Polujo uzi la varbitan + Militistaron; kaj por via moshto + Al ni li donis jenan skriban peton, + Ke vi permesi volu al l' anaro + Tra via lando fari la trairon + Sub la kondichoj, kiujn pli detale + Vi legos en la jena skriba peto. + +REGHO + + Ni trovas chion bona. Ni en tempo + Pli oportuna legos kaj pripensos + Kaj donos la respondon. Vin ni dankas + Por viaj penoj kaj fidela servo. + Nun iru vi ripozi, kaj hodiau + Al la vespero ni vin petas veni + Kun ni festeni. Estu bonaj gastoj! + +(Voltimand kaj Kornelio foriras.) + +POLONIO + + Nun la negoco estas jam finita. + Ho, regho kaj reghino, se mi volus + Komenci nun klarigojn, kio estas + Regha moshteco, kio servemeco, + Kaj kial tago estas tago, kial + La nokto estas nokto, tempo--tempo: + Signifus tio perdi senutile + La tagon kaj la nokton kaj la tempon; + Char mallongeco estas la spirito + De sagho kaj multevorteco estas + La korpo kaj ekstera ornamajho, + Mi chion tial diros tre mallonge. + La nobla via filo frenezighis; + Mi diras frenezighis, char en kio + Konsistas frenezigho? Ja en tio, + Ke oni frenezumas. Sed ni lasu + Ghin flanke kaj komencu... + +REGHINO + + Mi vin petas. + Pli da enhavo, malpli da artajho! + +POLONIO + + Mi jhuras, mi parolas sen artajho! + Li estas nun freneza,--estas vero; + Kaj vere tio estas tre domagha, + Kaj tre domaghe, ke ghi estas vero; + Cetere mi konsentas, ke mi uzis + Figuron neprudentan,--ni ghin lasu, + Kaj mi sen arto iru al l' afero. + Ni sekve diras, ke li frenezighis; + Nun restas, ke ni trovu nur la kauzon + De la efekto, au, pli vere diri, + De la difekto, char neniu dubas, + Ke tiu chi difekt-efekto havas + Sendube ian kauzon. Nun finite,-- + La stato de l' afero estas tia: + Atenti volu! (Li elprenas paperon el la posho.) + Mi filinon havas + --Mi havas shin, char shi ja estas mia-- + Nun el obeo, kiun shi ja shuldas, + Shi tion chi al mi transdonis. Vidu + Kaj konsideru! (Li legas) + +Al la chiela, la idolo de mia animo, la ravanta Ofelio--Tio chi +estas malbona frazo, triviala frazo; ravanta estas triviala +frazo.--Sed auskultu plu: Al shia belega delikata brusto tiuj +chi linioj k. t. p. + +REGHINO + + Chu tion chi Hamleto al shi sendis? + +POLONIO + + Ho tuj, reghino, mi raportos chion. + (Li legas.) Dubu pri la sun' super la tero, + Dubu, chu en steloj brilas flamo, + Dubu pri vereco de la vero, + Sed ne dubu nur pri mia amo. + +Ho, kara Ofelio, la versofarado ne prosperas al mi; mi ne posedas +la arton ritmigi miajn sopirojn; sed ke mi forte vin amas, ho +plej kara mia, tion chi kredu al mi. Adiau! Via por eterne, +plej kara fraulino, tiel longe kiel tiu chi tera mashino al li +apartenas--Hamleto. + + Jen tion en shuldata obeado + Al mi filino mia montris. Ankau + Pri chio, kion li al shi parolis, + Precize lau la tempo kaj la loko + Kaj maniero shi al mi raportis. + +REGHO + + Sed kiel shi akceptis lian amon? + +POLONIO + + Kiele pensas vi pri mi? + +REGHO + + Mi pensas, + Vi estas hom' fidela kaj honesta. + +POLONIO + + Mi tion pruvos. Kion do vi pensus, + Se mi, vidante, kiel tiu amo + Disvolvas sin (mi tion bone vidis + Ankorau antau ol filino mia + Al mi rakontis),--kion pensus vi, + Au kion pensus shia regha moshto, + Reghino mia alte estimata, + Se mi en la afero ludus rolon + De leterujo au de skribotablo, + Se mi silente, mute mian koron + Por tio fermus kaj sen ia faro + Rigardus tiun amon? Kion tiam + Vi povus pensi pri persono mia? + Ne, mi alpashis rekte al l' afero + Kaj tiel diris al filino mia: + Reghida mosht' Hamleto estas princo, + Por vi tro alta; ne kuraghu ludi! + Kaj mi al shi ordonis, ke shi tenu + Sin malproksime de la princ' Hamleto, + Leterojn ne akceptu, nek donacojn. + Ordonon mian patran shi plenumis, + Kaj li, nun rifuzita (vi permesu + Ke mi raportu per mallongaj vortoj), + Farighis tre malghoja kaj li perdis + La apetiton, poste ech la dormon, + Li baldau perdis ankau sian forton + Kaj poste perdis ankau la konscion, + Kaj tiel shtup' post shtupo li enfalis + En la frenezon, kiu nun lin premas + Kaj chiujn nin sincere malghojigas. + +REGHO (al la reghino). + + Vi pensas, ke ghi povus esti ebla? + +REGHINO + + Tre povas esti. + +POLONIO (al la regho). + + Chu ech unu fojon + Vi iam vidis, ke mi kun certeco + Raportis: tiel estas, kaj en vero + Ne estis tiel? + +REGHO + + Ne, mi ne memoras. + +POLONIO (montrante sian kapon kaj shultrojn). + + Deprenu al mi tion nun de tio, + Se ne senduban veron mi raportas. + Se postesigno gvidas min, mi trovos + La kernon de la vero, se ghi sidus + Ech en la plej profunda kashiteco. + +REGHO + + Sed kiel ni esplorus pli precize? + +POLONIO + + Vi scias, ke tre ofte tutajn horojn + Li promenadas en la galerio. + +REGHINO + + Jes, efektive. + +POLONIO + + Nun filinon mian + Mi tien lasos; vi kun mi vin kashos + Ekzemple post tapisho, por observi. + Se li ne amas shin kaj ne per tio + Li frenezighis, tiam mi ne estu + Pli via kortegano-konsilanto. + Mi tiam plugu kampon, pashtu bruton. + +REGHO + + Ni vidu. (Eniras Hamleto, legante.) + +REGHINO + + Jen li venas, ion legas,-- + Kun kia malgajeco en vizagho! + +POLONIO + + Mi petas vin, vi ambau tuj foriru! + Mi tuj al li alpashos, vi permesu! + +(La regho, reghino kaj korteganoj foriras). + +POLONIO (al Hamleto). + +Kiele fartas mia bona princo? + +HAMLETO + +Dank' al chielo, bone! + +POLONIO + +Chu vi min konas, via princa moshto? + +HAMLETO + +Tre bone. Vi ja estas fishisto? + +POLONIO + +Ne, mia princo. + +HAMLETO + +Tiam mi dezirus al vi, ke vi estu tia honesta homo. + +POLONIO + +Honesta, mia princo? + +HAMLETO + +Jes, sinjoro, esti honesta en tiu chi mondo signifas esti elektita +inter dek mil. + +POLONIO + +Tute vere, mia princo. + +HAMLETO + +Char se la suno naskas vermojn en malviva hundo... diajho, kiu kisas +mortintajhon... Chu vi havas filinon? + +POLONIO + +Jes, mia princo. + +HAMLETO + +Ne permesu al shi iri en la suno. Fruktoportado estas beno: sed +char via filino povus porti fruktojn,--gardu vin amiko. + +POLONIO + +Kion vi komprenas sub tio chi? (Flanken) Chiam pri mia filino. +Kaj tamen li antau momento ne konis min; li diris, ke mi estas +fishisto. Li venis malproksimen, tre malproksimen! Estas vero, +en mia juneco la amo ankau kondukis min en tre dangheran +situacion, preskau tiel same danghere kiel lin. Mi denove +ekparolos al li. (Laute) Kion vi legas, mia princo? + +HAMLETO + +Vortojn, vortojn, vortojn. + +POLONIO + +Sed kia estas la enhavo? + +HAMLETO + +Vi volas ion havi? + +POLONIO + +Ne, mi demandas, pri kio estas parolate en tiu chi libro, +mia princo. + +HAMLETO + +Kalumnioj, mia sinjoro! La malnobla satira verkisto de tiu chi libro +diras, ke maljunaj homoj havas grizajn barbojn, ke iliaj vizaghoj +estas sulkitaj, ke iliaj okuloj estas malsanaj, ke ili havas +superfluan mankon de sprito kaj ke al tio chi ili havas tre +malfortajn femurojn. Kvankam pri chio tio chi mi estas sincere +kaj forte konvinkita, mi tamen ne aprobas, ke li pri chio tio chi +skribas; char vi mem, sinjoro, farighus tiel maljuna kiel mi, se +vi povus iri returnen kiel kankro. + +POLONIO (flanken). + +Kvankam tio chi estas frenezo, ghi tamen havas en si metodon. +(Laute) Chu vi ne volas iom shanghi la lokon, princo? + +HAMLETO + +Iri en la tombon? + +POLONIO + +Nu, tio chi estus efektive radikala shangho de la loko! (Flanken) +Kiel trafaj ofte estas liaj respondoj? Estas felicho, ke la frenezo +ofte havas ion tian, kio al la sagho kaj al la sana prudento ne bone +prosperas. Mi forlasos lin kaj tuj penos aranghi en ia maniero +renkontighon inter li kaj mia filino. (Laute) Plej afabla reghido, +permesu al mi preni la kuraghon diri al vi adiau. + +HAMLETO + +El chio, kion vi povas preni de mi, mi nenion cedos al vi tiel +volonte, kiel mian vivon, mian vivon. + +POLONIO + +Adiau, princo! + +HAMLETO + +La enuigaj maljunaj malsaghuloj! + +(Venas Rosenkranz kaj Gldenstern.) + +POLONIO (forirante). + +Vi serchas la princon Hamleton? Jen li estas. + +ROSENKRANZ (al Polonio). + +Ni dankas vin, sinjoro! (Polonio foriras.) + +GLDENSTERN + +Estimata princo... + +ROSENKRANZ + +Mia kara princo... + +HAMLETO + +Miaj karaj bonaj amikoj! Kiel vi fartas, Gldenstern? Ha, Rosenkranz! +Bonaj kolegoj, kiel vi fartas? + +ROSENKRANZ + +Kiel mezaj filoj de tiu chi tero. + +GLDENSTERN + +Ni estas felichaj jam per tio, ke ni ne estas tro felichaj; sur la +chapo de Fortuno ni ne estas la pinto. + +HAMLETO + +Ankau ne la plandoj de shiaj shuoj? + +ROSENKRANZ + +Ankau tio ne, kara princo. + +HAMLETO + +Vi vivas sekve en la regiono de shia zono au en la centro de shia +favoro? + +GLDENSTERN + +Jes, efektive, ni ne estas tute fremdaj al shi. + +HAMLETO + +Sub la koro de la felicho? Ho, tre vere, la felicho estas publika +virino. Kio da nova? + +ROSENKRANZ + +Nenio, mia princo, nur ke la mondo farighis pli honesta. + +HAMLETO + +Ha, tiam kredeble baldau estos la finigho de la mondo! Sed via +novajho ne estas vera. Permesu al mi demandi: per kio vi, miaj +bonaj amikoj, kolerigis la Fortunon, ke shi vin sendis tien chi +en la malliberejon? + +GLDENSTERN + +En la malliberejon, mia princo? + +HAMLETO + +Danujo estas malliberejo. + +ROSENKRANZ + +Tiam ankau la tuta mondo estas malliberejo. + +HAMLETO + +Jes, granda malliberejo, en kiu ekzistas multe da apartajhoj, +cheloj kaj kavoj. Danujo estas unu el la plej malbonaj. + +ROSENKRANZ + +Ni ne pensas tiel, mia princo. + +HAMLETO + +Nu, tiam ghi estas por vi io alia, char per si mem nenio estas bona +nek malbona; nur la pensado donas al chio tian au alian karakteron. +Por mi ghi estas malliberejo. + +ROSENKRANZ + +Sendube via gloramo faras por vi el Danujo malliberejon; ghi estas +tro malvasta por via spirito. + +HAMLETO + +Ho, mia Dio! oni povus enfermi min en shelon de nukso kaj mi rigardus +min kiel reghon de vastegaj spacoj, se nur miaj malbonaj songhoj min +ne turmentus. + +GLDENSTERN + +Tiuj chi songhoj en efektivo estas gloramo; char la efektiva esenco +de la gloramo estas nur la ombro de songho. + +HAMLETO + +Songho per si mem estas ombro. + +ROSENKRANZ + +Certe, kaj shajnas al mi, ke la gloramo havas esencon tiel aeran kaj +senfundamentan, ke ghi estas nur ombro de ombro. + +HAMLETO + +Sekve niaj almozuloj estas korpoj kaj niaj monarhhoj kaj fieraj +herooj estas la ombroj de la almozuloj. Chu ni ne iru al la regho? +Char pro honoro, mi ne scias argumentadi. + +ROSENKRANZ kaj GLDENSTERN + +Ni volonte servos al vi. + +HAMLETO + +Ne, tute ne, mi ne volas alkalkuli vin al miaj ceteraj servantoj; +char--por paroli kun vi kiel honesta homo--mia servantaro estas +abomeninda. Tamen por resti sur la ebena vojo de la amikeco, kion +vi faras en Elsinoro? + +ROSENKRANZ + +Ni volis vin viziti, nenio plu. + +HAMLETO + +Mi, almozulo, estas ech por danko tro malricha. Sed mi dankas vin, +kaj certe, miaj amikoj, mia danko havas la indon almenau de unu +grosho. Chu oni ne sendis voki vin? Chu tio chi estis via propra +deziro? propravola vizito? Kuraghe, kuraghe, estu honestaj kun mi! +Nu, diru do! + +GLDENSTERN + +Kion ni devas diri, princo? + +HAMLETO + +Chion, kion vi volas,--nur ne la veron. Oni sendis vin inviti, kaj +en viaj rigardoj kushas konfeso, por kies kashado via modesteco +ne estas sufiche ruza. Mi scias, la bonaj regho kaj reghino sendis +peti vin. + +ROSENKRANZ + +Por kia celo, mia princo? + +HAMLETO + +Tion chi mi devus sciighi de vi. Sed mi petegas vin per la rajtoj de +nia amikeco de lernejo, per la kuneco de nia juneco, per nia chiama +reciproka amo, per chio pli kara ankorau, kion pli bona parolisto +povus meti al via koro: estu sinceraj kontrau mi, chu oni invitis +vin au ne? + +ROSENKRANZ (al Gldenstern). + +Kion vi diros? + +HAMLETO (flanken). + +Ha, nun mi jam finis kun vi! (Laute) Se vi min amas, ne +mensogu. + +GLDENSTERN + +Kara princo, oni invitis nin. + +HAMLETO + +Kaj mi diros al vi, por kia celo; en tia maniero mia klarigo +liberigos vin de perfido, kaj via tenado de sekreto rilate la reghon +kaj reghinon ne suferos ech per unu haro. De mallonga tempo mi +perdis--mi ne scias el kia kauzo--mian tutan gajecon, mi forjhetis +chiujn miajn ordinarajn okupojn, kaj mia humoro estas efektive tiel +nigra, ke la tero, tiu chi bonega konstruo, shajnas al mi nur nuda +pinto; vidu, tiu chi belega baldakeno, la aero, tiu chi brava arkajho +chiela, tiu chi majesta tegmento kun sia ora fajro: shajnas al mi +kiel nenio alia, ol putra, pesta amaso da miasmoj. Kia majstra +kreitajho estas la homo! kiel nobla per sia prudento! kiel senlima +per siaj kapabloj! kiel granda kaj mirinda per sia formo kaj movoj! +kiel simila al anghelo per siaj agoj! kiel simila al Dio per sia +komprenado! la ornamo de la mondo! la modelo por la vivantaj +ekzistajhoj! Kaj tamen kio estas por mi tiu chi kvintesenco de +la polvo? Mi ne amas la viron (Rosenkranz kaj Gldenstern ridetas), +kaj la virinon ankau ne, kvankam per via rideto vi tion chi +videble dubas. + +ROSENKRANZ + +Mia princo, mi ne havis tian intencon. + +HAMLETO + +Kial do vi ridis, kiam mi diris, ke mi ne amas la homon? + +ROSENKRANZ + +Mi pensis: se tiel estas, kian do regalon ricevos de vi la aktoroj, +kiujn ni renkontis en la vojo kaj alkondukis tien chi; ili venis, +por proponi al vi siajn servojn. + +HAMLETO + +Tiu, kiu ludas la rolon de reghoj, estos al mi boneveninta; lia regha +moshto akceptos de mi humilan saluton. La vaganta kavaliro povos uzi +sian glavon kaj sian shildon; la amanto ne ghemos sen rekompenco; la +gajulo pace ludos sian rolon; la ridindulo elvokos ridon che tiuj, +kiuj havas tikleblan diafragmon; kaj la fraulino malkashe esprimos +sian amon per lamaj versoj. Kia anaro tio chi estas? + +ROSENKRANZ + +Tiu sama, kiu ordinare tiel plachadis al vi: la aktoroj el la urbo. + +HAMLETO + +Kio do igis ilin vagadi? Restado en konstanta loko estas ja pli +profita tiel por ilia gloro, kiel por ilia posho. + +ROSENKRANZ + +Mi pensas, ke tio chi estas antau nelonge enkondukita novajho. + +HAMLETO + +Chu ili estas ankorau tiel same amataj kiel tiam, kiam mi estis en +la urbo? Chu oni ilin vizitas ankorau tiel same? + +ROSENKRANZ + +Ne, multe pli malmulte. + +HAMLETO + +Kia estas la kauzo? Chu ili farighis netaugaj? + +ROSENKRANZ + +Ne, iliaj penadoj estas tiaj samaj, kiel antaue; sed aperis +generacio da infanoj, senplumaj birdetoj, kiuj chiam forte krias kaj +por tio estas tondre aplaudataj. Tiuj chi nun estas en modo, kaj ili +tiel krias kontrau la teatroj de la popolamaso--tiel ili nomas +chiujn aliajn,--ke multaj el la glavoportantoj ektimis la anserajn +plumojn kaj ne kuraghas iri. + +HAMLETO + +Kiel? Infanoj? Kiu ilin subtenas? Kie ili prenas salajron? Chu ili +forjhetos la arton, kiam ili ne povos pli kanti per soprano? Chu +ili ne diros poste, kiam ili elkreskos ghis la grado de ordinaraj +aktoroj--kio estas tre atendebla, se ili ne trovos pli bonajn +rimedojn por ekzistado,--ke iliaj verkistoj de dramoj alportis al ili +malutilon, devigante ilin deklamadi kontrau ilia propra estonteco? + +ROSENKRANZ + +Estis granda batalado inter la ambau flankoj, kaj la popolo mem sen +ia riprocho de konscienco instigas ilin reciproke... Longan tempon +nenia dramo donis ech iajn enspezojn, se la autoro kaj aktoroj ne +atakadis en ghi siajn kontrauulojn. + +HAMLETO + +Chu povas esti? + +GLDENSTERN + +Ho, oni multe kaj kruele batalis. + +HAMLETO + +Kaj la infanoj venkis? + +ROSENKRANZ + +Jes, princo, Herkuleson kune kun lia portajho. + +HAMLETO + +Ne estas granda miro: char mia onklo estas nun regho de Danujo, +kaj tiuj, kiuj mokadis lin, dum mia patro vivis, donas nun dudek, +kvardek, kvindek, ech cent dukatojn por lia portreto en miniaturo. +Certe, en tio chi kushas io supernatura, se nur la filozofio povus +tion chi eltrovi. + +(Trumpetado post la sceno.) + +GLDENSTERN + +Jen venas la aktoroj. + +HAMLETO + +Ha, karaj sinjoroj, estu bone venintaj en Elsinoro! Donu al mi viajn +manojn! Tre bone! Manieroj kaj komplimentoj apartenas al la akcepta +saluto. Permesu al mi saluti antaue vin en tia maniero, por ke mia +sintenado kontrau la aktoroj (kiu devas esti la plej afabla) ne havu +la vidon de pli bona akcepto ol la via. Mi vin salutas al via veno, +sed mia onklo-patro kaj mia patrino-onklino eraras. + +GLDENSTERN + +En kio, mia kara princo? + +HAMLETO + +Mi estas freneza nur che vento nord-okcidenta; sed kiam la vento +estas suda, mi ne miksos preghejan turon kun lanterna kolono. +(Polonio venas.) + +POLONIO + +Mi deziras al vi sanon, sinjoroj! + +HAMLETO + +Auskultu, Gldenstern, kaj ankau vi, Rosenkranz,--por chiu orelo +unu auskultanto: tiu chi granda infano, kiun vi tie chi vidas, ne +eliris ankorau el la infanaj vindoj. + +ROSENKRANZ + +Eble li la duan fojon tien enrampis, char oni diras, ke maljunaj +homoj denove farighas infanoj. + +HAMLETO + +Mi divenas, ke li venas sciigi min pri la aktoroj. Atentu!.. Tre +vere, tio chi estis en lundo matene... + +POLONIO + +Via princa moshto, mi povas raporti al vi novajhojn. + +HAMLETO + +Via kortegana moshto, mi povas raporti al vi novajhojn. Kiam Roscio +estis aktoro en Romo... + +POLONIO + +La aktoroj alveturis, via princa moshto. + +HAMLETO + +He, he? + +POLONIO + +Per mia honoro... + +HAMLETO + + Kaj sur azenetoj + Venis personetoj... + +POLONIO + +La plej bonaj aktoroj en la mondo, por tragedioj, komedioj, +historioj, pastoraloj, pastoralaj komedioj, historio-pastoraloj, +tragedio-historioj, tragedio-komedio-historio-pastoraloj, por dramoj +sendividaj kaj por poemoj senfinaj. Seneko ne estas por ili tro +serioza kaj Plauto ne estas por ili tro gaja. Por chio verkita kaj +por chio improvizita ili ne havas egalajn al si en la mondo. + +HAMLETO + +Ho Jefto, jughisto Izraela, kian trezoron vi havis? + +POLONIO + +Kian trezoron li havis, princo? + +HAMLETO + +Jenan: + + Che li estis sol-filino, + Kaj li amis shin sen fino. + +POLONIO (flanken). + +Chiam pri mia filino. + +HAMLETO + +Chu mi ne estas prava, maljuna Jefto? + +POLONIO + +Se vi nomas min Jefto, via princa moshto, mi efektive havas +filinon, kiun mi forte amas. + +HAMLETO + +Ne, tio chi ne sekvas. + +POLONIO + +Kio do sekvas, estimegata sinjoro? + +HAMLETO + +Kio? + + Kontrau la sorto + Ne helpas forto + +Kaj poste, vi ja scias: + + Venis tre nebela fino + Kaj pereis la knabino... + +Cetere, vi povas mem legi la finon de la kanto; char vidu, jen venas +chesigantoj de mia parolo. (Kelke da aktoroj venas.) + +Mi vin salutas, sinjoroj, estu chiuj bone venintaj! Mi ghojas, ke mi +revidas vin en sano. Tre agrable, miaj bonaj amikoj! Ha, malnova +amiko, kiel via vizagho harighis de la tempo, kiam mi vin vidis! +Chu vi volas konkuri en Danujo per via barbo? Ha, mia bela juna +fraulino! Per niaj virinoj kaj fraulinoj, vi per alteco de unu +kalkanumo farighis pli proksima al la chielo de la tempo, kiam mi +vin laste vidis. Dio donu, ke via vocho ne estu perdinta sian helan +sonoron, kiel eluzita ora monero. Mi vin salutas chiujn, miaj +sinjoroj! Ni tuj prenos nin al la afero, ni pafos chion, kion ni +trovos. Tuj prezentu ion! Montru al ni provon de via arto. Nu, +ekzemple, ian patosan parolon! + +UNUA AKTORO + +Kian parolon, mia estimata princo? + +HAMLETO + +Mi audis, kiel vi unu fojon deklamis parolon,--sed ghi neniam estis +donata sur la sceno, au almenau certe ne pli ol unu fojon; char, +kiom mi memoras, la peco ne plachis al la amaso, ghi estis tro alta +por la popolo. Sed lau mia opinio kaj lau la opinio de aliaj +personoj, kies jugho en tiaj aferoj estas pli autoritata ol mia, +tio chi estis bonega peco: bone aranghita lau la scenoj kaj verkita +kun multe da prudento kaj modesteco. Mi memoras, ke iu diris, ke ghi +havas nenian salon nek pipron, por spici la enhavon, kaj nenian +esprimon, kiu montrus che la autoro la intencon de arta ornamado; +ghi estis verkita en maniero simpla, sana kaj agrabla, multe pli +bela, ol ornamita. Unu parolon en tiu chi peco mi precipe amis: +tio chi estis la rakonto de Eneo al Didono; precipe tie, kie li +parolas pri la mortigo de Priamo. (Al unu el la aktoroj) Se vi ghin +memoras, komencu per la jena verso... atendu, atendu... + + Kaj Pirro kun leona sovagheco... + +Ne, mi eraras; sed per Pirro ghi komencighas... + + Kaj Pirro, kies nigra la armajho + Simile al intenco lia nigra + Egalkolora estis kun la nokto, + En kiu li en la chevalo sidis, + Nun shmiris sian korpon la teruran + En manier' kruela: tute rugha + Li estas de la kapo ghis piedoj; + Kovrita de la sango elvershita + De patroj kaj patrinoj kaj infanoj, + De filoj kaj filinoj mortigitaj; + La sango, sekigita de la suno + Al lia vest' kruelan brilon donas. + Varmega de kolero kaj de fajro, + Per la okuloj de sangama tigro + L' infera Pirro serchas nun Priamon... + +Nun daurigu! + +POLONIO + +Per mia honoro, princo, tre bone deklamite: kun sento, kun estetika +tono. + +UNUA AKTORO + + Kaj jen li trovas lin: tremanta mano + La glavon portas kontrau malamikoj; + Sed al maljuna mano ne obeas + La peza glavo kaj senbate falas. + Kaj furioze nun rapidas Pirro + Al la batalo malegaleforta. + La glavon levas li, kaj tuj senviva + Priam' kaduka falas sur la teron. + La urbo Iliono plu ne vivis, + Kaj tamen shajnis, ke ghi tiun baton + Eksentis: ghi ekkrakis en la flamoj, + Kaj sub l' impreso de la tondra krako + Subite Pirro haltis; lia glavo + Ekpendis en l' aero. Pirro staris + Senmove, kvazau pentro terurega. + Sed kiel ofte antau fulmotondro + Silento ekaperas en chielo, + La vent' mutighas, la nubegoj haltas + Kaj kvazau mortas chio sur la tero,-- + Kaj jen subite ekbruegas tondro: + Tiele ankau post momenta halto + En Pirro pli kruele ekflamegis + Malamo kaj sovagha sangavido. + Neniam la marteloj de l' ciklopoj, + Por Marso elforghante la armajhon, + Batadis pli kruele kaj sovaghe, + Ol kiel nun la sanga glav' de Pirro + Hakadis la Priamon malfelichan... + Ho vi, Fortuno! Kial la diaro + De vi ne prenas for potencon vian, + Ne rompas en pecetojn la radiojn + De via rado kaj ghin ne dejhetas + En plej profundan lokon de l' infero! + +POLONIO + +Tio chi estas tro longa. + +HAMLETO (al Polonio). + +Ghi povos iri al la barbiro kune kun via barbo. (Al la aktoro) +Mi petas vin, daurigu! Li plivolus ian arlekenajhon, alie li +baldau ekdormos. Daurigu, venu al Hekubo! + +UNUA AKTORO + + Sed kiu nun ekvidus la reghinon + Kun haroj disligitaj en malordo... + +HAMLETO + +Kun haroj disligitaj? + +POLONIO + +Bone! Reghino kun haroj disligitaj, tre bone! + +UNUA AKTORO + + Kurantan nudpiede, minacantan + Estingi la grandegan tutan brulon + Per la riveroj de la larmoj siaj; + Kaj kun chifono sur la kapo, kie + Antau nelonge sidis diademo; + Anstatau vestoj kovras shian korpon + Elturmentitan kaj malgrasigitan + En rapidec' prenita litotuko: + Se iu tion vidus, li malbenus + Per plej teruraj vortoj la Fortunon. + Sed se la dioj mem shin tie vidus, + Starantan antau la kruela Pirro, + Hakanta senkompate shian edzon: + Ho, tiam, se la dioj havas koron, + L' unua malespera shia krio + L' okulojn de la dioj fluidigus + Kaj ili ne silentus... + +POLONIO + +Rigardu do, li palighis, la okuloj estas plenaj je larmoj! +Sufiche! Haltu! + +HAMLETO + +Bone, la reston vi poste al mi finos. (Al Polonio) Kara sinjoro, chu +vi ne volos zorgi pri regalado de la aktoroj? Akceptu ilin bone, char +ili estas la spegulo kaj mallongigita kroniko de la tempo. Estus pli +bone por vi havi post la morto malbonan supertomban surskribon, +ol ricevi malbonan nomon de ili, dum vi vivas. + +POLONIO + +Kara princo, mi regalos ilin lau iliaj meritoj. + +HAMLETO + +Ho ne, bela homo, multe, pli bone! Se ni chiun homon traktos lau lia +merito, kiu tiam estas certa, ke li ne ricevos batojn? Regalu ilin +lau mezuroj de via propra honoro kaj indo: ju malpli ili meritas, +des pli da merito tiam havos via boneco. Iru kun ili! + +POLONIO (al la aktoroj) + +Venu, sinjoroj! + +HAMLETO (al la aktoroj) + +Iru kun li, miaj amikoj! morgau vi donos prezenton. (Al la unua +aktoro) Auskultu, mia malnova amiko, chu vi povas prezenti la +mortigon de Gonzago? + +UNUA AKTORO + +Jes, princo. + +HAMLETO + +Morgau vi tion chi prezentos. Chu vi povus en okazo de bezono lerni +parkere parolon el dekdu ghis dekses versoj, kiun mi verkus kaj +enmetus? Ne vere? + +UNUA AKTORO + +Jes, princo. + +HAMLETO + +Tre bone! (Al chiuj aktoroj). Iru kun tiu chi sinjoro, sed ne mokadu +lin! (Polonio kaj la aktoroj foriras.--Al Rosenkranz kaj Gldenstern) +Miaj amikoj, mi prenas de vi forpermeson ghis la vespero! Estu bonaj +gastoj en Elsinoro! + +ROSENKRANZ + +Ni estas pretaj al servoj, princo. + +HAMLETO + + Mi vin salutas! (Rosenkranz kaj Gldenstern foriras.) + Nun mi restis sola. + Ho mi, malnobla senhonora sklavo! + Aktoro en la versoj elpensitaj, + En sola imagado de suferoj, + Kun tia forto sin alkonformigis + Al la teruro de l' situacio, + Ke li palighis de la ekscitigho, + Sinceraj larmoj brilis en l' okuloj, + Sur la vizagho signoj de sufero, + La vocho tremis, tuta la tenigho + Konforma al la vortoj! Kaj pro kio? + Pro fablo, pro nenio, pro Hekubo! + Nu, kio do Hekubo al li estas + Kaj kio li al shi, ke pro Hekubo + Li tiel ploras? Se por suferado + Li havus kauzon tian, kiel mi, + La tutan scenon tiam li dronigus + Per siaj larmoj kaj orelojn chiujn + Distondrus li per ghemoj plej pasiaj, + La kulpan li kondukus al frenezo, + Teruron li enportus en la korojn + Kaj rigidigus chiujn alestantojn! + Kaj mi?! Malnobla, senkuragha vermo, + Sensente kaj senfare mi nur vagas, + Nenion povas diri mi por regho, + Por mia patro, por la granda regho, + Al kiu oni rabis for per krimo + La havon kaj la vivon! Chu mi estas + Timulo? Kiu nomos min fripono? + Al mi la kapon rompos? Mian barbon + Elshiros kaj sur la vizaghon jhetos, + Min pinchos en la nazo, min kulpigos, + Ke mi nenian veran vorton diras? + Kuraghus iu tion fari? Ha! + Cetere, mi akceptus.--Tiel estas! + Mi havas la animon de kolombo, + La galo al mi mankas, char alie + Jam longe per la korpo de l' krimulo + Mi nutrus la vulturojn de la lando. + Ho, senkonscia kaj malchasta bubo! + Abomenul' sen sentoj, sen honoro! + Ha, kia besto estas mi! Tre brave, + Ke mi, la filo de plej bona patro, + Vidante, ke krimulo lin mortigis, + Mi, kiun la infero kaj chielo + Instigas al la vengho,--mi nun devas + La koron nur per vortoj faciligi, + Simile al virino achetebla, + Mi povas nur murmuri kaj malbeni + Simile al kaduka servantino! + Ho, fi! Al la afero, mia kapo!.. + Mi audis, ke krimuloj iafoje, + Vidante sian krimon spegulitan + En arta prezentado en teatro, + Sub la influo de tushanta ludo + Eksentas tiel forte sian krimon, + Ke ili sian kulpon elkonfesas: + Char krimo ech sen vortoj chion diras... + Jes, la aktoroj ludu al ni ion + Similan al la mort' de mia patro; + La onklo ankau estos; mi observos + Atente chiun lian rigardeton: + Se konfuzighos li, mi tiam scios + Programon mian veran. La spirito + Ja estis eble nur diablo, kiu, + Malice akceptinte logan veston, + Konante mian impreseblan koron, + Min volas trompi kaj la manon mian + Direkti peke al terura krimo? + Mi volas esti certa. Ni rigardos! + La ludo de l' aktoroj estu reto, + Por kapti konsciencon de la regho! (Foriras.) + + + + +AKTO III + + +SCENO I + +Chambro en la palaco. La regho, la reghino, Polonio, Ofelio, Rosenkranz +kaj Gldenstern. + +REGHO + + Kaj per nenia lerta ekparolo + Vi povis veni al la vera kauzo + De lia frenezigho, kiu shanghis + Terure nun la tutan lian vivon? + +ROSENKRANZ + + Ne neas li, ke estas li freneza, + La kauzon tamen li obstine kashas. + +GLDENSTERN + + Ne lasis li esplori sin, sed lerte + Li kun freneza ruzo deturnadis + Tuj la parolon, kiam ni intencis + De li elkapti ion pri la kauzo. + +REGHINO + + Kaj kiel li akceptis vin? + +ROSENKRANZ + + Ghentile. + +GLDENSTERN + + Kaj tamen ne sen kelka suspektemo. + +ROSENKRANZ + + Demandojn li avaris, sed volonte + Demandojn niajn lerte respondadis. + +REGHINO + + Vi al amuzo ia lin invitis? + +ROSENKRANZ + + Okaze ni renkontis en la vojo + Aktorojn; ni sciigis lin pri tio, + Kaj shajnas, ke ghi faris al li ghojon. + En la palaco ili estas; shajnas, + Ke ili jam ricevis la ordonon + Hodiau en vespero ion ludi. + +POLONIO + + Jes, kaj al mi la princo komisiis, + Ke mi invitu viajn reghajn moshtojn + Alesti ankau al la prezentado. + +REGHO + + Ho, tre volonte, kaj mi forte ghojas, + Ke tio lin amuzas. Vi, sinjoroj, + Ankorau pli lin tiru al amuzoj! + +ROSENKRANZ + + Ni ghin plenumos, via regha moshto. + +(Rosenkranz kaj Gldenstern foriras). + +REGHO + + Kaj nun forlasu nin, Gertrudo kara. + Hamleto baldau venos; ni aranghis, + Ke tie chi li kvazau per okazo + Renkontos Ofelion. Shia patro + Kaj mi--ambau staros nun tiele, + Ke, ne vidataj mem, ni chion vidu + Kaj povu bone jughi, chu en vero + La amo estas kauzo de la stato, + En kiu li trovighas. + +REGHINO + + Mi obeas. + Ho, mia Ofelio, mi dezirus, + Ke efektive la beleco via + Sin montru kiel sola vera kauzo + De la frenezo de Hamleto: tiam + Esperi povas mi, ke viaj virtoj + Denove realportos al li sanon + Al la felicho de vi ambau. + +OFELIO + + Chion + Mi faros. (La reghino foriras.) + +POLONIO + + Promenadu, Ofelio!.. + (Al la regho) Se vi permesas, via regha moshto, + Ni kashu nin! (Al Ofelio) Vi legu en la libro, + Ke li ne miru la solecon vian. + Ghi eble ne konvenas, sed en vero + Ni ofte per edifo en vizagho + Kaj per mieno pie religia + Ech la diablon mem facile trompas. + +REGHO (flanken). + + Ho, vere, vere! Kiel forte batas + Parolo lia mian konsciencon! + Kolora vango de malchastulino + La veron kovras, sed pli forte kashas + Teruran faron miaj artaj vortoj. + Ho, peza shargho! + +POLONIO + + Via regha moshto, + Mi audas liajn pashojn! Ni nin kashu! + +(La regho kaj Polonio sin kashas post tapeto. Hamleto venas.) + +HAMLETO + + Chu esti au ne esti,--tiel staras + Nun la demando: chu pli noble estas + Elporti chiujn batojn, chiujn sagojn + De la kolera sorto, au sin armi + Kontrau la tuta maro da mizeroj + Kaj per la kontraustaro ilin fini? + Formorti--dormi, kaj nenio plu! + Kaj scii, ke la dormo tute finis + Doloron de la koro, la mil batojn, + Heredon de la korpo,--tio estas + Tre dezirinda celo. Morti--dormi-- + Trankvile dormi! Jes sed ankau songhi! + Jen estas la barilo! Kiaj songhoj + Viziti povas nian mortan dormon + Post la forjheto de la teraj zorgoj,-- + Jen tio nin haltigas; tio faras, + Ke la mizeroj teraj longe dauras: + Alie kiu volus elportadi + La mokon kaj la batojn de la tempo, + La premon de l' potencaj, la ofendojn + De la fieraj, falson de la jughoj, + Turmentojn de la amo rifuzita, + La malestimon, kiun seninduloj + Regalas al merito efektiva,-- + Jes, kiu volus tion chi elporti, + Se mem, per unu pusho de ponardo, + Li povus sin de chio liberigi? + Kaj kiu do en shvito kaj en ghemoj + La sharghon de la vivo volus porti, + Se ne la tim' de io post la morto, + De tiu nekonata land', el kiu + Neniu plu revenas. Kaj pro tio + Plivolas ni elporti chion teran, + Ol flugi al mizeroj nekonataj. + La konscienco faras nin timuloj; + Al la koloro hela de decido + Alighas la paleco de l' pensado; + Kaj plej kuragha, forta entrepreno + Per tiu kauzo haltas sendecide, + Kaj chio restas penso, sed ne faro... + Sed haltu! Ha, la charma Ofelio... + (Al Ofelio) Ho, nimfo, prenu chiujn miajn pekojn + En vian puran preghon! + +OFELIO + + Mia princo, + Kiel vi fartas en la lasta tempo? + +HAMLETO + + Mi dankas vin humile,--bone. + +OFELIO + + Princo, + Mi havas kelkajn signojn de memoro + Ankorau, kiujn longe jam mi volis + Al vi redoni; mi vin petas, princo, + Akceptu ilin nun! + +HAMLETO + + Ne, ne! Neniam + Mi ion al vi donis. + +OFELIO + + Kara princo, + Vi scias ja, vi ilin al mi donis, + Kaj la donacojn vi akompanadis + Per tiaj dolchaj vortoj, ke la indo + De la donacoj multe pliighadis. + Nun vi shanghighis,--prenu do la donojn: + Doloraj estas donoj al la koro, + Se ili plu ne venas de la koro. + Jen ili estas, princo, mi vin petas! + +HAMLETO + +Ha, ha, ha! Chu vi estas virta? + +OFELIO + +Princo!? + +HAMLETO + +Chu vi estas bela? + +OFELIO + +Kion vi per tio chi volas diri, via princa moshto? + +HAMLETO + +Ke, se vi estas virta kaj bela, via virto ne devas komunikighi +kun via beleco. + +OFELIO + +Chu beleco povus havi pli bonan kolegon, ol la virto, princo? + +HAMLETO + +Estas vero: sed la forto de la beleco pli facile faros el la virto +malchaston, ol la forto de la virto egaligos al si la belecon. Tio +chi antaue estis paradokso, sed nun la tempo montras, ke tio chi +estas vero. Mi iam vin amis. + +OFELIO + +Efektive, princo, vi kredigis min pri tio. + +HAMLETO + +Vi ne devis al mi kredi: char virto ne povas tiel inokulighi al nia +maljuna arbo, ke la antaua ne restu. Mi vin ne amis. + +OFELIO + +Mi vidas, ke mi eraris. + +HAMLETO + +Iru en monahhejon! Kial vi volis naski pekulojn? Mi mem estas iom +virta, kaj tamen mi povus elmontri en mi tiajn aferojn, ke estus pli +bone, se mia patrino min ne naskus. Mi estas tre fiera, venghema, +glorama; mi estas preta fari pli da malbono, ol kiom mia kapo povas +elpensi au kiom mia imago povas prezenti al si, au kiom mi havas +tempon, por ilin plenumi. Por kio tiaj homoj, kiel mi, devas rampi +inter la chielo kaj la tero? Ni estas friponoj kaj malnobluloj, +chiuj,--kredu al neniu el ni! Iru for en monahhejon! Kie estas via +patro? + +OFELIO + +En la domo, princo. + +HAMLETO + +Fermu post li la pordon, por ke li faru malsaghajhojn nur en sia +propra domo. Adiau! + +OFELIO + +Ho, helpu al li, bona Dio! + +HAMLETO + +Se vi edzinighos, mi donos al vi dote la sekvantan malbenon: estu +chasta, kiel glacio, estu pura, kiel negho,--vi ne evitos la homan +kalumnion. Iru en monahhejon! Adiau! Au, se nepre volas edzinighi, +prenu malsaghulon; char saghaj homoj scias tre bone, kiajn monstrojn +vi faras el ili. En monahhejon iru! ne prokrastu! Adiau! + +OFELIO + +Chielaj fortoj, resanigu lin! + +HAMLETO + +Mi scias, kiel bone vi vin pentras. Dio donis al vi vizaghon, kaj vi +faras al vi alian; vi dancas, vi saltas, vi pepas, vi donas al la +kreitajhoj de Dio shanghitajn nomojn kaj vi shajnigas vin kokete +naivaj. Iru! Nenion pli pri tio chi! ghi faris min freneza! Neniu pli +edzighu! Kiu jam edzighis, restu viva, chiuj, krom unu; la ceteraj +restu, kiel ili estas. En monahhejon iru! (Foriras.) + +OFELIO + + Ho, kia granda homo detruighis! + Okulo de plej alta kortegano, + Lang' de saghulo, man' de militisto, + La floro kaj espero de la regno, + Modelo de la moroj kaj klereco,-- + Pereis, ha, pereis senespere! + Kaj mi, plej malfelicha el virinoj, + Mi, kiu suchis dolchan la mielon + De liaj jhuroj, mi nun devas vidi + La noblan saghon tute konfuzitan, + Rompitan, kiel kordo diskrevinta. + La altan formon, la junecon floran + Detruis la frenezo! Ve! ho ve! + Al mi, mi, kiu vidis lin antaue + Kaj vidas lin en lia nuna stato! + +(La regho kaj Polonio eliras.) + +REGHO + + El amo? Ne, ne amo chion faris; + Kaj liaj vortoj, kvankam konfuzitaj, + En vero tamen ne frenezon montras, + Li kashas ion en la kor'; mi timas, + Ke la sekreto de spirito lia + Dangheron en si portas por ni chiuj. + Por ghin averti, mi en rapideco + Decidis: li veturu tuj Anglujon, + Postuli la tributon prokrastitan. + La maro kaj la novaj landoj eble + El lia kor' elpelos tiun ion, + Pri kiu lia kapo chiam pensas. + Chu vi ne ankau tiel opinias? + +POLONIO + + Tre saghe vi decidis, mia regho. + Kaj tamen mi ankorau chiam pensas, + Ke chion faris rifuzita amo. + Nu, Ofelio? Nun vi ne bezonas + Raporti la parolon de la princo: + Ni chion audis. Via regha moshto, + Vi agu tiel, kiel vi decidos; + Sed mi konsilus, se vi ghin aprobas, + Ke shia regha moshto la reghino + Al si alvoku post la komedio + La princon kaj shi petu lin patrine, + Ke li al shi malkovru sian koron. + Shi iru kun li rekte al l' afero; + Se vi permesos, la interparolon + Mi subauskultos; kaj se al la vero + En tia maniero ni ne venos, + Vi tiam volu sendi lin Anglujon + Au lin enshlosu ie lau bontrovo + De via alta sagho. + +REGHO + + Tiel estu! + Frenezo che la grandaj kaj potencaj + Ne povas resti sen severa gardo. (Chiuj foriras.) + + +SCENO II + +Salono en la palaco. Hamleto kaj kelke da aktoroj eniras. + +HAMLETO + +Estu tiel bona, elparolu la monologon tiel, kiel mi montris al vi, +tute libere kaj senarte; sed se vi ghin krios patose kiel multaj el +niaj aktoroj, tiam ghi plachos al mi tiom same, kiel se miaj versoj +estus elkriataj de publika anoncisto. Ne balancu tro multe la manojn +tra la aero en tia maniero, sed tenu vin noble kaj trankvile. Char en +la mezo de la riverego, ventego au, tiel diri, uragano de via pasio +vi devas observi certan moderecon, kiu donas al chio harmonion. Mi +farighas furioza en la animo, kiam ia sanega denshara bubo disshiras +la pasion en pecojn, en verajn chifonojn, kaj tondras en la orelojn +de la popolamasa publiko, kiu ordinare komprenas taksi nur sensencajn +pantomimojn kaj bruon. Mi sentas tiam fortan deziron bone trabastoni +tian bubon pro lia bruado: li volas nepre esti pli tirano ol la +tirano mem. Mi petas vin, evitu tion chi! + +UNUA AKTORO + +Via princa moshto povas esti trankvila en tiu chi rilato. + +HAMLETO + +Tamen ne estu ankau tro flegma, sed lasu vian propran senton esti +via gvidanto: konformigu la gestojn al la vortoj kaj la vortojn al la +gestoj; kaj precipe rigardu, ke vi en nenio superpashu la moderecon +de la naturo. Char chio, kio en tia maniero estas trograndigata, +estas kontraua al la intencoj de dramo, kies celo chiam estis, estas +kaj estos: prezenti kvazau spegulon de la naturo, montri al la virto +ghian propran eston, al la malhonoro ghian propran vizaghon, al +la responda tempo la represon de ghia formo. Se tio chi estas +trograndigata au prezentata tro malforte, tio povas kvankam +elvoki ridon che la malkleruloj, sed la kompetentan homon ghi forte +chagrenos; kaj la mallaudo de tia persono devas esti por vi pli +grava, ol la aplaudado de tuta teatro da aliaj personoj. Ekzistas +aktoroj, kies ludadon mi vidis kaj kiujn aliaj laudis ech tre +forte,--mi tamen trovis, ke ili tute ne havis la tonon nek la +tenighon de kristanoj, idolistoj au ech simple de homoj. Ili +afektadis kaj kriadis tiel, ke mi pensis, ke ia fushisto volis krei +homojn kaj faris iajn plej malbonajn pupojn,--tiel abomeninde ili +imitadis la homojn. + +UNUA AKTORO + +Mi esperas, princo, ke nia trupo estas sufiche libera de tiaj mankoj. + +HAMLETO + +Liberigu vin de ili tute! Kaj al tiuj, kiuj ludas che vi rolojn +ridindajn, ne permesu paroli pli, ol trovighas sin en ilia rolo; char +ekzistas inter ili tiaj, kiaj ridas tro multe, por elvoki ridon che +la amaso da malsaghaj rigardantoj tiam, kiam oni ofte devas lasi al +la publiko bone konsideri ian gravan punkton de la dramo. Tio chi +estas abomeninda kaj montras mizeran gloramon de la aktoro, kiu tion +chi faras. Iru, pretigu vin! + +(La aktoroj foriras. Venas Polonio, Rosenkranz kaj Gldenstern.) + +HAMLETO (al Polonio). + +Nu, sinjoro, chu la regho deziras auskulti la komedion? + +POLONIO + +Jes, kaj la reghino ankau, ili baldau venos. + +HAMLETO + +Rapidigu do la aktorojn! (Polonio foriras.) Chu vi ambau ne volos +ankau helpi rapidigi ilin? + +ROSENKRANZ kaj GLDENSTERN + +Jes, princo. (Ambau foriras.) + +HAMLETO + +He! Horacio! (Horacio eniras.) + +HORACIO + +Al viaj servoj, kara princo! + +HAMLETO + + El chiuj, kiuj iam min chirkauis, + Vi estas la plej brava, Horacio. + +HORACIO + + Ho, kara princ'... + +HAMLETO + + Ne pensu, ke mi flatas. + Char kion povus mi de vi esperi? + Vi havas ja nenion, krom spirito, + Vi havas ja nenion, por donaci,-- + Por kio do mi flatus al malrichaj? + Ne, ne! Miela lango leku brilon, + Genuojn homoj fleksas ja nur tiam, + Se la rampad' profiton donas. Audu! + De l' tempo, kiam la animo mia + Komencis elektadi inter homoj, + Ghi vin elektis; char kun vira indo + Vi chiam chiajn specojn de suferoj + Sen plendo elportadis; de la sorto + Prenadis vi la batojn kaj donacojn + Kun dank' egala. Mi admiras tiun, + En kiu la prudento kun la sango + En tia bona harmonio vivas, + Ke li al la Fortuno ne permesas + Sur li ludadi, kiel sur fajfilo. + Ho, donu vi al mi la viron, kiun + Pasio lia ne sklavigis,--mi + Lin fermos en la plej profundan lokon + De mia koro, kiel vin mi fermis.-- + Sed jam sufiche. Oni baldau donos + Por ni kaj por la regho unu dramon; + En ghi trovighos sceno tre simila + Al la mortigo de la patro mia. + Mi petas vin, en la responda tempo + Per chiuj fortoj de l' animo via + Observu mian onklon; char se tiam + Sin la kashita kulpo ne elmontros, + Mi devos diri, ke ni ambau vidis + En tiu nokt' spiriton de infero + Kaj ke l' imago mia estas nigra + Simile al la forno de Vulkano. + Observu lin atente; ankau mi + Lin penetrados per okuloj miaj, + Kaj poste ni kunigos nian jughon + Pri l' ekzameno de l' vizagho lia. + +HORACIO + + Tre bone, mia princo; se li ion + Forshtelos en la dauro de la dramo, + Mi pagos por la shtelo. + +HAMLETO + + Oni venas. + Mi devas shajni tute senintenca. + Elektu bonan lokon! + +(Dana marsho. Trumpetado. La regho, la reghino, Polonio, Ofelio, +Rosenkranz, Gldenstern kaj aliaj personoj venas kaj okupas lokojn.) + +REGHO + +Kiel fartas nia kara nevo Hamleto? + +HAMLETO + +Bonege! kaj chio de la hhameleonaj manghoj. Mi manghas aeron, oni min +grasigas per promesoj; ech kaponojn oni tiel bone ne nutras. + +REGHO + +Mi tute ne komprenas tiun chi respondon, Hamleto; tio chi ne estas +mia lingvo. + +HAMLETO + +Ankau ne mia. (Al Polonio) Vi ludadis iam dramojn en la +universitato, sinjoro, chu ne vere? + +POLONIO + +Efektive, princo, kaj oni ech rigardadis min kiel bonan aktoron. + +HAMLETO + +Kaj kion vi prezentadis? + +POLONIO + +Mi prezentis Julion Cezaron; min mortigis Bruto en la Kapitolio. + +HAMLETO + +Li estis efektiva bruto, se li mortigis tian kapitalan bovidon. +(Al Rosenkranz) Chu la aktoroj estas pretaj? + +ROSENKRANZ + +Jes, princo, ili atendas vian ordonon. + +REGHINO + +Venu tien chi, kara Hamleto, sidighu apud mi! + +HAMLETO + +Ne, bona patrino, jen estas pli forta magneto. + +POLONIO (al la regho). + +Vi audas? + +HAMLETO + +Fraulino, chu vi permesos al mi meti min sur viajn piedojn? + +(Sidighas antau la piedoj de Ofelio.) + +OFELIO + +Ne, mia princo. + +HAMLETO + +Tio estas nur per la kapo. + +OFELIO + +Jes, mia princo. + +HAMLETO + +Vi pensas, ke mi intencis ion pli interesan? + +OFELIO + +Mi nenion pensas. + +HAMLETO + +Bela ideo kushi sur la piedoj de knabino. + +OFELIO + +Kion vi volas diri, princo? + +HAMLETO + +Nenion. + +OFELIO + +Vi estas en gaja humoro. + +HAMLETO + +Kiu? Mi? + +OFELIO + +Jes, mia princo. + +HAMLETO + +Ho, mi amas petoli pli, ol iu alia. Kion homo povas fari pli bonan, +ol esti gaja? Char vidu ja, kiel gaja estas mia patrino, kaj tamen +mia patro mortis antau du horoj. + +OFELIO + +Ne, antau du monatoj, mia princo. + +HAMLETO + +Jam tiel longe? Ha, en tia okazo mi forjhetos al la diablo la +funebran veston: mi metos sur min zibelan pelton. Ho, chielo! mortis +antau du monatoj kaj ankorau ne forgesita! En tia okazo oni povas +esperi, ke la memoro de granda homo per duonjaro supervivos lian +morton. Sed li devas fondi preghejojn, char alie oni ne memoros lin, +lia sorto estos kiel la sorto de amata chevaleto: + + Enterigita + Kaj tuj forgesita. + +(Trumpetado. Sur la sceno levighas kurteno kaj oni vidas pantomimon: +regho kaj reghino eniras; la reghino karese chirkauprenas la reghon. +Shi genuighas kaj faras gestojn de jhurado. Li levas shin kaj apogas +sian kapon sur shian bruston. Li kushigas sin sur la herbon, shi +forlasas lin, kiam li endormighis. Venas unu homo, deprenas de la +regho la kronon, kisas ghin, envershas venenon en la orelon de la +regho kaj foriras. La reghino revenas, vidas, ke la regho mortis kaj +pasie ploras. La veneninto revenas kun kelke da mutaj personoj kaj +konsolas la reghinon. La mortinton oni forportas. La veneninto petas +la amon kaj la manon de la reghino; shi komence kvazau rifuzas, sed +fine akceptas lian amon. Ili foriras.) + +OFELIO + +Kion tio chi signifas, princo? + +HAMLETO + +La fripona abomenajho; ghi antaudiras ion nebonan. + +OFELIO + +Kredeble tiu chi pantomino montras la enhavon de la dramo? (Eniras la +Prologo.) + +HAMLETO + +Jen tiu chi bravulo al ni kredeble rakontos: la aktoroj nenion povas +teni en sekreto, ili chion elbabilos. + +OFELIO + +Chu li diros al ni, kion signifas tiu chi prezentado? + +HAMLETO + +Jes, kaj ankau chia alia prezentado. Ne hontu nur prezenti al li, +kaj li ne hontos diri al vi, kion tio chi signifas. + +OFELIO + +Vi pikas, vi pikas, princo; mi auskultos la dramon. + +PROLOGO + + De nia dramo estos nun komenco. + Ni petas kun profunda riverenco + Pri via bona vol' kaj pacienco. + +HAMLETO + +Chu tio chi estas prologo au ia aforismo? + +OFELIO + +Ghi estas tro mallonga, princo. + +HAMLETO + +Kiel la amo de virinoj. (Eniras unu regho kaj unu reghino.) + +REGHO (aktoro). + + Jam tridek fojojn finis Febo hela + La jaran kuron tra la voj' chiela + Kaj dekdu tridek fojojn jam la luno + Aperis plena, kvazau nokta suno, + De l' tempo, kiam amo kaj Himeno + Nin ambau ligis per la pastra beno. + +REGHINO (aktorino). + + Ankorau multaj jaroj renovighos, + Kaj tamen nia am' ne malfortighos. + Sed ve! mi en la lasta tempo sentas, + Ke io nun sekrete vin turmentas; + Pro via san' mi tremas en la koro, + Ho, mia kara edzo kaj sinjoro. + Sed se mi tremas--restu vi sen timo: + Vi scias--en virina la animo + Tielajn zorgojn vekas granda amo; + Kaj ju pli forte brulas ama flamo, + Des pli turmentas nin la fantazio, + Kaj miajn zorgojn kreis nur pasio. + +REGHO (aktoro). + + Ho, mia kara, baldau jam la sorto + Disigos nin! Mi sentas, ke la morto + Min baldau vokos al la lasta vojo. + Transvivu min! Felicha kaj en ghojo + La vivon ghuu, kaj la koro via + Denove amu... + +REGHINO (aktorino). + + Haltu, kara mia! + Mi tremas de terura via vorto! + Atingu min malbeno, honto, morto, + Se iam ech la ombro de sopiro + Min povos tiri al alia viro! + Nur kiu mem mortigis la unuan, + Ekami poste povas edzon duan! + +HAMLETO + +Ho, kiel maldolche! + +REGHINO (aktorino). + + Ne amo--nur kalkulo malbenita + Kondukas al edzigho ripetita. + Virino, kiu duan chirkauprenas, + L' unuan edzon en la tomb' venenas. + +REGHO (aktoro). + + Ne dubas mi pri via sincereco; + Sed ne eterne dauras malgajeco. + Konsolon tempo donas al la koro. + Decido estas sklavo de l' memoro, + Ghi kiel frukto sin komence tenas, + Sed falas, kiam maturigho venas. + Se al ni mem ni en la kor' promesas, + Ni tion plej facile ja forgesas, + Kaj chio, en pasio decidita, + Forpasas, kiam la pasi' finita. + Ne longe dauras ghojo kaj malghojo. + Kaj de eterne sur la tera vojo + Kutimis amo kun felicho iri; + Kaj estas malfacile certe diri, + Chu amo alkondukas la felichon + Au chu felicho donas la kondichon + Por ekzistad' de l' amo. La grandulo + Falinta izolighas; malrichulo + Sin levis--kaj amikoj plu ne mankas. + La amon ni nur al felicho dankas. + Sed ne pri tio estis la parolo: + Vi sciu, ke la sorto kaj la volo + Eterne inter si batalon tenas; + Al ni nur la intenco apartenas,-- + Plenumon do ni lasu al la sorto. + Vi ne forgesos min ghis via morto,-- + Tre bela estas via fideleco, + Sed ni ghin lasu al la estonteco! + +REGHINO (aktorino). + + Ho, mi la lumon vidi pli ne povu, + Ripozon sur la tero mi ne trovu, + Malluma, senkonsola, senespera + Farighu mia tuta vivo tera, + Atingu min la punoj plej kruelaj + De kolerantaj fortoj la chielaj,-- + Se iam, vin perdinte, mi, vidvino, + Farighos de alia vir' edzino! + +HAMLETO (al Ofelio). + +Se shi volus rompi sian sanktan promeson... + +REGHO (aktoro). + + Ho, kia forta jhuro! Nun, anghelo + Mi volas iom dormi, La chielo + Vin gardu! + +REGHINO (aktorino). + + Dormu dolche, mia koro, + Vi, mia tuta vivo kaj trezoro! + +(Foriras. Li sin kushigas kaj endormighas.) + +HAMLETO (al sia patrino). + +Reghino, kiel plachas al vi la dramo? + +REGHINO + +Shajnas al mi, ke la sinjorino tro multe promesas. + +HAMLETO + +Sed shi plenumos sian vorton! + +REGHO (al Hamleto). + +Chu vi konas la enhavon de la dramo? Chu ne estas en ghi io +malagrabla? + +HAMLETO + +Ne, ne; ili nur shercas, ili iom venenas sherce; nenio malagrabla. + +REGHINO + +Kia estas la nomo de la dramo? + +HAMLETO + +La Muskaptilo. Kial? Ghi estas metaforo. La dramo prezentas unu +mortigon, kiu havis lokon en ia urbeto de Italujo. La nomo de la +regho estas Gonzago, lia edzino estas nomata Baptista. Vi baldau +vidos, ke tio chi estas abomeninda historio. Sed kion tio chi nin +interesas? Via regha moshto kaj ni chiuj ni havas puran konsciencon, +kaj la afero nin ja ne tushas. La leprulo sin gratu,--nia hauto +estas ja sana. (Sur la scenon venas Luciano.) Jen estas Luciano, +nevo de la regho. + +OFELIO (al Hamleto). + +Vi prenis sur vin la oficon de la antikva hhoro. + +HAMLETO + +Ho, mi volonte estus klarigisto inter vi kaj via amato, se mi nur +vidus, ke la marionetoj dancas! + +OFELIO + +Vi estas tre pikema, princo, tre pikema. + +HAMLETO + +Vi devus ghemi, se vi volus malakrigi mian pinton. + +OFELIO + +Chiam pli bone kaj pli tranche! + +HAMLETO + +Tiaj estas la edzoj, kiujn la knabinoj elektas. (Al Luciano) +Komencu, mortigisto! Forjhetu viajn malbenitajn grimacojn +kaj komencu! + + Al vengho vokas krio de la korvo... + +LUCIANO + + Jam la veneno estas tute preta, + Al faro sin jam tiras la glaseto; + La tempo estas bona; mi rapidos: + Silentas chio, kaj neniu vidos. + Vi, trinko el la herboj plej kashitaj, + En mezo de la nokto kolektitaj, + Vi, kiu sur vi portas la malbenon + Trifojan de Hekato,--la venenon, + En la dormantan korpon penetrigu + Kaj kiel akra fulmo lin mortigu! + +(Envershas la venenon en la orelon de la dormanto). + +HAMLETO + +Li venenas lin en la ghardeno pro lia regno. Lia nomo estas Gonzago. +La historio estas vera kaj ghi estas priskribita en itala lingvo. Vi +baldau vidos, kiel la mortiginto akiras la koron de la edzino de +Gonzago. + +OFELIO (al Hamleto). + +La regho sin levas. + +HAMLETO + +Kiel? Timigita de ia shajnajho? + +REGHINO (al la regho). + +Kio estas al vi, mia edzo? + +POLONIO (al Hamleto). + +Faru finon al la dramo! + +REGHO + +Lumigu al mi! For! + +POLONIO + +Lumon, lumon, lumon! + +(chiuj foriras, krom Hamleto kaj Horacio.) + +HAMLETO + + Sana saltas en la rondo + Kaj vundita laute krias, + Kaj nenio en la mondo + Reciproke harmonias. + +Chu tiuj chi versoj kaj amaso da plumoj sur la chapelo ne povus akiri +al mi lokon en anaro da aktoroj? + +HORACIO + +Ho jes, kun duona salajro. + +HAMLETO + +Ne, kun plena. + + Char vi scias, sur la trono + Longe sidis la leono, + La leono tamen mortis, + Kaj nun regas... ghusta fauno. + +HORACIO + +La lasta rimo ne estas bona. + +HAMLETO + +Ho, kara Horacio, mi donus nun mian tutan havon por la vortoj de la +spirito. Chu vi rimarkis? + +HORACIO + +Tre bone, mia princo. + +HAMLETO + +Che la parolo pri venenado? + +HORACIO + +Mi bone lin observis. + +HAMLETO + +Ha, ha, ha! Donu muzikon! Venu, flutistoj! + + La regho ne aprobis nian dramon,-- + Nu, certe ghi ne indas lian amon. + +(Eniras Rosenkranz kaj Gldenstern.) + +HAMLETO + +He, muzikon! + +GLDENSTERN + +Kara, estimata princo, permesu diri al vi kelke da vortoj. + +HAMLETO + +Ech tutan historion, sinjoro! + +GLDENSTERN + +La regho... + +HAMLETO + +Nu, kio estas al li? + +GLDENSTERN + +Li foriris en sian chambron kaj sentas sin tre malbone. + +HAMLETO + +De drinkado, sinjoro? + +GLDENSTERN + +Ne, de kolero, mia princo. + +HAMLETO + +Vi devus ja esti pli prudenta kaj raporti tion chi al la kuracisto, +char se mi donus al li kuracilon, tiam al li povus farighi ankorau +pli malbone. + +GLDENSTERN + +Kara sinjoro, metu kelkan ordon en vian paroladon kaj ne forsaltu de +mia komisio. + +HAMLETO + +Nu, mi estas kvieta, sinjoro. Parolu! + +GLDENSTERN + +La reghino, via patrino, en la plej profunda doloro de sia koro +sendis min al vi. + +HAMLETO + +Estu bone veninta. + +GLDENSTERN + +Ne, kara sinjoro, tiu chi saluto ne estas la ghusta. Se plachos al vi +doni al mi prudentan respondon, tiam mi plenumos la ordonon de via +patrino; se ne--tiam pardonu, mi foriros, kaj mia afero estos finita. + +HAMLETO + +Sinjoro, mi ne povas. + +GLDENSTERN + +Kion vi ne povas, princo? + +HAMLETO + +Doni al vi prudentan respondon. Mia prudento estas malsana. Tamen, +sinjoro, per tia respondo, kian mi povas doni, mi estas preta servi +al vi, au, kiel vi diras, al mia patrino. Tial ni transiru al la +afero. Mia patrino, vi diras... + +ROSENKRANZ + +Shi diras, ke via konduto shin forte mirigas. + +HAMLETO + +Ho, kia mirinda filo mi estas, se mi povas tiel mirigi mian patrinon! +Sed chu ne venos ia aldono, kiu sekvas tiun chi patrinan miradon? +Parolu! + +ROSENKRANZ + +Shi deziras paroli kun vi en sia chambro, antau ol shi iras +dormi. + +HAMLETO + +Mi obeos, se shi ech dek fojojn estus mia patrino. Chu vi +ankorau ion deziras de mi? + +ROSENKRANZ + +Princo, vi iam min amis... + +HAMLETO + +Kaj tion chi mi ankorau nun faras. + +ROSENKRANZ + +Kara sinjoro, kia do estas la kauzo de via malbona stato? Vi faras +baron al via propra liberigho, se vi kashas vian doloron antau via +amiko. + +HAMLETO + +Sinjoro, oni ne lasas min antauen. + +ROSENKRANZ + +Kiel tio chi povas esti? vi estas ja la heredonto de la krono en +Danujo? + +HAMLETO + +Jes, sinjoro; sed ghis la herbo elkreskos......la proverbo estas +iam shima... (Eniras muzikistoj kun flutoj) Ha, la flutoj! Donu al mi +unu! (Al Gldenstern) Kial vi vin turnas chirkau mi, kvazau vi +volus elesplori min kaj kapti min en reton? + +GLDENSTERN + +Ho, princo, kiam mia aldoniteco estas tro granda, tiam mia amo +forgesas bonajn manierojn. + +HAMLETO + +Tion chi mi ne bone komprenas. Volu ludi ion sur tiu chi fluto! + +GLDENSTERN + +Princo, mi ne povas. + +HAMLETO + +Mi petas vin! + +GLDENSTERN + +Kredu al mi, mi ne povas! + +HAMLETO + +Mi kore vin petas, ludu! + +GLDENSTERN + +Mi ne komprenas preni ech unu tonon sur fluto. + +HAMLETO + +Tio chi estas tiel same facile, kiel mensogi. Manovru sur tiuj chi +truoj per viaj fingroj, donu al la fluto spiron per via busho, kaj la +fluto eldonos tre bonan muzikon. Jen estas la klapoj. + +GLDENSTERN + +Sed mi tute ne komprenas uzi la klapojn por elvoki ian harmonion; mi +tute ne havas ideon pri tiu chi arto. + +HAMLETO + +Nun rigardu, por kia tute sensignifa objekto vi min prenas! Vi volas +ludi sur mi; vi pensas, ke vi konas miajn klapojn; vi volas penetri +en la koron de mia sekreto; vi volas min elprovi de mia plej profunda +tono ghis mia plej alta sono: kaj en tiu chi malgranda instrumento +estas multe da muziko kaj bonega vocho, kaj tamen vi ne povas devigi +ghin paroli. Pro la diablo! chu vi pensas, ke sur mi estas pli facile +ludi, ol sur fluto! Prenu min por kia instrumento vi volas,--vi povas +min disagordi, sed ne ludi sur mi. (Eniras Polonio.) + +HAMLETO (al Polonio.) + +Mi salutas vin, sinjoro! + +POLONIO + +Princo, la reghino deziras paroli kun vi, kaj tuj. + +HAMLETO + +Chu vi vidas tie la nubon, kiu havas la formon de +kamelo? + +POLONIO + +Efektive, ghi elrigardas kiel kamelo. + +HAMLETO + +Shajnas al mi, ke ghi elrigardas kiel mustelo. + +POLONIO + +Ha, jes, ghi havas dorson tute kiel mustelo. + +HAMLETO + +Au kiel baleno. + +POLONIO + +Efektive, efektive, tute kiel baleno. + +HAMLETO + +Nu, diru al mia patrino, ke mi tuj venos, momente. (Flanken) Kun tiuj +chi malsaghuloj oni efektive povas perdi la paciencon. (Laute) Mi +tuj venos. + +POLONIO + +Tion chi mi diros al shi. (Foriras.) + +HAMLETO + +Tuj! Tion chi estas facile diri.--Adiau, amikoj! + +(Rosenkranz, Gldenstern, Horacio kaj aliaj foriras.) + + Nun estas la mistera hor' de l' nokto, + Nun malfermite staras chiuj tomboj, + L' infero spiras peston en la mondon. + Nun mi volonte trinkus varman sangon + Kaj farus terurajhojn, kiujn tago + Sen tremo ne rigardus. Tamen haltu! + Mi iras al patrino! Mia koro! + Naturon ne forgesu! Mia brusto + Ne portu la animon de Nerono! + Kruela mi nun estos, sed ne krima; + Per vortoj, ne per glavo, mi shin tranchos. + En tio, mia lango kaj humoro, + Vi estu hipokritaj: kiel ajn + Minacaj estos miaj vortoj, tamen + De faroj vi min gardu, mia koro! (Foriras.) + + +SCENO III + +Chambro en la palaco. La regho, Rosenkranz kaj Gldenstern. + +REGHO + + Mi lin ne amas. Ankau per danghero + Frenezo lia jam al ni minacas. + Kaj tial estu pretaj: mi rapide + Por vi pretigi lasos la paperojn, + Kaj vi lin al Anglujo forkondukos. + Al mi la reghaj devoj ne permesas + Toleri tro proksime la dangheron + De alestado de la frenezulo. + +GLDENSTERN + + Ni estas pretaj. Ni komprenas plene + La sanktan vian timon pro la bono + De la grandega multo da animoj, + Ligitaj kun la regha via moshto. + +ROSENKRANZ + + Jam simpla kaj aparta homo devas + Per chiuj fortoj gardi sian vivon; + Sed tiom pli sin gardi devas tiu, + De kies sankta vivo ja dependas + La vivo kaj bonfarto de tre multaj. + Se regho mortas, li ne mortas sola: + Simile al rivero fortoplena + Kun si li tiras for la tutan sorton + De chiuj, kiuj chirkau li trovighis. + Li estas kiel granda vasta rado, + Staranta sur plej alta monta pinto, + Portanta sur radioj la potencaj + Ligite milionojn da estajhoj. + Kaj se la rado falas, tiam kune + Pereas chiuj tiuj milionoj. + Neniam regho ghemas tute sola: + Dolor' al li--dolor' al multaj homoj. + +REGHO + + Mi petas vin, pretighu plej rapide + Al forveturo! La dangheron, kiu + Libere nun promenas, ni bezonas + Kateni. + +ROSENKRANZ kaj GLDENSTERN + + Ni rapidos, nia regho. (Ambau foriras.) + +(Venas Polonio.) + +POLONIO + + Nun, regho, li al la patrino iras. + Mi kashos min post unu el tapishoj, + Kaj mi auskultos la interparolon. + Shi certe lin tre bone elinsultos, + Sed, kiel vi jam diris--kaj vi diris + Tre saghe--tie devas ankau stari + Persono flanka, por auskulti chion. + Patrino chia estas de naturo + Ja tre partia kaj ne povas havi + Sufichan severecon en la jugho. + Adiau, regho! Antau ol vi iros + Al nokta dormo, mi al vi raportos + Pri chio, kion audis mi. + +REGHO + + Mi dankas. (Polonio foriras.) + Ho, mia krimo, ghi al la chielo + Sin tiras per vaporo malodora, + Ghi portas la malbenon plej malnovan + Sur sia frunto: fratomortigado! + Preghadi mi ne povas, kvankam forte + Mi volus preghi: la pli forta kulpo + L' intencon fortan venkas; kiel homo, + Havanta devon fari du aferojn, + Mi nun ne scias, kiun el la ambau + Elekti, kaj mi faras nun nenian + Se mia mano per la frata sango + Ech estus multe pli trapenetrita,-- + Chu en chielo ne ekzistas pluvo + Sufiche forta, por ghin blanke lavi? + Por kio do pardonemeco servas, + Se ne por veni kontrau la pekado? + Kaj chu la pregho ne posedas forton + Averti krimon kaj pardonon doni, + Se jam la krimo estas plenumita? + Jes, mi rigardos supren! Mia krimo + Farita estas! Kian formon doni + Al mia pregho! Dio, Vi pardonu + Mortigon mian? Ne, ne helpos tiel; + Mi chion ja ankorau nun posedas, + Kion al mi alportis la mortigo: + La kronon, la honoron, la reghinon... + Chu povas peko revi pri pardono, + Dum restas la akiro de la peko? + Sur la maljustaj vojoj de la tero + Per sia oro ofte peka mano + Haltigi povas manon de la jugho + Kaj per la fruktoj de l' farita krimo + Acheti la favoron de la legho,-- + Sed tie supre estas ja alie! + Ne helpos tie lerta artifiko, + Tie la far' aperas tute nuda, + Ni mem al la farita krimo devas + Ateston tie meti en la bushon. + Nu, kio al mi restas? Pentofaro? + Jes, kion do ne povas pentofaro? + Sed se ech pentofari ni ne povas? + Ho, ve! mizero! ho, vi, mia brusto, + Vi, nigra, vi, malluma kiel morto! + Anim', kiu batalas liberighi + Kaj chiam pli enrampas en la marchon! + Ho, helpu min, angheloj, en la provo! + Ho, fleksu vin, genuoj neflekseblaj! + Malmola mia koro, vi molighu + Simile al infano jhus naskita! + Ho, eble Dio volos min pardoni! + +(Li en angulo metas sin sur la genuojn.) + +(Hamleto venas.) + +HAMLETO + + Nun estas tre facile tion fari; + Li preghas; nun mortigi lin... sed tiam + Li iros en chielon! Kaj chu tion + Mi povus nomi vengho? Malnoblulo + Mortigis mian patron, kaj por tio + Mi, sola filo de la mortigito, + En la chielon en minut' de pregho + La mortiginto sendos! Tio estus + Ne vengho, sed komplezo kaj bonfaro. + De l' tero li forigis mian patron + Post festenad', en mezo de la pekoj, + Kaj kun la tuta pezo de la pekoj + La malfelicha vagas nun sub tero,-- + Kaj la krimulon mi nun volas kapti + En la minuto de la sankta pregho + Kaj puran, pian sendi lin al Dio! + Chu tio estos vengho? Ne, ho ne! + Ripozu, mia glavo! Mi vin tiros + En temp' alia, pli terure bati! + En malsobrec', en dormo, en kolero, + En la malpiaj ghojoj de la lito, + En ofendado de Dia nomo-- + Mi tiam lin ekkaptos, tiam, glavo, + Trapiku lin, ke li momente falu + Kaj en plej nigra stato la animo + En la inferon flugu sen pardono! + Patrino min atendas,--dume vivu, + Sed al la morto vi jam apartenas. (Foriras.) + +REGHO (sin levante). + + La vortoj flugas,--sed la pensoj sidas! + Senpensaj vortoj Dion ne atingos! + + +SCENO IV + +Chambro de la reghino. La reghino kaj Polonio. + +POLONIO + + Li baldau venos. Estu pli severa, + Vi diru, li petolas tro sovaghe, + Vi diru, ke nur petegado via + Apenau kvietigis la koleron + De l' regho. Mi nun tie chi min kashos. + Mi petas, ne indulgu lin! + +HAMLETO (post la sceno). + + Patrino! + +REGHINO (al Polonio). + + Jam al mi fidu, ne maltrankvilighu. + Mi scios kion diri. Nun foriru: + Li venas. (Polonio sin kashas.) + +HAMLETO (eniras). + + Nu, patrino, kio estas? + +REGHINO + + Hamleto, vi ofendis vian patron. + +HAMLETO + + Patrino, vi ofendis mian patron. + +REGHINO + + Vi paroladas, kiel frenezulo. + +HAMLETO + + Vi paroladas, kiel senkorulo. + +REGHINO + + Kion vi diras! + +HAMLETO + + Kion vi deziras? + +REGHINO + + Chu vi forgesis, kiu estas mi? + +HAMLETO + + Ho ne, mi jhuras, mi ghin ne forgesis! + Vi estas la reghino, la edzino + De l' frat' de via edzo kaj--mi devas + Konfesi--ankau la patrino mia. + +REGHINO + + Nu, do aliaj faru vin prudenta! (Volas iri). + +HAMLETO + + Ne, vi ne iros! Sidu! Mi ne lasos + Vin iri, antau ol mi al vi montros, + Spegulon tian, kie vi ekvidos + La plej profundan vian internajhon. + +REGHINO + + Ha, kion vi intencas! Chu vi volas + Mortigi min! He, helpon! helpon! + +POLONIO (post la tapisho). + + Helpon! + +HAMLETO + + Kio sin movis? Rato? + +(Ekbatas per la glavo en la tapishon.) + + Ha, mi vetas, + Ghi plu ne vivas! + +POLONIO (post la tapisho). + + Ho, mi mortas! Helpu! + +(Falas kaj mortas.) + +REGHINO + + Ho ve! Kion vi faris! + +HAMLETO + + Mi ne scias. + Chu ne la regho? (Eltiras Polonion el post la tapisho.) + +REGHINO + + Kia sanga faro! + +HAMLETO + + Jes, sanga faro, preskau tiel same + Terura, kiel reghon formortigi + Kaj edzinighi kun la frato lia. + +REGHINO + + Mortigi reghon? + +HAMLETO + + Jes, mi tiel diris. + +(Al Polonio) + + Kaj vi, mizera malsaghul', adiau! + Mi prenis vin por iu pli merita. + Vi vidas, tro fervori ofte estas + Danghere! (Al la patrino) Nu, ne rompu viajn manojn! + Sidighu, trankvilighu, mi komencos + Rompadi vian koron, se ghi estas + Ankorau penetrebla, se ankorau + Kutimoj la malbonaj ghin ne tute + Shtonigis kaj al sento kaj prudento + Ankorau iom estas ghi venebla. + +REGHINO + + Kion mi faris, ke vi min atakas + Kun tia krueleco? + +HAMLETO + + Tian faron, + Per kia modesteco chion perdas, + La virt' farighas hipokrita vorto, + Senkulpa amo perdas sian rozon + De l' bela frunto kaj ulcerojn montras, + La sanktan jhuron de edzino faras + Similan al la jhuroj de ludistoj; + Ghi el la korpo de plej sankta ligo + Elshiras la animon; el la legho + Ghi faras senenhavan vortparadon. + De la chielo la vizagho flamas, + La tuta tero ploras kaj malghojas + Pro via faro, kvazau devus veni + La lasta jugho. + +REGHINO + + Ve! Pri kia faro + Vi kontrau mi tielajn tondrojn jhetas? + +HAMLETO + + Rigardu do! Jen pendas du portretoj; + Du fratoj,--sed egalaj? Jen, rigardu: + Kiela charmo kushas sur la brovoj! + Kun belaj haroj, kvazau Apolono, + Kun alta frunto, kvazau Jupitero, + Okul' de Mars', ordona kaj minaca, + Majesta aglo, kiu alte flugas + En la plej puraj sferoj de l' aero; + Sur lin sigelon metis chiu dio, + Por krei idealon por la homoj,-- + Li estis via edzo.--Nun rigardu + Portreton duan: via nuna edzo, + Putrajho, mortiginta la unuan... + Chu havas vi okulojn? Vi forlasis + Herbejon verdan de la bela monto + Kaj serchas manghon en la putra marcho? + Chu havas vi okulojn? Vi ne diru, + Ke tio estis am'! En via agho + La sango plu ne bolas, sed atendas, + Ne rapidante, jughon de la sagho. + Kaj kia estis la kompara jugho? + Ne estas vi sensenca, char alie + Nenion vi decidus; sed la senco + En vi sendube tute malsanighis, + Char ech freneza tie ne erarus. + Neniam la frenezo tiel jughis + La saghon, ke en ghi ne restu guto + Da konsidero por komparo tia. + Kia demono tiel vin delogis? + Vidado sen palpado au palpado + Sen rigardado, au orelo sola + Sen mano kaj okulo, au flarado + Sen chio,--ech partet' de vera sento + Neniam donas tian rezultaton, + Ho, honto, kie estas via rugho? + Se la infer' sovagha povas boli + En membroj de grandagha matronino, + Ho tiam chasto de juneco flama + Disfluidighu kiel vaks' en fajro! + Ne diru "honto!" kiam juna sango + Malchaste bolas: frosto mem ja brulas, + La volon ja delogas la prudento... + +REGHINO + + Hamleto, ne parolu plu! Vi turnas + Okulojn miajn rekte al la koro, + Kaj tie mi makulojn nigrajn vidas, + Tre nigrajn. + +HAMLETO + + Jes, por vivi en la shvito + De abomena lito, en putrajho + Sin brogi, en la nesto malbenita... + +REGHINO + + Ho, ne parolu plu! Kiel ponardo + En min penetras chiu vorto! + Ne plu, Hamleto kara! + +HAMLETO + + Fripon' kaj mortigisto; simpla sklavo; + Li ne posedas ech la milan parton + Da indo de l' estinta via edzo; + Kronita arlekeno; li, shtelisto, + Malice kaj mallaute shtelis for + La kronon kaj ghin kashis en la poshon... + +REGHINO + + Ho, haltu! (Aperas la spirito sen armajho.) + +HAMLETO + + Chifonajho, sed ne regho! + +(Li ekvidas la spiriton.) + + Ho, savu min, angheloj de l' chielo, + Flugilojn viajn super mi etendu! + Spirito nobla, kion vi deziras? + +REGHINO + + Ho ve! li frenezighis! + +HAMLETO + + Chu vi venas + Riprochi vian filon sendecidan, + Ke li la tempon kaj pasion perdas + Kaj ke ghis nun ankorau li ne venghis? + Ho, diru! + +SPIRITO + + Ne forgesu! Mi intencas + En vi subteni forte la decidon. + Sed vidu, kiel forte malespero + Dispremis la patrinon vian; helpu + Al shi en malfacila batalado + Kun shia propra koro kaj animo. + Ju pli malforta korpo, des pli forte + Suferas la animo. Iru! + +HAMLETO (al la reghino.) + + Kio + Al vi farighis? + +REGHINO + + Kio al vi estas? + Vi la okulojn ien forte turnis + Kaj kun l' aer' senkorpa nun parolis? + L' animo via brilas el l' okuloj, + Kaj viaj haroj sin subite levis + Simile al dormanta soldataro + Vekita per la son' de bataliloj! + Ho, kara mia filo, trankviligu + Per pacienc' la flamon de la sentoj! + Sur kion vi rigardas nun? + +HAMLETO (al la reghino.) + + Sur lin? + Sur lin! Sur lin! Rigardu, kiel pala + Li staras! Malfelicha lia vido + Ech al la shtonoj povus doni sentojn! + +(Al la spirito) + + Ne rigardadu al mi tiel plende,-- + Agadon mian akran ghi moligus: + Anstatau sango eble fluus larmoj. + +REGHINO + + Al kiu vi parolas? + +HAMLETO + + Vi ne vidas? + +REGHINO + + Nenion, kvankam chio estas luma. + +HAMLETO + + Kaj vi nenion audis? + +REGHINO + + Ne, nenion. + +HAMLETO + + Rigardu tien! Li jam volas iri! + La patro mia, kvazau tute viva! + Ha, vidu, li foriras tra la pordo! (La spirito foriras.) + +REGHINO + + Ghi estas frukto de l' imago via; + La cerbo ofte vidas nur delirojn. + +HAMLETO + + Deliroj? Tamen vidu, mia pulso + En takto batas, tute kiel via, + Kaj kantas tiel same tute sane. + Ghi ne deliro estis. Ekzamenu, + Kaj mi ripetos chion vort' lau vorto,-- + Chu deliranto tion povus fari? + Patrino! Pro la savo de l' animo + Ne hipokritu, ke deliro mia + Parolas nun kaj ne la krimo via! + La falsa shmiro kovros la makulon + Ekstere, sed interne en la koro + Des pli atakos tiam la malbono. + Konfesu al chielo vian pekon, + La faritajhon pentu kaj evitu + Estontajn pekojn. La venenan herbon + Ne sterku, ke ghi pli ankorau kresku! + Pardonu al mi nunan mian virton; + Char nun en la malpia nia tempo + La virto devas peti de malvirto + Pardonon kaj rampante ech petegi, + Ke ghi permesu bonon al ghi fari. + +REGHINO + + Hamleto! Vi distranchas mian koron! + +HAMLETO + + Forjhetu ghian parton makulitan + Kaj pure vivu kun la dua parto. + Adiau! Sed evitu vi la liton + De mia onklo, penu esti virta, + Se ech la virto estos ne el koro. + Kutimo, la demono, pereigas + La lastan senton en la malbonulo, + Sed en direkto bona la demono + Turnighi ofte povas en anghelon: + El la ekzercoj de la bonaj faroj + Li povas fari oportunan veston. + Sindetenado en l' unua nokto + Alportas facilecon por la dua; + La tria estos jam des pli facila; + Char ekzercado povas preskau shanghi + Ech la naturon mem; ghi la diablon + Au humiligas, au lin plifortigas. + Ankorau unu fojon--bonan nokton! + Kaj benu min, se vi ankorau mem + Deziras havi benon de l' chielo. + (Montrante sur Polonion). Ha, tiun chi sinjoron mi domaghas. + Chiel' decidis puni min per li + Kaj lin per mi; mi estis por li vipo,-- + Sed mi servanto ankau por li estos. + Por li mi zorgos kaj por lia morto + Respondos mi. Adiau, bonan nokton! + La sola amo faris min kruela; + Malbona estas la komenco,--poste + Ankorau io pli malbona venos... + Ankorau unu vorton! + +REGHINO + + Kion fari? + +HAMLETO + + Ne tion, kion mi al vi parolis. + La bela regho vin denove tenu + En siaj brakoj kaj karese pinchu + Al vi la vangojn, nomu vin kateto; + Por kelke da adultaj dolchaj kisoj, + Por ludo per la malbenitaj fingroj + En via nuko vi al li malkovru + La tutan veran staton, ke mi estas + Freneza ne en vero, sed nur shajne, + El ruzo. Estus certe tute bone, + Ke vi al li raportu tuj pri chio. + Char kia do reghino, bela, chasta + Kaj sagha volus kashi al la bufo, + Al la vesperto tiajn gravajn faktojn? + Ne, ne! Kovrilon de la korbo levu, + Ellasu la birdetojn kaj, simile + Al la simio, rampu mem internen, + Por fari provojn, kaj en la kaptilo + Vi poste perdu vian propran kapon. + +REGHINO + + Ne, estu tute certa! Se la vortoj + Prezentas spiron kaj la spiro vivon,-- + Mi pli ne havas vivon, por elspiri + Parolon vian. + +HAMLETO + + Mi Anglujon iras; + Chu vi jam scias? + +REGHINO + + Ha, jes, mi forgesis. + Ghi estas jam afero decidita. + +HAMLETO + + Jam la leteroj estas sigelitaj; + Amikoj du, al kiuj mi konfidas + Precize tiel, kiel la lacertoj, + Ricevis komision kunveturi, + Kiel heroldoj, por al mi la vojon + Al la kaptilo ebenigi. Bone! + Amuzo estos, kiam la ministo + Per forto de la propra sia pulvo + En la aeron flugos; kontrau minoj + Mi faras minojn iom pli profundajn, + Mi eksplodigos ilin ghis la luno. + Ho, estas tre amuze vidi, kiel + Du ruzoj reciproke sin renkontas. + +(Levante la korpon de Polonio.) + + Kaj vi, sinjor', al mi klopodon faras; + Mi trenos vin en plej proksiman chambron. + Patrin', adiau! Bonan al vi nokton! + La kortegano tie chi nun estas + Silenta kaj sekreta serioze, + Li, kiu tiom amis babiladi! + Nu, venu do, mi kashos vin, amiko, + Patrino, bonan nokton! + +(Ili disiras. Hamleto trenas kun si la korpon de Polonio.) + + + + +AKTO IV + + +SCENO I + +Chambro en la palaco. La Regho, la Reghino, Rosenkranz kaj +Gldenstern. + +REGHO (al la reghino). + + En viaj ghemoj estas ia senco; + Kaj mi ghin devas scii; kie estas + La filo via? + +REGHINO (al Rosenkranz kaj Gldenstern). + + Mi vin petas, lasu + Nin solajn por momento. (Ambau foriras) Ha, sinjoro! + Teruran nokton devis mi travivi! + +REGHO + + Per kio? kio estas kun Hamleto? + +REGHINO + + Li furiozas, kiel mar' kaj vento + En reciproka veta batalado. + En sovagheco sia li ekaudis, + Post la tapisho bruon, kaj rapide + Li sian glavon tiris, kriis: rato! + Kaj en la flamo de l' frenezo sia + Mortigis la maljunan Polonion. + +REGHO + + Terura faro! Tio nin atingus, + Se tie starus ni. Danghere estas + Lin lasi plu en tia libereco. + Al vi, al mi, al chiuj ghi minacas. + Ho ve, sur kiu kushas respondeco + Por tiu sanga faro? Jes, sur mi: + Mi el singardo devis lin enshlosi + Kaj teni malproksime de la homoj; + Sed mia amo estis tiel granda, + Ke mi ne volis agi lau prudento. + Kaj kiel posedanto de malsano, + Kashinda por la mondo, mi ghin lasis + Konsumi en sekreto mian vivon. + Kie li estas? + +REGHINO + + La malvivan korpon + Li ien trenis for; kaj, kvazau grano + Da pura oro en amaso kota, + La sagho kaj la koro por momento + En li ekbrilis: pente li ekploris. + +REGHO + + Gertrudo, venu! Antau ol la suno + Sin kashos post la montoj, li jam estos + Sur shipo; kaj teruran lian faron + Per chiuj artoj kaj autoritato + Ni penos senkulpigi.--Gldenstern! + +(Rosenkranz kaj Gldenstern venas.) + + Vi ambau iru kaj helpantojn prenu! + Hamleto en atako de frenezo + Mortigis Polonion kaj fortrenis + Kun si la korpon de la mortigito. + Nun iru, serchu lin, kun li parolu, + La korpon do venigu en preghejon. + Mi petas vin, rapidu! + +(Rosenkranz kaj Gldenstern foriras.) + + Nun, Gertrudo, + Ni vokos chiujn saghajn konsilistojn, + Rakontos ni al ili la aferon: + Kio farighis, kion ni intencas. + Per tio la serpento-kalumnio, + Portanta sian langon la venenan + Rapide de poluso al poluso + Kiel la pafo de la pafilego, + Indulgos eble nian puran nomon + Kaj malaperos sendanghere. Venu! + Teruro kaj interna batalado + Turmentas mian koron kaj animon. + +(Ambau foriras.) + + +SCENO II + +Alia chambro en la palaco. Hamleto venas. + +HAMLETO + +Bone kashita! + +ROSENKRANZ kaj GLDENSTERN (post la sceno). + +Hamleto! Princo Hamleto! + +HAMLETO + +Silentu! Kia bruo? Kiu vokas Hamleton? Ha, jen ili venas. (Rosenkranz +kaj Gldenstern eniras.) + +ROSENKRANZ + +Kion vi, princo, faris kun la korpo de Polonio? + +HAMLETO + +Aligis lin al la tero, al kiu li estas parenca. + +ROSENKRANZ + +Montru al ni la lokon, por ke ni povu ghin preni kaj porti en la +preghejon. + +HAMLETO + +Ne kredu! + +ROSENKRANZ + +Kion ne kredi? + +HAMLETO + +Ke mi vian sekreton povas gardi kaj mian ne. Cetere lasi sin +eldemandi de spongo! Kion povas tiam respondi filo de regho? + +ROSENKRANZ + +Chu vi pensas, ke mi estas spongo, princo? + +HAMLETO + +Jes, sinjoro, spongo, kiu ensuchas la mienon, la favorojn kaj la +ordonojn de la regho. Sed tiaj servantoj faras al la regho la plej +bonan servon en la fino. Li konservas ilin, kiel simio la bongustan +pecon en la angulo de sia busho: plej antaue en la bushon, por plej +poste esti englutita. Kiam li bezonos tion, kion vi kolektis, tiam li +povas vin nur ekpremi, kaj tiam vi, spongo, estos denove seka. + +ROSENKRANZ + +Mi vin ne komprenas, princo. + +HAMLETO + +Estas al mi tre agrable: en malsaghaj oreloj aluda parolo dormas. + +ROSENKRANZ + +Princo, diru al ni, kie estas la korpo, kaj poste venu kun ni al la +regho. + +HAMLETO + +La korpo estas che la regho, sed la regho ne estas che la korpo. La +regho estas objekto... + +GLDENSTERN + +Objekto, princo? + +HAMLETO + +Kiu estas nenio. Venu al li. Kashu vin, vulpo, aliaj ghin sekvu! + +(Chiuj foriras.) + + +SCENO III + +Alia chambro en la palaco. La regho kaj korteganoj. + +REGHO + + Mi lasis lin alveni, kaj la korpon + Mi lasis serchi. Ho, kia danghero, + Se li tiel libere promenados! + Kaj tamen ni ne povas kun li agi + Lau tuta severeco de la legho: + Lin amas la amaso la malsagha,-- + Ghi jughas per okulo, ne per kapo, + Ghi vidas la grandecon de la puno, + Kaj pri la kulpo ghi ne volas pensi. + Nun tiu chi forsendo devas shajni + Trankvila rezultato de pripenso. + Malbonon per malbono ni forigos + Au per nenio. + +(Venas Rosenkranz.) + + Ha, nu kio estas? + +ROSENKRANZ + + Pri tio, kien metis li la korpon, + Ne povis ni sciighi. + +REGHO + + Kaj li mem? + +ROSENKRANZ + + Li estas, regho, tie chi, sub gardo, + Ghis vi ordonos. + +REGHO + + Oni lin venigu. + +ROSENKRANZ + + He, Gldenstern, la princon enkonduku! + +(Eniras Gldenstern kun Hamleto.) + +REGHO + +Nu, Hamleto, kie estas Polonio? + +HAMLETO + +Che la vespermangho. + +REGHO + +Che la vespermangho? + +HAMLETO + +Ne kie li manghas, sed kie li estas manghata. Kolekto da saghaj +kavaliroj en formo de vermoj venis nun al li kun vizito. Tushante la +manghadon, tiuj chi vermetoj estas la plej grandaj potenculoj. Ni +nutras la bestojn, por nutri nin mem; kaj nin mem ni nutras por la +vermoj. La grasa regho kaj la malgrasa almozulo estas nur du diversaj +manghospecoj, difinitaj por unu sama tablo: tio chi estas la fino de +chio. + +REGHO + +Ho, Dio, Dio! + +HAMLETO + +Jen homo kaptas fishojn per la vermeto, kiu manghis reghon, kaj +manghas poste la fishon, kiu manghis tiun vermon. + +REGHO + +Kion vi volas diri per tio chi? + +HAMLETO + +Nenion, mi volis nur montri al vi, ke regho povas vojaghi tra la +intestoj de almozulo. + +REGHO + +Kie estas Polonio? + +HAMLETO + +En la chielo. Sendu tien, por rigardi. Se via sendito tie lin ne +trovos, tiam serchu lin mem en alia loko. Sed se vi en la dauro de +monato lin ne trovos, vi lin eksentos per la nazo, kiam vi iros sur +la shtuparon de la galerio. + +REGHO (al kelkaj korteganoj). + +Iru, serchu lin tie. + +HAMLETO (al la korteganoj). + +Li atendos. (Kelkaj korteganoj foriras.) + +REGHO + + Hamleto, pro sendanghereco via + Al ni tre kara, kiel via faro + Sincere nin doloras, vi nun devas + Post la terura faro tre rapide + Veturi for. Vi tial vin pretigu; + La shipo jam atendas vin, la vento + Favoras, kaj vi nun en bona horo + Anglujon forveturos. + +HAMLETO + + Anglujon? + +REGHO + +Jes, Hamleto. + +HAMLETO + +Bone. + +REGHO + +Nun vi scias nian intencon. + +HAMLETO + +Mi vidas anghelon, kiu ilin vidas. Sed bone! Anglujon! +Adiau, kara patrino! + +REGHO + +Via amanta vin patro, Hamleto. + +HAMLETO + +Mia patrino. Patro kaj patrino estas geedzoj; geedzoj estas kiel unu +korpo: sekve, mia patrino. Ni veturu Anglujon! + +REGHO (al Rosenkranz kaj Gldenstern). + + Vi sekvu lin kaj logu al la shipo. + Rapidu: ghis vespero li jam devas + Trovighi sur la maro. Ne prokrastu! + Jam chio estas preta al veturo. + Rapidu, mi vin petas! + +(Rosenkranz kaj Gldenstern foriras.) + + Vi, Anglujo, + Se mia amo estas por vi kara-- + Vi taksi ghin ja povas, char ankorau + Ja ne palighis la cikatro, kiun + La dana glavo al vi akre donis, + Kaj la tribut' estimon vian montras-- + Vi tiam ne malshatos la ordonon, + En mia skribo klare esprimitan,-- + Kaj morto al Hamleto! Ho, Anglujo, + Plenumu plej rapide mian peton! + Li kiel febro mian sangon batas... + Vi devas min sanigi. Dum li vivas, + Felichon mi neniam povas trovi. (Foriras.) + + +SCENO IV + +Ebenajho en Danujo. Fortinbras kaj militistaro en marsho. + +FORTINBRAS + + Salutu, kapitan' en mia nomo + La reghon de Danujo kaj raportu, + Ke Fortinbras' lau la promeso lia + Deziras havi nun akompanantojn + Por la trairo de la dana lando. + Vi scias, kie vi nin povos trovi. + Se lia regha moshto ekdeziros + Kun ni paroli, ni lau nia shuldo + Tuj lin salutos. Tiel vi raportu. + +KAPITANO + + Mi faros, princ'. + +FORTINBRAS (al la soldatoj.) + + Antauen! Ne rapidu! + +(Li foriras kun la soldatoj. Hamleto, Rosenkranz, Gldenstern +kaj aliaj venas.) + +HAMLETO + + Sinjoro, kies tiuj chi soldatoj? + +KAPITANO + + De la norvego. + +HAMLETO + + Kien ili iras? + +KAPITANO + + Kontrau Polujon. + +HAMLETO + + Kaj sub kia estro? + +KAPITANO + + Sub la norvega princo Fortinbras. + +HAMLETO + + Chu vi deziras per milito preni + Polujon tutan au nur liman pecon? + +KAPITANO + + Por al vi diri tute puran veron, + Ni iras pro peceto nur malgranda, + Pli pro la nomo, ol pro la profito. + Ech kvin dukatojn mi por ghi ne donus. + Kaj se ghin vendi, ghi al la norvego + Au al la polo certe pli ne donus. + +HAMLETO + + La poloj sekve ghin ech ne defendos. + +KAPITANO + + Ho ne, ili kolektis jam soldatojn. + +HAMLETO (flanken.) + + Du mil animojn, dudek mil dukatojn + Sendube kostos tiu chi disputo! + Ulcero de bonstato kaj de paco,-- + Interne krevas, se eksteren morto + Ne vokas ghin. (Laute) Mi dankas vin, sinjoro! + +KAPITANO + + Felichan vojon! (Foriras.) + +ROSENKRANZ + + Princo, ni atendas. + +HAMLETO + + Mi baldau sekvos; iru vi antaue. + +(Rosenkranz kaj la aliaj foriras.) + + Ha, chio plendas kontrau mi, riprochas + Severe por prokrasto de la vengho! + Por kio taugas homo, se la tempon + Li uzas nur por manghi kaj por dormi? + Nenio pli ol bruto! La Kreinto + Al ni kapablon de pensado donis, + Por povi vidi posten kaj antauen, + Li donis al ni saghon ne por tio, + Ke ghi en ni sen uzo pereadu. + Chu mi ghin nomos bruta forgesado? + Chu mi ghin nomos tima dubo, kiu + Tro longe pensas pri la rezultato,-- + Pripensemeco tia en si havas + Kvaronon nur de la prudento vera + Kaj tri kvaronojn de malnobla timo. + Por kio mi nun vivas? Por eterne + Nur ripetadi: Tion chi vi faru-- + Kaj tamen resti sen farado, kiam + Por ghi mi havas kauzon kaj la volon + Kaj forton kaj rimedojn por plenumi! + Kaj chio min instigas! Jen ekzemplo: + Mi vidis nun potencan soldataron,-- + Ghin juna princ' kondukas; en gloramo + Li riskas por la duba rezultato + Kuraghe sian vivon, li ne timas + Klopodojn kaj dangherojn,--kaj pro kio? + Pro nuksa shelo! Esti vere granda + Signifas: sin ne movi sen bezono, + Sed ech pro pajlo forte ekbatali, + Se ghin postulas la honor'. Kaj mi? + La morto de la patro, malhonoro + De la patrino, sango kaj prudento + Instigas min,--kaj mi nenion faras! + Kun honto antauvidas mi la morton + De dudek mil soldatoj, kiuj iras + Pro bagatelo, pro fantom' de gloro + Al tombo. Kaj la pec', pro kiu ili + Batalas, ne sufichas ech por doni + Al ili chiuj lokon por batalo + Au por enpreni chiujn mortigotajn! + De nun, ho mia kapo, vi laboru + Nur por la vengho, au ekdormu tute! (Foriras.) + + +SCENO V + +Elsinoro. Chambro en la palaco. La reghino kaj Horacio. + +REGHINO + + Ne, ne! Ne volas mi kun shi paroli. + +HORACIO + + Shi forte petas, shia stato estas + Tre kompatinda. + +REGHINO + + Kion do shi volas? + +HORACIO + + Shi chiam pri la patro nur parolas; + Shi diras, ke la mond' estas kruela; + Shi ghemas kaj la bruston al si batas; + Shin bagatel' chagrenas; shi parolas + Delire kaj sen ia klara senco, + Kaj tamen shiaj vortoj la audanton + Kondukas al konkludoj. Kungluante + La sencon de la vortoj, la mienojn, + La signojn, la aludojn, oni povas + Ne scii difinite, sed supozi + Tre multe da malbono. Estus bone + Kun shi paroli, char che la popolo + Tumulton povus veki shiaj vortoj. + +REGHINO + + Enlasu shin! (Horacio foriras.) Al la anim' malsana + Aperas chie signoj de danghero; + La kulpo estas tiel timoplena, + Ke per kashado ghi sin nur malkashas! + +(Venas Horacio kun Ofelio.) + +OFELIO + +Kie estas la bela reghino de Danujo? + +REGHINO + +Kiel vi fartas, Ofelio? + +OFELIO (kantas.) + + Mia kara, mia belo + Estis brava juna dano; + Portis plumojn sur chapelo + Kaj bastonon en la mano. + +REGHINO + +Ha, mia kara fraulino, kion signifas tiu chi kanto? + +OFELIO + +Kion? Mi petas vin, audu: + +(Kantas.) + + Vane estas la espero: + Li jam mortis, ne revenas! + Lian kapon kovras tero, + La piedojn shtono tenas. + +REGHINO + +Sed diru al mi, Ofelio... + +OFELIO + +Mi petas vin, auskultu. + +(Kantas.) + + Chemizeton oni metis... (Eniras la regho.) + +REGHINO + +Ha, mia edzo, rigardu! + +OFELIO (kantas.) + + Sur karulon inter ploroj; + Sur la tombon oni jhetis + Multon el la kampaj floroj. + +REGHO + +Kiel vi fartas, kara fraulino? + +OFELIO + +Mi dankas! Tre bone. Oni diras, ke la strigo estis filino +de bakisto. Ha, sinjoro, ni scias, kio ni estas, sed ni ne +scias, kio ni povas farighi. Bonan apetiton! + +REGHO + +Shi ne povas forgesi la patron. + +OFELIO + +He, ni ne parolu pri tio chi; sed se oni vin demandos, kion ghi +signifas, tiam diru: (Kantas.) + + En la tag' de Valenteno + Mi al mia la trezoro + Venis frue en mateno, + Por saluti vin el koro. + Tuj li levis sin kaj diris: + Venu, venu, amikino! + Shi eniris, sed eliris + Jam virino, ne knabino. + +REGHO + +Kara Ofelio! + +OFELIO + +Por kio la jhurado? Mi tuj finos. (Kantas.) + + Fi do, hontu! Tiel agi! + Vi ja trompis min sen koro! + Amon viroj povas pagi + Per depreno de l' honoro! + Vi edzighi min promesis, + Kaj la vorton vi ne tenis. + +Kaj li respondas: + + He, mi shercis kaj mi chesis... + Kial do vi al mi venis? + +REGHO + +Chu jam longe shi estas en tia stato? + +OFELIO + +Mi esperas, ke chio ankorau estos bona. Ni estu nur paciencaj. Kaj +tamen mi ne povas deteni min de ploro, kiam mi pensas, ke ili metis +lin en malvarman teron. Al mia frato mi devos chion raporti, kaj vin +mi dankas por la bona konsilo. Donu mian kaleshon! Bonan nokton, +sinjorinoj! Bonan nokton, charmaj sinjorinoj! Bonan nokton, bonan +nokton! + +REGHO (al Horacio). + + Vi sekvu shin kaj gardu shin atente. + +(Horacio foriras.) + + Ghi estas la veneno de malghojo; + La morto de la patro chion kauzis. + Gertrudo, kiam venas la suferoj, + Ho ve, ne izolitaj ili venas, + Sed en amaso. Shia patro mortis, + La filo via estas forsendita-- + Li mem sovaghe kauzis la forsendon-- + Kaj la popol' tumultas en supozoj + Pri l' morto de l' honesta Polonio. + Ni faris neprudente, ke ni kashis + La veran kauzon de la morto lia: + Jen Ofelio perdis la prudenton, + Sen kiu ni ne estas pli ol bestoj, + Kaj--la plej grava--shia frato venis + Sekrete el Francujo, li miregas, + Indignas, kaj nun en la urbo fluas + Paroloj plej venenaj jam pri l' morto + De Polonio. Manko de klarigo + Jam faris, ke sur nin la tutan kulpon + De la mistera morto oni jhetis. + Gertrudo mia kara, kiel stari + Trankvile kontrau tiom malfelichoj. + +(Post la sceno oni audas bruon.) + +REGHINO + + Ho, kia, bruo? Kia tumultego? (Nobelo eniras.) + +REGHO + + Rapide la gardistojn! Lasu gardi + La pordon! Kio estas? + +NOBELO + + Mia regho, + Rapide kuru! Savu vin, ho regho! + La ocean', el bordo elirinte, + Ne pli sovaghe glutas l' ebenajhon, + Ol nun Laerto kun terura bando + Atakas vian tutan servantaron. + Lin la popolo nomas regho; kvazau + La mondo nun denove komencighus + Kaj kvazau malaperis nun subite + La historio kaj la tradicioj, + Kreintoj kaj subtenoj de la indo, + Nun ili krias: Ni elektu reghon! + Laerto estu regho! Kiel tondro + Rebruas, chie flugas nun la krio: + Laerto estu regho! + +REGHINO + + Ili vigle + Atakas lau malvera postesigno. + Sed vi eraras, hundoj de Danujo! + +(Bruo post la sceno.) + +REGHO + + La pordoj elbatitaj! + +(Venas Laerto armita kaj multaj Danoj.) + +LAERTO + + Kie estas + Li, tiu regho?--Iru for, sinjoroj! + +DANOJ + + Ne, ni vin sekvos, ni vin ne forlasos! + +LAERTO + + Mi petas. + +DANOJ + + Bone, se vi tiel volas. (Ili eliras el la chambro.) + +LAERTO + + Mi dankas vin. Vi gardu post la pordo!-- + Malnobla regho, vi al mi redonu + La patron! + +REGHINO + + Ho, Laerto, trankvilighu! + +LAERTO + + Se unu gut' de l' sango mia restus + Trankvila, tiam estus mi bastardo: + Trompita edzo estus mia patro, + Malchasta estus la patrino mia, + Se nun mi povus resti pli trankvila. + +REGHO + + Laerto, kio kauzis tian grandan + Ribelon nun de via flank'? Gertrudo, + Vi trankvilighu, vi nenion timu + Pro la persono mia. Dio gardas + La reghojn: kiam la perfid' ekvidas + Apenau tion, kion ghi intencis, + L' intenco falas for.--Laerto, diru, + Pro kio vi indignas?--Lasu lin, + Gertrudo mia!--Diru, juna homo! + +LAERTO + + La patro mia kie estas? + +REGHO + + Mortis. + +REGHINO + + Sed ne de lia mano. + +REGHO + + Lasu lin + Demandi tiom, kiom li deziras. + +LAERTO + + Sed kiel kaj en kia maniero? + Per ruzaj vortoj vi min ne dolchigos! + For fideleco! Jhuroj al l' infero! + Pieco, konscienco,--iru chio + Al la diabloj en la profundajhon! + Kondamnon mi ne timas; mi renversos + La tutan mondon,--venu, kio volas! + Nur venghon mi avidas, plenan venghon + Por mia patro! + +REGHO + + Kiu vin retenos? + +LAERTO + + Nur mia volo, sed ne la ordono + Ech de la tuta mondo. La rimedojn + Mi tiel uzos, ke nenio restos. + +REGHO + + Auskultu min, Laerto! Se vi volas + La puran veron scii pri la morto + De via patro, chu la vengho via + Decidis, se vi venkos en la ludo, + Egale la koleron vian vershi + Sur malamikojn kaj sur la amikojn? + +LAERTO + + Nur sur la malamikojn. + +REGHO + + Chu vi volas + Ekkoni ilin? + +LAERTO + + Kaj al la amikoj + Mi vaste tuj malfermos miajn brakojn + Kaj mi per mia sango ilin nutros. + +REGHO + + Tre bone! Nun denove vi parolas + Kiel fidela filo kaj bonega + Nobelo. Ke en mort' de via patro + Mi estas plej senkulpa kaj per ghi + Mi estas mem tushita tre dolore,-- + Vi tion baldau jughos mem kaj vidos + La veron tute klare. + +DANOJ (post la sceno). + + Lasu shin! + +LAERTO + + He, kio? Kia bruo? + +(Eniras Ofelio, fantazie ornamita per herboj kaj floroj.) + +LAERTO + + Elsekighu, + Vi, mia cerbo! Larmoj la plej salaj, + Bruligu al mi tute la okulojn!-- + Je Dio! Frenezeco via estos + Al ni pagita, ho, fratino mia, + Pagita kare, ghis en la pesilo + Fortege mallevighos la kaliko! + Ho, Maja rozo, ho, infano charma, + Ho, Ofelio, ho, fratino kara! + Chielo! chu la sagho de knabino + Formortas ankau tiel facilege, + Kiel la vivo de maljuna homo? + En am' naturo estas delikata: + Shi sendas for post la amat' perdita + Plej karan havon, kiun shi posedas. + +OFELIO (kantas plende). + + Oni lin portis al tombo senvorte, + (Ridante) Ha, ha, ha, ha, ha, ha, ha! + (Plende) Kaj oni ploris tre forte, tre forte... + Adiau, mia kolombo! + +LAERTO + + Se en prudento plena vi instigus + Al vengho min, ne tiel ghi efikus! + +OFELIO + +Vi devas kanti: En la teron, en la teron! Ho, kiel la rado al tio +chi sonoras! Ghi estas la malfidela administratoro, kiu shtelis la +filinon de sia sinjoro. + +LAERTO + +Sensenca io, tamen pli ol io. + +OFELIO (al Laerto). + +Jen estas rosmareno, ghi estas por memoro: mi petas vin, kara mia +koro, memoru min! Kaj jen estas miozoto, pro la fideleco. + +LAERTO + +Sentenco en la frenezo: fideleco kaj memoro kunigitaj. + +OFELIO (al la regho). + +Jen estas fenkolo por vi kaj akvilegio. (Al la reghino). Jen estas +ruto por vi kaj ankau iom por mi.--Vi povas porti vian ruton kun ia +speciala signo. (Al Laerto.) Jen estas krizantemo,--mi volis doni al +vi kelke da violoj, sed ili chiuj velkis de la tempo, kiam mia patro +mortis.--Oni diras, ke li bone finis. + +(Kantas.) + + Char karulo mia estas + Mia tuta ghojo. + +LAERTO + + Malghojo kaj suferoj, ech frenezo + Al shi nur donas chiam novan charmon. + +OFELIO (kantas). + + Kaj li jam neniam revenos? + Kaj li jam neniam revenos? + Ho ve, li jam mortis, + Lin oni forportis, + Ni lin jam revidos neniam! + La barbo la bela, + Buklaro la hela... + Li mortis, li mortis por chiam! + Mi ploras sen celo... + Ho, bona chielo, + Pro lia animo mi petas. + +Kaj pro la animoj de chiuj homoj. Mi preghas. Dio vin savu! + +(Foriras.) + +LAERTO + + Vi vidas? Dio! + +REGHO + + Lasu min, Laerto, + Paroli iom pri doloro via; + Al mi la rajton mian ne rifuzu. + Sed iru kaj inter amikoj viaj + Elektu la plej saghajn,--ili jughu + Nun inter vi kaj mi. Se ili trovos, + Ke mi en la afero estas kulpa, + Mi tiam estas preta al vi doni + La regnon, kronon, mian propran vivon; + Sed se ne tiel,--tiam vi konsentu + Al ni oferi pli da pacienco, + Ni tiam penos, kune laborante, + Per vengho trankviligi vian koron. + +LAERTO + + Ghi estu tiel!--Ho, la maniero + De lia mort', kashita enterigo,-- + Sen glavo, sen insigno au ornamo + Super la tombo, sen ceremonioj + Kaj sen funebraj formoj kaj parado,-- + De l' ter' al la chiel, ghi laute krias, + Ke mi ne lasu chion sen kalkulo. + +REGHO + + Postulu la klarigon. Sur la kapon + De la kulpul' la puna glavo falos. + Mi petas, sekvu min. (Chiuj foriras.) + + +SCENO VI + +Alia chambro en la palaco. Horacio kaj servanto. + +HORACIO + + Kun mi paroli iu volas? Kiu? + +SERVANTO + + Maristoj. Ili diras, ke por vi + Leterojn ili havas. + +HORACIO + + Ili venu! (La servanto foriras.) + Neniu en la tuta mondo, shajnas, + Saluton ian povus al mi sendi, + Se ne Hamleto. (Eniras du maristoj.) + +UNUA MARISTO + +Dio benu vin, sinjoro! + +HORACIO + +Kaj vin ankau! + +UNUA MARISTO + +Li tion faros, sinjoro se ghi plachos al Li. Jen estas letero por vi, +sinjoro. Ghi estas de la sendito, kiu devis veturi Anglujon, se via +nomo estas Horacio, kiel oni diris al mi. + +HORACIO (legas). + +Horacio, kiam vi tralegos tiun chi leteron, penu, ke tiuj chi +maristoj venu al la regho; ili havas leterojn por li. Apenau +ni estis du tagojn sur la maro, forte armita korsaro komencis chasi +nin: char nia shipo iris tro malrapide, ni vole-ne-vole devis montri +kuraghon, kaj en la dauro de la batalo mi transiris sur la shipon de +la korsaro; en tiu sama momento ili forlasis nian shipon, kaj tiel mi +sola farighis ilia kaptito. Ili agis kun mi kiel bonkoraj friponoj, +sed ili sciis, kion ili faras; mi devas pagi al ili per bona servo. +Zorgu, ke la regho ricevu la leterojn, kiujn mi sendas, kaj venu al +mi kun tia rapideco, kvazau vi kurus de la morto. Mi diros al vi en +la orelon tiajn vortojn, kiuj tute surdigos vin, kaj tamen ili estas +ankorau tro malmultepezaj en komparo kun sia enhavo. Tiuj chi homoj +alkondukos vin al la loko, kie mi estas. Rosenkranz kaj Gldenstern +daurigas sian vojaghon Anglujon: pri ili mi povas multe diri al vi. +Adiau. Eterne, kiel vi scias, la via--Hamleto. + +(Al la maristoj.) + + Nun venu, ni transdonos la leterojn, + Kaj tiom pli rapide, ke ni iru + Al tiu, kiu ilin al vi donis. (Chiuj foriras.) + + +SCENO VII + +Alia chambro en la palaco. La regho kaj Laerto. + +REGHO + + Nun via konscienco mem ja devas + Min senkulpigi, kaj en vian koron + Vi devas min kiel amikon meti, + Char vi ja audis per oreloj propraj, + Ke tiu sama, kiu vian patron + Mortigis, volis min mem pereigi. + +LAERTO + + Plu mi ne dubas. Tamen al mi diru, + Pro kia kauzo tian grandan krimon, + Intencon tre dangheran kaj punindan + Vi lasis sen konvena puno, kiun + Postulis via sagho, via indo? + +REGHO + + Pro du apartaj kauzoj, kiuj eble + Al vi aperos forte sensignifaj, + Por mi do ili estas forte gravaj. + Patrino lia amas lin varmege + Kaj certe ne transvivus lian punon; + Kaj, mi--chu el pasio au el virto-- + Al shi mi estas tiel alligita, + Ke, kiel stelo nur en sia rondo + Sin povas movi, tiel mi sen shi + Ne povas vivi. Kaj la dua kauzo, + Pro kiu mi silentis, estas tio, + Ke lin tre amas la popolamaso: + La mankojn liajn la popolo trempas + En sian amon, kiu, kvazau fonto, + Turnanta lignon en malmolan shtonon, + El la mallaudo faras laudon, tiel, + Ke miaj sagoj, tro malmultepezaj + Por tia vento, ne la celon trafus, + Sed al pafarko mia returnighus. + +LAERTO + + Kaj tiel mi la noblan patron perdis, + Kaj tiel senespere nun pereis + Fratino mia, kiu la plej alte + En nia tempo staris, kvazau luma + Modelo, por elvoki imitadon. + Sed vengho venos! + +REGHO + + Dormu nur trankvile. + Ne pensu vi, ke mi kreita estas + El tia velka shtofo, ke mi lasos + Al la danghero pinchi mian barbon + Kaj prenos ghin por sherco. Baldau audos + Vi iom pli. Mi amis vian patron, + Kaj ankau chiu amas ja sin mem; + El tio, mi esperas, vi komprenos... + +(Eniras Sendito.) + +REGHO + + Nu, kio nova? + +SENDITO + + Via regha moshto, + Leteroj de Hamleto; jen por vi, + Kaj jen por la reghino. + +REGHO + + De Hamleto? + Sed kiu do alportis la leterojn? + +SENDITO + + Mi audis, ke maristoj; mi ne vidis. + Al mi Klaudio ilin donis, kiu + Ricevis ilin de la alportintoj. + +REGHO + +Laerto, audu! (Al la Sendito.) Vi jam povas iri. (La sendito +foriras. La regho legas.) Potenca regho! Sciu, ke mi nuda estas +realportita en vian landon. Morgau mi petos la permeson veni antau +viajn reghajn okulojn, kaj tiam mi havos la honoron raporti al vi la +kauzon de mia subita kaj stranga reveno.--Hamleto. + + Nekompreneble! Chu ili revenis? + Kio farighis? Kiel? Povas esti, + Ke chio estas trompo? + +LAERTO + + Chu vi konas + La skriban karakteron de l' letero? + +REGHO + + Ghi estas mano de Hamleto. Nuda! + Videble sola, sen siaj gardantoj! + Chu vi al mi konsili ion povas? + +LAERTO + + Ne, mi nenion scias. Sed li venas! + Pli fresha nun farighas mia koro, + Mi ghojas, ke mi rekte al li iros + Kaj diros al li: tion chi vi faris! + +REGHO + + Se tion vi decidis--kaj alie + Vi ja ne povas agi--chu vi volas, + Ke mi al la renkonto vin preparu? + +LAERTO + + Jes, mia regho, se nur ne al paco + Vi volas min prepari. + +REGHO + + Nur al paco + Kun via propra sagho kaj animo. + Se li revenis laca de vojagho + Kaj plu ne volos ree forveturi, + Mi inklinigos lin al unu provo, + De mi jam tre mature pripensita, + Che kiu li pereon ne evitos; + Kaj lia morto estos tiel glata, + Ke ech ne estos ombro de suspekto. + Ech la patrino ruzon ne divenos + Kaj nomos ghin nur bato de la sorto. + +LAERTO + + Mi vin obeos, regho, tiom pli, + Se vi aranghos la aferon tiel, + Ke li per mi ricevu sian morton. + +REGHO + + Jes, ghuste tiel. Kiam vi forestis, + La famo multe gloris vin pro io, + Per kio vi lau famo multe brilas. + Hamleto audis vian gloron; chiuj + Talentoj viaj kune kolektitaj + Che li envion tian ne elvokis, + Kian elvokis tiu unu sola + Talento, kiun mi ne multe shatis. + +LAERTO + + Pri kia do talento vi parolas? + +REGHO + + Ludilo bagatela de l' juneco, + Kaj tamen ankau grava, char la plumoj + Kaj la rubandoj al la junularo + Konvenas en ne malpli alta grado, + Ol la manteloj kaj la varmaj peltoj + Konvenas al maturaj maljunuloj.-- + Jen antau du monatoj nin vizitis + el Normandujo unu kavaliro. + Mi bone konas francojn el milito, + Mi scias, kiel bone ili rajdas; + Sed tiu chi bravulo certe povus + Konkuri ech kun la diablo mem: + Li kvazau mem alkreskis al la selo + Kaj kun chevalo sia elfaradis + Li tiel miregindajn artifikojn, + Ke oni povus pensi, ke li mem + Prezentas vivan parton de l' chevalo. + Kaj la imago mia mem ne povis + Elpensi ech en pura fantazio + Pli lertajn kaj mirindajn artifikojn, + Ol tiuj, kiujn li al ni prezentis. + +LAERTO + + Kaj li normando estis? + +REGHO + + Jes, normando. + +LAERTO + + Mi estas preta jhuri, ke ghi estis + Lamordo. + +REGHO + + Jes, li mem. + +LAERTO + + Mi konas lin. + Li estas efektive la juvelo + De la nacio sia. + +REGHO + + Li rakontis + Al ni pri vi, kaj li vin forte laudis + Pro via majstra arto en skermado, + Precipe per rapiroj. Li certigis, + Ke estus tre belege, se trovighus + Ankorau unu homo, kiu povus + Kun vi kuraghi stari al batalo. + Li jhuris, ke en lia tuta lando + Skermantoj la plej bonaj ne posedas + Ech la duonon de lerteco via. + Raportoj liaj vekis en Hamleto + Envion tiel grandan, ke de tiam + En tago kaj en nokto li senchese + Nur sopiradis, ke vi la plej baldau + Revenu, por ke li kun vi ekprovu + Batalon. Nun konkludo plej natura... + +LAERTO + + Konkludo? Kia? + +REGHO + + Diru nun, Laerto, + Chu via patro estis al vi kara? + Au kiel la malghojo sur pentrajho + Vi estas nur vizagho, sed sen koro? + +LAERTO + + Por kio la demando? + +REGHO + + Mi ne tial + Demandas vin, ke mi ech iom dubus + Pri via amo al la patro; tamen + Mi scias, ke la amo ofte estas + Nur sklavo de la tempo: ghi naskighas + Per tempo, kaj la sperto ankau montras, + Ke tempo ghin tre ofte moderigas + Kaj ech estingas ghian tutan flamon. + Jes, en la mezo de la ama flamo + Trovighas preskau chiam ia speco + De mecha debrulajho, kiu baldau + La helan flamon forte mallumigas. + Nenio restas en bonec', eterna: + Boneco tro matura baldau mortas + De l' prem' de sia propra troforteco. + Se oni volas agi, oni agu + En la minutoj de la volo, char + La volo povas baldau malfortighi, + Trovante tiom da malhelpoj, kiom + Trovighas langoj, manoj kaj okazoj. + Kaj tiam la deziro kaj la devo + Farighas nur sopiro fanfarona, + Sopiro sen plenumo faciliga. + Sed nun al la afero! Jen Hamleto + Revenos baldau. Kion vi intencas + Nun fari, por vin montri inda filo + De via kara patro, sed per faroj + Pli ol per nudaj vortoj? + +LAERTO + + Lin mortigi, + Se ech en la preghejo. + +REGHO + + Mi konsentas, + Ke la krimulo en nenia loko + Rifughon devas trovi kaj la vengho + Ne devas scii limojn. Sed, Laerto, + Se tion chi vi faros, tiam vi + Ja devos mem vin kashi en la domo. + Hamleto, reveninte, devas scii, + Ke vi jam estas tie chi. Ni faros, + Ke oni antau li vin forte laudos + Kaj la lertecon vian en skermado + Al li oni prezentos en koloroj + Ankorau pli brilantaj kaj pli helaj, + Ol tion faris ech la franco mem. + Per unu vorto--ni aranghos tiel, + Ke vi batalos ambau, kaj ni faros + Konkursan veton pri la kapoj viaj. + Kun sia karaktero la sincera, + Libera, nobla kaj nesupozema, + Li ne esploros certe la rapirojn; + Vi dume povos shanghi la rapirojn, + Anstatau la malakra preni akran + Kaj per ekbato lerta inde pagi + Al li por morto de la patro via. + +LAERTO + + Mi faros ghin, kaj ech por tiu celo + Mi shmiros per veneno mian glavon. + Char unu charlatano al mi vendis + Rimedon tian, ke se oni trempas + En ghin nur la pinteton de tranchilo + Kaj gratas nur sangeron el la hauto,-- + Nenia sanigilo en la mondo + Plu povos savi de senduba morto. + Per tiu chi veneno mi nun shmiros + La pinton de la glavo mia tiel, + Ke se mi ech facile lin ekgratos, + Li tuj pereos per senduba morto. + +REGHO + + Mature ni pripensi ankau devas + Diversajn cirkonstancojn, kiuj povas + Al la ating' de nia celo helpi. + Se nia entrepreno ne prosperus + Au se per nelerteco en plenumo + Montrighus nia penso kaj intenco,-- + Pli bone tiam estus ne komenci. + Kaj tial nia plano devas havi + Eliron en rezervo por l' okazo, + Se la unua provo ne prosperos. + Ni ghin pripensu! Jen, kion ni faros: + Ni en solena formo faros veton + Pri tiu, kiu el vi ambau venkos. + Kaj kiam vi de la batalo estos + Tre varmigitaj kaj soifaj (penu, + Ke tio estu) kaj li volos trinki, + Mi tiam lasos doni al li glason + Da vino jam tiele preparita, + Ke se li nur ech guton de ghi trinkos, + Li ne evitos plu la morton, kiun + La bato via eble ne alportis. + Sed audu! Kia bruo? (Eniras la reghino.) + +REGHO + + Nu, reghino? + +REGHINO + + Unu malghojo sekvas tuj la duan! + Laerto, la fratino via mortis! + +LAERTO + + Fratino mia mortis? Kiel? Kie? + +REGHINO + + Saliko staras super la rivero + Kaj spegulighas en la pura akvo; + Shi tie plektis fantaziajn kronojn + El plej diversaj floroj de la kampo. + Shi rampis sur la arbon, por dispendi + Sur la brancharo siajn kronojn; tiam + Sub shi rompighis la malforta brancho, + Kaj kune kun la kronoj shi rapide + En la riveron falis. Shiaj vestoj + Sin disetendis kaj malgrandan tempon + Kvazau sirenon shin ankorau portis, + Dum shi kantadis melodiajn kantojn, + Dangheron sian tute ne sentante, + Kvazau la akvo estus shia hejmo. + Sed baldau shiaj vestoj, penetritaj + Per peza akvo, shin malsupren tiris, + La malfelichan, al terura morto. + +LAERTO + + Kaj shi dronighis? + +REGHINO + + Jes, ho ve, dronighis! + +LAERTO + + Vi havas nun tro multe jam da akvo, + Fratino malfelicha.--tial larmojn + Mi nun retenas! Tamen la naturo + Konservas sian moron, kion ajn + La honto dirus. Ili nur foriru-- + En ni montrighos tuj la virineco.-- + Adiau, regho! Flamaj vortoj volas + El mi eksplodi, se malsaghaj larmoj + Nur ilin ne estingos. (Foriras.) + +REGHO + + Ni lin sekvu! + Kun granda malfacilo kvietigis + Mi lian furiozon! Nun mi timas, + Ke ghi denove blinde ne eksplodu,-- + Ni tial sekvu lin rapide! (Ambau foriras.) + + + + +AKTO V + + +SCENO I + +Tombejo. Eniras du tombistoj kun fosiloj. + +UNUA TOMBISTO + +Chu shi ricevos kristanan enterigon, kiam shi ja intence foriris en +la mondon de la felichuloj? + +DUA TOMBISTO + +Mi diras al vi, shi ricevos, faru do rapide shian tombon. La jughisto +pripensis la okazon kaj decidis, ke oni devas enterigi shin kristane. + +UNUA TOMBISTO + +Kiel do ghi povas esti, kiam shi dronigis sin ne pro defendo? + +DUA TOMBISTO + +Nu, oni trovis, ke tiel. + +UNUA TOMBISTO + +Sed ili simple ne konas la leghon. Char konsideru: se mi konscie min +dronigas, tio chi estas ago, kaj ago havas tri partojn: ghi konsistas +el agado, farado kaj plenumado. Sekve shi intence sin dronigis. + +DUA TOMBISTO + +He, auskultu do, kolego-fosisto... + +UNUA TOMBISTO + +Sed permesu! Jen estas la akvo--bone; jen estas la homo--bone. Se la +homo iras al tiu chi akvo kaj sin mem dronigas, tiam estas certa--chu +li volas au ne--ke li iras. Rimarku bone! Sed se la akvo iras al li +kaj dronigas lin, tiam li ne dronigas sin mem. Sekve kiu ne estas +kulpa en sia propra morto, tiu ne chesigas sian propran vivon. + +DUA TOMBISTO + +Chu tiel diras la legho? + +UNUA TOMBISTO + +Kompreneble, ke tiel diras la legho pri la mortintoj. + +DUA TOMBISTO + +Chu vi volas scii la veron? Se shi ne estus nobelulino, oni shin +ankau ne enterigus en orda maniero. + +UNUA TOMBISTO + +Chu vere? Estas ja granda maljustajho, ke la grandaj homoj en tiu chi +mondo havas pli da rajto por sin dronigi kaj pendigi, ol la aliaj +kristanoj. Venu, prenu la fosilon! Neniu en la mondo estas pli +antikva nobelo, ol la ghardenistoj, fosistoj kaj tombistoj: ili +daurigas la profesion de Adamo. + +DUA TOMBISTO + +Chu Adamo estis nobelo? + +UNUA TOMBISTO + +Kompreneble! Chu vi estas idolano? Chu vi havas nenian ideon pri la +Biblio? En la Biblio estas ja dirite: chiuj nobeloj devenis de Adamo. +Kiel do li povis esti ne nobelo? Mi faros al vi alian demandon: se vi +ghin ne bone respondos al mi, tiam konfesu... + +DUA TOMBISTO + +Nu, demandu! + +UNUA TOMBISTO + +Kiu konstruas pli fortike, ol la masonisto, shipofaristo au +charpentisto? + +DUA TOMBISTO + +La faristo de pendigiloj, char lia konstruajho supervivas milojn da +ghiaj loghantoj. + +UNUA TOMBISTO + +Bona spritajho, je Dio, ghi plachas al mi. La pendigilo estas bona; +sed kiel ghi estas bona? Ghi estas bona por tiuj, kiuj estas +malbonaj. Sed nun vi estas malbona, se vi diras, ke la pendigilo +estas pli fortika, ol la preghejo, sekve la pendigilo estus bona por +vi. Ankorau unu fojon al la demando! Respondu! + +DUA TOMBISTO + +Kiu konstruas la plej fortike? + +UNUA TOMBISTO + +Jes, diru ghin al mi, kaj mi vin regalos. + +DUA TOMBISTO + +Ha, atendu, mi jam scias! + +UNUA TOMBISTO + +Nu, diru! + +DUA TOMBISTO + +Al la diablo! Mi efektive ne scias. + +(Eniras Hamleto kaj Horacio.) + +UNUA TOMBISTO + +Ne rompu al vi vane la kapon, la azeno ja ne iros pli rapide, kiom +ajn vi lin batos; kaj se iu vin poste demandos, kiu konstruas la plej +fortike, tiam respondu: la tombisto. La domoj, kiujn li konstruas, +restas al la posedantoj por eterne. Iru nun en la drinkejon kaj +alportu al mi mezureton da brando. (Dua tombisto foriras.) + +UNUA TOMBISTO (fosas kaj kantas.) + + En la junaj miaj tagoj + Mi amadis kaj kantadis + Kaj en chiuj miaj agoj + Mi mezuron ne sciadis. + +HAMLETO + +Chu tiu chi sentaugulo ne konscias, per kio li sin okupas! Li fosas +tombon kaj kantas! + +HORACIO + +La kutimo faris lin indiferenta por tio chi. + +HAMLETO + +Tiel chiam estas: ju malpli ia mano laboras, des pli delikata estas +ghia sento. + +UNUA TOMBISTO (kantas). + + Maljuneco-lamulino + Kaptis min per osta mano, + Kaj al chio venis fino,-- + Restis ghemoj kaj malsano. (Li eljhetas kranion.) + +HAMLETO + +Tiu chi kranio havis iam langon kaj ankau povis kanti! Kiel la +malnoblulo jhetas ghin sur la teron, kvazau ghi estus kranio de +Kajeno, la unua mortiginto! Tio chi eble estis la kapo de ia +politikulo, kaj nun tiu chi azeno lin superruzas; ghi eble estis la +kapo de tia homo, kiu volis esti pli granda ol Dio mem,--ne vere? + +HORACIO + +Povas esti. + +HAMLETO + +Au de ia kortegano, kiu sciis diradi: Bonan matenon, via princa +moshto! Kiel vi fartas, plej estiminda princo? Au eble ghi estis +eminenta sinjoro, kiu forte laudadis la chevalon de alia eminenta +sinjoro, dezirante ricevi ghin donace? Ne vere? + +HORACIO + +Jes, princo. + +HAMLETO + +Jes, jes, kaj nun li estas apartenajho de sinjoro vermo; sendenta kaj +batata sur la vangojn per la fosilo de tombisto. Efektive glora +shanghigho; se ni nur povus ghin vidi en plena tuteco. Chu tiuj chi +ostoj meritis nenion alian, ol ke oni ludu per ili keglojn? Mia +propra kranio min doloras, kiam mi pri tio chi pensas. + +UNUA TOMBISTO (kantas). + + Pala korpo senkolora + Kaj chemizo sen ornamoj + Kaj foset' malbonodora + Estas fin' de chiuj amoj. (Eljhetas ankorau unu kranion.) + +HAMLETO + +Jen denove unu kranio! Kial ghi ne povus esti kranio de leghoscienculo? +Kie nun estas liaj leghoj, liaj rimedoj, liaj artifikoj, liaj okazoj? +Kial li nun permesas al tiu chi maldelikata sentaugulo bati lin per +malpura fosilo sur la cerbujon kaj ne minacas meti plendon kontrau li +pro ofendo per faroj? Hm! Tiu chi sinjoro eble estis siatempe granda +achetisto de bienoj, kun chiaj hipotekoj, depagoj, achetaj dokumentoj +kaj jughaj posedigoj. Chu tio chi nun estas lia lasta acheto kaj la +akira rezultato de chiuj liaj dokumentoj, ke oni nun lian richan kranion +plenigas per bonspeca koto? Chu chiuj liaj administratoroj kaj farmantoj +ne donas al li el chiuj liaj bienoj pli ol pecon da tero, havantan la +longon kaj larghon de paro da kontraktaj paperoj? Ech la dokumentoj de +transdono de chiuj liaj bienoj apenau povus chiuj trovi sufiche da loko +en tiu chi kesto; kaj la posedanto mem ne ricevas por si pli da loko? +Bele! + +HORACIO + +Ech ne peceton pli, mia princo. + +HAMLETO + +Chu pergameno ne estas farata el shafa felo? + +HORACIO + +Jes, princo, kaj ankau el felo de bovidoj. + +HAMLETO + +Shafoj kaj bovidoj estas tiuj, kiuj en ghi serchas certecon. Mi iom +parolos kun tiu chi tombisto.--He, homo! kies tombo tio chi estas? + +UNUA TOMBISTO + +Mia, sinjoro, + + (Kantas.) Kaj foset' malbonodora + Estas fin' de chiuj amoj. + +HAMLETO + +Certe ghi estas via, char vi trovighas en ghi. Sed kiu en ghi +kushos? + +UNUA TOMBISTO + +Espereble ne vi kaj ankau ne mi, kvankam mi trovighas en ghi. Kaj tamen +ghi estas mia. + +HAMLETO + +Ne jhetu tro da malsaghajhoj el via tombo. + +UNUA TOMBISTO + +Mi devas ja purigi la tombon de chio, kio enfalas en ghin. + +HAMLETO + +Por kia homo vi fosas la tombon? + +UNUA TOMBISTO + +Ne por homo. + +HAMLETO + +Nu, do, por kia homino? + +UNUA TOMBISTO + +Ankau ne por homino. + +HAMLETO + +Kiun do oni tie chi enterigos? + +UNUA TOMBISTO + +Iun, kiu estis virino, sed nun jam estas malviva viando. + +HAMLETO + +Kiel plachas al vi la bravulo? Ni devas kontroli chiun vorton, char alie +li nin batos per silaboj. Efektive, Horacio, mi en la lastaj jaroj +rimarkis, la mondo farighis tiel sprita, ke la piedo de vilaghano +sentime premas la kalojn de kortegano.--Kiel longe vi estas jam +tombisto? + +UNUA TOMBISTO + +Ghuste de tiu tago, en kiu nia estinta regho venkis Fortinbrason. + +HAMLETO + +Kiel longe estas jam de tio chi? + +UNUA TOMBISTO + +Chu vi tion chi ne scias? Chiu malsaghulo ja tion chi scias. Tio chi +estis en tiu sama tago, en kiu naskighis la princo Hamleto, tiu sama, +kiu nun frenezighis kaj estas sendita Anglujon. + +HAMLETO + +Ha, tiel! Kial do oni sendis lin Anglujon? + +UNUA TOMBISTO + +Nu, tial, char li estas freneza. Oni volas, ke li tie denove saghighu; +kaj se li ne resaghighos, tiam ankau ne estos granda malfelicho. + +HAMLETO + +Kial? + +UNUA TOMBISTO + +Tie tio chi estos ne rimarkebla, char tie chiuj estas frenezaj. + +HAMLETO + +Kiel li frenezighis? + +UNUA TOMBISTO + +Tre strange, oni diras. + +HAMLETO + +En kio do konsistis la strangeco? + +UNUA TOMBISTO + +En tio, ke li perdis la saghon. + +HAMLETO + +Sur kia punkto li frenezighis? + +UNUA TOMBISTO + +Certe sur ia punkto de la tero de Danujo, en kiu mi jam tridek jarojn +estas tombisto. + +HAMLETO + +Kiel longe homo kushas en la tero, antau ol li tute forputrighas? + +UNUA TOMBISTO + +Se li ne forputrighis antau la morto--ni ja en la nuna tempo ofte +vidas tiajn korpojn, kiuj apenau eltenas ghis la enmeto--li povas +kushi ok ghis nau jarojn; ledisto certe kushos nau jarojn. + +HAMLETO + +Kial li pli longe, ol aliaj? + +UNUA TOMBISTO + +He, sinjoro, lia profesio tiel tanas al li la felon, ke ghi longan +tempon kontraustaras al akvo, kaj la akvo la plej rapide detruas la +korpojn de sinjoroj la mortintoj. Jen estas kranio, kiu kushis en la +tero dudek tri jarojn. + +HAMLETO + +Al kiu ghi apartenis? + +UNUA TOMBISTO + +Al unu malsagha spritulo. Kiel vi pensas, al kiu ghi apartenis? + +HAMLETO + +Nu, mi ne scias. + +UNUA TOMBISTO + +La diablo lin prenu, la sentaugulon! Li unu fojon vershis al mi botelon +da vino sur la kapon. Tio chi estis la kranio de Jorik, la amuzisto de +la regho. + +HAMLETO + +Tiu chi kranio? + +UNUA TOMBISTO + +Jes, ghuste tiu chi. + +HAMLETO (prenas la kranion). + +Lasu nin vidi ghin! Ha, malfelicha Jorik! Mi konis lin, Horacio: persono +de senfine gaja humoro, plena de plej belaj spritajhoj. Mil fojojn li +portadis min sur la dorso, kaj nun kia terura vido! La koro al mi +premighas. Tie chi pendis la lipoj, kiujn mi kisadis tiom ofte. Kie nun +estas viaj spritajhoj, viaj artifikoj, viaj kantoj, viaj fulmoj de +gajeco, che kiuj la tuta tablo eksplodadis per rido? Chu restis neniu el +ili, por nun sherci pri via propra malsagha vido? Chio forputris? Nun +iru en la chambron de eminenta sinjorino kaj diru al shi, ke kiom ajn +shi sin shmiros, shi tamen en la fino ricevos tian vizaghon; ridigu shin +per tio chi!--Estu tiel bona, Horacio, diru al mi jenon... + +HORACIO + +Kion, mia princo? + +HAMLETO + +Chu vi pensas, ke ankau Aleksandro la Macedona havis tian elrigardon en +la tero? + +HORACIO + +Ghuste tian saman. + +HAMLETO + +Kaj tian odoron? Fi! (Forjhetas la kranion.) + +HORACIO + +Ghuste tian, mia princo. + +HAMLETO + +Al kia abomeninda difino ni venas, Horacio! Kial la imago ne povas sekvi +la noblan polvon de Aleksandro ghis la momento, kiam ghi shtopas truon +en ia mizera dometo? + +HORACIO + +Tio chi estus tro fantazia. + +HAMLETO + +Ne, certe, tute ne. Oni povus modeste sekvi lin ghis tiu loko kaj chiam +gvidi sin per la estebleco. Ekzemple tiel: Aleksandro mortis, Aleksandro +estis enterigita, Aleksandro turnighis en polvon; la polvo estas tero; +el tero ni faras argilon: kial do per la argilo, en kiun li turnighis, +oni ne povus shtopi barelon? + + La granda Cezaro, mortinte, nun estas argilo, + Por truo de muro li servas nun kiel shtopilo. + La peco da shtof', antau kiu tremadis la tero, + Mizeran dometon nun gardas de pluva aero. + Tamen silentu! silentu! Flanken! Jen venas la regho! + +(Venas en procesio pastroj k. t. p. Oni portas la korpon de Ofelio.) + +(Laerto, la regho, la reghino, korteganoj.) + +HAMLETO + + Jen la reghino, la kortego! Kiun + Funebre ili akompanas? Tamen + Sen ordinaraj la funebraj moroj? + Ghi montras, ke mortinto la portata + Per propra mano sian vivon finis. + De alta tamen rango! Ni atendu + Kaj ni rigardu! (Iras kun Horacio flanken). + +LAERTO + + Kiaj nun ankorau + Ceremonioj? + +HAMLETO + + Jen estas Laerto, + Tre nobla juna homo. Vidu! + +LAERTO + + Kiaj + Ceremonioj decas nun ankorau? + +UNUA PASTRO + + Ni el funebraj la ceremonioj + Plenumis chion, kio al ni estas + Nur permesita: shia morto estis + De karaktero duba; se ne shanghus + Ordono alta la kutiman ordon, + Shi devus kushi ghis la lasta jugho + En ter' ne sanktigita, kaj nur shtonojn + Sur shian tombon oni devus jheti + Anstatau sanktaj preghoj de kristanoj; + Al shi do oni donis pli, ol dece; + Knabinan shian kronon, kaj la tombon + Per chastaj floroj oni nun ornamis, + En sanktan teron oni shin enmetis + Che sonorado religia. + +LAERTO + + Sekve + Nenio pli jam estas permesita? + +PASTRO + + Nenio pli. Char ni ja malsanktigus + Per tio la servadon de mortintoj, + Se ni al shi ekkantus rekviemon + Simile al mortintaj en pieco. + +LAERTO + + Vi metu shin en teron, kaj violoj + Elkreskos el plej chasta shia cindro! + Mi al vi diras, ho, senkora pastro, + Anghelo shi, fratino mia, estos, + Dum vi en la infero brulos. + +HAMLETO. + + Kio? + La bela Ofelio? + +REGHINO (jhetante florojn). + + Ho, plej dolcha, + Adiau! Mi esperis, ke vi estos + Edzino kara de Hamleto mia; + Esperis mi ornami vian kronon + De fianchino, dum, ho ve, mi nun + Ornamas vian tombon! + +LAERTO + + Ho, centoble + Malben' centobla falu sur la kapon + De tiu, kiu per la krim' terura + De vi la saghon rabis! For la teron! + Ne shutu,--mi ankorau unu fojon + Al mia koro volas shin alpremi. (Ensaltas en la tombon.) + Nun shutu teron, kiom ajn vi volas, + Sur shin kaj min, ghis el la ebenajho + Vi faros monton ghis la alta pinto + De la Olimpo. + +HAMLETO + + Kiu estas tiu, + Kies doloro tiel laute sonas + Kaj kies krio flugas ghis la steloj + Kaj volas en terur' ilin haltigi? + Jen estas mi, Hamleto. (Ensaltas en la tombon.) + +LAERTO + + Ha, tre bone! + Pereu, malbenita! (Jhetas sin sur Hamleton.) + +HAMLETO + + Tia pregho + Ne estas ghusta. Mi vin petas, prenu + La manon vian for de mia kolo, + Char kvankam mi ne estas flamighema, + Danghere tamen estas min ataki, + Kaj mi al vi konsilas: for la manon! + +REGHO + + Disigu ilin! + +REGHINO + + Ho, Hamlet', Hamleto! + +CHIUJ + + Sinjoroj... + +HORACIO + + Kara princo, trankvilighu! + +(Kelkaj korteganoj disigas la batalantojn, kaj ili eliras el la tombo.) + +HAMLETO + + Ne, mi pro tio chio kun li batalos, + Ghis la minuto lasta de la vivo! + +REGHINO + + Pro kio do, ho mia kara filo? + +HAMLETO + + Mi amis Ofelion; kvardek miloj + Da fratoj kun ilia tuta amo + La amon mian kune ne atingus. + +(Al Laerto.) + + Vi kion volas? + +REGHO + + Ha, li frenezighis! + +REGHINO + + Ho, lasu lin, mi petas vin, Laerto! + +HAMLETO (al Laerto.) + + Che la diabloj chiuj! Diru, kion + Vi volas fari? Plori? au batali? + Au fasti? au disshiri sin? Eltrinki + La tutan Nilon? Manghi krokodilojn? + Mi tion ankau faros. Chu vi venis, + Por vershi larmojn? Saltas en la tombon, + Por min inciti? Lasu vin enfosi + En shian tombon,--mi ghin ankau faros; + Se vi pri montoj babiladas, lasu + Nin supershuti per tiom da tero, + Ke sin la loko levu ghis la suno + Kaj la plej altaj montoj en komparo + Kun ghi aperu kiel veruketoj. + Vi fanfaronas,--mi ghin ankau povas. + +REGHO + + Ghi estas nur frenezo. + +REGHINO + + La atako + En li momenton tiel furiozas, + Sed baldau li denove trankvilighas, + Simile al kvieta kolombino + Post la elkovo de la kolombidoj. + +HAMLETO (al Laerto). + + Auskultu do, sinjoro! Kia estas + La kauzo, ke vi tiel min renkontas? + Mi chiam amis vin,--sed ni ghin lasu. + Se Herkuleso mem kontraubatalus, + La kat' miauas, hundo devas boji. (Foriras.) + +REGHO + + Mi petas vin, lin sekvu, Horacio! (Horacio foriras.) + Laert', nia parolo de hierau + Fortigi devas vian paciencon; + Ni agos nun rapide.--Vi, Gertrudo, + Vi metu gardon chirkau via filo. + +(Al Laerto.) + + La tombo havos vivan monumenton. + La horo de trankvilo baldau venos; + Ghis tiam ni bezonas paciencon. (Chiuj foriras.) + + +SCENO II + +Chambro en la palaco. Hamleto kaj Horacio. + +HAMLETO + + Sufiche nun pri tio. Ni transiru + Nun al la pluaj faktoj. Vi memoras, + Pri kio mi rakontis? + +HORACIO + + Mi memoras. + +HAMLETO + + En mia brusto estis ia speco + De batalado. Mi ne povis dormi; + Kaj al mi chiam shajnis, ke mi kushas + En stato pli malbona, ol krimuloj + En la katenoj. Tiam en la kapon + Kuragha pens' al mi subite venis... + Kaj dank' al la kuragha mia penso: + Ghi savis min! Jes, penso malprudenta + Al ni tiele servas iafoje, + Kiam profundaj planoj detruighas; + Kaj ni el tio vidas, ke Diajho + Direktas nian sorton, se ni mem + Ech de la celo nin malproksimigas. + +HORACIO + + Tre ghuste. + +HAMLETO + + La mantelon de shipano + Sur min jhetinte, el kajuto mia + Palpante mi elrampis, trovis ilin, + Forkaptis la paketon, kiun ili + Kun si tre garde portis, kaj returne + En chambron mian iris. Mia timo + Forgesis ghentilecon, kaj kuraghe + Mi dissigelis la paketon. Tie + Mi trovis, ho, amiko mia kara, + Brilantan, grandan reghan malnoblajhon! + Ghi estis... jes... ordono plej severa, + Per multo da motivoj ornamita + Pri la felicho de la Dana regno + Kaj de Anglujo ankau, kaj cetera + Kaj tiel plu... nu jes,--per unu vorto: + Ke oni tuj, sen perdo de la tempo, + Ech ne lasante al l' ekzekutisto + Minuton, por akrigi la hakilon, + Tuj post eliro mia sur la bordon, + Dehaku tuj al mi la kapon. + +HORACIO + + Dio! + Chu povas esti? + +HAMLETO + + Jen, rigardu mem, + Jen estas la papero, legu poste. + Vi volas scii, kion mi nun faris? + +HORACIO + + Jes, mi vin petas. + +HAMLETO + + Kiam mi min vidis + Subite en kaptilo, mia kapo + Komencis vive ludi sen prologo + Kaj trovis baldau ghustan la rimedon. + Mi min sidigis kaj elpensis baldau + Alian tekston por letero tiu + Kaj skribis ghin tre bele kaj tre pene, + Kiel skribisto profesia. Iam + Mi pensis, kiel niaj grandsinjoroj, + Ke bele skribi estas ne konvena + Por eminentaj homoj; tamen nun + La belskribado multe al mi servis. + Vi volas certe scii la enhavon + De la letero mia? + +HORACIO + + Certe, princo. + +HAMLETO + + Plej prema peto al la angla regho, + Ke, se Anglujo volas plue resti + Fidela tributulo de Danujo, + Se inter la Anglujo kaj Danujo + La amikeco floru kiel palmo, + Se paco chiam ambau la popolojn + Per bela krono ligu plej trankvile, + Kaj kun aliaj multaj tiaj se,-- + Li devas tuj post lego de la skribo, + Ne pripensante kaj ne prokrastante, + La alportintojn de l' dirita skribo + Mortigi plej rapide, ne donante + Al ili ech minuton, por plenumi + Konfeson antaumortan. + +HORACIO + + Tamen kiel + Sigelis vi la skribon? + +HAMLETO + + La chielo + En tio ankau jam antaue zorgis: + En mia sako trovis sin okaze + Malnova sigelil' de mia patro + Kun la insigno de la danaj reghoj. + Mi faldis la leteron ghuste tute + Simile al antaua la letero, + Subskribis ghin simile kaj sigelis + Kaj metis sur la lokon de antaue. + Kaj la subjheton oni ne rimarkis. + En la sekvanta tago havis lokon + Batalo nia mara kun korsaroj,-- + Kaj kio estis plu--vi ghin jam scias. + +HORACIO + + Kaj Gldenstern kaj Rosenkranz pereis? + +HAMLETO + + Amiko mia, ili mem sin tiris + Al tiu chi afero, tial min + La konscienco mia ne riprochas: + Ilia morto estis ja kauzita + De propra tro fervora enmiksigho. + Por sklavemuloj estas tre danghere + Sin meti inter la flamantaj pintoj + De glavoj de potencaj kontrauuloj. + +HORACIO + + Kiela regho! + +HAMLETO + + Nun la regho mem + Alproksimigis min al mia celo. + Se li mortigis krime mian patron, + Se li patrinon mian malchastigis, + Sin metis malhelpante inter miaj + Esperoj kaj elekto de l' popolo + Se li kun ruz' al mia propra vivo + Tiel perfide volis fari finon: + Chu mi ne havas rajton al li doni + Per mia mano merititan pagon? + Kaj chu ne estos peko, se ni lasos + Al tiu kankro mordi plu ankorau + Viandon nian? + +HORACIO + + Baldau li ricevos + Raporton pri la manier', en kiu + Ordono lia estis plenumita. + +HAMLETO + + Jes, baldau; sed la intertempo tamen + Al mi ja apartenas. Homa vivo + Ne estas ja fortika; vi kalkulu + Nur unu--jam la vivo ne ekzistas. + Nur unu cirkonstanco min doloras, + Ke mi ofendon faris al Laerto! + En lia malfelicho mi ja vidas + La preskau spegulitan historion + De tio, kion mem mi devis sperti. + Mi lin estimas; sed la nekonvena + Fanfaronado lia kun doloro + Min indignigis ghis sinforgesado. + +HORACIO + + Ha, iu venas! Haltu, princo! + +(Eniras Osrik.) + +OSRIK + +Mi gratulas vian princan moshton je la reveno Danujon. + +HAMLETO + +Mi dankas vin profunde, sinjoro. (Al Horacio.) Chu vi konas tiun chi +kulon? + +HORACIO + +Ne, princo. + +HAMLETO + +Tiom pli bone por vi, char estas malvirto koni lin. Li posedas multe da +tero kaj tre fruktoporta: se besto estas regho de bestoj, ghia manghujo +staros apud la manghilaro de la regho. Li estas pigo, sed, kiel mi diras +al vi, benita per vastaj posedajhoj de koto. + +OSRIK + +Plej amata princo! Se via princa moshto havus liberan tempon, mi dezirus +komuniki al vi ion de lia regha moshto. + +HAMLETO + +Mi akceptos ghin kun plena atento, sinjoro. Metu vian chapelon sur ghian +lokon: ghi estas difinita por la kapo. + +OSRIK + +Mi dankas al via princa moshto,--estas tre varme. + +HAMLETO + +Ne, mi certigas vin, ke estas tre malvarme; la vento estas norda. + +OSRIK + +Estas efektive sufiche malvarme, mia princo. + +HAMLETO + +Kaj tamen shajnas al mi, ke estas tre sufoke kaj varmege, au mia +temperamento.... + +OSRIK + +Eksterordinare, via princa moshto, estas tre varmege--en certa +maniero--mi ne povas diri kiel. Kara princo, lia regha moshto ordonis al +mi sciigi vin, ke li faris grandan veton pro via kapo. La afero estas +sekvanta... + +HAMLETO + +Mi petas vin, ne forgesu! (Devigas lin meti la chapelon sur la kapon.) + +OSRIK + +Permesu al mi, via princa moshto, mi certigas vin, ke tiel estas por mi +pli oportune. Antau mallonga tempo en la kortegon alvenis Laerto: mi +jhuras, perfekta kavaliro, kun la plej bonegaj distingighoj, kun +brilanta tenigho kaj eksterajho. En efektivo, por esprimi sin +inteligente, li estas la modelo de boneduka maniero de vivado, char vi +trovos en li la kunighon de chiuj talentoj, kiujn juna kavaliro nur +povas deziri posedi. + +HAMLETO + +Li nenion perdas per via busho, sinjoro, kvankam mi scias, ke ghi +estas tro granda kalkula problemo, se oni volus kunmeti plenan registron +de liaj bonaj ecoj. Kaj ankau tiam la rakonto ne prezentus ankorau la +plenan grandecon de lia efektiva indo. Parolante en la plena seriozeco +de laudado, mi vidas en li spiriton tre grandan, kaj liaj internaj +talentoj estas lau mia opinio tiel grandaprezaj kaj maloftaj, ke, por +esprimi sin pri li vere, nur lia spegulo prezentas ion similan al li, +chio alia prezentus nur ombron de li. + +OSRIK + +Via princa moshto parolas pri li la puran veron. + +HAMLETO + +Kaj la celo, sinjoro? Kial ni nun superjhetas tiun chi kavaliron per la +kruda spirado de nia parolo? + +OSRIK + +Kion vi pensas? + +HORACIO + +Chu ne estas eble, ke ni komprenighadu per ia alia lingvo? Vi certe tion +chi povos, sinjoro. + +HAMLETO + +Por kia celo vi nomis tiun chi kavaliron? + +OSRIK + +Laerton? + +HORACIO + +Lia monujo estas jam malplena: chiuj liaj oraj vortoj estas jam +elspezitaj. + +HAMLETO + +Jes, tiun chi saman. + +OSRIK + +Mi scias, ke vi ne scias... + +HAMLETO + +Estas eble, ke vi scias, ke mi ne scias, kaj tiel plu. Sed kion do vi +deziras, sinjoro? + +OSRIK + +Vi ne scias, kian perfektecon Laerto posedas... + +HAMLETO + +Mi ne pretendas je tia sciado, por ne egaligi min kun li en perfekteco; +koni alian homon fundamente signifus koni sin mem. + +OSRIK + +Jes, sinjoro, rilate la uzadon de bataliloj; lau la komuna famo li +havas en tiu chi punkto neniun egalan al si. + +HAMLETO + +Kia estas lia batalilo? + +OSRIK + +Glavo kaj rapiro. + +HAMLETO + +Sekve, lau viaj vortoj, du specoj de bataliloj. Nu, plu? + +OSRIK + +La regho vetis kun li je ses berberaj chevaloj; li do, kiom mi audis, +donis kiel garantion ses francajn glavojn kune kun la apartenajho, kiel +ekzemple zonoj, portiloj kaj tiel plu. Tri el tiuj chi subteniloj estas +efektive tre agrablaj por la okulo, tre respondaj al la objektoj, +senfine belaj subteniloj kaj tre bonguste aranghitaj. + +HAMLETO + +Kion vi nomas subteniloj? + +HORACIO (al Hamleto). + +Mi sciis, ke vi devos ankorau plezurighi kun liaj komentarioj, +antau ol la parolo finighos. + +OSRIK + +La subteniloj estas la portiloj. + +HAMLETO + +Tiu chi esprimo estus pli konvena por la objekto, se ni povus porti che +nia flanko pafilegon; ghis tiu tempo ni nomu ghin pli bone portiloj. +Sed plue: ses berberaj chevaloj kontrau ses francaj glavoj kun iliaj +apartenajhoj kaj ses bonguste aranghitaj subteniloj; tio chi estas +franca veto kontrau dana. Por kio do ili tion chi donis kiel garantion, +kiel vi vin esprimas? + +OSRIK + +La regho, sinjoro, vetis, ke Laerto en dekdu renkontighoj inter vi kaj +li ne venkos pli ol tri fojojn; li do vetis, ke el dekdu li venkos nau +fojojn; kaj oni povus tuj fari la provon, se via princa moshto estus +inklina. + +HAMLETO + +Kaj se mi respondos, ke ne? + +OSRIK + +Mi pensas, via princa moshto, ke estus bone konsenti je tiu chi provo. + +HAMLETO + +Mi nun promenados en tiu chi salono; kun la permeso de lia regha moshto +nun estas la horo, en kiu mi ghuas freshan aeron. Oni alportu la +rapirojn; se Laerto deziras kaj se la regho restas che sia intenco, mi +penos gajni por li, se mi povos; se ne,--tiam mi forportos kun mi nur la +malhonoron kaj multe da batoj. + +OSRIK + +Tiel mi devas klarigi vian decidon? + +HAMLETO + +En tiu chi senco, sinjoro, kun ornamoj lau via gusto. + +OSRIK + +Mi rekomendas al via princa moshto mian aldonitecon. +(Foriras.) + +HAMLETO + +Al viaj servoj. (Al Horacio.) Li bone faras, ke li mem sin rekomendas; +char nenia alia busho servus al li por tio chi. + +HORACIO + +Tiu chi birdido elrampis el la nesto kun duono de sia ova shelo sur la +kapo. + +HAMLETO + +Li faris ceremoniojn kun la mamo de sia patrino antau ol suchi ghin. En +tia maniero li kaj multaj aliaj de tiu sama speco, en kiujn nia pala +tempo estas enamita, kaptis nur la tonon de la modo kaj la eksteran +brilon de la interparolado: speco de shauma miksajho, kiu rampas +en chion; sed oni pro provo nur ekspiru sur ghin, kaj la shaumaj vezikoj +krevos. (Eniras nobelo.) + +NOBELO + +Estimata princo, lia regha moshto ricevis saluton de vi per la juna +Osrik, kiu raportis al li, ke vi deziras atendi lin en la salono. Li +sendas min, por demandi vin, chu via deziro skermi kun Laerto dauras +ankorau, au chu vi deziras por tio chi pli longan prokraston. + +HAMLETO + +Mi restas fidela al miaj decidoj, ili konformigas sin al la volo de la +regho. Se por li estas oportune, mi estas preta, nun au en chia alia +tempo, supozante, kompreneble, ke mi ghin tiel bone povos, kiel nun. + +NOBELO + +La regho, la reghino kaj chiuj volas tuj veni tien chi. + +HAMLETO + +En bona horo! + +NOBELO + +La reghino deziras, ke vi afable ekparolu al Laerto, antau ol vi +komencos batali. + +HAMLETO + +Shia konsilo estas bona. (La nobelo foriras.) + +HORACIO + +Vi perdos tiun chi veton, princo. + +HAMLETO + +Mi ne pensas: de la tempo, kiam li iris Francujon, mi chiam +ekzercadis min; che tiu neegala veto mi venkos. Sed vi ne povas prezenti +al vi, kiel malbone estas al mi en la koro. Tamen tio chi neniom +malhelpas. + +HORACIO + +Ne, kara princo... + +HAMLETO + +Ghi estas nur bagatelo sensignifa; sed ghi estas ia speco de malbona +antausento, kiu virinon eble maltrankviligus. + +HORACIO + +Se via interna sento ion diras kontrau tio chi, tiam obeu al ghi; mi +zorgos, ke ili ne venu tien chi, mi diros, ke vi ne estas nun disponita. + +HAMLETO + +Tute ne! Mi auskultas neniajn antausignojn: neshanghebla sorto +direktas ech la falon de pasero. Se ghi farighos nun, ghi ne farighos +poste; se ghi ne farighos poste, ghi farighos nun; se ghi ne farighos +nun, ghi devas ja iam farighi en estonteco. Oni devas chiam esti preta. +Char nenia homo scias, kion li forlasas, kia do diferenco, se li pli +frue forlasas. Ghi estu! + +(Eniras la regho, la reghino, Laerto, korteganoj, Osrik kaj aliaj kun +rapiroj k. t. p.) + +REGHO + + Hamleto, venu kaj amike prenu + Tiun chi manon! + +(Metas la manon de Laerto en la manon de Hamleto.) + +HAMLETO (al Laerto). + + Vi al mi pardonu, + Sinjoro! mi al vi maljusta estis, + Sed vi pardonu pro honoro via. + La chirkauantoj scias--kaj sendube + Vi ankau audis--mia kapo estas + Malsana. Mia ago, kiu forte + En vi ekscitis tutan la animon + Kaj la honoron,--mi pri ghi konfesas: + Ghi estis nur frenezo. Chu Hamleto + Laerton ekofendis? Ne! Char certe + Se de si mem Hamleto nun disighis + Kaj li nur tial faris la ofendon, + Ke li nun estas ne li mem,--ja tiam + Ghin ne Hamleto faris kaj Hamleto + Rifuzas la ofendon. Kiu do + Ghin faris? La frenezo de Hamleto. + Se tiel estas, tiam li ja mem + La suferanto estas. La frenezo + Hamleton malfelichan suferigas. + Kaj jen, sinjoro, antau atestantoj + Konfeso mia senkulpigu min + Nun antau la grandanimeco via, + Char mi la sagon pafis trans la domon + Kaj trafis kontrauvole mian fraton. + +LAERTO + + Naturo mia, kiu la plej multe + Min devus instigadi al la vengho, + Nun estas jam kontentigita plene. + Sed lau severaj leghoj de l' honoro + Ne povas mi paroli pri pacigho, + Ghis pli maljunaj homoj de honoro + Decidos ke, savante mian nomon, + La pacon noble povas mi akcepti. + Ghis tiu tempo mi la amon vian + Akceptos per la koro, sed batalos. + +HAMLETO + + Volonte mi konsentas; kun konfido + Mi nun batalos pro l' honoro via. + Nun donu la rapirojn, venu! + +LAERTO + + Venu! + +HAMLETO + + Mi volas esti kamp' por via gloro; + Sur mia nelerteco via arto + Ekbrilu, kiel stel' en nigra nokto. + +LAERTO + + Vi mokas, princo. + +HAMLETO + + Ne, je mia vorto! + +REGHO + + Nun donu la rapirojn, juna Osrik! + Vi scias ja la veton, fil' Hamleto? + +HAMLETO + + Ho, jes! Sed vi la gajnon de la veto + Konfidis ne al tute ghusta mano. + +REGHO + + Pro tio mi ne timas; mi ja vidis + Skermadon de vi ambau. Li allernis, + Sed tial oni donis al ni cedon. + +LAERTO (pesante rapiron en la mano). + + Tro multepeza, mi alian volas. + +HAMLETO + + Mi prenas. Chiuj de egala longo? + +(Ili preparas sin al la skermado.) + +OSRIK + + Jes, via princa moshto. + +REGHO + + La botelojn + Da vino metu prete sur la tablon! + Se en l' unua fojo au la dua! + Hamleto trafos au en tria fojo + Rebatos la ekbaton, tiam tuj + Ektondru laute chiuj pafilegoj; + La regho tiam trinkos pro la sano + De sia fil' Hamleto kaj li jhetos + En la kalikon perlon, kies kosto + Superos chion, kion ghis nun havis + La reghoj de Danujo en la krono. + Pretigu la kalikojn! La trumpeto + Anoncu al tamburo, la tamburo + Al la pafilegisto, pafilego + Al la chielo, fine la chielo + Anoncu al la tero: nun la regho + Pokalon malplenigas pro Hamleto!-- + Komencu do batalon; vi, jughistoj, + Atentu bone! + +HAMLETO (al Laerto). + + Venu do, sinjoro! + +LAERTO + + Mi estas preta, princo. (Ili skermas.) + +HAMLETO + + Unu! + +LAERTO + + Ne! + +HAMLETO + + Jughistoj diru. + +OSRIK + + Vere, jes, trafite. + +LAERTO + + Nu, bone! Nun ankorau unu fojon! + +REGHO + + Halt'! Donu vinon!--Nun, Hamleto mia, + La perlo estas via. Vian sanon! + Vi prenu la pokalon! + +(Post la sceno estas audataj trumpetado kaj pafoj de pafilegoj.) + +HAMLETO + + Ne, mi devas + Antaue fini! (Al Laerto.) + Venu! (Ili skermas.) Nun denove + Trafite! Kion diras vi? + +LAERTO + + Tushite! + Tushite, mi konfesas. + +REGHO + + Nia filo, + Vi venkas. + +REGHINO + + Li varmighis, li lacighis. + Hamleto, prenu mian tukon, vishu + La shviton de la frunto! La reghino + Felichon vian trinkas nun! + +HAMLETO + + Patrino... + +REGHO + + Gertrudo, vi ne trinku! + +REGHINO + + Mi deziras, + Permesu, mia edzo, mi vin petas. + +REGHO (flanken.) + + La vino venenita! Shi pereis! + +HAMLETO + + Patrino mia, mi ankorau trinki + Ne povas. Mi tuj finos. + +REGHINO + + Venu, filo, + Mi vishos vian shviton de l' vizagho. + +LAERTO + + Nun mi lin trafas, regho. + +REGHO + + Mi ne kredas. + +LAERTO (flanken). + + Kaj tamen kontrau mia konscienco! + +HAMLETO + + Laerto, venu, nun la trian fojon! + Vi ludas; mi vin petas, batu forte; + Mi timas, ke vi faras kun mi shercojn. + +LAERTO + + Vi pensas? Bone! (Ili skermas.) + +OSRIK + + Sur la ambau flankoj + Nenia rezultato. + +LAERTO + + Nun vin gardu! + +(Laerto vundas Hamleton; en la flameco de la batalado ili shanghas la +rapirojn kaj Hamleto vundas Laerton.) + +REGHO + + Disigu ilin, ili tro varmighis. + +HAMLETO + + Ne, ne, ankorau unu fojon! (La reghino svenas.) + +OSRIK + + Haltu! + Rigardu la reghinon! + +HORACIO + + Ambau sangas.-- + Kiel vi fartas, princ'? + +OSRIK + + Kiel vi fartas, + Laerto? + +LAERTO + + Ve! Mi estas nun kaptita + Per la kaptilo mia propra! Juste + Min mem perfido mia pereigis! + +HAMLETO + + Ha, la reghino! Kio al shi estas? + +REGHO + + Shi svenas, char shi vidas sangon. + +REGHINO + + Ne! + La vino, ha, la vino! Ho, Hamleto! + Ghi estis venenita! Mi pereas! (Shi mortas.) + +HAMLETO + + Perfido! Krimo! Fermu tuj la pordojn! + Elserchi la krimulon! (Laerto falas.) + +LAERTO + + Jen, Hamleto: + Li estas antau vi. Vi jam pereis, + Nenio en la mondo vin nun savos; + Ech duonhor' da viv' al vi ne restas. + La ilo de la krim' en via mano + Trovighas! sciu, ho, Hamleto nobla, + Ke la rapiro estis venenita. + Kontrau min mem sin turnis mia ruzo: + Rigardu, nun mi kushas, por neniam + Levighi plu. Patrino via ankau + Nun venenita... Fino... Mi ne povas. + La regho chion... Lia kulpo... Regho... + +HAMLETO + + La pinto ankau estas venenita? + Nu, faru do, venen', laboron vian! (Trapikas la reghon). + +REGHO + + Ho, helpu, helpu! Estas temp' ankorau! + +HAMLETO (devigante la reghon trinki el la pokalo). + + Vi trinku, mortigisto, adultulo, + Abomeninda, malbenita dano! + Eltrinku la pokalon kun la perlo! + Patrinon mian sekvu! (La regho mortas.) + +LAERTO + + Li meritis. + Li la venenon miksis por ni chiuj. + Hamleto nobla, antau nia morto + Ni kore nin pardonu reciproke! + Mi liberigas vian konsciencon + De l' mort' de mia patro, ankau vi + Pardonu min pro via morto! (Li mortas.) + +HAMLETO + + Dio + Al vi pardonu plene! Mi vin sekvas.-- + Mi mortas, Horacio!--Nun adiau, + Reghino malfelicha!--Kaj vi chiuj, + Vi tremas pro okazo la terura, + Vi estas palaj mutaj atestantoj... + Se mi nur havus tempon... Ha, la morto + Arestas tre rapide... mi tre multe + Al vi rakonti povus! Tiel estu! + Mi mortas, Horacio, tamen vi, + Vi vivas,--senkulpigu kaj klarigu + Min kaj aferon mian al la homoj. + +HORACIO + + Ho ne! Mi nun ne volas resti dano, + Mi ankau apartenas al romanoj: + Ankorau restis vin' en la pokalo... + +HAMLETO + + Ho ne, amiko! Se vi estas viro, + Mi petas vin, ne tushu la pokalon! + Ho, Dio! Kia nomo post mi restus, + Se vi, la sola, kiu chion scias, + Forlasus nun la mondon! Ho, amiko, + Se vi min iam portis en la koro, + Retenu vin ankorau de l' chielo + Kaj vivu en la mondo abomena, + Por savi mian nomon per rakonto + De mia historio. + +(Oni audas marshon en malproksimeco kaj pafojn post la sceno.) + + Kia bruo? + +OSRIK + + La juna Fortinbras nun el Polujo + Revenas post la venko kaj milite + Salutas la senditojn de Anglujo. + +HAMLETO + + Mi mortas, Horacio! La veneno + Jam la spiriton mian neniigas; + Kaj la sciigon el Anglujo mi + Ne povas plu atendi; sed, amiko, + Mi antaudiras, ke l' elekto falos + Sur Fortinbrason; kaj la vochon mian + Antau la morto mi al li fordonas. + Raportu al li tion chi kaj ankau + La tutan historion de la faktoj.-- + La resto do--silento! (Li mortas.) + +HORACIO + + Nobla koro + Nun chesis bati! Kara mia princo, + Adiau! Bonan nokton! La angheloj + Plej puraj al vi kantu dorman kanton!-- + Pro kio batas la tamburo? (Marsho post la sceno.) + +(Eniras Fortinbras, la senditoj de Anglujo kaj aliaj.) + +FORTINBRAS + + Kie + Farighis la terura dramo? + +HORACIO + + Kion + Vi volas vidi? Se ian malghojon + Au mirindajhon, tiam chesu serchi. + +FORTINBRAS + + Ho, sangaj faroj! Ho, fiera morto, + Kiela festo estas nun en via + Palac' eterna, se per unu fojo + Vi tiom da oferoj reghaj buchis? + +UNUA SENDITO + + Terura vido! Ni kun la sciigoj + El Anglolando venas tro malfrue. + Nun estas surdaj la oreloj, kiuj + Auskulti devus la raporton nian, + Ke la ordono estas plenumita, + Ke Rosenkranz kaj Gldenstern ne vivas. + Nu kiu al ni diros: mi vin dankas? + +HORACIO + + Li certe ne, se li ech estus viva; + Char li mortigi ilin ne ordonis. + Sed char rapide post la sanga faro + Revenis vi, (al Fortinbras) vi venke el Polujo, + (al la senditoj) Vi el Anglujo,--tial nun ordonu + Ke oni metu la mortintojn alte + Sur katafalkon antau la popolo + Kaj mi rakontos al la nesciantoj, + Kiele chio tio chi farighis. + Vi audos faktojn sangajn, nenaturajn, + Vi audos pri okazaj jughofaroj + Kaj pri mortigoj blindaj kaj pri mortoj, + Kauzitaj de perfido kaj de ruzo, + Kaj pri insidoj, kiuj returnighis + Kaj falis sur la kapon de l' krimuloj. + La tutan veron mi al vi raportos. + +FORTINBRAS + + Rapidas ni auskulti. Kaj kunvoku + La regnajn prezentantojn al kunveno! + Mi nun akceptas kun malgaja koro + Felichon mian. Sur la danan tronon + Mi havas rajtojn, mi ilin prezentos, + Char nun l' okazo tion chi postulas. + +HORACIO + + Pri tio ankau ion mi parolos; + Pri tio chi raportos mi la vochon + De tiu, kies vochon multaj sekvos. + Sed ni rapidu kun la elektado, + Char la spiritoj estas nun ankorau + Tre forte incititaj, kaj intrigoj + De malbonuloj povus nun facile + Elvoki malfelichojn kaj konfuzojn. + +FORTINBRAS + + Kvar kapitanoj portu sur la trono + La korpon de Hamleto: se li vivus, + Sur ghi li certe sidus la plej noble + Kaj la plej reghe. Che l' funebra iro + Aperu plene la parad' milita! + Forprenu nun la korpojn! Tia vido + Konvenus nur al kampo de milito. + Ordonu nun komenci la pafadon! + +(Funebra marsho. Chiuj foriras, forportante la mortintojn. Oni audas +pafadon.) + + + + + +KOLEKTO ESPERANTA APROBITA DE D^o ZAMENHOF + + +FRANCUJO.--HACHETTE kaj K^o, 79, Boul. St-Germain, Paris + + +LIVRES D'TUDE + +Grammaire et Exercices de la langue Esperanto, par L. de Beaufront. 1 50 + +Corrig de Grammaire et Exercices de la langue Esperanto, par L. de +Beaufront 75 + +Commentaire sur la grammaire Esperanto, par L. de Beaufront 2 + +Texte synthtique des rgles, prfixes, suffixes, expressions de +l'Esperanto, traduction franaise en regard, par L. de Beaufront 50 + +Thmes d'application, _Lexicologie, Syntaxe, Formation des mots de +l'Esperanto_, vocabulaire des mots employs, par L. de Beaufront 2 + +Cours commercial d'Esperanto, par Marissiaux 1 50 + +Corrig des exercices du Cours commercial d'Esperanto, par +M. Marissiaux 1 + +L'Esperanto en dix leons, par Th. Cart et Pagnier 75 + +Corrigs des Exercices de l'Esperanto en dix leons, par Th. Cart et +M. Procureur 50 + +Premires leons d'Esperanto, par Th. Cart. 30 + +Dictionnaire Esperanto-Franais, par L. de Beaufront 1 50 + +Structure du dictionnaire Esperanto. _Rponse beaucoup d'objections._ +(Teksto esperanta kaj franca), par L. de Beaufront 30 + +Vocabulaire Franais-Esperanto et Vocabulaire abrg Esperanto-Franais, +par Th. Cart, M. Merckens et P. Berthelot 2 50 + +Vocabulaire des mots spciaux la philatlie, par R. Lematre 40 + + +TEKSTOJ EN ESPERANTO + +Brueys et Palaprat. _Advokato Patelin_, tradukita de J. Evrot 75 + +Devjatnin. _Verkaro._ 2 + +Diversajhoj, rakontetoj tradukitaj de S^oj Lallemant kaj Beau. 1 25 + +Ekzercoj de Aplikado, _Leksikologio_, _Sintakso_, _Vortfarado +Esperantaj_, de L. de Beaufront. 1 + +Esperantaj prozajhoj, de diversaj autoroj. 2 50 + +Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, de D^ro Zamenhof. 3 50 + +Fundamento de Esperanto, de D^ro Zamenhof 3 + +Godineau. _La Kolorigisto-aerveturanto._ 30 + +Hamleto, dramo de Shakespeare tradukita de D^ro Zamenhof. 2 + +Komercaj leteroj, de P. Berthelot kaj Ch. Lambert 50 + +Kondukanto de l' interparolado kaj korespondado kun aldonita +Antologio Internacia, de Grabowski 2 + +Kurso tutmonda, de E. Gasse. 75 + +Labiche et Legouv. _Cikado che Formikoj_, unuakta komedio 60 + +La Fontaine. _Elektitaj Fabloj_, esperantigitaj de G. Vaillant 75 + +La Komerca sekretario, de Ros Sudria. 50 + +Leibniz. _Monadologio_, tradukita de E. Boirac. 60 + +Maistre (X. de). _Vojagho interne de mia Chambro_, tradukita +de S. Meyer 75 + +Matematika terminaro kaj krestomatio, de R. Bricard 75 + +Molire. _L' Avarulo_, tradukita de S. Meyer 75 + +---- _Don Juan_, tradukis Emile Boirac. 1 50 + +Norman. _Poshlibro Internacia_, por Aferistoj, Turistoj, K. C. 2 + +Orzesko. _La interrompita kanto_, tradukita de Kabe. 75 + +Perrault (Ch.). _Rakontoj pri Feinoj_, tradukitaj de +Sinjorino Sarpy. 1 + +Pola Antologio, elektis et tradukis Kabe. 2 + +Rakontoj kaj Fabeloj (el Esperantaj Prozajhoj) 25 + +Sieroshevski (Vaclav). _La Fundo de l' mizero_, tradukita de Kabe 75 + +Virgilio. _Eneido_, kantoj I et II, tradukita de D^ro Vallienne. 60 + + + + +Kolekto Esperanta Aprobita de D-o Zamenhof + +A LA MME LIBRAIRIE + +Tutmonda Jarlibro Esperantista + +ENHAVANTA LA + +Adresarojn de D^ro ZAMENHOF + +1906 + +Cet annuaire parat tous les ans dans le courant de mai. Il contient: +plus de 30000 adresses d'Esprantistes dans le monde entier, les +renseignements les plus complets sur les Socits de propagation, les +livres, les journaux, les publications de toute nature en Esperanto. + +Un volume grand in-16, broch ....... 3 fr. 50 + + * * * * * + +Internacia Scienca Revuo + +Revue mensuelle scientifique rdige + +EN ESPERANTO + +Paraissant depuis le 1^er Janvier 1904 + +COMIT DE PATRONAGE: + + +Socit franaise de physique, Socit internationale des lectriciens, +MM. Adelskld, Appell, d'Arsonval, Baudoin de Courtenay, Becquerel, +Berthelot, Bouchard, Brouardel, Deslandres, G^al Sbert, membres de +diverses acadmies. + + +RDACTION: + + P. FRUICTIER + _27, boulevard Arago, + PARIS_ + +ADMINISTRATION: + + HACHETTE & K^o + _79, boulevard Saint-Germain, + PARIS_ + + + ABONNEMENT ANNUEL + France 6 fr. 50 + Etranger 7 fr. + UN NUMRO: 60 centimes. + + * * * * * + +Mendelejev.--Provo de Kemia Kompreno de l' Monda Etero 30 + +Ch. Richet.--La Spontanea Generado 30 + + * * * * * + +742-06--Coulommiers. Imp. Paul BRODARD.--P7-06. + + + +Notoj de la tekstpreparinto: + +Mi translokigis la antaureklamojn che la fino de la teksto. Provizon +de mankaj punktoj kaj aliajn interpunkciajn shanghetojn mi faris sen +rimarkoj. Mi registris aliajn shanghojn per html-aj komentoj. + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Hamleto, by William Shakespeare + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HAMLETO *** + +***** This file should be named 37279-8.txt or 37279-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/3/7/2/7/37279/ + +Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online +Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/37279-8.zip b/37279-8.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1eec0c2 --- /dev/null +++ b/37279-8.zip diff --git a/37279-h.zip b/37279-h.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b23ca12 --- /dev/null +++ b/37279-h.zip diff --git a/37279-h/37279-h.htm b/37279-h/37279-h.htm new file mode 100644 index 0000000..efe9d33 --- /dev/null +++ b/37279-h/37279-h.htm @@ -0,0 +1,12789 @@ +<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> + +<!DOCTYPE html + PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" + "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd" > + +<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="eo" lang="eo"> + <head> + <title> + Hamleto + </title> + <style type="text/css" xml:space="preserve"> +body {margin-right: 10%; margin-left: 10%;} +div#titolpagxo {text-align: center; line-height: 2.0; margin-bottom: 4em;} +div#tpnotoj {border: dashed 1px; padding: 0.5em; margin: 2em 10%;} +h2.akto {margin-top: 4em; margin-bottom: 2em; font-size: 1.5em; + font-weight: bolder; text-align: left; word-spacing: 1em; margin-left: 12%;} +h3.sceno {margin-top: 2em; margin-bottom: 1.5em; font-size: 1.2em; + font-weight: normal; text-align: left; word-spacing: 0.5em; margin-left: 10%;} +.scenanoj {margin-left: 10%; margin-right: 15%; margin-bottom: 2em;} +h4.parolanto {text-align: left; margin-left: -2em; font-weight: normal; margin-bottom: 0.5em;} +.direkto {display: block; font-size: 90%; width: 20em; + margin-top: 0.5em; margin-left: 5%; margin-bottom: 0.5em;} +.dialogo {text-align: left; margin-left: 2em;} +.dialogo p {max-width: 25em;} +hr {width: 20%;} +.strofo {margin-top: 1em; margin-left: 2em;} +.dialogo br {display: none;} +span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} +span.i2 {display: block; margin-left: 2em;} +span.m2 {display: block; margin-left: 3em;} +span.m3 {display: block; margin-left: 6em;} +span.m4 {display: block; margin-left: 9em;} +span.m5 {display: block; margin-left: 12em;} +div.reklamo {margin-top: 5em; text-align: center;} +table {margin-top: 2em; text-align: left;} +.p-nomo {font-variant: small-caps;} +td.prezo {vertical-align: bottom; text-align: right;} +.pagenum { + position: absolute; left: 92%; + font-weight: normal; font-style: normal; font-variant: normal; /* prevent bolding, italicising, small-capping */ + text-indent: 0em; + color: #585858; background-color: #ffffff; + } +span[title].pagenum:after { content: " [" attr(title) "] "; } +a[name] { position:absolute; } /* Fix Opera bug */ +td.bracket2 {padding-left: 8px; vertical-align: middle; + background-repeat: no-repeat; background-position: center left; + background-image: url("images/gtb2.png");} +td.bracket {padding-left: 9px; vertical-align: middle; + background-repeat: no-repeat; background-position: center left; + background-image: url("images/gtb5.png");} +</style> + </head> + <body> +<pre xml:space="preserve"> + +The Project Gutenberg EBook of Hamleto, by William Shakespeare + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Hamleto + Reghido de Danujo + +Author: William Shakespeare + +Translator: L. L. Zamenhof + +Release Date: August 31, 2011 [EBook #37279] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HAMLETO *** + + + + +Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online +Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) + + + + + + +</pre> + <div id="titolpagxo"> + <img src="images/devizo1.png" + alt="Kolekto Esperanta Aprobita de D-o Zamenhof" width="455" height="162" /> + <div style="font-size:150%;margin-top:2em;"> + W. SHAKESPEARE + </div> + <h1 style="font-size:200%;letter-spacing:0.5ex;"> + HAMLETO + </h1> + <div style="font-size:150%;word-spacing:1ex;"> + REĜIDO DE DANUJO + </div> + <hr /> + <div style="font-size:160%;"> + TRAGEDIO EN KVIN AKTOJ + </div> + <div style=""> + TRADUKIS + </div> + <div style="font-size:150%;font-weight:bold;"> + L. ZAMENHOF + </div> + <div style="margin-top:3em;margin-bottom:3em;"> + KVARA ELDONO + </div> + <div> + FRANCUJO.—HACHETTE ET C<sup>ie</sup>, <i>PARIS</i>. + <hr /> + ANGLUJO.—«REVIEW of REVIEWS», <i>LONDON</i>.<br /> + DANUJO.—ANDR.-FRED. HÖST & SÖN, <i>KJOBENHAVN</i>.<br /> + GERMANUJO.—MOLLER & BOREL, <i>BERLIN</i>.<br /> HISPANUJO.—J. + ESPASA, <i>BARCELONA</i>.<br /> ITALUJO.—RAFFAELLO GIUSTI, <i>LIVORNO</i>.<br /> + POLUJO.—M. ARCT, <i>WARSZAWA</i>.<br /> SVEDUJO.—ESPERANTO FÖRENING, + <i>STOCKHOLM</i>. + </div> + </div> + <table> + <tr> + <th> + PERSONOJ: + </th> + <th> + + </th> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Klaŭdio</b>, + </td> + <td> + reĝo de Danujo. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Hamleto</b>, + </td> + <td> + filo de la estinta kaj nevo de la nuna reĝo. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Gertrudo</b>, + </td> + <td> + reĝino de Danujo, patrino de Hamleto. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Polonio</b>, + </td> + <td> + eminenta kortegano. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Ofelio</b>, + </td> + <td> + filino de Polonio. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Horacio</b>, + </td> + <td> + amiko de Hamleto. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Laerto</b>, + </td> + <td> + filo de Polonio. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Voltimand</b> + </td> + <td rowspan="5" class="bracket"> + korteganoj. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Kornelio</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Rosenkranz</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Güldenstern</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Osrik</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Pastro.</b> + </td> + <td> + + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Marcello</b> + </td> + <td rowspan="2" class="bracket2"> + oficiroj. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Bernardo</b> + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Francisko</b>, + </td> + <td> + soldato. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Reinhold</b>, + </td> + <td> + servanto de Polonio. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Fortinbras</b>, + </td> + <td> + reĝido de Norvegujo. + </td> + </tr> + <tr> + <td colspan="2"> + <b>La spirito</b> de la patro de Hamleto. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Kapitano.</b> + </td> + <td> + + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Nobelo.</b> + </td> + <td> + + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Ambasadoro.</b> + </td> + <td> + + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Aktoroj.</b> + </td> + <td> + + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Servanto.</b> + </td> + <td> + + </td> + </tr> + </table> + <p> + Sinjoroj kaj sinjorinoj de la kortego, oficiroj, soldatoj, ŝipanoj, + tombistoj, kurieroj kaj popolanoj. + </p> + <p> + La agado havas lokon en Elsinoro. + </p> + <div style="margin-top:2em;font-size:200%;letter-spacing:0.5ex;"> + <p> + HAMLETO + </p> + <p> + REĜIDO DE DANUJO + </p> + </div> + <h2 class="akto"> + AKTO I + </h2> + <h3 class="sceno"> + SCENO I + </h3> + <p class="scenanoj"> + Teraso antaŭ la palaco. Francisko staras sur la posteno; Bernardo + venas. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">He! Kiu?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + FRANCISKO + </h4> + <span class="m2">Halt’! Respondu: kiu iras?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">La reĝo vivu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + FRANCISKO + </h4> + <span class="m3">Ĉu Bernardo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="m5">Jes!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + FRANCISKO + </h4> + <span class="i0">Vi akurate venis al la servo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">Dekdua horo sonis. Iru dormi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 2" id="pg002"> </span> + <h4 class="parolanto"> + FRANCISKO + </h4> + <span class="i0">Mi dankas. La malvarmo estas tranĉa,</span><br /> + <span class="i0">Kaj mi min sentas nun ne tute bone.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">Ĉu ĉio estis orda kaj trankvila?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + FRANCISKO + </h4> + <span class="i0">Eĉ mus’ ne preterkuris.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="m4">Bonan nokton!</span><br /> <span class="i0">Se vidos vi + Marcellon, Horacion,</span><br /> <span class="i0">Kolegojn miajn, rapidigu + ilin!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + FRANCISKO + </h4> + <span class="i0">Jen, ŝajnas, ili. Haltu! Kiu iras?</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Horacio kaj Marcello venas.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Amikoj de la lando.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="m4">Kaj de l’ reĝo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + FRANCISKO + </h4> + <span class="i0">Nu, bonan nokton!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="m3">Bonan al vi dormon!</span><br /> <span class="i0">Vin kiu + anstataŭas nun?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + FRANCISKO + </h4> + <span class="m5">Bernardo.</span><br /> <span class="i0">Li gardas nun. + Adiaŭ! (Foriras.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="m4">He! Bernardo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">Ĉu Horacio?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m3">Peco de li mem.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">Salut’ al vi, Marcello, Horacio!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 3" id="pg003"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ĉu la apero nun denove venis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">Nenion vidis mi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="m4">Jen Horacio</span><br /> <span class="i0">Parolas, ke + ĝi estas nur imago,</span><br /> <span class="i0">Ne kredas li pri la + fantom’ terura,</span><br /> <span class="i0">Kiun ni vidis jam la + duan fojon.</span><br /> <span class="i0">Kaj tial mi lin tien ĉi + invitis,</span><br /> <span class="i0">Ke li kun ni maldormu nunan nokton</span><br /> + <span class="i0">Kaj, kiam la fantomo reaperos,</span><br /> <span + class="i0">Li vidu kaj kun la fantom’ parolu.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">He, babilaĵo! Kredu, ĝi ne venos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">Sidiĝu do, kaj provos mi denove</span><br /> <span + class="i0">Ataki per rakont’ orelon vian,</span><br /> <span + class="i0">Ke ĝi forĵetu sian obstinecon</span><br /> <span + class="i0">Kaj kredu, kion ni du fojojn vidis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Nu, mi konsentas. Bone, ni sidiĝu,</span><br /> <span + class="i0">Kaj vi rakontu.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="m3">En la lasta nokto,</span><br /> <span class="i0">En la + momento, kiam tiu stelo</span><br /> <span class="i0">Tre luma, kiun vidas + vi, en sia</span><br /> <span class="i0">Kurado trans arkaĵo la ĉiela</span><br /> + <span class="i0">En tiu sama loko, kiel nun,</span><br /> <span class="i0">Troviĝis, + tiam ni—mi kaj Marcello—</span><br /> <span class="i0">Ekvidis...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Haltu! Jen ĝi mem aperas!</span><br /> <span + class="direkto">(Montras sin spirito en armaĵo.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 4" id="pg004"> </span> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">Li mem, li mem, mortinta nia reĝo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO (al Horacio) + </h4> + <span class="i0">Vi estas instruita, Horacio,</span><br /> <span class="i0">Parolu + vi kun li!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="m4">Ĉu ne simila</span><br /> <span class="i0">Li estas + al la reĝo? Diru mem!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Jes, jes! Li mem! Mi miras, timas, tremas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">Li volas, ke kun li oni parolu.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Parolu, Horacio!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO (al la spirito). + </h4> + <span class="m4">Kiu estas</span><br /> <span class="i0">Vi, kiu vagas en + la nokta horo</span><br /> <span class="i0">En la majesta nobla eksteraĵo</span><br /> + <span class="i0">De la mortinta reĝo de Danujo?</span><br /> <span + class="i0">Mi vin petegas per ĉielo: diru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Li estas ofendita.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="m4">Li foriras.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">En nomo de ĉielo! Restu! Diru!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (La spirito foriras.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Li iris for, respondi li ne volis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">Ha, Horacio, kio al vi estas?</span><br /> <span class="i0">Vi + estas pala, tremas? Ĉu ne pli,</span><br /> <span class="i0">Ol sonĝo + estas tiu ĉi apero?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 5" id="pg005"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Per Dio! Mi ne povus tion kredi,</span><br /> <span + class="i0">Se mi ne vidus ĝin per miaj propraj</span><br /> <span + class="i0">Okuloj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="m2">Ne simila al la reĝo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ne malpli multe, ol vi al vi mem.</span><br /> <span + class="i0">Jes, ĝuste tian portis li armaĵon</span><br /> <span + class="i0">En la batalo kontraŭ la Norvegoj,</span><br /> <span + class="i0">Li ĝuste tian vidon havis, kiam</span><br /> <span + class="i0">Li en kolero sian pezan glavon</span><br /> <span class="i0">En + la glacion batis. Strange!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="m5">Tiel</span><br /> <span class="i0">Li jam du fojojn kun + minaca vido</span><br /> <span class="i0">Aperis antaŭ ni en sama + horo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ne povas mi precize ĝin klarigi;</span><br /> <span + class="i0">Sed la apero, kiom mi komprenas,</span><br /> <span class="i0">Al + nia land’ malbonon antaŭdiras.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Ĉu ne militon? Ĉu vi scias, kial</span><br /> + <span class="i0">Nun gardoj ĉie staras, pafilegoj</span><br /> <span + class="i0">Nun estas pretigataj ĉiam novaj,</span><br /> <span + class="i0">El l’ eksterlando venas bataliloj,</span><br /> <span + class="i0">Rapide ŝipoj estas konstruataj</span><br /> <span class="i0">En + granda nombro, kaj eĉ en dimanĉoj</span><br /> <span class="i0">Ne + ĉesas la prepara laborado?</span><br /> <span class="i0">El kia kaŭzo + tiu rapidado</span><br /> <span class="i0">Kaj laborad’ en tago kaj + en nokto?</span><br /> <span class="i0">Ĉu povas iu diri?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m4">Jes, mi povas,—</span><br /> <span class="i0">Almenaŭ + tiom, kiom mi ĝin aŭdis.</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 6" id="pg006"> </span> <span class="i0">La + lasta reĝo, kies la figuro</span><br /> <span class="i0">Ĵus antaŭ + ni aperis, estis iam</span><br /> <span class="i0">Vokita—vi ĝin + scias—al batalo</span><br /> <span class="i0">De la Norvega reĝo + Fortinbras.</span><br /> <span class="i0">Hamleto, nia brava, glora reĝo,</span><br /> + <span class="i0">En la batalo venkis Fortinbrason.</span><br /> <span + class="i0">Laŭ la kontrakto antaŭsigelita</span><br /> <span + class="i0">Kaj sankciita de la rajt’ kaj moro</span><br /> <span + class="i0">Post morto de l’ venkita Fortinbras</span><br /> <span + class="i0">La tuta lando de l’ venkita reĝo</span><br /> <span + class="i0">Transiris en posedon de l’ venkinto.</span><br /> <span + class="i0">Se la venkinto estus Fortinbras,</span><br /> <span class="i0">Al + li transiri devus nia lando.</span><br /> <span class="i0">Sed nun la juna + fil’ de Fortinbras,</span><br /> <span class="i0">Kuraĝigita + eble per la morto</span><br /> <span class="i0">De nia reĝo, amasigis + aron</span><br /> <span class="i0">Da kuraĝuloj kaj aventuristoj</span><br /> + <span class="i0">Por entrepreno, kiun nia regno</span><br /> <span + class="i0">Komprenas bone; lia celo estas:</span><br /> <span class="i0">Per + forta mano de la bataliloj</span><br /> <span class="i0">Elŝiri nun el + nia man’ la landon,</span><br /> <span class="i0">Perditan per batal’ + de lia patro.</span><br /> <span class="i0">Kaj tio, kiel ŝajnas, + estas kaŭzo</span><br /> <span class="i0">De niaj prepariĝoj kaj + gardado</span><br /> <span class="i0">Kaj laborado en la tuta lando.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">Mi pensas ankaŭ, ke la kaŭzo estas</span><br /> + <span class="i0">Nun tio ĉi. Pro tio ankaŭ certe</span><br /> + <span class="i0">Nun vizitadas nokte nian gardon</span><br /> <span + class="i0">Terura la fantomo en armaĵo</span><br /> <span class="i0">De + l’ reĝo, kiu kaŭzis la militon.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ne! Mi alion timas de l’ fantomo!</span><br /> <span + class="i0">En la plej glora temp’ de l’ granda Romo,</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 7" id="pg007"> </span> <span + class="i0">Ĵus antaŭ la pereo de Cezaro,</span><br /> <span + class="i0">Mortintoj sin ellevis el la tomboj.</span><br /> <span class="i0">Kaj + promenadis tra la urbaj stratoj;</span><br /> <span class="i0">Kaj steloj + kun teruraj fajraj vostoj,</span><br /> <span class="i0">Kaj sanga roso, + makulita suno,</span><br /> <span class="i0">Mallumigita luno,—ĉio + tio</span><br /> <span class="i0">Aperis tiam kiel antaŭsignoj</span><br /> + <span class="i0">De granda malfeliĉo. Tiel ofte</span><br /> <span + class="i0">Antaŭ la veno de renversoj grandaj</span><br /> <span + class="i0">Sin montras strangaj teruraj signoj</span><br /> <span class="i0">En + la naturo. Al ni ankaŭ certe</span><br /> <span class="i0">Nun la + ĉielo sendas tian signon...</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (La spirito denove aperas.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Sed ha! denove li aperas! Nepre</span><br /> <span + class="i0">Mi nun kun li parolos, se eĉ morto</span><br /> <span + class="i0">Al mi per ĝi minacos! Halt’, fantomo!</span><br /> + <span class="i0">Se voĉon vi posedas kaj parolon,—</span><br /> + <span class="i0">Parolu! Se per ia bona faro</span><br /> <span class="i0">Al + vi trankvilon povas mi alporti,—</span><br /> <span class="i0">Parolu! + Se danĝero al la lando</span><br /> <span class="i0">Minacas kaj + ankoraŭ estas eblo</span><br /> <span class="i0">La landon antaŭsavi,—ho, + parolu!</span><br /> <span class="i0">Kaj se en via vivo vi kolektis</span><br /> + <span class="i0">Trezorojn kaj enfosis en la teron</span><br /> <span + class="i0">Kaj nun pro ili vagas en la noktoj,—</span><br /> <span + class="i0">Parolu! Diru! Restu kaj respondu! (Koko krias).</span><br /> + <span class="i0">Haltigu ĝin, Marcello! Ĝi foriras!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Ĉu piki lin per mia halebardo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Jes, piku lin, se li ne volas stari!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">Jen ĝi!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 8" id="pg008"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m2">Jen ĝi! Ho, halt’!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="m4">Ha, ĝi foriris!</span><br /> <span class="direkto">(La + spirito foriras).</span><br /> <span class="i0">Ni lin ofendas! Kontraŭ + majesteco</span><br /> <span class="i0">Ni venas kun sovaĝa atakado!</span><br /> + <span class="i0">Kiel aer’ li estas nevundebla,</span><br /> <span + class="i0">Kaj nia atakado estas vana!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + BERNARDO + </h4> + <span class="i0">Li volis jam paroli, sed la koko</span><br /> <span + class="i0">Ekkriis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m2">Kaj subite li ektremis,</span><br /> <span class="i0">Simile + al estaĵo pekoplena</span><br /> <span class="i0">Ĉe krio de + teruro. Oni diras,</span><br /> <span class="i0">La koko, trumpetisto de l’ + mateno,</span><br /> <span class="i0">Per sia laŭta, forta, hela voĉo</span><br /> + <span class="i0">El dormo vekas dion de la tago,</span><br /> <span + class="i0">Kaj laŭ la krio de la koko tuj</span><br /> <span class="i0">El + akvo, fajro, tero kaj aero</span><br /> <span class="i0">Spirito ĉiu, + kie ajn li vagas,</span><br /> <span class="i0">Rapidas hejmen; la fantomo + pruvis</span><br /> <span class="i0">Al ni, ke tio estas ne malvero.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Li malaperis ĉe la koka krio.</span><br /> <span + class="i0">Mi aŭdis, ke en nokto Kristonaska,</span><br /> <span + class="i0">En kiu sur la teron venas Kristo,</span><br /> <span class="i0">La + koko krias tra la tuta nokto:</span><br /> <span class="i0">Kaj ne kuraĝas + tiam la spiritoj</span><br /> <span class="i0">Sin montri, kaj la nokto + estas pura,</span><br /> <span class="i0">La steloj ne minacas, la koboldoj</span><br /> + <span class="i0">Sin kaŝas kaj la sorĉistinoj dormas:</span><br /> + <span class="i0">Ĉar tiel sankta estas tiu nokto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 9" id="pg009"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Mi ankaŭ aŭdis, kaj mi iom kredas.</span><br /> + <span class="i0">Sed vidu, la mateno purpurvesta</span><br /> <span + class="i0">Leviĝas sur la roson de l’ monteto:</span><br /> + <span class="i0">Ni povas jam forlasi la postenon,</span><br /> <span + class="i0">Kaj mi konsilas: tion, kion vidis</span><br /> <span class="i0">Ni + en la nokto, ni rakontu ĉion</span><br /> <span class="i0">Al la + Hamleto juna; ĉar mi ĵuras,</span><br /> <span class="i0">Ke la + spirito, por ni tiel muta,</span><br /> <span class="i0">Al li parolos. + Ĉu konsentas vi,</span><br /> <span class="i0">Ke ni al li raportu, + kiel amo</span><br /> <span class="i0">Kaj ŝuldo al ni fari ĝin + ordonas!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Mi petas vin, ni faru ĝin! Mi scias,</span><br /> + <span class="i0">En kia loko ni lin certe trovos. (Ĉiuj foriras).</span> + </div> + <h3 class="sceno"> + SCENO II + </h3> + <p class="scenanoj"> + Salono en la palaco. La reĝo, la reĝino, Hamleto, Polonio, + Laerto, Voltimand, Kornelio, Korteganoj eniras. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ankoraŭ freŝa estas la memoro</span><br /> <span + class="i0">Pri l’ morto de la kara nia frato,</span><br /> <span + class="i0">Al nia kor’ konvenus nun funebri,</span><br /> <span + class="i0">Kaj kvazaŭ unu frunto de malĝojo</span><br /> <span + class="i0">La tuta regno devus nun sulkiĝi:</span><br /> <span + class="i0">Sed tamen la prudento necesigas</span><br /> <span class="i0">Nin + venki la naturon; kun malĝojo</span><br /> <span class="i0">Pri la + mortinto ni decidis ligi</span><br /> <span class="i0">Memoron pri ni mem + kaj pri la regno.</span><br /> <span class="i0">Kaj tial ni kun ĝojo + depremita,</span><br /> <span class="i0">Per unu el l’ okuloj + plezurante</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 10" + id="pg010"> </span> <span class="i0">Kaj per la dua larmojn verŝegante,</span><br /> + <span class="i0">Kun ĝoj’ funebra, plor’ edziĝofesta,</span><br /> + <span class="i0">Pesante juste ĝojon kun doloro,</span><br /> <span + class="i0">Edziĝis kun l’ edzin’ de nia frato,</span><br /> + <span class="i0">Kun la reĝino nia kaj vidvino,</span><br /> <span + class="i0">Heredantino de la glora regno.</span><br /> <span class="i0">Obeis + ni per tio ĉi al via</span><br /> <span class="i0">Konsilo tre + prudenta kaj libera.</span><br /> <span class="i0">Akceptu nian dankon kaj + saluton!</span><br /> <span class="i0">Kaj nun transiru ni al la aferoj.</span><br /> + <span class="i0">Vi scias, ke la juna Fortinbras,</span><br /> <span + class="i0">Ne respektante dece nian indon,</span><br /> <span class="i0">Pensante + eble nun, ke per la morto</span><br /> <span class="i0">De nia kara frato + renversiĝis</span><br /> <span class="i0">La ordo kaj la fort’ + en nia lando,—</span><br /> <span class="i0">Ekpensis, ke li estas + pli potenca</span><br /> <span class="i0">Kaj ekturmentis nin per la + postulo</span><br /> <span class="i0">Redoni nun al li la tutan landon,</span><br /> + <span class="i0">Perditan de mortinta lia patro</span><br /> <span + class="i0">Laŭ plena rajt’ al glora nia frato.</span><br /> + <span class="i0">Ni tial vin kunvokis nun. Aŭskultu</span><br /> <span + class="i0">Decidon nian: Jen ni skribis skribon</span><br /> <span + class="i0">Al l’ onklo de la juna Fortinbras—</span><br /> + <span class="i0">Malforta kaj malsana en la lito,</span><br /> <span + class="i0">L’ intencon de la nevo li ne scias—</span><br /> + <span class="i0">Ni skribis, ke retenu li la nevon</span><br /> <span + class="i0">De liaj krimaj, arogantaj agoj,</span><br /> <span class="i0">Ĉar + ĉiuj prepariĝoj ja fariĝas</span><br /> <span class="i0">En + lia propra lando kaj popolo.</span><br /> <span class="i0">Vin, bravaj + Voltimand kaj Kornelio,</span><br /> <span class="i0">Ni sendas kun la + skribo kaj saluto</span><br /> <span class="i0">Al la maljuna estro de l’ + norvegoj.</span><br /> <span class="i0">Sed ne ricevas vi la rajton trakti</span><br /> + <span class="i0">Kun la norvego pli, ol en mezuro</span><br /> <span + class="i0">De tio, kion ĵus ni al vi diris.</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 11" id="pg011"> </span> <span + class="i0">Adiaŭ, kaj per rapideco montru</span><br /> <span class="i0">Al + ni fervoron vian!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + KORNELIO kaj VOLTIMAND. + </h4> + <span class="m4">Kredu, reĝo,</span><br /> <span class="i0">Fidele ni + plenumos la ordonon.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ne dubas ni pri ĝi. Feliĉan vojon!</span><br /> + <span class="direkto">(Voltimand kaj Kornelio foriras.)</span><br /> <span + class="i0">Kaj nun, Laerto, al l’ afero via!</span><br /> <span + class="i0">Vi diris, ke vi peti ion volas!</span><br /> <span class="i0">Pri + kio ajn prudenta vi al ni</span><br /> <span class="i0">Parolos, viaj + vortoj ne perdiĝos.</span><br /> <span class="i0">Volonte ni plenumos + vian peton.</span><br /> <span class="i0">Ne pli obea estas kap’ al + koro,</span><br /> <span class="i0">Ne pli servema mano al la buŝo,</span><br /> + <span class="i0">Ol la Danuja tron’ al via patro.</span><br /> <span + class="i0">Sciigu nin pri la deziro via.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Mi petas vin, permesu al mi, reĝo,</span><br /> <span + class="i0">Reiri nun Francujon. Mi volonte</span><br /> <span class="i0">El + tie venis tien ĉi, por fari</span><br /> <span class="i0">La servon + mian ĉe l’ kronado via;</span><br /> <span class="i0">Sed nun, + jam plenuminte mian ŝuldon,</span><br /> <span class="i0">Sopiras mi + denove al Francujo,</span><br /> <span class="i0">Kaj nun de vi permeson mi + petegas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ĉu via patro ĝin permesas? Kion</span><br /> + <span class="i0">Al tio diras Polonio?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m5">Reĝo!</span><br /> <span class="i0">Li eldevigis la + permeson mian</span><br /> <span class="i0">Per ne ĉesanta ripetado, + tiel,</span><br /> <span class="i0">Ke fine mi al lia peto donis</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 12" id="pg012"> </span> <span + class="i0">Sigelon mian. Nun por li mi petas</span><br /> <span class="i0">Permeson + vian, via reĝo moŝto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Mi liberigas vin. Nun via tempo</span><br /> <span + class="i0">Libere estas al dispono via.—</span><br /> <span class="i0">Kaj + nun al vi mi turnas min, Hamleto,</span><br /> <span class="i0">Vi, kara + nevo, kara filo mia!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (flanken). + </h4> + <span class="i0">Sed certe tute fremda per la koro!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ankoraŭ ĉiam nuboj sur la frunto?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho, ne! Mi staras ja antaŭ la suno!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Forĵetu la doloron, kara filo,</span><br /> <span + class="i0">Amikan frunton montru al la reĝo.</span><br /> <span + class="i0">Ne + <!-- Me --> serĉu kun palpebroj mallevitaj</span><br /> <span + class="i0">Eterne vian patron en la polvo.</span><br /> <span class="i0">Vi + scias ja: la leĝoj de l’ naturo</span><br /> <span class="i0">Ne + estas refareblaj! Kio vivas,</span><br /> <span class="i0">Necese devas iam + morti. Vivo</span><br /> <span class="i0">Eterna post la tombo nur + ekzistas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho, jes, reĝino, ĉiuj devas morti.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Nu kial do la morto de la patro</span><br /> <span + class="i0">Al vi ekŝajnis tiel eksterorda?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ekŝajnis? Ne, ĝi estas, ho, patrino.</span><br /> + <span class="i0">Ne mia nigra vesto, nek la ĝemoj,</span><br /> <span + class="i0">Nek la okuloj plenaj de larmaro,</span><br /> <span class="i0">Nek + la funebra vido de l’ vizaĝo,</span><br /> <span class="i0">Nek + ĉiuj moroj de senkonsoleco</span><br /> <span class="i0">Min vere + montras. Ĉio estas ŝajno.</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 13" id="pg013"> </span> <span class="i0">Funebron + estas tre facile ludi.</span><br /> <span class="i0">L’ efektivaĵon + portas mi interne;</span><br /> <span class="i0">Eksteraj gestoj estas ja + nur vestoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Tre bela kaj laŭdinda estas via</span><br /> <span + class="i0">Malĝojo pri la patro la mortinta.</span><br /> <span + class="i0">Sed sciu, ankaŭ via patro perdis</span><br /> <span + class="i0">La patron sian, tiu—ankaŭ sian.</span><br /> <span + class="i0">La filo, laŭ la ŝuldo de infano,</span><br /> <span + class="i0">Funebri devas kelkan tempon. Tamen</span><br /> <span class="i0">Obstine + kaj sen ia fino plendi,—</span><br /> <span class="i0">Agado tia + estas granda peko</span><br /> <span class="i0">Kaj tute ne konvenas al la + viro.</span><br /> <span class="i0">Ribel’ ĝi estas kontraŭ + la ĉielo,</span><br /> <span class="i0">Signo de kor’ sovaĝa + kaj senbrida,</span><br /> <span class="i0">De kapo nematura kaj malforta.</span><br /> + <span class="i0">Pri kio ĉiu scias, ke fariĝi</span><br /> <span + class="i0">Ĝi devis; kio estas tute simpla,</span><br /> <span + class="i0">Plej ordinara fakto en la mondo:</span><br /> <span class="i0">Pro + kia kaŭzo tion ĉi obstine</span><br /> <span class="i0">Alpreni + al la koro? Fi, ĝi estas</span><br /> <span class="i0">Pekado kontraŭ + Dio kaj naturo,</span><br /> <span class="i0">Pekado kontraŭ la + mortinto mem;</span><br /> <span class="i0">Malsaĝo antaŭ pura la + prudento,</span><br /> <span class="i0">Kiu predikas: «patroj devas + morti»,</span><br /> <span class="i0">Kaj kiu ĉiam, de l’ + mortint’ unua</span><br /> <span class="i0">Ĝis nuna tempo, + diras kaj ripetas:</span><br /> <span class="i0">«Ĝi devas tiel + esti!»—Mi vin petas,</span><br /> <span class="i0">Forĵetu + la doloron la sencelan</span><br /> <span class="i0">Kaj vidu patron en + persono nia;</span><br /> <span class="i0">La mondo sciu, ke al nia trono</span><br /> + <span class="i0">Vi estas la sendube plej proksima,</span><br /> <span + class="i0">Kaj, kiel plej amanta el la patroj,</span><br /> <span class="i0">Mi + portas por vi amon plej varmegan</span><br /> <span class="i0">En mia koro. + Ke vi nun reiru</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 14" + id="pg014"> </span> <span class="i0">Al la lernejo alta Vittenberga,</span><br /> + <span class="i0">Ni tion ne dezirus; ni vin petas,</span><br /> <span + class="i0">Vi restu apud ni, amata nevo,</span><br /> <span class="i0">Unua + kortegano, kara filo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Vi ne rifuzu al patrino via:</span><br /> <span class="i0">Mi + petas vin, Hamleto, restu hejme.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Al vi obei estas mia ŝuldo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Jen tio estas bele respondita.</span><br /> <span + class="i0">Mi ĝojas, ke vi restas. Nun, reĝino,</span><br /> + <span class="i0">La propravola cedo de Hamleto</span><br /> <span class="i0">Plenigas + mian koron je plezuro;</span><br /> <span class="i0">Kaj tial ni aranĝos + nun festenon,</span><br /> <span class="i0">Kaj kune kun la sono de l’ + pokaloj</span><br /> <span class="i0">La pafilegoj tondru; ĉiun fojon,</span><br /> + <span class="i0">Kiam la reĝo levos la pokalon,</span><br /> <span + class="i0">De l’ tero tondro iru al ĉielo,</span><br /> <span + class="i0">Tra l’ mondo ĝojon disportante.—Venu!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (La reĝo, reĝino, Laerto kaj korteganoj foriras). + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho, kial ne fandiĝas homa korpo,</span><br /> <span + class="i0">Ne disflugiĝas kiel polv’ en vento!</span><br /> + <span class="i0">Sin mem mortigi kial malpermesis</span><br /> <span + class="i0">La Plejpotenca! Dio mia granda!</span><br /> <span class="i0">Ho, + kiel bestaj kaj abomenindaj</span><br /> <span class="i0">Aperas ĉiuj + agoj de la mondo!</span><br /> <span class="i0">Fi, fi! Ĝardeno plena + de venenaj</span><br /> <span class="i0">Malbelaj herboj, ĉie + senescepte!</span><br /> <span class="i0">Apenaŭ pasis du monatoj! Ne!</span><br /> + <span class="i0">Nur ses semajnoj! Tia granda homo!</span><br /> <span + class="i0">Se lin kompari kun la nuna reĝo,</span><br /> <span + class="i0">Li estis Apolono ĉe Satiro!</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 15" id="pg015"> </span> <span + class="i0">Kaj tiel amis li patrinon mian,</span><br /> <span class="i0">Ke + al la vento eĉ li ne permesis</span><br /> <span class="i0">Vizaĝon + ŝian tuŝi! Ho, ĉielo!</span><br /> <span class="i0">Ho tero! + Ĉu forgesi estas eble?</span><br /> <span class="i0">Kaj ŝi ja + lin pasie tiel amis!</span><br /> <span class="i0">Kaj tamen nun post kelke + da semajnoj...</span><br /> <span class="i0">Pri tio mi ne volas eĉ + ekpensi!</span><br /> <span class="i0">Malforto! via nom’ estas: + virino!</span><br /> <span class="i0">Monato! Ŝi ankoraŭ ne + eluzis</span><br /> <span class="i0">La ŝuojn, kiujn portis ŝi, + irante</span><br /> <span class="i0">Funebre post la ĉerk’ de + mia patro,</span><br /> <span class="i0">Verŝante larmojn kvazaŭ + per riveroj.</span><br /> <span class="i0">Ho Dio mia! Besto senprudenta</span><br /> + <span class="i0">Malĝojus ja pli longe! Nun edzino</span><br /> <span + class="i0">De mia onklo, frat’ de mia patro,</span><br /> <span + class="i0">Sed ne simila pli al mia patro,</span><br /> <span class="i0">Ol + mi al Herkuleso! Nur monato!</span><br /> <span class="i0">La signoj de + mensogaj ŝiaj larmoj</span><br /> <span class="i0">Ankoraŭ de l’ + vizaĝ’ ne malaperis,—</span><br /> <span class="i0">Ŝi + estas jam edzino de alia!</span><br /> <span class="i0">Ho, malbenita + rapideco flugi</span><br /> <span class="i0">En kriman liton, liton de + adulto!</span><br /> <span class="i0">Ne bonon ĝi alportos! Tamen + krevu</span><br /> <span class="i0">Kor’ mia, sed silentu mia buŝo!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Horacio, Bernardo kaj Marcello venas.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Salut’ al la reĝido!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Ha, mi ĝojas</span><br /> <span class="i0">Vin vidi! + Se memoro min ne trompas,</span><br /> <span class="i0">Vi estas Horacio?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m4">Jes, reĝido.</span><br /> <span class="i0">Kaj ĉiam + tute preta al vi servi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 16" id="pg016"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ne nomu min «reĝido», sed «amiko».</span><br /> + <span class="i0">Sed kial vi forlasis Vittenbergon?</span><br /> <span + class="direkto">(Al Marcello)</span><br /> <span class="i0">Marcello?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="m2">Jes, reĝido.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Mi tre ĝojas</span><br /> <span class="i0">Revidi + vin.</span><br /> <span class="m2">(Al Horacio) Sed diru serioze, + <!-- sezioze, --> </span><br /> <span class="i0">Por kio vi forlasis + Vittenbergon?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">De maldiligenteco, ho, reĝido.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Al malamiko via ne permesus</span><br /> <span class="i0">Mi + tion diri, kaj vi vane penas</span><br /> <span class="i0">Kredigi min, ke + tio estas vero.</span><br /> <span class="i0">Mi scias, vi ne amas sen + laboro</span><br /> <span class="i0">Vagadi. Kion tie ĉi vi faras?</span><br /> + <span class="i0">Ĉu trinki vi ankoraŭ volas lerni?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Mi alveturis al la enterigo</span><br /> <span class="i0">De + via patro.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Ha, ne moku min,</span><br /> <span class="i0">Kolego; + diru, ke vi alveturis</span><br /> <span class="i0">Al fest’ edziĝa + de patrino mia!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Jes, vero, princ’, la dua baldaŭ sekvis</span><br /> + <span class="i0">Post la unua.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Vidu, mia kara,—</span><br /> <span class="i0">Afero + simpla de ekonomio:</span><br /> <span class="i0">De l’ fest’ + funebra restis multaj manĝoj,—</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 17" id="pg017"> </span> <span class="i0">Por ke + la manĝoj vane ne pereu,</span><br /> <span class="i0">Edziĝon + fari oni nun rapidis.</span><br /> <span class="i0">Ho, pli volonte mi en + la infero</span><br /> <span class="i0">Renkontus malamikon plej malbonan,</span><br /> + <span class="i0">Ol tagon tiun ĉi alvivi! ŝajnas</span><br /> + <span class="i0">Al mi, ke mi la patron mian vidas...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ha, kie?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m2">En l’ okuloj de l’ animo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Mi konis lin, li estis brava reĝo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Li estis homo en plej pura senco.</span><br /> <span + class="i0">Al li similan ni neniam vidos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Reĝido, al mi ŝajnas, ke mi vidis</span><br /> + <span class="i0">Lin en la lasta nokto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Vidis? Kiun?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">La reĝon, vian patron, mia princo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">La reĝon? Mian patron?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m4">Trankviligu,</span><br /> <span class="i0">Reĝido, + por momento vian miron</span><br /> <span class="i0">Kaj elaŭskultu, + kion mi raportos</span><br /> <span class="i0">Pri mirindaĵo, kies la + verecon</span><br /> <span class="i0">Atestos ambaŭ tiuj ĉi + kolegoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Pro Dio, ho, rakontu pli rapide!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 18" id="pg018"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Du noktojn al Marcello kaj Bernardo</span><br /> <span + class="i0">Aperis ĝi: postene ili staris,—</span><br /> <span + class="i0">Kaj jen en noktomeza silentego</span><br /> <span class="i0">Aperas + antaŭ ili ia ombro,</span><br /> <span class="i0">Simila tute al patro + via,</span><br /> <span class="i0">Armita de la kapo ĝis piedoj;</span><br /> + <span class="i0">Per paŝo serioza kaj majesta,</span><br /> <span + class="i0">Ne rapidante, ĝi sin preterŝovas;</span><br /> <span + class="i0">Tri fojojn ĝi ripetas sian marŝon</span><br /> <span + class="i0">Antaŭ la teruritaj oficiroj,</span><br /> <span class="i0">Proksime + tiel, ke per halebardo</span><br /> <span class="i0">Ĝin ili povus tuŝi. + Dispremitaj</span><br /> <span class="i0">De granda timo, ili mute staras</span><br /> + <span class="i0">Kaj eĉ ne provas ion ekparoli.</span><br /> <span + class="i0">Pri la aper’ mistera kaj terura</span><br /> <span + class="i0">Al mi ili rakontis. Mi kun ili</span><br /> <span class="i0">En + la sekvanta tria nokto gardis,</span><br /> <span class="i0">Kaj jen tre + vere en la sama horo,</span><br /> <span class="i0">Pri kiu ili diris, en + la sama,</span><br /> <span class="i0">Perfekte tiu sama maniero</span><br /> + <span class="i0">Aperis la fantomo. Vian patron</span><br /> <span + class="i0">Mi konis,—la fantom’ al li similis,</span><br /> + <span class="i0">Kiel de l’ sama akvo gut’ al guto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Sed kie ĝi okazis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="m4">Ĝi okazis</span><br /> <span class="i0">Sur la teras’, + kie ni staris garde.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">(al Horacio) Al li parolis vi?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m4">Jes, mia princo;</span><br /> <span class="i0">Sed li al + mi eĉ vorton ne respondis.</span><br /> <span class="i0">Nur unu fojon + ŝajnis, ke li levas</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 19" id="pg019"> </span> <span class="i0">La + kapon kaj moveton ian faras,</span><br /> <span class="i0">Por ekparoli: + sed subite tiam</span><br /> <span class="i0">Ekkriis laŭte koko la + matenon,</span><br /> <span class="i0">Kaj tuje forrapidis la fantomo</span><br /> + <span class="i0">Kaj malaperis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Efektive strange!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Mi ĵuras, ke ĝi estas pura vero!</span><br /> + <span class="i0">Ni ĝin kalkulis kiel nian devon</span><br /> <span + class="i0">Al vi raporti pri l’ afero.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m5">Vere,</span><br /> <span class="i0">Sinjoroj, tio min + maltrankviligas.</span><br /> <span class="i0">Ĉu vi hodiaŭ + staros gardon?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ĈIUJ + </h4> + <span class="m5">Jes.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Kaj, diras vi, li estis en armaĵo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ĈIUJ + </h4> + <span class="i0">Jes, princo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m2">De la kapo ĝis piedoj?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ĈIUJ + </h4> + <span class="i0">De l’ kapo ĝis piedoj, nia princo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Kaj sekve la vizaĝon vi ne vidis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Levita estis lia viziero,</span><br /> <span class="i0">Kaj + ni tre bone vidis la vizaĝon.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ĉu la rigardo estis malafabla?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Mieno lia montris pli suferon,</span><br /> <span + class="i0">Sed ne koleron.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 20" id="pg020"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Ĉu li estis pala,</span><br /> <span class="i0">Aŭ + ĉu koloron havis en vizaĝo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Terure pala.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Ĉu li vin rigardis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Tre forte.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m2">Kial mi kun vi ne estis!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Por vi l’ apero estus tro terura!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Tre povas esti. Ĉu li longe restis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Apenaŭ centon povus vi kalkuli</span><br /> <span + class="i0">Ĉe nerapida kalkulad’.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO kaj BERNARDO + </h4> + <span class="m5">Pli longe!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Almenaŭ tiam, kiam mi ĝin vidis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">La barbo estis griza, ĉu ne vere?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ĝi estis tia, kiel mi ĝin vidis</span><br /> + <span class="i0">Ĉe lia vivo: duonnigre-griza.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Hodiaŭ mi kun vi en nokto staros;</span><br /> <span + class="i0">Denove eble venos la fantomo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ĝi certe venos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Kaj se ĝi aperos</span><br /> <span class="i0">En l’ + eksteraĵ’ de mia nobla patro,</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 21" id="pg021"> </span> <span class="i0">Al + ĝi mi ekparolos, se eĉ tuta</span><br /> <span class="i0">Al mi + minacus la infero. Vin</span><br /> <span class="i0">Mi ĉiujn petas, + se ĝis nun silentis</span><br /> <span class="i0">Vi pri l’ + apero, tenu ankaŭ plu</span><br /> <span class="i0">Ĝin en + sekreto; kaj al ĉio, kio</span><br /> <span class="i0">Okazos eble en + la nokto, havu</span><br /> <span class="i0">Okulojn kaj orelojn, sed ne buŝon.</span><br /> + <span class="i0">Per mia amo mi vin rekompencos.</span><br /> <span + class="i0">Adiaŭ do! en la dekdua horo</span><br /> <span class="i0">Sur + la teraso mi vin revizitos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ĈIUJ + </h4> + <span class="i0">Al via princa moŝto niaj servoj!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ne, via amo, kiel al vi mia.</span><br /> <span class="i0">Adiaŭ + do! (Horacio, Marcello kaj Bernardo foriras.)</span><br /> <span class="m3">Spirit’ + de mia patro</span><br /> <span class="i0">En bataliloj! Mi supozas ion</span><br /> + <span class="i0">Malbonan. Ho, se venus jam la nokto!</span><br /> <span + class="i0">Ĝis tiam do trankvile! Malbenaĵoj</span><br /> <span + class="i0">Kaj krimoj venas al la lum’ de l’ tago,</span><br /> + <span class="i0">Se eĉ murego tera ilin kovras. (Foriras).</span> + </div> + <h3 class="sceno"> + SCENO III + </h3> + <p class="scenanoj"> + Ĉambro en la domo de Polonio. Laerto kaj Ofelio eniras. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Pakaĵo mia estas sur la ŝipo.</span><br /> <span + class="i0">Adiaŭ, fratineto! Se vi havos</span><br /> <span class="i0">Okazon, + ne forgesu al mi skribi</span><br /> <span class="i0">Pri via farto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="m3">Ĉu vi tion dubas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 22" id="pg022"> </span> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Sed pri Hamleto kaj pri lia amo</span><br /> <span + class="i0">Konsilas mi al vi, vi ĝin rigardu,</span><br /> <span + class="i0">Kiel kapricon kaj nur kiel ludon</span><br /> <span class="i0">De + juna sango; bela violeto</span><br /> <span class="i0">En la printempo: + frue elkreskinta,</span><br /> <span class="i0">Sed ne konstanta,—dolĉa, + sed ne daŭra,</span><br /> <span class="i0">Odoro, ĝuo de momento + unu,</span><br /> <span class="i0">Nenio pli.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="m3">Nenio pli?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m5">Jes, tiel</span><br /> <span class="i0">Vi ĝin + rigardu. La natur’, kreskante,</span><br /> <span class="i0">Grandiĝas + pli ne sole per la korpo</span><br /> <span class="i0">Kaj per la forto de + la sama sento;</span><br /> <span class="i0">Kun la kreskado de la tempo + ofte</span><br /> <span class="i0">Ŝanĝiĝas la spirito kaj + la servo</span><br /> <span class="i0">Interne. Nun li eble amas vin;</span><br /> + <span class="i0">Nek trompo nek malico nun makulas</span><br /> <span + class="i0">La virton de l’ animo lia: tamen</span><br /> <span + class="i0">Memoru vi, ke en la rango lia</span><br /> <span class="i0">De + sia volo li ne estas mastro.</span><br /> <span class="i0">Li mem ja estas + sklav’ de sia stato;</span><br /> <span class="i0">Ne povas li, kiel + la simplaj homoj,</span><br /> <span class="i0">Por si elekti: de elekto + lia</span><br /> <span class="i0">Dependas farto de la tuta regno,—</span><br /> + <span class="i0">Li tial devas gvidi la elekton</span><br /> <span + class="i0">Per la aprob’ kaj voĉo de la korpo,</span><br /> + <span class="i0">Al kiu li mem servas kiel kapo.</span><br /> <span + class="i0">Se li nun diras, ke li amas vin,</span><br /> <span class="i0">Prudente + estas, ke vi al li kredu</span><br /> <span class="i0">Nur tiom, kiom povas + li plenumi</span><br /> <span class="i0">La vorton sian,—tio estas + tiom,</span><br /> <span class="i0">Kiom permesas la komuna voĉo</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 23" id="pg023"> </span> <span + class="i0">De tuta la Danujo. Ekmemoru,</span><br /> <span class="i0">En + kia grad’ honoro via povas</span><br /> <span class="i0">Suferi, se aŭskultos + tro kredeme</span><br /> <span class="i0">Vi lian kanton, se la koron vian</span><br /> + <span class="i0">Vi perdos kaj al lia persistado</span><br /> <span + class="i0">Malkovros la trezoron vian ĉastan.</span><br /> <span + class="i0">Vi timu ĝin, fratino mia kara,</span><br /> <span class="i0">Evitu + flaman mezon de la amo,</span><br /> <span class="i0">Atakon kaj atencon de + deziro!</span><br /> <span class="i0">Knabin’ plej ĉasta perdis + jam modeston,</span><br /> <span class="i0">Se al la lun’ ŝi + montris sian ĉarmon.</span><br /> <span class="i0">Eĉ virto ne + evitas kalumnion,</span><br /> <span class="i0">L’ infanojn de + printempo ofte mordas</span><br /> <span class="i0">La verm’ ankoraŭ + en la burĝoneco,</span><br /> <span class="i0">Kaj al la frua roso de + juneco</span><br /> <span class="i0">Spiret’ venena estas plej danĝera.</span><br /> + <span class="i0">Vin gardu do! Tim’ donas garantion.</span><br /> + <span class="i0">Por la juneco ĉie staras retoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="i0">La sencon de l’ instruo via bona</span><br /> <span + class="i0">Konservos mi, por gardi mian bruston;</span><br /> <span + class="i0">Sed, bona mia frato, vi ne agu</span><br /> <span class="i0">Simile + al la predikistoj, kiuj</span><br /> <span class="i0">Predikas krutan vojon + al ĉielo,</span><br /> <span class="i0">Dum ili mem senzorge kaj + volupte</span><br /> <span class="i0">Sur flora vojo de gajeco paŝas,</span><br /> + <span class="i0">Mokante pri prediko sia propra.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Ne timu! Tamen mi tro longe restis.—</span><br /> + <span class="i0">La patro venas jen! (Polonio eniras.)</span><br /> <span + class="m3">(Al Polonio) Duobla beno</span><br /> <span class="i0">Sendube + duobligas la feliĉon:</span><br /> <span class="i0">Dank’ al + okazo mi denove povas</span><br /> <span class="i0">Adiaŭ al vi diri.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 24" id="pg024"> </span> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m4">Vi ankoraŭ</span><br /> <span class="i0">La domon ne + forlasis? Al la ŝipo!</span><br /> <span class="i0">La vento blovas + helpe al la vojo,</span><br /> <span class="i0">Kaj oni vin atendas. Nu, + akceptu</span><br /> <span class="i0">Denove mian benon.</span><br /> <span + class="direkto">(Li metas la manon sur la kapon de Laerto.)</span><br /> + <span class="m4">Kaj memoru</span><br /> <span class="i0">Regulojn, kiujn + mi al vi instruis:</span><br /> <span class="i0">Ne ĉian penson metu + sur la langon,</span><br /> <span class="i0">Ne donu tuj al ĉia penso + faron.</span><br /> <span class="i0">Afabla estu, sed ne tro kredema.</span><br /> + <span class="i0">Al la amiko saĝe elektita</span><br /> <span + class="i0">Kunforĝu vin en fera fideleco,</span><br /> <span class="i0">Sed + gardu vian manon de la premo</span><br /> <span class="i0">De ĉiu + renkontota bona frato.</span><br /> <span class="i0">Vi gardu vin de ĉia + malpaciĝo;</span><br /> <span class="i0">Se vi ĝin ne evitos,—tiam + agu</span><br /> <span class="i0">Fortike, ke la malamik’ vin timu.</span><br /> + <span class="i0">Al ĉiu servu per orelo via,</span><br /> <span + class="i0">Sed ne al ĉiu servu per la buŝo.</span><br /> <span + class="i0">Konsilojn ĉiam prenu vi de ĉiu,</span><br /> <span + class="i0">Sed propran juĝon en la kapo tenu</span><br /> <span + class="i0">Laŭ via mon’ mezuru vian veston,</span><br /> <span + class="i0">Sed ĉio estu takta kaj konvena;</span><br /> <span + class="i0">Vin vestu bone, sed ne kiel dando:</span><br /> <span class="i0">Laŭ + vest’ ekkonas oni ofte viron,</span><br /> <span class="i0">La homoj + altastataj en Francujo</span><br /> <span class="i0">En tiu punkto estas + tre zorgemaj.</span><br /> <span class="i0">Ne prenu prunte kaj ne prunte + donu:</span><br /> <span class="i0">Per pruntedono ofte oni perdas</span><br /> + <span class="i0">Krom sia havo ankaŭ la amikon,</span><br /> <span + class="i0">Kaj pruntepren’ kondukas al ruino</span><br /> <span + class="i0">De la mastraĵo. Antaŭ ĉio estu</span><br /> <span + class="i0">Fidela al vi mem,—de tio sekvos,</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 25" id="pg025"> </span> <span + class="i0">Ke vi ne estos ankaŭ malfidela</span><br /> <span class="i0">Al + la aliaj homoj. Nun adiaŭ,</span><br /> <span class="i0">Kaj mia beno + vin akompanadu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Adiaŭ, mia patro kaj sinjoro!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Jam tempo. Iru, oni vin atendas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Adiaŭ, Ofelio, kaj memoru</span><br /> <span + class="i0">Pri tio, kion diris mi al vi!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="i0">Mi bone ŝlosis ĝin en mia kapo,</span><br /> + <span class="i0">Kaj la ŝlosilon mi al vi fordonas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO (al Polonio kaj Ofelio) + </h4> + <span class="i0">Adiaŭ! (Foriras.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m2">Kia estas la konsilo,</span><br /> <span class="i0">Pri + kiu li parolis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="m4">Pri Hamleto,</span><br /> <span class="i0">Pri la reĝido.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m3">Ha, jes, ĝustatempe!</span><br /> <span class="i0">Mi + aŭdis, ke en lasta temp’ Hamleto</span><br /> <span class="i0">Al + vi komencis montri amikecon</span><br /> <span class="i0">Kaj ke vi mem + apartan afablecon</span><br /> <span class="i0">Al li montradis. Se ĝi + estas vero—</span><br /> <span class="i0">Mi aŭdis ĝin en + formo de averto—</span><br /> <span class="i0">Mi devas al vi diri, + ke vi mem</span><br /> <span class="i0">Kredeble ne komprenas tute klare</span><br /> + <span class="i0">Danĝeron, kiu al filino mia</span><br /> <span + class="i0">Kaj al honoro via nun minacas.</span><br /> <span class="i0">Kiel + vi estas unu kun la dua?</span><br /> <span class="i0">La veron al mi diru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 26" id="pg026"> </span> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="m4">De mallonge</span><br /> <span class="i0">Al mi li + ripetadis kelkajn fojojn,</span><br /> <span class="i0">Ke li estimas min.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m4">Ha, ha! Estimo!</span><br /> <span class="i0">Parolo de + nesperta knabineto!</span><br /> <span class="i0">Kaj kredas vi al la + «estimo» lia?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="i0">Mi mem ne scias, kiel pri ĝi pensi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Nu, aŭdu do! Vi estas tre malsaĝa,</span><br /> + <span class="i0">Ke vi akceptas por kontanta mono</span><br /> <span + class="i0">La vortojn, kiuj vere ne enhavas</span><br /> <span class="i0">Eĉ + plej malgrandan indon. Vi vin tenu</span><br /> <span class="i0">Prudente + kaj singarde, ĉar alie</span><br /> <span class="i0">La malsaĝeco + via la grandega</span><br /> <span class="i0">Vin pereigos!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="m3">Li al mi proponis</span><br /> <span class="i0">La amon + sian pure kaj honeste.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Jes, pure kaj honeste! Vi, senkapa!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="i0">Li ĵuris al mi, patro mia kara,</span><br /> <span + class="i0">Per ĉiuj sanktaj ĵuroj de ĉielo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Kaptiloj por la birdoj! Mi ja scias,</span><br /> <span + class="i0">Ke se la sango bolas, tiam lango</span><br /> <span class="i0">La + ĵurojn ne avaras. Ho, filino,</span><br /> <span class="i0">Ne prenu + vi por fajro tiun flamon,—</span><br /> <span class="i0">Ĝi + lumas, sed ĝi tute ne varmigas,</span><br /> <span class="i0">Ĝi + estingiĝas tuj, ne supervivas</span><br /> <span class="i0">Eĉ la + minuton de la promesado.</span><br /> <span class="i0">De nun kun via virga + afableco</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 27" + id="pg027"> </span> <span class="i0">Avaru pli; la paroladon vian</span><br /> + <span class="i0">Vi ŝatu pli, ne estu tute preta</span><br /> <span + class="i0">Tuj laŭ ordono! La reĝid’ Hamleto</span><br /> + <span class="i0">Ankoraŭ estas juna, kaj li havas</span><br /> <span + class="i0">Pli grandan liberecon, ol al vi</span><br /> <span class="i0">Donata + povas esti. Ofelio,</span><br /> <span class="i0">Mallonge mi sed klare al + vi diras:</span><br /> <span class="i0">Ne kredu al ĵurado lia; ĵuroj</span><br /> + <span class="i0">Similaj estas trompaj delogantoj,</span><br /> <span + class="i0">Antaŭparoloj de tre pekaj petoj;</span><br /> <span + class="i0">Promesojn piajn ili hipokritas,</span><br /> <span class="i0">Por + pli sukcese veni al la celo.</span><br /> <span class="i0">Per unu vorto: + nun vi eĉ minuton</span><br /> <span class="i0">Ne restu en intima + parolado</span><br /> <span class="i0">Kun la reĝid’ Hamleto! Ne + kuraĝu</span><br /> <span class="i0">Forgesi mian tiun ĉi + ordonon!</span><br /> <span class="i0">Nun iru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="m2">Mi obeos, mia patro. (Ambaŭ foriras.)</span> + </div> + <h3 class="sceno"> + SCENO IV + </h3> + <p class="scenanoj"> + La teraso antaŭ la palaco. Hamleto, Horacio kaj Marcello venas. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho, kiel akra estas la aero!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Jes, princo, blovas vento malvarmega.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Kioma horo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m3">Baldaŭ la dekdua.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 28" id="pg028"> </span> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Ne, ne, jam la dekdua horo batis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ĉu efektive? Mi ne aŭdis. Sekve</span><br /> + <span class="i0">Alproksimiĝas jam la temp’, en kiu</span><br /> + <span class="i0">Aperas ordinare la spirito.</span><br /> <span + class="direkto">(Post la sceno estas aŭdataj tamburado kaj ektondro + de pafilego.)</span><br /> <span class="i0">Ha, kion tio ĉi signifas, + princo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">La reĝo diligente nun pasigas</span><br /> <span + class="i0">La nokton en gajega festenado;</span><br /> <span class="i0">Kaj + ĉiun fojon, kiam li eltrinkas</span><br /> <span class="i0">Pokalon, + pafilegoj al la mondo</span><br /> <span class="i0">Anoncas la grandfaron + de la reĝo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ekzistas tia moro?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Jes, sendube.</span><br /> <span class="i0">Sed pensas mi, + ke estas pli honore</span><br /> <span class="i0">Forgesi tian moron, ol + ĝin sekvi.</span><br /> <span class="i0">La brua kaj diboĉa + festenado</span><br /> <span class="i0">Alportis al ni tre malbonan gloron</span><br /> + <span class="i0">Ĉe la popoloj de la tuta mondo.</span><br /> <span + class="i0">Drinkistoj oni nomas nin insulte;</span><br /> <span class="i0">Kaj + tiu ĉi makulo malpurigas</span><br /> <span class="i0">La gloron de + plej grandaj niaj faroj.</span><br /> <span class="i0">Similan sorton ofte + ankaŭ havas</span><br /> <span class="i0">Privataj homoj, se sen + propra kulpo</span><br /> <span class="i0">Makulon ian ili de naturo</span><br /> + <span class="i0">Ricevis; se ekzemple de naskiĝo—</span><br /> + <span class="i0">En kio ne ilia vol’ ja estis—</span><br /> + <span class="i0">Ilia sango estas tro bolanta,</span><br /> <span class="i0">Rompanta + ofte digon de prudento;</span><br /> <span class="i0">Aŭ se kutimo + ilin malbonigis,—</span><br /> <span class="i0">La mond’ ilin + atakas sen kritiko,</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 29" id="pg029"> </span> <span class="i0">Se eĉ + iliaj virtoj estas puraj</span><br /> <span class="i0">Kaj multenombraj. + Grajno da malbono</span><br /> <span class="i0">Por la okul’ de l’ + mondo ofte kovras</span><br /> <span class="i0">La tutan indon de plej bona + homo.</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Aperas la spirito en armaĵo.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ho, vidu, princo, ĝi aperas!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m5">Dio!</span><br /> <span class="i0">Defendu nin, anĝeloj + de ĉielo!</span><br /> <span class="direkto">(Li staras kelkajn + minutojn senmove.)</span><br /> <span class="i0">Spirito sankta, aŭ + demon’ terura,</span><br /> <span class="i0">Ĉu el ĉielo aŭ + el la infero,</span><br /> <span class="i0">Ĉu vi intencas bonon aŭ + malbonon,—</span><br /> <span class="i0">Aperis vi en tia nobla + formo,</span><br /> <span class="i0">Ke mi paroli devas. Ho, Hamleto,</span><br /> + <span class="i0">Ho, patro, ho vi, reĝo de Danujo,</span><br /> <span + class="i0">Respondu! Ho, ne lasu min perei</span><br /> <span class="i0">En + nesciado! Diru al mi, kial</span><br /> <span class="i0">Sin levis el la + tombo viaj ostoj?</span><br /> <span class="i0">Kaj la ĉerkujo, kien + ni trankvile</span><br /> <span class="i0">Vin metis, kial ĝi + malfermis nun</span><br /> <span class="i0">La pezan sian buŝon de + marmoro,</span><br /> <span class="i0">Por vin elĵeti? Kion ĝi + signifas,</span><br /> <span class="i0">Ke vi, senviva korpo, en armaĵo</span><br /> + <span class="i0">Denove venis en la lunan lumon,</span><br /> <span + class="i0">Por ektimigi nin, malsaĝajn homojn,</span><br /> <span + class="i0">Kaj nin ataki per teruraj pensoj</span><br /> <span class="i0">Ne + klarigeblaj por l’ animo nia?</span><br /> <span class="i0">Por kio! + Diru! Kial? Kion fari?</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (La spirito faras signojn al Hamleto.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Li vokas vin, ke iru vi kun li,</span><br /> <span + class="i0">Li kvazaŭ volas ion komuniki</span><br /> <span class="i0">Nur + al vi sola.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 30" id="pg030"> </span> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="m3">Kun afablaj gestoj</span><br /> <span class="i0">Li vokas + vin pli malproksimen, princo;</span><br /> <span class="i0">Sed ho, pro Di’, + ne iru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m4">Ne, ne iru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Sed tie ĉi ne volas li paroli,</span><br /> <span + class="i0">Kaj mi lin sekvos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m3">Ho, ne, ne, reĝido!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Nu, kion do mi timos? Mia vivo</span><br /> <span + class="i0">Ne havas por mi indon, kaj l’ animo,</span><br /> <span + class="i0">Senmorta, kiel la spirito mem,</span><br /> <span class="i0">Ja + ne bezonas timi la spiriton.</span><br /> <span class="i0">Li vokas min + denove; mi lin sekvos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Sed se li vin allogos al la maro,</span><br /> <span + class="i0">Aŭ eble al la supro de l’ ŝtonego,</span><br /> + <span class="i0">Staranta super la senfunda akvo,</span><br /> <span + class="i0">Kaj tie per terura nova vido</span><br /> <span class="i0">Subite + nebuligos vian saĝon</span><br /> <span class="i0">Kaj pereigos vin? + Memoru, princo!</span><br /> <span class="i0">Jam per si mem + <!-- men --> al ĉiu viva homo</span><br /> <span class="i0">Terura + estas tiu alta pinto,</span><br /> <span class="i0">Pendanta super la + bruantaj ondoj</span><br /> <span class="i0">De plej profunda loko de la + maro.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Li ĉiam vokas. (Al la spirito) Iru, mi vin sekvas!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO (retenante Hamleton). + </h4> + <span class="i0">Ho, princo, vi ne iros!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">For la manojn!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 31" id="pg031"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Aŭskultu nin, ne iru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Mia sorto</span><br /> <span class="i0">Min vokas, kaj per + ĝi mi sentas nun</span><br /> <span class="i0">En ĉiu vejno de la + korpo mia</span><br /> <span class="i0">Potencan feran forton de leono.</span><br /> + <span class="direkto">(La spirito faras signojn)</span><br /> <span + class="i0">Li ĉiam vokas! Lasu! Pro ĉielo! (Li sin elŝiras.)</span><br /> + <span class="i0">Fantomon faros mi el ĉiu, kiu</span><br /> <span + class="i0">Kuraĝos min reteni! For! (Al la spirito) Ho, iru!</span><br /> + <span class="i0">Mi post vi iras. (La spirito kaj Hamleto foriras.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m3">Ha, li freneziĝis!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Ni sekvu lin! La dev’ al ni ordonas!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ni iru! Kiel tio ĉi finiĝos?!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Malbona io estas en Danujo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Nin gardos la ĉielo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="m4">Ni rapidu!</span> + </div> + <h3 class="sceno"> + SCENO V + </h3> + <p class="scenanoj"> + Izolita loko de la teraso. La spirito kaj Hamleto venas. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho, kien vi kondukas min? Parolu!</span><br /> <span + class="i0">Mi plu ne iros jam!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 32" id="pg032"> </span> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO + </h4> + <span class="m4">Aŭskultu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m5">Diru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO + </h4> + <span class="i0">Jam proksimiĝas mia horo. Baldaŭ</span><br /> + <span class="i0">Reiri devos mi al la sulfuraj</span><br /> <span class="i0">Turmentaj + flamoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Malfeliĉa patro!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO + </h4> + <span class="i0">Min ne bedaŭru, sed atentu bone,</span><br /> <span + class="i0">Al tio, kion diros mi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m5">Parolu!</span><br /> <span class="i0">Atenti estas mia + sankta ŝuldo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO + </h4> + <span class="i0">Kaj venĝi ankaŭ, kiam vi ekscios.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho, Dio! Venĝi? Kion?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO + </h4> + <span class="m4">Aŭdu bone.</span><br /> <span class="i0">Mi estas la + spirit’ de via patro,</span><br /> <span class="i0">Mi estas + kondamnita longan tempon</span><br /> <span class="i0">Vagadi en la nokto + kaj bruladi</span><br /> <span class="i0">La tutan tagon en eternaj flamoj,</span><br /> + <span class="i0">Ĝis mi puriĝos de la ĉiuj pekoj</span><br /> + <span class="i0">De mia tera vivo. Se ne estus</span><br /> <span class="i0">Al + mi malpermesite paroladi,</span><br /> <span class="i0">Rakonton tiam povus + mi komenci,</span><br /> <span class="i0">De kiu ĉiu vort’ al vi + dispremus</span><br /> <span class="i0">La koron, rigidigus vian sangon,</span><br /> + <span class="i0">El kapo elsaltigus la okulojn,</span><br /> <span + class="i0">Kaj ĉiun vian haron disstarigus</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 33" id="pg033"> </span> <span + class="i0">Simile al haregoj de histriko.</span><br /> <span class="i0">Sed + la misteroj de posttomba vivo</span><br /> <span class="i0">Ne devas soni + al orelo tera.</span><br /> <span class="i0">Aŭskultu! Se vi amis vian + patron...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho, Dio!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO + </h4> + <span class="m2">Venĝu por mortigo lia!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Mortigo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO + </h4> + <span class="m2">Jes, mortigo plej malnobla,</span><br /> <span class="i0">Terura, + nenatura, neaŭdita.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho, nomu lin! Ke povu mi tuj flugi,</span><br /> <span + class="i0">Simile al la penso de amanto</span><br /> <span class="i0">Mi + flugu venĝi tuj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO + </h4> + <span class="m4">Vi ŝajnas preta</span><br /> <span class="i0">Vi + estus dorma, kiel pala herbo,</span><br /> <span class="i0">Kreskanta sur + la bordo de la Leto,</span><br /> <span class="i0">Se restus vi trankvila. + Aŭdu, filo:</span><br /> <span class="i0">La famon oni faris, ke en + tempo</span><br /> <span class="i0">De mia dormo en ĝardeno mia</span><br /> + <span class="i0">Serpento mordis min; kaj oni trompas</span><br /> <span + class="i0">Per la mensoga fam’ pri mia morto</span><br /> <span + class="i0">L’ orelon de la regno; tamen sciu,</span><br /> <span + class="i0">Ho, nobla mia filo: la serpento,</span><br /> <span class="i0">De + kies mordo mortis via patro,</span><br /> <span class="i0">Nun portas lian + kronon.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Mia onklo!</span><br /> <span class="i0">Ho, la profeta + mia antaŭsento!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO + </h4> + <span class="i0">Jes, tiu plej malnobla adultulo</span><br /> <span + class="i0">Per sorĉo de la sprito, per perfido</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 34" id="pg034"> </span> <span + class="i0">(Ho, malbenita sprito kaj donacoj!)</span><br /> <span class="i0">Delogis + la reĝinon ŝajne virtan</span><br /> <span class="i0">Al la + plezuroj de malnobla amo.</span><br /> <span class="i0">Hamleto mia! Ho, + kia defalo!</span><br /> <span class="i0">De mi, kies la amo estis sankta,</span><br /> + <span class="i0">Sendekliniĝa ĉiam de la ĵuro,</span><br /> + <span class="i0">Farita en la tago de l’ edziĝo,—</span><br /> + <span class="i0">Ŝi malaltiĝis al pekulo, kiun</span><br /> <span + class="i0">Per ĉio la naturo ja malbenis!</span><br /> <span class="i0">Sed + kiel virton peko ne delogas,</span><br /> <span class="i0">Se ĝi eĉ + en ĉiela vest’ aperas,</span><br /> <span class="i0">Tiel + volupto, se eĉ kun anĝelo</span><br /> <span class="i0">Vi ligos + ĝin, enuas tamen baldaŭ</span><br /> <span class="i0">Kaj serĉas + ion novan... Sed silentu!</span><br /> <span class="i0">Mi sentas jam aeron + de mateno,—</span><br /> <span class="i0">Mi mallongigos la rakonton. + Kiam</span><br /> <span class="i0">En la ĝardeno laŭ kutimo mia</span><br /> + <span class="i0">Mi dormis post tagmezo, via onklo</span><br /> <span + class="i0">Mallaŭte alŝteliĝis kaj enverŝis</span><br /> + <span class="i0">Al mi en la orelon plej teruran</span><br /> <span + class="i0">Venenon el malgranda boteleto,</span><br /> <span class="i0">Venenon + tian, kiu tre rapide</span><br /> <span class="i0">Trakuras tuj la tutan + homan korpon</span><br /> <span class="i0">Kaj, kvazaŭ acidaĵo en + la lakto,</span><br /> <span class="i0">Momente malbonigas en la korpo</span><br /> + <span class="i0">La tutan puran sangon. Mi pereis,</span><br /> <span + class="i0">Kaj lepro mian tutan glatan korpon</span><br /> <span class="i0">Tuj + kovris per abomeninda ŝelo.</span><br /> <span class="i0">Kaj tiel mi + perfide en la dormo</span><br /> <span class="i0">Per frata mano estis + senigita</span><br /> <span class="i0">De l’ vivo, krono kaj edzino + kune,</span><br /> <span class="i0">Mi estis mortigita en florado</span><br /> + <span class="i0">De miaj pekoj, sen konfesodono,</span><br /> <span + class="i0">Sen komunio sankta; la kalkulon</span><br /> <span class="i0">Ne + resuminte, estis mi sendita</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 35" id="pg035"> </span> <span class="i0">Kun + ĉiuj kulpoj sur la kapo</span><br /> <span class="i0">Al granda, fina + juĝo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Ho, terure!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO + </h4> + <span class="i0">Se havas vi animon, ne permesu,</span><br /> <span + class="i0">Ke reĝa lito de Danujo servu</span><br /> <span class="i0">Por + sangomiks’ adulta kaj volupto.</span><br /> <span class="i0">Sed kiel + ajn vi volos tion fari,—</span><br /> <span class="i0">Vi ne makulu + vian filan koron:</span><br /> <span class="i0">Nenion faru kontraŭ la + patrino,—</span><br /> <span class="i0">Ŝin juĝos la ĉielo + kaj la pikoj</span><br /> <span class="i0">De ŝia propra koro. Nun + adiaŭ!</span><br /> <span class="i0">La paliĝado de l’ + lumanta vermo</span><br /> <span class="i0">Anoncas la aperon de l’ + mateno.</span><br /> <span class="i0">Adiaŭ, filo, kaj memoru min! + (Foriras.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho, vi, ĉielo! Tero! Eble ankaŭ</span><br /> + <span class="i0">L’ inferon voki?—Fi, halt’ mia koro!</span><br /> + <span class="i0">Ne maljuniĝu tuj, ho mia korpo!</span><br /> <span + class="i0">Fortike vi min portu! Vin memori?</span><br /> <span class="i0">Jes, + malfeliĉa patro! Tiel longe,</span><br /> <span class="i0">Ĝis + mia kapo perdos la kapablon</span><br /> <span class="i0">De ĉia + memorado! Vin memori?</span><br /> <span class="i0">Sed de l’ tabulo + de memoro mia</span><br /> <span class="i0">Forviŝos mi nun ĉion, + kio restis,</span><br /> <span class="i0">Sentencojn ĉiujn el la + libroj, ĉiujn</span><br /> <span class="i0">Pentraĵojn, + postesignojn, kiujn lasis</span><br /> <span class="i0">Sur ĝi la + pasintaĵo kaj juneco,</span><br /> <span class="i0">Observojn kaj la + spertojn de la vivo;</span><br /> <span class="i0">Ordono via vivos tute + sola</span><br /> <span class="i0">De nun en mia cerbo, ne miksita</span><br /> + <span class="i0">Kun io malpli inda. Ho, ĉielo!</span><br /> <span + class="i0">Virino malhonesta kaj perfida!</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 36" id="pg036"> </span> <span class="i0">Fripono! + Vi, fripono ridetanta!...</span><br /> <span class="i0">La tabuleton donu! + Mi enskribos,</span><br /> <span class="i0">Ke oni povas ĉiam ridetadi</span><br /> + <span class="i0">Kaj tamen esti friponeg’. Almenaŭ</span><br /> + <span class="i0">En nia lando tio estas ebla. (Li skribas.)</span><br /> + <span class="i0">Mi vin enskribis, onklo! Nun al mia</span><br /> <span + class="i0">Deviz’! «Adiaŭ kaj memoru min!»</span><br /> + <span class="i0">Mi ĵuris.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO (post la sceno). + </h4> + <span class="m2">Princo! Princo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO (post la sceno). + </h4> + <span class="m4">Princ’ Hamleto!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO (post la sceno). + </h4> + <span class="i0">Ho, Dio lin defendu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (decide, al si mem). + </h4> + <span class="m4">Tiel estu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO (post la sceno). + </h4> + <span class="i0">He! Princo! He!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">He! kara mia, he!</span><br /> <span class="i0">Al mi, + birdeto mia, he! mi estas.</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Horacio kaj Marcello venas.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Nu, kio do sinjoro?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m4">Kio nova?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho, tre mirinde!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m3">Diru, kara princo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Vi elbabilos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m3">Ne, pro la ĉielo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 37" id="pg037"> </span> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Mi ankaŭ ne.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">He, kion vi parolas</span><br /> <span class="i0">Ĉu + oni povus kredi?! Vi silentos?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO kaj MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Jes, jes, pro la ĉielo, kara princo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">En tuta la Danujo vi ne trovos</span><br /> <span + class="i0">Friponon, kiu estus hom’ honesta.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Spirito ne bezonis ja sin levi</span><br /> <span + class="i0">El tombo, por sciigi nin pri tio.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Vi estas prava. Tial mi nun pensas,</span><br /> <span + class="i0">Sen plua disputado ni jam povas</span><br /> <span class="i0">Al + ni la manojn premi reciproke</span><br /> <span class="i0">Kaj iri hejmen. + Iru, kien vokas</span><br /> <span class="i0">Vin la aferoj kaj deziroj + viaj—</span><br /> <span class="i0">Aferojn kaj dezirojn ĉiu + havas—</span><br /> <span class="i0">Mi ankaŭ, la mizera, iros + fari</span><br /> <span class="i0">Aferon mian,—mi nun iros preĝi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Malklare kaj tre strange vi parolas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ha, mi bedaŭras, ke mi vin ĉagrenas.</span><br /> + <span class="i0">Mi ĝin bedaŭras el la tuta koro.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Vi ne ĉagrenas nin.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Ne, Horacio,</span><br /> <span class="i0">Ĉagren’ + ĝi estas, pro Patriko sankta...</span><br /> <span class="i0">Pri la + spirito de mi al vi diros,</span><br /> <span class="i0">Ĝi estas tre + senkulpa kaj honesta.</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 38" id="pg038"> </span> <span class="i0">La + scivolecon pri la estintaĵo</span><br /> <span class="i0">Vi venkos, + kiel povos. Nun, kolegoj,</span><br /> <span class="i0">Amataj kunlernantoj + kaj amikoj,</span><br /> <span class="i0">Malgrandan unu peton mi vin + petos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Parolu, princo, ni ĝin certe faros.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Neniu devas scii pri l’ apero</span><br /> <span + class="i0">De nuna nokto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO kaj MARCELLO + </h4> + <span class="m3">Ni promesas, princo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Sed ĵuru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m2">Pro honoro, mi silentos!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Mi ankaŭ, pro honor’!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Sur mia glavo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + MARCELLO + </h4> + <span class="i0">Ni ĵuris jam, sinjoro.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Sed mi petas,</span><br /> <span class="i0">Sur mia glavo + ĵuru al mi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO (sub la tero). + </h4> + <span class="m5">Ĵuru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ha, mia kara! Vi al ni alrampis?</span><br /> <span + class="i0">Nu, bone! La bravul’ aŭskultas. Ĵuru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Sed kiel ĵuri?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Ke neniam vi</span><br /> <span class="i0">Parolos eĉ + per unu sola vorto</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 39" id="pg039"> </span> <span class="i0">Pri + tio, kion en la lasta nokto</span><br /> <span class="i0">Vi vidis. Ĵuru + sur la glavo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO (sub la tero). + </h4> + <span class="m5">Ĵuru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0"><span lang="la">Hic et ubique?</span> Ŝanĝu ni + la lokon!</span><br /> <span class="i0">Al mi, sinjoroj! Metu viajn manojn</span><br /> + <span class="i0">Denove sur la glavon kaj ripetu,</span><br /> <span + class="i0">Ke vi neniam al neniu diros</span><br /> <span class="i0">Pri la + apero de la nokto. Ĵuru</span><br /> <span class="i0">Pri tio ĉi + sur mia glavo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO (sub la tero). + </h4> + <span class="m5">Ĵuru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ha, brave, mia talp’! Vi bone fosas!</span><br /> + <span class="i0">Pli malproksimen do, amikoj!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m5">Dio!</span><br /> <span class="i0">Tre strange kaj neniel + kompreneble!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Plej bona estos, se vi ĝin forgesos!</span><br /> + <span class="i0">Ekzistas en ĉiel’ kaj sur la tero</span><br /> + <span class="i0">Pli da aferoj, ol en la lernejoj</span><br /> <span + class="i0">Instruas filozofoj, Horacio.</span><br /> <span class="i0">Sed + venu! Kaj mi tie ĉi denove</span><br /> <span class="i0">Vin petas, + ĵuru: kiel ajn mirindaj</span><br /> <span class="i0">Al vi agado mia + poste ŝajnos,</span><br /> <span class="i0">Se eble poste trovos mi + utile</span><br /> <span class="i0">Ŝajnigi, ke mi perdis la + prudenton,—</span><br /> <span class="i0">Neniam vi kunmetu viajn + manojn</span><br /> <span class="i0">En tia formo, nek la kapon vian</span><br /> + <span class="i0">Balancu tiel, nek per parolado</span><br /> <span + class="i0">Dusenca montru, ke vi ion scias,—</span><br /> <span + class="i0">Ekzemple: «nu, ni scias», aŭ «ni povus,</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 40" id="pg040"> </span> <span + class="i0">Se ni nur volus», aŭ «se nur paroli</span><br /> + <span class="i0">Ni povus», aŭ «ekzistas unu punkto»...</span><br /> + <span class="i0">Ne helpu al vi Dio en mizero,</span><br /> <span class="i0">Se + tion ĉi vi faros,—ĵuru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO (sub la tero). + </h4> + <span class="m5">Ĵuru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ripozu, ho, spirito malfeliĉa!</span><br /> <span + class="i0">Kaj nun, sinjoroj, mi min rekomendas</span><br /> <span + class="i0">Al vi kun mia tuta amikeco.</span><br /> <span class="i0">Kaj + ĉion, kion mi, malriĉa, povas</span><br /> <span class="i0">Al vi + alporti aman kaj amikan,</span><br /> <span class="i0">Kun Dia help’ + al vi mi ne rifuzos.</span><br /> <span class="i0">Ni iru! Kaj denove mi + vin petas,</span><br /> <span class="i0">La fingron ĉiam tenu sur la + buŝo!</span><br /> <span class="i0">Ni vivas en terura tempo! Ve,</span><br /> + <span class="i0">Ke mi naskiĝis esti la punanto!</span><br /> <span + class="i0">Nu, venu do! Ni iros ĉiuj kune.</span> + </div> + <p class="direkto"> + (Ĉiuj foriras.) + </p> + <p> + <span class="pagenum" title="Paĝo 41" id="pg041"> </span> + </p> + <h2 class="akto"> + AKTO II + </h2> + <h3 class="sceno"> + SCENO I + </h3> + <p class="scenanoj"> + Ĉambro en la domo de Polonio. Eniras Polonio kaj Reinhold. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Jen tiujn ĉi paperojn kaj la monon</span><br /> <span + class="i0">Al li transdonu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="m3">Jes, sinjoro, bone.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Sed antaŭ ol viziti lin, vi faros</span><br /> <span + class="i0">Prudente, se vi bone eldemandos</span><br /> <span class="i0">Pri + la konduto lia.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="m4">Efektive,</span><br /> <span class="i0">Mi mem intencis + tion fari.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m5">Bone!</span><br /> <span class="i0">Tre bone! Antaŭ + ĉio vi demandu,</span><br /> <span class="i0">Kielaj Danoj loĝas + en Parizo,</span><br /> <span class="i0">De kia speco, kiel ili vivas,</span><br /> + <span class="i0">Kun kiu kaj en kiaj societoj;</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 42" id="pg042"> </span> <span + class="i0">Se per demandoj tiel deflankiĝaj</span><br /> <span + class="i0">Vi vidos, ili konas mian filon,</span><br /> <span class="i0">Vi + venos pli proksime al la celo,</span><br /> <span class="i0">Ol per + demandoj rektaj. Agu, kvazaŭ</span><br /> <span class="i0">Vi konus + lin nur iom, malproksime;</span><br /> <span class="i0">Ekzemple: «Ha, + mi konas lian patron,</span><br /> <span class="i0">Kaj lian familion, eĉ + lin mem</span><br /> <span class="i0">Mi iom konas». Ĉu vi min + komprenas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="i0">Ho, jes, sinjoro!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m3">«Eĉ lin mem», vi diros,</span><br /> + <span class="i0">«Sed nur malmulte; se mi ne eraras,</span><br /> + <span class="i0">Li estas tre sovaĝa, faras tion</span><br /> <span + class="i0">Kaj tion...» nun vi povas lin kulpigi</span><br /> <span + class="i0">Per plej diversaj elpensitaj faktoj;</span><br /> <span + class="i0">Nur ne per ia malbonaĵo, kiu</span><br /> <span class="i0">Al + li alporti povus malhonoron!</span><br /> <span class="i0">Ho, nur ne tion! + Gardu vin de tio!</span><br /> <span class="i0">Nur tiajn faktojn, kiuj + ordinare</span><br /> <span class="i0">Junecon akompanas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="m4">Nu, ekzemple</span><br /> <span class="i0">Ludado...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m2">Jes! drinkado, duelado,</span><br /> <span class="i0">Insultemeco, + aŭ malpacemeco,</span><br /> <span class="i0">Eĉ petolado kun + virinoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="m5">Tamen</span><br /> <span class="i0">Ĉu tio jam ne + estos malhonoro?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Ho, ne, se vi nur lerte ĝin esprimos.</span><br /> + <span class="i0">Ne diru, ke li estas tute sklavo</span><br /> <span + class="i0">De volupteco; ne, prezentu liajn mankojn</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 43" id="pg043"> </span> <span + class="i0">En tia lumo, ke ili aperu</span><br /> <span class="i0">Kiel + makuloj nur de libereco,</span><br /> <span class="i0">Esprimoj de flameco + de l’ spirito,</span><br /> <span class="i0">Ekboloj de senbrida juna + sango.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="i0">Sed, ho, sinjoro...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m3">Kial tion fari?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="i0">Jes, mi dezirus scii, kia celo...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Nu, vidu, mia plano estas tia,</span><br /> <span + class="i0">Kaj mi esperas, ke ĝi bone fruktos:</span><br /> <span + class="i0">Se vi sur mian filon tiel ĵetos</span><br /> <span + class="i0">La makuletojn, tiam diligente</span><br /> <span class="i0">Atentu! + Se kunparolanto via</span><br /> <span class="i0">La junan homon iam vidis + kulpan</span><br /> <span class="i0">En la malvirtoj ĵus nomitaj, + tiam,</span><br /> <span class="i0">Ho, kredu, li en tia maniero</span><br /> + <span class="i0">Al vi sin turnos: «Jes, sinjoro mia»,</span><br /> + <span class="i0">Aŭ «jes, amiko», aŭ «jes, + estimata»,</span><br /> <span class="i0">Aŭ kiel ajn en tiu + lando estas</span><br /> <span class="i0">La form’ uzata de + ekparolado...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="i0">Nu, bone.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m2">Kaj li poste faros tiel:</span><br /> <span class="i0">Li + faros... jes... kion mi volis diri?..</span><br /> <span class="i0">Mi + volis ion diri... Al diablo!</span><br /> <span class="i0">Nu, kie do mi + haltis? He?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="m5">Vi haltis</span><br /> <span class="i0">Ĉe l’ + vortoj «li en tia maniero</span><br /> <span class="i0">Al vi sin + turnos»</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 44" id="pg044"> </span> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m3">Ha! Al vi sin turnos.</span><br /> <span class="i0">Li + turnos sin al vi: «Jes, mi lin konas,</span><br /> <span class="i0">Sinjoron + tiun vidis mi hieraŭ,</span><br /> <span class="i0">Aŭ antaŭ + kelka temp’, aŭ kiam ajn;</span><br /> <span class="i0">En tia aŭ + tiela societo;</span><br /> <span class="i0">Li tie efektive alte ludis,</span><br /> + <span class="i0">Li tie estis en malsobra stato,</span><br /> <span + class="i0">Li tie sin batadis kun kolegoj»;</span><br /> <span + class="i0">Aŭ «mi lin vidis, kiam li eniris</span><br /> <span + class="i0">En domon de virinoj de malĉasto»;</span><br /> <span + class="i0">Aŭ tiel plu. Kaj tiam vi rimarkos,</span><br /> <span + class="i0">Ke via kaptileto la mensoga</span><br /> <span class="i0">Alkaptis + la ezokon de la vero;</span><br /> <span class="i0">Kaj tiel ni, sprituloj, + ĉiam povas</span><br /> <span class="i0">Per anguletoj kaj per + artifikoj,</span><br /> <span class="i0">Per kurba voj’ al rekta celo + veni;</span><br /> <span class="i0">Kaj tiel vi laŭ mia klarigado</span><br /> + <span class="i0">Facile elesploros mian filon.</span><br /> <span class="i0">Ĉu + vi komprenis bone?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="m4">Jes, sinjoro.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Kaj nun kun Dio iru! Bonan vojon!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="i0">Sinjor’...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m2">Vi ankaŭ mem lin elobservu,</span><br /> <span + class="i0">Per la rilat’ al vi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="m4">Mi ĉion faros.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Ke li nur diligente muzikadu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REINHOLD + </h4> + <span class="i0">Tre bone. Mi salutas!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 45" id="pg045"> </span> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m4">Nu, adiaŭ!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Reinhold foriras. Eniras Ofelio.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Nu, kio, Ofelio? Kio nova?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="i0">Ha, estimata patro! De teruro</span><br /> <span class="i0">Mi + tuta tremas!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m3">Kio do fariĝis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="i0">En mia ĉambro sidis mi, kudrante,—</span><br /> + <span class="i0">Subite venas la reĝid’ Hamleto,</span><br /> + <span class="i0">Kun disŝirita vesto, sen ĉapelo,</span><br /> + <span class="i0">La ŝtrumpoj disligitaj kaj malpuraj</span><br /> + <span class="i0">Senorde pendas sur la maleoloj;</span><br /> <span + class="i0">Tre pala, kun piedoj skuiĝantaj;</span><br /> <span + class="i0">Kun vido tiel plena de teruro,</span><br /> <span class="i0">Kvazaŭ + li venus ĵus el la infero,</span><br /> <span class="i0">Por antaŭdiri + ian teruregon.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">De am’ al vi li eble freneziĝis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="i0">Sinjoro, mi ne scias, sed mi timas,</span><br /> <span + class="i0">Ke tiel estas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m3">Kion do li diris?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="i0">Li prenis mian manon kaj ĝin premis,</span><br /> + <span class="i0">Kaj poste sin retiris kaj, tenante</span><br /> <span + class="i0">La duan manon super la okuloj,</span><br /> <span class="i0">Li + rigardadis sur vizaĝon mian</span><br /> <span class="i0">Kun tia + atenteco, kvazaŭ volus</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 46" id="pg046"> </span> <span class="i0">Li + pentri ĝin. Li tiel longe staris;</span><br /> <span class="i0">Kaj + fine, ekskuinte mian manon,</span><br /> <span class="i0">Tri fojojn + balancinte sian kapon,</span><br /> <span class="i0">Ekĝemis li kun + tia sopireco</span><br /> <span class="i0">Kaj tia profundeco, kvazaŭ + volus</span><br /> <span class="i0">Li kun la ĝemo fini sian vivon.</span><br /> + <span class="i0">Kaj poste li min lasis iri for,</span><br /> <span + class="i0">Kaj ankaŭ mem foriris, sed la kapon</span><br /> <span + class="i0">Ankoraŭ ĉiam tenis li turnite</span><br /> <span + class="i0">Al mia flanko, ĝis li malaperis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Sufiĉe! Venu! al la reĝ’ ni iru!</span><br /> + <span class="i0">Ĝi estas freneziĝo de la amo;</span><br /> <span + class="i0">La amo ruinigas la amanton,</span><br /> <span class="i0">Kondukas + al decidoj malesperaj,</span><br /> <span class="i0">La homon ofte ĝi + turmentas pli,</span><br /> <span class="i0">Ol ĉiuj la pasioj en la + mondo.</span><br /> <span class="i0">Bedaŭras mi la princon! Ĉu + vi eble</span><br /> <span class="i0">Akceptis lin jam tro maldelikate?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="i0">Ne, kara patro; laŭ ordono via</span><br /> <span + class="i0">Mi nur de li leterojn ne akceptis</span><br /> <span class="i0">Kaj + malpermesis vizitadi min.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Nu, tio ĉi lin certe frenezigis.</span><br /> <span + class="i0">Bedaŭras mi jam mian severecon.</span><br /> <span + class="i0">Mi pensis ja, ke li nur petoladas</span><br /> <span class="i0">Kaj + volas pereigi vin. Ho, Dio,</span><br /> <span class="i0">Ho, mia malbenita + suspektado!</span><br /> <span class="i0">Ni, maljunuloj, havas la kutimon</span><br /> + <span class="i0">Tro malproksime peli la singardon,</span><br /> <span + class="i0">Kiel junuloj ofte tro suferas</span><br /> <span class="i0">Je + absoluta manko de singardo.</span><br /> <span class="i0">Ni iru al la reĝo! + La konfeso</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 47" + id="pg047"> </span> <span class="i0">Ne plaĉos al la reĝo, + sed pli multe</span><br /> <span class="i0">Lin kolerigus la kaŝado. + Venu!</span> + </div> + <p class="direkto"> + (Ambaŭ foriras.) + </p> + <h3 class="sceno"> + SCENO II + </h3> + <p class="scenanoj"> + Ĉambro en la palaco. La reĝo, la reĝino, Rosenkranz, Güldenstern + kaj korteganoj. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ni vin salutas, nia Rosenkranz</span><br /> <span + class="i0">Kaj nia Güldenstern! Ne sole vidi</span><br /> <span + class="i0">Ni volis vin, sed ankaŭ la bezono</span><br /> <span + class="i0">De viaj servoj igis nin vin voki.</span><br /> <span class="i0">Vi + aŭdis jam pri la metamorfozo</span><br /> <span class="i0">De la reĝid’ + Hamleto: nek ekstere</span><br /> <span class="i0">Kaj nek interne li + similas nun</span><br /> <span class="i0">Al tio, kio li antaŭe estis.</span><br /> + <span class="i0">La kaŭzon, kiu, krom la patra morto,</span><br /> + <span class="i0">Al tia stato nun lin alkondukis,</span><br /> <span + class="i0">Ne povas mi diveni. Nun mi petas</span><br /> <span class="i0">Vin + ambaŭ, kiuj tutan la junecon</span><br /> <span class="i0">Kun li + pasigis kune kaj tre bone</span><br /> <span class="i0">Lin konas,—vin + mi petas, volu resti</span><br /> <span class="i0">Tra kelka tempo en + palaco nia,</span><br /> <span class="i0">Penadu lin altiri al amuzoj</span><br /> + <span class="i0">Kaj ĉe okazoj esploradu lerte</span><br /> <span + class="i0">La kaŭzon, kiu premas lin kaŝite.</span><br /> <span + class="i0">Se konos ni la kaŭzon, ni jam povos</span><br /> <span + class="i0">Kuraci lin.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m3">Sinjoroj miaj karaj,</span><br /> <span class="i0">Pri vi + li tiel ofte paroladis,—</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 48" id="pg048"> </span> <span class="i0">Mi + scias, li vin amas pli, ol ĉiujn.</span><br /> <span class="i0">Se vi + konsentos fari la komplezon</span><br /> <span class="i0">Al ni kaj ĉe + ni resti kelkan tempon,</span><br /> <span class="i0">Por helpi al la + malfeliĉo nia,</span><br /> <span class="i0">Ni rekompencos la viziton + vian</span><br /> <span class="i0">Per plej konvena reĝa rekompenco.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <span class="i0">Vi havas rajton, viaj reĝaj moŝtoj,</span><br /> + <span class="i0">Al ni ordoni. Vi ne devas peti</span><br /> <span + class="i0">Pri tio, kio estas nia ŝuldo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <span class="i0">Obeos ni kaj ambaŭ ni promesas</span><br /> <span + class="i0">Laŭ ĉiuj fortoj servi akurate</span><br /> <span + class="i0">Al viaj reĝaj moŝtoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Ni vin dankas,</span><br /> <span class="i0">Ho, karaj + Rosenkranz kaj Güldenstern!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Mi dankas vin, ho, karaj Güldenstern</span><br /> + <span class="i0">Kaj Rosenkranz! Vizitu plej rapide</span><br /> <span + class="i0">Hamleton, mian filon malfeliĉan.</span><br /> <span + class="i0">Kaj iu el la korteganoj iru</span><br /> <span class="i0">Sinjorojn + akompani al Hamleto!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <span class="i0">La Plejpotenca faru nian venon</span><br /> <span + class="i0">Por li saniga!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m3">Dio volu! Amen!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Rosenkranz, Güldenstern kaj kelkaj korteganoj foriras. Venas + Polonio.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Afabla reĝo! Jam el Norvegujo</span><br /> <span + class="i0">Revenis la senditoj kun sukceso.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 49" id="pg049"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Vi ĉiam estis patro de agrablaj</span><br /> <span + class="i0">Sciigoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m2">Ĉu ne vere, mia reĝo?</span><br /> <span + class="i0">Jes, kredu, mia reĝo, mi dediĉas</span><br /> <span + class="i0">La tutan mian kapon kaj animon</span><br /> <span class="i0">Post + mia Dio nur al mia reĝo.</span><br /> <span class="i0">Kaj nun mi + pensas—se la cerbo mia</span><br /> <span class="i0">Ne ĉesis + sur vojeto de prudento</span><br /> <span class="i0">Sukcese ĉasi—ke + la veran kaŭzon</span><br /> <span class="i0">De l’ freneziĝo + de l’ reĝid’ mi trovis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ho, diru! Mi rapide volas aŭdi!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Aŭskultu antaŭ ĉio la senditojn;</span><br /> + <span class="i0">Kaj mia bona scio al vi estu</span><br /> <span class="i0">Postmanĝo + al festeno la agrabla.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Nu, bone, alkonduku la senditojn! (Polonio foriras.)</span><br /> + <span class="i0">Li diras, ho, Gertrudo mia kara,</span><br /> <span + class="i0">Ke trovis li la kaŭzon de malsano</span><br /> <span + class="i0">De via filo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m3">Mi la kaŭzon vidas</span><br /> <span class="i0">Nur + en la morto de la patro lia</span><br /> <span class="i0">Kaj en edziĝo + nia tro rapida.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ni baldaŭ ĉion scios, mia kara.</span><br /> + <span class="direkto">(Polonio revenas kun Voltimand kaj Kornelio.)</span><br /> + <span class="i0">Ni vin salutas, karaj revenintoj!</span><br /> <span + class="i0">Rakontu, Voltimand, kion alportis</span><br /> <span class="i0">Vi + de la frato nia la Norvega?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + VOLTIMAND + </h4> + <span class="i0">Redonon de salut’ kaj bondeziroj.</span><br /> <span + class="i0">Tuj post’ alveno nia li elsendis</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 50" id="pg050"> </span> <span + class="i0">Ordonon, por haltigi la preparojn</span><br /> <span class="i0">De + sia nev’, pri kiu li supozis,</span><br /> <span class="i0">Ke li + armiĝas kontraŭ la Polujo;</span><br /> <span class="i0">Li post + esploro efektive vidis,</span><br /> <span class="i0">Ke ĉio estis + kontraŭ via moŝto.</span><br /> <span class="i0">Kaj ĉagrenita, + ke malsanon lian</span><br /> <span class="i0">Kaj maljunecon oni tiel + trompis,</span><br /> <span class="i0">Li sendis tuj, por voki + Fortinbrason,</span><br /> <span class="i0">Riproĉis lin severe, kaj + la nevo</span><br /> <span class="i0">Solene ĵuris, ke li plu neniam</span><br /> + <span class="i0">Batalos kontraŭ via reĝa moŝto.</span><br /> + <span class="i0">Per tio ĝojigita, la maljuna</span><br /> <span + class="i0">Por li asignis la salajron jaran</span><br /> <span class="i0">De + tri mil kronoj kaj al li permesis</span><br /> <span class="i0">Kontraŭ + Polujo uzi la varbitan</span><br /> <span class="i0">Militistaron; kaj por + via moŝto</span><br /> <span class="i0">Al ni li donis jenan skriban + peton,</span><br /> <span class="i0">Ke vi permesi volu al l’ anaro</span><br /> + <span class="i0">Tra via lando fari la trairon</span><br /> <span class="i0">Sub + la kondiĉoj, kiujn pli detale</span><br /> <span class="i0">Vi legos + en la jena skriba peto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ni trovas ĉion bona. Ni en tempo</span><br /> <span + class="i0">Pli oportuna legos kaj pripensos</span><br /> <span class="i0">Kaj + donos la respondon. Vin ni dankas</span><br /> <span class="i0">Por viaj + penoj kaj fidela servo.</span><br /> <span class="i0">Nun iru vi ripozi, + kaj hodiaŭ</span><br /> <span class="i0">Al la vespero ni vin petas + veni</span><br /> <span class="i0">Kun ni festeni. Estu bonaj gastoj!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Voltimand kaj Kornelio foriras.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Nun la negoco estas jam finita.</span><br /> <span + class="i0">Ho, reĝo kaj reĝino, se mi volus</span><br /> <span + class="i0">Komenci nun klarigojn, kio estas</span><br /> <span class="i0">Reĝa + moŝteco, kio servemeco,</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 51" id="pg051"> </span> <span class="i0">Kaj + kial tago estas tago, kial</span><br /> <span class="i0">La nokto estas + nokto, tempo—tempo:</span><br /> <span class="i0">Signifus tio perdi + senutile</span><br /> <span class="i0">La tagon kaj la nokton kaj la + tempon;</span><br /> <span class="i0">Ĉar mallongeco estas la spirito</span><br /> + <span class="i0">De saĝo kaj multevorteco estas</span><br /> <span + class="i0">La korpo kaj ekstera ornamaĵo,</span><br /> <span class="i0">Mi + ĉion tial diros tre mallonge.</span><br /> <span class="i0">La nobla + via filo freneziĝis;</span><br /> <span class="i0">Mi diras «freneziĝis», + ĉar en kio</span><br /> <span class="i0">Konsistas freneziĝo? Ja + en tio,</span><br /> <span class="i0">Ke oni frenezumas. Sed ni lasu</span><br /> + <span class="i0">Ĝin flanke kaj komencu...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m4">Mi vin petas.</span><br /> <span class="i0">Pli da enhavo, + malpli da artaĵo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Mi ĵuras, mi parolas sen artaĵo!</span><br /> + <span class="i0">Li estas nun freneza,—estas vero;</span><br /> <span + class="i0">Kaj vere tio estas tre domaĝa,</span><br /> <span class="i0">Kaj + tre domaĝe, ke ĝi estas vero;</span><br /> <span class="i0">Cetere + mi konsentas, ke mi uzis</span><br /> <span class="i0">Figuron neprudentan,—ni + ĝin lasu,</span><br /> <span class="i0">Kaj mi sen arto iru al l’ + afero.</span><br /> <span class="i0">Ni sekve diras, ke li freneziĝis;</span><br /> + <span class="i0">Nun restas, ke ni trovu nur la kaŭzon</span><br /> + <span class="i0">De la efekto, aŭ, pli vere diri,</span><br /> <span + class="i0">De la difekto, ĉar neniu dubas,</span><br /> <span + class="i0">Ke tiu ĉi difekt-efekto havas</span><br /> <span class="i0">Sendube + ian kaŭzon. Nun finite,—</span><br /> <span class="i0">La stato + de l’ afero estas tia:</span><br /> <span class="i0">Atenti volu! (Li + elprenas paperon el la poŝo.)</span><br /> <span class="m3">Mi filinon + havas</span><br /> <span class="i0">—Mi havas ŝin, ĉar + ŝi ja estas mia—</span><br /> <span class="i0">Nun el obeo, kiun + ŝi ja ŝuldas,</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 52" id="pg052"> </span> <span class="i0">Ŝi + tion ĉi al mi transdonis. Vidu</span><br /> <span class="i0">Kaj + konsideru! (Li legas)</span><br /> + <p> + «Al la ĉiela, la idolo de mia animo, la ravanta Ofelio»—Tio + ĉi estas malbona frazo, triviala frazo; «ravanta» estas + triviala frazo.—Sed aŭskultu plu: «Al ŝia belega + delikata brusto tiuj ĉi linioj» k. t. p. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Ĉu tion ĉi Hamleto al ŝi sendis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Ho tuj, reĝino, mi raportos ĉion.</span><br /> + <span class="i0">(Li legas.) «Dubu pri la sun’ super la tero,</span><br /> + <span class="i0">Dubu, ĉu en steloj brilas flamo,</span><br /> <span + class="i0">Dubu pri vereco de la vero,</span><br /> <span class="i0">Sed ne + dubu nur pri mia amo.</span><br /> + <p> + Ho, kara Ofelio, la versofarado ne prosperas al mi; mi ne posedas la + arton ritmigi miajn sopirojn; sed ke mi forte vin amas, ho plej kara + mia, tion ĉi kredu al mi. Adiaŭ! Via por eterne, plej kara fraŭlino, + tiel longe kiel tiu ĉi tera maŝino al li apartenas—Hamleto.» + </p> + <span class="i0">Jen tion en ŝuldata obeado</span><br /> <span + class="i0">Al mi filino mia montris. Ankaŭ</span><br /> <span + class="i0">Pri ĉio, kion li al ŝi parolis,</span><br /> <span + class="i0">Precize laŭ la tempo kaj la loko</span><br /> <span + class="i0">Kaj maniero ŝi al mi raportis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Sed kiel ŝi akceptis lian amon?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Kiele pensas vi pri mi?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Mi pensas,</span><br /> <span class="i0">Vi estas hom’ + fidela kaj honesta.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Mi tion pruvos. Kion do vi pensus,</span><br /> <span + class="i0">Se mi, vidante, kiel tiu amo</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 53" id="pg053"> </span> <span class="i0">Disvolvas + sin (mi tion bone vidis</span><br /> <span class="i0">Ankoraŭ antaŭ + ol filino mia</span><br /> <span class="i0">Al mi rakontis),—kion + pensus vi,</span><br /> <span class="i0">Aŭ kion pensus ŝia reĝa + moŝto,</span><br /> <span class="i0">Reĝino mia alte estimata,</span><br /> + <span class="i0">Se mi en la afero ludus rolon</span><br /> <span class="i0">De + leterujo aŭ de skribotablo,</span><br /> <span class="i0">Se mi + silente, mute mian koron</span><br /> <span class="i0">Por tio fermus kaj + sen ia faro</span><br /> <span class="i0">Rigardus tiun amon? Kion tiam</span><br /> + <span class="i0">Vi povus pensi pri persono mia?</span><br /> <span + class="i0">Ne, mi alpaŝis rekte al l’ afero</span><br /> <span + class="i0">Kaj tiel diris al filino mia:</span><br /> <span class="i0">«Reĝida + moŝt’ Hamleto estas princo,</span><br /> <span class="i0">Por vi + tro alta; ne kuraĝu ludi!»</span><br /> <span class="i0">Kaj mi + al ŝi ordonis, ke ŝi tenu</span><br /> <span class="i0">Sin + malproksime de la princ’ Hamleto,</span><br /> <span class="i0">Leterojn + ne akceptu, nek donacojn.</span><br /> <span class="i0">Ordonon mian patran + ŝi plenumis,</span><br /> <span class="i0">Kaj li, nun rifuzita (vi + permesu</span><br /> <span class="i0">Ke mi raportu per mallongaj vortoj),</span><br /> + <span class="i0">Fariĝis tre malĝoja kaj li perdis</span><br /> + <span class="i0">La apetiton, poste eĉ la dormon,</span><br /> <span + class="i0">Li baldaŭ perdis ankaŭ sian forton</span><br /> <span + class="i0">Kaj poste perdis ankaŭ la konscion,</span><br /> <span + class="i0">Kaj tiel ŝtup’ post ŝtupo li enfalis</span><br /> + <span class="i0">En la frenezon, kiu nun lin premas</span><br /> <span + class="i0">Kaj ĉiujn nin sincere malĝojigas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (al la reĝino). + </h4> + <span class="i0">Vi pensas, ke ĝi povus esti ebla?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Tre povas esti.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO (al la reĝo). + </h4> + <span class="m3">Ĉu eĉ unu fojon</span><br /> <span class="i0">Vi + iam vidis, ke mi kun certeco</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 54" id="pg054"> </span> <span class="i0">Raportis: + «tiel estas», kaj en vero</span><br /> <span class="i0">Ne + estis tiel?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m3">Ne, mi ne memoras.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO (montrante sian kapon kaj ŝultrojn). + </h4> + <span class="i0">Deprenu al mi tion nun de tio,</span><br /> <span + class="i0">Se ne senduban veron mi raportas.</span><br /> <span class="i0">Se + postesigno gvidas min, mi trovos</span><br /> <span class="i0">La kernon de + la vero, se ĝi sidus</span><br /> <span class="i0">Eĉ en la plej + profunda kaŝiteco.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Sed kiel ni esplorus pli precize?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Vi scias, ke tre ofte tutajn horojn</span><br /> <span + class="i0">Li promenadas en la galerio.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Jes, efektive.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m3">Nun filinon mian</span><br /> <span class="i0">Mi tien + lasos; vi kun mi vin kaŝos</span><br /> <span class="i0">Ekzemple post + tapiŝo, por observi.</span><br /> <span class="i0">Se li ne amas + ŝin kaj ne per tio</span><br /> <span class="i0">Li freneziĝis, + tiam mi ne estu</span><br /> <span class="i0">Pli via kortegano-konsilanto.</span><br /> + <span class="i0">Mi tiam plugu kampon, paŝtu bruton.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ni vidu. (Eniras Hamleto, legante.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m2">Jen li venas, ion legas,—</span><br /> <span + class="i0">Kun kia malgajeco en vizaĝo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Mi petas vin, vi ambaŭ tuj foriru!</span><br /> <span + class="i0">Mi tuj al li alpaŝos, vi permesu!</span> + </div> + <p class="direkto"> + (La reĝo, reĝino kaj korteganoj foriras). + </p> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 55" id="pg055"> </span> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO (al Hamleto). + </h4> + <p> + Kiele fartas mia bona princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Dank’ al ĉielo, bone! + <!-- bone? --> + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Ĉu vi min konas, via princa moŝto? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tre bone. Vi ja estas fiŝisto? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Ne, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tiam mi dezirus al vi, ke vi estu tia honesta homo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Honesta, mia princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Jes, sinjoro, esti honesta en tiu ĉi mondo signifas esti elektita + inter dek mil. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Tute vere, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉar se la suno naskas vermojn en malviva hundo... diaĵo, kiu + kisas mortintaĵon... Ĉu vi havas filinon? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Jes, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ne permesu al ŝi iri en la suno. Fruktoportado estas beno: sed + ĉar via filino povus porti fruktojn,—gardu vin amiko. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Kion vi komprenas sub tio ĉi? (Flanken) Ĉiam pri mia filino. + Kaj tamen li antaŭ momento ne konis min; li diris, ke mi estas fiŝisto. + Li venis malproksimen, tre malproksimen! Estas vero, en mia juneco la + amo ankaŭ kondukis min en tre danĝeran situacion, preskaŭ + tiel same danĝere <span class="pagenum" title="Paĝo 56" + id="pg056"> </span> kiel lin. Mi denove ekparolos al li. (Laŭte) + Kion vi legas, mia princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Vortojn, vortojn, vortojn. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Sed kia estas la enhavo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Vi volas ion havi? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Ne, mi demandas, pri kio estas parolate en tiu ĉi libro, mia + princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kalumnioj, mia sinjoro! La malnobla satira verkisto de tiu ĉi libro + diras, ke maljunaj homoj havas grizajn barbojn, ke iliaj vizaĝoj + estas sulkitaj, ke iliaj okuloj estas malsanaj, ke ili havas superfluan + mankon de sprito kaj ke al tio ĉi ili havas tre malfortajn + femurojn. Kvankam pri ĉio tio ĉi mi estas sincere kaj forte + konvinkita, mi tamen ne aprobas, ke li pri ĉio tio ĉi skribas; + ĉar vi mem, sinjoro, fariĝus tiel maljuna kiel mi, se vi povus + iri returnen kiel kankro. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO (flanken). + </h4> + <p> + Kvankam tio ĉi estas frenezo, ĝi tamen havas en si metodon. + (Laŭte) Ĉu vi ne volas iom ŝanĝi la lokon, princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Iri en la tombon? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Nu, tio ĉi estus efektive radikala ŝanĝo de la loko! + (Flanken) Kiel trafaj ofte estas liaj respondoj? Estas feliĉo, ke + la frenezo ofte havas ion tian, kio al la saĝo kaj al la sana + prudento ne bone prosperas. Mi forlasos lin kaj tuj penos aranĝi en + ia maniero renkontiĝon inter li kaj mia filino. (Laŭte) Plej + afabla reĝido, permesu al mi preni la kuraĝon diri al vi adiaŭ. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 57" id="pg057"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + El ĉio, kion vi povas preni de mi, mi nenion cedos al vi tiel + volonte, kiel mian vivon, mian vivon. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Adiaŭ, princo! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + La enuigaj maljunaj malsaĝuloj! + </p> + </div> + <p class="direkto"> + (Venas Rosenkranz kaj Güldenstern.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO (forirante). + </h4> + <p> + Vi serĉas la princon Hamleton? Jen li estas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ (al Polonio). + </h4> + <p> + Ni dankas vin, sinjoro! + <!-- sinjoro? --> (Polonio foriras.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Estimata princo... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Mia kara princo... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Miaj karaj bonaj amikoj! Kiel vi fartas, Güldenstern? Ha, + Rosenkranz! Bonaj kolegoj, kiel vi fartas? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Kiel mezaj filoj de tiu ĉi tero. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Ni estas feliĉaj jam per tio, ke ni ne estas tro feliĉaj; sur + la ĉapo de Fortuno ni ne estas la pinto. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ankaŭ ne la plandoj de ŝiaj ŝuoj? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Ankaŭ tio ne, kara princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Vi vivas sekve en la regiono de ŝia zono aŭ en la centro de + ŝia favoro? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Jes, efektive, ni ne estas tute fremdaj al ŝi. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 58" id="pg058"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Sub la koro de la feliĉo? Ho, tre vere, la feliĉo estas + publika virino. Kio da nova? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Nenio, mia princo, nur ke la mondo fariĝis pli honesta. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ha, tiam kredeble baldaŭ estos la finiĝo de la mondo! Sed via + novaĵo ne estas vera. Permesu al mi demandi: per kio vi, miaj bonaj + amikoj, kolerigis la Fortunon, ke ŝi vin sendis tien ĉi en la + malliberejon? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + En la malliberejon, mia princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Danujo estas malliberejo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Tiam ankaŭ la tuta mondo estas malliberejo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Jes, granda malliberejo, en kiu ekzistas multe da apartaĵoj, ĉeloj + kaj kavoj. Danujo estas unu el la plej malbonaj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Ni ne pensas tiel, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Nu, tiam ĝi estas por vi io alia, ĉar per si mem nenio estas + bona nek malbona; nur la pensado donas al ĉio tian aŭ alian + karakteron. Por mi ĝi estas malliberejo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Sendube via gloramo faras por vi el Danujo malliberejon; ĝi estas + tro malvasta por via spirito. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ho, mia Dio! oni povus enfermi min en ŝelon de nukso kaj mi + rigardus min kiel reĝon de vastegaj spacoj, se nur miaj malbonaj + sonĝoj min ne turmentus. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 59" id="pg059"> </span> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Tiuj ĉi sonĝoj en efektivo estas gloramo; ĉar la efektiva + esenco de la gloramo estas nur la ombro de sonĝo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Sonĝo per si mem estas ombro. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Certe, kaj ŝajnas al mi, ke la gloramo havas esencon tiel aeran kaj + senfundamentan, ke ĝi estas nur ombro de ombro. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Sekve niaj almozuloj estas korpoj kaj niaj monarĥoj kaj fieraj + herooj estas la ombroj de la almozuloj. Ĉu ni ne iru al la reĝo? + Ĉar pro honoro, mi ne scias argumentadi. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ kaj GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Ni volonte servos al vi. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ne, tute ne, mi ne volas alkalkuli vin al miaj ceteraj servantoj; ĉar—por + paroli kun vi kiel honesta homo—mia servantaro estas abomeninda. + Tamen por resti sur la ebena vojo de la amikeco, kion vi faras en + Elsinoro? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Ni volis vin viziti, nenio plu. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi, almozulo, estas eĉ por danko tro malriĉa. Sed mi dankas + vin, kaj certe, miaj amikoj, mia danko havas la indon almenaŭ de + unu groŝo. Ĉu oni ne sendis voki vin? Ĉu tio ĉi + estis via propra deziro? propravola vizito? Kuraĝe, kuraĝe, + estu honestaj kun mi! Nu, diru do! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Kion ni devas diri, princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉion, kion vi volas,—nur ne la veron. Oni sendis vin inviti, + kaj en viaj rigardoj kuŝas konfeso, por kies kaŝado <span + class="pagenum" title="Paĝo 60" id="pg060"> </span> via + modesteco ne estas sufiĉe ruza. Mi scias, la bonaj reĝo kaj reĝino + sendis peti vin. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Por kia celo, mia princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tion ĉi mi devus sciiĝi de vi. Sed mi petegas vin per la + rajtoj de nia amikeco de lernejo, per la kuneco de nia juneco, per nia + ĉiama reciproka amo, per ĉio pli kara ankoraŭ, kion pli + bona parolisto povus meti al via koro: estu sinceraj kontraŭ mi, + ĉu oni invitis vin aŭ ne? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ (al Güldenstern). + </h4> + <p> + Kion vi diros? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (flanken). + </h4> + <p> + Ha, nun mi jam finis kun vi! (Laŭte) Se vi min amas, ne mensogu. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Kara princo, oni invitis nin. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kaj mi diros al vi, por kia celo; en tia maniero mia klarigo liberigos + vin de perfido, kaj via tenado de sekreto rilate la reĝon kaj reĝinon + ne suferos eĉ per unu haro. De mallonga tempo mi perdis—mi ne + scias el kia kaŭzo—mian tutan gajecon, mi forĵetis + ĉiujn miajn ordinarajn okupojn, kaj mia humoro estas efektive tiel + nigra, ke la tero, tiu ĉi bonega konstruo, ŝajnas al mi nur + nuda pinto; vidu, tiu ĉi belega baldakeno, la aero, tiu ĉi + brava arkaĵo ĉiela, tiu ĉi majesta tegmento kun sia ora + fajro: ŝajnas al mi kiel nenio alia, ol putra, pesta amaso da + miasmoj. Kia majstra kreitaĵo estas la homo! kiel nobla per sia + prudento! kiel senlima per siaj kapabloj! kiel granda kaj mirinda per + sia formo kaj movoj! kiel simila al anĝelo per siaj agoj! kiel + simila al Dio per sia komprenado! la ornamo de la mondo! la modelo por + la vivantaj ekzistaĵoj! Kaj tamen kio estas por mi tiu ĉi + kvintesenco <span class="pagenum" title="Paĝo 61" id="pg061"> </span> + de la polvo? Mi ne amas la viron (Rosenkranz kaj Güldenstern + ridetas), kaj la virinon ankaŭ ne, kvankam per via rideto vi tion + ĉi videble dubas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Mia princo, mi ne havis tian intencon. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kial do vi ridis, kiam mi diris, ke mi ne amas la homon? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Mi pensis: se tiel estas, kian do regalon ricevos de vi la aktoroj, + kiujn ni renkontis en la vojo kaj alkondukis tien ĉi; ili venis, + por proponi al vi siajn servojn. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tiu, kiu ludas la rolon de reĝoj, estos al mi boneveninta; lia reĝa + moŝto akceptos de mi humilan saluton. La vaganta kavaliro povos uzi + sian glavon kaj sian ŝildon; la amanto ne ĝemos sen + rekompenco; la gajulo pace ludos sian rolon; la ridindulo elvokos ridon + ĉe tiuj, kiuj havas tikleblan diafragmon; kaj la fraŭlino + malkaŝe esprimos sian amon per lamaj versoj. Kia anaro tio ĉi + estas? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Tiu sama, kiu ordinare tiel plaĉadis al vi: la aktoroj el la urbo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kio do igis ilin vagadi? Restado en konstanta loko estas ja pli profita + tiel por ilia gloro, kiel por ilia poŝo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Mi pensas, ke tio ĉi estas antaŭ nelonge enkondukita novaĵo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉu ili estas ankoraŭ tiel same amataj kiel tiam, kiam mi estis + en la urbo? Ĉu oni ilin vizitas ankoraŭ tiel same? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Ne, multe pli malmulte. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 62" id="pg062"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kia estas la kaŭzo? Ĉu ili fariĝis netaŭgaj? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Ne, iliaj penadoj estas tiaj samaj, kiel antaŭe; sed aperis + generacio da infanoj, senplumaj birdetoj, kiuj ĉiam forte krias kaj + por tio estas tondre aplaŭdataj. Tiuj ĉi nun estas en modo, + kaj ili tiel krias kontraŭ la teatroj de la popolamaso—tiel + ili nomas ĉiujn aliajn,—ke multaj el la glavoportantoj + ektimis la anserajn plumojn kaj ne kuraĝas iri. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kiel? Infanoj? Kiu ilin subtenas? Kie ili prenas salajron? Ĉu ili + forĵetos la arton, kiam ili ne povos pli kanti per soprano? Ĉu + ili ne diros poste, kiam ili elkreskos ĝis la grado de ordinaraj + aktoroj—kio estas tre atendebla, se ili ne trovos pli bonajn + rimedojn por ekzistado,—ke iliaj verkistoj de dramoj alportis al + ili malutilon, devigante ilin deklamadi kontraŭ ilia propra + estonteco? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Estis granda batalado inter la ambaŭ flankoj, kaj la popolo mem sen + ia riproĉo de konscienco instigas ilin reciproke... Longan tempon + nenia dramo donis eĉ iajn enspezojn, se la aŭtoro kaj aktoroj + ne atakadis en ĝi siajn kontraŭulojn. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉu povas esti? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Ho, oni multe kaj kruele batalis. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kaj la infanoj venkis? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Jes, princo, Herkuleson kune kun lia portaĵo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ne estas granda miro: ĉar mia onklo estas nun reĝo de Danujo, + kaj tiuj, kiuj mokadis lin, dum mia patro <span class="pagenum" + title="Paĝo 63" id="pg063"> </span> vivis, donas nun + dudek, kvardek, kvindek, eĉ cent dukatojn por lia portreto en + miniaturo. Certe, en tio ĉi kuŝas io supernatura, se nur la + filozofio povus tion ĉi eltrovi. + </p> + </div> + <p class="direkto"> + (Trumpetado post la sceno.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Jen venas la aktoroj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ha, karaj sinjoroj, estu bone venintaj en Elsinoro! Donu al mi viajn + manojn! Tre bone! Manieroj kaj komplimentoj apartenas al la akcepta + saluto. Permesu al mi saluti antaŭe vin en tia maniero, por ke mia + sintenado kontraŭ la aktoroj (kiu devas esti la plej afabla) ne + havu la vidon de pli bona akcepto ol la via. Mi vin salutas al via veno, + sed mia onklo-patro kaj mia patrino-onklino eraras. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + En kio, mia kara princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi estas freneza nur ĉe vento nord-okcidenta; sed kiam la vento + estas suda, mi ne miksos preĝejan turon kun lanterna kolono. + (Polonio venas.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Mi deziras al vi sanon, sinjoroj! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Aŭskultu, Güldenstern, kaj ankaŭ vi, Rosenkranz,—por + ĉiu orelo unu aŭskultanto: tiu ĉi granda infano, kiun vi + tie ĉi vidas, ne eliris ankoraŭ el la infanaj vindoj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Eble li la duan fojon tien enrampis, ĉar oni diras, ke maljunaj + homoj denove fariĝas infanoj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi divenas, ke li venas sciigi min pri la aktoroj. Atentu!.. Tre vere, + tio ĉi estis en lundo matene... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Via princa moŝto, mi povas raporti al vi novaĵojn. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 64" id="pg064"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Via kortegana moŝto, mi povas raporti al vi novaĵojn. Kiam + Roscio estis aktoro en Romo... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + La aktoroj alveturis, via princa moŝto. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + He, he? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Per mia honoro... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">«Kaj sur azenetoj</span><br /> <span class="i0">Venis + personetoj»...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + La plej bonaj aktoroj en la mondo, por tragedioj, komedioj, historioj, + pastoraloj, pastoralaj komedioj, historio-pastoraloj, + tragedio-historioj, tragedio-komedio-historio-pastoraloj, por dramoj + sendividaj kaj por poemoj senfinaj. Seneko ne estas por ili tro serioza + kaj Plaŭto ne estas por ili tro gaja. Por ĉio verkita kaj por + ĉio improvizita ili ne havas egalajn al si en la mondo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ho Jefto, juĝisto Izraela, kian trezoron vi havis? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Kian trezoron li havis, princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Jenan: + </p> + <div class="strofo"> + <span class="i0">«Ĉe li estis sol-filino,</span><br /> <span + class="i0">Kaj li amis ŝin sen fino.»</span> + </div> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO (flanken). + </h4> + <p> + Ĉiam pri mia filino. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉu mi ne estas prava, maljuna Jefto? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Se vi nomas min Jefto, via princa moŝto, mi efektive havas filinon, + kiun mi forte amas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 65" id="pg065"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ne, tio ĉi ne sekvas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Kio do sekvas, estimegata sinjoro? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kio? + </p> + <div class="strofo"> + <span class="i0">«Kontraŭ la sorto</span><br /> <span + class="i0">Ne helpas forto»</span> + </div> + <p> + Kaj poste, vi ja scias: + </p> + <div class="strofo"> + <span class="i0">«Venis tre nebela fino</span><br /> <span + class="i0">Kaj pereis la knabino»...</span> + </div> + <p> + Cetere, vi povas mem legi la finon de la kanto; ĉar vidu, jen venas + ĉesigantoj de mia parolo. (Kelke da aktoroj venas.) + </p> + <p> + Mi vin salutas, sinjoroj, estu ĉiuj bone venintaj! Mi ĝojas, + ke mi revidas vin en sano. Tre agrable, miaj bonaj amikoj! Ha, malnova + amiko, kiel via vizaĝo hariĝis de la tempo, kiam mi vin vidis! + Ĉu vi volas konkuri en Danujo per via barbo? Ha, mia bela juna fraŭlino! + Per niaj virinoj kaj fraŭlinoj, vi per alteco de unu kalkanumo fariĝis + pli proksima al la ĉielo de la tempo, kiam mi vin laste vidis. Dio + donu, ke via voĉo ne estu perdinta sian helan sonoron, kiel eluzita + ora monero. Mi vin salutas ĉiujn, miaj sinjoroj! Ni tuj prenos nin + al la afero, ni pafos ĉion, kion ni trovos. Tuj prezentu ion! + Montru al ni provon de via arto. Nu, ekzemple, ian patosan parolon! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA AKTORO + </h4> + <p> + Kian parolon, mia estimata princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi aŭdis, kiel vi unu fojon deklamis parolon,—sed ĝi + neniam estis donata sur la sceno, aŭ almenaŭ certe ne pli ol + unu fojon; ĉar, kiom mi memoras, la peco ne plaĉis al la + amaso, ĝi estis tro alta por la popolo. Sed laŭ mia opinio kaj + laŭ la opinio de aliaj personoj, kies juĝo <span + class="pagenum" title="Paĝo 66" id="pg066"> </span> en + tiaj aferoj estas pli aŭtoritata ol mia, tio ĉi estis bonega + peco: bone aranĝita laŭ la scenoj kaj verkita kun multe da + prudento kaj modesteco. Mi memoras, ke iu diris, ke ĝi havas nenian + salon nek pipron, por spici la enhavon, + <!-- envahon --> kaj nenian esprimon, kiu montrus ĉe la aŭtoro + la intencon de arta ornamado; ĝi estis verkita en maniero simpla, + sana kaj agrabla, multe pli bela, ol ornamita. Unu parolon en tiu ĉi + peco mi precipe amis: tio ĉi estis la rakonto de Eneo al Didono; + precipe tie, kie li parolas pri la mortigo de Priamo. (Al unu el la + aktoroj) Se vi ĝin memoras, komencu per la jena verso... atendu, + atendu... + </p> + <div class="strofo"> + <span class="i0">«Kaj Pirro kun leona sovaĝeco»...</span> + </div> + <p> + Ne, mi eraras; sed per Pirro ĝi komenciĝas... + </p> + <div class="strofo"> + <span class="i0">«Kaj Pirro, kies nigra la armaĵo</span><br /> + <span class="i0">Simile al intenco lia nigra</span><br /> <span class="i0">Egalkolora + estis kun la nokto,</span><br /> <span class="i0">En kiu li en la ĉevalo + sidis,</span><br /> <span class="i0">Nun ŝmiris sian korpon la + teruran</span><br /> <span class="i0">En manier’ kruela: tute ruĝa</span><br /> + <span class="i0">Li estas de la kapo ĝis piedoj;</span><br /> <span + class="i0">Kovrita de la sango elverŝita</span><br /> <span + class="i0">De patroj kaj patrinoj kaj infanoj,</span><br /> <span + class="i0">De filoj kaj filinoj mortigitaj;</span><br /> <span class="i0">La + sango, sekigita de la suno</span><br /> <span class="i0">Al lia vest’ + kruelan brilon donas.</span><br /> <span class="i0">Varmega de kolero kaj + de fajro,</span><br /> <span class="i0">Per la okuloj de sangama tigro</span><br /> + <span class="i0">L’ infera Pirro serĉas nun Priamon...»</span> + </div> + <p> + Nun daŭrigu! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Per mia honoro, princo, tre bone deklamite: kun sento, kun estetika + tono. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA AKTORO + </h4> + <span class="i0">Kaj jen li trovas lin: tremanta mano</span><br /> <span + class="i0">La glavon portas kontraŭ malamikoj;</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 67" id="pg067"> </span> <span + class="i0">Sed al maljuna mano ne obeas</span><br /> <span class="i0">La + peza glavo kaj senbate falas.</span><br /> <span class="i0">Kaj furioze nun + rapidas Pirro</span><br /> <span class="i0">Al la batalo malegaleforta.</span><br /> + <span class="i0">La glavon levas li, kaj tuj senviva</span><br /> <span + class="i0">Priam’ kaduka falas sur la teron.</span><br /> <span + class="i0">La urbo Iliono plu ne vivis,</span><br /> <span class="i0">Kaj + tamen ŝajnis, ke ĝi tiun baton</span><br /> <span class="i0">Eksentis: + ĝi ekkrakis en la flamoj,</span><br /> <span class="i0">Kaj sub l’ + impreso de la tondra krako</span><br /> <span class="i0">Subite Pirro + haltis; lia glavo</span><br /> <span class="i0">Ekpendis en l’ aero. + Pirro staris</span><br /> <span class="i0">Senmove, kvazaŭ pentro + terurega.</span><br /> <span class="i0">Sed kiel ofte antaŭ + fulmotondro</span><br /> <span class="i0">Silento ekaperas en ĉielo,</span><br /> + <span class="i0">La vent’ mutiĝas, la nubegoj haltas</span><br /> + <span class="i0">Kaj kvazaŭ mortas ĉio sur la tero,—</span><br /> + <span class="i0">Kaj jen subite ekbruegas tondro:</span><br /> <span + class="i0">Tiele ankaŭ post momenta halto</span><br /> <span class="i0">En + Pirro pli kruele ekflamegis</span><br /> <span class="i0">Malamo kaj sovaĝa + sangavido.</span><br /> <span class="i0">Neniam la marteloj de l’ + ciklopoj,</span><br /> <span class="i0">Por Marso elforĝante la armaĵon,</span><br /> + <span class="i0">Batadis pli kruele kaj sovaĝe,</span><br /> <span + class="i0">Ol kiel nun la sanga glav’ de Pirro</span><br /> <span + class="i0">Hakadis la Priamon malfeliĉan...</span><br /> <span + class="i0">Ho vi, Fortuno! Kial la diaro</span><br /> <span class="i0">De + vi ne prenas for potencon vian,</span><br /> <span class="i0">Ne rompas en + pecetojn la radiojn</span><br /> <span class="i0">De via rado kaj ĝin + ne deĵetas</span><br /> <span class="i0">En plej profundan lokon de l’ + infero!»</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Tio ĉi estas tro longa. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al Polonio). + </h4> + <p> + Ĝi povos iri al la barbiro kune kun via barbo. (Al la <span + class="pagenum" title="Paĝo 68" id="pg068"> </span> + aktoro) Mi petas vin, daŭrigu! Li plivolus ian arlekenaĵon, + alie li baldaŭ ekdormos. Daŭrigu, venu al Hekubo! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA AKTORO + </h4> + <span class="i0">«Sed kiu nun ekvidus la reĝinon</span><br /> + <span class="i0">Kun haroj disligitaj en malordo»...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kun haroj disligitaj? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Bone! Reĝino kun haroj disligitaj, tre bone! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA AKTORO + </h4> + <span class="i0">«Kurantan nudpiede, minacantan</span><br /> <span + class="i0">Estingi la grandegan tutan brulon</span><br /> <span class="i0">Per + la riveroj de la larmoj siaj;</span><br /> <span class="i0">Kaj kun ĉifono + sur la kapo, kie</span><br /> <span class="i0">Antaŭ nelonge sidis + diademo;</span><br /> <span class="i0">Anstataŭ vestoj kovras ŝian + korpon</span><br /> <span class="i0">Elturmentitan kaj malgrasigitan</span><br /> + <span class="i0">En rapidec’ prenita litotuko:</span><br /> <span + class="i0">Se iu tion vidus, li malbenus</span><br /> <span class="i0">Per + plej teruraj vortoj la Fortunon.</span><br /> <span class="i0">Sed se la + dioj mem ŝin tie vidus,</span><br /> <span class="i0">Starantan antaŭ + la kruela Pirro,</span><br /> <span class="i0">Hakanta senkompate ŝian + edzon:</span><br /> <span class="i0">Ho, tiam, se la dioj havas koron,</span><br /> + <span class="i0">L’ unua malespera ŝia krio</span><br /> <span + class="i0">L’ okulojn de la dioj fluidigus</span><br /> <span + class="i0">Kaj ili ne silentus...»</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Rigardu do, li paliĝis, la okuloj estas plenaj je larmoj! Sufiĉe! + Haltu! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Bone, la reston vi poste al mi finos. (Al Polonio) Kara sinjoro, ĉu + vi ne volos zorgi pri regalado de la aktoroj? Akceptu ilin bone, ĉar + ili estas la spegulo kaj mallongigita kroniko de la tempo. Estus pli + bone por vi havi post la <span class="pagenum" title="Paĝo 69" + id="pg069"> </span> morto malbonan supertomban surskribon, ol + ricevi malbonan nomon de ili, dum vi vivas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Kara princo, mi regalos ilin laŭ iliaj meritoj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ho ne, bela homo, multe, pli bone! Se ni ĉiun homon traktos laŭ + lia merito, kiu tiam estas certa, ke li ne ricevos batojn? Regalu ilin + laŭ mezuroj de via propra honoro kaj indo: ju malpli ili meritas, + des pli da merito tiam havos via boneco. Iru kun ili! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO (al la aktoroj) + </h4> + <p> + Venu, sinjoroj! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al la aktoroj) + </h4> + <p> + Iru kun li, miaj amikoj! morgaŭ vi donos prezenton. (Al la unua + aktoro) Aŭskultu, mia malnova amiko, ĉu vi povas prezenti la + mortigon de Gonzago? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA AKTORO + </h4> + <p> + Jes, princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Morgaŭ vi tion ĉi prezentos. Ĉu vi povus en okazo de + bezono lerni parkere parolon el dekdu ĝis dekses versoj, kiun mi + verkus kaj enmetus? Ne vere? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA AKTORO + </h4> + <p> + Jes, princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tre bone! (Al ĉiuj aktoroj). Iru kun tiu ĉi sinjoro, sed ne + mokadu lin! (Polonio kaj la aktoroj foriras.—Al Rosenkranz kaj Güldenstern) + Miaj amikoj, mi prenas de vi forpermeson ĝis la vespero! Estu bonaj + gastoj en Elsinoro! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Ni estas pretaj al servoj, princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Mi vin salutas! (Rosenkranz kaj Güldenstern + foriras.)</span><br /> <span class="m3">Nun mi restis sola.</span><br /> + <span class="i0">Ho mi, malnobla senhonora sklavo!</span><br /> <span + class="i0">Aktoro en la versoj elpensitaj,</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 70" id="pg070"> </span> <span class="i0">En + sola imagado de suferoj,</span><br /> <span class="i0">Kun tia forto sin + alkonformigis</span><br /> <span class="i0">Al la teruro de l’ + situacio,</span><br /> <span class="i0">Ke li paliĝis de la ekscitiĝo,</span><br /> + <span class="i0">Sinceraj larmoj brilis en l’ okuloj,</span><br /> + <span class="i0">Sur la vizaĝo signoj de sufero,</span><br /> <span + class="i0">La voĉo tremis, tuta la teniĝo</span><br /> <span + class="i0">Konforma al la vortoj! Kaj pro kio?</span><br /> <span class="i0">Pro + fablo, pro nenio, pro Hekubo!</span><br /> <span class="i0">Nu, kio do + Hekubo al li estas</span><br /> <span class="i0">Kaj kio li al ŝi, ke + pro Hekubo</span><br /> <span class="i0">Li tiel ploras? Se por suferado</span><br /> + <span class="i0">Li havus kaŭzon tian, kiel mi,</span><br /> <span + class="i0">La tutan scenon tiam li dronigus</span><br /> <span class="i0">Per + siaj larmoj kaj orelojn ĉiujn</span><br /> <span class="i0">Distondrus + li per ĝemoj plej pasiaj,</span><br /> <span class="i0">La kulpan li + kondukus al frenezo,</span><br /> <span class="i0">Teruron li enportus en + la korojn</span><br /> <span class="i0">Kaj rigidigus ĉiujn + alestantojn!</span><br /> <span class="i0">Kaj mi?! Malnobla, senkuraĝa + vermo,</span><br /> <span class="i0">Sensente kaj senfare mi nur vagas,</span><br /> + <span class="i0">Nenion povas diri mi por reĝo,</span><br /> <span + class="i0">Por mia patro, por la granda reĝo,</span><br /> <span + class="i0">Al kiu oni rabis for per krimo</span><br /> <span class="i0">La + havon kaj la vivon! Ĉu mi estas</span><br /> <span class="i0">Timulo? + Kiu nomos min fripono?</span><br /> <span class="i0">Al mi la kapon rompos? + Mian barbon</span><br /> <span class="i0">Elŝiros kaj sur la vizaĝon + ĵetos,</span><br /> <span class="i0">Min pinĉos en la nazo, min + kulpigos,</span><br /> <span class="i0">Ke mi nenian veran vorton diras?</span><br /> + <span class="i0">Kuraĝus iu tion fari? Ha!</span><br /> <span + class="i0">Cetere, mi akceptus.—Tiel estas!</span><br /> <span + class="i0">Mi havas la animon de kolombo,</span><br /> <span class="i0">La + galo al mi mankas, ĉar alie</span><br /> <span class="i0">Jam longe + per la korpo de l’ krimulo</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 71" id="pg071"> </span> <span class="i0">Mi + nutrus la vulturojn de la lando.</span><br /> <span class="i0">Ho, + senkonscia kaj malĉasta bubo!</span><br /> <span class="i0">Abomenul’ + sen sentoj, sen honoro!</span><br /> <span class="i0">Ha, kia besto estas + mi! Tre brave,</span><br /> <span class="i0">Ke mi, la filo de plej bona + patro,</span><br /> <span class="i0">Vidante, ke krimulo lin mortigis,</span><br /> + <span class="i0">Mi, kiun la infero kaj ĉielo</span><br /> <span + class="i0">Instigas al la venĝo,—mi nun devas</span><br /> <span + class="i0">La koron nur per vortoj faciligi,</span><br /> <span class="i0">Simile + al virino aĉetebla,</span><br /> <span class="i0">Mi povas nur murmuri + kaj malbeni</span><br /> <span class="i0">Simile al kaduka servantino!</span><br /> + <span class="i0">Ho, fi! Al la afero, mia kapo!..</span><br /> <span + class="i0">Mi aŭdis, ke krimuloj iafoje,</span><br /> <span class="i0">Vidante + sian krimon spegulitan</span><br /> <span class="i0">En arta prezentado en + teatro,</span><br /> <span class="i0">Sub la influo de tuŝanta ludo</span><br /> + <span class="i0">Eksentas tiel forte sian krimon,</span><br /> <span + class="i0">Ke ili sian kulpon elkonfesas:</span><br /> <span class="i0">Ĉar + krimo eĉ sen vortoj ĉion diras...</span><br /> <span class="i0">Jes, + la aktoroj ludu al ni ion</span><br /> <span class="i0">Similan al la mort’ + de mia patro;</span><br /> <span class="i0">La onklo ankaŭ estos; mi + observos</span><br /> <span class="i0">Atente ĉiun lian rigardeton:</span><br /> + <span class="i0">Se konfuziĝos li, mi tiam scios</span><br /> <span + class="i0">Programon mian veran. La spirito</span><br /> <span class="i0">Ja + estis eble nur diablo, kiu,</span><br /> <span class="i0">Malice akceptinte + logan veston,</span><br /> <span class="i0">Konante mian impreseblan koron,</span><br /> + <span class="i0">Min volas trompi kaj la manon mian</span><br /> <span + class="i0">Direkti peke al terura krimo?</span><br /> <span class="i0">Mi + volas esti certa. Ni rigardos!</span><br /> <span class="i0">La ludo de l’ + aktoroj estu reto,</span><br /> <span class="i0">Por kapti konsciencon de + la reĝo! (Foriras.)</span> + </div> + <p> + <span class="pagenum" title="Paĝo 72" id="pg072"> </span> + </p> + <h2 class="akto"> + AKTO III + </h2> + <h3 class="sceno"> + SCENO I + </h3> + <p class="scenanoj"> + Ĉambro en la palaco. La reĝo, la reĝino, Polonio, Ofelio, + Rosenkranz kaj Güldenstern. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Kaj per nenia lerta ekparolo</span><br /> <span class="i0">Vi + povis veni al la vera kaŭzo</span><br /> <span class="i0">De lia + freneziĝo, kiu ŝanĝis</span><br /> <span class="i0">Terure + nun la tutan lian vivon?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <span class="i0">Ne neas li, ke estas li freneza,</span><br /> <span + class="i0">La kaŭzon tamen li obstine kaŝas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <span class="i0">Ne lasis li esplori sin, sed lerte</span><br /> <span + class="i0">Li kun freneza ruzo deturnadis</span><br /> <span class="i0">Tuj + la parolon, kiam ni intencis</span><br /> <span class="i0">De li elkapti + ion pri la kaŭzo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Kaj kiel li akceptis vin?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <span class="m5">Ĝentile.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 73" id="pg073"> </span> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <span class="i0">Kaj tamen ne sen kelka suspektemo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <span class="i0">Demandojn li avaris, sed volonte</span><br /> <span + class="i0">Demandojn niajn lerte respondadis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Vi al amuzo ia lin invitis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <span class="i0">Okaze ni renkontis en la vojo</span><br /> <span class="i0">Aktorojn; + ni sciigis lin pri tio,</span><br /> <span class="i0">Kaj ŝajnas, ke + ĝi faris al li ĝojon.</span><br /> <span class="i0">En la palaco + ili estas; ŝajnas,</span><br /> <span class="i0">Ke ili jam ricevis la + ordonon</span><br /> <span class="i0">Hodiaŭ en vespero ion ludi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Jes, kaj al mi la princo komisiis,</span><br /> <span + class="i0">Ke mi invitu viajn reĝajn moŝtojn</span><br /> <span + class="i0">Alesti ankaŭ al la prezentado.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ho, tre volonte, kaj mi forte ĝojas,</span><br /> + <span class="i0">Ke tio lin amuzas. Vi, sinjoroj,</span><br /> <span + class="i0">Ankoraŭ pli lin tiru al amuzoj!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <span class="i0">Ni ĝin plenumos, via reĝa moŝto.</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Rosenkranz kaj Güldenstern foriras). + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Kaj nun forlasu nin, Gertrudo kara.</span><br /> <span + class="i0">Hamleto baldaŭ venos; ni aranĝis,</span><br /> <span + class="i0">Ke tie ĉi li kvazaŭ per okazo</span><br /> <span + class="i0">Renkontos Ofelion. Ŝia patro</span><br /> <span class="i0">Kaj + mi—ambaŭ staros nun tiele,</span><br /> <span class="i0">Ke, ne + vidataj mem, ni ĉion vidu</span><br /> <span class="i0">Kaj povu bone + juĝi, ĉu en vero</span><br /> <span class="i0">La amo estas kaŭzo + de la stato,</span><br /> <span class="i0">En kiu li troviĝas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 74" id="pg074"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m4">Mi obeas.</span><br /> <span class="i0">Ho, mia Ofelio, mi + dezirus,</span><br /> <span class="i0">Ke efektive la beleco via</span><br /> + <span class="i0">Sin montru kiel sola vera kaŭzo</span><br /> <span + class="i0">De la frenezo de Hamleto: tiam</span><br /> <span class="i0">Esperi + povas mi, ke viaj virtoj</span><br /> <span class="i0">Denove realportos al + li sanon</span><br /> <span class="i0">Al la feliĉo de vi ambaŭ.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="m5">Ĉion</span><br /> <span class="i0">Mi faros. (La reĝino + foriras.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m2">Promenadu, Ofelio!..</span><br /> <span class="i0">(Al la + reĝo) Se vi permesas, via reĝa moŝto,</span><br /> <span + class="i0">Ni kaŝu nin! (Al Ofelio) Vi legu en la libro,</span><br /> + <span class="i0">Ke li ne miru la solecon vian.</span><br /> <span + class="i0">Ĝi eble ne konvenas, sed en vero</span><br /> <span + class="i0">Ni ofte per edifo en vizaĝo</span><br /> <span class="i0">Kaj + per mieno pie religia</span><br /> <span class="i0">Eĉ la diablon mem + facile trompas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (flanken). + </h4> + <span class="i0">Ho, vere, vere! Kiel forte batas</span><br /> <span + class="i0">Parolo lia mian konsciencon!</span><br /> <span class="i0">Kolora + vango de malĉastulino</span><br /> <span class="i0">La veron kovras, + sed pli forte kaŝas</span><br /> <span class="i0">Teruran faron miaj + artaj vortoj.</span><br /> <span class="i0">Ho, peza ŝarĝo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="m3">Via reĝa moŝto,</span><br /> <span class="i0">Mi + aŭdas liajn paŝojn! Ni nin kaŝu!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (La reĝo kaj Polonio sin kaŝas post tapeto. Hamleto venas.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ĉu esti aŭ ne esti,—tiel staras</span><br /> + <span class="i0">Nun la demando: ĉu pli noble estas</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 75" id="pg075"> </span> <span + class="i0">Elporti ĉiujn batojn, ĉiujn sagojn</span><br /> <span + class="i0">De la kolera sorto, aŭ sin armi</span><br /> <span + class="i0">Kontraŭ la tuta maro da mizeroj</span><br /> <span + class="i0">Kaj per la kontraŭstaro ilin fini?</span><br /> <span + class="i0">Formorti—dormi, kaj nenio plu!</span><br /> <span + class="i0">Kaj scii, ke la dormo tute finis</span><br /> <span class="i0">Doloron + de la koro, la mil batojn,</span><br /> <span class="i0">Heredon de la + korpo,—tio estas</span><br /> <span class="i0">Tre dezirinda celo. + Morti—dormi—</span><br /> <span class="i0">Trankvile dormi! Jes + sed ankaŭ sonĝi!</span><br /> <span class="i0">Jen estas la + barilo! Kiaj sonĝoj</span><br /> <span class="i0">Viziti povas nian + mortan dormon</span><br /> <span class="i0">Post la forĵeto de la + teraj zorgoj,—</span><br /> <span class="i0">Jen tio nin haltigas; + tio faras,</span><br /> <span class="i0">Ke la mizeroj teraj longe daŭras:</span><br /> + <span class="i0">Alie kiu volus elportadi</span><br /> <span class="i0">La + mokon kaj la batojn de la tempo,</span><br /> <span class="i0">La premon de + l’ potencaj, la ofendojn</span><br /> <span class="i0">De la fieraj, + falson de la juĝoj,</span><br /> <span class="i0">Turmentojn de la amo + rifuzita,</span><br /> <span class="i0">La malestimon, kiun seninduloj</span><br /> + <span class="i0">Regalas al merito efektiva,—</span><br /> <span + class="i0">Jes, kiu volus tion ĉi elporti,</span><br /> <span + class="i0">Se mem, per unu puŝo de ponardo,</span><br /> <span + class="i0">Li povus sin de ĉio liberigi?</span><br /> <span class="i0">Kaj + kiu do en ŝvito kaj en ĝemoj</span><br /> <span class="i0">La + ŝarĝon de la vivo volus porti,</span><br /> <span class="i0">Se + ne la tim’ de io post la morto,</span><br /> <span class="i0">De tiu + nekonata land’, el kiu</span><br /> <span class="i0">Neniu plu + revenas. Kaj pro tio</span><br /> <span class="i0">Plivolas ni elporti + ĉion teran,</span><br /> <span class="i0">Ol flugi al mizeroj + nekonataj.</span><br /> <span class="i0">La konscienco faras nin timuloj;</span><br /> + <span class="i0">Al la koloro hela de decido</span><br /> <span class="i0">Aliĝas + la paleco de l’ pensado;</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 76" id="pg076"> </span> <span class="i0">Kaj + plej kuraĝa, forta entrepreno</span><br /> <span class="i0">Per tiu kaŭzo + haltas sendecide,</span><br /> <span class="i0">Kaj ĉio restas penso, + sed ne faro...</span><br /> <span class="i0">Sed haltu! Ha, la ĉarma + Ofelio...</span><br /> <span class="i0">(Al Ofelio) Ho, nimfo, prenu ĉiujn + miajn pekojn</span><br /> <span class="i0">En vian puran preĝon!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="m4">Mia princo,</span><br /> <span class="i0">Kiel vi fartas + en la lasta tempo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Mi dankas vin humile,—bone.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="m5">Princo,</span><br /> <span class="i0">Mi havas kelkajn + signojn de memoro</span><br /> <span class="i0">Ankoraŭ, kiujn longe + jam mi volis</span><br /> <span class="i0">Al vi redoni; mi vin petas, + princo,</span><br /> <span class="i0">Akceptu ilin nun!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Ne, ne! Neniam</span><br /> <span class="i0">Mi ion al vi + donis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="m4">Kara princo,</span><br /> <span class="i0">Vi scias ja, vi + ilin al mi donis,</span><br /> <span class="i0">Kaj la donacojn vi + akompanadis</span><br /> <span class="i0">Per tiaj dolĉaj vortoj, ke + la indo</span><br /> <span class="i0">De la donacoj multe pliiĝadis.</span><br /> + <span class="i0">Nun vi ŝanĝiĝis,—prenu do la donojn:</span><br /> + <span class="i0">Doloraj estas donoj al la koro,</span><br /> <span + class="i0">Se ili plu ne venas de la koro.</span><br /> <span class="i0">Jen + ili estas, princo, mi vin petas!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ha, ha, ha! Ĉu vi estas virta? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Princo!? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 77" id="pg077"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉu vi estas bela? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Kion vi per tio ĉi volas diri, via princa moŝto? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ke, se vi estas virta kaj bela, via virto ne devas komunikiĝi kun + via beleco. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Ĉu beleco povus havi pli bonan kolegon, ol la virto, princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Estas vero: sed la forto de la beleco pli facile faros el la virto malĉaston, + ol la forto de la virto egaligos al si la belecon. Tio ĉi antaŭe + estis paradokso, sed nun la tempo montras, ke tio ĉi estas vero. Mi + iam vin amis. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Efektive, princo, vi kredigis min pri tio. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Vi ne devis al mi kredi: ĉar virto ne povas tiel inokuliĝi al + nia maljuna arbo, ke la antaŭa ne restu. Mi vin ne amis. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Mi vidas, ke mi eraris. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Iru en monaĥejon! Kial vi volis naski pekulojn? Mi mem estas iom + virta, kaj tamen mi povus elmontri en mi tiajn aferojn, ke estus pli + bone, se mia patrino min ne naskus. Mi estas tre fiera, venĝema, + glorama; mi estas preta fari pli da malbono, ol kiom mia kapo povas + elpensi aŭ kiom mia imago povas prezenti al si, aŭ kiom mi + havas tempon, por ilin plenumi. Por kio tiaj homoj, kiel mi, devas rampi + inter la ĉielo kaj la tero? Ni estas friponoj kaj malnobluloj, + ĉiuj,—kredu al neniu el ni! Iru for en monaĥejon! Kie + estas via patro? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + En la domo, princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 78" id="pg078"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Fermu post li la pordon, por ke li faru malsaĝaĵojn nur en sia + propra domo. Adiaŭ! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Ho, helpu al li, bona Dio! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Se vi edziniĝos, mi donos al vi dote la sekvantan malbenon: estu + ĉasta, kiel glacio, estu pura, kiel neĝo,—vi ne evitos + la homan kalumnion. Iru en monaĥejon! Adiaŭ! Aŭ, se nepre + volas edziniĝi, prenu malsaĝulon; ĉar saĝaj homoj + scias tre bone, kiajn monstrojn vi faras el ili. En monaĥejon iru! + ne prokrastu! Adiaŭ! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Ĉielaj fortoj, resanigu lin! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi scias, kiel bone vi vin pentras. Dio donis al vi vizaĝon, kaj vi + faras al vi alian; vi dancas, vi saltas, vi pepas, vi donas al la kreitaĵoj + de Dio ŝanĝitajn nomojn kaj vi ŝajnigas vin kokete + naivaj. Iru! Nenion pli pri tio ĉi! ĝi faris min freneza! + Neniu pli edziĝu! Kiu jam edziĝis, restu viva, ĉiuj, krom + unu; la ceteraj restu, kiel ili estas. En monaĥejon iru! (Foriras.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <span class="i0">Ho, kia granda homo detruiĝis!</span><br /> <span + class="i0">Okulo de plej alta kortegano,</span><br /> <span class="i0">Lang’ + de saĝulo, man’ de militisto,</span><br /> <span class="i0">La + floro kaj espero de la regno,</span><br /> <span class="i0">Modelo de la + moroj kaj klereco,—</span><br /> <span class="i0">Pereis, ha, pereis + senespere!</span><br /> <span class="i0">Kaj mi, plej malfeliĉa el + virinoj,</span><br /> <span class="i0">Mi, kiu suĉis dolĉan la + mielon</span><br /> <span class="i0">De liaj ĵuroj, mi nun devas vidi</span><br /> + <span class="i0">La noblan saĝon tute konfuzitan,</span><br /> <span + class="i0">Rompitan, kiel kordo diskrevinta.</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 79" id="pg079"> </span> <span + class="i0">La altan formon, la junecon floran</span><br /> <span class="i0">Detruis + la frenezo! Ve! ho ve!</span><br /> <span class="i0">Al mi, mi, kiu vidis + lin antaŭe</span><br /> <span class="i0">Kaj vidas lin en lia nuna + stato!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (La reĝo kaj Polonio eliras.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">El amo? Ne, ne amo ĉion faris;</span><br /> <span + class="i0">Kaj liaj vortoj, kvankam konfuzitaj,</span><br /> <span + class="i0">En vero tamen ne frenezon montras,</span><br /> <span class="i0">Li + kaŝas ion en la kor’; mi timas,</span><br /> <span class="i0">Ke + la sekreto de spirito lia</span><br /> <span class="i0">Danĝeron en si + portas por ni ĉiuj.</span><br /> <span class="i0">Por ĝin averti, + mi en rapideco</span><br /> <span class="i0">Decidis: li veturu tuj + Anglujon,</span><br /> <span class="i0">Postuli la tributon prokrastitan.</span><br /> + <span class="i0">La maro kaj la novaj landoj eble</span><br /> <span + class="i0">El lia kor’ elpelos tiun ion,</span><br /> <span class="i0">Pri + kiu lia kapo ĉiam pensas.</span><br /> <span class="i0">Ĉu vi ne + ankaŭ tiel opinias?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Tre saĝe vi decidis, mia reĝo.</span><br /> + <span class="i0">Kaj tamen mi ankoraŭ ĉiam pensas,</span><br /> + <span class="i0">Ke ĉion faris rifuzita amo.</span><br /> <span + class="i0">Nu, Ofelio? Nun vi ne bezonas</span><br /> <span class="i0">Raporti + la parolon de la princo:</span><br /> <span class="i0">Ni ĉion aŭdis. + Via reĝa moŝto,</span><br /> <span class="i0">Vi agu tiel, kiel + vi decidos;</span><br /> <span class="i0">Sed mi konsilus, se vi ĝin + aprobas,</span><br /> <span class="i0">Ke ŝia reĝa moŝto la + reĝino</span><br /> <span class="i0">Al si alvoku post la komedio</span><br /> + <span class="i0">La princon kaj ŝi petu lin patrine,</span><br /> + <span class="i0">Ke li al ŝi malkovru sian koron.</span><br /> <span + class="i0">Ŝi iru kun li rekte al l’ afero;</span><br /> <span + class="i0">Se vi permesos, la interparolon</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 80" id="pg080"> </span> <span class="i0">Mi + subaŭskultos; kaj se al la vero</span><br /> <span class="i0">En tia + maniero ni ne venos,</span><br /> <span class="i0">Vi tiam volu sendi lin + Anglujon</span><br /> <span class="i0">Aŭ lin enŝlosu ie laŭ + bontrovo</span><br /> <span class="i0">De via alta saĝo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Tiel estu!</span><br /> <span class="i0">Frenezo ĉe + la grandaj kaj potencaj</span><br /> <span class="i0">Ne povas resti sen + severa gardo. (Ĉiuj foriras.)</span> + </div> + <h3 class="sceno"> + SCENO II + </h3> + <p class="scenanoj"> + Salono en la palaco. Hamleto kaj kelke da aktoroj eniras. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Estu tiel bona, elparolu la monologon tiel, kiel mi montris al vi, tute + libere kaj senarte; sed se vi ĝin krios patose kiel multaj el niaj + aktoroj, tiam ĝi plaĉos al mi tiom same, kiel se miaj versoj + estus elkriataj de publika anoncisto. Ne balancu tro multe la manojn tra + la aero en tia maniero, sed tenu vin noble kaj trankvile. Ĉar en la + mezo de la riverego, ventego aŭ, tiel diri, uragano de via pasio vi + devas observi certan moderecon, kiu donas al ĉio harmonion. Mi fariĝas + furioza en la animo, kiam ia sanega denshara bubo disŝiras la + pasion en pecojn, en verajn ĉifonojn, kaj tondras en la orelojn de + la popolamasa publiko, kiu ordinare komprenas taksi nur sensencajn + pantomimojn kaj bruon. Mi sentas tiam fortan deziron bone trabastoni + tian bubon pro lia bruado: li volas nepre esti pli tirano ol la tirano + mem. Mi petas vin, evitu tion ĉi! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA AKTORO + </h4> + <p> + Via princa moŝto povas esti trankvila en tiu ĉi rilato. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 81" id="pg081"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tamen ne estu ankaŭ tro flegma, sed lasu vian propran senton esti + via gvidanto: konformigu la gestojn al la vortoj kaj la vortojn al la + gestoj; kaj precipe rigardu, ke vi en nenio superpaŝu la moderecon + de la naturo. Ĉar ĉio, kio en tia maniero estas trograndigata, + estas kontraŭa al la intencoj de dramo, kies celo ĉiam estis, + estas kaj estos: prezenti kvazaŭ spegulon de la naturo, montri al + la virto ĝian propran eston, al la malhonoro ĝian propran vizaĝon, + al la responda tempo la represon de ĝia formo. Se tio ĉi estas + trograndigata + <!-- trogandigata --> aŭ prezentata tro malforte, tio povas + kvankam elvoki ridon ĉe la malkleruloj, sed la kompetentan homon + ĝi forte ĉagrenos; kaj la mallaŭdo de tia persono devas + esti por vi pli grava, ol la aplaŭdado de tuta teatro da aliaj + personoj. Ekzistas aktoroj, kies ludadon mi vidis kaj kiujn aliaj laŭdis + eĉ tre forte,—mi tamen trovis, ke ili tute ne havis la tonon + nek la teniĝon de kristanoj, idolistoj aŭ eĉ simple de + homoj. Ili afektadis kaj kriadis tiel, ke mi pensis, ke ia fuŝisto + volis krei homojn kaj faris iajn plej malbonajn pupojn,—tiel + abomeninde ili imitadis la homojn. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA AKTORO + </h4> + <p> + Mi esperas, princo, ke nia trupo estas sufiĉe libera de tiaj + mankoj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Liberigu vin de ili tute! Kaj al tiuj, kiuj ludas ĉe vi rolojn + ridindajn, ne permesu paroli pli, ol troviĝas sin en ilia rolo; + ĉar ekzistas inter ili tiaj, kiaj ridas tro multe, por elvoki ridon + ĉe la amaso da malsaĝaj rigardantoj tiam, kiam oni ofte devas + lasi al la publiko bone konsideri ian gravan punkton de la dramo. Tio + ĉi estas abomeninda kaj montras mizeran gloramon de la aktoro, kiu + tion ĉi faras. Iru, pretigu vin! + </p> + </div> + <p class="direkto"> + (La aktoroj foriras. Venas Polonio, Rosenkranz kaj Güldenstern.) + </p> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 82" id="pg082"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al Polonio). + </h4> + <p> + Nu, sinjoro, ĉu la reĝo deziras aŭskulti la komedion? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Jes, kaj la reĝino ankaŭ, ili baldaŭ venos. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Rapidigu do la aktorojn! (Polonio foriras.) Ĉu vi ambaŭ ne + volos ankaŭ helpi rapidigi ilin? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ kaj GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Jes, princo. (Ambaŭ foriras.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + He! Horacio! (Horacio eniras.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Al viaj servoj, kara princo! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">El ĉiuj, kiuj iam min ĉirkaŭis,</span><br /> + <span class="i0">Vi estas la plej brava, Horacio.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ho, kara princ’...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Ne pensu, ke mi flatas.</span><br /> <span class="i0">Ĉar + kion povus mi de vi esperi?</span><br /> <span class="i0">Vi havas ja + nenion, krom spirito,</span><br /> <span class="i0">Vi havas ja nenion, por + donaci,—</span><br /> <span class="i0">Por kio do mi flatus al malriĉaj?</span><br /> + <span class="i0">Ne, ne! Miela lango leku brilon,</span><br /> <span + class="i0">Genuojn homoj fleksas ja nur tiam,</span><br /> <span class="i0">Se + la rampad’ profiton donas. Aŭdu!</span><br /> <span class="i0">De + l’ tempo, kiam la animo mia</span><br /> <span class="i0">Komencis + elektadi inter homoj,</span><br /> <span class="i0">Ĝi vin elektis; + ĉar kun vira indo</span><br /> <span class="i0">Vi ĉiam ĉiajn + specojn de suferoj</span><br /> <span class="i0">Sen plendo elportadis; de + la sorto</span><br /> <span class="i0">Prenadis vi la batojn kaj donacojn</span><br /> + <span class="i0">Kun dank’ egala. Mi admiras tiun,</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 83" id="pg083"> </span> <span + class="i0">En kiu la prudento kun la sango</span><br /> <span class="i0">En + tia bona harmonio vivas,</span><br /> <span class="i0">Ke li al la Fortuno + ne permesas</span><br /> <span class="i0">Sur li ludadi, kiel sur fajfilo.</span><br /> + <span class="i0">Ho, donu vi al mi la viron, kiun</span><br /> <span + class="i0">Pasio lia ne sklavigis,—mi</span><br /> <span class="i0">Lin + fermos en la plej profundan lokon</span><br /> <span class="i0">De mia + koro, kiel vin mi fermis.—</span><br /> <span class="i0">Sed jam sufiĉe. + Oni baldaŭ donos</span><br /> <span class="i0">Por ni kaj por la reĝo + unu dramon;</span><br /> <span class="i0">En ĝi troviĝos sceno + tre simila</span><br /> <span class="i0">Al la mortigo de la patro mia.</span><br /> + <span class="i0">Mi petas vin, en la responda tempo</span><br /> <span + class="i0">Per ĉiuj fortoj de l’ animo via</span><br /> <span + class="i0">Observu mian onklon; ĉar se tiam</span><br /> <span + class="i0">Sin la kaŝita kulpo ne elmontros,</span><br /> <span + class="i0">Mi devos diri, ke ni ambaŭ vidis</span><br /> <span + class="i0">En tiu nokt’ spiriton de infero</span><br /> <span + class="i0">Kaj ke l’ imago mia estas nigra</span><br /> <span + class="i0">Simile al la forno de Vulkano.</span><br /> <span class="i0">Observu + lin atente; ankaŭ mi</span><br /> <span class="i0">Lin penetrados per + okuloj miaj,</span><br /> <span class="i0">Kaj poste ni kunigos nian juĝon</span><br /> + <span class="i0">Pri l’ ekzameno de l’ vizaĝo lia.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Tre bone, mia princo; se li ion</span><br /> <span + class="i0">Forŝtelos en la daŭro de la dramo,</span><br /> <span + class="i0">Mi pagos por la ŝtelo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Oni venas.</span><br /> <span class="i0">Mi devas ŝajni + tute senintenca.</span><br /> <span class="i0">Elektu bonan lokon!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Dana marŝo. Trumpetado. La reĝo, la reĝino, Polonio, + Ofelio, Rosenkranz, Güldenstern kaj aliaj personoj venas kaj okupas + lokojn.) + </p> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 84" id="pg084"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Kiel fartas nia kara nevo Hamleto? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Bonege! kaj ĉio de la ĥameleonaj manĝoj. Mi manĝas + aeron, oni min grasigas per promesoj; eĉ kaponojn oni tiel bone ne + nutras. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Mi tute ne komprenas tiun ĉi respondon, Hamleto; tio ĉi ne + estas mia lingvo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ankaŭ ne mia. (Al Polonio) Vi ludadis iam dramojn en la + universitato, sinjoro, ĉu ne vere? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Efektive, princo, kaj oni eĉ rigardadis min kiel bonan aktoron. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kaj kion vi prezentadis? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Mi prezentis Julion Cezaron; min mortigis Bruto en la Kapitolio. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Li estis efektiva bruto, se li mortigis tian kapitalan bovidon. (Al + Rosenkranz) Ĉu la aktoroj estas pretaj? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Jes, princo, ili atendas vian ordonon. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <p> + Venu tien ĉi, kara Hamleto, sidiĝu apud mi! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ne, bona patrino, jen estas pli forta magneto. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO (al la reĝo). + </h4> + <p> + Vi aŭdas? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Fraŭlino, ĉu vi permesos al mi meti min sur viajn piedojn? + </p> + <span class="direkto">(Sidiĝas antaŭ la piedoj de Ofelio.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Ne, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 85" id="pg085"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tio estas nur per la kapo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Jes, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Vi pensas, ke mi intencis ion pli interesan? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Mi nenion pensas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Bela ideo kuŝi sur la piedoj de knabino. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Kion vi volas diri, princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Nenion. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Vi estas en gaja humoro. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kiu? Mi? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Jes, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ho, mi amas petoli pli, ol iu alia. Kion homo povas fari pli bonan, ol + esti gaja? Ĉar vidu ja, kiel gaja estas mia patrino, kaj tamen mia + patro mortis antaŭ du horoj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Ne, antaŭ du monatoj, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Jam tiel longe? Ha, en tia okazo mi forĵetos al la diablo la + funebran veston: mi metos sur min zibelan pelton. Ho, ĉielo! mortis + antaŭ du monatoj kaj ankoraŭ ne forgesita! En tia okazo oni + povas esperi, ke la memoro de granda homo per duonjaro supervivos lian + morton. Sed li devas fondi preĝejojn, ĉar alie oni ne memoros + lin, lia sorto estos kiel la sorto de amata ĉevaleto: + </p> + <div class="strofo"> + <span class="i0">«Enterigita</span><br /> <span class="i0">«Kaj + tuj forgesita».</span> + </div> + </div> + <p class="direkto"> + (Trumpetado. Sur la sceno leviĝas kurteno kaj oni vidas pantomimon: + reĝo kaj reĝino eniras; la reĝino karese ĉirkaŭprenas + la reĝon. Ŝi <span class="pagenum" title="Paĝo 86" + id="pg086"> </span> genuiĝas kaj faras gestojn de ĵurado. + Li levas ŝin kaj apogas sian kapon sur ŝian bruston. Li kuŝigas + sin sur la herbon, ŝi forlasas lin, kiam li endormiĝis. Venas + unu homo, deprenas de la reĝo la kronon, kisas ĝin, enverŝas + venenon en la orelon de la reĝo kaj foriras. La reĝino revenas, + vidas, ke la reĝo mortis kaj pasie ploras. La veneninto revenas kun + kelke da mutaj personoj kaj konsolas la reĝinon. La mortinton oni + forportas. La veneninto petas la amon kaj la manon de la reĝino; + ŝi komence kvazaŭ rifuzas, sed fine akceptas lian amon. Ili + foriras.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Kion tio ĉi signifas, princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + La fripona abomenaĵo; ĝi antaŭdiras ion nebonan. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Kredeble tiu ĉi pantomino montras la enhavon de la dramo? (Eniras + la Prologo.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Jen tiu ĉi bravulo al ni kredeble rakontos: la aktoroj nenion povas + teni en sekreto, ili ĉion elbabilos. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Ĉu li diros al ni, kion signifas tiu ĉi prezentado? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Jes, kaj ankaŭ ĉia alia prezentado. Ne hontu nur prezenti al + li, kaj li ne hontos diri al vi, kion tio ĉi signifas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Vi pikas, vi pikas, princo; mi aŭskultos la dramon. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + PROLOGO + </h4> + <span class="i0">De nia dramo estos nun komenco.</span><br /> <span + class="i0">Ni petas kun profunda riverenco</span><br /> <span class="i0">Pri + via bona vol’ kaj pacienco.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉu tio ĉi estas prologo aŭ ia aforismo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Ĝi estas tro mallonga, princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kiel la amo de virinoj. (Eniras unu reĝo kaj unu reĝino.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 87" id="pg087"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (aktoro). + </h4> + <span class="i0">Jam tridek fojojn finis Febo hela</span><br /> <span + class="i0">La jaran kuron tra la voj’ ĉiela</span><br /> <span + class="i0">Kaj dekdu tridek fojojn jam la luno</span><br /> <span class="i0">Aperis + plena, kvazaŭ nokta suno,</span><br /> <span class="i0">De l’ + tempo, kiam amo kaj Himeno</span><br /> <span class="i0">Nin ambaŭ + ligis per la pastra beno.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO (aktorino). + </h4> + <span class="i0">Ankoraŭ multaj jaroj renoviĝos,</span><br /> + <span class="i0">Kaj tamen nia am’ ne malfortiĝos.</span><br /> + <span class="i0">Sed ve! mi en la lasta tempo sentas,</span><br /> <span + class="i0">Ke io nun sekrete vin turmentas;</span><br /> <span class="i0">Pro + via san’ mi tremas en la koro,</span><br /> <span class="i0">Ho, mia + kara edzo kaj sinjoro.</span><br /> <span class="i0">Sed se mi tremas—restu + vi sen timo:</span><br /> <span class="i0">Vi scias—en virina la + animo</span><br /> <span class="i0">Tielajn zorgojn vekas granda amo;</span><br /> + <span class="i0">Kaj ju pli forte brulas ama flamo,</span><br /> <span + class="i0">Des pli turmentas nin la fantazio,</span><br /> <span class="i0">Kaj + miajn zorgojn kreis nur pasio.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (aktoro). + </h4> + <span class="i0">Ho, mia kara, baldaŭ jam la sorto</span><br /> <span + class="i0">Disigos nin! Mi sentas, ke la morto</span><br /> <span class="i0">Min + baldaŭ vokos al la lasta vojo.</span><br /> <span class="i0">Transvivu + min! Feliĉa kaj en ĝojo</span><br /> <span class="i0">La vivon + ĝuu, kaj la koro via</span><br /> <span class="i0">Denove amu...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO (aktorino). + </h4> + <span class="m3">Haltu, kara mia!</span><br /> <span class="i0">Mi tremas + de terura via vorto!</span><br /> <span class="i0">Atingu min malbeno, + honto, morto,</span><br /> <span class="i0">Se iam eĉ la ombro de + sopiro</span><br /> <span class="i0">Min povos tiri al alia viro!</span><br /> + <span class="i0">Nur kiu mem mortigis la unuan,</span><br /> <span + class="i0">Ekami poste povas edzon duan!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 88" id="pg088"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ho, kiel maldolĉe! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO (aktorino). + </h4> + <span class="i0">Ne amo—nur kalkulo malbenita</span><br /> <span + class="i0">Kondukas al edziĝo ripetita.</span><br /> <span class="i0">Virino, + kiu duan ĉirkaŭprenas,</span><br /> <span class="i0">L’ + unuan edzon en la tomb’ venenas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (aktoro). + </h4> + <span class="i0">Ne dubas mi pri via sincereco;</span><br /> <span + class="i0">Sed ne eterne daŭras malgajeco.</span><br /> <span + class="i0">Konsolon tempo donas al la koro.</span><br /> <span class="i0">Decido + estas sklavo de l’ memoro,</span><br /> <span class="i0">Ĝi kiel + frukto sin komence tenas,</span><br /> <span class="i0">Sed falas, kiam + maturiĝo venas.</span><br /> <span class="i0">Se al ni mem ni en la + kor’ promesas,</span><br /> <span class="i0">Ni tion plej facile ja + forgesas,</span><br /> <span class="i0">Kaj ĉio, en pasio decidita,</span><br /> + <span class="i0">Forpasas, kiam la pasi’ finita.</span><br /> <span + class="i0">Ne longe daŭras ĝojo kaj malĝojo.</span><br /> + <span class="i0">Kaj de eterne sur la tera vojo</span><br /> <span + class="i0">Kutimis amo kun feliĉo iri;</span><br /> <span class="i0">Kaj + estas malfacile certe diri,</span><br /> <span class="i0">Ĉu amo + alkondukas la feliĉon</span><br /> <span class="i0">Aŭ ĉu + feliĉo donas la kondiĉon</span><br /> <span class="i0">Por + ekzistad’ de l’ amo. La grandulo</span><br /> <span class="i0">Falinta + izoliĝas; malriĉulo</span><br /> <span class="i0">Sin levis—kaj + amikoj plu ne mankas.</span><br /> <span class="i0">La amon ni nur al feliĉo + dankas.</span><br /> <span class="i0">Sed ne pri tio estis la parolo:</span><br /> + <span class="i0">Vi sciu, ke la sorto kaj la volo</span><br /> <span + class="i0">Eterne inter si batalon tenas;</span><br /> <span class="i0">Al + ni nur la intenco apartenas,—</span><br /> <span class="i0">Plenumon + do ni lasu al la sorto.</span><br /> <span class="i0">Vi ne forgesos min + ĝis via morto,—</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 89" id="pg089"> </span> <span class="i0">Tre + bela estas via fideleco,</span><br /> <span class="i0">Sed ni ĝin lasu + al la estonteco!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO (aktorino). + </h4> + <span class="i0">Ho, mi la lumon vidi pli ne povu,</span><br /> <span + class="i0">Ripozon sur la tero mi ne trovu,</span><br /> <span class="i0">Malluma, + senkonsola, senespera</span><br /> <span class="i0">Fariĝu mia tuta + vivo tera,</span><br /> <span class="i0">Atingu min la punoj plej kruelaj</span><br /> + <span class="i0">De kolerantaj fortoj la ĉielaj,—</span><br /> + <span class="i0">Se iam, vin perdinte, mi, vidvino,</span><br /> <span + class="i0">Fariĝos de alia vir’ edzino!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al Ofelio). + </h4> + <p> + Se ŝi volus rompi sian sanktan promeson... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (aktoro). + </h4> + <span class="i0">Ho, kia forta ĵuro! Nun, anĝelo</span><br /> + <span class="i0">Mi volas iom dormi, La ĉielo</span><br /> <span + class="i0">Vin gardu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO (aktorino). + </h4> + <span class="m2">Dormu dolĉe, mia koro,</span><br /> <span class="i0">Vi, + mia tuta vivo kaj trezoro!</span><br /> <span class="direkto">(Foriras. Li + sin kuŝigas kaj endormiĝas.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al sia patrino). + </h4> + <p> + Reĝino, kiel plaĉas al vi la dramo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <p> + Ŝajnas al mi, ke la sinjorino tro multe promesas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Sed ŝi plenumos sian vorton! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (al Hamleto). + </h4> + <p> + Ĉu vi konas la enhavon de la dramo? Ĉu ne estas en ĝi io + malagrabla? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ne, ne; ili nur ŝercas, ili iom venenas ŝerce; nenio + malagrabla. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <p> + Kia estas la nomo de la dramo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 90" id="pg090"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + La Muskaptilo. Kial? Ĝi estas metaforo. La dramo prezentas unu + mortigon, kiu havis lokon en ia urbeto de Italujo. La nomo de la reĝo + estas Gonzago, lia edzino estas nomata Baptista. Vi baldaŭ vidos, + ke tio ĉi estas abomeninda historio. Sed kion tio ĉi nin + interesas? Via reĝa moŝto kaj ni ĉiuj ni havas puran + konsciencon, kaj la afero nin ja ne tuŝas. La leprulo sin gratu,—nia + haŭto estas ja sana. (Sur la scenon venas Luciano.) Jen estas + Luciano, nevo de la reĝo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO (al Hamleto). + </h4> + <p> + Vi prenis sur vin la oficon de la antikva ĥoro. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ho, mi volonte estus klarigisto inter vi kaj via amato, se mi nur vidus, + ke la marionetoj dancas! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Vi estas tre pikema, princo, tre pikema. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Vi devus ĝemi, se vi volus malakrigi mian pinton. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Ĉiam pli bone kaj pli tranĉe! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tiaj estas la edzoj, kiujn la knabinoj elektas. (Al Luciano) Komencu, + mortigisto! Forĵetu viajn malbenitajn grimacojn kaj komencu! + </p> + <div class="strofo"> + <span class="i0">«Al venĝo vokas krio de la korvo»...</span> + </div> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LUCIANO + </h4> + <span class="i0">Jam la veneno estas tute preta,</span><br /> <span + class="i0">Al faro sin jam tiras la glaseto;</span><br /> <span class="i0">La + tempo estas bona; mi rapidos:</span><br /> <span class="i0">Silentas ĉio, + kaj neniu vidos.</span><br /> <span class="i0">Vi, trinko el la herboj plej + kaŝitaj,</span><br /> <span class="i0">En mezo de la nokto kolektitaj,</span><br /> + <span class="i0">Vi, kiu sur vi portas la malbenon</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 91" id="pg091"> </span> <span + class="i0">Trifojan de Hekato,—la venenon,</span><br /> <span + class="i0">En la dormantan korpon penetrigu</span><br /> <span class="i0">Kaj + kiel akra fulmo lin mortigu!</span><br /> <span class="direkto">(Enverŝas + la venenon en la orelon de la dormanto).</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Li venenas lin en la ĝardeno pro lia regno. Lia nomo estas Gonzago. + La historio estas vera kaj ĝi estas priskribita en itala lingvo. Vi + baldaŭ vidos, kiel la mortiginto akiras la koron de la edzino de + Gonzago. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO (al Hamleto). + </h4> + <p> + La reĝo sin levas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kiel? Timigita de ia ŝajnaĵo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO (al la reĝo). + </h4> + <p> + Kio estas al vi, mia edzo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO (al Hamleto). + </h4> + <p> + Faru finon al la dramo! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Lumigu al mi! For! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Lumon, lumon, lumon! + </p> + </div> + <p class="direkto"> + (ĉiuj foriras, krom Hamleto kaj Horacio.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Sana saltas en la rondo</span><br /> <span class="i0">Kaj + vundita laŭte krias,</span><br /> <span class="i0">Kaj nenio en la + mondo</span><br /> <span class="i0">Reciproke harmonias.</span><br /> + <p> + Ĉu tiuj ĉi versoj kaj amaso da plumoj sur la ĉapelo ne + povus akiri al mi lokon en anaro da aktoroj? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Ho jes, kun duona salajro. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ne, kun plena. + </p> + <span class="i0">Ĉar vi scias, sur la trono</span><br /> <span + class="i0">Longe sidis la leono,</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 92" id="pg092"> </span> <span class="i0">La + leono tamen mortis,</span><br /> <span class="i0">Kaj nun regas... ĝusta + faŭno.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + La lasta rimo ne estas bona. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ho, kara Horacio, mi donus nun mian tutan havon por la vortoj de la + spirito. Ĉu vi rimarkis? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Tre bone, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉe la parolo pri venenado? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Mi bone lin observis. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ha, ha, ha! Donu muzikon! Venu, flutistoj! + <!-- flutistoj --> + </p> + <span class="i0">La reĝo ne aprobis nian dramon,—</span><br /> + <span class="i0">Nu, certe ĝi ne indas lian amon.</span> + </div> + <p class="direkto"> + (Eniras Rosenkranz kaj Güldenstern.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + He, muzikon! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Kara, estimata princo, permesu diri al vi kelke da vortoj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Eĉ tutan historion, sinjoro! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + La reĝo... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Nu, kio estas al li? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Li foriris en sian ĉambron kaj sentas sin tre malbone. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + De drinkado, sinjoro? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Ne, de kolero, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 93" id="pg093"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Vi devus ja esti pli prudenta kaj raporti tion ĉi al la kuracisto, + ĉar se mi donus al li kuracilon, tiam al li povus fariĝi + ankoraŭ pli malbone. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Kara sinjoro, metu kelkan ordon en vian paroladon kaj ne forsaltu de mia + komisio. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Nu, mi estas kvieta, sinjoro. Parolu! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + La reĝino, via patrino, en la plej profunda doloro de sia koro + sendis min al vi. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Estu bone veninta. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Ne, kara sinjoro, tiu ĉi saluto ne estas la ĝusta. Se plaĉos + al vi doni al mi prudentan respondon, tiam mi plenumos la ordonon de via + patrino; se ne—tiam pardonu, mi foriros, kaj mia afero estos + finita. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Sinjoro, mi ne povas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Kion vi ne povas, princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Doni al vi prudentan respondon. Mia prudento estas malsana. Tamen, + sinjoro, per tia respondo, kian mi povas doni, mi estas preta servi al + vi, aŭ, kiel vi diras, al mia patrino. Tial ni transiru al la + afero. Mia patrino, vi diras... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Ŝi diras, ke via konduto ŝin forte mirigas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ho, kia mirinda filo mi estas, se mi povas tiel mirigi mian patrinon! + Sed ĉu ne venos ia aldono, kiu sekvas tiun ĉi patrinan + miradon? Parolu! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 94" id="pg094"> </span> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Ŝi deziras paroli kun vi en sia ĉambro, antaŭ ol ŝi + iras dormi. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi obeos, se ŝi eĉ dek fojojn estus mia patrino. Ĉu vi + ankoraŭ ion deziras de mi? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Princo, vi iam min amis... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kaj tion ĉi mi ankoraŭ nun faras. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Kara sinjoro, kia do estas la kaŭzo de via malbona stato? Vi faras + baron al via propra liberiĝo, se vi kaŝas vian doloron antaŭ + via amiko. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Sinjoro, oni ne lasas min antaŭen. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Kiel tio ĉi povas esti? vi estas ja la heredonto de la krono en + Danujo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Jes, sinjoro; sed «ĝis la herbo elkreskos»......la + proverbo estas iam ŝima... (Eniras muzikistoj kun flutoj) Ha, la + flutoj! Donu al mi unu! (Al Güldenstern) Kial vi vin turnas ĉirkaŭ + mi, kvazaŭ vi volus elesplori min kaj kapti min en reton? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Ho, princo, kiam mia aldoniteco estas tro granda, tiam mia amo forgesas + bonajn manierojn. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tion ĉi mi ne bone komprenas. Volu ludi ion sur tiu ĉi fluto! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Princo, mi ne povas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi petas vin! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 95" id="pg095"> </span> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Kredu al mi, mi ne povas! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi kore vin petas, ludu! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Mi ne komprenas preni eĉ unu tonon sur fluto. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tio ĉi estas tiel same facile, kiel mensogi. Manovru sur tiuj + ĉi truoj per viaj fingroj, donu al la fluto spiron per via buŝo, + kaj la fluto eldonos tre bonan muzikon. Jen estas la klapoj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Sed mi tute ne komprenas uzi la klapojn por elvoki ian harmonion; mi + tute ne havas ideon pri tiu ĉi arto. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Nun rigardu, por kia tute sensignifa objekto vi min prenas! Vi volas + ludi sur mi; vi pensas, ke vi konas miajn klapojn; vi volas penetri en + la koron de mia sekreto; vi volas min elprovi de mia plej profunda tono + ĝis mia plej alta sono: kaj en tiu ĉi malgranda instrumento + estas multe da muziko kaj bonega voĉo, kaj tamen vi ne povas devigi + ĝin paroli. Pro la diablo! ĉu vi pensas, ke sur mi estas pli + facile ludi, ol sur fluto! Prenu min por kia instrumento vi volas,—vi + povas min disagordi, sed ne ludi sur mi. (Eniras Polonio.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al Polonio.) + </h4> + <p> + Mi salutas vin, sinjoro! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Princo, la reĝino deziras paroli kun vi, kaj tuj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉu vi vidas tie la nubon, kiu havas la formon de kamelo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Efektive, ĝi elrigardas kiel kamelo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 96" id="pg096"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ŝajnas al mi, ke ĝi elrigardas kiel mustelo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Ha, jes, ĝi havas dorson tute kiel mustelo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Aŭ kiel baleno. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Efektive, efektive, tute kiel baleno. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Nu, diru al mia patrino, ke mi tuj venos, momente. (Flanken) Kun tiuj + ĉi malsaĝuloj oni efektive povas perdi la paciencon. (Laŭte) + Mi tuj venos. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <p> + Tion ĉi mi diros al ŝi. (Foriras.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tuj! Tion ĉi estas facile diri.—Adiaŭ, amikoj! + </p> + <span class="direkto">(Rosenkranz, Güldenstern, Horacio kaj aliaj + foriras.)</span><br /> <span class="i0">Nun estas la mistera hor’ de + l’ nokto,</span><br /> <span class="i0">Nun malfermite staras ĉiuj + tomboj,</span><br /> <span class="i0">L’ infero spiras peston en la + mondon.</span><br /> <span class="i0">Nun mi volonte trinkus varman sangon</span><br /> + <span class="i0">Kaj farus teruraĵojn, kiujn tago</span><br /> <span + class="i0">Sen tremo ne rigardus. Tamen haltu!</span><br /> <span class="i0">Mi + iras al patrino! Mia koro!</span><br /> <span class="i0">Naturon ne + forgesu! Mia brusto</span><br /> <span class="i0">Ne portu la animon de + Nerono!</span><br /> <span class="i0">Kruela mi nun estos, sed ne krima;</span><br /> + <span class="i0">Per vortoj, ne per glavo, mi ŝin tranĉos.</span><br /> + <span class="i0">En tio, mia lango kaj humoro,</span><br /> <span class="i0">Vi + estu hipokritaj: kiel ajn</span><br /> <span class="i0">Minacaj estos miaj + vortoj, tamen</span><br /> <span class="i0">De faroj vi min gardu, mia + koro! (Foriras.)</span> + </div> + <p> + <span class="pagenum" title="Paĝo 97" id="pg097"> </span> + </p> + <h3 class="sceno"> + SCENO III + </h3> + <p class="scenanoj"> + Ĉambro en la palaco. La reĝo, Rosenkranz kaj Güldenstern. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Mi lin ne amas. Ankaŭ per danĝero</span><br /> + <span class="i0">Frenezo lia jam al ni minacas.</span><br /> <span + class="i0">Kaj tial estu pretaj: mi rapide</span><br /> <span class="i0">Por + vi pretigi lasos la paperojn,</span><br /> <span class="i0">Kaj vi lin al + Anglujo forkondukos.</span><br /> <span class="i0">Al mi la reĝaj + devoj ne permesas</span><br /> <span class="i0">Toleri tro proksime la danĝeron</span><br /> + <span class="i0">De alestado de la frenezulo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <span class="i0">Ni estas pretaj. Ni komprenas plene</span><br /> <span + class="i0">La sanktan vian timon pro la bono</span><br /> <span class="i0">De + la grandega multo da animoj,</span><br /> <span class="i0">Ligitaj kun la + reĝa via moŝto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <span class="i0">Jam simpla kaj aparta homo devas</span><br /> <span + class="i0">Per ĉiuj fortoj gardi sian vivon;</span><br /> <span + class="i0">Sed tiom pli sin gardi devas tiu,</span><br /> <span class="i0">De + kies sankta vivo ja dependas</span><br /> <span class="i0">La vivo kaj + bonfarto de tre multaj.</span><br /> <span class="i0">Se reĝo mortas, + li ne mortas sola:</span><br /> <span class="i0">Simile al rivero + fortoplena</span><br /> <span class="i0">Kun si li tiras for la tutan + sorton</span><br /> <span class="i0">De ĉiuj, kiuj ĉirkaŭ li + troviĝis.</span><br /> <span class="i0">Li estas kiel granda vasta + rado,</span><br /> <span class="i0">Staranta sur plej alta monta pinto,</span><br /> + <span class="i0">Portanta sur radioj la potencaj</span><br /> <span + class="i0">Ligite milionojn da estaĵoj.</span><br /> <span class="i0">Kaj + se la rado falas, tiam kune</span><br /> <span class="i0">Pereas ĉiuj + tiuj milionoj.</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 98" + id="pg098"> </span> <span class="i0">Neniam reĝo ĝemas tute + sola:</span><br /> <span class="i0">Dolor’ al li—dolor’ + al multaj homoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Mi petas vin, pretiĝu plej rapide</span><br /> <span + class="i0">Al forveturo! La danĝeron, kiu</span><br /> <span class="i0">Libere + nun promenas, ni bezonas</span><br /> <span class="i0">Kateni.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ kaj GÜLDENSTERN + </h4> + <span class="m2">Ni rapidos, nia reĝo. (Ambaŭ foriras.)</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Venas Polonio.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Nun, reĝo, li al la patrino iras.</span><br /> <span + class="i0">Mi kaŝos min post unu el tapiŝoj,</span><br /> <span + class="i0">Kaj mi aŭskultos la interparolon.</span><br /> <span + class="i0">Ŝi certe lin tre bone elinsultos,</span><br /> <span + class="i0">Sed, kiel vi jam diris—kaj vi diris</span><br /> <span + class="i0">Tre saĝe—tie devas ankaŭ stari</span><br /> + <span class="i0">Persono flanka, por aŭskulti ĉion.</span><br /> + <span class="i0">Patrino ĉia estas de naturo</span><br /> <span + class="i0">Ja tre partia kaj ne povas havi</span><br /> <span class="i0">Sufiĉan + severecon en la juĝo.</span><br /> <span class="i0">Adiaŭ, reĝo! + Antaŭ ol vi iros</span><br /> <span class="i0">Al nokta dormo, mi al + vi raportos</span><br /> <span class="i0">Pri ĉio, kion aŭdis mi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Mi dankas. (Polonio foriras.)</span><br /> <span class="i0">Ho, + mia krimo, ĝi al la ĉielo</span><br /> <span class="i0">Sin tiras + per vaporo malodora,</span><br /> <span class="i0">Ĝi portas la + malbenon plej malnovan</span><br /> <span class="i0">Sur sia frunto: + fratomortigado!</span><br /> <span class="i0">Preĝadi mi ne povas, + kvankam forte</span><br /> <span class="i0">Mi volus preĝi: la pli + forta kulpo</span><br /> <span class="i0">L’ intencon fortan venkas; + kiel homo,</span><br /> <span class="i0">Havanta devon fari du aferojn,</span><br /> + <span class="i0">Mi nun ne scias, kiun el la ambaŭ</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 99" id="pg099"> </span> <span + class="i0">Elekti, kaj mi faras nun nenian</span><br /> <span class="i0">Se + mia mano per la frata sango</span><br /> <span class="i0">Eĉ estus + multe pli trapenetrita,—</span><br /> <span class="i0">Ĉu en + ĉielo ne ekzistas pluvo</span><br /> <span class="i0">Sufiĉe + forta, por ĝin blanke lavi?</span><br /> <span class="i0">Por kio do + pardonemeco servas,</span><br /> <span class="i0">Se ne por veni kontraŭ + la pekado?</span><br /> <span class="i0">Kaj ĉu la preĝo ne + posedas forton</span><br /> <span class="i0">Averti krimon kaj pardonon + doni,</span><br /> <span class="i0">Se jam la krimo estas plenumita?</span><br /> + <span class="i0">Jes, mi rigardos supren! Mia krimo</span><br /> <span + class="i0">Farita estas! Kian formon doni</span><br /> <span class="i0">Al + mia preĝo! Dio, Vi pardonu</span><br /> <span class="i0">Mortigon + mian? Ne, ne helpos tiel;</span><br /> <span class="i0">Mi ĉion ja + ankoraŭ nun posedas,</span><br /> <span class="i0">Kion al mi alportis + la mortigo:</span><br /> <span class="i0">La kronon, la honoron, la reĝinon...</span><br /> + <span class="i0">Ĉu povas peko revi pri pardono,</span><br /> <span + class="i0">Dum restas la akiro de la peko?</span><br /> <span class="i0">Sur + la maljustaj vojoj de la tero</span><br /> <span class="i0">Per sia oro + ofte peka mano</span><br /> <span class="i0">Haltigi povas manon de la juĝo</span><br /> + <span class="i0">Kaj per la fruktoj de l’ farita krimo</span><br /> + <span class="i0">Aĉeti la favoron de la leĝo,—</span><br /> + <span class="i0">Sed tie supre estas ja alie!</span><br /> <span class="i0">Ne + helpos tie lerta artifiko,</span><br /> <span class="i0">Tie la far’ + aperas tute nuda,</span><br /> <span class="i0">Ni mem al la farita krimo + devas</span><br /> <span class="i0">Ateston tie meti en la buŝon.</span><br /> + <span class="i0">Nu, kio al mi restas? Pentofaro?</span><br /> <span + class="i0">Jes, kion do ne povas pentofaro?</span><br /> <span class="i0">Sed + se eĉ pentofari ni ne povas?</span><br /> <span class="i0">Ho, ve! + mizero! ho, vi, mia brusto,</span><br /> <span class="i0">Vi, nigra, vi, + malluma kiel morto!</span><br /> <span class="i0">Anim’, kiu batalas + liberiĝi</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 100" + id="pg100"> </span> <span class="i0">Kaj ĉiam pli enrampas en la + marĉon!</span><br /> <span class="i0">Ho, helpu min, anĝeloj, en + la provo!</span><br /> <span class="i0">Ho, fleksu vin, genuoj + neflekseblaj!</span><br /> <span class="i0">Malmola mia koro, vi moliĝu</span><br /> + <span class="i0">Simile al infano ĵus naskita!</span><br /> <span + class="i0">Ho, eble Dio volos min pardoni!</span><br /> <span + class="direkto">(Li en angulo metas sin sur la genuojn.)</span> + </div> + <p class="direkto"> + (Hamleto venas.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Nun estas tre facile tion fari;</span><br /> <span + class="i0">Li preĝas; nun mortigi lin... sed tiam</span><br /> <span + class="i0">Li iros en ĉielon! Kaj ĉu tion</span><br /> <span + class="i0">Mi povus nomi venĝo? Malnoblulo</span><br /> <span + class="i0">Mortigis mian patron, kaj por tio</span><br /> <span class="i0">Mi, + sola filo de la mortigito,</span><br /> <span class="i0">En la ĉielon + en minut’ de preĝo</span><br /> <span class="i0">La mortiginto + sendos! Tio estus</span><br /> <span class="i0">Ne venĝo, sed komplezo + kaj bonfaro.</span><br /> <span class="i0">De l’ tero li forigis mian + patron</span><br /> <span class="i0">Post festenad’, en mezo de la + pekoj,</span><br /> <span class="i0">Kaj kun la tuta pezo de la pekoj</span><br /> + <span class="i0">La malfeliĉa vagas nun sub tero,—</span><br /> + <span class="i0">Kaj la krimulon mi nun volas kapti</span><br /> <span + class="i0">En la minuto de la sankta preĝo</span><br /> <span + class="i0">Kaj puran, pian sendi lin al Dio!</span><br /> <span class="i0">Ĉu + tio estos venĝo? Ne, ho ne!</span><br /> <span class="i0">Ripozu, mia + glavo! Mi vin tiros</span><br /> <span class="i0">En temp’ alia, pli + terure bati!</span><br /> <span class="i0">En malsobrec’, en dormo, + en kolero,</span><br /> <span class="i0">En la malpiaj ĝojoj de la + lito,</span><br /> <span class="i0">En ofendado de Dia nomo—</span><br /> + <span class="i0">Mi tiam lin ekkaptos, tiam, glavo,</span><br /> <span + class="i0">Trapiku lin, ke li momente falu</span><br /> <span class="i0">Kaj + en plej nigra stato la animo</span><br /> <span class="i0">En la inferon + flugu sen pardono!</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 101" id="pg101"> </span> <span class="i0">Patrino + min atendas,—dume vivu,</span><br /> <span class="i0">Sed al la morto + vi jam apartenas. (Foriras.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (sin levante). + </h4> + <span class="i0">La vortoj flugas,—sed la pensoj sidas!</span><br /> + <span class="i0">Senpensaj vortoj Dion ne atingos!</span> + </div> + <h3 class="sceno"> + SCENO IV + </h3> + <p class="scenanoj"> + Ĉambro de la reĝino. La reĝino kaj Polonio. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO + </h4> + <span class="i0">Li baldaŭ venos. Estu pli severa,</span><br /> <span + class="i0">Vi diru, li petolas tro sovaĝe,</span><br /> <span + class="i0">Vi diru, ke nur petegado via</span><br /> <span class="i0">Apenaŭ + kvietigis la koleron</span><br /> <span class="i0">De l’ reĝo. + Mi nun tie ĉi min kaŝos.</span><br /> <span class="i0">Mi petas, + ne indulgu lin!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (post la sceno). + </h4> + <span class="m5">Patrino!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO (al Polonio). + </h4> + <span class="i0">Jam al mi fidu, ne maltrankviliĝu.</span><br /> <span + class="i0">Mi scios kion diri. Nun foriru:</span><br /> <span class="i0">Li + venas. (Polonio sin kaŝas.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (eniras). + </h4> + <span class="m2">Nu, patrino, kio estas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Hamleto, vi ofendis vian patron.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Patrino, vi ofendis mian patron.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Vi paroladas, kiel frenezulo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 102" id="pg102"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Vi paroladas, kiel senkorulo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Kion vi diras!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Kion vi deziras?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Ĉu vi forgesis, kiu estas mi?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho ne, mi ĵuras, mi ĝin ne forgesis!</span><br /> + <span class="i0">Vi estas la reĝino, la edzino</span><br /> <span + class="i0">De l’ frat’ de via edzo kaj—mi devas</span><br /> + <span class="i0">Konfesi—ankaŭ la patrino mia.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Nu, do aliaj faru vin prudenta! (Volas iri).</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ne, vi ne iros! Sidu! Mi ne lasos</span><br /> <span + class="i0">Vin iri, antaŭ ol mi al vi montros,</span><br /> <span + class="i0">Spegulon tian, kie vi ekvidos</span><br /> <span class="i0">La + plej profundan vian internaĵon.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Ha, kion vi intencas! Ĉu vi volas</span><br /> <span + class="i0">Mortigi min! He, helpon! helpon!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO (post la tapiŝo). + </h4> + <span class="m5">Helpon!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Kio sin movis? Rato?</span><br /> <span class="direkto">(Ekbatas + per la glavo en la tapiŝon.)</span><br /> <span class="m4">Ha, mi + vetas,</span><br /> <span class="i0">Ĝi plu ne vivas!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + POLONIO (post la tapiŝo). + </h4> + <span class="m3">Ho, mi mortas! Helpu!</span><br /> <span class="direkto">(Falas + kaj mortas.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Ho ve! Kion vi faris!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 103" id="pg103"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Mi ne scias.</span><br /> <span class="i0">Ĉu ne la + reĝo? (Eltiras Polonion el post la tapiŝo.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m3">Kia sanga faro!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Jes, sanga faro, preskaŭ tiel same</span><br /> <span + class="i0">Terura, kiel reĝon formortigi</span><br /> <span class="i0">Kaj + edziniĝi kun la frato lia.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Mortigi reĝon?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Jes, mi tiel diris.</span><br /> <span class="direkto">(Al + Polonio)</span><br /> <span class="i0">Kaj vi, mizera malsaĝul’, + adiaŭ!</span><br /> <span class="i0">Mi prenis vin por iu pli merita.</span><br /> + <span class="i0">Vi vidas, tro fervori ofte estas</span><br /> <span + class="i0">Danĝere! (Al la patrino) Nu, ne rompu viajn manojn!</span><br /> + <span class="i0">Sidiĝu, trankviliĝu, mi komencos</span><br /> + <span class="i0">Rompadi vian koron, se ĝi estas</span><br /> <span + class="i0">Ankoraŭ penetrebla, se ankoraŭ</span><br /> <span + class="i0">Kutimoj la malbonaj ĝin ne tute</span><br /> <span + class="i0">Ŝtonigis kaj al sento kaj prudento</span><br /> <span + class="i0">Ankoraŭ iom estas ĝi venebla.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Kion mi faris, ke vi min atakas</span><br /> <span + class="i0">Kun tia krueleco?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Tian faron,</span><br /> <span class="i0">Per kia + modesteco ĉion perdas,</span><br /> <span class="i0">La virt’ + fariĝas hipokrita vorto,</span><br /> <span class="i0">Senkulpa amo + perdas sian rozon</span><br /> <span class="i0">De l’ bela frunto kaj + ulcerojn montras,</span><br /> <span class="i0">La sanktan ĵuron de + edzino faras</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 104" + id="pg104"> </span> <span class="i0">Similan al la ĵuroj de + ludistoj;</span><br /> <span class="i0">Ĝi el la korpo de plej sankta + ligo</span><br /> <span class="i0">Elŝiras la animon; el la leĝo</span><br /> + <span class="i0">Ĝi faras senenhavan vortparadon.</span><br /> <span + class="i0">De la ĉielo la vizaĝo flamas,</span><br /> <span + class="i0">La tuta tero ploras kaj malĝojas</span><br /> <span + class="i0">Pro via faro, kvazaŭ devus veni</span><br /> <span + class="i0">La lasta juĝo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m3">Ve! Pri kia faro</span><br /> <span class="i0">Vi kontraŭ + mi tielajn tondrojn ĵetas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Rigardu do! Jen pendas du portretoj;</span><br /> <span + class="i0">Du fratoj,—sed egalaj? Jen, rigardu:</span><br /> <span + class="i0">Kiela ĉarmo kuŝas sur la brovoj!</span><br /> <span + class="i0">Kun belaj haroj, kvazaŭ Apolono,</span><br /> <span + class="i0">Kun alta frunto, kvazaŭ Jupitero,</span><br /> <span + class="i0">Okul’ de Mars’, ordona kaj minaca,</span><br /> + <span class="i0">Majesta aglo, kiu alte flugas</span><br /> <span class="i0">En + la plej puraj sferoj de l’ aero;</span><br /> <span class="i0">Sur + lin sigelon metis ĉiu dio,</span><br /> <span class="i0">Por krei + idealon por la homoj,—</span><br /> <span class="i0">Li estis via + edzo.—Nun rigardu</span><br /> <span class="i0">Portreton duan: via + nuna edzo,</span><br /> <span class="i0">Putraĵo, mortiginta la + unuan...</span><br /> <span class="i0">Ĉu havas vi okulojn? Vi + forlasis</span><br /> <span class="i0">Herbejon verdan de la bela monto</span><br /> + <span class="i0">Kaj serĉas manĝon en la putra marĉo?</span><br /> + <span class="i0">Ĉu havas vi okulojn? Vi ne diru,</span><br /> <span + class="i0">Ke tio estis am’! En via aĝo</span><br /> <span + class="i0">La sango plu ne bolas, sed atendas,</span><br /> <span class="i0">Ne + rapidante, juĝon de la saĝo.</span><br /> <span class="i0">Kaj + kia estis la kompara juĝo?</span><br /> <span class="i0">Ne estas vi + sensenca, ĉar alie</span><br /> <span class="i0">Nenion vi decidus; + sed la senco</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 105" + id="pg105"> </span> <span class="i0">En vi sendube tute malsaniĝis,</span><br /> + <span class="i0">Ĉar eĉ freneza tie ne erarus.</span><br /> <span + class="i0">Neniam la frenezo tiel juĝis</span><br /> <span class="i0">La + saĝon, ke en ĝi ne restu guto</span><br /> <span class="i0">Da + konsidero por komparo tia.</span><br /> <span class="i0">Kia demono tiel + vin delogis?</span><br /> <span class="i0">Vidado sen palpado aŭ + palpado</span><br /> <span class="i0">Sen rigardado, aŭ orelo sola</span><br /> + <span class="i0">Sen mano kaj okulo, aŭ flarado</span><br /> <span + class="i0">Sen ĉio,—eĉ partet’ de vera sento</span><br /> + <span class="i0">Neniam donas tian rezultaton,</span><br /> <span class="i0">Ho, + honto, kie estas via ruĝo?</span><br /> <span class="i0">Se la infer’ + sovaĝa povas boli</span><br /> <span class="i0">En membroj de grandaĝa + matronino,</span><br /> <span class="i0">Ho tiam ĉasto de juneco flama</span><br /> + <span class="i0">Disfluidiĝu kiel vaks’ en fajro!</span><br /> + <span class="i0">Ne diru „honto!“ kiam juna sango</span><br /> + <span class="i0">Malĉaste bolas: frosto mem ja brulas,</span><br /> + <span class="i0">La volon ja delogas la prudento...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Hamleto, ne parolu plu! Vi turnas</span><br /> <span + class="i0">Okulojn miajn rekte al la koro,</span><br /> <span class="i0">Kaj + tie mi makulojn nigrajn vidas,</span><br /> <span class="i0">Tre nigrajn.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m2">Jes, por vivi en la ŝvito</span><br /> <span + class="i0">De abomena lito, en putraĵo</span><br /> <span class="i0">Sin + brogi, en la nesto malbenita...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Ho, ne parolu plu! Kiel ponardo</span><br /> <span + class="i0">En min penetras ĉiu vorto!</span><br /> <span class="i0">Ne + plu, Hamleto kara!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Fripon’ kaj mortigisto; simpla sklavo;</span><br /> + <span class="i0">Li ne posedas eĉ la milan parton</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 106" id="pg106"> </span> <span + class="i0">Da indo de l’ estinta via edzo;</span><br /> <span + class="i0">Kronita arlekeno; li, ŝtelisto,</span><br /> <span + class="i0">Malice kaj mallaŭte ŝtelis for</span><br /> <span + class="i0">La kronon kaj ĝin kaŝis en la poŝon...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Ho, haltu! (Aperas la spirito sen armaĵo.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m2">Ĉifonaĵo, sed ne reĝo!</span><br /> <span + class="direkto">(Li ekvidas la spiriton.)</span><br /> <span class="i0">Ho, + savu min, anĝeloj de l’ ĉielo,</span><br /> <span class="i0">Flugilojn + viajn super mi etendu!</span><br /> <span class="i0">Spirito nobla, kion vi + deziras?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Ho ve! li freneziĝis!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Ĉu vi venas</span><br /> <span class="i0">Riproĉi + vian filon sendecidan,</span><br /> <span class="i0">Ke li la tempon kaj + pasion perdas</span><br /> <span class="i0">Kaj ke ĝis nun ankoraŭ + li ne venĝis?</span><br /> <span class="i0">Ho, diru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SPIRITO + </h4> + <span class="m2">Ne forgesu! Mi intencas</span><br /> <span class="i0">En + vi subteni forte la decidon.</span><br /> <span class="i0">Sed vidu, kiel + forte malespero</span><br /> <span class="i0">Dispremis la patrinon vian; + helpu</span><br /> <span class="i0">Al ŝi en malfacila batalado</span><br /> + <span class="i0">Kun ŝia propra koro kaj animo.</span><br /> <span + class="i0">Ju pli malforta korpo, des pli forte</span><br /> <span + class="i0">Suferas la animo. Iru!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al la reĝino.) + </h4> + <span class="m5">Kio</span><br /> <span class="i0">Al vi fariĝis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m3">Kio al vi estas?</span><br /> <span class="i0">Vi la + okulojn ien forte turnis</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 107" id="pg107"> </span> <span class="i0">Kaj + kun l’ aer’ senkorpa nun parolis?</span><br /> <span class="i0">L’ + animo via brilas el l’ okuloj,</span><br /> <span class="i0">Kaj viaj + haroj sin subite levis</span><br /> <span class="i0">Simile al dormanta + soldataro</span><br /> <span class="i0">Vekita per la son’ de + bataliloj!</span><br /> <span class="i0">Ho, kara mia filo, trankviligu</span><br /> + <span class="i0">Per pacienc’ la flamon de la sentoj!</span><br /> + <span class="i0">Sur kion vi rigardas nun?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al la reĝino.) + </h4> + <span class="m5">Sur lin?</span><br /> <span class="i0">Sur lin! Sur lin! + Rigardu, kiel pala</span><br /> <span class="i0">Li staras! Malfeliĉa + lia vido</span><br /> <span class="i0">Eĉ al la ŝtonoj povus doni + sentojn!</span><br /> <span class="direkto">(Al la spirito)</span><br /> + <span class="i0">Ne rigardadu al mi tiel plende,—</span><br /> <span + class="i0">Agadon mian akran ĝi moligus:</span><br /> <span class="i0">Anstataŭ + sango eble fluus larmoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Al kiu vi parolas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Vi ne vidas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Nenion, kvankam ĉio estas luma.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Kaj vi nenion aŭdis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m4">Ne, nenion.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Rigardu tien! Li jam volas iri!</span><br /> <span + class="i0">La patro mia, kvazaŭ tute viva!</span><br /> <span + class="i0">Ha, vidu, li foriras tra la pordo! (La spirito foriras.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Ĝi estas frukto de l’ imago via;</span><br /> + <span class="i0">La cerbo ofte vidas nur delirojn.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 108" id="pg108"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Deliroj? Tamen vidu, mia pulso</span><br /> <span + class="i0">En takto batas, tute kiel via,</span><br /> <span class="i0">Kaj + kantas tiel same tute sane.</span><br /> <span class="i0">Ĝi ne deliro + estis. Ekzamenu,</span><br /> <span class="i0">Kaj mi ripetos ĉion + vort’ laŭ vorto,—</span><br /> <span class="i0">Ĉu + deliranto tion povus fari?</span><br /> <span class="i0">Patrino! Pro la + savo de l’ animo</span><br /> <span class="i0">Ne hipokritu, ke + deliro mia</span><br /> <span class="i0">Parolas nun kaj ne la krimo via!</span><br /> + <span class="i0">La falsa ŝmiro kovros la makulon</span><br /> <span + class="i0">Ekstere, sed interne en la koro</span><br /> <span class="i0">Des + pli atakos tiam la malbono.</span><br /> <span class="i0">Konfesu al ĉielo + vian pekon,</span><br /> <span class="i0">La faritaĵon pentu kaj evitu</span><br /> + <span class="i0">Estontajn pekojn. La venenan herbon</span><br /> <span + class="i0">Ne sterku, ke ĝi pli ankoraŭ kresku!</span><br /> + <span class="i0">Pardonu al mi nunan mian virton;</span><br /> <span + class="i0">Ĉar nun en la malpia nia tempo</span><br /> <span class="i0">La + virto devas peti de malvirto</span><br /> <span class="i0">Pardonon kaj + rampante eĉ petegi,</span><br /> <span class="i0">Ke ĝi permesu + bonon al ĝi fari.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Hamleto! Vi distranĉas mian koron!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Forĵetu ĝian parton makulitan</span><br /> <span + class="i0">Kaj pure vivu kun la dua parto.</span><br /> <span class="i0">Adiaŭ! + Sed evitu vi la liton</span><br /> <span class="i0">De mia onklo, penu esti + virta,</span><br /> <span class="i0">Se eĉ la virto estos ne el koro.</span><br /> + <span class="i0">Kutimo, la demono, pereigas</span><br /> <span class="i0">La + lastan senton en la malbonulo,</span><br /> <span class="i0">Sed en direkto + bona la demono</span><br /> <span class="i0">Turniĝi ofte povas en anĝelon:</span><br /> + <span class="i0">El la ekzercoj de la bonaj faroj</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 109" id="pg109"> </span> <span + class="i0">Li povas fari oportunan veston.</span><br /> <span class="i0">Sindetenado + en l’ unua nokto</span><br /> <span class="i0">Alportas facilecon por + la dua;</span><br /> <span class="i0">La tria estos jam des pli facila;</span><br /> + <span class="i0">Ĉar ekzercado povas preskaŭ ŝanĝi</span><br /> + <span class="i0">Eĉ la naturon mem; ĝi la diablon</span><br /> + <span class="i0">Aŭ humiligas, aŭ lin plifortigas.</span><br /> + <span class="i0">Ankoraŭ unu fojon—bonan nokton!</span><br /> + <span class="i0">Kaj benu min, se vi ankoraŭ mem</span><br /> <span + class="i0">Deziras havi benon de l’ ĉielo.</span><br /> <span + class="i0">(Montrante sur Polonion). Ha, tiun ĉi sinjoron mi domaĝas.</span><br /> + <span class="i0">Ĉiel’ decidis puni min per li</span><br /> + <span class="i0">Kaj lin per mi; mi estis por li vipo,—</span><br /> + <span class="i0">Sed mi servanto ankaŭ por li estos.</span><br /> + <span class="i0">Por li mi zorgos kaj por lia morto</span><br /> <span + class="i0">Respondos mi. Adiaŭ, bonan nokton!</span><br /> <span + class="i0">La sola amo faris min kruela;</span><br /> <span class="i0">Malbona + estas la komenco,—poste</span><br /> <span class="i0">Ankoraŭ io + pli malbona venos...</span><br /> <span class="i0">Ankoraŭ unu vorton!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m4">Kion fari?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ne tion, kion mi al vi parolis.</span><br /> <span + class="i0">La bela reĝo vin denove tenu</span><br /> <span class="i0">En + siaj brakoj kaj karese pinĉu</span><br /> <span class="i0">Al vi la + vangojn, nomu vin kateto;</span><br /> <span class="i0">Por kelke da + adultaj dolĉaj kisoj,</span><br /> <span class="i0">Por ludo per la + malbenitaj fingroj</span><br /> <span class="i0">En via nuko vi al li + malkovru</span><br /> <span class="i0">La tutan veran staton, ke mi estas</span><br /> + <span class="i0">Freneza ne en vero, sed nur ŝajne,</span><br /> <span + class="i0">El ruzo. Estus certe tute bone,</span><br /> <span class="i0">Ke + vi al li raportu tuj pri ĉio.</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 110" id="pg110"> </span> <span class="i0">Ĉar + kia do reĝino, bela, ĉasta</span><br /> <span class="i0">Kaj saĝa + volus kaŝi al la bufo,</span><br /> <span class="i0">Al la vesperto + tiajn gravajn faktojn?</span><br /> <span class="i0">Ne, ne! Kovrilon de la + korbo levu,</span><br /> <span class="i0">Ellasu la birdetojn kaj, simile</span><br /> + <span class="i0">Al la simio, rampu mem internen,</span><br /> <span + class="i0">Por fari provojn, kaj en la kaptilo</span><br /> <span class="i0">Vi + poste perdu vian propran kapon.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Ne, estu tute certa! Se la vortoj</span><br /> <span + class="i0">Prezentas spiron kaj la spiro vivon,—</span><br /> <span + class="i0">Mi pli ne havas vivon, por elspiri</span><br /> <span class="i0">Parolon + vian.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Mi Anglujon iras;</span><br /> <span class="i0">Ĉu vi + jam scias?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m3">Ha, jes, mi forgesis.</span><br /> <span class="i0">Ĝi + estas jam afero decidita.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Jam la leteroj estas sigelitaj;</span><br /> <span + class="i0">Amikoj du, al kiuj mi konfidas</span><br /> <span class="i0">Precize + tiel, kiel la lacertoj,</span><br /> <span class="i0">Ricevis komision + kunveturi,</span><br /> <span class="i0">Kiel heroldoj, por al mi la vojon</span><br /> + <span class="i0">Al la kaptilo ebenigi. Bone!</span><br /> <span class="i0">Amuzo + estos, kiam la ministo</span><br /> <span class="i0">Per forto de la propra + sia pulvo</span><br /> <span class="i0">En la aeron flugos; kontraŭ + minoj</span><br /> <span class="i0">Mi faras minojn iom pli profundajn,</span><br /> + <span class="i0">Mi eksplodigos ilin ĝis la luno.</span><br /> <span + class="i0">Ho, estas tre amuze vidi, kiel</span><br /> <span class="i0">Du + ruzoj reciproke sin renkontas.</span><br /> <span class="direkto">(Levante + la korpon de Polonio.)</span><br /> <span class="i0">Kaj vi, sinjor’, + al mi klopodon faras;</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 111" id="pg111"> </span> <span class="i0">Mi + trenos vin en plej proksiman ĉambron.</span><br /> <span class="i0">Patrin’, + adiaŭ! Bonan al vi nokton!</span><br /> <span class="i0">La kortegano + tie ĉi nun estas</span><br /> <span class="i0">Silenta kaj sekreta + serioze,</span><br /> <span class="i0">Li, kiu tiom amis babiladi!</span><br /> + <span class="i0">Nu, venu do, mi kaŝos vin, amiko,</span><br /> <span + class="i0">Patrino, bonan nokton!</span> + </div> + <p class="direkto"> + (Ili disiras. Hamleto trenas kun si la korpon de Polonio.) + </p> + <p> + <span class="pagenum" title="Paĝo 112" id="pg112"> </span> + </p> + <h2 class="akto"> + AKTO IV + </h2> + <h3 class="sceno"> + SCENO I + </h3> + <p class="scenanoj"> + Ĉambro en la palaco. La Reĝo, la Reĝino, Rosenkranz kaj Güldenstern. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (al la reĝino). + </h4> + <span class="i0">En viaj ĝemoj estas ia senco;</span><br /> <span + class="i0">Kaj mi ĝin devas scii; kie estas</span><br /> <span + class="i0">La filo via?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO (al Rosenkranz kaj Güldenstern). + </h4> + <span class="m3">Mi vin petas, lasu</span><br /> <span class="i0">Nin + solajn por momento. (Ambaŭ foriras) Ha, sinjoro!</span><br /> <span + class="i0">Teruran nokton devis mi travivi!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Per kio? kio estas kun Hamleto?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Li furiozas, kiel mar’ kaj vento</span><br /> <span + class="i0">En reciproka veta batalado.</span><br /> <span class="i0">En + sovaĝeco sia li ekaŭdis,</span><br /> <span class="i0">Post la + tapiŝo bruon, kaj rapide</span><br /> <span class="i0">Li sian glavon + tiris, kriis: «rato!»</span><br /> <span class="i0">Kaj en la + flamo de l’ frenezo sia</span><br /> <span class="i0">Mortigis la + maljunan Polonion.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 113" id="pg113"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Terura faro! Tio nin atingus,</span><br /> <span class="i0">Se + tie starus ni. Danĝere estas</span><br /> <span class="i0">Lin lasi + plu en tia libereco.</span><br /> <span class="i0">Al vi, al mi, al ĉiuj + ĝi minacas.</span><br /> <span class="i0">Ho ve, sur kiu kuŝas + respondeco</span><br /> <span class="i0">Por tiu sanga faro? Jes, sur mi:</span><br /> + <span class="i0">Mi el singardo devis lin enŝlosi</span><br /> <span + class="i0">Kaj teni malproksime de la homoj;</span><br /> <span class="i0">Sed + mia amo estis tiel granda,</span><br /> <span class="i0">Ke mi ne volis agi + laŭ prudento.</span><br /> <span class="i0">Kaj kiel posedanto de + malsano,</span><br /> <span class="i0">Kaŝinda por la mondo, mi ĝin + lasis</span><br /> <span class="i0">Konsumi en sekreto mian vivon.</span><br /> + <span class="i0">Kie li estas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m3">La malvivan korpon</span><br /> <span class="i0">Li ien + trenis for; kaj, kvazaŭ grano</span><br /> <span class="i0">Da pura + oro en amaso kota,</span><br /> <span class="i0">La saĝo kaj la koro + por momento</span><br /> <span class="i0">En li ekbrilis: pente li + ekploris.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Gertrudo, venu! Antaŭ ol la suno</span><br /> <span + class="i0">Sin kaŝos post la montoj, li jam estos</span><br /> <span + class="i0">Sur ŝipo; kaj teruran lian faron</span><br /> <span + class="i0">Per ĉiuj artoj kaj aŭtoritato</span><br /> <span + class="i0">Ni penos senkulpigi.—Güldenstern!</span><br /> <span + class="direkto">(Rosenkranz kaj Güldenstern venas.)</span><br /> <span + class="i0">Vi ambaŭ iru kaj helpantojn prenu!</span><br /> <span + class="i0">Hamleto en atako de frenezo</span><br /> <span class="i0">Mortigis + Polonion kaj fortrenis</span><br /> <span class="i0">Kun si la korpon de la + mortigito.</span><br /> <span class="i0">Nun iru, serĉu lin, kun li + parolu,</span><br /> <span class="i0">La korpon do venigu en preĝejon.</span><br /> + <span class="i0">Mi petas vin, rapidu!</span><br /> <span class="direkto">(Rosenkranz + kaj Güldenstern foriras.)</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 114" id="pg114"> </span> <span class="m4">Nun, + Gertrudo,</span><br /> <span class="i0">Ni vokos ĉiujn saĝajn + konsilistojn,</span><br /> <span class="i0">Rakontos ni al ili la aferon:</span><br /> + <span class="i0">Kio fariĝis, kion ni intencas.</span><br /> <span + class="i0">Per tio la serpento-kalumnio,</span><br /> <span class="i0">Portanta + sian langon la venenan</span><br /> <span class="i0">Rapide de poluso al + poluso</span><br /> <span class="i0">Kiel la pafo de la pafilego,</span><br /> + <span class="i0">Indulgos eble nian puran nomon</span><br /> <span + class="i0">Kaj malaperos sendanĝere. Venu!</span><br /> <span + class="i0">Teruro kaj interna batalado</span><br /> <span class="i0">Turmentas + mian koron kaj animon.</span> + </div> + <p class="direkto"> + (Ambaŭ foriras.) + </p> + <h3 class="sceno"> + SCENO II + </h3> + <p class="scenanoj"> + Alia ĉambro en la palaco. Hamleto venas. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Bone kaŝita! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ kaj GÜLDENSTERN (post la sceno). + </h4> + <p> + Hamleto! Princo Hamleto! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Silentu! Kia bruo? Kiu vokas Hamleton? Ha, jen ili venas. (Rosenkranz + kaj Güldenstern eniras.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Kion vi, princo, faris kun la korpo de Polonio? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Aligis lin al la tero, al kiu li estas parenca. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Montru al ni la lokon, por ke ni povu ĝin preni kaj porti en la preĝejon. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 115" id="pg115"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ne kredu! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Kion ne kredi? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ke mi vian sekreton povas gardi kaj mian ne. Cetere lasi sin eldemandi + de spongo! Kion povas tiam respondi filo de reĝo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Ĉu vi pensas, ke mi estas spongo, princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Jes, sinjoro, spongo, kiu ensuĉas la mienon, la favorojn kaj la + ordonojn de la reĝo. Sed tiaj servantoj faras al la reĝo la + plej bonan servon en la fino. Li konservas ilin, kiel simio la bongustan + pecon en la angulo de sia buŝo: plej antaŭe en la buŝon, + por plej poste esti englutita. Kiam li bezonos tion, kion vi kolektis, + tiam li povas vin nur ekpremi, kaj tiam vi, spongo, estos denove seka. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Mi vin ne komprenas, princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Estas al mi tre agrable: en malsaĝaj oreloj aluda parolo dormas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <p> + Princo, diru al ni, kie estas la korpo, kaj poste venu kun ni al la reĝo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + La korpo estas ĉe la reĝo, sed la reĝo ne estas ĉe + la korpo. La reĝo estas objekto... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + GÜLDENSTERN + </h4> + <p> + Objekto, princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kiu estas nenio. Venu al li. Kaŝu vin, vulpo, aliaj ĝin sekvu! + </p> + </div> + <p class="direkto"> + (Ĉiuj foriras.) + </p> + <p> + <span class="pagenum" title="Paĝo 116" id="pg116"> </span> + </p> + <h3 class="sceno"> + SCENO III + </h3> + <p class="scenanoj"> + Alia ĉambro en la palaco. La reĝo kaj korteganoj. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Mi lasis lin alveni, kaj la korpon</span><br /> <span + class="i0">Mi lasis serĉi. Ho, kia danĝero,</span><br /> <span + class="i0">Se li tiel libere promenados!</span><br /> <span class="i0">Kaj + tamen ni ne povas kun li agi</span><br /> <span class="i0">Laŭ tuta + severeco de la leĝo:</span><br /> <span class="i0">Lin amas la amaso + la malsaĝa,—</span><br /> <span class="i0">Ĝi juĝas + per okulo, ne per kapo,</span><br /> <span class="i0">Ĝi vidas la + grandecon de la puno,</span><br /> <span class="i0">Kaj pri la kulpo ĝi + ne volas pensi.</span><br /> <span class="i0">Nun tiu ĉi forsendo + devas ŝajni</span><br /> <span class="i0">Trankvila rezultato de + pripenso.</span><br /> <span class="i0">Malbonon per malbono ni forigos</span><br /> + <span class="i0">Aŭ per nenio.</span><br /> <span class="direkto">(Venas + Rosenkranz.)</span><br /> <span class="m3">Ha, nu kio estas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <span class="i0">Pri tio, kien metis li la korpon,</span><br /> <span + class="i0">Ne povis ni sciiĝi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Kaj li mem?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <span class="i0">Li estas, reĝo, tie ĉi, sub gardo,</span><br /> + <span class="i0">Ĝis vi ordonos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m3">Oni lin venigu.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <span class="i0">He, Güldenstern, la princon enkonduku!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Eniras Güldenstern kun Hamleto.) + </p> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 117" id="pg117"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Nu, Hamleto, kie estas Polonio? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉe la vespermanĝo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Ĉe la vespermanĝo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ne kie li manĝas, sed kie li estas manĝata. Kolekto da saĝaj + kavaliroj en formo de vermoj venis nun al li kun vizito. Tuŝante la + manĝadon, tiuj ĉi vermetoj estas la plej grandaj potenculoj. + Ni nutras la bestojn, por nutri nin mem; kaj nin mem ni nutras por la + vermoj. La grasa reĝo kaj la malgrasa almozulo estas nur du + diversaj manĝospecoj, difinitaj por unu sama tablo: tio ĉi + estas la fino de ĉio. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Ho, Dio, Dio! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Jen homo kaptas fiŝojn per la vermeto, kiu manĝis reĝon, + kaj manĝas poste la fiŝon, kiu manĝis tiun vermon. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Kion vi volas diri per tio ĉi? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Nenion, mi volis nur montri al vi, ke reĝo povas vojaĝi tra la + intestoj de almozulo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Kie estas Polonio? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + En la ĉielo. Sendu tien, por rigardi. Se via sendito tie lin ne + trovos, tiam serĉu lin mem en alia loko. Sed se vi en la daŭro + de monato lin ne trovos, vi lin eksentos per la nazo, kiam vi iros sur + la ŝtuparon de la galerio. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (al kelkaj korteganoj). + </h4> + <p> + Iru, serĉu lin tie. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al la korteganoj). + </h4> + <p> + Li atendos. (Kelkaj korteganoj foriras.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 118" id="pg118"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Hamleto, pro sendanĝereco via</span><br /> <span + class="i0">Al ni tre kara, kiel via faro</span><br /> <span class="i0">Sincere + nin doloras, vi nun devas</span><br /> <span class="i0">Post la terura faro + tre rapide</span><br /> <span class="i0">Veturi for. Vi tial vin pretigu;</span><br /> + <span class="i0">La ŝipo jam atendas vin, la vento</span><br /> <span + class="i0">Favoras, kaj vi nun en bona horo</span><br /> <span class="i0">Anglujon + forveturos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Anglujon?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Jes, Hamleto. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Bone. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Nun vi scias nian intencon. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi vidas anĝelon, kiu ilin vidas. Sed bone! Anglujon! Adiaŭ, + kara patrino! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Via amanta vin patro, Hamleto. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mia patrino. Patro kaj patrino estas geedzoj; geedzoj estas kiel unu + korpo: sekve, mia patrino. Ni veturu Anglujon! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (al Rosenkranz kaj Güldenstern). + </h4> + <span class="i0">Vi sekvu lin kaj logu al la ŝipo.</span><br /> <span + class="i0">Rapidu: ĝis vespero li jam devas</span><br /> <span + class="i0">Troviĝi sur la maro. Ne prokrastu!</span><br /> <span + class="i0">Jam ĉio estas preta al veturo.</span><br /> <span class="i0">Rapidu, + mi vin petas!</span><br /> <span class="direkto">(Rosenkranz kaj Güldenstern + foriras.)</span><br /> <span class="m4">Vi, Anglujo,</span><br /> <span + class="i0">Se mia amo estas por vi kara—</span><br /> <span class="i0">Vi + taksi ĝin ja povas, ĉar ankoraŭ</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 119" id="pg119"> </span> <span + class="i0">Ja ne paliĝis la cikatro, kiun</span><br /> <span class="i0">La + dana glavo al vi akre donis,</span><br /> <span class="i0">Kaj la tribut’ + estimon vian montras—</span><br /> <span class="i0">Vi tiam ne malŝatos + la ordonon,</span><br /> <span class="i0">En mia skribo klare esprimitan,—</span><br /> + <span class="i0">Kaj morto al Hamleto! Ho, Anglujo,</span><br /> <span + class="i0">Plenumu plej rapide mian peton!</span><br /> <span class="i0">Li + kiel febro mian sangon batas...</span><br /> <span class="i0">Vi devas min + sanigi. Dum li vivas,</span><br /> <span class="i0">Feliĉon mi neniam + povas trovi. (Foriras.)</span> + </div> + <h3 class="sceno"> + SCENO IV + </h3> + <p class="scenanoj"> + Ebenaĵo en Danujo. Fortinbras kaj militistaro en marŝo. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + FORTINBRAS + </h4> + <span class="i0">Salutu, kapitan’ en mia nomo</span><br /> <span + class="i0">La reĝon de Danujo kaj raportu,</span><br /> <span + class="i0">Ke Fortinbras’ laŭ la promeso lia</span><br /> <span + class="i0">Deziras havi nun akompanantojn</span><br /> <span class="i0">Por + la trairo de la dana lando.</span><br /> <span class="i0">Vi scias, kie vi + nin povos trovi.</span><br /> <span class="i0">Se lia reĝa moŝto + ekdeziros</span><br /> <span class="i0">Kun ni paroli, ni laŭ nia + ŝuldo</span><br /> <span class="i0">Tuj lin salutos. Tiel vi raportu.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + KAPITANO + </h4> + <span class="i0">Mi faros, princ’.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + FORTINBRAS (al la soldatoj.) + </h4> + <span class="m3">Antaŭen! Ne rapidu!</span><br /> <span class="direkto">(Li + foriras kun la soldatoj. Hamleto, Rosenkranz, + <!-- Rozenkranz --> Güldenstern kaj aliaj venas.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Sinjoro, kies tiuj ĉi soldatoj?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 120" id="pg120"> </span> + <h4 class="parolanto"> + KAPITANO + </h4> + <span class="i0">De la norvego.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Kien ili iras?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + KAPITANO + </h4> + <span class="i0">Kontraŭ Polujon.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Kaj sub kia estro?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + KAPITANO + </h4> + <span class="i0">Sub la norvega princo Fortinbras.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ĉu vi deziras per milito preni</span><br /> <span + class="i0">Polujon tutan aŭ nur liman pecon?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + KAPITANO + </h4> + <span class="i0">Por al vi diri tute puran veron,</span><br /> <span + class="i0">Ni iras pro peceto nur malgranda,</span><br /> <span class="i0">Pli + pro la nomo, ol pro la profito.</span><br /> <span class="i0">Eĉ kvin + dukatojn mi por ĝi ne donus.</span><br /> <span class="i0">Kaj se + ĝin vendi, ĝi al la norvego</span><br /> <span class="i0">Aŭ + al la polo certe pli ne donus.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">La poloj sekve ĝin eĉ ne defendos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + KAPITANO + </h4> + <span class="i0">Ho ne, ili kolektis jam soldatojn.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (flanken.) + </h4> + <span class="i0">Du mil animojn, dudek mil dukatojn</span><br /> <span + class="i0">Sendube kostos tiu ĉi disputo!</span><br /> <span class="i0">Ulcero + de bonstato kaj de paco,—</span><br /> <span class="i0">Interne + krevas, se eksteren morto</span><br /> <span class="i0">Ne vokas ĝin. + (Laŭte) Mi dankas vin, sinjoro!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + KAPITANO + </h4> + <span class="i0">Feliĉan vojon! (Foriras.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ROSENKRANZ + </h4> + <span class="m3">Princo, ni atendas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 121" id="pg121"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Mi baldaŭ sekvos; iru vi antaŭe.</span><br /> + <span class="direkto">(Rosenkranz + <!-- Rozenkranz --> kaj la aliaj foriras.)</span><br /> <span class="i0">Ha, + ĉio plendas kontraŭ mi, riproĉas</span><br /> <span + class="i0">Severe por prokrasto de la venĝo!</span><br /> <span + class="i0">Por kio taŭgas homo, se la tempon</span><br /> <span + class="i0">Li uzas nur por manĝi kaj por dormi?</span><br /> <span + class="i0">Nenio pli ol bruto! La Kreinto</span><br /> <span class="i0">Al + ni kapablon de pensado donis,</span><br /> <span class="i0">Por povi vidi + posten kaj antaŭen,</span><br /> <span class="i0">Li donis al ni saĝon + ne por tio,</span><br /> <span class="i0">Ke ĝi en ni sen uzo pereadu.</span><br /> + <span class="i0">Ĉu mi ĝin nomos bruta forgesado?</span><br /> + <span class="i0">Ĉu mi ĝin nomos tima dubo, kiu</span><br /> + <span class="i0">Tro longe pensas pri la rezultato,—</span><br /> + <span class="i0">Pripensemeco tia en si havas</span><br /> <span class="i0">Kvaronon + nur de la prudento vera</span><br /> <span class="i0">Kaj tri kvaronojn de + malnobla timo.</span><br /> <span class="i0">Por kio mi nun vivas? Por + eterne</span><br /> <span class="i0">Nur ripetadi: «Tion ĉi vi + faru»—</span><br /> <span class="i0">Kaj tamen resti sen + farado, kiam</span><br /> <span class="i0">Por ĝi mi havas kaŭzon + kaj la volon</span><br /> <span class="i0">Kaj forton kaj rimedojn por + plenumi!</span><br /> <span class="i0">Kaj ĉio min instigas! Jen + ekzemplo:</span><br /> <span class="i0">Mi vidis nun potencan soldataron,—</span><br /> + <span class="i0">Ĝin juna princ’ kondukas; en gloramo</span><br /> + <span class="i0">Li riskas por la duba rezultato</span><br /> <span + class="i0">Kuraĝe sian vivon, li ne timas</span><br /> <span class="i0">Klopodojn + kaj danĝerojn,—kaj pro kio?</span><br /> <span class="i0">Pro + nuksa ŝelo! Esti vere granda</span><br /> <span class="i0">Signifas: + sin ne movi sen bezono,</span><br /> <span class="i0">Sed eĉ pro pajlo + forte ekbatali,</span><br /> <span class="i0">Se ĝin postulas la honor’. + Kaj mi?</span><br /> <span class="i0">La morto de la patro, malhonoro</span><br /> + <span class="i0">De la patrino, sango kaj prudento</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 122" id="pg122"> </span> <span + class="i0">Instigas min,—kaj mi nenion faras!</span><br /> <span + class="i0">Kun honto antaŭvidas mi la morton</span><br /> <span + class="i0">De dudek mil soldatoj, kiuj iras</span><br /> <span class="i0">Pro + bagatelo, pro fantom’ de gloro</span><br /> <span class="i0">Al + tombo. Kaj la pec’, pro kiu ili</span><br /> <span class="i0">Batalas, + ne sufiĉas eĉ por doni</span><br /> <span class="i0">Al ili + ĉiuj lokon por batalo</span><br /> <span class="i0">Aŭ por + enpreni ĉiujn mortigotajn!</span><br /> <span class="i0">De nun, ho + mia kapo, vi laboru + <!-- Iaboru --> </span><br /> <span class="i0">Nur por la venĝo, aŭ + ekdormu tute! (Foriras.)</span> + </div> + <h3 class="sceno"> + SCENO V + </h3> + <p class="scenanoj"> + Elsinoro. Ĉambro en la palaco. La reĝino kaj Horacio. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Ne, ne! Ne volas mi kun ŝi paroli.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ŝi forte petas, ŝia stato estas</span><br /> + <span class="i0">Tre kompatinda.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m3">Kion do ŝi volas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ŝi ĉiam pri la patro nur parolas;</span><br /> + <span class="i0">Ŝi diras, ke la mond’ estas kruela;</span><br /> + <span class="i0">Ŝi ĝemas kaj la bruston al si batas;</span><br /> + <span class="i0">Ŝin bagatel’ ĉagrenas; ŝi parolas</span><br /> + <span class="i0">Delire kaj sen ia klara senco,</span><br /> <span + class="i0">Kaj tamen ŝiaj vortoj la aŭdanton</span><br /> <span + class="i0">Kondukas al konkludoj. Kungluante</span><br /> <span class="i0">La + sencon de la vortoj, la mienojn,</span><br /> <span class="i0">La signojn, + la aludojn, oni povas</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 123" id="pg123"> </span> <span class="i0">Ne + scii difinite, sed supozi</span><br /> <span class="i0">Tre multe da + malbono. Estus bone</span><br /> <span class="i0">Kun ŝi paroli, + ĉar ĉe la popolo</span><br /> <span class="i0">Tumulton povus + veki ŝiaj vortoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Enlasu ŝin! (Horacio foriras.) Al la anim’ + malsana</span><br /> <span class="i0">Aperas ĉie signoj de danĝero;</span><br /> + <span class="i0">La kulpo estas tiel timoplena,</span><br /> <span + class="i0">Ke per kaŝado ĝi sin nur malkaŝas!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Venas Horacio kun Ofelio.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Kie estas la bela reĝino de Danujo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <p> + Kiel vi fartas, Ofelio? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO (kantas.) + </h4> + <div class="strofo"> + <span class="i0">Mia kara, mia belo</span><br /> <span class="i0">Estis + brava juna dano;</span><br /> <span class="i0">Portis plumojn sur ĉapelo</span><br /> + <span class="i0">Kaj bastonon en la mano.</span> + </div> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <p> + Ha, mia kara fraŭlino, kion signifas tiu ĉi kanto? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Kion? Mi petas vin, aŭdu: + </p> + <span class="direkto">(Kantas.)</span><br /> + <div class="strofo"> + <span class="i0">Vane estas la espero:</span><br /> <span class="i0">Li + jam mortis, ne revenas!</span><br /> <span class="i0">Lian kapon kovras + tero,</span><br /> <span class="i0">La piedojn ŝtono tenas.</span> + </div> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <p> + Sed diru al mi, Ofelio... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Mi petas vin, aŭskultu. + </p> + <span class="direkto">(Kantas.)</span><br /> + <div class="strofo"> + <span class="i0">Ĉemizeton oni metis... (Eniras la reĝo.)</span> + </div> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 124" id="pg124"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <p> + Ha, mia edzo, rigardu! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO (kantas.) + </h4> + <div class="strofo"> + <span class="i0">Sur karulon inter ploroj;</span><br /> <span class="i0">Sur + la tombon oni ĵetis</span><br /> <span class="i0">Multon el la + kampaj floroj.</span> + </div> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Kiel vi fartas, kara fraŭlino? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Mi dankas! Tre bone. Oni diras, ke la strigo estis filino de bakisto. + Ha, sinjoro, ni scias, kio ni estas, sed ni ne scias, kio ni povas fariĝi. + Bonan apetiton! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Ŝi ne povas forgesi la patron. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + He, ni ne parolu pri tio ĉi; sed se oni vin demandos, kion ĝi + signifas, tiam diru: (Kantas.) + </p> + <div class="strofo"> + <span class="i0">En la tag’ de Valenteno</span><br /> <span + class="i0">Mi al mia la trezoro</span><br /> <span class="i0">Venis frue + en mateno,</span><br /> <span class="i0">Por saluti vin el koro.</span><br /> + <span class="i0">Tuj li levis sin kaj diris:</span><br /> <span class="i0">«Venu, + venu, amikino!»</span><br /> <span class="i0">Ŝi eniris, sed + eliris</span><br /> <span class="i0">Jam virino, ne knabino.</span> + </div> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Kara Ofelio! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Por kio la ĵurado? Mi tuj finos. (Kantas.) + </p> + <div class="strofo"> + <span class="i0">Fi do, hontu! Tiel agi!</span><br /> <span class="i0">Vi + ja trompis min sen koro!</span><br /> <span class="i0">Amon viroj povas + pagi</span><br /> <span class="i0">Per depreno de l’ honoro!</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 125" id="pg125"> </span> + <span class="i0">Vi edziĝi min promesis,</span><br /> <span + class="i0">Kaj la vorton vi ne tenis.</span> + </div> + <p> + Kaj li respondas: + </p> + <span class="i0">He, mi ŝercis kaj mi ĉesis...</span><br /> <span + class="i0">Kial do vi al mi venis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <p> + Ĉu jam longe ŝi estas en tia stato? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Mi esperas, ke ĉio ankoraŭ estos bona. Ni estu nur paciencaj. + Kaj tamen mi ne povas deteni min de ploro, kiam mi pensas, ke ili metis + lin en malvarman teron. Al mia frato mi devos ĉion raporti, kaj vin + mi dankas por la bona konsilo. Donu mian kaleŝon! Bonan nokton, + sinjorinoj! Bonan nokton, ĉarmaj sinjorinoj! Bonan nokton, bonan + nokton! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (al Horacio). + </h4> + <span class="i0">Vi sekvu ŝin kaj gardu ŝin atente.</span><br /> + <span class="direkto">(Horacio foriras.)</span><br /> <span class="i0">Ĝi + estas la veneno de malĝojo;</span><br /> <span class="i0">La morto de + la patro ĉion kaŭzis.</span><br /> <span class="i0">Gertrudo, + kiam venas la suferoj,</span><br /> <span class="i0">Ho ve, ne izolitaj ili + venas,</span><br /> <span class="i0">Sed en amaso. Ŝia patro mortis,</span><br /> + <span class="i0">La filo via estas forsendita—</span><br /> <span + class="i0">Li mem sovaĝe kaŭzis la forsendon—</span><br /> + <span class="i0">Kaj la popol’ tumultas en supozoj</span><br /> <span + class="i0">Pri l’ morto de l’ honesta Polonio.</span><br /> + <span class="i0">Ni faris neprudente, ke ni kaŝis</span><br /> <span + class="i0">La veran kaŭzon de la morto lia:</span><br /> <span + class="i0">Jen Ofelio perdis la prudenton,</span><br /> <span class="i0">Sen + kiu ni ne estas pli ol bestoj,</span><br /> <span class="i0">Kaj—la + plej grava—ŝia frato venis</span><br /> <span class="i0">Sekrete + el Francujo, li miregas,</span><br /> <span class="i0">Indignas, kaj nun en + la urbo fluas</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 126" + id="pg126"> </span> <span class="i0">Paroloj plej venenaj jam pri l’ + morto</span><br /> <span class="i0">De Polonio. Manko de klarigo</span><br /> + <span class="i0">Jam faris, ke sur nin la tutan kulpon</span><br /> <span + class="i0">De la mistera morto oni ĵetis.</span><br /> <span class="i0">Gertrudo + mia kara, kiel stari</span><br /> <span class="i0">Trankvile kontraŭ + tiom malfeliĉoj.</span> + </div> + <p class="direkto"> + (Post la sceno oni aŭdas bruon.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Ho, kia, bruo? Kia tumultego? (Nobelo eniras.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Rapide la gardistojn! Lasu gardi</span><br /> <span + class="i0">La pordon! Kio estas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + NOBELO + </h4> + <span class="m4">Mia reĝo,</span><br /> <span class="i0">Rapide kuru! + Savu vin, ho reĝo!</span><br /> <span class="i0">La ocean’, el + bordo elirinte,</span><br /> <span class="i0">Ne pli sovaĝe glutas l’ + ebenaĵon,</span><br /> <span class="i0">Ol nun Laerto kun terura bando</span><br /> + <span class="i0">Atakas vian tutan servantaron.</span><br /> <span + class="i0">Lin la popolo nomas reĝo; kvazaŭ</span><br /> <span + class="i0">La mondo nun denove komenciĝus</span><br /> <span class="i0">Kaj + kvazaŭ malaperis nun subite</span><br /> <span class="i0">La historio + kaj la tradicioj,</span><br /> <span class="i0">Kreintoj kaj subtenoj de la + indo,</span><br /> <span class="i0">Nun ili krias: Ni elektu reĝon!</span><br /> + <span class="i0">Laerto estu reĝo! Kiel tondro</span><br /> <span + class="i0">Rebruas, ĉie flugas nun la krio:</span><br /> <span + class="i0">Laerto estu reĝo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m4">Ili vigle</span><br /> <span class="i0">Atakas laŭ + malvera postesigno.</span><br /> <span class="i0">Sed vi eraras, hundoj de + Danujo!</span> + </div> + <p class="direkto"> + (Bruo post la sceno.) + </p> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 127" id="pg127"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">La pordoj elbatitaj!</span> + </div> + <p class="direkto"> + (Venas Laerto armita kaj multaj Danoj.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m4">Kie estas</span><br /> <span class="i0">Li, tiu reĝo?—Iru + for, sinjoroj!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DANOJ + </h4> + <span class="i0">Ne, ni vin sekvos, ni vin ne forlasos!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Mi petas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DANOJ + </h4> + <span class="m2">Bone, se vi tiel volas. (Ili eliras el la ĉambro.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Mi dankas vin. Vi gardu post la pordo!—</span><br /> + <span class="i0">Malnobla reĝo, vi al mi redonu</span><br /> <span + class="i0">La patron!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m2">Ho, Laerto, trankviliĝu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Se unu gut’ de l’ sango mia restus</span><br /> + <span class="i0">Trankvila, tiam estus mi bastardo:</span><br /> <span + class="i0">Trompita edzo estus mia patro,</span><br /> <span class="i0">Malĉasta + estus la patrino mia,</span><br /> <span class="i0">Se nun mi povus resti + pli trankvila.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Laerto, kio kaŭzis tian grandan</span><br /> <span + class="i0">Ribelon nun de via flank’? Gertrudo,</span><br /> <span + class="i0">Vi trankviliĝu, vi nenion timu</span><br /> <span class="i0">Pro + la persono mia. Dio gardas</span><br /> <span class="i0">La reĝojn: + kiam la perfid’ ekvidas</span><br /> <span class="i0">Apenaŭ + tion, kion ĝi intencis,</span><br /> <span class="i0">L’ intenco + falas for.—Laerto, diru,</span><br /> <span class="i0">Pro kio vi + indignas?—Lasu lin,</span><br /> <span class="i0">Gertrudo mia!—Diru, + juna homo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 128" id="pg128"> </span> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">La patro mia kie estas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m5">Mortis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Sed ne de lia mano.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Lasu lin</span><br /> <span class="i0">Demandi tiom, kiom + li deziras.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Sed kiel kaj en kia maniero?</span><br /> <span class="i0">Per + ruzaj vortoj vi min ne dolĉigos!</span><br /> <span class="i0">For + fideleco! Ĵuroj al l’ infero!</span><br /> <span class="i0">Pieco, + konscienco,—iru ĉio</span><br /> <span class="i0">Al la diabloj + en la profundaĵon!</span><br /> <span class="i0">Kondamnon mi ne + timas; mi renversos</span><br /> <span class="i0">La tutan mondon,—venu, + kio volas!</span><br /> <span class="i0">Nur venĝon mi avidas, plenan + venĝon</span><br /> <span class="i0">Por mia patro!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m3">Kiu vin retenos?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Nur mia volo, sed ne la ordono</span><br /> <span + class="i0">Eĉ de la tuta mondo. La rimedojn</span><br /> <span + class="i0">Mi tiel uzos, ke nenio restos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Aŭskultu min, Laerto! Se vi volas</span><br /> <span + class="i0">La puran veron scii pri la morto</span><br /> <span class="i0">De + via patro, ĉu la venĝo via</span><br /> <span class="i0">Decidis, + se vi venkos en la ludo,</span><br /> <span class="i0">Egale la koleron + vian verŝi</span><br /> <span class="i0">Sur malamikojn kaj sur la + amikojn?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Nur sur la malamikojn.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 129" id="pg129"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Ĉu vi volas</span><br /> <span class="i0">Ekkoni + ilin?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m3">Kaj al la amikoj</span><br /> <span class="i0">Mi vaste + tuj malfermos miajn brakojn</span><br /> <span class="i0">Kaj mi per mia + sango ilin nutros.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Tre bone! Nun denove vi parolas</span><br /> <span + class="i0">Kiel fidela filo kaj bonega</span><br /> <span class="i0">Nobelo. + Ke en mort’ de via patro</span><br /> <span class="i0">Mi estas plej + senkulpa kaj per ĝi</span><br /> <span class="i0">Mi estas mem tuŝita + tre dolore,—</span><br /> <span class="i0">Vi tion baldaŭ juĝos + mem kaj vidos</span><br /> <span class="i0">La veron tute klare.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DANOJ (post la sceno). + </h4> + <span class="m4">Lasu ŝin!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">He, kio? Kia bruo?</span> + </div> + <p class="direkto"> + (Eniras Ofelio, fantazie ornamita per herboj kaj floroj.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m4">Elsekiĝu,</span><br /> <span class="i0">Vi, mia + cerbo! Larmoj la plej salaj,</span><br /> <span class="i0">Bruligu al mi + tute la okulojn!—</span><br /> <span class="i0">Je Dio! Frenezeco via + estos</span><br /> <span class="i0">Al ni pagita, ho, fratino mia,</span><br /> + <span class="i0">Pagita kare, ĝis en la pesilo</span><br /> <span + class="i0">Fortege malleviĝos la kaliko!</span><br /> <span class="i0">Ho, + Maja rozo, ho, infano ĉarma,</span><br /> <span class="i0">Ho, Ofelio, + ho, fratino kara!</span><br /> <span class="i0">Ĉielo! ĉu la saĝo + de knabino</span><br /> <span class="i0">Formortas ankaŭ tiel + facilege,</span><br /> <span class="i0">Kiel la vivo de maljuna homo?</span><br /> + <span class="i0">En am’ naturo estas delikata:</span><br /> <span + class="i0">Ŝi sendas for post la amat’ perdita</span><br /> + <span class="i0">Plej karan havon, kiun ŝi posedas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 130" id="pg130"> </span> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO (kantas plende). + </h4> + <div class="strofo"> + <span class="i0">Oni lin portis al tombo senvorte,</span><br /> <span + class="i0">(Ridante) Ha, ha, ha, ha, ha, ha, ha!</span><br /> <span + class="i0">(Plende) Kaj oni ploris tre forte, tre forte...</span><br /> + <span class="i0">Adiaŭ, mia kolombo!</span> + </div> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Se en prudento plena vi instigus</span><br /> <span + class="i0">Al venĝo min, ne tiel ĝi efikus!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO + </h4> + <p> + Vi devas kanti: «En la teron, en la teron!» Ho, kiel la rado + al tio ĉi sonoras! Ĝi estas la malfidela administratoro, kiu + ŝtelis la filinon de sia sinjoro. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <p> + Sensenca io, tamen pli ol io. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO (al Laerto). + </h4> + <p> + Jen estas rosmareno, ĝi estas por memoro: mi petas vin, kara mia + koro, memoru min! Kaj jen estas miozoto, pro la fideleco. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <p> + Sentenco en la frenezo: fideleco kaj memoro kunigitaj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO (al la reĝo). + </h4> + <p> + Jen estas fenkolo por vi kaj akvilegio. (Al la reĝino). Jen estas + ruto por vi kaj ankaŭ iom por mi.—Vi povas porti vian ruton + kun ia speciala signo. (Al Laerto.) Jen estas krizantemo,—mi volis + doni al vi kelke da violoj, sed ili ĉiuj velkis de la tempo, kiam + mia patro mortis.—Oni diras, ke li bone finis. + </p> + <span class="direkto">(Kantas.)</span><br /> + <div class="strofo"> + <span class="i0">Ĉar karulo mia estas</span><br /> <span class="i0">Mia + tuta ĝojo.</span> + </div> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Malĝojo kaj suferoj, eĉ frenezo</span><br /> + <span class="i0">Al ŝi nur donas ĉiam novan ĉarmon.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 131" id="pg131"> </span> + <h4 class="parolanto"> + OFELIO (kantas). + </h4> + <div class="strofo"> + <span class="i0">Kaj li jam neniam revenos?</span><br /> <span class="i0">Kaj + li jam neniam revenos?</span><br /> <span class="i2">Ho ve, li jam + mortis,</span><br /> <span class="i2">Lin oni forportis,</span><br /> + <span class="i0">Ni lin jam revidos neniam!</span><br /> <span class="i2">La + barbo la bela,</span><br /> <span class="i2">Buklaro la hela...</span><br /> + <span class="i0">Li mortis, li mortis por ĉiam!</span><br /> <span + class="i2">Mi ploras sen celo...</span><br /> <span class="i2">Ho, bona + ĉielo,</span><br /> <span class="i0">Pro lia animo mi petas.</span> + </div> + <p> + Kaj pro la animoj de ĉiuj homoj. Mi preĝas. Dio vin savu! + </p> + <span class="direkto">(Foriras.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Vi vidas? Dio!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m3">Lasu min, Laerto,</span><br /> <span class="i0">Paroli iom + pri doloro via;</span><br /> <span class="i0">Al mi la rajton mian ne + rifuzu.</span><br /> <span class="i0">Sed iru kaj inter amikoj viaj</span><br /> + <span class="i0">Elektu la plej saĝajn,—ili juĝu</span><br /> + <span class="i0">Nun inter vi kaj mi. Se ili trovos,</span><br /> <span + class="i0">Ke mi en la afero estas kulpa,</span><br /> <span class="i0">Mi + tiam estas preta al vi doni</span><br /> <span class="i0">La regnon, + kronon, mian propran vivon;</span><br /> <span class="i0">Sed se ne tiel,—tiam + vi konsentu</span><br /> <span class="i0">Al ni oferi pli da pacienco,</span><br /> + <span class="i0">Ni tiam penos, kune laborante,</span><br /> <span + class="i0">Per venĝo trankviligi vian koron.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Ĝi estu tiel!—Ho, la maniero</span><br /> <span + class="i0">De lia mort’, kaŝita enterigo,—</span><br /> + <span class="i0">Sen glavo, sen insigno aŭ ornamo</span><br /> <span + class="i0">Super la tombo, sen ceremonioj</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 132" id="pg132"> </span> <span class="i0">Kaj + sen funebraj formoj kaj parado,—</span><br /> <span class="i0">De l’ + ter’ al la ĉiel, ĝi laŭte krias,</span><br /> <span + class="i0">Ke mi ne lasu ĉion sen kalkulo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Postulu la klarigon. Sur la kapon</span><br /> <span + class="i0">De la kulpul’ la puna glavo falos.</span><br /> <span + class="i0">Mi petas, sekvu min. (Ĉiuj foriras.)</span> + </div> + <h3 class="sceno"> + SCENO VI + </h3> + <p class="scenanoj"> + Alia ĉambro en la palaco. Horacio kaj servanto. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Kun mi paroli iu volas? Kiu?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SERVANTO + </h4> + <span class="i0">Maristoj. Ili diras, ke por vi</span><br /> <span + class="i0">Leterojn ili havas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m4">Ili venu! (La servanto foriras.)</span><br /> <span + class="i0">Neniu en la tuta mondo, ŝajnas,</span><br /> <span + class="i0">Saluton ian povus al mi sendi,</span><br /> <span class="i0">Se + ne Hamleto. (Eniras du maristoj.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA MARISTO + </h4> + <p> + Dio benu vin, sinjoro! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Kaj vin ankaŭ! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA MARISTO + </h4> + <p> + Li tion faros, sinjoro se ĝi plaĉos al Li. Jen estas letero + por vi, sinjoro. Ĝi estas de la sendito, kiu devis veturi Anglujon, + se via nomo estas Horacio, kiel oni diris al mi. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO (legas). + </h4> + <p> + «Horacio, kiam vi tralegos tiun ĉi leteron, penu, ke tiuj + ĉi maristoj venu al la reĝo; ili havas leterojn por li. <span + class="pagenum" title="Paĝo 133" id="pg133"> </span> + Apenaŭ ni estis du tagojn sur la maro, forte armita korsaro + komencis ĉasi nin: ĉar nia ŝipo iris tro malrapide, ni + vole-ne-vole devis montri kuraĝon, kaj en la daŭro de la + batalo mi transiris sur la ŝipon de la korsaro; en tiu sama momento + ili forlasis nian ŝipon, kaj tiel mi sola fariĝis ilia + kaptito. Ili agis kun mi kiel bonkoraj friponoj, sed ili sciis, kion ili + faras; mi devas pagi al ili per bona servo. Zorgu, ke la reĝo + ricevu la leterojn, kiujn mi sendas, kaj venu al mi kun tia rapideco, + kvazaŭ vi kurus de la morto. Mi diros al vi en la orelon tiajn + vortojn, kiuj tute surdigos vin, kaj tamen ili estas ankoraŭ tro + malmultepezaj en komparo kun sia enhavo. Tiuj ĉi homoj alkondukos + vin al la loko, kie mi estas. Rosenkranz kaj Güldenstern daŭrigas + sian vojaĝon Anglujon: pri ili mi povas multe diri al vi. Adiaŭ. + Eterne, kiel vi scias, la via—Hamleto.» + </p> + <span class="direkto">(Al la maristoj.)</span><br /> <span class="i0">Nun + venu, ni transdonos la leterojn,</span><br /> <span class="i0">Kaj tiom pli + rapide, ke ni iru</span><br /> <span class="i0">Al tiu, kiu ilin al vi + donis. (Ĉiuj foriras.)</span> + </div> + <h3 class="sceno"> + SCENO VII + </h3> + <p class="scenanoj"> + Alia ĉambro en la palaco. La reĝo kaj Laerto. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Nun via konscienco mem ja devas</span><br /> <span + class="i0">Min senkulpigi, kaj en vian koron</span><br /> <span class="i0">Vi + devas min kiel amikon meti,</span><br /> <span class="i0">Ĉar vi ja aŭdis + per oreloj propraj,</span><br /> <span class="i0">Ke tiu sama, kiu vian + patron</span><br /> <span class="i0">Mortigis, volis min mem pereigi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 134" id="pg134"> </span> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Plu mi ne dubas. Tamen al mi diru,</span><br /> <span + class="i0">Pro kia kaŭzo tian grandan krimon,</span><br /> <span + class="i0">Intencon tre danĝeran kaj punindan</span><br /> <span + class="i0">Vi lasis sen konvena puno, kiun</span><br /> <span class="i0">Postulis + via saĝo, via indo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Pro du apartaj kaŭzoj, kiuj eble</span><br /> <span + class="i0">Al vi aperos forte sensignifaj,</span><br /> <span class="i0">Por + mi do ili estas forte gravaj.</span><br /> <span class="i0">Patrino lia + amas lin varmege</span><br /> <span class="i0">Kaj certe ne transvivus lian + punon;</span><br /> <span class="i0">Kaj, mi—ĉu el pasio aŭ + el virto—</span><br /> <span class="i0">Al ŝi mi estas tiel + alligita,</span><br /> <span class="i0">Ke, kiel stelo nur en sia rondo</span><br /> + <span class="i0">Sin povas movi, tiel mi sen ŝi</span><br /> <span + class="i0">Ne povas vivi. Kaj la dua kaŭzo,</span><br /> <span + class="i0">Pro kiu mi silentis, estas tio,</span><br /> <span class="i0">Ke + lin tre amas la popolamaso:</span><br /> <span class="i0">La mankojn liajn + la popolo trempas</span><br /> <span class="i0">En sian amon, kiu, kvazaŭ + fonto,</span><br /> <span class="i0">Turnanta lignon en malmolan ŝtonon,</span><br /> + <span class="i0">El la mallaŭdo faras laŭdon, tiel,</span><br /> + <span class="i0">Ke miaj sagoj, tro malmultepezaj</span><br /> <span + class="i0">Por tia vento, ne la celon trafus,</span><br /> <span class="i0">Sed + al pafarko mia returniĝus.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Kaj tiel mi la noblan patron perdis,</span><br /> <span + class="i0">Kaj tiel senespere nun pereis</span><br /> <span class="i0">Fratino + mia, kiu la plej alte</span><br /> <span class="i0">En nia tempo staris, + kvazaŭ luma</span><br /> <span class="i0">Modelo, por elvoki imitadon.</span><br /> + <span class="i0">Sed venĝo venos!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m3">Dormu nur trankvile.</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 135" id="pg135"> </span> <span class="i0">Ne + pensu vi, ke mi kreita estas</span><br /> <span class="i0">El tia velka + ŝtofo, ke mi lasos</span><br /> <span class="i0">Al la danĝero + pinĉi mian barbon</span><br /> <span class="i0">Kaj prenos ĝin + por ŝerco. Baldaŭ aŭdos</span><br /> <span class="i0">Vi iom + pli. Mi amis vian patron,</span><br /> <span class="i0">Kaj ankaŭ + ĉiu amas ja sin mem;</span><br /> <span class="i0">El tio, mi esperas, + vi komprenos...</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Eniras Sendito.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Nu, kio nova?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SENDITO + </h4> + <span class="m3">Via reĝa moŝto,</span><br /> <span class="i0">Leteroj + de Hamleto; jen por vi,</span><br /> <span class="i0">Kaj jen por la reĝino.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">De Hamleto?</span><br /> <span class="i0">Sed kiu do + alportis la leterojn?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + SENDITO + </h4> + <span class="i0">Mi aŭdis, ke maristoj; mi ne vidis.</span><br /> + <span class="i0">Al mi Klaŭdio ilin donis, kiu</span><br /> <span + class="i0">Ricevis ilin de la alportintoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + Laerto, aŭdu! (Al la Sendito.) Vi jam povas iri. (La sendito foriras. + La reĝo legas.) «Potenca reĝo! Sciu, ke mi nuda estas + realportita en vian landon. Morgaŭ mi petos la permeson veni antaŭ + viajn reĝajn okulojn, kaj tiam mi havos la honoron raporti al vi la + kaŭzon de mia subita kaj stranga reveno.—Hamleto.» <span + class="i0">Nekompreneble! Ĉu ili revenis?</span><br /> <span class="i0">Kio + fariĝis? Kiel? Povas esti,</span><br /> <span class="i0">Ke ĉio + estas trompo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m4">Ĉu vi konas</span><br /> <span class="i0">La skriban + karakteron de l’ letero?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 136" id="pg136"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ĝi estas mano de Hamleto. «Nuda!»</span><br /> + <span class="i0">Videble sola, sen siaj gardantoj!</span><br /> <span + class="i0">Ĉu vi al mi konsili ion povas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Ne, mi nenion scias. Sed li venas!</span><br /> <span + class="i0">Pli freŝa nun fariĝas mia koro,</span><br /> <span + class="i0">Mi ĝojas, ke mi rekte al li iros</span><br /> <span + class="i0">Kaj diros al li: «tion ĉi vi faris!»</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Se tion vi decidis—kaj alie</span><br /> <span + class="i0">Vi ja ne povas agi—ĉu vi volas,</span><br /> <span + class="i0">Ke mi al la renkonto vin preparu?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Jes, mia reĝo, se nur ne al paco</span><br /> <span + class="i0">Vi volas min prepari.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Nur al paco</span><br /> <span class="i0">Kun via propra + saĝo kaj animo.</span><br /> <span class="i0">Se li revenis laca de + vojaĝo</span><br /> <span class="i0">Kaj plu ne volos ree forveturi,</span><br /> + <span class="i0">Mi inklinigos lin al unu provo,</span><br /> <span + class="i0">De mi jam tre mature pripensita,</span><br /> <span class="i0">Ĉe + kiu li pereon ne evitos;</span><br /> <span class="i0">Kaj lia morto estos + tiel glata,</span><br /> <span class="i0">Ke eĉ ne estos ombro de + suspekto.</span><br /> <span class="i0">Eĉ la patrino ruzon ne divenos</span><br /> + <span class="i0">Kaj nomos ĝin nur bato de la sorto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Mi vin obeos, reĝo, tiom pli,</span><br /> <span + class="i0">Se vi aranĝos la aferon tiel,</span><br /> <span class="i0">Ke + li per mi ricevu sian morton.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Jes, ĝuste tiel. Kiam vi forestis,</span><br /> <span + class="i0">La famo multe gloris vin pro io,</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 137" id="pg137"> </span> <span + class="i0">Per kio vi laŭ famo multe brilas.</span><br /> <span + class="i0">Hamleto aŭdis vian gloron; ĉiuj</span><br /> <span + class="i0">Talentoj viaj kune kolektitaj</span><br /> <span class="i0">Ĉe + li envion tian ne elvokis,</span><br /> <span class="i0">Kian elvokis tiu + unu sola</span><br /> <span class="i0">Talento, kiun mi ne multe ŝatis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Pri kia do talento vi parolas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ludilo bagatela de l’ juneco,</span><br /> <span + class="i0">Kaj tamen ankaŭ grava, ĉar la plumoj</span><br /> + <span class="i0">Kaj la rubandoj al la junularo</span><br /> <span + class="i0">Konvenas en ne malpli alta grado,</span><br /> <span class="i0">Ol + la manteloj kaj la varmaj peltoj</span><br /> <span class="i0">Konvenas al + maturaj maljunuloj.—</span><br /> <span class="i0">Jen antaŭ du + monatoj nin vizitis</span><br /> <span class="i0">el Normandujo unu + kavaliro.</span><br /> <span class="i0">Mi bone konas francojn el milito,</span><br /> + <span class="i0">Mi scias, kiel bone ili rajdas;</span><br /> <span + class="i0">Sed tiu ĉi bravulo certe povus</span><br /> <span class="i0">Konkuri + eĉ kun la diablo mem:</span><br /> <span class="i0">Li kvazaŭ mem + alkreskis al la selo</span><br /> <span class="i0">Kaj kun ĉevalo sia + elfaradis</span><br /> <span class="i0">Li tiel miregindajn artifikojn,</span><br /> + <span class="i0">Ke oni povus pensi, ke li mem</span><br /> <span class="i0">Prezentas + vivan parton de l’ ĉevalo.</span><br /> <span class="i0">Kaj la + imago mia mem ne povis</span><br /> <span class="i0">Elpensi eĉ en + pura fantazio</span><br /> <span class="i0">Pli lertajn kaj mirindajn + artifikojn,</span><br /> <span class="i0">Ol tiuj, kiujn li al ni + prezentis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Kaj li normando estis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Jes, normando.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 138" id="pg138"> </span> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Mi estas preta ĵuri, ke ĝi estis</span><br /> + <span class="i0">Lamordo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m2">Jes, li mem.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m4">Mi konas lin.</span><br /> <span class="i0">Li estas + efektive la juvelo</span><br /> <span class="i0">De la nacio sia.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Li rakontis</span><br /> <span class="i0">Al ni pri vi, + kaj li vin forte laŭdis</span><br /> <span class="i0">Pro via majstra + arto en skermado,</span><br /> <span class="i0">Precipe per rapiroj. Li + certigis,</span><br /> <span class="i0">Ke estus tre belege, se troviĝus</span><br /> + <span class="i0">Ankoraŭ unu homo, kiu povus</span><br /> <span + class="i0">Kun vi kuraĝi stari al batalo.</span><br /> <span class="i0">Li + ĵuris, ke en lia tuta lando</span><br /> <span class="i0">Skermantoj + la plej bonaj ne posedas</span><br /> <span class="i0">Eĉ la duonon de + lerteco via.</span><br /> <span class="i0">Raportoj liaj vekis en Hamleto</span><br /> + <span class="i0">Envion tiel grandan, ke de tiam</span><br /> <span + class="i0">En tago kaj en nokto li senĉese</span><br /> <span + class="i0">Nur sopiradis, ke vi la plej baldaŭ</span><br /> <span + class="i0">Revenu, por ke li kun vi ekprovu</span><br /> <span class="i0">Batalon. + Nun konkludo plej natura...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Konkludo? Kia?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m3">Diru nun, Laerto,</span><br /> <span class="i0">Ĉu + via patro estis al vi kara?</span><br /> <span class="i0">Aŭ kiel la + malĝojo sur pentraĵo</span><br /> <span class="i0">Vi estas nur + vizaĝo, sed sen koro?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Por kio la demando?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 139" id="pg139"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Mi ne tial</span><br /> <span class="i0">Demandas vin, ke + mi eĉ iom dubus</span><br /> <span class="i0">Pri via amo al la patro; + tamen</span><br /> <span class="i0">Mi scias, ke la amo ofte estas</span><br /> + <span class="i0">Nur sklavo de la tempo: ĝi naskiĝas</span><br /> + <span class="i0">Per tempo, kaj la sperto ankaŭ montras,</span><br /> + <span class="i0">Ke tempo ĝin tre ofte moderigas</span><br /> <span + class="i0">Kaj eĉ estingas ĝian tutan flamon.</span><br /> <span + class="i0">Jes, en la mezo de la ama flamo</span><br /> <span class="i0">Troviĝas + preskaŭ ĉiam ia speco</span><br /> <span class="i0">De meĉa + debrulaĵo, kiu baldaŭ</span><br /> <span class="i0">La helan + flamon forte mallumigas.</span><br /> <span class="i0">Nenio restas en + bonec’, eterna:</span><br /> <span class="i0">Boneco tro matura baldaŭ + mortas</span><br /> <span class="i0">De l’ prem’ de sia propra + troforteco.</span><br /> <span class="i0">Se oni volas agi, oni agu</span><br /> + <span class="i0">En la minutoj de la volo, ĉar</span><br /> <span + class="i0">La volo povas baldaŭ malfortiĝi,</span><br /> <span + class="i0">Trovante tiom da malhelpoj, kiom</span><br /> <span class="i0">Troviĝas + langoj, manoj kaj okazoj.</span><br /> <span class="i0">Kaj tiam la deziro + kaj la devo</span><br /> <span class="i0">Fariĝas nur sopiro + fanfarona,</span><br /> <span class="i0">Sopiro sen plenumo faciliga.</span><br /> + <span class="i0">Sed nun al la afero! Jen Hamleto</span><br /> <span + class="i0">Revenos baldaŭ. Kion vi intencas</span><br /> <span + class="i0">Nun fari, por vin montri inda filo</span><br /> <span class="i0">De + via kara patro, sed per faroj</span><br /> <span class="i0">Pli ol per + nudaj vortoj?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m4">Lin mortigi,</span><br /> <span class="i0">Se eĉ en + la preĝejo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Mi konsentas,</span><br /> <span class="i0">Ke la krimulo + en nenia loko</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 140" + id="pg140"> </span> <span class="i0">Rifuĝon devas trovi kaj la + venĝo</span><br /> <span class="i0">Ne devas scii limojn. Sed, Laerto,</span><br /> + <span class="i0">Se tion ĉi vi faros, tiam vi</span><br /> <span + class="i0">Ja devos mem vin kaŝi en la domo.</span><br /> <span + class="i0">Hamleto, reveninte, devas scii,</span><br /> <span class="i0">Ke + vi jam estas tie ĉi. Ni faros,</span><br /> <span class="i0">Ke oni + antaŭ li vin forte laŭdos</span><br /> <span class="i0">Kaj la + lertecon vian en skermado</span><br /> <span class="i0">Al li oni prezentos + en koloroj</span><br /> <span class="i0">Ankoraŭ pli brilantaj kaj pli + helaj,</span><br /> <span class="i0">Ol tion faris eĉ la franco mem.</span><br /> + <span class="i0">Per unu vorto—ni aranĝos tiel,</span><br /> + <span class="i0">Ke vi batalos ambaŭ, kaj ni faros</span><br /> <span + class="i0">Konkursan veton pri la kapoj viaj.</span><br /> <span class="i0">Kun + sia karaktero la sincera,</span><br /> <span class="i0">Libera, nobla kaj + nesupozema,</span><br /> <span class="i0">Li ne esploros certe la rapirojn;</span><br /> + <span class="i0">Vi dume povos ŝanĝi la rapirojn,</span><br /> + <span class="i0">Anstataŭ la malakra preni akran</span><br /> <span + class="i0">Kaj per ekbato lerta inde pagi</span><br /> <span class="i0">Al + li por morto de la patro via.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Mi faros ĝin, kaj eĉ por tiu celo</span><br /> + <span class="i0">Mi ŝmiros per veneno mian glavon.</span><br /> <span + class="i0">Ĉar unu ĉarlatano al mi vendis</span><br /> <span + class="i0">Rimedon tian, ke se oni trempas</span><br /> <span class="i0">En + ĝin nur la pinteton de tranĉilo</span><br /> <span class="i0">Kaj + gratas nur sangeron el la haŭto,—</span><br /> <span class="i0">Nenia + sanigilo en la mondo</span><br /> <span class="i0">Plu povos savi de + senduba morto.</span><br /> <span class="i0">Per tiu ĉi veneno mi nun + ŝmiros</span><br /> <span class="i0">La pinton de la glavo mia tiel,</span><br /> + <span class="i0">Ke se mi eĉ facile lin ekgratos,</span><br /> <span + class="i0">Li tuj pereos per senduba morto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 141" id="pg141"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Mature ni pripensi ankaŭ devas</span><br /> <span + class="i0">Diversajn cirkonstancojn, kiuj povas + <!-- pova --> </span><br /> <span class="i0">Al la ating’ de nia + celo helpi.</span><br /> <span class="i0">Se nia entrepreno ne prosperus</span><br /> + <span class="i0">Aŭ se per nelerteco en plenumo</span><br /> <span + class="i0">Montriĝus nia penso kaj intenco,—</span><br /> <span + class="i0">Pli bone tiam estus ne komenci.</span><br /> <span class="i0">Kaj + tial nia plano devas havi</span><br /> <span class="i0">Eliron en rezervo + por l’ okazo,</span><br /> <span class="i0">Se la unua provo ne + prosperos.</span><br /> <span class="i0">Ni ĝin pripensu! Jen, kion ni + faros:</span><br /> <span class="i0">Ni en solena formo faros veton</span><br /> + <span class="i0">Pri tiu, kiu el vi ambaŭ venkos.</span><br /> <span + class="i0">Kaj kiam vi de la batalo estos</span><br /> <span class="i0">Tre + varmigitaj kaj soifaj (penu,</span><br /> <span class="i0">Ke tio estu) kaj + li volos trinki,</span><br /> <span class="i0">Mi tiam lasos doni al li + glason</span><br /> <span class="i0">Da vino jam tiele preparita,</span><br /> + <span class="i0">Ke se li nur eĉ guton de ĝi trinkos,</span><br /> + <span class="i0">Li ne evitos plu la morton, kiun</span><br /> <span + class="i0">La bato via eble ne alportis.</span><br /> <span class="i0">Sed + aŭdu! Kia bruo? (Eniras la reĝino.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Nu, reĝino?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Unu malĝojo sekvas tuj la duan!</span><br /> <span + class="i0">Laerto, la fratino via mortis!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Fratino mia mortis? Kiel? Kie?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Saliko staras super la rivero</span><br /> <span class="i0">Kaj + speguliĝas en la pura akvo;</span><br /> <span class="i0">Ŝi tie + plektis fantaziajn kronojn</span><br /> <span class="i0">El plej diversaj + floroj de la kampo.</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 142" id="pg142"> </span> <span class="i0">Ŝi + rampis sur la arbon, por dispendi</span><br /> <span class="i0">Sur la branĉaro + siajn kronojn; tiam</span><br /> <span class="i0">Sub ŝi rompiĝis + la malforta branĉo,</span><br /> <span class="i0">Kaj kune kun la + kronoj ŝi rapide</span><br /> <span class="i0">En la riveron falis. + Ŝiaj vestoj</span><br /> <span class="i0">Sin disetendis kaj + malgrandan tempon</span><br /> <span class="i0">Kvazaŭ sirenon ŝin + ankoraŭ portis,</span><br /> <span class="i0">Dum ŝi kantadis + melodiajn kantojn,</span><br /> <span class="i0">Danĝeron sian tute ne + sentante,</span><br /> <span class="i0">Kvazaŭ la akvo estus ŝia + hejmo.</span><br /> <span class="i0">Sed baldaŭ ŝiaj vestoj, + penetritaj</span><br /> <span class="i0">Per peza akvo, ŝin malsupren + tiris,</span><br /> <span class="i0">La malfeliĉan, al terura morto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Kaj ŝi droniĝis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m3">Jes, ho ve, droniĝis!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Vi havas nun tro multe jam da akvo,</span><br /> <span + class="i0">Fratino malfeliĉa.—tial larmojn</span><br /> <span + class="i0">Mi nun retenas! Tamen la naturo</span><br /> <span class="i0">Konservas + sian moron, kion ajn</span><br /> <span class="i0">La honto dirus. Ili nur + foriru—</span><br /> <span class="i0">En ni montriĝos tuj la + virineco.—</span><br /> <span class="i0">Adiaŭ, reĝo! + Flamaj vortoj volas</span><br /> <span class="i0">El mi eksplodi, se malsaĝaj + larmoj</span><br /> <span class="i0">Nur ilin ne estingos. (Foriras.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Ni lin sekvu!</span><br /> <span class="i0">Kun granda + malfacilo kvietigis</span><br /> <span class="i0">Mi lian furiozon! Nun mi + timas,</span><br /> <span class="i0">Ke ĝi denove blinde ne eksplodu,—</span><br /> + <span class="i0">Ni tial sekvu lin rapide! (Ambaŭ foriras.)</span> + </div> + <p> + <span class="pagenum" title="Paĝo 143" id="pg143"> </span> + </p> + <h2 class="akto"> + AKTO V + </h2> + <h3 class="sceno"> + SCENO I + </h3> + <p class="scenanoj"> + Tombejo. Eniras du tombistoj kun fosiloj. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Ĉu ŝi ricevos kristanan enterigon, kiam ŝi ja intence + foriris en la mondon de la feliĉuloj? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Mi diras al vi, ŝi ricevos, faru do rapide ŝian tombon. La juĝisto + pripensis la okazon kaj decidis, ke oni devas enterigi ŝin + kristane. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Kiel do ĝi povas esti, kiam ŝi dronigis sin ne pro defendo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Nu, oni trovis, ke tiel. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Sed ili simple ne konas la leĝon. Ĉar konsideru: se mi konscie + min dronigas, tio ĉi estas ago, kaj ago havas tri partojn: ĝi + konsistas el agado, farado kaj plenumado. Sekve ŝi intence sin + dronigis. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DUA TOMBISTO + </h4> + <p> + He, aŭskultu do, kolego-fosisto... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 144" id="pg144"> </span> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Sed permesu! Jen estas la akvo—bone; jen estas la homo—bone. + Se la homo iras al tiu ĉi akvo kaj sin mem dronigas, tiam estas + certa—ĉu li volas aŭ ne—ke li iras. Rimarku bone! + Sed se la akvo iras al li kaj dronigas lin, tiam li ne dronigas sin mem. + Sekve kiu ne estas kulpa en sia propra morto, tiu ne ĉesigas sian + propran vivon. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Ĉu tiel diras la leĝo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Kompreneble, ke tiel diras la leĝo pri la mortintoj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Ĉu vi volas scii la veron? Se ŝi ne estus nobelulino, oni + ŝin ankaŭ ne enterigus en orda maniero. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Ĉu vere? Estas ja granda maljustaĵo, ke la grandaj homoj en + tiu ĉi mondo havas pli da rajto por sin dronigi kaj pendigi, ol la + aliaj kristanoj. Venu, prenu la fosilon! Neniu en la mondo estas pli + antikva nobelo, ol la ĝardenistoj, fosistoj kaj tombistoj: ili daŭrigas + la profesion de Adamo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Ĉu Adamo estis nobelo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Kompreneble! Ĉu vi estas idolano? Ĉu vi havas nenian ideon pri + la Biblio? En la Biblio estas ja dirite: ĉiuj nobeloj devenis de + Adamo. Kiel do li povis esti ne nobelo? Mi faros al vi alian demandon: + se vi ĝin ne bone respondos al mi, tiam konfesu... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Nu, demandu! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Kiu konstruas pli fortike, ol la masonisto, ŝipofaristo aŭ + ĉarpentisto? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 145" id="pg145"> </span> + <h4 class="parolanto"> + DUA TOMBISTO + </h4> + <p> + La faristo de pendigiloj, ĉar lia konstruaĵo supervivas milojn + da ĝiaj loĝantoj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Bona spritaĵo, je Dio, ĝi plaĉas al mi. La pendigilo + estas bona; sed kiel ĝi estas bona? Ĝi estas bona por tiuj, + kiuj estas malbonaj. Sed nun vi estas malbona, se vi diras, ke la + pendigilo estas pli fortika, ol la preĝejo, sekve la pendigilo + estus bona por vi. Ankoraŭ unu fojon al la demando! Respondu! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Kiu konstruas la plej fortike? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Jes, diru ĝin al mi, kaj mi vin regalos. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Ha, atendu, mi jam scias! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Nu, diru! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + DUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Al la diablo! Mi efektive ne scias. + </p> + </div> + <p class="direkto"> + (Eniras Hamleto kaj Horacio.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Ne rompu al vi vane la kapon, la azeno ja ne iros pli rapide, kiom ajn + vi lin batos; kaj se iu vin poste demandos, kiu konstruas la plej + fortike, tiam respondu: la tombisto. La domoj, kiujn li konstruas, + restas al la posedantoj por eterne. Iru nun en la drinkejon kaj alportu + al mi mezureton da brando. (Dua tombisto foriras.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO (fosas kaj kantas.) + </h4> + <div class="strofo"> + <span class="i0">En la junaj miaj tagoj</span><br /> <span class="i0">Mi + amadis kaj kantadis</span><br /> <span class="i0">Kaj en ĉiuj miaj + agoj</span><br /> <span class="i0">Mi mezuron ne sciadis.</span> + </div> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 146" id="pg146"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉu tiu ĉi sentaŭgulo ne konscias, per kio li sin okupas! + Li fosas tombon kaj kantas! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + La kutimo faris lin indiferenta por tio ĉi. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tiel ĉiam estas: ju malpli ia mano laboras, des pli delikata estas + ĝia sento. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO (kantas). + </h4> + <div class="strofo"> + <span class="i0">Maljuneco-lamulino</span><br /> <span class="i0">Kaptis + min per osta mano,</span><br /> <span class="i0">Kaj al ĉio venis + fino,—</span><br /> <span class="i0">Restis ĝemoj kaj malsano. + (Li elĵetas kranion.)</span> + </div> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tiu ĉi kranio havis iam langon kaj ankaŭ povis kanti! Kiel la + malnoblulo ĵetas ĝin sur la teron, kvazaŭ ĝi estus + kranio de Kajeno, la unua mortiginto! Tio ĉi eble estis la kapo de + ia politikulo, kaj nun tiu ĉi azeno lin superruzas; ĝi eble + estis la kapo de tia homo, kiu volis esti pli granda ol + <!-- lo --> Dio mem,—ne vere? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Povas esti. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Aŭ de ia kortegano, kiu sciis diradi: «Bonan matenon, via + princa moŝto! Kiel vi fartas, plej estiminda princo?» Aŭ + eble ĝi estis eminenta sinjoro, kiu forte laŭdadis la ĉevalon + de alia eminenta sinjoro, dezirante ricevi ĝin donace? Ne vere? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Jes, princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Jes, jes, kaj nun li estas apartenaĵo de sinjoro vermo; sendenta + kaj batata sur la vangojn per la fosilo de tombisto. Efektive glora + ŝanĝiĝo; se ni nur povus ĝin vidi en plena tuteco. + Ĉu tiuj ĉi ostoj meritis nenion alian, ol ke <span + class="pagenum" title="Paĝo 147" id="pg147"> </span> oni + ludu per ili keglojn? Mia propra kranio min doloras, kiam mi pri tio + ĉi pensas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO (kantas). + </h4> + <div class="strofo"> + <span class="i0">Pala korpo senkolora</span><br /> <span class="i0">Kaj + ĉemizo sen ornamoj</span><br /> <span class="i0">Kaj foset’ + malbonodora</span><br /> <span class="i0">Estas fin’ de ĉiuj + amoj. (Elĵetas ankoraŭ unu kranion.)</span> + </div> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Jen denove unu kranio! Kial ĝi ne povus esti kranio de leĝoscienculo? + Kie nun estas liaj leĝoj, liaj rimedoj, liaj artifikoj, liaj + okazoj? Kial li nun permesas al tiu ĉi maldelikata sentaŭgulo + bati lin per malpura fosilo sur la cerbujon kaj ne minacas meti plendon + kontraŭ li pro ofendo per faroj? Hm! Tiu ĉi sinjoro eble estis + siatempe granda aĉetisto de bienoj, kun ĉiaj hipotekoj, + depagoj, aĉetaj dokumentoj kaj juĝaj posedigoj. Ĉu tio + ĉi nun estas lia lasta aĉeto kaj la akira rezultato de ĉiuj + liaj dokumentoj, ke oni nun lian riĉan kranion plenigas per + bonspeca koto? Ĉu ĉiuj liaj administratoroj kaj farmantoj ne + donas al li el ĉiuj liaj bienoj pli ol pecon da tero, havantan la + longon kaj larĝon de paro da kontraktaj paperoj? Eĉ la + dokumentoj de transdono de ĉiuj liaj bienoj apenaŭ povus + ĉiuj trovi sufiĉe da loko en tiu ĉi kesto; kaj la + posedanto mem ne ricevas por si pli da loko? Bele! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Eĉ ne peceton pli, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉu pergameno ne estas farata el ŝafa felo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Jes, princo, kaj ankaŭ el felo de bovidoj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ŝafoj kaj bovidoj estas tiuj, kiuj en ĝi serĉas certecon. + Mi iom parolos kun tiu ĉi tombisto.—He, homo! kies tombo tio + ĉi estas? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 148" id="pg148"> </span> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Mia, sinjoro, + </p> + <span class="i0">(Kantas.) Kaj foset’ malbonodora</span><br /> <span + class="i0">Estas fin’ de ĉiuj amoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Certe ĝi estas via, ĉar vi troviĝas en ĝi. Sed kiu + en ĝi kuŝos? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Espereble ne vi kaj ankaŭ ne mi, kvankam mi troviĝas en ĝi. + Kaj tamen ĝi estas mia. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ne ĵetu tro da malsaĝaĵoj el via tombo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Mi devas ja purigi la tombon de ĉio, kio enfalas en ĝin. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Por kia homo vi fosas la tombon? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Ne por homo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Nu, do, por kia homino? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Ankaŭ ne por homino. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kiun do oni tie ĉi enterigos? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Iun, kiu estis virino, sed nun jam estas malviva viando. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kiel plaĉas al vi la bravulo? Ni devas kontroli ĉiun vorton, + ĉar alie li nin batos per silaboj. Efektive, Horacio, mi en la + lastaj jaroj rimarkis, la mondo fariĝis tiel sprita, ke la piedo de + vilaĝano sentime premas la kalojn de kortegano.—Kiel longe vi + estas jam tombisto? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Ĝuste de tiu tago, en kiu nia estinta reĝo venkis + Fortinbrason. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 149" id="pg149"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kiel longe estas jam de tio ĉi? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Ĉu vi tion ĉi ne scias? Ĉiu malsaĝulo ja tion ĉi + scias. Tio ĉi estis en tiu sama tago, en kiu naskiĝis la + princo Hamleto, tiu sama, kiu nun freneziĝis kaj estas sendita + Anglujon. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ha, tiel! Kial do oni sendis lin Anglujon? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Nu, tial, ĉar li estas freneza. Oni volas, ke li tie denove saĝiĝu; + kaj se li ne resaĝiĝos, tiam ankaŭ ne estos granda + malfeliĉo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kial? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Tie tio ĉi estos ne rimarkebla, ĉar tie ĉiuj estas + frenezaj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kiel li freneziĝis? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Tre strange, oni diras. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + En kio do konsistis la strangeco? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + En tio, ke li perdis la saĝon. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Sur kia punkto li freneziĝis? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Certe sur ia punkto de la tero de Danujo, en kiu mi jam tridek jarojn + estas tombisto. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kiel longe homo kuŝas en la tero, antaŭ ol li tute forputriĝas? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Se li ne forputriĝis antaŭ la morto—ni ja en la nuna + <span class="pagenum" title="Paĝo 150" id="pg150"> </span> + tempo ofte vidas tiajn korpojn, kiuj apenaŭ eltenas ĝis la + enmeto—li povas kuŝi ok ĝis naŭ jarojn; ledisto + certe kuŝos naŭ jarojn. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kial li pli longe, ol aliaj? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + He, sinjoro, lia profesio tiel tanas al li la felon, ke ĝi longan + tempon kontraŭstaras al akvo, kaj la akvo la plej rapide detruas la + korpojn de sinjoroj la mortintoj. Jen estas kranio, kiu kuŝis en la + tero dudek tri jarojn. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Al kiu ĝi apartenis? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Al unu malsaĝa spritulo. Kiel vi pensas, al kiu ĝi apartenis? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Nu, mi ne scias. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + La diablo lin prenu, la sentaŭgulon! Li unu fojon verŝis al mi + botelon da vino sur la kapon. Tio ĉi estis la kranio de Jorik, la + amuzisto de la reĝo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tiu ĉi kranio? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA TOMBISTO + </h4> + <p> + Jes, ĝuste tiu ĉi. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (prenas la kranion). + </h4> + <p> + Lasu nin vidi ĝin! Ha, malfeliĉa Jorik! Mi konis lin, Horacio: + persono de senfine gaja humoro, plena de plej belaj spritaĵoj. Mil + fojojn li portadis min sur la dorso, kaj nun kia terura vido! La koro al + mi premiĝas. Tie ĉi pendis la lipoj, kiujn mi kisadis tiom + ofte. Kie nun estas viaj spritaĵoj, viaj artifikoj, viaj kantoj, + viaj fulmoj de gajeco, ĉe kiuj la tuta tablo eksplodadis per rido? + Ĉu restis neniu el ili, por nun ŝerci pri via propra malsaĝa + vido? Ĉio forputris? Nun iru en la ĉambron de eminenta + sinjorino kaj diru al ŝi, ke kiom ajn ŝi sin ŝmiros, + ŝi <span class="pagenum" title="Paĝo 151" id="pg151"> </span> + tamen en la fino ricevos tian vizaĝon; ridigu ŝin per tio + ĉi!—Estu tiel bona, Horacio, diru al mi jenon... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Kion, mia princo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĉu vi pensas, ke ankaŭ Aleksandro la Macedona havis tian + elrigardon en la tero? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Ĝuste tian saman. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kaj tian odoron? Fi! (Forĵetas la kranion.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Ĝuste tian, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Al kia abomeninda difino ni venas, Horacio! Kial la imago ne povas sekvi + la noblan polvon de Aleksandro ĝis la momento, kiam ĝi ŝtopas + truon en ia mizera dometo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Tio ĉi estus tro fantazia. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ne, certe, tute ne. Oni povus modeste sekvi lin ĝis tiu loko kaj + ĉiam gvidi sin per la estebleco. Ekzemple tiel: Aleksandro mortis, + Aleksandro estis enterigita, Aleksandro turniĝis en polvon; la + polvo estas tero; el tero ni faras argilon: kial do per la argilo, en + kiun li turniĝis, oni ne povus ŝtopi barelon? + </p> + <span class="i0">La granda Cezaro, mortinte, nun estas argilo,</span><br /> + <span class="i0">Por truo de muro li servas nun kiel ŝtopilo.</span><br /> + <span class="i0">La peco da ŝtof’, antaŭ kiu tremadis la + tero,</span><br /> <span class="i0">Mizeran dometon nun gardas de pluva + aero.</span><br /> <span class="i0">Tamen silentu! silentu! Flanken! Jen + venas la reĝo!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Venas en procesio pastroj k. t. p. Oni portas la korpon de Ofelio.) + </p> + <p class="direkto"> + (Laerto, la reĝo, la reĝino, korteganoj.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Jen la reĝino, la kortego! Kiun</span><br /> <span + class="i0">Funebre ili akompanas? Tamen</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 152" id="pg152"> </span> <span class="i0">Sen + ordinaraj la funebraj moroj?</span><br /> <span class="i0">Ĝi montras, + ke mortinto la portata</span><br /> <span class="i0">Per propra mano sian + vivon finis.</span><br /> <span class="i0">De alta tamen rango! Ni atendu</span><br /> + <span class="i0">Kaj ni rigardu! (Iras kun Horacio flanken).</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m3">Kiaj nun ankoraŭ</span><br /> <span class="i0">Ceremonioj?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Jen estas Laerto,</span><br /> <span class="i0">Tre nobla + juna homo. Vidu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m5">Kiaj</span><br /> <span class="i0">Ceremonioj decas nun + ankoraŭ?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA PASTRO + </h4> + <span class="i0">Ni el funebraj la ceremonioj</span><br /> <span class="i0">Plenumis + ĉion, kio al ni estas</span><br /> <span class="i0">Nur permesita: + ŝia morto estis</span><br /> <span class="i0">De karaktero duba; se ne + ŝanĝus</span><br /> <span class="i0">Ordono alta la kutiman + ordon,</span><br /> <span class="i0">Ŝi devus kuŝi ĝis la + lasta juĝo</span><br /> <span class="i0">En ter’ ne sanktigita, + kaj nur ŝtonojn</span><br /> <span class="i0">Sur ŝian tombon oni + devus ĵeti</span><br /> <span class="i0">Anstataŭ sanktaj preĝoj + de kristanoj;</span><br /> <span class="i0">Al ŝi do oni donis pli, ol + dece;</span><br /> <span class="i0">Knabinan ŝian kronon, kaj la + tombon</span><br /> <span class="i0">Per ĉastaj floroj oni nun + ornamis,</span><br /> <span class="i0">En sanktan teron oni ŝin + enmetis</span><br /> <span class="i0">Ĉe sonorado religia.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m5">Sekve</span><br /> <span class="i0">Nenio pli jam estas + permesita?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + PASTRO + </h4> + <span class="i0">Nenio pli. Ĉar ni ja malsanktigus</span><br /> <span + class="i0">Per tio la servadon de mortintoj,</span><br /><span + class="pagenum" title="Paĝo 153" id="pg153"> </span> <span + class="i0">Se ni al ŝi ekkantus rekviemon</span><br /> <span class="i0">Simile + al mortintaj en pieco.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Vi metu ŝin en teron, kaj violoj</span><br /> <span + class="i0">Elkreskos el plej ĉasta ŝia cindro!</span><br /> <span + class="i0">Mi al vi diras, ho, senkora pastro,</span><br /> <span class="i0">Anĝelo + ŝi, fratino mia, estos,</span><br /> <span class="i0">Dum vi en la + infero brulos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO. + </h4> + <span class="m5">Kio?</span><br /> <span class="i0">La bela Ofelio?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO (ĵetante florojn). + </h4> + <span class="m4">Ho, plej dolĉa,</span><br /> <span class="i0">Adiaŭ! + Mi esperis, ke vi estos</span><br /> <span class="i0">Edzino kara de + Hamleto mia;</span><br /> <span class="i0">Esperis mi ornami vian kronon</span><br /> + <span class="i0">De fianĉino, dum, ho ve, mi nun</span><br /> <span + class="i0">Ornamas vian tombon!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m4">Ho, centoble</span><br /> <span class="i0">Malben’ + centobla falu sur la kapon</span><br /> <span class="i0">De tiu, kiu per la + krim’ terura</span><br /> <span class="i0">De vi la saĝon rabis! + For la teron!</span><br /> <span class="i0">Ne ŝutu,—mi ankoraŭ + unu fojon</span><br /> <span class="i0">Al mia koro volas ŝin alpremi. + (Ensaltas en la tombon.)</span><br /> <span class="i0">Nun ŝutu teron, + kiom ajn vi volas,</span><br /> <span class="i0">Sur ŝin kaj min, + ĝis el la ebenaĵo</span><br /> <span class="i0">Vi faros monton + ĝis la alta pinto</span><br /> <span class="i0">De la Olimpo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Kiu estas tiu,</span><br /> <span class="i0">Kies doloro + tiel laŭte sonas</span><br /> <span class="i0">Kaj kies krio flugas + ĝis la steloj</span><br /> <span class="i0">Kaj volas en terur’ + ilin haltigi?</span><br /> <span class="i0">Jen estas mi, Hamleto. + (Ensaltas en la tombon.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 154" id="pg154"> </span> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m4">Ha, tre bone!</span><br /> <span class="i0">Pereu, + malbenita! (Ĵetas sin sur Hamleton.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Tia preĝo</span><br /> <span class="i0">Ne estas + ĝusta. Mi vin petas, prenu</span><br /> <span class="i0">La manon vian + for de mia kolo,</span><br /> <span class="i0">Ĉar kvankam mi ne estas + flamiĝema,</span><br /> <span class="i0">Danĝere tamen estas min + ataki,</span><br /> <span class="i0">Kaj mi al vi konsilas: for la manon!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Disigu ilin!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m3">Ho, Hamlet’, Hamleto!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + ĈIUJ + </h4> + <span class="i0">Sinjoroj...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m2">Kara princo, trankviliĝu!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Kelkaj korteganoj disigas la batalantojn, kaj ili eliras el la tombo.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ne, mi pro tio ĉio kun li batalos,</span><br /> <span + class="i0">Ĝis la minuto lasta de la vivo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Pro kio do, ho mia kara filo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Mi amis Ofelion; kvardek miloj</span><br /> <span + class="i0">Da fratoj kun ilia tuta amo</span><br /> <span class="i0">La + amon mian kune ne atingus.</span><br /> <span class="direkto">(Al Laerto.)</span><br /> + <span class="i0">Vi kion volas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m3">Ha, li freneziĝis!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="i0">Ho, lasu lin, mi petas vin, Laerto!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 155" id="pg155"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al Laerto.) + </h4> + <span class="i0">Ĉe la diabloj ĉiuj! Diru, kion</span><br /> + <span class="i0">Vi volas fari? Plori? aŭ batali?</span><br /> <span + class="i0">Aŭ fasti? aŭ disŝiri sin? Eltrinki</span><br /> + <span class="i0">La tutan Nilon? Manĝi krokodilojn?</span><br /> <span + class="i0">Mi tion ankaŭ faros. Ĉu vi venis,</span><br /> <span + class="i0">Por verŝi larmojn? Saltas en la tombon,</span><br /> <span + class="i0">Por min inciti? Lasu vin enfosi</span><br /> <span class="i0">En + ŝian tombon,—mi ĝin ankaŭ faros;</span><br /> <span + class="i0">Se vi pri montoj babiladas, lasu</span><br /> <span class="i0">Nin + superŝuti per tiom da tero,</span><br /> <span class="i0">Ke sin la + loko levu ĝis la suno</span><br /> <span class="i0">Kaj la plej altaj + montoj en komparo</span><br /> <span class="i0">Kun ĝi aperu kiel + veruketoj.</span><br /> <span class="i0">Vi fanfaronas,—mi ĝin + ankaŭ povas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ĝi estas nur frenezo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m4">La atako</span><br /> <span class="i0">En li momenton tiel + furiozas,</span><br /> <span class="i0">Sed baldaŭ li denove trankviliĝas,</span><br /> + <span class="i0">Simile al kvieta kolombino</span><br /> <span class="i0">Post + la elkovo de la kolombidoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al Laerto). + </h4> + <span class="i0">Aŭskultu do, sinjoro! Kia estas</span><br /> <span + class="i0">La kaŭzo, ke vi tiel min renkontas?</span><br /> <span + class="i0">Mi ĉiam amis vin,—sed ni ĝin lasu.</span><br /> + <span class="i0">Se Herkuleso mem kontraŭbatalus,</span><br /> <span + class="i0">La kat’ miaŭas, hundo devas boji. (Foriras.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Mi petas vin, lin sekvu, Horacio! (Horacio foriras.)</span><br /> + <span class="i0">Laert’, nia parolo de hieraŭ</span><br /> <span + class="i0">Fortigi devas vian paciencon;</span><br /> <span class="i0">Ni + agos nun rapide.—Vi, Gertrudo,</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 156" id="pg156"> </span> <span class="i0">Vi + metu gardon ĉirkaŭ via filo.</span><br /> <span class="direkto">(Al + Laerto.)</span><br /> <span class="i0">La tombo havos vivan monumenton.</span><br /> + <span class="i0">La horo de trankvilo baldaŭ venos;</span><br /> <span + class="i0">Ĝis tiam ni bezonas paciencon. (Ĉiuj foriras.)</span> + </div> + <h3 class="sceno"> + SCENO II + </h3> + <p class="scenanoj"> + Ĉambro en la palaco. Hamleto kaj Horacio. + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Sufiĉe nun pri tio. Ni transiru</span><br /> <span + class="i0">Nun al la pluaj faktoj. Vi memoras,</span><br /> <span class="i0">Pri + kio mi rakontis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m4">Mi memoras.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">En mia brusto estis ia speco</span><br /> <span class="i0">De + batalado. Mi ne povis dormi;</span><br /> <span class="i0">Kaj al mi ĉiam + ŝajnis, ke mi kuŝas</span><br /> <span class="i0">En stato pli + malbona, ol krimuloj</span><br /> <span class="i0">En la katenoj. Tiam en + la kapon</span><br /> <span class="i0">Kuraĝa pens’ al mi subite + venis...</span><br /> <span class="i0">Kaj dank’ al la kuraĝa + mia penso:</span><br /> <span class="i0">Ĝi savis min! Jes, penso + malprudenta</span><br /> <span class="i0">Al ni tiele servas iafoje,</span><br /> + <span class="i0">Kiam profundaj planoj detruiĝas;</span><br /> <span + class="i0">Kaj ni el tio vidas, ke Diaĵo</span><br /> <span class="i0">Direktas + nian sorton, se ni mem</span><br /> <span class="i0">Eĉ de la celo nin + malproksimigas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Tre ĝuste.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 157" id="pg157"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m2">La mantelon de ŝipano</span><br /> <span class="i0">Sur + min ĵetinte, el kajuto mia</span><br /> <span class="i0">Palpante mi + elrampis, trovis ilin,</span><br /> <span class="i0">Forkaptis la paketon, + kiun ili</span><br /> <span class="i0">Kun si tre garde portis, kaj returne</span><br /> + <span class="i0">En ĉambron mian iris. Mia timo</span><br /> <span + class="i0">Forgesis ĝentilecon, kaj kuraĝe</span><br /> <span + class="i0">Mi dissigelis la paketon. Tie</span><br /> <span class="i0">Mi + trovis, ho, amiko mia kara,</span><br /> <span class="i0">Brilantan, + grandan reĝan malnoblaĵon!</span><br /> <span class="i0">Ĝi + estis... jes... ordono plej severa,</span><br /> <span class="i0">Per multo + da motivoj ornamita</span><br /> <span class="i0">Pri la feliĉo de la + Dana regno</span><br /> <span class="i0">Kaj de Anglujo ankaŭ, kaj + cetera</span><br /> <span class="i0">Kaj tiel plu... nu jes,—per unu + vorto:</span><br /> <span class="i0">Ke oni tuj, sen perdo de la tempo,</span><br /> + <span class="i0">Eĉ ne lasante al l’ ekzekutisto</span><br /> + <span class="i0">Minuton, por akrigi la hakilon,</span><br /> <span + class="i0">Tuj post eliro mia sur la bordon,</span><br /> <span class="i0">Dehaku + tuj al mi la kapon.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m5">Dio!</span><br /> <span class="i0">Ĉu povas esti?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Jen, rigardu mem,</span><br /> <span class="i0">Jen estas + la papero, legu poste.</span><br /> <span class="i0">Vi volas scii, kion mi + nun faris?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Jes, mi vin petas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Kiam mi min vidis</span><br /> <span class="i0">Subite en + kaptilo, mia kapo</span><br /> <span class="i0">Komencis vive ludi sen + prologo</span><br /> <span class="i0">Kaj trovis baldaŭ ĝustan la + rimedon.</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 158" + id="pg158"> </span> <span class="i0">Mi min sidigis kaj elpensis + baldaŭ</span><br /> <span class="i0">Alian tekston por letero tiu</span><br /> + <span class="i0">Kaj skribis ĝin tre bele kaj tre pene,</span><br /> + <span class="i0">Kiel skribisto profesia. Iam</span><br /> <span class="i0">Mi + pensis, kiel niaj grandsinjoroj,</span><br /> <span class="i0">Ke bele + skribi estas ne konvena</span><br /> <span class="i0">Por eminentaj homoj; + tamen nun</span><br /> <span class="i0">La belskribado multe al mi servis.</span><br /> + <span class="i0">Vi volas certe scii la enhavon + <!-- enhaon --> </span><br /> <span class="i0">De la letero mia?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m4">Certe, princo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Plej prema peto al la angla reĝo,</span><br /> <span + class="i0">Ke, se Anglujo volas plue resti</span><br /> <span class="i0">Fidela + tributulo de Danujo,</span><br /> <span class="i0">Se inter la Anglujo kaj + Danujo</span><br /> <span class="i0">La amikeco floru kiel palmo,</span><br /> + <span class="i0">Se paco ĉiam ambaŭ la popolojn</span><br /> + <span class="i0">Per bela krono ligu plej trankvile,</span><br /> <span + class="i0">Kaj kun aliaj multaj tiaj «se»,—</span><br /> + <span class="i0">Li devas tuj post lego de la skribo,</span><br /> <span + class="i0">Ne pripensante kaj ne prokrastante,</span><br /> <span class="i0">La + alportintojn de l’ dirita skribo</span><br /> <span class="i0">Mortigi + plej rapide, ne donante</span><br /> <span class="i0">Al ili eĉ + minuton, por plenumi</span><br /> <span class="i0">Konfeson antaŭmortan.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m4">Tamen kiel</span><br /> <span class="i0">Sigelis vi la + skribon?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">La ĉielo</span><br /> <span class="i0">En tio ankaŭ + jam antaŭe zorgis:</span><br /> <span class="i0">En mia sako trovis + sin okaze</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 159" + id="pg159"> </span> <span class="i0">Malnova sigelil’ de mia + patro</span><br /> <span class="i0">Kun la insigno de la danaj reĝoj.</span><br /> + <span class="i0">Mi faldis la leteron ĝuste tute</span><br /> <span + class="i0">Simile al antaŭa la letero,</span><br /> <span class="i0">Subskribis + ĝin simile kaj sigelis</span><br /> <span class="i0">Kaj metis sur la + lokon de antaŭe.</span><br /> <span class="i0">Kaj la subĵeton + oni ne rimarkis.</span><br /> <span class="i0">En la sekvanta tago havis + lokon</span><br /> <span class="i0">Batalo nia mara kun korsaroj,—</span><br /> + <span class="i0">Kaj kio estis plu—vi ĝin jam scias.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Kaj Güldenstern kaj Rosenkranz pereis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Amiko mia, ili mem sin tiris</span><br /> <span class="i0">Al + tiu ĉi afero, tial min</span><br /> <span class="i0">La konscienco mia + ne riproĉas:</span><br /> <span class="i0">Ilia morto estis ja kaŭzita</span><br /> + <span class="i0">De propra tro fervora enmiksiĝo.</span><br /> <span + class="i0">Por sklavemuloj estas tre danĝere</span><br /> <span + class="i0">Sin meti inter la flamantaj pintoj</span><br /> <span class="i0">De + glavoj de potencaj kontraŭuloj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Kiela reĝo!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Nun la reĝo mem</span><br /> <span class="i0">Alproksimigis + min al mia celo.</span><br /> <span class="i0">Se li mortigis krime mian + patron,</span><br /> <span class="i0">Se li patrinon mian malĉastigis,</span><br /> + <span class="i0">Sin metis malhelpante inter miaj</span><br /> <span + class="i0">Esperoj kaj elekto de l’ popolo</span><br /> <span + class="i0">Se li kun ruz’ al mia propra vivo</span><br /> <span + class="i0">Tiel perfide volis fari finon:</span><br /> <span class="i0">Ĉu + mi ne havas rajton al li doni</span><br /> <span class="i0">Per mia mano + merititan pagon?</span><br /> <span class="i0">Kaj ĉu ne estos peko, + se ni lasos</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 160" + id="pg160"> </span> <span class="i0">Al tiu kankro mordi plu ankoraŭ</span><br /> + <span class="i0">Viandon nian?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m3">Baldaŭ li ricevos</span><br /> <span class="i0">Raporton + pri la manier’, en kiu</span><br /> <span class="i0">Ordono lia estis + plenumita.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Jes, baldaŭ; sed la intertempo tamen</span><br /> + <span class="i0">Al mi ja apartenas. Homa vivo</span><br /> <span class="i0">Ne + estas ja fortika; vi kalkulu</span><br /> <span class="i0">Nur unu—jam + la vivo ne ekzistas.</span><br /> <span class="i0">Nur unu cirkonstanco min + doloras,</span><br /> <span class="i0">Ke mi ofendon faris al Laerto!</span><br /> + <span class="i0">En lia malfeliĉo mi ja vidas</span><br /> <span + class="i0">La preskaŭ spegulitan historion</span><br /> <span + class="i0">De tio, kion mem mi devis sperti.</span><br /> <span class="i0">Mi + lin estimas; sed la nekonvena</span><br /> <span class="i0">Fanfaronado lia + kun doloro</span><br /> <span class="i0">Min indignigis ĝis + sinforgesado.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ha, iu venas! Haltu, princo!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Eniras Osrik.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Mi gratulas vian princan moŝton je la reveno Danujon. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi dankas vin profunde, sinjoro. (Al Horacio.) Ĉu vi konas tiun + ĉi kulon? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Ne, princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tiom pli bone por vi, ĉar estas malvirto koni lin. Li posedas multe + da tero kaj tre fruktoporta: se besto estas reĝo de bestoj, ĝia + manĝujo staros apud la manĝilaro de la reĝo. Li estas + pigo, sed, kiel mi diras al vi, benita per vastaj posedaĵoj de + koto. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 161" id="pg161"> </span> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Plej amata princo! Se via princa moŝto havus liberan tempon, mi + dezirus komuniki al vi ion de lia reĝa moŝto. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi akceptos ĝin kun plena atento, sinjoro. Metu vian ĉapelon + sur ĝian lokon: ĝi estas difinita por la kapo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Mi dankas al via princa moŝto,—estas tre varme. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ne, mi certigas vin, ke estas tre malvarme; la vento estas norda. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Estas efektive sufiĉe malvarme, mia princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kaj tamen ŝajnas al mi, ke estas tre sufoke kaj varmege, aŭ + mia temperamento.... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Eksterordinare, via princa moŝto, estas tre varmege—en certa + maniero—mi ne povas diri kiel. Kara princo, lia reĝa moŝto + ordonis al mi sciigi vin, ke li faris grandan veton pro via kapo. La + afero estas sekvanta... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi petas vin, ne forgesu! (Devigas lin meti la ĉapelon sur la + kapon.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Permesu al mi, via princa moŝto, mi certigas vin, ke tiel estas por + mi pli oportune. Antaŭ mallonga tempo en la kortegon alvenis + Laerto: mi ĵuras, perfekta kavaliro, kun la plej bonegaj distingiĝoj, + kun brilanta teniĝo kaj eksteraĵo. En efektivo, por esprimi + sin inteligente, li estas la modelo de boneduka maniero de vivado, + ĉar vi trovos en li la kuniĝon de ĉiuj talentoj, kiujn + juna kavaliro nur povas deziri posedi. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Li nenion perdas per via buŝo, sinjoro, kvankam mi + <!-- m --> <span class="pagenum" title="Paĝo 162" id="pg162"> </span> + scias, ke ĝi estas tro granda kalkula problemo, se oni volus + kunmeti plenan registron de liaj bonaj ecoj. Kaj ankaŭ tiam la + rakonto ne prezentus ankoraŭ la plenan grandecon de lia efektiva + indo. Parolante en la plena seriozeco de laŭdado, mi vidas en li + spiriton tre grandan, kaj liaj internaj talentoj estas laŭ mia + opinio tiel grandaprezaj kaj maloftaj, ke, por esprimi sin pri li vere, + nur lia spegulo prezentas ion similan al li, ĉio alia prezentus nur + ombron de li. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Via princa moŝto parolas pri li la puran veron. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kaj la celo, sinjoro? Kial ni nun superĵetas tiun ĉi kavaliron + per la kruda spirado de nia parolo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Kion vi pensas? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <!-- ORACIO --> + <p> + Ĉu ne estas eble, ke ni kompreniĝadu per ia alia lingvo? Vi + certe tion ĉi povos, sinjoro. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Por kia celo vi nomis tiun ĉi kavaliron? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Laerton? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Lia monujo estas jam malplena: ĉiuj liaj oraj vortoj estas jam + elspezitaj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Jes, tiun ĉi saman. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Mi scias, ke vi ne scias... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Estas eble, ke vi scias, ke mi ne scias, kaj tiel plu. Sed kion do vi + deziras, sinjoro? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Vi ne scias, kian perfektecon Laerto posedas... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 163" id="pg163"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi ne pretendas je tia sciado, por ne egaligi min kun li en perfekteco; + koni alian homon fundamente signifus koni sin mem. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Jes, sinjoro, rilate la uzadon de bataliloj; laŭ la komuna famo li + havas en tiu ĉi punkto neniun egalan al si. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kia estas lia batalilo? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Glavo kaj rapiro. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Sekve, laŭ viaj vortoj, du specoj de bataliloj. Nu, plu? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + La reĝo vetis kun li je ses berberaj ĉevaloj; li do, kiom mi aŭdis, + donis kiel garantion ses francajn glavojn kune kun la apartenaĵo, + kiel ekzemple zonoj, portiloj kaj tiel plu. Tri el tiuj ĉi + subteniloj estas efektive tre agrablaj por la okulo, tre respondaj al la + objektoj, senfine belaj subteniloj kaj tre bonguste aranĝitaj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kion vi nomas subteniloj? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO (al Hamleto). + </h4> + <p> + Mi sciis, ke vi devos ankoraŭ plezuriĝi kun liaj komentarioj, + antaŭ ol la parolo finiĝos. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + La subteniloj estas la portiloj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tiu ĉi esprimo estus pli konvena por la objekto, se ni povus porti + ĉe nia flanko pafilegon; ĝis tiu tempo ni nomu ĝin pli + bone portiloj. Sed plue: ses berberaj ĉevaloj kontraŭ ses + francaj glavoj kun iliaj apartenaĵoj kaj ses bonguste aranĝitaj + subteniloj; tio ĉi estas franca veto kontraŭ dana. Por kio do + ili tion ĉi donis kiel garantion, kiel vi vin esprimas? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 164" id="pg164"> </span> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + La reĝo, sinjoro, vetis, ke Laerto en dekdu renkontiĝoj inter + vi kaj li ne venkos pli ol tri fojojn; li do vetis, ke el dekdu li + venkos naŭ fojojn; kaj oni povus tuj fari la provon, se via princa + moŝto estus inklina. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Kaj se mi respondos, ke ne? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Mi pensas, via princa moŝto, ke estus bone konsenti je tiu ĉi + provo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi nun promenados en tiu ĉi salono; kun la permeso de lia reĝa + moŝto nun estas la horo, en kiu mi ĝuas freŝan aeron. Oni + alportu la rapirojn; se Laerto deziras kaj se la reĝo restas ĉe + sia intenco, mi penos gajni por li, se mi povos; se ne,—tiam mi + forportos kun mi nur la malhonoron kaj multe da batoj. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Tiel mi devas klarigi vian decidon? + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + En tiu ĉi senco, sinjoro, kun ornamoj laŭ via gusto. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <p> + Mi rekomendas al via princa moŝto mian aldonitecon. <span + class="direkto">(Foriras.)</span><br /> + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Al viaj servoj. (Al Horacio.) Li bone faras, ke li mem sin rekomendas; + ĉar nenia alia buŝo servus al li por tio ĉi. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Tiu ĉi birdido elrampis el la nesto kun duono de sia ova ŝelo + sur la kapo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Li faris ceremoniojn kun la mamo de sia patrino antaŭ ol suĉi + ĝin. En tia maniero li kaj multaj aliaj de tiu sama speco, en kiujn + nia pala tempo estas enamita, kaptis nur la tonon de la modo kaj la + eksteran brilon de <span class="pagenum" title="Paĝo 165" + id="pg165"> </span> la interparolado: speco de ŝaŭma + miksaĵo, kiu rampas en ĉion; sed oni pro provo nur ekspiru sur + ĝin, kaj la ŝaŭmaj vezikoj krevos. (Eniras nobelo.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + NOBELO + </h4> + <p> + Estimata princo, lia reĝa moŝto ricevis saluton de vi per la + juna Osrik, kiu raportis al li, ke vi deziras atendi lin en la salono. + Li sendas min, por demandi vin, ĉu via deziro skermi kun Laerto daŭras + ankoraŭ, aŭ ĉu vi deziras por tio ĉi pli longan + prokraston. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi restas fidela al miaj decidoj, ili konformigas sin al la volo de la + reĝo. Se por li estas oportune, mi estas preta, nun aŭ en + ĉia alia tempo, supozante, kompreneble, ke mi ĝin tiel bone + povos, kiel nun. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + NOBELO + </h4> + <p> + La reĝo, la reĝino kaj ĉiuj volas tuj veni tien ĉi. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + En bona horo! + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + NOBELO + </h4> + <p> + La reĝino deziras, ke vi afable ekparolu al Laerto, antaŭ ol + vi komencos batali. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ŝia konsilo estas bona. (La nobelo foriras.) + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Vi perdos tiun ĉi veton, princo. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Mi ne pensas: de la tempo, kiam li iris Francujon, mi + <!-- m --> ĉiam ekzercadis min; ĉe tiu neegala veto mi + venkos. Sed vi ne povas prezenti al vi, kiel malbone estas al mi en la + koro. Tamen tio ĉi neniom malhelpas. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Ne, kara princo... + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Ĝi estas nur bagatelo sensignifa; sed ĝi estas ia speco de + malbona antaŭsento, kiu virinon eble maltrankviligus. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 166" id="pg166"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <p> + Se via interna sento ion diras kontraŭ tio ĉi, tiam obeu al + ĝi; mi zorgos, ke ili ne venu tien ĉi, mi diros, ke vi ne + estas nun disponita. + </p> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <p> + Tute ne! Mi aŭskultas neniajn antaŭsignojn: neŝanĝebla + sorto direktas eĉ la falon de pasero. Se ĝi fariĝos nun, + ĝi ne fariĝos poste; se ĝi ne fariĝos poste, ĝi + fariĝos nun; se ĝi ne fariĝos nun, ĝi devas ja iam + fariĝi en estonteco. Oni devas ĉiam esti preta. Ĉar nenia + homo scias, kion li forlasas, kia do diferenco, se li pli frue forlasas. + Ĝi estu! + </p> + </div> + <p class="direkto"> + (Eniras la reĝo, la reĝino, Laerto, korteganoj, Osrik kaj aliaj + kun rapiroj k. t. p.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Hamleto, venu kaj amike prenu</span><br /> <span class="i0">Tiun + ĉi manon!</span><br /> <span class="direkto">(Metas la manon de Laerto + en la manon de Hamleto.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al Laerto). + </h4> + <span class="m3">Vi al mi pardonu,</span><br /> <span class="i0">Sinjoro! + mi al vi maljusta estis,</span><br /> <span class="i0">Sed vi pardonu pro + honoro via.</span><br /> <span class="i0">La ĉirkaŭantoj scias—kaj + sendube</span><br /> <span class="i0">Vi ankaŭ aŭdis—mia + kapo estas</span><br /> <span class="i0">Malsana. Mia ago, kiu forte</span><br /> + <span class="i0">En vi ekscitis tutan la animon</span><br /> <span + class="i0">Kaj la honoron,—mi pri ĝi konfesas:</span><br /> + <span class="i0">Ĝi estis nur frenezo. Ĉu Hamleto</span><br /> + <span class="i0">Laerton ekofendis? Ne! Ĉar certe</span><br /> <span + class="i0">Se de si mem Hamleto nun disiĝis</span><br /> <span + class="i0">Kaj li nur tial faris la ofendon,</span><br /> <span class="i0">Ke + li nun estas ne li mem,—ja tiam</span><br /> <span class="i0">Ĝin + ne Hamleto faris kaj Hamleto</span><br /> <span class="i0">Rifuzas la + ofendon. Kiu do</span><br /> <span class="i0">Ĝin faris? La frenezo de + Hamleto.</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 167" + id="pg167"> </span> <span class="i0">Se tiel estas, tiam li ja mem</span><br /> + <span class="i0">La suferanto estas. La frenezo</span><br /> <span + class="i0">Hamleton malfeliĉan suferigas.</span><br /> <span class="i0">Kaj + jen, sinjoro, antaŭ atestantoj</span><br /> <span class="i0">Konfeso + mia senkulpigu min</span><br /> <span class="i0">Nun antaŭ la + grandanimeco via,</span><br /> <span class="i0">Ĉar mi la sagon pafis + trans la domon</span><br /> <span class="i0">Kaj trafis kontraŭvole + mian fraton.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Naturo mia, kiu la plej multe</span><br /> <span class="i0">Min + devus instigadi al la venĝo,</span><br /> <span class="i0">Nun estas + jam kontentigita plene.</span><br /> <span class="i0">Sed laŭ severaj + leĝoj de l’ honoro</span><br /> <span class="i0">Ne povas mi + paroli pri paciĝo,</span><br /> <span class="i0">Ĝis pli maljunaj + homoj de honoro</span><br /> <span class="i0">Decidos ke, savante mian + nomon,</span><br /> <span class="i0">La pacon noble povas mi akcepti.</span><br /> + <span class="i0">Ĝis tiu tempo mi la amon vian</span><br /> <span + class="i0">Akceptos per la koro, sed batalos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Volonte mi konsentas; kun konfido</span><br /> <span + class="i0">Mi nun batalos pro l’ honoro via.</span><br /> <span + class="i0">Nun donu la rapirojn, venu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m5">Venu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Mi volas esti kamp’ por via gloro;</span><br /> + <span class="i0">Sur mia nelerteco via arto</span><br /> <span class="i0">Ekbrilu, + kiel stel’ en nigra nokto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Vi mokas, princo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m3">Ne, je mia vorto!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 168" id="pg168"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Nun donu la rapirojn, juna Osrik!</span><br /> <span + class="i0">Vi scias ja la veton, fil’ Hamleto?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho, jes! Sed vi la gajnon de la veto</span><br /> <span + class="i0">Konfidis ne al tute ĝusta mano.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Pro tio mi ne timas; mi ja vidis</span><br /> <span + class="i0">Skermadon de vi ambaŭ. Li allernis,</span><br /> <span + class="i0">Sed tial oni donis al ni cedon.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO (pesante rapiron en la mano). + </h4> + <span class="i0">Tro multepeza, mi alian volas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Mi prenas. Ĉiuj de egala longo?</span><br /> <span + class="direkto">(Ili preparas sin al la skermado.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <span class="i0">Jes, via princa moŝto.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">La botelojn</span><br /> <span class="i0">Da vino metu + prete sur la tablon!</span><br /> <span class="i0">Se en l’ unua fojo + aŭ la dua!</span><br /> <span class="i0">Hamleto trafos aŭ en + tria fojo</span><br /> <span class="i0">Rebatos la ekbaton, tiam tuj</span><br /> + <span class="i0">Ektondru laŭte ĉiuj pafilegoj;</span><br /> + <span class="i0">La reĝo tiam trinkos pro la sano</span><br /> <span + class="i0">De sia fil’ Hamleto kaj li ĵetos</span><br /> <span + class="i0">En la kalikon perlon, kies kosto</span><br /> <span class="i0">Superos + ĉion, kion ĝis nun havis</span><br /> <span class="i0">La reĝoj + de Danujo en la krono.</span><br /> <span class="i0">Pretigu la kalikojn! + La trumpeto</span><br /> <span class="i0">Anoncu al tamburo, la tamburo</span><br /> + <span class="i0">Al la pafilegisto, pafilego</span><br /> <span class="i0">Al + la ĉielo, fine la ĉielo</span><br /><span class="pagenum" + title="Paĝo 169" id="pg169"> </span> <span class="i0">Anoncu + al la tero: nun la reĝo</span><br /> <span class="i0">Pokalon + malplenigas pro Hamleto!—</span><br /> <span class="i0">Komencu do + batalon; vi, juĝistoj,</span><br /> <span class="i0">Atentu bone!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (al Laerto). + </h4> + <span class="m3">Venu do, sinjoro!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Mi estas preta, princo. (Ili skermas.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Unu!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m5">Ne!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Juĝistoj diru.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <span class="m3">Vere, jes, trafite.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Nu, bone! Nun ankoraŭ unu fojon!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Halt’! Donu vinon!—Nun, Hamleto mia,</span><br /> + <span class="i0">La perlo estas via. Vian sanon!</span><br /> <span + class="i0">Vi prenu la pokalon!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Post la sceno estas aŭdataj trumpetado kaj pafoj de pafilegoj.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m4">Ne, mi devas</span><br /> <span class="i0">Antaŭe + fini! (Al Laerto.)</span><br /> <span class="m3">Venu! (Ili skermas.) Nun + denove</span><br /> <span class="i0">Trafite! Kion diras vi?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m5">Tuŝite!</span><br /> <span class="i0">Tuŝite, mi + konfesas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Nia filo,</span><br /> <span class="i0">Vi venkas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 170" id="pg170"> </span> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m2">Li varmiĝis, li laciĝis.</span><br /> <span + class="i0">Hamleto, prenu mian tukon, viŝu</span><br /> <span + class="i0">La ŝviton de la frunto! La reĝino</span><br /> <span + class="i0">Feliĉon vian trinkas nun!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m5">Patrino...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Gertrudo, vi ne trinku!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m4">Mi deziras,</span><br /> <span class="i0">Permesu, mia + edzo, mi vin petas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO (flanken.) + </h4> + <span class="i0">La vino venenita! Ŝi pereis!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Patrino mia, mi ankoraŭ trinki</span><br /> <span + class="i0">Ne povas. Mi tuj finos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m4">Venu, filo,</span><br /> <span class="i0">Mi viŝos + vian ŝviton de l’ vizaĝo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Nun mi lin trafas, reĝo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="m4">Mi ne kredas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO (flanken). + </h4> + <span class="i0">Kaj tamen kontraŭ mia konscienco!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Laerto, venu, nun la trian fojon!</span><br /> <span + class="i0">Vi ludas; mi vin petas, batu forte;</span><br /> <span class="i0">Mi + timas, ke vi faras kun mi ŝercojn.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="i0">Vi pensas? Bone! (Ili skermas.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 171" id="pg171"> </span> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <span class="m3">Sur la ambaŭ flankoj</span><br /> <span class="i0">Nenia + rezultato.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m4">Nun vin gardu!</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Laerto vundas Hamleton; en la flameco de la batalado ili ŝanĝas + la rapirojn kaj Hamleto vundas Laerton.) + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Disigu ilin, ili tro varmiĝis.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ne, ne, ankoraŭ unu fojon! (La reĝino svenas.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <span class="m5">Haltu!</span><br /> <span class="i0">Rigardu la reĝinon!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m4">Ambaŭ sangas.—</span><br /> <span class="i0">Kiel + vi fartas, princ’?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <span class="m4">Kiel vi fartas,</span><br /> <span class="i0">Laerto?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m2">Ve! Mi estas nun kaptita</span><br /> <span class="i0">Per + la kaptilo mia propra! Juste</span><br /> <span class="i0">Min mem perfido + mia pereigis!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ha, la reĝino! Kio al ŝi estas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ŝi svenas, ĉar ŝi vidas sangon.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜINO + </h4> + <span class="m5">Ne!</span><br /> <span class="i0">La vino, ha, la vino! + Ho, Hamleto!</span><br /> <span class="i0">Ĝi estis venenita! Mi + pereas! (Ŝi mortas.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Perfido! Krimo! Fermu tuj la pordojn!</span><br /> <span + class="i0">Elserĉi la krimulon! (Laerto falas.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 172" id="pg172"> </span> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m4">Jen, Hamleto:</span><br /> <span class="i0">Li estas antaŭ + vi. Vi jam pereis,</span><br /> <span class="i0">Nenio en la mondo vin nun + savos;</span><br /> <span class="i0">Eĉ duonhor’ da viv’ + al vi ne restas.</span><br /> <span class="i0">La ilo de la krim’ en + via mano</span><br /> <span class="i0">Troviĝas! sciu, ho, Hamleto + nobla,</span><br /> <span class="i0">Ke la rapiro estis venenita.</span><br /> + <span class="i0">Kontraŭ min mem sin turnis mia ruzo:</span><br /> + <span class="i0">Rigardu, nun mi kuŝas, por neniam</span><br /> <span + class="i0">Leviĝi plu. Patrino via ankaŭ</span><br /> <span + class="i0">Nun venenita... Fino... Mi ne povas.</span><br /> <span + class="i0">La reĝo ĉion... Lia kulpo... Reĝo...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">La pinto ankaŭ estas venenita?</span><br /> <span + class="i0">Nu, faru do, venen’, laboron vian! (Trapikas la reĝon).</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + REĜO + </h4> + <span class="i0">Ho, helpu, helpu! Estas temp’ ankoraŭ!</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO (devigante la reĝon trinki el la pokalo). + </h4> + <span class="i0">Vi trinku, mortigisto, adultulo,</span><br /> <span + class="i0">Abomeninda, malbenita dano!</span><br /> <span class="i0">Eltrinku + la pokalon kun la perlo!</span><br /> <span class="i0">Patrinon mian sekvu! + (La reĝo mortas.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + LAERTO + </h4> + <span class="m4">Li meritis.</span><br /> <span class="i0">Li la venenon + miksis por ni ĉiuj.</span><br /> <span class="i0">Hamleto nobla, antaŭ + nia morto</span><br /> <span class="i0">Ni kore nin pardonu reciproke!</span><br /> + <span class="i0">Mi liberigas vian konsciencon</span><br /> <span class="i0">De + l’ mort’ de mia patro, ankaŭ vi</span><br /> <span + class="i0">Pardonu min pro via morto! (Li mortas.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="m5">Dio</span><br /> <span class="i0">Al vi pardonu plene! Mi + vin sekvas.—</span><br /> <span class="i0">Mi mortas, Horacio!—Nun + adiaŭ,</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 173" + id="pg173"> </span> <span class="i0">Reĝino malfeliĉa!—Kaj + vi ĉiuj,</span><br /> <span class="i0">Vi tremas pro okazo la terura,</span><br /> + <span class="i0">Vi estas palaj mutaj atestantoj...</span><br /> <span + class="i0">Se mi nur havus tempon... Ha, la morto</span><br /> <span + class="i0">Arestas tre rapide... mi tre multe</span><br /> <span class="i0">Al + vi rakonti povus! Tiel estu!</span><br /> <span class="i0">Mi mortas, + Horacio, tamen vi,</span><br /> <span class="i0">Vi vivas,—senkulpigu + kaj klarigu</span><br /> <span class="i0">Min kaj aferon mian al la homoj.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Ho ne! Mi nun ne volas resti dano,</span><br /> <span + class="i0">Mi ankaŭ apartenas al romanoj:</span><br /> <span class="i0">Ankoraŭ + restis vin’ en la pokalo...</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Ho ne, amiko! Se vi estas viro,</span><br /> <span + class="i0">Mi petas vin, ne tuŝu la pokalon!</span><br /> <span + class="i0">Ho, Dio! Kia nomo post mi restus,</span><br /> <span class="i0">Se + vi, la sola, kiu ĉion scias,</span><br /> <span class="i0">Forlasus + nun la mondon! Ho, amiko,</span><br /> <span class="i0">Se vi min iam + portis en la koro,</span><br /> <span class="i0">Retenu vin ankoraŭ de + l’ ĉielo</span><br /> <span class="i0">Kaj vivu en la mondo + abomena,</span><br /> <span class="i0">Por savi mian nomon per rakonto</span><br /> + <span class="i0">De mia historio.</span><br /> <span class="direkto">(Oni aŭdas + marŝon en malproksimeco kaj pafojn post la sceno.)</span><br /> <span + class="m4">Kia bruo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + OSRIK + </h4> + <span class="i0">La juna Fortinbras nun el Polujo</span><br /> <span + class="i0">Revenas post la venko kaj milite</span><br /> <span class="i0">Salutas + la senditojn de Anglujo.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HAMLETO + </h4> + <span class="i0">Mi mortas, Horacio! La veneno</span><br /> <span class="i0">Jam + la spiriton mian neniigas;</span><br /> <span class="i0">Kaj la sciigon el + Anglujo mi</span><br /><span class="pagenum" title="Paĝo 174" + id="pg174"> </span> <span class="i0">Ne povas plu atendi; sed, amiko,</span><br /> + <span class="i0">Mi antaŭdiras, ke l’ elekto falos</span><br /> + <span class="i0">Sur Fortinbrason; kaj la voĉon mian</span><br /> + <span class="i0">Antaŭ la morto mi al li fordonas.</span><br /> <span + class="i0">Raportu al li tion ĉi kaj ankaŭ</span><br /> <span + class="i0">La tutan historion de la faktoj.—</span><br /> <span + class="i0">La resto do—silento! (Li mortas.)</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m4">Nobla koro</span><br /> <span class="i0">Nun ĉesis + bati! Kara mia princo,</span><br /> <span class="i0">Adiaŭ! Bonan + nokton! La anĝeloj</span><br /> <span class="i0">Plej puraj al vi + kantu dorman kanton!—</span><br /> <span class="i0">Pro kio batas la + tamburo? (Marŝo post la sceno.)</span><br /> + </div> + <p class="direkto"> + (Eniras Fortinbras, la senditoj de Anglujo kaj aliaj.) + <!-- liaakajj --> + </p> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + FORTINBRAS + </h4> + <span class="m5">Kie</span><br /> <span class="i0">Fariĝis la terura + dramo?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="m5">Kion</span><br /> <span class="i0">Vi volas vidi? Se ian + malĝojon</span><br /> <span class="i0">Aŭ mirindaĵon, tiam + ĉesu serĉi.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + FORTINBRAS + </h4> + <span class="i0">Ho, sangaj faroj! Ho, fiera morto,</span><br /> <span + class="i0">Kiela festo estas nun en via</span><br /> <span class="i0">Palac’ + eterna, se per unu fojo</span><br /> <span class="i0">Vi tiom da oferoj reĝaj + buĉis?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + UNUA SENDITO + </h4> + <span class="i0">Terura vido! Ni kun la sciigoj</span><br /> <span + class="i0">El Anglolando venas tro malfrue.</span><br /> <span class="i0">Nun + estas surdaj la oreloj, kiuj</span><br /> <span class="i0">Aŭskulti + devus la raporton nian,</span><br /> <span class="i0">Ke la ordono estas + plenumita,</span><br /> <span class="i0">Ke Rosenkranz kaj Güldenstern + ne vivas.</span><br /> <span class="i0">Nu kiu al ni diros: mi vin dankas?</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 175" id="pg175"> </span> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Li certe ne, se li eĉ estus viva;</span><br /> <span + class="i0">Ĉar li mortigi ilin ne ordonis.</span><br /> <span + class="i0">Sed ĉar rapide post la sanga faro</span><br /> <span + class="i0">Revenis vi, (al Fortinbras) vi venke el Polujo,</span><br /> + <span class="i0">(al la senditoj) Vi el Anglujo,—tial nun ordonu</span><br /> + <span class="i0">Ke oni metu la mortintojn alte</span><br /> <span + class="i0">Sur katafalkon antaŭ la popolo</span><br /> <span class="i0">Kaj + mi rakontos al la nesciantoj,</span><br /> <span class="i0">Kiele ĉio + tio ĉi fariĝis.</span><br /> <span class="i0">Vi aŭdos + faktojn sangajn, nenaturajn,</span><br /> <span class="i0">Vi aŭdos + pri okazaj juĝofaroj</span><br /> <span class="i0">Kaj pri mortigoj + blindaj kaj pri mortoj,</span><br /> <span class="i0">Kaŭzitaj de + perfido kaj de ruzo,</span><br /> <span class="i0">Kaj pri insidoj, kiuj + returniĝis</span><br /> <span class="i0">Kaj falis sur la kapon de l’ + krimuloj.</span><br /> <span class="i0">La tutan veron mi al vi raportos.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + FORTINBRAS + </h4> + <span class="i0">Rapidas ni aŭskulti. Kaj kunvoku</span><br /> <span + class="i0">La regnajn prezentantojn al kunveno!</span><br /> <span + class="i0">Mi nun akceptas kun malgaja koro</span><br /> <span class="i0">Feliĉon + mian. Sur la danan tronon</span><br /> <span class="i0">Mi havas rajtojn, + mi ilin prezentos,</span><br /> <span class="i0">Ĉar nun l’ + okazo tion ĉi postulas.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <h4 class="parolanto"> + HORACIO + </h4> + <span class="i0">Pri tio ankaŭ ion mi parolos;</span><br /> <span + class="i0">Pri tio ĉi raportos mi la voĉon</span><br /> <span + class="i0">De tiu, kies voĉon multaj sekvos.</span><br /> <span + class="i0">Sed ni rapidu kun la elektado,</span><br /> <span class="i0">Ĉar + la spiritoj estas nun ankoraŭ</span><br /> <span class="i0">Tre forte + incititaj, kaj intrigoj</span><br /> <span class="i0">De malbonuloj povus + nun facile</span><br /> <span class="i0">Elvoki malfeliĉojn kaj + konfuzojn.</span> + </div> + <div class="dialogo"> + <span class="pagenum" title="Paĝo 176" id="pg176"> </span> + <h4 class="parolanto"> + FORTINBRAS + </h4> + <span class="i0">Kvar kapitanoj portu sur la trono</span><br /> <span + class="i0">La korpon de Hamleto: se li vivus,</span><br /> <span class="i0">Sur + ĝi li certe sidus la plej noble</span><br /> <span class="i0">Kaj la + plej reĝe. Ĉe l’ funebra iro</span><br /> <span class="i0">Aperu + plene la parad’ milita!</span><br /> <span class="i0">Forprenu nun la + korpojn! Tia vido</span><br /> <span class="i0">Konvenus nur al kampo de + milito.</span><br /> <span class="i0">Ordonu nun komenci la pafadon!</span> + </div> + <p class="direkto"> + (Funebra marŝo. Ĉiuj foriras, forportante la mortintojn. Oni aŭdas + pafadon.) + </p> + <hr /> + <div class="reklamo"> + <h3> + KOLEKTO ESPERANTA APROBITA DE D<sup>o</sup> ZAMENHOF + </h3> + <p> + FRANCUJO.—HACHETTE kaj K<sup>o</sup>, 79, Boul. St-Germain, Paris + </p> + <table summary="Lernolibroj por franclingvanoj" lang="fr"> + <tr> + <th colspan="3" style="text-align:center;"> + LIVRES D’ÉTUDE + </th> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Grammaire et Exercices de la langue Esperanto</b>, par L. de + Beaufront. + </td> + <td> + 1 + </td> + <td class="prezo"> + 50 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Corrigé de Grammaire et Exercices de la langue Esperanto</b>, + par L. de Beaufront + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 75 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Commentaire sur la grammaire Esperanto</b>, par L. de Beaufront + </td> + <td> + 2 + </td> + <td class="prezo"> + » + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Texte synthétique</b> des règles, préfixes, + suffixes, expressions de l’Esperanto, traduction française + en regard, par L. de Beaufront + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 50 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Thèmes d’application</b>, <i>Lexicologie, Syntaxe, + Formation des mots de l’Esperanto</i>, vocabulaire des mots + employés, par L. de Beaufront + </td> + <td> + 2 + </td> + <td class="prezo"> + » + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Cours commercial d’Esperanto</b>, par Marissiaux + </td> + <td> + 1 + </td> + <td class="prezo"> + 50 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Corrigé des exercices du Cours commercial d’Esperanto</b>, + par M. Marissiaux + </td> + <td> + 1 + </td> + <td class="prezo"> + » + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>L’Esperanto en dix leçons</b>, par Th. Cart et Pagnier + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 75 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Corrigés des Exercices de l’Esperanto en dix leçons</b>, + par Th. Cart et M. Procureur + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 50 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Premières leçons d’Esperanto</b>, par Th. Cart. + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 30 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Dictionnaire Esperanto-Français</b>, par L. de Beaufront + </td> + <td> + 1 + </td> + <td class="prezo"> + 50 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Structure du dictionnaire Esperanto.</b> <i>Réponse à + beaucoup d’objections.</i> (Teksto esperanta kaj franca), par + L. de Beaufront + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 30 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Vocabulaire Français-Esperanto et Vocabulaire abrégé + Esperanto-Français,</b> par Th. Cart, M. Merckens et P. + Berthelot + </td> + <td> + 2 + </td> + <td class="prezo"> + 50 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Vocabulaire des mots spéciaux à la philatélie</b>, + par R. Lemaître + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 40 + </td> + </tr> + </table> + <table> + <tr> + <th colspan="3" style="text-align:center;"> + TEKSTOJ EN ESPERANTO + </th> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Brueys et Palaprat.</b> <i>Advokato Patelin</i>, tradukita de J. + Evrot + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 75 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Devjatnin.</b> <i>Verkaro.</i> + </td> + <td> + 2 + </td> + <td class="prezo"> + » + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Diversaĵoj</b>, rakontetoj tradukitaj de S<sup>oj</sup> + Lallemant kaj Beau. + </td> + <td> + 1 + </td> + <td class="prezo"> + 25 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Ekzercoj de Aplikado</b>, <i>Leksikologio</i>, <i>Sintakso</i>, + <i>Vortfarado Esperantaj</i>, de L. de Beaufront. + </td> + <td> + 1 + </td> + <td class="prezo"> + » + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Esperantaj prozaĵoj</b>, de diversaj aŭtoroj. + </td> + <td> + 2 + </td> + <td class="prezo"> + 50 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto</b>, de D<sup>ro</sup> + Zamenhof. + </td> + <td> + 3 + </td> + <td class="prezo"> + 50 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Fundamento de Esperanto</b>, de D<sup>ro</sup> Zamenhof + </td> + <td> + 3 + </td> + <td class="prezo"> + » + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Godineau.</b> <i>La Kolorigisto-aerveturanto.</i> + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 30 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Hamleto</b>, dramo de Shakespeare tradukita de D<sup>ro</sup> + Zamenhof. + </td> + <td> + 2 + </td> + <td class="prezo"> + » + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Komercaj leteroj</b>, de P. Berthelot kaj Ch. Lambert + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 50 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Kondukanto de l’ interparolado kaj korespondado kun + aldonita Antologio Internacia</b>, de Grabowski + </td> + <td> + 2 + </td> + <td class="prezo"> + » + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Kurso tutmonda</b>, de E. Gasse. + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 75 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Labiche et Legouvé.</b> <i>Cikado ĉe Formikoj</i>, + unuakta komedio + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 60 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>La Fontaine</b>. <i>Elektitaj Fabloj</i>, esperantigitaj de G. + Vaillant + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 75 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>La Komerca sekretario</b>, de Ros Sudria. + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 50 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Leibniz.</b> <i>Monadologio</i>, tradukita de E. Boirac. + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 60 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Maistre</b> (X. de). <i>Vojaĝo interne de mia Ĉambro</i>, + tradukita de S. Meyer + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 75 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Matematika terminaro kaj krestomatio</b>, de R. Bricard + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 75 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Molière.</b> <i>L’ Avarulo</i>, tradukita de S. Meyer + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 75 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + —— <i>Don Juan</i>, tradukis Emile Boirac. + </td> + <td> + 1 + </td> + <td class="prezo"> + 50 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Norman.</b> <i>Poŝlibro Internacia</i>, por Aferistoj, + Turistoj, K. C. + </td> + <td> + 2 + </td> + <td class="prezo"> + » + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Orzesko.</b> <i>La interrompita kanto</i>, tradukita de Kabe. + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 75 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Perrault</b> (Ch.). <i>Rakontoj pri Feinoj</i>, tradukitaj de + Sinjorino Sarpy. + </td> + <td> + 1 + </td> + <td class="prezo"> + » + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Pola Antologio</b>, elektis et tradukis Kabe. + </td> + <td> + 2 + </td> + <td class="prezo"> + » + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Rakontoj kaj Fabeloj</b> (el Esperantaj Prozaĵoj) + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 25 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Sieroŝevski</b> (Vaclav). <i>La Fundo de l’ mizero</i>, + tradukita de Kabe + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 75 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + <b>Virgilio</b>. <i>Eneido</i>, kantoj I et II, tradukita de D<sup>ro</sup> + Vallienne. + </td> + <td> + » + </td> + <td class="prezo"> + 60 + </td> + </tr> + </table> + </div> + <div class="reklamo" lang="fr"> + <img src="images/devizo1.png" + alt="Kolekto Esperanta Aprobita de D-o Zamenhof" width="455" height="162" /> + <p style="font-size:120%;"> + A LA MÊME LIBRAIRIE + </p> + <p lang="eo" style="font-size:200%;"> + Tutmonda Jarlibro Esperantista + </p> + <p lang="eo"> + ENHAVANTA LA + </p> + <p lang="eo" style="font-size:150%;"> + Adresarojn de D<sup>ro</sup> ZAMENHOF + </p> + <p style="font-size:180%;"> + 1906 + </p> + <p> + Cet annuaire paraît tous les ans dans le courant de mai. Il + contient: plus de 30000 adresses d’Espérantistes dans le + monde entier, les renseignements les plus complets sur les Sociétés + de propagation, les livres, les journaux, les publications de toute + nature en Esperanto. + </p> + <p> + Un volume grand in-16, broché ....... 3 fr. 50 + </p> + <hr /> + <p lang="eo" style="font-size:200%;word-spacing:0.5em;"> + Internacia Scienca Revuo + </p> + <p> + Revue mensuelle scientifique rédigée + </p> + <p> + EN ESPERANTO + </p> + <p> + Paraissant depuis le 1<sup>er</sup> Janvier 1904 + </p> + <p> + COMITÉ DE PATRONAGE: + </p> + <p lang="fr" style="margin:1em 10%;text-align:justify;"> + Société française de physique, Société + internationale des Électriciens, MM. Adelsköld, Appell, d’Arsonval, + Baudoin de Courtenay, Becquerel, Berthelot, Bouchard, Brouardel, + Deslandres, G<sup>al</sup> Sébert, membres de diverses académies. + </p> + <div style="width:40%;float:left"> + <p> + RÉDACTION: + </p> + <div style="font-size:120%;font-weight:bold;"> + P. FRUICTIER + </div> + <p> + <i>27, boulevard Arago,<br /> PARIS</i> + </p> + </div> + <div> + <p> + ADMINISTRATION: + </p> + <div style="font-size:120%;font-weight:bold;"> + HACHETTE & K<sup>o</sup> + </div> + <p> + <i>79, boulevard Saint-Germain,<br /> PARIS</i> + </p> + </div> + <table> + <tr> + <th> + ABONNEMENT ANNUEL + </th> + </tr> + <tr> + <td> + France + </td> + <td> + 6 fr. 50 + </td> + </tr> + <tr> + <td> + Etranger + </td> + <td> + 7 fr. + </td> + </tr> + <tr> + <td> + UN NUMÉRO: + </td> + <td> + 60 centimes. + </td> + </tr> + </table> + <hr /> + <p lang="eo"> + Mendelejev.—<b>Provo de Kemia Kompreno de l’ Monda Etero</b> + » 30 + </p> + <p lang="eo"> + Ch. Richet.—<b>La Spontanea Generado</b> » 30 + </p> + <hr /> + <p> + 742-06—Coulommiers. Imp. <span class="p-nomo">Paul BRODARD</span>.—P7-06. + </p> + </div> + <div id="tpnotoj"> + <p> + <b>Notoj de la tekstpreparinto:</b> + </p> + <p> + Mi translokigis la antaŭreklamojn ĉe la fino de la teksto. + Provizon de mankaj punktoj kaj aliajn interpunkciajn ŝanĝetojn + mi faris sen rimarkoj. Mi registris aliajn ŝanĝojn per html-aj + komentoj. + </p> + </div> +<pre xml:space="preserve"> + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Hamleto, by William Shakespeare + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HAMLETO *** + +***** This file should be named 37279-h.htm or 37279-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/3/7/2/7/37279/ + +Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online +Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (This +book was produced from scanned images of public domain +material from the Google Print project.) + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + </body> +</html> diff --git a/37279-h/images/devizo1.png b/37279-h/images/devizo1.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5ce01fb --- /dev/null +++ b/37279-h/images/devizo1.png diff --git a/37279-h/images/gtb2.png b/37279-h/images/gtb2.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..faecd44 --- /dev/null +++ b/37279-h/images/gtb2.png diff --git a/37279-h/images/gtb5.png b/37279-h/images/gtb5.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6e3cf65 --- /dev/null +++ b/37279-h/images/gtb5.png diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt new file mode 100644 index 0000000..6312041 --- /dev/null +++ b/LICENSE.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +This eBook, including all associated images, markup, improvements, +metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be +in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES. + +Procedures for determining public domain status are described in +the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org. + +No investigation has been made concerning possible copyrights in +jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize +this eBook outside of the United States should confirm copyright +status under the laws that apply to them. diff --git a/README.md b/README.md new file mode 100644 index 0000000..32b21a6 --- /dev/null +++ b/README.md @@ -0,0 +1,2 @@ +Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for +eBook #37279 (https://www.gutenberg.org/ebooks/37279) |
