initial commit of ebook 33075HEADmain

141 files changed, 50155 insertions, 0 deletions

diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/33075-0.txt b/33075-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..69b25b7
--- /dev/null
+++ b/33075-0.txt
@@ -0,0 +1,9481 @@
+The Project Gutenberg eBook of Het Stoomhuis, by Jules Verne
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
+most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
+whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
+of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at
+www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you
+will have to check the laws of the country where you are located before
+using this eBook.
+
+Title: Het Stoomhuis
+       De IJzeren Reus
+
+Author: Jules Verne
+
+Release Date: July 4, 2010 [eBook #33075]
+[Most recently updated: January 9, 2023]
+
+Language: English
+
+Produced by: Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK HET STOOMHUIS ***
+
+
+
+
+                             Wonderreizen.
+
+
+                              Jules Verne.
+
+
+                             Het Stoomhuis.
+
+                            De IJzeren Reus.
+
+
+
+                     Rotterdam.--Jacs. G. Robbers.
+
+
+
+
+
+
+                   Gedrukt bij G.J. Thieme te Arnhem.
+
+
+
+
+
+
+I.
+
+EEN VOGELVRIJVERKLAARDE.
+
+
+»Eene belooning van duizend gulden aan hem, die dood of levend een
+der oude hoofden van den opstand der Sipayers uitlevert, gezien in
+het presidentschap van Bombay, den nabob [1] Dandou-Pant, meer bekend
+onder den naam van...."
+
+Dit was de bekendmaking, die de inwoners van Aurungabad konden lezen
+in den avond van den 6n Maart 1867.
+
+De laatste naam,--door sommigen verfoeid en voor altijd vervloekt,
+door anderen in het geheim bewonderd,--ontbrak aan de afkondiging,
+die voor korten tijd was aangeplakt op den muur van een bouwvalligen
+bungalow, aan den oever der Doudhma.
+
+Die naam ontbrak, omdat de onderste hoek van het aanplakbiljet,
+waar hij in groote letters gedrukt stond, was afgescheurd door de
+hand van een fakir (Mohamedaanschen bedelmonnik), die dit op den
+toen verlaten oever onopgemerkt had kunnen doen. Tegelijk met dien
+naam was ook de naam verdwenen van den gouverneur-generaal van het
+presidentschap van Bombay, die met den onderkoning van Indië de
+afkondiging onderteekend had.
+
+Wat zou den fakir toch tot deze handeling bewogen hebben? Hoopte
+hij door het verscheuren van deze bekendmaking, dat de opstandeling
+van 1857 aan de algemeene vervolging en bestraffing van zijn persoon
+zou ontsnappen? Kon hij werkelijk gelooven, dat zulk een vreeselijke
+beroemdheid met de verscheurde stukjes van dat papier in het niet
+zou verdwijnen?
+
+Dat ware dwaasheid geweest, want andere aanplakbiljetten in menigte
+verspreid, prijkten overal op de muren der huizen, der paleizen, der
+moskeeën, der hotels van Aurungabad. Daarenboven liep een omroeper
+door de straten der stad en las met luider stemme het besluit van
+het gouvernement. De bewoners der geringste gehuchten in de provincie
+wisten reeds, dat een gansch fortuin was toegezegd aan hem, die dien
+Dandou-Pant in handen van het gerecht zou stellen. Zijn naam was
+nutteloos vernietigd en zou, voordat er twaalf uren verloopen waren,
+de rondte van het geheele presidentschap gemaakt hebben. Indien de
+inlichtingen juist waren, indien de nabob werkelijk een schuilplaats
+in dit gedeelte van Hindostan gezocht had, leed het geen twijfel of
+hij zou weldra in de handen vallen van hen, die er groot belang bij
+hadden hem te vangen.
+
+Welk gevoel had dien fakir dan toch wel bezield bij het verscheuren
+van een aanplakbiljet, waarvan reeds verscheidene duizenden exemplaren
+getrokken waren?
+
+Een gevoel van toorn zeker,--misschien ook had hij toegegeven aan
+een opwelling van minachting. Hoe het zij, na de schouders te hebben
+opgehaald, drong hij door tot het volkrijkste, maar armoedigst bewoonde
+kwartier der stad.
+
+Men noemt Dekan het uitgestrekte gedeelte van het Indische
+schiereiland, dat begrepen is tusschen de westelijke Ghatta (passen
+of gassen, straten) en de Ghatta van de golf van Bengalen. Dit is
+de naam, die gewoonlijk aan het zuidelijk gedeelte van Indië, aan de
+andere zijde van den Ganges, gegeven wordt. Dit Dekan, waarvan de naam
+in het Sanskriet »Zuid" beteekent, telt in de presidentschappen van
+Bombay en Madras, een zeker aantal provincies. Een van de voornaamste
+is de provincie van Aurungabad, welker hoofdstad eertijds die van
+geheel Dekan was.
+
+In de XVIIe eeuw bracht de beroemde Mongoolsche keizer Aureng-Zeb zijn
+hof in die stad over, welke in de vroegste tijden van de geschiedenis
+van Hindostan onder den naam van Kirkhi bekend was. Zij had toen
+eene bevolking van honderd duizend inwoners. Tegenwoordig bezit
+zij er slechts eene van vijftig duizend, onder de heerschappij
+der Engelschen, die haar besturen uit naam van den Nizam (een
+vorstentitel) van Hyderabad. Toch is het een der gezondste steden
+van het schiereiland, tot nog toe gespaard door de zoozeer gevreesde
+Aziatische cholera en die zelfs nooit bezocht was geweest door de in
+Indië zoo geduchte koortsen.
+
+Aurungabad heeft prachtige overblijfselen van haar vroegeren luister
+overgehouden. Het paleis van den grooten Mogol, aan den rechteroever
+van de Doudhma, het praalgraf van de begunstigde sultane van Shah
+Jahan, vader van Aureng-Zeb, de moskee, gebouwd volgens den sierlijken
+Tadje d'Agra, die zijn vier minarets rondom een bevallig geronden
+koepel ten hemel richt, nog andere monumenten, kunstig gebouwd, rijk
+versierd, getuigen van de macht en de grootheid van den beroemdsten
+overwinnaar van Hindostan, die dit koninkrijk, waarbij hij Kaboel en
+Assam voegde, tot een ongekenden trap van grootheid bracht.
+
+Alhoewel de bevolking van Aurungabad, zooals wij reeds zeiden, sterk
+verminderd was, kon toch een man te midden van de zoo verschillende
+typen, waaruit zij was samengesteld, zich nog gemakkelijk verborgen
+houden. De fakir, hij mocht dan waar of valsch zijn, onderscheidde
+zich in niets van die volksmassa. Het krioelt van zijne gelijken in
+Indië. Zij maken met de »Sayeds" (muzelmannen uit het geslacht van
+den profeet) een lichaam uit van de godsdienstige bedelaars, die te
+voet of te paard een aalmoes vragen en deze weten te eischen, als men
+haar niet goedschiks geeft. Zij versmaden ook de rol van vrijwillige
+martelaars niet en genieten in de lagere rangen van het Hindoesche
+volk een groot vertrouwen.
+
+De fakir, van wien hier sprake is, was een rijzig man van vijf
+Engelsche voeten negen duim. Indien hij ouder dan veertig was, bedroeg
+dit op zijn hoogst een paar jaar. Zijn gelaat herinnerde aan de schoone
+Mahratten-type, vooral door den glans zijner zwarte, levendige oogen;
+maar moeielijk zou men anders op dat door de kinderpokken vreeselijk
+geschonden gelaat de fijne trekken van zijn ras herkend hebben. De
+man was overigens in de kracht van zijn leven en vlug en sterk. Als
+kenmerkend teeken ontbrak hem een vinger aan de linkerhand. De haren
+rood geverfd, ging hij half naakt, barrevoets, een tulband op het
+hoofd, nauwlijks bedekt met een versleten, gestreept wollen hemd,
+om het middel toegehaald. Op zijn borst waren in levendige kleuren de
+zinnebeelden te zien van de twee behoudende en verwoestende beginselen
+der Hindoesche godenleer, de leeuwenkop van de vierde incarnatie
+(vleesch-mensch-wording) van Vishnoe, de drie oogen en de symbolische
+drietand van den woesten Çiva.
+
+Evenwel heerschte er in de straten van Aurungabad een licht te
+begrijpen drukte, meer bijzonder in die waarin de cosmopolitische
+bevolking der geringe wijken zich samendrong. Daar krioelde het
+buiten de armzalige stulpen, die haar tot woning strekten. Mannen,
+vrouwen, kinderen, grijsaards, Europeanen of inboorlingen, soldaten der
+koninklijke of inlandsche regimenten, allerlei soorten van bedelaars,
+boeren uit den omtrek, ontmoetten elkander, praatten, gesticuleerden,
+behandelden de afkondiging en berekenden de kansen om de énorme som,
+door het gouvernement uitgeloofd, te winnen. De opgewondenheid der
+gemoederen zou niet grooter hebben kunnen zijn bij het rad eener
+loterij, waarvan de grootste prijs duizend gulden zou bedragen
+hebben. Men kan er zelfs nog bijvoegen, dat er ditmaal niemand was,
+die niet een goed briefje kon nemen: dit briefje namelijk was het
+hoofd van Dandou-Pant. Het is waar, dat men al zeer gelukkig moest
+zijn om den nabob te ontmoeten en daarenboven stoutmoedig genoeg om
+zich van hem meester te maken.
+
+De fakir,--blijkbaar de eenige, die niet door de hoop bezield werd de
+uitgeloofde belooning te winnen,--bewoog zich te midden der groepen,
+bleef tusschenbeiden eens staan om te hooren wat men zeide, als iemand,
+die er misschien zijn voordeel mede kon doen. Maar hij mengde zich
+niet in de gesprekken, die gevoerd werden en, mocht zijn mond al stom
+blijven, zijn oogen en ooren liet hij niet ongebruikt.
+
+»Duizend gulden om den nabob op te sporen!" riep er een uit, zijne
+kromme vingers ten hemel heffende.
+
+»Niet om hem op te sporen," antwoordde een ander, »maar om hem te
+vatten, dat een groot verschil maakt!"
+
+»Dat zal waar zijn, want 't is geen man om zich maar zoo weerloos te
+laten gevangen nemen."
+
+»Maar vertelde men onlangs niet, dat hij in de jungles van Népaul
+aan de koorts gestorven was?"
+
+»Daar is niets van waar! De slimme Dandou-Pant heeft zich voor dood
+laten doorgaan, om met meer zekerheid in 't leven te kunnen blijven!"
+
+»Er had zelfs een gerucht geloopen, dat hij te midden van zijn kamp
+aan de grenzen begraven was!"
+
+»Valsche lijkdienst om iedereen om den tuin te leiden!"
+
+De fakir had geen spier van zijn gelaat vertrokken, toen hij dit
+laatste feit hoorde bevestigen op een wijze, die geen den minsten
+twijfel overliet. Doch wel rimpelde zich onwillekeurig zijn voorhoofd,
+toen hij een van de luidruchtigste Hindoes van de groep, waarbij
+hij zich gevoegd had, de volgende bijzonderheden hoorde vermelden,
+bijzonderheden, die al te juist waren om niet waar te zijn.
+
+»Dat is zeker," zeide de Hindoe, »dat in 1859 de nabob met zijn broeder
+Balao Rao en den ex-rajah van Gonda, Debi-Bux-Singh de wijk genomen
+had in een kamp, aan den voet van een der bergen van Népaul. Toen de
+Engelsche troepen hen aldaar te dicht op de hielen zaten, besloten ze
+alle drie de Indisch-Chineesche grens te passeeren. Doch, alvorens
+deze over te gaan, hebben de nabob en zijn twee metgezellen, om het
+gerucht van hun dood des te beter ingang te doen verschaffen, hunne
+eigen begrafenis bezorgd; maar 't eenige wat men van hen begraven
+heeft, is een vinger van de linkerhand geweest, die ze zich op het
+oogenblik der plechtigheid hebben afgehouwen."
+
+»En hoe weet je dat?" vroeg een der toehoorders dien Hindoe, die met
+zooveel zekerheid sprak.
+
+»'k Was tegenwoordig bij de begrafenisplechtigheid," antwoordde de
+Hindoe. »De soldaten van Dandou-Pant hadden me gevangen genomen en
+eerst zes maanden later heb ik kunnen ontvluchten."
+
+Terwijl de Hindoe dit met allen schijn van waarheid vertelde,
+verloor de fakir hem geen oogenblik uit het gezicht. Zijn oogen
+schitterden. Hij had zijn verminkte hand voorzichtig onder de wollen
+lap verborgen, die hem de borst bedekte. Hij hoorde toe zonder een
+woord te zeggen, maar zijn lippen trilden en lieten zijne scherpe
+tanden bloot.
+
+»Dus ken je den nabob?" vroeg men den ouden gevangene van Dandou-Pant.
+
+»Ja," antwoordde de Hindoe.
+
+»En zou je 'm dadelijk herkennen, als het toeval je eens met hem
+samenbracht?"
+
+»Zoo zeker als ik me zelven zou herkennen!"
+
+»Dan heb je wel eenige kans om den prijs van duizend gulden te
+winnen!" antwoordde een der omstanders, niet zonder een gevoel van
+kwalijk verborgen spijt.
+
+»Misschien...." hernam de Hindoe, »als het althans waar is, dat de
+nabob de onvoorzichtigheid gehad heeft zich tot in het presidentschap
+van Bombay te wagen, 't geen me zeer onwaarschijnlijk voorkomt!"
+
+»Wat zou hij er ook doen!"
+
+»Zeker een nieuwen opstand trachten te bewerken," zei een van de
+personen uit de groep, »zooal niet onder de Sipayers, dan toch onder
+de bevolking van de middenstaten."
+
+»Omdat het gouvernement verzekert, dat zijn tegenwoordigheid in de
+provincie gesignaleerd is," hernam een der sprekers, tot die klasse
+van menschen behoorende, die meenen dat de overheid zich nooit kan
+vergissen, »moet het gouvernement in dit opzicht goed ingelicht zijn!"
+
+»Welnu!" antwoordde de Hindoe. »Brahma (Brahmanen zijn de halfvergode
+priesters en wetgevers bij de Indiërs) geve dat Dandou-Pant mijn weg
+kruise, en mijn fortuin is gemaakt!"
+
+De fakir trad eenige schreden terug, maar hij verloor den ex-gevangene
+van den nabob niet uit het oog.
+
+Het was nu volkomen duister geworden, en toch verminderde de woeligheid
+in de straten van Aurungabad niet. Nog drukker deden de praatjes over
+den nabob de rondte. Hier zeide men, dat hij in de stad zelve gezien
+was, daar, dat hij reeds ver weg was. Men verzekerde ook, dat een
+renbode uit het noorden der provincie, den gouverneur de tijding van
+de inhechtenisneming van Dandou-Pant was komen berichten. Ten negen
+ure 's avonds hielden de best ingelichten vol, dat hij reeds in de
+gevangenis zat in gezelschap van eenige Thugs, die er reeds langer
+dan dertig jaren wegkwijnden, en dat hij den volgenden dag, met het
+opgaan der zon zou gehangen worden, met niet meer formaliteiten dan
+dit met Tantia-Topi, zijn beruchten medeopstandeling geschied was,
+op het plein van Sipri. Doch, te tien uur, een andere tijding, geheel
+in strijd met de eerste. Het gerucht verspreidde zich namelijk, dat
+de gevangene bijna dadelijk had kunnen ontsnappen, hetgeen de hoop
+verlevendigde van allen, wien de premie van duizend gulden toelachte.
+
+Werkelijk waren al die verschillende geruchten slechts praatjes. De
+best ingelichten wisten er niets meer van dan zij, die niet zoo goed
+of slecht op de hoogte waren. Het hoofd van den nabob was nog altijd
+den uitgeloofden prijs waard, het was nog altijd een benijdenswaardige
+buit.
+
+Intusschen was de Hindoe, door het feit dat hij Dandou-Pant persoonlijk
+kende, beter dan iemand anders in staat de uitgeloofde belooning te
+winnen. Weinigen slechts, vooral in het presidentschap van Bombay,
+waren in de gelegenheid geweest het woeste opperhoofd van den grooten
+opstand te ontmoeten. Meer noordelijk en meer in het midden, in
+Scindia Bundelkund, in Oude, in de omstreken van Agra, van Delhi,
+van Cawnpore, van Lucknow, op het voornaamste tooneel der op zijn
+bevel bedreven wreedheden, zou de geheele bevolking zich tegen hem
+verzet en hem aan de Engelsche rechtspleging overgeleverd hebben. De
+bloedverwanten zijner slachtoffers, echtgenooten, broeders, kinderen,
+vrouwen, beweenden nog steeds hen, die de nabob bij honderden had doen
+ombrengen. Een tijdvak van tien jaren was niet voldoende geweest om
+de rechtmatigste gevoelens van wraak en haat uit te dooven. Het was
+dan ook niet mogelijk, dat Dandou-Pant onvoorzichtig genoeg geweest
+was zich juist in die provincie te wagen waar zijn naam door iedereen
+verfoeid werd. Indien hij dus, zooals men zeide, de Indisch-Chineesche
+grens weder was overschreden, indien een of andere onbekende drijfveer,
+zooals plannen van oproer of andere, hem bewogen hadden de veilige
+schuilplaats te verlaten, waarvan het geheim door de Engelsch-Indische
+politie nog niet ontdekt was, dan waren het alleen de provincies van
+Dekan, die hem een soort van veiligheid konden verschaffen.
+
+Men ziet evenwel, dat de gouverneur de lucht van zijn verschijning
+in het presidentschap verkregen en dadelijk een prijs op zijn hoofd
+gesteld had.
+
+Nu moeten wij echter doen opmerken, dat de leden der hoogere klassen,
+overheidspersonen, officieren, ambtenaars, de inlichtingen, door
+den gouverneur ingewonnen, wel eenigszins betwijfelden. Reeds zoo
+dikwijls was het gerucht verspreid geworden, dat de moeielijk te vatten
+Dandou-Pant gezien en zelfs gevangen was! Zoovele valsche tijdingen
+hadden ten zijnen opzichte de rondte gedaan, dat er een soort van
+legende in omloop was over de gave van alomtegenwoordigheid van den
+nabob en over zijn behendigheid om de bekwaamste agenten van politie
+om den tuin te leiden; maar onder het volk twijfelde men niet.
+
+Onder de minst ongeloovigen bevond zich natuurlijk de oud-gevangene van
+den nabob. Die arme duivel van een Hindoe, uitgelokt door de belooning
+en daarenboven bezield door een behoefte aan persoonlijke wraak, dacht
+nergens aan dan om de campagne te beginnen en beschouwde zijn succes
+bijna als verzekerd. Zijn plan was zeer eenvoudig. Den volgenden
+dag reeds, stelde hij zich voor den gouverneur zijne diensten aan
+te bieden; daarna, na nauwkeurig vernomen te hebben waarop de in de
+afkondiging vermelde inlichtingen berustten, was hij van plan zich
+naar de plaats zelve te begeven waar de nabob gezien was.
+
+Tegen elf uren 's avonds, na zooveel verschillende praatjes gehoord
+te hebben, die weliswaar zijn denkvermogen in de war brachten, maar
+hem in zijn voornemen versterkten, dacht de Hindoe er eindelijk aan
+eenige rust te nemen. Hij had geen andere woning dan een schuit aan
+een der oevers van de Doudhma vastgelegd en hij richtte zich naar
+dien kant, droomende, met de oogen half gesloten.
+
+Zonder dat hij er iets van merkte, had de fakir hem niet verlaten;
+hij zette hem na zonder zijn aandacht te wekken en volgde hem slechts
+in de schaduw.
+
+Aan het einde van de volkrijke buurt van Aurungabad, waren de straten
+om dezen tijd minder druk. De voornaamste uitgang dezer buurt eindigde
+in eenige ledige terreinen, waarvan de eene zijde gevormd werd door
+een der oevers van de Doudhma. Het was een soort van woestijn, aan het
+uiteinde der stad. Zij werd slechts bezocht door eenige achterblijvers,
+die haar haastig doorliepen om zich naar de meer bezochte wijken te
+begeven. Weldra liet zich het geluid der laatste voetstappen hooren,
+maar de Hindoe merkte niet op, dat hij niet de eenige was, die langs
+den oever der rivier liep.
+
+De fakir volgde hem altijd en koos de donkere plekken van het terrein,
+hetzij onder bescherming der boomen, hetzij dicht langs de sombere
+muren der hier en daar verspreide in puin gevallen woningen.
+
+De voorzorg was niet overbodig. De maan was zooeven opgekomen en
+verspreidde een onzeker licht. De Hindoe zou dus hebben kunnen zien,
+dat hij bespied en zelfs dicht achtervolgd werd. De schreden van den
+fakir te hooren, ware onmogelijk geweest. Deze gleed op zijn bloote
+voeten voort eerder dan hij liep. Niet het geringste geluid verried
+zijn tegenwoordigheid aan den oever van de Doudhma.
+
+Vijf minuten waren op deze wijze verloopen. De Hindoe bereikte als
+werktuiglijk de armzalige schuit, waarin hij gewoon was den nacht
+door te brengen. De richting, die hij volgde, was voor geen andere
+uitlegging vatbaar. Hij liep als iemand, die gewoon was elken avond
+deze verlaten plaats te bezoeken; hij was geheel verdiept in de
+gedachte van den stap, dien hij den volgenden dag bij den gouverneur
+ging doen. De hoop zich op den nabob te wreken, die zijne gevangenen
+nooit bijzonder zacht behandeld had, gevoegd bij de hevige begeerte
+den uitgeloofden prijs te winnen, maakte hem blind en doof.
+
+Hij had dan ook niet het minste bewustzijn van het gevaar, dat hij
+door zijn onvoorzichtig gebabbel liep.
+
+Hij zag niet, dat de fakir hem langzamerhand naderde.
+
+Maar plotseling sprong als een tijger een man op hem toe, met iets
+bliksemends in de hand. Het was het maanlicht, dat het lemmer van
+een maleischen dolk bescheen.
+
+De Hindoe viel, in de borst getroffen, met een doffen slag op den
+grond.
+
+Evenwel was de ongelukkige, hoewel de stoot met een zekeren arm was
+toegebracht, niet dood. Eenige half uitgesproken woorden ontsnapten
+met een golf bloeds zijne lippen.
+
+De moordenaar bukte zich naar den grond, pakte zijn slachtoffer aan,
+lichtte het in de hoogte, en, zijn eigen gelaat door het volle licht
+der maan latende beschijnen, zeide hij:
+
+»Herkent ge me?"
+
+»Hij!" prevelde de Hindoe.
+
+En de vreeselijke naam van den fakir zou zijn laatste woord zijn,
+toen hij plotseling stikte en den laatsten adem uitblies.
+
+Een oogenblik later verdween het lijk van den Hindoe in den stroom
+der Doudhma, die het nooit zou teruggeven.
+
+De fakir wachtte totdat de rimpels aan de oppervlakte des waters
+verdwenen waren. Daarna trad hij terug, ging de ledige terreinen weder
+over, vervolgens door de wijken waar de stilte begon en richtte zich
+met snelle schreden naar een van de poorten der stad.
+
+Doch juist op het oogenblik dat hij daar aankwam, had men de poort
+gesloten. Eenige soldaten van het koninklijke leger bezetten de wacht,
+die den toegang verdedigde. De fakir kon Aurungabad niet meer verlaten,
+zooals hij van plan geweest was.
+
+»Ik moet er toch uit en dezen nacht nog.... of ik zou er nooit meer
+uit komen!" mompelde hij.
+
+Hij keerde dus op zijne schreden terug, liep den muur van binnen langs
+en beklom twee honderd passen verder het talud, ten einde boven op
+de borstwering te komen.
+
+Deze borstwering verhief zich een vijftig voet boven het niveau van
+de gracht, die tusschen de escarp en contrescarp gegraven was. Het
+was een loodrechte muur, zonder eenig uitsteeksel om tot steunpunt
+voor den voet te dienen. Ook was het ten eenemale onmogelijk, dat
+iemand zich langs de bekleeding kon laten afglijden. Met een touw
+was de nederdaling ongetwijfeld te beproeven geweest, maar de gordel
+om de lendenen van den fakir was nauwlijks eenige voeten lang en dus
+niet voldoende om hem aan den voet van het talud te brengen.
+
+De fakir bleef een oogenblik staan, sloeg een blik in het rond en
+dacht na over hetgeen hem nu te doen stond.
+
+Boven de borstwering stak een donker koepeldak van gebladerte uit,
+gevormd door het loof der groote boomen, die Aurungabad als in een
+groene lijst omvatten. Van dit koepeldak bogen lange buigzame en
+sterke takken naar buiten uit, waarvan men misschien gebruik zou kunnen
+maken om, niet zonder groot gevaar, den bodem der gracht te bereiken.
+
+Nauwlijks was dit denkbeeld bij den fakir opgekomen of hij aarzelde
+niet. Hij begaf zich onder een dezer koepeldaken en kwam weldra buiten
+den muur weder te voorschijn, aan het uiteinde van een langen tak
+hangende, die allengs onder zijn gewicht boog.
+
+Zoodra de tak genoeg gebogen was om den bovensten zoom van den muur
+even aan te raken, liet de fakir zich langzaam zakken, alsof hij een
+touw met knoopen tusschen de handen had. Hij kon op die wijze tot de
+halve hoogte van de inwendige escarp afdalen, doch hij bevond zich
+nog op een hoogte van dertig voet boven den grond, dien hij moest
+bereiken om te kunnen ontvluchten.
+
+Hij hing dus te slingeren tusschen hemel en aarde en zocht met den voet
+een of andere ongelijkheid, die hem tot steunpunt kon verstrekken.....
+
+Eensklaps schitterde geweervuur in de duisternis en deden zich
+losbarstingen hooren. De soldaten der wacht hadden den vluchteling
+opgemerkt en op hem gevuurd, doch zonder hem te raken. Toch trof een
+kogel den tak waaraan hij hing, twee duim boven zijn hoofd.
+
+Twintig seconden later brak de tak en viel de fakir in de droge
+gracht.... Een ander ware dood geweest, maar hem deerde niets.
+
+Op te staan, te midden van een kogelregen, waarvan geen een hem trof,
+tegen het talud van de escarp op te klauteren en in de duisternis
+weg te sluipen, was voor den vluchteling slechts spel.
+
+Twee mijlen verder passeerde hij ongezien het kantonnement der
+Engelsche troepen, die buiten Aurungabad gelegerd waren.
+
+Een paar honderd schreden verder bleef hij staan, keerde zich om,
+stak zijn verminkte hand naar de stad uit en uitte deze woorden:
+
+»Wee hen, die nog in de handen zullen vallen van Dandou-Pant! Gij
+Engelschen, uw rekening met Nana Sahib is nog niet vereffend!"
+
+Nana Sahib! Nogmaals had de nabob dien naam, den geduchtsten onder al
+de namen, die in den opstand van 1857 zulk een bloedige vermaardheid
+verwierven, den veroveraars van Indië als een laatste uitdaging voor
+de voeten geworpen!
+
+
+
+
+
+
+II.
+
+DE KOLONEL MUNRO.
+
+
+»Komaan, mijn waarde Maucler," voerde de ingenieur Banks mij te gemoet,
+»je vertelt ons niets van je reis! 't Is alsof je Parijs nog niet
+verlaten hebt! Hoe bevalt het je in Indië?"
+
+»Indië!" antwoordde ik, »wel, om er goed over te oordeelen, zou ik
+het althans eerst moeten zien."
+
+»Die is goed!" hernam de ingenieur, »heb je niet pas het geheele
+schiereiland doorkruist, van Bombay naar Calcutta, en als je niet
+blind zijt...."
+
+»'k Ben niet blind, mijn waarde Banks, maar op dien tocht was ik
+verblind...."
+
+»Verblind?...."
+
+»Ja! verblind door den rook, door den stoom, door het stof, en
+vooral door de snelheid van het vervoer. Hoor eens! 'k Wil geen kwaad
+van de spoorwegen spreken, omdat het tot je vak hoort ze te maken,
+mijn waarde Banks, maar om zich in een wagon te laten opsluiten, met
+niets anders tot gezichtsveld dan het raampje van het portier, dag
+en nacht door te sporen met een gemiddelde snelheid van tien mijlen
+per uur, nu eens over bergen, in gezelschap van arenden of gieren,
+dan weder door tunnels, in gezelschap van ratten of muizen, slechts
+op te houden aan de stations die allen op elkaar gelijken, van de
+steden niets anders te zien dan de muren of de spitsen der minarets,
+een tijd achtereen gedoemd te zijn te verkeeren in het onophoudelijk
+rumoer van het zuchten der locomotief, van het gefluit der stoomketels,
+van het geknars der rails en het dreunen der wielen, is dat reizen!"
+
+»Goed gesproken!" riep kapitein Hod uit. »Zeg daar eens wat tegen,
+als je kunt, Banks! Wat zegt u er van, kolonel?"
+
+De kolonel tot wien kapitein Hod zich wendde, knikte even met het
+hoofd, en vergenoegde zich met te zeggen:
+
+»'k Zou wel eens willen weten wat Banks er den heer Maucler, onzen
+gast, op zou kunnen antwoorden."
+
+»Dat brengt me volstrekt niet in verlegenheid," antwoordde de ingenieur
+en 'k moet zeggen, dat Maucler volkomen gelijk heeft."
+
+»Als dat dan zoo is," riep kapitein Hod uit, »waarom maak je dan
+spoorwegen?"
+
+»Om u, als u haast hebt, kapitein, instaat te stellen u binnen zestig
+uren van Calcutta naar Bombay te begeven."
+
+»'k Heb nooit haast!"
+
+»Welnu, volg dan den Great Trunk road," antwoordde de ingenieur. »Volg
+hem, Hod, en ga te voet!"
+
+»Dat denk ik ook stellig te doen!"
+
+»Wanneer?"
+
+»Zoodra mijn kolonel er in toestemt een wandelingetje door het
+schiereiland met me te maken van een acht of negen honderd mijlen!"
+
+De kolonel vergenoegde zich met te glimlachen en verviel al weder
+spoedig in een van die langdurige droomerijen, waaruit zelfs zijne
+beste vrienden, zooals de ingenieur Banks en kapitein Hod zooveel
+moeite hadden hem te wekken.
+
+Ik was nog slechts sedert een maand in Indië, en daar ik met den Great
+Indian Peninsularspoorweg, die Bombay met Calcutta over Allahabad
+verbindt, gekomen was, kende ik tot nog toe niets van het schiereiland.
+
+Maar het was mijn voornemen eerst het noordelijk gedeelte te
+doorreizen, aan de andere zijde van den Ganges de groote steden te
+bezoeken, de voornaamste gedenkteekenen te bestudeeren en aan dezen
+tocht al den tijd te wijden, die noodig was om alles goed te zien en
+te onderzoeken.
+
+Ik had te Parijs den ingenieur Banks leeren kennen. Sedert eenige
+jaren reeds hadden wij vriendschap gesloten en een meer innige
+vertrouwelijkheid had dezen vriendschapsband slechts versterkt. Ik
+had beloofd hem te Calcutta te bezoeken, zoodra de voltooiing van
+het gedeelte Scindia Pendjab en Delhi, waarmede hij belast was, hem
+den tijd zou geven. Nu waren die werkzaamheden werkelijk voltooid
+en Banks had daardoor recht op een rust van verscheidene maanden,
+zoodat ik hem was komen vragen te rusten door zich te vermoeien met
+Indië te doorkruisen. Het spreekt van zelf, dat hij mijn voorstel
+met geestdrift had aangenomen. We zouden dan ook binnen eenige weken
+vertrekken, zoodra het seizoen gunstig zou geworden zijn.
+
+Bij mijn komst te Calcutta, in Maart 1867, had Banks mij in kennis
+gebracht met een zijner goede kameraden, den kapitein Hod; daarna had
+hij mij voorgesteld aan zijn vriend, den kolonel Munro, bij wien we
+den avond doorbrachten.
+
+De kolonel, toen zeven en veertig jaar oud, bewoonde een alleenstaand
+huis in de Europeesche wijk, en bijgevolg buiten de drukte en
+beweging, welke die handelsstad, de hoofdstad van Indië, met hare
+uitsluitend zwarte bevolking, kenmerkt. Deze wijk is somwijlen
+de »Stad der paleizen" genoemd en inderdaad is er geen gebrek aan
+paleizen, indien men althans die benaming mag toepassen op woningen,
+die van paleizen niets anders hebben dan de open arcadengalerijen,
+de zuilen en de terrassen. Calcutta is de verzamelplaats van al de
+bouworden, die de Engelsche smaak in de steden der oude en nieuwe
+wereld gewoonlijk in praktijk brengt.
+
+Wat de woning van den kolonel betreft, deze was de »bungalow" in al
+zijn eenvoudigheid, een gebouw, opgericht op een grondmuur van steen,
+met een verdieping gelijkvloers, bedekt door een dak, dat in een
+pyramide uitloopt. Een veranda, gedragen door lichte kolommetjes, omgaf
+het geheele gebouw. Aan de zijden vormden de keukens, de koetshuizen,
+het verblijf der dienstboden, twee vleugels. Het geheel was bevat in
+een tuin met schoone boomen beplant en omringd door lage muren.
+
+Het huis van den kolonel was dat van een zeer gegoed man. Zijn
+dienstbodenpersoneel was talrijk, zooals de bediening
+in de Indisch-Engelsche families het medebrengt. Meubelen,
+levensbenoodigdheden, huiselijke beschikkingen, alles was goed en
+deftig ingericht. Men gevoelde, dat de hand eener verstandige vrouw
+daar geordend en ook voor de toekomst gezorgd had, maar men gevoelde
+ook, dat die vrouw er niet meer was.
+
+Het bestuur over zijne dienstboden, de algemeene leiding van zijn huis,
+had de kolonel geheel overgegeven aan een zijner krijgskameraden,
+een Schot, den sergeant Mac Neil, met wien hij al de veldtochten
+van Indië had medegemaakt, een van die edelaardige karakters,
+die hun leven veil hebben voor hem, dien ze hun vriend noemen. Het
+was een man van vijf en veertig jaar, krachtig, groot, met langen,
+vollen baard, als de Bergschotten. In zijn voorkomen, zijn gelaat,
+zoowel als door zijn costuum op de overlevering gegrond, was hij met
+hart en ziel hooglander gebleven, alhoewel hij tegelijk met kolonel
+Munro den militairen dienst verlaten had. Beiden hadden in 1860 hun
+ontslag genomen. Doch inplaats naar hunne bergen, te midden hunner
+voorvaderlijke klans terug te keeren, waren zij in Indië gebleven
+en woonden zij te Calcutta, in een soort van afzondering, waarvoor
+redenen bestonden.
+
+Voor dat Banks mij aan kolonel Munro voorstelde, gaf hij mij onder
+vier oogen de volgende aanbeveling:
+
+»Spreek niet over den opstand der Sipayers, en noem vooral nooit den
+naam van Nana Sahib!"
+
+Kolonel Edward Munro behoorde tot een oude Schotsche familie, wier
+voorvaderen in de geschiedenis van het Vereenigd Koninkrijk een
+schitterende rol gespeeld hadden. Hij telde onder zijne voorvaderen
+Sir Hector Munro, die in 1760 het leger van Bengalen aanvoerde en die
+juist een oproer moest dempen, dat de Sipayers een eeuw later zouden
+herhalen. Majoor Munro onderdrukte den opstand met meedoogenlooze
+gestrengheid,--en aarzelde niet dienzelfden dag acht en twintig
+opstandelingen voor den mond der kanonnen te laten binden,--een
+vreeselijke strafoefening, die gedurende den opstand van 1857 telkens
+herhaald werd en waarvan die voorvader van den kolonel misschien de
+wreede uitvinder was.
+
+Ten tijde dat de Sipayers opstonden, kommandeerde kolonel Munro het 93e
+regiment Schotsche infanterie. Hij maakte bijna den geheelen veldtocht
+mede, onder de bevelen van Sir James Outram, een der helden van dien
+oorlog, hij die den naam verwierf van »Bayard van het Indische leger",
+zooals Sir Charles Napier het bij proclamatie bekend maakte. Met
+hem was kolonel Munro dan ook te Cawnpore; hij maakte den tweeden
+veldtocht mede onder Colin Campbell; ook was hij bij het beleg van
+Lucknow en verliet dezen beroemden soldaat niet eer dan toen Outram
+tot lid van den raad van Indië te Calcutta benoemd was.
+
+In 1858 was kolonel sir Edward Munro ridder-kommandant van de Ster van
+Indië, »the Star of India" (K. C. S. I.). Hij werd tot baronet verheven
+en zijn echtgenoote zou den titel van lady Munro [2] verkregen hebben,
+indien de ongelukkige den 27n Juni, 1857 niet omgekomen was in den
+vreeselijken moord van Cawnpore, een moord op bevel en onder de oogen
+van Nana Sahib volbracht.
+
+Lady Munro.--de vrienden van den kolonel noemden haar nooit
+anders,--werd door haren man aangebeden. Zij was nauwelijks zeven
+en twintig jaar oud, toen zij met de tweehonderd slachtoffers dier
+afschuwelijke slachterij verdween. Mistress Orr en miss Jackson,
+wonderdadig gered na de inneming van Lucknow, hadden hun man en
+hun vader overleefd. Wat Lady Munro betreft, zij kon haren man niet
+teruggegeven worden. Het was onmogelijk geweest hare overblijfselen,
+onder die van zoovele slachtoffers in den put van Cawnpore, weder te
+vinden en ze een christelijke begrafenis te bezorgen.
+
+Sir Edward Munro was wanhopig en had van dat oogenblik af slechts eene
+gedachte, eene enkele slechts, die van Nana Sahib weder te vinden,
+dien het Engelsche gouvernement overal deed opsporen en met zijn
+wraak een soort van dorst naar recht te stillen, die hem verteerde. Om
+vrijer in zijne handelingen te zijn, nam hij zijn ontslag.
+
+Mac Neil volgde hem op al zijn schreden. Deze twee menschen, door
+denzelfden geest bezield, eene zelfde gedachte met zich omdragende,
+slechts hetzelfde doel beoogende, trachtten als speurhonden hem op het
+spoor te komen, maar zij waren niet gelukkiger dan de Engelsch-Indische
+politie. De Nana wist aan alle nasporingen te ontkomen en na drie jaren
+van vruchtelooze pogingen, moesten de kolonel en de sergeant hunne
+nasporingen voorloopig staken. Daarenboven had zich omstreeks dezen
+tijd het gerucht van den dood van Nana Sahib door Indië verspreid en
+ditmaal met zulk een schijn van waarheid, dat er geen reden was het
+te betwijfelen.
+
+Sir Edward Munro en Mac Neil keerden naar Calcutta terug, waar zij zich
+in dien afgelegen bungalow vestigden. Daar, geen boeken noch dagbladen
+lezende, die hem het bloedige tijdperk van den opstand in het geheugen
+hadden kunnen terugroepen, nooit zijn woning verlatende, leefde de
+kolonel als iemand wiens leven verder doelloos is. Nooit evenwel was
+de vrouw, die hij eenmaal zoo liefhad, uit zijne gedachten. Het scheen
+zelfs, dat de tijd niet vermocht zijn smart te lenigen.
+
+Wij moeten hier nog bijvoegen, dat de mare der wederverschijning van
+den Nana in het presidentschap van Bombay,--de tijding, die sedert
+eenige dagen in omloop was,--niet ter oore van den kolonel gekomen
+was. En dat was gelukkig, want hij zou onmiddellijk den bungalow
+verlaten hebben.
+
+Dit had Banks mij medegedeeld, alvorens mij in deze woning voor te
+stellen, waar de vreugde voor altijd verbannen was en ziedaar ook
+de reden waarom elke zinspeling op den opstand der Sipayers en den
+wreedsten hunner aanvoerders, Nana Sahib, moest vermeden worden.
+
+Slechts twee vrienden,--twee beproefde vrienden,--bezochten ijverig het
+huis van den kolonel. Het waren de ingenieur Banks en de kapitein Hod.
+
+Banks had, zooals ik gezegd heb, juist de werkzaamheden voltooid,
+waarmede hij belast was geweest ter vestiging van de »Great Indian
+Peninsular" spoorbaan. Hij was een man van vijf en veertig jaren, in
+de volle kracht des levens. Hij moest ook een werkzaam deel nemen aan
+het leggen van den Madras-spoorweg, die bestemd was om de Arabische
+golf in gemeenschap te brengen met de baai van Benguela; maar het was
+niet waarschijnlijk, dat de werkzaamheden voor een jaar een aanvang
+konden nemen. Hij rustte dus uit te Calcutta, zich bezig houdende
+met verschillende onderwerpen van werktuigkunde, want het was een
+werkzame en vruchtbare geest, die altijd op nieuwe uitvindingen uit
+was. Buiten zijne bezigheden, wijdde hij al zijn tijd aan den kolonel,
+met wien hij door een vriendschap van twintig jaren verbonden was. Ook
+bracht hij al zijne avonden door onder de veranda van den bungalow,
+in gezelschap van sir Edward Munro en van kapitein Hod, die juist
+een verlof van tien maanden verkregen had.
+
+Hod behoorde tot het 1e escadron karabiniers der koninklijke armée
+en had den geheelen veldtocht van 1857-58 medegemaakt, eerst met sir
+Colin Campbell in Oude en Rohilkhande, daarna met sir Hugh Rose,
+in Centraal-Indië,--een veldtocht, die eindigde met de inneming
+van Gwalior.
+
+Kapitein Hod, een leerling uit de harde school van Indië, een
+der voortreffelijke leden van de Club van Madras, roodblond van
+haren en baard, was niet ouder dan dertig jaren. Ofschoon hij tot
+het koninklijke leger behoorde, zou men hem voor een officier der
+inlandsche armee gehouden hebben, zoo had hij zich gedurende zijn
+verblijf op het schiereiland »geïndianiseerd." Al was hij werkelijk
+in Hindostan geboren, kon hij niet meer Hindoe geweest zijn. Voor
+hem was Indië dan ook het land bij uitnemendheid, het beloofde land,
+het eenige land waar een mensch leven kon. Daar inderdaad kon hij
+aan al zijne neigingen voldoen. Soldaat van inborst, hernieuwden zich
+onophoudelijk de gelegenheden om te strijden. Was hij, de uitmuntende
+jager, niet in het land waar de natuur al de wilde dieren der schepping
+scheen vereenigd te hebben, en al het behaarde en gevederde wild der
+oude en nieuwe wereld? Had hij, de moedige bergbeklimmer, niet de
+ontzagverwekkende bergketen van Thibet bij de hand, die de hoogste
+toppen van den aardbol telt? Wie belette hem, den stoutmoedigen
+reiziger, den voet te zetten op plekken, nog nooit door iemand
+betreden, in de ontoegankelijke streken namelijk van het Himalaya
+gebergte. Had hij niet, als hartstochtelijke wedrenner, de renbanen
+van Indië, die in zijne oogen konden opwegen tegen die van La Marche
+of Epsom? Op dit punt, waren Banks en hij het zelfs geheel oneens. De
+ingenieur stelde in zijne hoedanigheid van volbloed werktuigkundige
+slechts een zeer middelmatig belang in de heldendaden der Gladiators
+en Filles-de-l'air.
+
+En zelfs toen kapitein Hod het hierover met hem had, antwoordde Banks
+hem, dat de wedrennen naar zijne meening slechts op eene voorwaarde
+werkelijk merkwaardig zouden zijn.
+
+»En op welke?" vroeg Hod.
+
+»Dat er bepaald moest worden," antwoordde Banks ernstig, »dat de
+jockey, die het laatst aankomt, op staanden voet aan den eindpaal
+moet opgehangen worden!"
+
+»Dat is nog zoo'n kwaad idée niet!...." antwoordde kapitein Hod
+eenvoudig.
+
+En hij zou ongetwijfeld in staat geweest zijn, die kans in eigen
+persoon te wagen!
+
+Zoodanig waren de twee ijverige bezoekers van den bungalow van sir
+Edward Munro. De kolonel mocht hen gaarne over alle dingen hooren
+redetwisten en zelfs brachten hunne eeuwige woordenwisselingen somtijds
+een soort van glimlach op zijn lippen.
+
+Eén wensch hadden de beide kameraden gemeen, den kolonel namelijk over
+te halen tot een reis, die hem kon verstrooien. Meermalen reeds hadden
+zij hem voorgesteld met hen naar het noorden van het schiereiland
+te vertrekken en eenige maanden te gaan doorbrengen in de omstreken
+van een van die sanitariums, waar de rijke Engelsch-Indische wereld
+gedurende het heete seizoen gaarne een toevlucht zoekt, maar de
+kolonel had altijd geweigerd.
+
+Wat betreft de reis, die Banks en ik wenschten te ondernemen, hadden
+wij hem reeds gepolst. Dienzelfden avond kwam de zaak opnieuw op
+het tapijt. Men heeft gezien, dat kapitein Hod maar eventjes plan
+had gemaakt te voet een grooten tocht in het noorden van Indië te
+ondernemen. Mocht Banks niet op paarden gesteld zijn, Hod hield van
+geen spoorwegen. Wat de eene niet wilde, wenschte de andere.
+
+Nu hadden zij er dat op kunnen vinden, dat ieder op zijne wijze, om
+beurten, hetzij per rijtuig, hetzij per palankijn reisde,--hetgeen
+op de goed aangelegde en goed onderhouden wegen van Hindostan vrij
+gemakkelijk is.
+
+»Spreek me toch niet van je wagens met bultossen bespannen!" riep Banks
+uit. »Als wij er niet voor gezorgd hadden, behielp je je nog altijd
+met die primitieve voertuigen, die men in Europa voor vijfhonderd
+jaren al afgeschaft heeft!"
+
+»Nu, Banks," antwoordde kapitein Hod, »die zijn licht zoo goed als je
+met kussens voorziene waggons en je Cramptons! Die groote, witte ossen,
+die steeds in galop blijven en om de twee mijlen aan de poststations
+verwisseld worden...."
+
+»En die een soort van tartanen op vier wielen voortsleepen, waarin
+men ruwer heen en weer geschud wordt dan de visschers in hunne booten
+op een onstuimige zee!"
+
+»'k Moet je dat gedeeltelijk toestemmen, Banks," antwoordde kapitein
+Hod. »Maar hebben we niet onze rijtuigen met twee, drie en vier
+paarden, die in spoed kunnen wedijveren met je »treinen", veel
+gelijkende op een lijkstatie! Dan vind ik den eenvoudigen palankijn
+nog beter...."
+
+»Je palankijnen, kapitein Hod, echte doodkisten, zes voet lang,
+vier breed, waarin men als een lijk ligt uitgestrekt!"
+
+»Goed, Banks, maar geen schokken, men kan lezen, schrijven en gerust
+slapen, zonder bij elk station wakker te worden! Met een palankijn met
+vier of zes Bengaalsche Gamals [3] maakt men nog vier en een halve
+mijl [4] per uur en, zooals dat met je geweldige sneltreinen het geval
+is, waagt men althans niet om aan te komen, voordat je nog goed en wel
+vertrokken zijt.... als men aankomt.."
+
+»Het best," zei ik daarop, »zou zeker zijn zijn huis met zich mede
+te kunnen nemen!"
+
+»Als een slak!" riep Banks uit.
+
+»Mijn vriend," antwoordde ik, »een slak, die zijn huisje kan
+verlaten en er naar goedvinden weer in kan komen, is misschien niet
+zoo bijzonder te beklagen! Met in zijn huis, een beweegbaar huis,
+te reizen, zal waarschijnlijk het laatste woord gezegd zijn van den
+vooruitgang in het reizen!"
+
+»Misschien," zei daarop kolonel Munro; »thuis blijvende zich te
+verplaatsen, zijn thuis en al de herinneringen daaraan verbonden, mede
+te kunnen nemen, zijn horizont af te wisselen, zijn gezichtspunten,
+zijn klimaat te wijzigen, zonder zijne dagelijksche gewoonten te
+veranderen.... ja.... misschien!"
+
+»Geen bungalows meer dus voor de reizigers!" antwoordde kapitein Hod,
+»waar voor de geriefelijkheden des levens altijd iets te wenschen
+zal overblijven en waarin men zonder toestemming van de plaatselijke
+overheid niet mag wonen!"
+
+»Geen ellendige herbergen meer, waarin men naar ziel en lichaam op
+alle mogelijke manieren gevild wordt!" deed ik niet zonder eenige
+reden opmerken.
+
+»Het rijtuig der goochelaars dus!" riep kapitein Hod uit, »maar
+ingericht naar den tijd waarin we leven. Welk een droom nog! Op
+te houden als men wil, te vertrekken naar goedvinden, te stappen
+of in galop voort te snellen naar den luim van het oogenblik,
+niet alleen zijn slaapkamer met zich te voeren, maar zijn salon,
+zijn eetzaal, zijn rookvertrek en vooral zijn keuken en zijn kok,
+dat noem ik je vooruitgang, vriend Banks! Dat is honderdmaal beter
+dan spoorwegen! Durf me dat eens tegenspreken, gij, ingenieur!"
+
+»Wel! vriend Hod," antwoordde Banks, »'k zou 't volkomen met je eens
+zijn, als...."
+
+»Als?...." vroeg de kapitein, het hoofd schuddende.
+
+»Als in de vlucht naar vooruitgang, je niet plotseling onderweg waart
+blijven stilstaan."
+
+»Zou er dan nog iets beters te doen zijn?"
+
+»Oordeel zelf. Je stelt het rollende huis ver boven den waggon, zelfs
+boven het salonrijtuig, zelfs boven den slaapwaggon der spoorwegen. Je
+hebt gelijk, kapitein, als men tijd te verliezen heeft, als men voor
+zijn pleizier en niet voor zaken reist. 'k Geloof dat we 't allen in
+dit opzicht geheel eens zijn?"
+
+»Allen!" antwoordde ik.
+
+Kolonel Munro boog het hoofd, bij wijze van goedkeuring.
+
+»Toegestemd dus," antwoordde Banks. »Goed! 'k Vervolg. Je hebt je
+gewend tot een rijtuigmaker, die den raad van een architect heeft
+ingewonnen en hij heeft je een rollend huis gemaakt. Het is sterk, goed
+ingericht en voldoet aan al de eischen van gemak en weelde. Het is niet
+te hoog, waardoor het niet licht kan ombuitelen, het is niet te groot,
+zoodat het alle wegen kan begaan; het is vernuftig opgehangen, zoodat
+het gemakkelijk en zacht rijdt. Uitstekend! Uitstekend! 'k Veronderstel
+dat het vervaardigd is voor onzen vriend den kolonel. Hij ontvangt er
+ons gastvrij. We gaan, als je wilt, de noordelijke streken van Indië
+bezoeken, weliswaar op de wijze van slakken, maar als slakken, wier
+staart niet onafscheidelijk aan hunne schelpen vast zitten. Alles is
+gereed. Men heeft niets vergeten.... zelfs niet den kok en de keuken,
+die de kapitein zoo lief heeft. De dag van het vertrek is gekomen,
+men gaat werkelijk vertrekken! Alles is in order!.... En wie zal het
+voorttrekken, uw rollend huis, mijn beste vriend?"
+
+»Wie?" riep kapitein Hod uit! »wel, muilezels, ezels, paarden,
+ossen!..."
+
+»Bij dozijnen?" zei Banks.
+
+»Olifanten!" antwoordde kapitein Hod, »olifanten! Dat zou trotsch en
+statig zijn! Een huis voortgetrokken door een bespanning olifanten,
+goed gedresseerd, met fieren gang, die draven en galoppeeren als de
+beste koetspaarden van de wereld!"
+
+»Dat zou prachtig zijn, kapitein!"
+
+»Een rajah-trein te velde, ingenieur!"
+
+»Ja, maar...."
+
+»Maar.... wat? Is er nog een maar?" riep kapitein Hod uit.
+
+»Een groote maar!"
+
+»Die ingenieurs! overal zien ze moeielijkheden in!..."
+
+»Die ze weten te overwinnen, als ze niet onoverkomelijk zijn,"
+antwoordde Banks.
+
+»Welnu, geef dan raad!"
+
+»Wat is het geval, mijn waarde Munro. Al die trekdieren, die de
+kapitein opsomde, dat loopt, dat trekt, dat sleept, maar dat vermoeit
+zich ook. Daarenboven zijn ze koppig, weerspannig en hebben vooral veel
+voedsel noodig. Zoodra nu de weiden ontbreken en men geen vijfhonderd
+bunders weiland op sleeptouw kan nemen, staat de bespanning stil, put
+zich uit, valt, sterft van honger, het rollende huis rolt niet meer
+en blijft even onbeweeglijk als de bungalow waar we op dit oogenblik
+zitten te praten. Er volgt dus uit, dat het genoemde huis dan eerst
+praktisch bruikbaar zal zijn als het een stoomhuis zal zijn."
+
+»Dat op rails zal loopen!" riep de kapitein uit, de schouders
+ophalende.
+
+»Neen, op wegen en getrokken door een tot volkomenheid gebrachte
+weglocomotief."
+
+»Bravo!" juichte de kapitein, »bravo! zoodra je huis geen spoorweg
+noodig heeft en zich naar willekeur kan richten, zonder genoodzaakt
+te zijn een ijzeren spoor te volgen, ben ik je man."
+
+»Maar," deed ik Banks opmerken, »als muilezels, ezels, paarden, ossen,
+olifanten eten, een machine eet ook, en uit gebrek aan brandstof zal
+je ook onderweg blijven staan."
+
+»Een stoompaard," antwoordde Banks, »staat in kracht gelijk met drie of
+vier gewone paarden en dit vermogen kan nog toenemen. Een stoompaard
+is niet aan vermoeienis noch aan ziekte onderhevig. Ten allen tijde,
+onder alle breedten, in de zon, in den regen, in de sneeuw, altijd
+gaat het voort, zonder ooit uitgeput te raken. Het behoeft zelfs
+de aanvallen der wilde beesten niet te vreezen, noch den beet der
+slangen, noch den steek der horzels en andere geduchte insecten. Het
+heeft noch den prikstok der ossendrijvers, noch de zweep der geleiders
+noodig. Rust is overbodig en slaap kan het missen. Het stoompaard,
+door de hand van den mensch vervaardigd, is, met het oog op zijne
+bestemming en bij de onmogelijkheid dat het eenmaal tot voedsel zal
+verstrekken, te verkiezen boven al de trekdieren, die de Voorzienigheid
+ter beschikking van den mensch gesteld heeft. Een weinig olie en
+vet, een weinig steenkolen of hout, is alles wat het verteert. En,
+ge weet het, mijne vrienden, aan bosschen is geen gebrek op het
+Indische schiereiland en het hout is er het eigendom van iedereen.
+
+»Goed gesproken!" riep kapitein Hod uit. »Hoera voor het stoompaard! 'k
+Zie reeds in mijne verbeelding het rollende huis van den ingenieur
+Banks, in beweging op de groote wegen van Indië, door de wilde
+kreupelbosschen zich een weg banende, doordringende onder de boomen
+van het woud, zich wagende tot in de holen der leeuwen, der tijgers,
+der beeren, der panters, der luipaarden, en wij achter zijne muren
+verscholen, een slachting makende onder de wilde dieren om al de
+Nimrods, de Andersons, de Gérards, de Pertuisets, de Chassaings
+van de wereld van ergernis te doen barsten! Zeg, Banks, 'k moet er
+van watertanden en je doet het me bitter betreuren, dat ik niet een
+vijftig jaren later geboren ben!"
+
+»En waarom dat, kapitein?"
+
+»Omdat je droom over een vijftig jaar zal verwezenlijkt worden en
+eerst dan het stoomrijtuig zal gereed zijn."
+
+»Het is gereed," antwoordde eenvoudig de ingenieur.
+
+»Gereed! en door u vervaardigd misschien?...."
+
+»Door mij, en om de waarheid te zeggen vrees ik maar eene zaak,
+dat het je verwachting overtreft."
+
+»Op weg, Banks, op weg!" riep kapitein Hod uit, die zich oprichtte
+als door den schok eener electrische ontlading. Hij was gereed om
+te vertrekken.
+
+De ingenieur bracht hem tot bedaren; daarna, op ernstiger toon zich
+tot sir Edward Munro wendende, zeide hij:
+
+»Edward, als ik een rollend huis ter uwer beschikking stel, als ik
+over een maand, zoodra het seizoen er geschikt toe is, je kom zeggen:
+Daar is je kamer, die zich zal verplaatsen en gaan zal waarheen je
+wilt, daar zijn je vrienden, Maucler, kapitein Hod en ik, die niets
+liever willen dan je vergezellen op een tocht door het noorden van
+Indië, zal je me dan antwoorden: Laten we vertrekken, Banks, laten
+we vertrekken, en dat de God der reizigers ons bescherme!"
+
+»Ja, mijne vrienden," antwoordde kolonel Munro, na een oogenblik
+nagedacht te hebben. »Banks, beschik over het noodige geld. Doe,
+wat je belooft. Breng ons dat ideale stoomhuis, dat de stoutste
+verwachtingen zou overtreffen en we zullen geheel Indië doorkruisen!"
+
+»Hoera! Hoera! Hoera!" juichte kapitein Hod, »en wee de wilde dieren
+op de Népaulsche grenzen!"
+
+Op dit oogenblik verscheen sergeant Mac Neil, aangetrokken door de
+hoera's van den kapitein, aan de deur der woning.
+
+»Mac Neil," zei kolonel Munro tot hem, »we vertrekken binnen een
+maand naar het noorden van Indië. Je maakt immers de reis mee?"
+
+»Natuurlijk, kolonel, omdat u gaat!" antwoordde sergeant Mac Neil.
+
+
+
+
+
+
+III.
+
+DE OPSTAND DER SIPAYERS.
+
+
+Eenige weinige woorden zullen voldoende zijn om den toestand van
+Indië te doen kennen ten tijde van de voorvallen, die in dit verhaal
+voorkomen en meer bijzonder van het geduchte oproer der Sipayers,
+waarvan we hier de voornaamste feiten in het geheugen willen
+terugbrengen.
+
+Het was in 1600, onder de regeering van Elisabeth, op den gewijden
+grond van Aryavarta, te midden eener bevolking van twee honderd
+millioen bewoners, waarvan honderd twaalf millioen den Hindoeschen
+godsdienst beleden, dat de zeer achtbare Oost-Indische Compagnie
+gesticht werd, bekend onder den echt Engelschen bijnaam van »Old
+John Company."
+
+Het was in het begin een eenvoudige »vereeniging van kooplieden,
+die handel op Oost-Indië dreven" en aan welker hoofd de hertog van
+Cumberland geplaatst werd.
+
+Omstreeks dezen tijd was de Portugeesche macht, die groot in Indië
+geweest was, reeds aan het afnemen. Ook namen de Engelschen, van dezen
+toestand gebruik makende, een eerste proef van politiek en militair
+bestuur in het presidentschap van Bengalen, waarvan de hoofdstad,
+Calcutta, weldra het middelpunt der nieuwe regeering zou worden. Al
+dadelijk kwam het 39e regiment der koninklijke armée, uit Engeland
+afgezonden, de provincie bezetten. Van daar de zinspreuk, die het
+nog altijd in zijn vaandel draagt: Primus in Indiïs.
+
+Intusschen had zich ongeveer terzelfder tijd, onder bescherming van
+Colbert een Fransche Compagnie gevestigd. Zij had hetzelfde doel
+als de Compagnie van de Londensche kooplieden. Wat wonder dat uit
+die mededinging een strijd van belangen geboren werd. Er volgde een
+langdurige met afwisselend geluk gevoerde worsteling uit, die de
+namen van Dupleix, Labourdonnais en Lally-Tollendal beroemd maakte.
+
+Eindelijk moesten de Franschen voor de overmacht bukken en Carnatië,
+dat gedeelte van het schiereiland, dat een gedeelte van zijn oostelijke
+grens bevat, verlaten.
+
+Lord Clive, zonder concurrenten voortaan, niets meer van Portugal
+noch van Frankrijk te vreezen hebbende, ondernam toen de verovering
+van Bengalen, waarvan lord Hastings tot Gouverneur-generaal
+benoemd werd. Door een bekwaam en volhardend bestuur kwamen
+heilzame hervormingen tot stand. Maar van dien tijd af aan werd
+de Oost-Indische Compagnie, eens zoo machtig, rechtstreeks in hare
+dierbaarste belangen getroffen. Eenige jaren later, in 1784, bracht
+Pitt nogmaals wijzigingen in de oorspronkelijke oorkonde. Haar schepter
+moest overgaan in de handen van de raadslieden der Kroon. Het gevolg
+van dezen stand van zaken was, dat in 1813 de Compagnie het monopolie
+van den Indischen handel en in 1833 het monopolie van den handel met
+China ging verliezen.
+
+Al had nu evenwel Engeland niet meer te strijden tegen de vreemde
+maatschappijen op het schiereiland, moest het toch moeielijke oorlogen
+voeren, hetzij tegen de oude bezitters van den grond, hetzij tegen
+de laatste Aziatische veroveraars van dit rijke grondgebied.
+
+Onder lord Cornwallis, in 1784, was het de strijd met Tippo Sahib,
+gedood den 4n Mei 1799, bij de laatste bestorming van Seringapatam
+door generaal Harris. Het was de oorlog met de Mahratten, dat volk
+van voornaam ras, zeer machtig in de XVIIIe eeuw, en de oorlog
+met de Pindaris, die zich zoo moedig verdedigden. Het was nog de
+oorlog met de Gourgkhas van Népaul, de stoutmoedige bergbewoners,
+die in de gevaarlijke beproeving van 1857 de getrouwe bondgenooten
+der Engelschen zouden blijven. Eindelijk was het de oorlog tegen de
+Birmanen, van 1823 tot 1824.
+
+In 1828 waren de Engelschen meester, direct of indirect, van een
+groot gedeelte van het grondgebied. Met lord William Bentinck begon
+een nieuw tijdperk van bestuur.
+
+Sedert de regeling der militaire macht in Indië, had het leger altijd
+twee zeer onderscheiden contingenten geteld, het Europeesche en het
+inlandsche contingent. Het eerste vormde het koninklijke leger,
+samengesteld uit regimenten cavalerie, bataillons infanterie en
+bataillons Europeesche infanterie in dienst van de Oost-Indische
+Compagnie; het tweede vormde het inlandsche leger, bevattende
+bataillons infanterie en bataillons geregelde, maar inlandsche
+cavalerie, gekommandeerd door Engelsche officieren. Daarbij kwam
+een artillerie, waarvan het personeel, tot de Compagnie behoorende,
+met uitzondering van eenige batterijen, uit Europeanen bestond.
+
+Welk was het effectief dezer regimenten of bataillons, die
+onverschillig op deze wijze in het koninklijk leger genoemd worden? Wat
+de infanterie aangaat, elfhonderd man per bataillon in het leger van
+Bengalen en acht à negen honderd in de legers van Bombay en Madras;
+wat de cavalerie betreft, zeshonderd paarden in ieder regiment der
+twee legers.
+
+In het geheel kon men in 1837, zooals het door de Valbezen in zijne
+Nieuwe studieën over de Engelschen en Indië, een zeer merkwaardig werk,
+met groote nauwkeurigheid wordt vastgesteld, de gansche macht der
+drie presidentschappen, schatten op twee honderd duizend inlandsche
+troepen en op vijf en veertig duizend Europeesche.
+
+Nu maakten de Sipayers wel is waar een geregeld corps uit, door
+Engelsche officieren gekommandeerd, maar zij koesterden toch altijd een
+stille neiging om het harde juk der Europeesche discipline, hun door
+de veroveraars opgelegd, af te schudden. Reeds had in 1806, misschien
+zelfs op aanstoken van den zoon van Tippo Sahib, het garnizoen van het
+inlandsche leger van Madras, gekantonneerd te Vellore, de hoofdwacht
+van het 69e regiment der koninklijke armee vermoord, de kazernen in
+brand gestoken, de officieren en hunne families omgebracht en de zieke
+soldaten tot in het hospitaal doodgeschoten. Wat was de oorzaak van
+dezen opstand geweest,--de schijnbare oorzaak, althans? Een voorgewende
+quaestie van knevels, van kapsel en oorringen, maar eigenlijk was
+het de haat der veroverden tegen de veroveraars.
+
+Deze eerste opstand werd spoedig in de geboorte gestikt door de
+koninklijke troepen, die te Ascot gekantonneerd waren.
+
+Een dergelijke reden,--ook een voorwendsel,--was evenzeer de aanleiding
+tot de eerste oproerige beweging van 1857,--een nog veel geduchter
+opstand, die voor altijd de Engelsche macht in Indië zou vernietigd
+hebben, indien de inlandsche troepen van de presidentschappen van
+Madras en Bombay er aan deel hadden genomen.
+
+Alvorens evenwel verder te gaan, moet vermeld worden, dat deze
+opstand niet nationaal was. De Hindoes van het land en der steden,
+dat is zeker, stelden er niet het minste belang in. Bovendien bepaalde
+hij zich tot de half onafhankelijke Staten van Centraal-Indië, tot
+de provincies van het noordwesten en het koninkrijk Oude. Pendjab
+bleef den Engelschen getrouw met zijn regiment van drie escadrons
+uit den Indischen Caucasus. Ook de Sikhs, deze werklieden van lagere
+kaste, die zich inzonderheid bij het beleg van Delhi onderscheidden;
+getrouw ook de Gourgkhas, ten getale van twaalfduizend naar het beleg
+van Lucknow gevoerd door den rajah van Nepaul, getrouw eindelijk
+de Maharajahs van Gwalior en van Pattyalah, de rajah van Rampore,
+de Rani van Bhopal, getrouw aan de wetten van de militaire eer en
+om de gewone uitdrukking, in zwang onder de inboorlingen van Indië,
+te gebruiken »getrouw aan het zout."
+
+Bij den aanvang van den opstand, bevond lord Canning zich aan het hoofd
+van het bestuur in hoedanigheid van gouverneur-generaal. Misschien
+had die staatsman zich verkeerde voorstellingen gevormd aangaande de
+strekking der beweging. Reeds sedert eenige jaren was de ster van
+het Vereenigde Koninkrijk zichtbaar verbleekt aan den Hindoeschen
+hemel. In 1842 had de terugtocht van Kaboel het prestige der
+Europeesche veroveraars doen afnemen. De houding van het Engelsche
+leger gedurende den Krimoorlog was in sommige opzichten beneden de
+militaire faam gebleven. Ook was er een oogenblik dat de Sipayers,
+die zeer op de hoogte waren van hetgeen er voorviel op de oevers
+van de Zwarte zee, dachten dat een opstand der inlandsche troepen
+misschien zou gelukken. Er was trouwens slechts een vonk noodig om
+de behoorlijk voorbereide gemoederen, die de barden, de Brahmanen,
+de »moulvis" door hunne redevoeringen en gezangen aanvuurden, in
+lichtelaaie vlam te brengen.
+
+Deze gelegenheid bood zich aan in het jaar 1857, toen, tengevolge
+van buitenlandsche aangelegenheden, het contingent van het koninklijk
+leger noodzakelijk had moeten verminderd worden.
+
+In het begin van dit jaar had Nana Sahib, anders genoemd de nabob
+Dandou-Pant, die bij Cawnpore zijn verblijf hield, zich naar Delhi
+en daarna naar Lucknow begeven, met het doel ongetwijfeld de sedert
+lang voorbereide omwenteling te bevorderen.
+
+En werkelijk barstte korten tijd na het vertrek van den Nana de
+oproerige beweging los.
+
+Het Engelsche gouvernement had voor korten tijd in het inlandsche leger
+de Enfield-karabijn ingevoerd, die het gebruik noodzakelijk maakt van
+met vet bestreken patronen. Zekeren dag verspreidde zich het gerucht,
+dat dit vet of rundervet of varkensvet was, al naardat de patronen
+bestemd waren voor de Hindoesche of Mohamedaansche soldaten van het
+inlandsche leger.
+
+In een land nu waar zelfs het volk weigert zeep te gebruiken, omdat
+zij kan vervaardigd zijn van het vet van een heilig of onrein dier,
+moest het gebruik van patronen met deze stof besmeerd,--patronen die
+met de tanden moeten afgebeten worden en met de lippen in aanraking
+komen,--de algemeene ontevredenheid opwekken. Het gouvernement gaf
+gedeeltelijk toe aan de bezwaren, die hiertegen gemaakt werden, maar
+het mocht de behandeling der karabijn al wijzigen, verzekeren dat
+het vet in quaestie niet diende tot de vervaardiging der patronen,
+toch bevredigde en overtuigde het niemand in het leger der Sipayers.
+
+Den 24n Februari, te Berampore, weigert het 34e regiment de
+patronen. In het midden van Maart wordt een adjudant vermoord en zal
+weldra het afgedankte regiment, na de straf der moordenaars, in de
+naburige provincies nog vruchtbaarder zaden van muiterij verspreiden.
+
+Den 10n Mei komen te Mirat, iets ten noorden van Delhi, het 3e, 11e
+en 20e regiment in opstand, dooden hunne kolonels en verscheidene
+officieren van den grooten staf, geven de stad aan plundering over
+en trekken naar Delhi terug. Daar voegt de rajah, een afstammeling
+van Timour, zich bij hen. Het arsenaal valt in hunne handen, en de
+officieren van het 54e regiment worden omgebracht.
+
+Den 11n Mei, te Delhi, worden majoor Fraser en zijne officieren
+meedoogenloos vermoord door de opstandelingen van Mirat tot in
+het paleis van den Europeeschen kommandant en den 16n Mei vallen
+negen-en-veertig gevangenen, mannen, vrouwen en kinderen onder de
+bijl der moordenaars.
+
+Den 20n Mei doodt het 26e regiment, bij Lahore gekantonneerd, den
+havenkommandant en den Europeeschen sergeant-majoor.
+
+De eerste stoot was nu eenmaal tot die afschuwelijke slachterijen
+gegeven.
+
+Den 28n Mei, te Nourabad, nieuwe slachtoffers onder de
+Engelsch-Indische officieren.
+
+Den 30n Mei, in de kantonnementen van Lucknow, moord van den
+brigadier-kommandant, van zijn adjudant en van verscheidene andere
+officieren.
+
+Den 31n Mei, te Barreilli in Rohilkhande, moord van eenige officieren,
+die overvallen werden en zich zelfs niet kunnen verdedigen.
+
+Op denzelfden datum, te Schajahanpore, moord van den ontvanger en van
+een zeker aantal officieren door de Sipayers van het 38e regiment,
+en den volgenden dag, aan de andere zijde van Barwar, dood van de
+officieren, vrouwen en kinderen, die op weg waren gegaan om het
+station van Sivapore, op een mijl van Anrungabad te bereiken.
+
+In de eerste dagen van Juni, te Bhopal, moord van een gedeelte van de
+Europeesche bevolking en te Jansi, op aanstoken van de vreeselijke,
+afgezette Rani, een bloedbad, met verfijnde wreedheid aangericht,
+onder de op het fort gevluchte vrouwen en kinderen.
+
+Den 6n Juni, vallen te Allahabad acht jonge vaandrigs onder het lood
+der Sipayers.
+
+Den 14n Juni, te Gwalior, muiterij van twee inlandsche regimenten en
+moord der officieren.
+
+Den 27n Juni, te Cawnpore, eerste hecatombe van slachtoffers van
+iederen leeftijd en sekse, doodgeschoten of verdronken,--voorspel van
+het afschuwelijk treurspel, dat eenige weken later zou plaats hebben.
+
+Te Holkar, den 1n Juli, moord van vier-en-dertig Europeanen,
+officieren, vrouwen en kinderen, plundering, brandstichting, en te
+Ugow, denzelfden dag, moord van den kolonel en den adjudant van het
+23e regiment der koninklijke armée.
+
+Den 15n Juli, tweede moord te Cawnpore. Dien dag, worden vele honderden
+kinderen en vrouwen,--en onder deze lady Munro,--met ongehoorde
+wreedheid op bevel van den Nana zelven omgebracht, die de muzelmansche
+slachters der openbare slachtplaatsen te hulp riep. Verschrikkelijke
+slachting, na welke de lijken in een put geworpen werden, die voor
+altijd berucht gebleven is.
+
+Den 26n September, worden op een plein van Lucknow, tegenwoordig
+»square der draagbaren" genoemd, talrijke gewonden neergesabeld en
+nog levend in de vlammen geworpen.
+
+En eindelijk nog zooveel andere afzonderlijke moorden in de steden
+en op het land, die aan dezen opstand een karakter van gruwzame
+wreedheid verleenden.
+
+De Engelsche generaals beantwoordden trouwens deze moorden dadelijk
+met weerwraak, die wel is waar noodzakelijk, omdat zij een heilzame
+vrees onder de opstandelingen verspreidde, maar die niettemin
+verschrikkelijk was.
+
+In het begin van den opstand hadden de opperrechter Montgomery en
+de brigade-generaal Corbett, te Lahore, zonder bloed te vergieten,
+voor den mond van twaalf stukken geschut, met brandende lont, het 8e,
+16e, 26e en 49e regiment van het inlandsche leger kunnen ontwapenen. Te
+Moulton hadden het 62e en 29e inlandsche regiment ook de wapenen moeten
+nederleggen, zonder ernstigen tegenstand te kunnen bieden. Evenzeer
+werden te Peschawar het 24e, 27e en 51e regiment ontwapend door den
+brigade-generaal S. Colton en den kolonel Nicholson op het oogenblik
+dat het oproer zou uitbarsten. Maar toen eenige officieren van het
+51e regiment in de bergen gevlucht waren, werd een som op hun hoofd
+gezet en werden weldra allen door de bergbewoners teruggebracht.
+
+Dit was het begin der wederwraak.
+
+Nu werd een legerafdeeling, onder kolonel Nicholson, tegen een
+inlandsch regiment aangevoerd, dat naar Delhi marcheerde. De
+opstandelingen werden weldra bereikt, geslagen, verspreid en honderd
+twintig man gevangen genomen en te Peschawar binnengebracht. Allen
+werden ter dood veroordeeld, maar een op de drie man zou werkelijk
+ter dood gebracht worden. Tien kanonnen werden op het exercitieveld
+in slagorde gesteld, een gevangene voor elk hunner monden gebonden
+en vijfmaal gaven de tien kanonnen vuur, het plein met vormlooze
+overblijfselen bedekkende, te midden van een ondraaglijke lucht van
+verbrand vleesch.
+
+Deze slachtoffers stierven, volgens de Valbezen, bijna allen met
+de heldhaftige onverschilligheid, die de Indianen met den dood voor
+oogen, zoo goed weten te bewaren. »Mijnheer de kapitein," sprak tot
+een der officieren, die de terechtstelling kommandeerden, een schoone
+Sipayer van twintig jaar, in een bevallige houding tegen het moordtuig
+aangeleund, »mijnheer de kapitein, 't is niet noodig me vast te binden,
+'k ben niet van plan te vluchten."
+
+Dit was de eerste van een talrijke reeks van vreeselijke
+terechtstellingen.
+
+Ziehier overigens de dagorder, die op dienzelfden datum te Lahore de
+brigade-generaal Chamberlain, na de terechtstelling van twee Sipayers
+van het 55e regiment, ter kennisse bracht van de inlandsche troepen.
+
+»Gij hebt twee uwer kameraden levend voor den mond der kanonnen zien
+vastbinden en in stukken schieten; deze kastijding zal het lot zijn
+van alle verraders. Uw geweten zal u zeggen welke straffen zij in de
+andere wereld zullen ondergaan. De twee soldaten zijn door het kanon
+en niet aan de galg ter dood gebracht, omdat ik hun de bezoedeling
+van de aanraking des beuls heb willen besparen en daardoor heb willen
+bewijzen dat het gouvernement, in deze dagen van spanning, niets wil
+doen om hen in hun godsdienst of kaste te krenken."
+
+Den 30n Juli vielen twaalfhonderd zeven en dertig gevangenen
+achtereenvolgens voor het peleton, dat met de terechtstelling belast
+was en vijfhonderd anderen ontsnapten slechts aan de uitvoering van
+het doodvonnis om van honger en gebrek aan lucht te sterven in de
+gevangenis waar men hen had opgesloten.
+
+Den 28n Augustus werden van de achthonderd zeventig Sipayers, die
+Lahore ontvluchtten, zeshonderd negen en vijftig meedoogenloos door
+de soldaten van het koninklijk leger vermoord.
+
+Den 23n September, na de inneming van Delhi, gaven zich drie prinsen
+van de familie des konings, de vermoedelijke erfprins en zijne twee
+neven, onvoorwaardelijk aan generaal Hodson over, die hen medevoerde
+met een geleide van slechts vijf man te midden van een dreigenden
+hoop van vijfduizend Hindoes,--een tegen duizend. En evenwel liet
+Hodson halfweg de kar met de gevangenen stilhouden, klom bij hen,
+beval hun zich de borst te ontblooten en doodde hen alle drie met
+revolverschoten. »Deze bloedige terechtstelling, door de hand van een
+Engelsch officier," zei de Valbezen, »moest in Pendjab de grootste
+bewondering wekken."
+
+Na de inneming van Delhi, kwamen drieduizend gevangenen door het kanon
+of de galg om, waaronder negenentwintig leden van de koninklijke
+familie. Het beleg van Delhi, wel is waar, had den belegeraars
+tweeduizend eenenvijftig Europeanen en zestienhonderd zesentachtig
+inboorlingen gekost.
+
+Te Allahabad hadden vreeselijke menschenslachtingen plaats, niet
+alleen onder de Sipayers, maar in de rangen van de lagere volksklasse,
+die door de dweepers bijna onwetend tot plundering waren medegesleept.
+
+Te Lucknow bedekten twee duizend gedoode Sipayers met hunne lijken
+een oppervlakte van honderdtwintig vierkante meters.
+
+Te Cawnpore verplichtte kolonel Neil de veroordeelden, alvorens hen
+aan de galg over te leveren, naar gelang van hun kasterang, met de
+tong alle bloedvlekken af te likken en schoon te maken, die in het
+huis waar men de slachtoffers had omgebracht, waren overgebleven. Dit
+was voor deze Hindoes den dood door de schande doen voorafgaan.
+
+Gedurende den tocht door Centraal-Indië, hielden de terechtstellingen
+der gevangenen aanhoudend aan, en werden »muren van menschenvleesch
+door geweervuur omvergeworpen!"
+
+Den 9n Maart 1858, bij den aanval van het Gele Huis, ten tijde van
+het tweede beleg van Lucknow, na een vreeselijke slachting onder de
+Sipayers, schijnt het boven allen twijfel verheven, dat een dezer
+ongelukkigen, onder de oogen der Engelsche officieren zèlven, levend
+door de Sikhs gebraden werd.
+
+Den 11n vulden vijftig lijken van Sipayers de grachten om het paleis
+der Begoem te Lucknow, zonder dat een enkele gewonde was gespaard
+geworden door soldaten, die geen meester van zich zelven meer waren.
+
+Eindelijk stierven in twaalf dagen van strijd, drie duizend
+inboorlingen door het koord of door den kogel en onder hen, drie
+honderd tachtig vluchtelingen, opgehoopt op het eiland Hydaspes,
+die zich tot in Kasjmir gered hadden.
+
+Om kort te gaan, zonder het aantal Sipayers mede te rekenen, die
+gedurende deze meedoogenlooze fnuiking van den opstand,--eene fnuiking,
+die geen gevangenen duldde omkwamen, telt men alleen in den veldtocht
+van Pendjab, niet minder dan zes honderd acht en twintig op bevel
+der militaire autoriteit doodgeschoten of voor den mond der kanonnen
+vastgebonden inboorlingen, dertien honderd zeventig op bevel van de
+burgerlijke autoriteit, drie honderd zes en tachtig gehangen op bevel
+der beide autoriteiten.
+
+In het geheel dus schatte men in het begin van het jaar 1859 op meer
+dan honderd twintig duizend het aantal officieren en inlandsche
+soldaten die omkwamen, en op meer dan twee honderd duizend dat
+der burgerlijke inboorlingen, die met hun leven hunne dikwijls
+twijfelachtige deelneming aan dezen opstand boetten. Verschrikkelijke
+weerwraak, waartegen Gladstone, misschien niet zonder reden in het
+Engelsche parlement, met kracht opkwam.
+
+Het was voor het verhaal dat volgt, van belang van weerszijden de
+balans van dit doodregister vast te stellen. Dit moest, om den lezer
+te doen begrijpen, welk een onvoldane haat, zoowel in het hart der
+naar wraak dorstende overwonnelingen, als in dat der overwinnaars,
+die tien jaar later rouwden over de slachtoffers van Cawnpore en
+Lucknow, moest zijn overgebleven.
+
+Wat de zuiver militaire feiten van den geheelen veldtocht tegen de
+oproerlingen betreft, zij bestaan uit de volgende expedities, die
+hier kortelijk vermeld zullen worden.
+
+Het is vooreerst de eerste veldtocht van Pendjab, die aan sir John
+Laurence het leven kostte.
+
+Daarna volgt het beleg van Delhi, de hoofdstad van den opstand,
+versterkt door duizenden vluchtelingen en gedurende welk Mohammed
+Schah Bahadour tot keizer van Hindostan werd uitgeroepen. »Maak het
+uit met Delhi!" had de gouverneur-generaal in een laatste dépêche aan
+den opperbevelhebber verordend en het beleg, in den nacht van 13 Juni
+begonnen, eindigde den 19n September, na het leven gekost te hebben
+aan de generaals sir Harry Barnard en John Nicholson.
+
+Ter zelfder tijd, nadat Nana Sahib zich tot Peïschwah had laten
+benoemen en in het versterkte kasteel Bilhour had laten kronen,
+marcheerde generaal Havelock naar Cawnpore. Hij kwam er den 17n Juli
+binnen, maar te laat om den laatsten moord te beletten en zich van
+den Nana meester te maken, die met vijf duizend man en veertig stukken
+geschut kon ontvluchten.
+
+Daarna ondernam Havelock een eersten veldtocht in het koninkrijk Oude,
+en trok den 28n den Ganges over met slechts zeventien honderd man en
+tien kanonnen, zich naar Lucknow richtende.
+
+Nu verschenen sir Colin Campbell en de generaal-majoor sir James
+Outram op het tooneel. Het beleg van Lucknow zou zeven en tachtig
+dagen duren en het leven kosten aan sir Henri Lawrence en generaal
+Havelock. Vervolgens maakte Colin Campbell de toebereidselen voor
+een tweeden veldtocht, na gedwongen te zijn zich op Cawnpore terug
+te trekken, waarvan hij zich eindelijk meester maakte.
+
+Gedurende dien tijd ontzetten andere troepen Mohir, een stad van
+Centraal-Indië en maakten een expeditie door Malwa, waardoor het
+Engelsche gezag in dit koninkrijk hersteld werd.
+
+In het begin van het jaar 1858, ondernamen Campbell en Outram
+een tweeden veldtocht in Oude, met vier divisies infanterie,
+aangevoerd door de generaals sir James Outram, sir Edward Lugar en
+de brigade-generaals Walpole en Franks. De kavalerie stond onder de
+bevelen van sir Hope Grant, de andere wapens onder Wilson en Robert
+Napier,--uitmakende ongeveer vijf en twintig duizend strijders, die de
+maharajah van Nepaul met twaalf duizend Gourgkhas ging versterken. Doch
+het oproerige leger van de Begoem telde niet minder dan honderd
+twintig duizend man, en de stad Lucknow zeven- à acht honderd duizend
+inwoners. De eerste aanval had plaats den 6n Maart. Den 16n Maart, na
+een reeks van gevechten, waarin de kapitein ter zee sir William Peel
+en majoor Hodson sneuvelden, kwamen de Engelschen in bezit van het aan
+de Goumti gelegen gedeelte der stad. Niettegenstaande deze voordeelen,
+boden de Begoem en haar zoon nog wederstand in het paleis van Mousa
+Bagh, aan het noord-westelijk uiteinde van Lucknow en de Moulvi,
+een muzelmansch opperhoofd van den opstand, die in het midden der
+stad zelve de wijk genomen had, weigerde zich over te geven. Den 19n
+verzekerde een aanval van Outram en den 21n, een gelukkig gevecht,
+den Engelschen eindelijk het volle bezit van dit geduchte bolwerk
+van den opstand der Sipayers.
+
+Met de maand April trad de opstand in zijn laatste tijdperk. Er
+werd een veldtocht beraamd en uitgevoerd in Rohilkhande, waarheen
+voortvluchtige opstandelingen zich in grooten getale begeven
+hadden. Bareilli, de hoofdstad van het koninkrijk, was het
+punt waarheen de opperhoofden der Engelsche armee zich het eerst
+richtten. Het begin was niet gelukkig. De Engelschen leden een soort
+van nederlaag te Judgespore. De brigade-generaal Adrien Hope werd
+gedood. Doch, tegen het einde van de maand snelde Campbell te hulp,
+hernam Schah-Jahanpore, schoot, den 5n Mei Bareilli aanvallende,
+de stad in brand en nam haar in, zonder te kunnen beletten, dat de
+opstandelingen haar eerst ontruimden.
+
+Gedurende dien tijd werd in Centraal-Indië de veldtocht van sir
+Hugh Rose geopend. Deze generaal marcheerde in de eerste dagen van
+Januari 1858 op Saungor, door het koninkrijk Bhopal, ontzette er het
+garnizoen den 3n Februari, nam tien dagen later het fort Gurakota,
+maakte zich met geweld meester van den Mandapore-pas van de keten der
+Vindhyas, stak de Betwa over, verscheen voor Jansi, verdedigd door
+elf duizend opstandelingen, onder bevel der woeste Rani, sloot de
+stad den 22n Maart onder een verzengende hitte in, detacheerde twee
+duizend man van zijn leger om twintig duizend man van het contingent
+van Gwalior af te snijden, aangevoerd door den befaamden Tantia-Topi,
+wierp dit oproerige opperhoofd overhoop, bestormde de stad den 2n
+April, overweldigde den muur, nam de citadel, waaruit het de Rani
+gelukte te ontsnappen, hernam de operaties tegen het fort Calpi,
+waar de Rani en Tantia-Topi besloten hadden te sterven, bemachtigde
+het den 22n Mei, na een heldhaftige bestorming, zette den veldtocht
+voort met de vervolging van de Rani en haren metgezel, die zich
+in Gwalior geworpen hadden, vereenigde er den 16n Juni zijne beide
+brigades, versterkt door een macht onder den brigade-generaal Napier,
+verpletterde de opstandelingen te Morar, veroverde de plaats den 18n
+en kwam na een zegevierenden veldtocht te Bombay terug.
+
+Het was in een voorposten-gevecht, voor Gwalior, dat de Rani
+sneuvelde. Deze geduchte koningin, met hart en ziel gehecht aan den
+nabob, wiens getrouwe gezellin zij gedurende den opstand geweest
+was, werd gedood door de eigen hand van sir Edward Munro. Nana Sahib
+over het lijk van lady Munro te Cawnpore, de kolonel over het lijk
+van de Rani te Gwalior, waren twee mannen die den opstand en zijne
+onderdrukking vertegenwoordigden, wier bittere haat jegens elkander
+vreeselijke gevolgen zoude hebben, indien zij elkander ooit van
+aangezicht tot aangezicht weder mochten ontmoeten!
+
+Op dit oogenblik kon men den opstand als bedwongen beschouwen,
+uitgenomen misschien in eenige gedeelten van het koninkrijk
+Oude. Campbell opent dus den 2n November een nieuwen veldtocht,
+maakt zich van de laatste stellingen der opstandelingen meester en
+verplicht eenige voorname opperhoofden zich te onderwerpen. Evenwel is
+er een van hen, Beni Madho, die nog altijd niet gevat is. Men verneemt
+in December, dat hij in een aangrenzend distrikt van Nepaul de wijk
+genomen heeft. Men verzekert dat Nana Sahib, Balao Rao, zijn broeder,
+en de Begoem van Oude met hem zijn. Later, gedurende de laatste dagen
+van het jaar, loopt er een gerucht, dat zij een schuilplaats gezocht
+hebben aan de grens der koninkrijken Nepaul en Oude. Campbell zit hen
+dicht op de hielen, maar zij gaan over de grens. Het was eerst in de
+eerste dagen van Februari 1859, dat een Engelsche brigade, waarvan
+een der regimenten onder bevel stond van den kolonel Munro, hen tot
+in Népaul kon vervolgen. Beni Madho wordt gedood, de Begoem van Oude
+en haar zoon worden gevangen genomen en verkrijgen vergunning in de
+hoofdstad van Nepaul te wonen. Wat Nana Sahib en Balao Rao betreft,
+geruimen tijd meende men dat zij dood waren en toch was dit niet
+het geval.
+
+Hoe het zij, de geduchte opstand was gefnuikt. Tantia-Topi,
+overgeleverd door zijn luitenant Man-Singh en ter dood veroordeeld,
+stond den 15n April te Sipri te recht. Deze oproerling, »deze inderdaad
+merkwaardige figuur uit het groote treurspel van den Indischen
+opstand," zegt de Valbezen, »en die bewijzen gaf van een staatkundig
+genie vol berekening en overleg," stierf moedig op het schavot.
+
+Toch moest het einde van dezen opstand der Sipayers, die den Engelschen
+misschien Indië zou gekost hebben, indien hij zich over het geheele
+schiereiland had uitgestrekt, en vooral indien de beweging nationaal
+geweest was, den val van de achtbare Indische Compagnie na zich
+sleepen.
+
+Inderdaad werd met het einde van het jaar 1857 het Hof der Direkteurs
+door lord Palmerston met ondergang bedreigd.
+
+Den 1n November 1858, verkondigde een proclamatie, in twintig talen
+uitgevaardigd, dat Haar Majesteit Victoria Beatrix, koningin van
+Engeland, den schepter van Indië in handen nam, waarvan zij eenige
+jaren later tot keizerin zou gekroond worden.
+
+Dit was het werk van lord Stanley. De titel van gouverneur,
+vervangen door dien van onderkoning, een secretaris van Staat en
+vijftien leden, de centrale regeering uitmakende, de leden van den
+raad van Indië buiten den Indischen dienst benoemd, de gouverneurs
+der presidentschappen van Madras en Bombay, door de koningin gekozen,
+de leden van den Indischen dienst en de hoofdkommandanten gekozen door
+den secretaris van Staat, zoodanig waren de voornaamste beschikkingen
+van het nieuwe gouvernement.
+
+Wat de militaire macht betreft, het koninklijk leger telt tegenwoordig
+zeventien duizend man meer dan voor den opstand der Sipayers,
+namelijk twee en vijftig regimenten infanterie, negen regimenten
+fuziliers en een aanzienlijke artillerie, met vijf honderd man per
+kavallerie-regiment en zeven honderd man per infanterie-regiment.
+
+Het inlandsche leger bestaat uit honderd zeven en dertig regimenten
+infanterie en veertig regimenten kavalerie; maar de artillerie is
+Europeesch, bijna zonder uitzondering.
+
+Zoodanig is tegenwoordig de toestand van het schiereiland uit een
+administratief en militair oogpunt, zoodanig is het effectief der
+gewapende macht, die een grondgebied moet beschermen van vier honderd
+duizend vierkante mijlen.
+
+»De Engelschen," zegt terecht Grandidier, »zijn gelukkig geweest in
+dit groote en prachtige land een zacht, schrander, beschaafd volk
+aan te treffen, dat van ouds geleerd heeft zich te onderwerpen. Doch,
+zij mogen op hun hoede zijn, de zachtheid heeft hare grenzen en moge
+het juk niet te zwaar zijn, of eenmaal richten de hoofden zich op en
+verbreken het."
+
+
+
+
+
+
+IV.
+
+IN DE GROTTEN VAN ELLORA.
+
+
+Het was maar al te waar. De mahratten-prins Dandou-Pant, de aangenomen
+zoon van Baji-Rao, Peïschwah van Pounah, in een woord Nana-Sahib,--op
+dit oogenblik misschien de eenige overlevende van de hoofden der
+omwenteling der Sipayers,--had zijne ongenaakbare schuilhoeken in
+Nepaul kunnen verlaten. Dapper, stoutmoedig, gewoon allerlei gevaren
+te trotseeren, bekwaam in de kunst zijn vervolgers het spoor bijster
+te doen worden, buitengewoon listig, had hij zich tot in de provincie
+van Dekan gewaagd, onder de nooit sluimerende inblazingen van een
+haat, dien de vreeselijke weerwraak van den opstand van 1857 slechts
+vertienvoudigd had.
+
+Ja! het was een doodelijke haat, dien de Nana den bezitters van
+Indië gezworen had. Hij was de erfgenaam van Baji-Rao en, toen de
+Peïschwah in 1851 stierf, weigerde de Compagnie hem voortaan het
+pensioen van acht lakhs ropyen (een millioen gulden) uit te keeren,
+waarop hij recht had. Dit was een der oorzaken van dien haat, die
+tot de grootste buitensporigheden zou leiden.
+
+Maar wat hoopte Nana Sahib dan? Sedert acht jaren was de opstand der
+Sipayers volkomen gedempt. Het Engelsche gouvernement was allengs in
+de plaats getreden van de achtbare Indische Compagnie en hield het
+gansche schiereiland onder vrij wat strenger bestuur dan dat van de
+vereeniging der kooplieden. Er was geen spoor van den opstand meer
+overgebleven, zelfs niet in de rangen van het inlandsche leger, dat
+ook geheel gereorganiseerd was. Had de Nana dan kans van slagen in
+zijne pogingen om onder de lagere klassen van Hindostan een nieuwe
+beweging aan te stoken? Zijne plannen zullen weldra bekend zijn. Eene
+zaak wist hij, dat namelijk zijne tegenwoordigheid in de provincie
+Aurungabad gesignaleerd was geworden, dat de gouverneur-generaal er
+de onderkoning te Calcutta van verwittigd had en dat er een prijs op
+zijn hoofd gesteld was. Zeker was het dat hij overijld op de vlucht had
+moeten gaan en zich op nieuw in zulk een goed verborgen schuilplaats
+had moeten verbergen, dat hij aan de nasporingen van de agenten der
+Engelsch-Indische politie kon ontsnappen.
+
+De Nana verloor in den nacht van den 6n op den 7n Maart geen uur. Hij
+kende het land volkomen en besloot Ellora te bereiken, gelegen op
+vijf en twintig mijlen van Aurungabad, om zich daar bij een zijner
+medeplichtigen te voegen.
+
+De nacht was donker. De gewaande fakir richtte zich, na zich
+overtuigd te hebben dat hij niet vervolgd werd, naar het praalgraf,
+op eenigen afstand van de stad opgericht ter eere van den mohamedaan
+Sha-Soufi, een heilige wiens reliquiën den naam hebben genezingen
+te volbrengen. Maar alles sliep toen in het praalgraf, priesters en
+bedevaartgangers, en de Nana kon zich bewegen zonder door lastige
+vragen verontrust te worden.
+
+Evenwel was het niet zoo duister, dat dit granietblok, het onneembare
+fort van Daoulutabad dragende en zich midden in eene vlakte tot eene
+hoogte van twee honderd veertig voet verheffende, zijn ontzaglijk
+schaduwbeeld aan de blikken kon onttrekken. Toen de nabob het
+zag, herinnerde hij zich dat een der keizers van Dekan, een zijner
+voorouders, zijn hoofdstad had willen maken van de uitgestrekte stad,
+die vroeger aan den voet van het fort gebouwd was. En werkelijk
+zou het een onverwinlijke positie geweest zijn, zeer geschikt om in
+dit gedeelte van Indië het middelpunt eener oproerige beweging te
+worden. Doch Nana Sahib wendde het hoofd om en had slechts een blik
+vol haat over voor die sterkte, nu in de handen zijner vijanden.
+
+Op deze vlakte volgde een meer afwisselend terrein. Het waren de eerste
+oneffenheden van den bodem, die weldra bergachtig zou worden. De Nana,
+nog in de volle kracht des levens, vertraagde zijne schreden niet,
+toen hij reeds vrij steile hellingen moest beklimmen. Hij wilde dien
+nacht vijf en twintig mijlen maken, dat is den afstand afleggen,
+die Ellora van Aurungabad scheidt. Eenmaal daar, hoopte hij in
+veiligheid te kunnen uitrusten. Ook hield hij zich niet op, noch in
+een karavansera, voor iedereen open, die men op weg ontmoette, noch
+in een half vervallen bungalow, waar hij in een afgezonderd gedeelte
+van den berg een paar uur had kunnen slapen.
+
+Bij het opgaan der zon ging de vluchteling om het dorp Ranzah heen,
+dat het zeer eenvoudige graf bezit van den grootsten Mongoolschen
+keizer, Aureng-Zeb. Eindelijk had hij de beroemde groep holen bereikt,
+die hun naam ontleend hebben aan het kleine dorp bij Ellora.
+
+De heuvel, waarin die holen ten getale van een dertigtal gegraven
+zijn, heeft de gedaante van een halve maan. Vier tempels, vier en
+twintig bouddhisten-kloosters, eenige minder belangrijke grotten,
+zijn de monumenten van de groep. De basaltgroeve is rijkelijk
+door menschenhanden geëxploiteerd. Maar niet om de kunststukken,
+hier en daar over de onmetelijke oppervlakte van het schiereiland
+verspreid, hebben de hindostansche bouwkundigen in de eerste eeuwen der
+christelijke jaartelling er de steenen uitgegraven. Neen! die steenen
+zijn alleen daarom weggenomen om ledige ruimten in de hoofdmassa
+te maken en het zijn deze ruimten, die, al naar hunne bestemming,
+»chaityas" of »viharas" geworden zijn.
+
+De zonderlingste dezer tempels is voorzeker die der Kaïlas. Men stelle
+zich een blok voor van honderd twintig voet hoog, bij een omtrek
+van zes honderd voet. Dit blok heeft men stoutweg in den berg zelven
+uitgesneden en te midden van een plein van drie honderd zestig voet
+lang en honderd zes en tachtig breed afgezonderd,--een plein, verkregen
+ten koste van de basaltmassa. Toen nu eenmaal dit blok op deze wijze
+was vrijgemaakt, hebben de architecten het uitgehouwen, evenals een
+beeldhouwer een stuk ivoor. Uitwendig hebben zij kolommen uitgesneden,
+kleine pyramiden gebeeldhouwd, koepels vervaardigd, zooveel van de
+rots gespaard als noodig was om de bas-reliefs goed te doen uitkomen,
+meer dan levensgroote olifanten voorstellende, die het geheele gebouw
+schijnen te dragen; inwendig hebben zij een groote zaal uitgehouwen,
+omgeven met kapellen en waarvan het gewelf op kolommen rust, die
+van de geheele massa zijn afgezonderd. Eindelijk hebben zij van dit
+uit één steen gemaakte kunstwerk een tempel vervaardigd, die in de
+eigenlijke beteekenis van het woord niet »gebouwd" is geworden, maar
+een tempel eenig op de wereld en die waardig is mede te dingen met de
+bewonderenswaardigste gebouwen van Indië en zeer goed de vergelijking
+kan doorstaan met de onderaardsche begraafplaatsen van het oude Egypte.
+
+Deze tempel, nu bijna verlaten, is als alle aardsche dingen, niet
+door den tijd gespaard. In sommige gedeelten begint hij reeds
+te vervallen. Zijne bas-reliefs slijten af als de wanden van de
+steenen massa, waaruit men ze vervaardigd heeft en toch bestaat dit
+kunstgewrocht nog slechts duizend jaren. Maar wat in de werken der
+natuur nog nieuw is, is dikwijls reeds oud en vervallen in den arbeid
+der menschen. In den zijdelingschen grondmuur links waren eenige diepe
+scheuren gekomen, en het is door een dezer openingen, die half door het
+kruis van een der torschende olifanten verborgen waren, dat Nana Sahib
+weg sloop, zonder dat iemand zijn komst te Ellora had kunnen vermoeden.
+
+De scheur kwam uit in een donkeren gang, die door den grondmuur liep en
+zich in de diepte tot onder den bodem des tempels uitstrekte. Daar had
+men een soort van onderaardsche kapel of put, nu droog, uitgegraven,
+die tot vergaarbak van het regenwater diende.
+
+Zoodra de Nana in den gang was gekomen, deed hij een zeker gefluit
+hooren, dat door een gelijk gefluit beantwoord werd. Het was geen
+echo. Weldra werd de duisternis verlicht door een Hindoe, die een
+kleinen lantaren in de hand droeg.
+
+»Geen licht!" zei de Nana.
+
+»Ben jij het, Dandou-Pant?" antwoordde de Hindoe, die dadelijk zijn
+lantaren uitdoofde.
+
+»Ik, broeder!"
+
+»Is.....?"
+
+»Eerst iets te eten," antwoordde de Nana, »dan zullen we praten. Maar
+noch om te praten, noch om te eten heb ik licht noodig. Neem mijn
+hand en geleid me."
+
+De Hindoe greep de hand van den Nana, nam hem mede naar de enge
+kapel en liet hem zich uitstrekken op een hoop drooge kruiden, dien
+hij zooeven verlaten had. Het fluiten van den fakir had hem uit zijn
+laatsten slaap gewekt.
+
+Deze man, gewoon zich in deze donkere schuilplaats te bewegen, had
+spoedig eenig voedsel gevonden, brood, een soort van pastei, bereid van
+kippenvleesch, dat veel in Indië gegeten wordt, en een kalbasflesch
+met een halve pint met die sterke likeur, bekend onder den naam van
+»arak," verkregen door de distillatie van het sap van den kokosnoot.
+
+De Nana at en dronk zonder een woord te spreken. Hij bezweek bijna
+van honger en vermoeienis. Zijn geheele leven concentreerde zich
+toen in zijne oogen, die in de duisternis vuur schoten als de oogen
+eens tijgers.
+
+De Hindoe wachtte zonder zich te bewegen totdat de nabob goedvond om
+te spreken.
+
+Die man was Balao Rao, de eigen broeder van Nana Sahib.
+
+Balao Rao, oudere broeder van Dandou-Pant, doch nauwlijks een jaar,
+geleek hem lichamelijk sprekend, maar ook geestelijk was het Nana Sahib
+volkomen. Dezelfde haat jegens de Engelschen, dezelfde sluwheid in
+zijne plannen, dezelfde wreedheid in de uitvoering, dezelfde ziel in
+twee lichamen. Gedurende den geheelen opstand hadden de twee broeders
+elkander niet verlaten. Na de nederlaag had hetzelfde kampement
+aan de grenzen van Nepaul hun een schuilplaats verleend. En nu,
+door een zelfde gedachte bezield de worsteling op nieuw te beginnen,
+waren zij beiden gereed te handelen.
+
+Toen de Nana, door den haastig verslonden maaltijd verkwikt, zijne
+krachten had terug erlangd, bleef hij eenigen tijd met het hoofd
+in de handen geleund zitten. Balao Rao, meenende dat hij zich door
+eenige uren slaap wilde versterken, bewaarde altijd het stilzwijgen.
+
+Doch Dandou-Pant, het hoofd oprichtende, vatte de hand van zijn
+broeder en zeide met doffe stem:
+
+»'k Ben gesignaleerd in het presidentschap van Bombay! De gouverneur
+van het presidentschap heeft een prijs op mijn hoofd gesteld! Hij heeft
+duizend gulden uitgeloofd aan hen, die hem Nana Sahib zal overleveren!"
+
+»Dandou-Pant!" riep Balao Rao uit, »je hoofd is meer waard! Dat zou
+nauwlijks de prijs van het mijne zijn en na drie maanden zouden ze
+maar al te gelukkig zijn ze beiden voor tien duizend gulden te hebben!"
+
+»Ja," antwoordde de Nana, »over drie maanden, den 23n Juni, is het
+de verjaardag van den veldslag van Plassey waarvan de honderdste
+verjaardag, in 1857, het eind van de Engelsche heerschappij en de
+vrijmaking van het zonneras moest zien! Onze profeten hadden het
+voorzegd! Onze barden hadden het bezongen! Binnen drie maanden,
+broeder, zullen honderd negen jaren verloopen zijn en nog altijd is
+de vreemdeling heer en meester over Indië!"
+
+»Dandou-Pant," antwoordde Balao Rao, »wat in 1857 niet gelukt is,
+kan en moet tien jaren later gelukken. In 1827, in 1737, in 1847
+hebben er oproeren in Indië plaats gehad! Om de tien jaar worden de
+Hindoes door de omwentelingskoorts aangetast! welnu, dit jaar zullen
+ze zich genezen door zich in golven Europeesch bloed te baden!"
+
+»Dat Brahma ons geleide," zeide Nana zacht, »en dan oog om oog, tand
+om tand! Wee den aanvoerders van het koninklijke leger, die onder de
+slagen onzer Sipayers niet gevallen zijn! Laurence is dood, Barnard
+is dood, Hope is dood, Napier is dood, Hodson is dood, Havelock is
+dood! Maar eenigen hebben het overleefd! Campbell, Rose leven nog,
+en onder hen hij, dien ik het meest van allen haat, die kolonel Munro,
+die afstammeling van den beul, hij, die met eigen hand mijn gezellin,
+de Rani van Jansi gedood heeft! Als hij in mijn handen valt, zal hij
+zien of ik de gruwelen van den kolonel Neil, de moorden van Sekander
+Bagh, de slachtingen van het paleis der Begoem, van Bareilli, van
+Jansi en van Morar, van het eiland Hydaspes en van Delhi vergeet! Hij
+zal zien of ik vergeten heb, dat wij elkander's dood gezworen hebben!"
+
+»Heeft hij zijn ontslag niet uit den dienst genomen?" vroeg Balao Rao.
+
+»O! wat dat aangaat!" antwoordde Nana Sahib, »bij de eerste beweging
+treedt hij weder in dienst! Maar wordt ook deze opstand onderdrukt,
+dan zal ik hem opsporen tot in zijn bungalow van Calcutta en hem
+daar dooden!"
+
+»Goed, maar nu?...."
+
+»Nu, het eenmaal begonnen werk moet voortgezet worden. De beweging
+zal dezen keer nationaal zijn. Als in de steden en buiten op het
+land de Hindoes opstaan, zullen de Sipayers spoedig gemeene zaak
+met hen maken. Ik heb het midden en noorden van Dekan doorgetrokken
+en overal heb ik de gemoederen geneigd tot den opstand gevonden. Er
+zijn geen steden, noch gehuchten, waar we geen aanvoerders hebben,
+gereed om dadelijk te handelen. De Brahmanen zullen het volk
+opwinden. De godsdienst zal ditmaal de volgelingen van Çiva en van
+Vishnoe medesleepen. Op het vooraf beraamde tijdstip, zullen bij het
+overeengekomen signaal, millioenen Hindoes opstaan, en de koninklijke
+armee zal vernietigd worden!"
+
+»En Dandou-Pant?...." vroeg Balao Rao, de hand van zijn broeder
+grijpende.
+
+»Dandou-Pant," antwoordde de Nana, »zal niet slechts zijn de op
+het sterke kasteel Bilhour bekroonde Peïschwah! Hij zal dan zijn de
+souverein van het heilige land der Indiën!"
+
+Na deze woorden gesproken te hebben, bleef Nana Sahib, de armen
+gekruist, met den droomenden blik van hen, die niet het verledene of
+het tegenwoordige, maar de toekomst gadeslaan, in stilte verzonken.
+
+Balao Rao wachtte zich wel hem te storen. Liever liet hij deze
+ongetemde ziel zich door haar eigen vuur ontvlammen en des
+noods was hij immers daar om het vuur dat in hem smeulde, aan te
+blazen. Nana Sahib kon geen medeplichtige hebben, inniger aan zijn
+persoon verbonden, geen vuriger raadsman om hem zijn doel te doen
+bereiken. Het is reeds gezegd, het was zijn ander ik.
+
+Na eenige minuten van stilte, richtte de Nana het hoofd op en kwam
+tot den tegenwoordigen toestand terug.
+
+»Waar zijn onze metgezellen?" vroeg hij.
+
+»In de grotten van Adjuntah, waar ze ons volgens afspraak zouden
+wachten," antwoordde Balao Rao.
+
+»En onze paarden?"
+
+»'k Heb ze een eind van hier op den weg van Ellora naar Boregami in
+bewaring gegeven."
+
+»Bij Kâlagani immers?"
+
+»Juist, broeder. Ze worden daar goed verzorgd en staan gereed om
+te vertrekken."
+
+»Laten we dan vertrekken," antwoordde de Nana. »We moeten voor het
+aanbreken van den dag te Adjuntah zijn."
+
+»En waarheen dan verder?" vroeg Balao Rao. »Heeft deze overhaaste
+vlucht je plannen niet tegengewerkt?"
+
+»Neen," antwoordde Nana Sahib. »We zullen de Sautpourrabergen bereiken,
+waarvan ik al de passen ken en waar ik de nasporingen van de Engelsche
+politie kan trotseeren. Daar ook zullen we op het grondgebied zijn
+der Bhîls en der Gounds, die onze zaak getrouw zijn gebleven. Daar
+zal ik dan het gunstige oogenblik kunnen afwachten, te midden van
+de bergachtige streek der Vindhyas, waar de gemoederen altijd in
+gisting verkeeren!
+
+»Op marsch!" antwoordde Balao Rao. »Welnu, ze hebben duizend gulden
+uitgeloofd aan hem, die je vangt. Maar, 't is niet voldoende om een
+prijs op je hoofd te stellen, 't moet genomen worden ook!"
+
+»Ze krijgen 't niet," antwoordde Nana Sahib. »Kom, zonder een oogenblik
+te verliezen, broeder, kom!"
+
+Balao Rao liep met zekeren tred door den nauwen gang, die naar deze
+donkere schuilplaats, onder den vloer van den tempel gegraven,
+geleidde. Aan de opening gekomen, door het kruis van den steenen
+olifant verborgen, stak hij voorzichtig het hoofd naar buiten, keek
+rechts en links, verzekerde zich dat de toegangen vrij waren en waagde
+zich buiten. Uit overmaat van voorzorg, liep hij een twintig schreden
+ver in de laan, die de richting volgde van de as des tempels, doch
+niets verdachts opmerkende, liet hij een gefluit hooren, om Nana te
+waarschuwen dat de weg vrij was.
+
+Eenige oogenblikken later, verlieten de beide broeders de een halve
+mijl lange, kunstmatige vallei, waarin een menigte galerijen, gewelven,
+uitdiepingen, op zekere plaatsen tot een groote hoogte trapsgewijze
+boven elkander zijn uitgehouwen. Zij vermeden het mohamedaansche
+praalgraf, dat tot bungalow dient voor de bedevaartsgangers of de
+nieuwsgierigen van allerlei landaard, aangetrokken door de wonderen
+van Ellora; eindelijk, na het dorp Ranzah te zijn omgegaan, bevonden
+zij zich op den weg, die Adjuntah met Boregami verbindt.
+
+De afstand van Ellora naar Adjuntah bedroeg vijftig mijlen (80
+kilometers ongeveer); doch de Nana was nu niet meer de vluchteling, die
+te voet en zonder middel van vervoer uit Aurungabad ontsnapte. Zooals
+Balao Rao gezegd had, wachtten hun drie paarden op den weg op,
+onder de hoede van den Hindoe Kâlagani, een getrouwen dienaar
+van Dandou-Pant. Deze paarden waren verborgen geweest in een dicht
+bosch, een mijl van het dorp af. Het eene was bestemd voor den Nana,
+het andere voor Balao Rao, het derde voor Kâlagani en even daarna
+galoppeerden alle drie in de richting van Adjuntah. Niemand trouwens
+zou er zich over verwonderd hebben een fakir te paard te zien, want
+inderdaad vragen deze brutale bedelaars dikwijls te paard zittende
+een aalmoes.
+
+Daarenboven was de weg in dezen voor de bedevaarten minder gunstigen
+tijd van het jaar, niet druk bezocht. De Nana en zijne beide
+metgezellen reden dus snel, zonder vrees dat iets hen kon hinderen
+of ophouden. Zij namen er den tijd van af om hunne dieren te laten
+uitblazen, en op deze korte halten, putten zij uit den voorraad, dien
+Kâlagani aan den zadelknop had opgehangen. Zij vermeden zoodoende de
+meer bezochte gedeelten der provincie, de bungalows en de dorpen, onder
+anderen het gehucht Roja, een ellendige hoop zwarte huizen, zooals
+de door den rook zwart geworden sombere woningen van Cornonailles en
+Pulmary, een klein, verlaten gehucht in een woeste landstreek.
+
+De bodem was gelijk en vlak. In alle richtingen strekten zich
+heidevelden uit, overal met dichte jungles bezet. Doch in de nabijheid
+van Adjuntah werd de landstreek meer oneffen.
+
+De prachtige grotten van dien naam, mededingsters der wondervolle
+grotten van Ellora, en in hun geheel misschien schooner, nemen het
+lagere gedeelte eener kleine vallei in, een halve mijl ongeveer van
+de stad af.
+
+Nana Sahib behoefde dus niet door Adjuntah te gaan, waar de afkondiging
+van den gouverneur reeds aangeplakt moest zijn. Bijgevolg bestond er
+voor hem geen vrees herkend te worden.
+
+Vijftien uren dus na Ellora verlaten te hebben, drong hij met zijne
+metgezellen door een nauwen bergpas, die naar de beroemde vallei
+geleidde, waarvan de zeven en twintig tempels, in de rotsachtige
+massa zelve uitgehouwen, over duizelingwekkende afgronden hangen.
+
+Het was een prachtige nacht, met een schitterenden sterrenhemel,
+doch zonder maan. Hooge vijgeboomen en eenige »bars," die onder
+de reuzen der Indische flora geteld worden, teekenden zich zwart
+tegen den met sterren bezaaiden hemel af. Geen windje verstoorde de
+kalmte van den dampkring, geen blaadje bewoog zich, niet het minste
+geluid deed zich hooren, of het moest het zacht geruisch zijn van
+een bergstroom, die eenige honderden schreden verder in een diepe
+kloof vloeide. Doch dit geruisch nam toe en werd een waar geloei,
+toen de paarden den waterval van den Satkhound bereikt hadden, die
+van een hoogte van vijftig vademen valt, gebroken en verscheurd door
+de scherpe rotsen van kwarts en basalt. Vloeibaar stof dwarrelde in
+den bergpas rond en zou, zoo de maan in dien schoonen lentenacht den
+horizont verlicht had, het prachtige schouwspel hebben opgeleverd
+van de zeven kleuren van den regenboog.
+
+De Nana, Balao Rao en Kâlagani vertoonden zich nu in den bergpas,
+die op deze plaats een scherpe kromming maakt en een prachtig uitzicht
+geeft op de vallei, verrijkt door de meesterstukken der boeddhistische
+bouwkunst. Daar, op de muren dier tempels, rijkelijk met zuilen,
+rozetten, arabesken, veranda's versierd, bevolkt met kolossale
+figuren van fantastisch gevormde dieren, voorzien van in de rotsmassa
+uitgeholde sombere cellen, eertijds door priesters, de bewaarders
+dezer heilige verblijfplaatsen bewoond, kan de kunstenaar ook nog
+eenige fresco's bewonderen, die eerst gisteren geschilderd schijnen
+te zijn en die koninklijke plechtigheden, godsdienstige processies,
+veldslagen voorstellen waarin al de wapenen van dien tijd voorkomen,
+zooals ze in de eerste tijden van de christelijke jaartelling in het
+prachtige land van Indië in zwang waren.
+
+Nana Sahib kende al de geheimen dezer onderaardsche verblijven. Meer
+dan eens hadden zijne metgezellen en hij, door de koninklijke
+troepen in 't nauw gebracht, er in de kwade dagen van den opstand
+een schuilplaats gevonden. De onderaardsche galerijen, die ze met
+elkander verbonden, de nauwste tunnels in de kwartsachtige rotsmassa
+uitgegraven, de bochtige gangen, die elkaar in alle richtingen
+kruisten, de duizend vertakkingen van dien doolhof, die den geduldigste
+wanhopend zouden gemaakt hebben, alles was hem gemeenzaam. Hij kon er
+niet verdwalen, zelfs al verlichtte geen fakkel hunne donkerste hoeken.
+
+De Nana ging als iemand, volkomen zeker van zich zelven, recht naar
+een van de minst belangrijke holen der groep. De opening was verborgen
+door dicht struikgewas en een hoop groote steenen, afkomstig van een
+oude instorting, tusschen de struiken van den bodem en de planten,
+die tusschen de spleten van de rots groeiden.
+
+Een licht tikje op den wand was den nabob voldoende om zijne
+tegenwoordigheid aan de opening van het hol te kennen te geven.
+
+Dadelijk kwamen twee of drie hoofden van Hindoes tusschen de takken
+te voorschijn, daarna tien, twintig en weldra vormden die hoofden,
+door lichamen gevolgd, als slangen tusschen de steenen doorkruipende,
+een groep van een veertigtal goed gewapende mannen.
+
+»Op marsch!" zeide Nana Sahib.
+
+En zonder eenige verklaring te vragen, zonder te weten waarheen
+hij hen leidde, volgden hem de getrouwe metgezellen van den nabob,
+gereed zich op een teeken van hem te laten dooden. Zij waren te voet,
+maar hunne beenen konden in snelheid wedijveren met die van een paard.
+
+De kleine troep drong door den bergpas, die langs den rand van den
+afgrond in de richting van het noorden liep en ging om den top van den
+berg heen. Een uur later had hij den weg van den Kandeisch bereikt,
+die zich verliest in de bergpassen der Sautpourrabergen.
+
+Met het aanbreken van den dag passeerden zij den tak op Nagpore van
+den spoorweg van Bombay op Allahabad en even later den weg zelven,
+die naar het noordoosten loopt.
+
+Op dit oogenblik bruiste de sneltrein van Calcutta voorbij, en
+liet zijn witten rook in de toppen der trotsche vijgeboomen langs
+den weg hangen, terwijl de roofdieren der jungles verschrikt op de
+vlucht joegen.
+
+De nabob hield zijn paard in en riep met luide stem, de hand naar
+den voortsnellenden trein uitgestrekt:
+
+»Ga en zeg den onderkoning van Indië, dat Nana Sahib nog altijd in
+leven is en dat hij dezen spoorweg, dat vervloekte gewrocht hunner
+handen, in het bloed der veroveraars zal verdrinken!"
+
+
+
+
+
+
+V.
+
+DE IJZEREN REUS.
+
+
+Wie beschrijft de verbazing der mannen, vrouwen en kinderen, van
+Hindoes zoowel als van Engelschen, op den grooten weg van Calcutta
+naar Chandernagor, toen zij in den vroegen morgen van den 6n Mei uit
+een der laatste voorsteden van de hoofdstad van Indië, tusschen twee
+dichte rijen nieuwsgierigen een vreemde equipage zagen te voorschijn
+komen,--indien men althans dien naam kan geven aan den zonderlingen
+toestel, die zich langs den oever der Hoogly voortbewoog.
+
+Aan het hoofd en als de eenige beweegkracht van den trein, stapte
+een reusachtige olifant, van twintig voet hoog, dertig lang en breed
+naar evenredigheid, bedaard en geheimzinnig voort. Zijn snuit was half
+omgebogen, als een énorme hoorn van overvloed, met het uiteinde in de
+lucht. Zijne vergulde slagtanden staken buiten zijn ontzaglijk kakebeen
+uit, gelijk aan twee dreigende zeisen. Over zijn donkergroen lichaam,
+zonderling gevlekt, was een in ruime plooien afhangend kleed van
+schitterende kleuren geslagen, afgezet met goud- en zilverdraadwerk,
+omgeven door groote eikels van gedraaide franje. Zijn rug torste
+een soort van prachtig versierd torentje, bekroond met een op de
+Indische wijze rond koepeldak en welks wanden voorzien waren van
+groote lensvormige glazen, veel gelijkende op de patrijspoorten
+eener scheepskajuit.
+
+Wat nu die olifant voorttrok, was een trein van twee énorme wagens,
+of liever twee werkelijke huizen, een soort van rollende bungalows,
+elk op vier raderen met sierlijk gebeeldhouwde naven, speken en
+velgen. Deze wielen, waarvan men slechts het onderste segment zag,
+bewogen zich in kasten, die half door het onderstel dezer énorme
+bewegingstoestellen verborgen waren. Een van scharnieren voorzien
+smal brugje, dat zich naar de beweging der wielen schikte, verbond
+het eerste voertuig met het tweede.
+
+Hoe kon nu een enkele olifant, hoe sterk ook, schijnbaar zonder
+de minste moeite, deze twee zware gevaarten trekken? Hij deed het
+evenwel, het wonderdier! Zijne dikke pooten lichtten zich op en
+daalden automatisch neder met een echt mechanische regelmaat en hij
+ging onmiddellijk van den stap in den draf over, zonder dat noch de
+stem, noch de hand van een »mahout" zich deed hooren of zien.
+
+Dat was voorzeker iets waarover de nieuwsgierigen zich moesten
+verwonderen, indien zij zich althans op eenigen afstand hielden,
+want, als zij dichter bij den kolos kwamen, ontdekten zij het geheim
+en week hunne verbazing voor bewondering.
+
+En inderdaad werd het oor onmiddellijk getroffen door een soort van
+op de maat afgepast geloei, dat zeer veel overeenkomst had met het
+eigenaardig geschreeuw van die reuzen der Indische fauna. Daarenboven
+ontsnapte er in kleine tusschenpoozen uit de naar den hemel gerichte
+tromp een schitterende rookwolk.
+
+En toch was het zeer zeker een olifant! Zijn met vouwen en rimpels
+bedekte, zwartachtig groene huid hield ongetwijfeld een dier machtige
+beenderengestellen verborgen, waarmede de natuur de dikhuidigen
+begiftigd heeft! Zijne oogen schitterden met een levendigen glans! Zijn
+leden waren met beweging begaafd!
+
+Doch, zoo de een of andere nieuwsgierige het gewaagd had de hand op het
+ontzaglijke dier te leggen, was alles helder voor hem geworden. Het
+was slechts een bewonderenswaardige oogbedrieger, een verrassende
+navolging, met al de uiterlijke kenteekenen van het leven, zelfs
+van dichtbij.
+
+Werkelijk was die olifant van plaatijzer en hield inwendig een
+weglocomotief verborgen, en wat den trein, het »Stoomhuis" betreft,
+om de benaming te gebruiken, die hem toekomt, het was de door den
+ingenieur beloofde rollende woning.
+
+De eerste wagen of liever het eerste huis, diende tot woning voor
+kolonel Munro, kapitein Hod, Banks en mij.
+
+Het tweede huisvestte sergeant Mac Neil en de lieden, die het personeel
+van den tocht uitmaakten.
+
+Banks had zijne belofte gehouden, kolonel Munro de zijne en ziedaar
+hoe men in den morgen van den 6n Mei, in die buitengewone equipage
+vertrokken was om de noordelijke streken van het Indische schiereiland
+te bezoeken.
+
+Doch waartoe zulk een kunstmatige olifant? Waarom die fantasie,
+in strijd met den praktischen geest der Engelschen? Tot nog toe was
+het nooit bij iemand opgekomen om aan een locomotief, bestemd om,
+hetzij op de groote straatwegen of op de rails der spoorbanen, te
+circuleeren, de gedaante van een viervoetig dier te geven!
+
+Het valt niet te ontkennen, dat we, voor 't eerst de wonderlijke
+machine ziende, ten hoogste verbaasd stonden te kijken. Er kwam geen
+einde aan de vragen, die onzen vriend Banks ten opzichte der machine
+gedaan werden. Volgens zijne plannen toch en onder zijne leiding was
+deze weglocomotief vervaardigd. Wie had hem de zonderlinge gedachte
+ingeblazen haar tusschen de ijzeren wanden van een mechanischen
+olifant te verbergen?
+
+»Mijne vrienden," vergenoegde Banks zich zeer ernstig te antwoorden,
+»kent ge den rajah van Bouthan?"
+
+»Ik ken hem," antwoordde kapitein Hod, »of liever, ik kende hem,
+want hij is nu sedert drie maanden overleden."
+
+»Welnu, voor hij stierf," antwoordde de ingenieur, »was de rajah
+van Bouthan niet alleen in leven, maar hij leefde heel anders
+dan een ander. Hij was zeer op pracht gesteld, onder welken vorm
+ook. Hij weigerde zich niets, niets namelijk van 't geen hem in
+zijn hoofd opkwam. Hij bedacht het onmogelijke en indien zijn
+beurs niet onuitputtelijk geweest ware, had zij werkelijk kans
+gehad uitgeput te worden in de verwezenlijking zijner weelderige
+fantasie. Hij was rijk als de nabobs van vroegere tijden. Zoo hij
+ooit door eenige zorg gekweld werd, dan was het door de zorg hoe
+zijne schatten iets minder alledaags te verteren dan zijne millioenen
+rijke medebroeders. Nu kwam er eens een gedachte bij hem op, die zich
+zoodanig van hem meester maakte, dat hij er niet meer van kon slapen,
+een gedachte waarop Salomo trotsch zou geweest zijn, en die hij zeker
+verwezenlijkt zou hebben, als hij den stoom gekend had: de gedachte
+namelijk om op eene tot nog toe geheel nieuwe wijze te reizen, met
+een equipage zooals nooit iemand er een had kunnen droomen. Hij
+kende mij, liet mij aan zijn hof komen en teekende mij zelf het
+plan van zijn voertuig. En als ge nu denkt, mijne vrienden, dat ik
+in lachen uitbarstte bij het voorstel van den rajah, dan bedriegt ge
+u! Ik begreep volkomen dat dit grootsche idée slechts in de hersenen
+van een Hindoeschen souverein had kunnen opkomen, en 'k had van dat
+oogenblik af slechts ééne begeerte, het zoodra mogelijk uit te voeren
+op eene wijze, die mijn dichterlijken cliënt en mij zelven het best
+kon bevredigen. Een ingenieur is niet alle dag in de gelegenheid
+zijne krachten aan fantastische voorstellingen te beproeven en de
+fauna der Apocalypsis of de schepping der Duizend en een Nacht met
+een dier van eigen vinding te verrijken. En toch, de fantasie van den
+rajah was uitvoerbaar. Ge weet wat men in werktuigkunde al doet, wat
+men al kan doen en wat men eenmaal zal doen. Ik zette mij dus aan den
+arbeid en in dit omhulsel van plaatijzer, dat een olifant voorstelt,
+gelukte het mij den stoomketel, met het mechanisme en den tender van
+een weglocomotief met zijn geheele toebehooren in te sluiten. De
+gelede tromp, die naar goedvinden kan opgeheven en neergedrukt
+worden, diende mij tot schoorsteen; door middel van een excentriek [5]
+kon ik de beenen van mijn dier aan de wielen van mijn toestel
+spannen; ik richtte de oogen in als de lensglazen van een vuurtoren,
+teneinde op die wijze twee stralen electrisch licht te verspreiden
+en daarmede was de kunstmatige olifant voltooid. Ik had meer dan eene
+moeielijkheid moeten overwinnen, die niet dadelijk was opgelost. Het
+gevaarte kostte mij vrij wat slapelooze nachten, zoodat mijn rajah,
+die hoogst ongeduldig was en den meesten tijd van zijn leven in mijn
+werkplaats doorbracht, kwam te sterven, voordat mijn olifant zijne
+wandeling op de groote wegen van Indië kon beginnen. De ongelukkige
+had den tijd niet gehad de proef van zijn rollend huis te nemen. Maar
+zijn erfgenamen, minder fantastisch dan hij, beschouwden den toestel
+met schrik en bijgeloof, als het werk van een krankzinnige. Zij
+haastten zich dus er zich tegen een lagen prijs van te ontdoen en
+daarom kocht ik alles voor rekening van den kolonel. Ge weet nu, mijne
+vrienden, hoe en waarom wij alleen op de wereld, ik sta er voor in,
+kunnen beschikken over een stoomolifant van tachtig paardenkracht,
+of liever van tachtig olifanten van drie honderd kilogrammeters!"
+
+»Bravo! Banks, bravo!" riep kapitein Hod uit. »Een ingenieur, die
+daarenboven kunstenaar is, een dichter in ijzer en staal, dat mag
+een witte raaf genoemd worden!"
+
+»Toen nu de rajah dood was," antwoordde Banks, »en zijn equipage
+teruggekocht, had ik den moed niet mijn olifant te vernietigen en
+den locomotief zijn gewonen vorm terug te geven!"
+
+»En je hebt volmaakt goed gehandeld!" hernam de kapitein. »Onze olifant
+is prachtig! En wat zullen we een effect met dat reusachtige dier
+maken, als het ons over de vlakten en door de jungles van Hindostan
+voert! Een dergelijk denkbeeld kon alleen bij een rajah opkomen! Welnu,
+wij zullen dat idée in praktijk brengen, niet waar, kolonel?"
+
+Kolonel Munro had bijna geglimlacht. Dat stond gelijk met een volslagen
+goedkeuring van de woorden des kapiteins. De reis werd dus vastgesteld
+en dat was de reden, waarom een ijzeren olifant, eenig in zijn soort,
+een kunstmatige Leviathan er toe gebracht werd de rollende woning te
+trekken van vier Engelschen, inplaats van in groote staatsie een der
+rijkste rajahs van het Indische schiereiland rond te leiden.
+
+En hoe is nu deze weglocomotief ingericht, waaraan Banks vernuftig
+al de verbeteringen der moderne wetenschap had aangebracht?
+
+Tusschen de vier wielen strekt zich het geheele mechanisme,
+cilinders, stangen, stoomschuiven, voedingspomp, excentrieken,
+in het lichaam van den stoomketel geborgen, uit. Deze pijpketel
+heeft zestig vierkante meters verwarmend oppervlak. Hij is geheel
+bevat in het voorste gedeelte van het lichaam des olifants, welks
+achterste gedeelte den tender verbergt, bestemd om het water en
+de brandstof mede te voeren. De stoomketel en de tender, beiden op
+hetzelfde gestel geplaatst, zijn alleen van elkander gescheiden door
+een tusschenruimte voor den stoker. De machinist houdt zijn verblijf
+in den toren, bestand tegen de kogels, welke toren boven het lichaam
+van het dier uitkomt en waarin, in geval van een ernstigen aanval,
+al onze manschappen zich zullen kunnen verschuilen. Onder de oogen van
+den machinist bevinden zich de veiligheidskleppen en de manometer, die
+de spanning van den stoom aangeven; binnen zijn bereik de regulator en
+de gangkruk die hem dienen, de een om den aanvoer van stoom, de andere
+om de beweging der stoomschuiven te regelen en bijgevolg den gang naar
+voren of achteren van den toestel te bepalen. Uit dit torentje kan
+hij door dikke lensvormige glazen den weg waarnemen, dien zij gaan,
+terwijl een pedaal, die met de voorwielen in verband staat, deze
+verstelt en het gevaarte de scherpste bochten en krommingen doet maken.
+
+Veeren van het beste staal, aan de assen bevestigd, torsen den ketel
+en den tender, om de schokken door de ongelijkheden van den grond
+teweeggebracht, te temperen. Wat de wielen betreft, van beproefde
+sterkte, zij zijn aan den omtrek van tanden voorzien, die in den
+grond ingrijpen, hetgeen het slijten of doorslaan belet.
+
+Zooals Banks ons mededeelde, is de nominale kracht der machine
+tachtig paarden, die men evenwel tot honderd vijftig effectieve
+kracht kan opvoeren, zonder vrees voor ontploffing. Deze machine,
+samengesteld volgens de beginselen van het »stelsel Field," is
+met dubbelen cilinder en veranderlijke uitzetting. Een hermetisch
+gesloten omhulsel beveiligt het geheele mechanisme voor het stof der
+wegen, dat het anders spoedig zou bederven. De voortreffelijkheid
+dezer machine bestaat vooral hierin, dat zij weinig verbruikt en veel
+voortbrengt. Inderdaad is het gemiddelde verbruik, in verhouding tot de
+verkregen trekkracht, even voordeelig, hetzij men kool of hout stoke,
+want de rooster van den vuurhaard is zoo ingericht, dat alle soorten
+van brandstof kunnen gebruikt worden. Wat de normale snelheid van
+dezen weglocomotief betreft, deze wordt door den ingenieur geschat
+op vijf en twintig kilometers per uur, maar op een gunstig terrein,
+zal hij het tot veertig brengen. De wielen kunnen, zooals wij zeiden,
+niet gemakkelijk doorslaan, niet alleen door het ingrijpen hunner
+vellingen in den grond, doch ook omdat de ophanging van den toestel
+op veeren van uitstekende hoedanigheid, volkomen is en het gewicht,
+dat door de schokken telkens ongelijk zou worden, daardoor overal
+gelijkelijk verdeeld blijft. Daarenboven kunnen deze wielen gemakkelijk
+vastgezet worden door een remtoestel met samengeperste lucht, die
+het voertuig òf langzamerhand, òf bijna plotseling doet stilstaan.
+
+Wat het vermogen der machine aangaat om tegen hellingen op te gaan,
+dit is werkelijk merkwaardig. Banks heeft inderdaad de schoonste
+resultaten verkregen door rekening te houden met het gewicht en het
+voortdrijvend vermogen, op elken zuiger van zijn locomotief. Ook kan
+hij gemakkelijk hellingen bestijgen van tien à twaalf centimeters
+per meter,--'t geen aanzienlijk is.
+
+Overigens zijn de wegen, door de Engelschen in Indië aangelegd en
+die een net uitmaken van verscheidene duizenden mijlen, wezenlijk
+prachtig. Zij leenen zich uitstekend voor deze soort van vervoer. Om
+van geen anderen weg te spreken dan van den »Great Trunk Road", die
+het geheele schiereiland doorsnijdt, deze strekt zich onafgebroken
+twaalf honderd mijlen, of bij de twee duizend kilometers ver uit.
+
+En nu, laat ons een en ander vertellen van het Stoomhuis, dat de
+kunstmatige olifant voorttrok.
+
+Banks toch had van de erfgenamen van den nabob, voor rekening van
+kolonel Munro niet alleen den weglocomotief gekocht, maar ook den
+trein, dien hij voorttrok. Wien zal het verwonderen, dat de rajah
+van Bouthan hem geheel naar eigen vinding en in Hindoeschen trant had
+laten vervaardigen? Ik noemde hem reeds een rollenden bungalow; hij
+verdient dien naam ten volle en inderdaad mogen de twee wagens, waaruit
+de trein bestaat, een wonder van de bouwkunst des lands genoemd worden.
+
+Men stelle zich twee soorten van pagoden zonder minarets voor, met hare
+dubbele, dikbuikige, ronde koepeldaken, hare uitstekende vensters, door
+vierkante, platte, gebeeldhouwde zuilen gedragen, haar versiering in
+veelkleurig lofwerk van kostbare houtsoorten, hare bevallig geteekende,
+sierlijk gebogen omtrekken, de rijk aangebrachte veranda's, waarin
+zij van voren en achteren uitloopen. Men zou gezegd hebben, dat het
+twee aan den heiligen heuvel van Sonnaghur ontleende pagoden waren,
+die, met elkander verbonden, door dien ijzeren olifant op sleeptouw
+genomen, de groote wegen van Indië gingen bewandelen!
+
+En, opdat er toch niets aan dit wonderbaarlijke voertuig zou ontbreken,
+moet nog vermeld worden, dat het drijven kon. Het benedengedeelte toch
+van het lichaam des olifants, de buik in een woord, die de machine
+bevat, zoowel als het onderstel der twee rollende huizen, vormden
+vaartuigen van licht plaatijzer. Deed er zich nu een stroom op zijn
+weg voor, dan trad de olifant er in, de trein volgde hem en de pooten
+van het dier, door de drijfstangen als schoepen in beweging gebracht,
+sleepte het geheele stoomhuis over de rivieren en stroomen voort. Een
+onschatbaar voordeel voorzeker in het uitgestrekte land van Indië,
+door zooveel stroomen doorsneden, waarover de bruggen nog moeten
+gelegd worden.
+
+Zoodanig was dus die trein, eenig in zijn soort en zoodanig had de
+zonderlinge rajah van Bouthan hem gewild. Maar, mocht Banks al aan de
+fantasie van den rajah hebben toegegeven, die aan de beweegkracht den
+vorm van een olifant en aan de rijtuigen de gedaante van pagoden gaf,
+het inwendige had hij gemeend naar den Engelschen smaak te moeten
+inrichten en daarbij in het oog gehouden, dat het een reis van langen
+duur zou zijn. En hierin was hij volkomen geslaagd.
+
+Het Stoomhuis bestond, zooals ik gezegd heb, uit twee wagens, die
+inwendig niet minder dan zes meters breed waren. Zij overschreden
+bijgevolg de assen der wielen, die slechts vijf meters breed waren. Op
+zeer lange en buitengewoon buigzame veeren rustende, hadden zij evenmin
+van schokken te lijden als de wagens op een goed aangelegden spoorweg.
+
+De eerste wagen had een lengte van vijftien meters. Van voren
+overschaduwde een sierlijke veranda, op lichte zuilen rustende, een
+ruim balkon, dat gemakkelijk een tiental personen kon bevatten. Twee
+vensters en een deur kwamen op het salon uit, daarenboven verlicht
+door twee zijvensters. Dit salon, gemeubeld met een tafel en een
+bibliotheek, in zijn geheele breedte voorzien van zachte divans, was
+smaakvol versierd en met rijke stoffen behangen. Een dik Smyrna's
+tapijt bedekte den vloer. »Tatti's," een soort van lichtschermen
+van met bloemen versierd rietgras, voor de vensters gehangen en
+onophoudelijk met welriekend water besproeid, onderhielden een
+aangename frischheid, zoowel in het salon als in de kleinere
+vertrekken. Aan de zoldering hing een »punka," die, terwijl de
+trein op weg was, automatisch bewogen of gedurende de halten door
+een dienaar heen en weder gezwaaid werd. Moest men niet met alle
+mogelijke middelen het onaangename bestrijden eener temperatuur,
+die gedurende zekere maanden van het jaar, in de schaduw boven vijf
+en veertig graden C. rijst?
+
+Achter in de zaal verleende een tweede deur, van kostbaar hout,
+tegenover de deur der veranda, toegang tot de eetzaal, die haar licht
+niet alleen ontving van de zijvensters, maar ook van een plafond
+van mat glas. Rondom de in het midden geplaatste tafel, konden acht
+gasten plaats nemen. Wij waren slechts met ons vieren en zouden het
+dus ruim genoeg hebben. Buffetten en kredenstafeltjes, beladen met al
+de weelde van zilverwerk, glazen en porceleinen voorwerpen, door het
+Engelsche comfort vereischt, meubelden deze eetzaal. Het spreekt van
+zelf, dat al de licht breekbare voorwerpen, half in bijzonder daartoe
+vervaardigde inkervingen gevat, evenals dit aan boord van schepen
+geschiedt, voor de schokken bewaard bleven, zelfs op de slechtste
+wegen, ingeval onze trein ooit genoodzaakt werd zich op dezen te wagen.
+
+De deur, achter in de eetzaal, kwam uit op een gang, die uitliep
+op een achterbalkon, mede bedekt door een veranda. Langs dezen gang
+bevonden zich vier kamers, zijdelings verlicht, een bed, een toilet,
+een kleerkast, een divan bevattende en ingericht als de kajuiten van
+de rijkste transatlantische paketbooten. De eerste kamer links werd
+bewoond door kolonel Munro, de tweede rechts, door den ingenieur
+Banks. Dan volgde rechts, op de kamer van den ingenieur, die van
+kapitein Hod en de mijne links op die van kolonel Munro.
+
+De tweede wagen, twaalf meters lang, bezat evenals de eerste, een
+balkon met veranda, dat uitkwam op een groote keuken, aan iedere zijde
+geflankeerd door twee provisiekamers, en natuurlijk voorzien van de
+noodige keukengereedschappen. Deze keuken stond in verbinding met een
+gang, die zich in het midden tot een vierkant vertrek verwijdde en
+voor het personeel der expeditie een tweede eetzaal vormde, verlicht
+door een vallicht in de zoldering. Aan de vier hoeken bevonden zich
+vier kleine vertrekken, bewoond door sergeant Mac Neil, den machinist,
+den stoker en den ordonnans van kolonel Munro; vervolgens waren er van
+achteren nog twee andere vertrekjes, het eene bestemd voor den kok,
+het andere voor den oppasser van kapitein Hod; eindelijk nog andere
+vertrekken, die dienden tot berging van wapenen, tot ijskelder,
+bagagekamer, enz., en allen uitkwamen op het verandabalkon van
+achteren.
+
+Men ziet dat Banks de twee rollende woningen van het Stoomhuis
+doelmatig en gemakkelijk had ingericht. Zij konden 's winters
+verwarmd worden door een toestel, waarvan de verwarmde lucht, door de
+machine verschaft, door de kamers circuleerde, behalve twee kleine
+schoorsteenen, die in het salon en de eetzaal geplaatst waren. Wij
+waren dus in staat het barre jaargetijde te trotseeren, zelfs aan
+den voet van de bergen van Thibet.
+
+De belangrijke vraag der levensmiddelen was natuurlijk niet verzuimd en
+we namen zooveel fijne verduurzaamde spijzen van allerlei aard mede,
+dat het geheele personeel der expeditie er een jaar lang genoeg aan
+zou gehad hebben. Het overvloedigst waren wij voorzien van vleesch
+in blikken bussen van de beste merken, vooral gekookt en gestoofd
+ossenvleesch, en van kippenpasteiën, waarvan het gebruik in Indië
+zoo algemeen verspreid is.
+
+Ook aan melk zou het ons niet ontbreken voor het ontbijt in den
+vroegen morgen, dat het eigenlijke ontbijt voorafgaat, ook niet
+aan bouillon voor de »tiffin," (het tweede ontbijt) die het diner
+des avonds voorafgaat, dank zij de nieuwe toebereidingen, die het
+mogelijk maken, dat men ze geconcentreerd op reis medeneemt.
+
+Na de melk tot deegachtige consistentie uitgedampt te hebben,
+wordt zij in hermetisch dichte bussen gesloten van vier honderd
+vijftig gram inhoud, die drie kan vloeistof kunnen opleveren
+door de bijvoeging van het vijfvoudig gewicht aan water. In dezen
+toestand komt zij in samenstelling overeen met normale melk van goede
+hoedanigheid. Hetzelfde resultaat wordt verkregen met den bouillon,
+die, na op dezelfde wijze geconserveerd en tot tabletjes gevormd te
+zijn, opgelost uitmuntende soepen geeft.
+
+Wat het ijs aangaat, zoo nuttig in die heete luchtstreek, het was
+ons gemakkelijk het in weinige oogenblikken te maken, door middel
+van den toestel van Carré, die de verlaging der temperatuur door
+de verdamping van vloeibaar ammoniakgas bewerkt. Een der kleinere
+vertrekken van achteren was zelfs tot ijskelder ingericht en hetzij
+door de verdamping van den ammoniak, hetzij door de vervluchtiging van
+den methylether, kon de opbrengst onzer jachten onbepaald geconserveerd
+worden, dank zij de toepassing der methode van een Franschman,
+mijn landgenoot Ch. Tellier. Men zal moeten toestemmen, dat dit een
+kostbare hulpbron was, die in alle omstandigheden levensmiddelen van
+de beste hoedanigheid ter onzer beschikking stelde.
+
+Wat de dranken betreft, ook hiervan was de kelder goed
+voorzien. Fransche wijnen, verschillende soorten van bier, brandewijn,
+arak, hadden allen afzonderlijke plaatsen en waren in voldoende
+hoeveelheid voorhanden voor de eerste behoeften.
+
+Wij moeten overigens opmerken, dat onze reisweg ons niet belangrijk van
+de bewoonde provinciën van het schiereiland zou verwijderen. Men stelle
+zich ook vooral Indië niet als een woestijn voor. Mits men de ropijen
+niet spaart, kan men er zich niet alleen het noodige, maar meer dan
+dat verschaffen. Het zou kunnen zijn dat, als wij in de noordelijke
+streken, aan den voet van het Himalaya-gebergte overwinteren, we aan
+onze eigen hulpmiddelen zullen overgeleverd zijn. Doch ook in dat
+geval zouden we aan al de behoeften van een comfortable levenswijze
+kunnen voldoen. De praktische geest van onzen vriend Banks had alles
+voorzien, en men kon zich voor de zorg ons onder weg te proviandeeren,
+gerust op hem verlaten.
+
+Ziehier nu het plan dezer reis,--een plan, dat in beginsel werd
+vastgesteld, uitgenomen de weinige wijzigingen, die onvoorziene
+omstandigheden er in konden brengen:
+
+Te vertrekken van Calcutta langs de vallei van den Ganges naar
+Allahabad; door het koninkrijk Oude in de richting van het noorden
+verder te gaan, teneinde de eerste berghellingen van Thibet te
+bereiken, gedurende eenige maanden nu eens hier, dan weder daar te
+kampeeren, het daarbij kapitein Hod gemakkelijk makende zijne jachten
+te organiseeren, om vervolgens weder naar Bombay af te zakken.
+
+Dat was bijna negen honderd mijlen af te leggen. Doch ons huis en
+zijn geheele personeel reisden met ons. Wie zou er iets tegen hebben
+om onder dergelijke omstandigheden meermalen de reis om de wereld
+te maken?
+
+
+
+
+
+
+VI.
+
+EERSTE HALTEN.
+
+
+Den 6n Mei had ik met het aanbreken van den dag het hotel Spencer
+verlaten, een der beste van Calcutta, alwaar ik sedert mijn komst in de
+hoofdstad van Indië mijn verblijf had gevestigd. Deze groote stad had
+nu voortaan geene geheimen meer voor mij. Morgenwandelingen, te voet,
+gedurende de eerste uren van den dag, avondwandelingen, per rijtuig,
+in het Strand, tot het voorplein van het fort William, te midden van
+de prachtige équipages der Europeanen, die de niet minder prachtige
+rijtuigen der dikke, vette inlandsche baboes (Bengaalsche burgers)
+vrij minachtend kruisen; tochten door de merkwaardige neringdoende
+straten, die zeer juist den naam van bazars dragen; bezoeken aan de
+velden waar de dooden tot asch verbrand worden, aan de oevers van den
+Ganges, aan de botanische tuinen van den natuurkundige Hooker, aan
+»mevrouw Kâli", de vreeselijke vrouw met vier armen, de wreede godin
+des doods, die zich in een kleinen tempel van een der voorsteden
+verbergt, waar de moderne beschaving hand aan hand gaat met de
+inlandsche barbaarschheid. Het paleis beschouwen van den onderkoning,
+dat juist tegenover het hôtel Spencer gelegen is; het zonderlinge
+paleis bewonderen van Chowringhi Road en den Town-Hall, gewijd aan
+de herinnering der groote mannen van onzen tijd; in bijzonderheden
+de belangwekkende moskee van Hoogly bestudeeren; langs de haven te
+wandelen, bezaaid met de schoonste koopvaardijschepen der Engelsche
+marine; afscheid te nemen eindelijk van de arghila's, adjudanten of
+wijsgeeren,--die vogels hebben zooveel namen!--die belast zijn met
+het schoonhouden der straten en met de openbare gezondheid der stad,
+dat alles was verricht en mijn vertrek was bepaald.
+
+Dien morgen dus kwam een palki-ghari, een soort van slecht rijtuig met
+twee paarden en op vier wielen,--dat onder de fraaie en gemakkelijke
+producten der Engelsche rijtuigfabrieken onwaardig was zich te
+vertoonen,--mij op het plein van het Gouvernement afhalen, om mij even
+daarna aan de deur van den bungalow van kolonel Munro af te zetten.
+
+Een honderd schreden verder buiten de voorstad, stond onze trein
+ons af te wachten. We hadden alleen nog maar te verhuizen,--in de
+eigenlijke beteekenis van het woord.
+
+Het spreekt van zelf, dat onze bagage vooraf in de daartoe afzonderlijk
+ingerichte bergplaats was overgebracht. We namen trouwens niets dan
+het hoognoodige met ons. Wat evenwel wapens aangaat, had kapitein
+Hod gemeend het met niet minder dan met vier Enfield-karabijnen, met
+ontplofbare kogels, vier jachtgeweren en twee eendenroeren te kunnen
+stellen, behalve nog een zeker aantal geweren en revolvers,--genoeg
+om al onze lieden te wapenen. Al die oorlogswapenen bedreigden meer
+de wilde dieren dan het eenvoudige wild voor de keuken, doch men zou
+dit den Nimrod onzer expeditie niet gemakkelijk aan zijn verstand
+hebben kunnen brengen.
+
+Kapitein Hod was overigens verrukt! Het pleizier zijn kolonel aan
+zijne eenzame levenswijze te ontrukken, de vreugde naar de noordelijke
+provinciën van Indië te vertrekken, in een equipage zonder weerga,
+het vooruitzicht van buitengewone jachtoefeningen, jachttochten,
+jachtavonturen in het Himalaya-gebergte, dit alles lachte hem toe,
+wond hem op en uitte zich door onophoudelijke uitroepen en stevige
+handdrukken.
+
+Het uur van vertrek had geslagen. De stoom had de noodige drukking, de
+machine stond gereed om dienst te doen. De machinist was op zijn post,
+met de hand op den regulateur. De gewone stoomfluit deed zich hooren.
+
+»Vooruit!" riep kapitein Hod, zijn hoed zwaaiende. »IJzeren Reus,
+vooruit!"
+
+De IJzeren Reus, waarmede onze opgewonden vriend,
+de bewonderenswaardige beweegkracht van onzen trein bestempelde,
+verdiende dien naam terecht en bleef haar bij.
+
+Een woord over het personeel der expeditie, dat het tweede rollende
+huis bewoonde:
+
+De machinist Storr, een Engelschman, behoorde tot de Compagnie van
+den »Great Southern of India," die hij nog maar sedert weinige maanden
+verlaten had. Banks kende hem als zeer bekwaam en had hem in den dienst
+van kolonel Munro doen overgaan. Het was een man van veertig jaar,
+handig werkman, zeer op de hoogte van alles wat zijn vak betrof,
+en die ons groote diensten zou bewijzen.
+
+De stoker heette Kâlouth. Hij behoorde tot de door de
+Spoorwegcompagnieën zoo gezochte klasse van Hindoes, die ongestraft
+de tropische hitte van Indië, nog verhoogd door de hitte van hun
+stoomketel, kunnen verdragen. Ditzelfde is het geval met de Arabieren
+waaraan de Compagnieën van zeetransporten op den tocht door de
+Roode Zee den dienst als stoker toevertrouwen. Deze goede menschen
+vergenoegen zich met zich slechts te laten koken, waar de Europeanen
+in eenige oogenblikken zouden braden. Ook dit was een goede keus.
+
+De ordonnans van kolonel Munro was een Hindoe van vijf en dertig
+jaar, van het ras der Gourgkhas, Goûmi genaamd. Hij behoorde tot het
+regiment, dat als een bewijs van goede discipline, het gebruik der
+nieuwe munitie aannam, die aanleiding gaf of althans het voorwendsel
+was van de omwenteling der Sipayers. Klein, vlug, welgemaakt,
+van beproefde getrouwheid, droeg hij nog de zwarte uniform van de
+»riflebrigade", waaraan hij gehecht was als aan zijn eigen huid.
+
+Sergeant Mac Neil en Goûmi waren met ziel en lichaam gehecht aan
+kolonel Munro.
+
+Na in al de oorlogen van Indië aan zijne zijde gestreden te hebben,
+na hem te hebben bijgestaan in zijne vruchtelooze pogingen om Nana
+Sahib weder te vinden, hadden zij hem in zijne afzondering gevolgd
+en zouden hem nimmermeer verlaten.
+
+Was Goûmi de ordonnans van den kolonel, Fox,--een echte Engelschman,
+zeer vroolijk, zeer spraakzaam,--was de oppasser van kapitein Hod,
+en niet minder hartstochtelijk jager dan hij. De goede jongen had
+zijn betrekking voor geen andere, welke ook, willen verruilen. Zijn
+slimheid maakte hem den naam dien hij droeg waardig. Fox! Vos! maar
+een vos, die zeven en dertig tijgers gedood had,--drie minder dan
+zijn kapitein. Hij dacht het er trouwens niet bij te laten.
+
+Om van het geheele personeel der expeditie een woord te zeggen, mogen
+we onzen kok niet onvermeld laten, die tusschen de twee provisiekamers,
+in het voorste gedeelte van het tweede huis, het bevel voerde. Hij
+was een neger van Franschen oorsprong en had reeds onder alle
+breedten gebraden en gestoofd. »Monsieur Parazard" verbeeldde zich
+geen alledaagsch bedrijf, maar een ambt van het grootste gewicht uit
+te oefenen. Met de deftigheid van een paus stapte hij van het eene
+fornuis naar het andere en bestrooide met de nauwkeurigheid van een
+scheikundige, zijne spijzen met peper, zout en de andere specerijen,
+die den smaak zijner geleerde preparaten moesten verhoogen. Maar,
+»monsieur Parazard" was bekwaam en zindelijk en daarom vergaf men
+hem gaarne deze keukenijdelheid.
+
+Dus bestond de expeditie, die de IJzeren Reus met zijn uit twee
+rollende huizen bestaanden trein naar het noorden van het schiereiland
+medevoerde, uit de heeren sir Edward Munro, Banks, kapitein Hod en mij
+van de eene zijde en Mac Neil, Storr, Kâlouth, Goûmi, Fox en »monsieur
+Parazard" van de andere,--te zamen dus uit tien personen. Men vergete
+daarbij niet de twee honden Phann en Black, wier hoedanigheden de
+kapitein op de jacht van allerlei wild niet genoeg kon roemen.
+
+Bengalen is misschien, zooal niet het belangrijkste, dan toch zeker
+het rijkste presidentschap van Hindostan. Het is het eigenlijke
+land der rajahs niet, hetgeen meer bijzonder het middelpunt van dit
+uitgestrekte Koninkrijk uitmaakt; doch deze provincie beslaat een
+zeer bevolkt grondgebied, dat misschien beschouwd kan worden als
+het ware land der Hindoes. Zij strekt zich ten noorden uit tot de
+ontoegankelijke grenzen van het Himalaya-gebergte en onze reisweg
+zou haar in schuinsche richting doorsnijden.
+
+Na over de het eerst te houden halten beraadslaagd te hebben, waren
+wij het allen omtrent dit punt eens geworden: gedurende eenige mijlen
+langs den oever der Hoogly, een arm van den Ganges, waaraan Calcutta
+gelegen is op te klimmen, de Fransche stad Chandernagor rechts te laten
+liggen, van daar langs den spoorweg tot Burdwan te gaan, daarna schuins
+Béhar te doortrekken, om den Ganges later te Bénares weder te vinden.
+
+»Mijne vrienden," had kolonel Munro gezegd, »ik laat het geheel aan
+u over welken weg wij nemen zullen.... Laat mij er buiten. Handelt
+daaromtrent zooals gij goedvindt."
+
+»Maar mijn waarde Munro," antwoordde Banks, »ge moest ons althans
+ook uw meening zeggen...."
+
+»Neen, Banks," hernam de kolonel, »'k ben volkomen onverschillig
+daaromtrent en heb waarlijk niet de minste voorliefde tot het bezoeken
+van de eene provincie boven de andere. Eén vraag evenwel: welke
+richting denkt ge te nemen, als we Bénares zullen bereikt hebben?"
+
+»De richting naar het noorden!" riep kapitein Hod onstuimig uit,
+»den weg, die rechtstreeks door het koninkrijk Oude naar den voet
+der Himalaya voert!"
+
+»Welnu, mijne vrienden, op dit oogenblik...." antwoordde kolonel
+Munro, »zal ik u misschien vragen om.... Doch, we zullen er over
+spreken als het tijd zal zijn. Gaat vooreerst, zooals het u goeddunkt!"
+
+Dit antwoord van Sir Edward Munro verwonderde mij wel eenigszins. Wat
+meende hij toch? Had hij slechts toegestemd om die reis te ondernemen
+met de gedachte, dat het toeval hem misschien beter zou dienen dan
+zijn wil het vermocht had? Zeide hij bij zich zelven dat, indien Nana
+Sahib niet dood was, hij hem misschien zou kunnen wedervinden in het
+Noorden van Indië? Hoopte hij nog altijd zich te kunnen wreken? Wat
+mij aangaat, ik had als een voorgevoel dat een verborgen gedachte den
+kolonel Munro bezielde en het scheen me toe dat sergeant Mac Neil in
+het geheim van zijn meester moest zijn.
+
+Gedurende de eerste uren van dezen morgen, waren wij bijeen in het
+salon van het Stoomhuis. De deur en de twee vensters der véranda
+waren geopend en de punka, de lucht in beweging brengende, maakte de
+temperatuur draaglijker.
+
+De IJzeren Reus werd door den regulateur van Storr zoodanig in bedwang
+gehouden, dat men niet sneller ging dan een kleine mijl per uur en
+dit was op het oogenblik snel genoeg voor reizigers, die gaarne het
+land wilden zien, dat zij doorreisden.
+
+Bij het verlaten der voorsteden van Calcutta, werden wij gevolgd door
+een zeker aantal Europeanen, die onze equipage verbaasd opnamen en
+door een menigte Hindoes, die haar met een soort van bewondering, met
+vrees gemengd, aanstaarden. Deze menigte was gaandeweg verminderd,
+maar wij ontsnapten niet aan de bevreemding der voorbijgangers,
+die hunne bewonderende wahs! wahs! uitten. Het spreekt van zelf dat
+al deze uitroepen minder de twee prachtige wagens golden dan den
+reusachtigen olifant, die ze trok, onder het onophoudelijk uitbraken
+van wolken stoom.
+
+Te tien uur werd de tafel aangerecht in de eetzaal en deden wij eer aan
+het ontbijt van »monsieur Parazard," minder geschud voorzeker dan we
+'t zouden geweest zijn in een wagon-salon eerste klasse.
+
+De weg, dien onze trein volgde, liep toen langs den linkeroever
+der Hoogly, de meest westelijke der talrijke armen van den Ganges,
+die te zamen het warnet vormen van den delta der Sunderbunds. Dit
+geheele gedeelte van het grondgebied is van alluviaal-formatie.
+
+»Wat ge daar ziet, mijn waarde Maucler," zei Banks tot mij, »is
+een verovering van den heiligen stroom op de niet minder heilige
+Bengaalsche golf. Een quaestie van tijd. Er is misschien geen enkel
+deeltje van dezen grond, dat niet van het Himalaya gebergte gekomen is,
+overgebracht door den Gangesstroom. De stroom heeft allengs den berg
+afgekabbeld om er den bodem dezer provincie mede samen te stellen,
+waar hij zich een bedding gevormd heeft...."
+
+»Die hij dikwijls verlaat voor een ander!" voegde Kapitein Hod er
+bij. »Ja, hij is luimig, fantastisch, wonderlijk, die Ganges! Men
+bouwt een stad aan zijn oevers en eenige eeuwen later, is de stad
+midden in een vlakte gelegen, zijn de kaden droog en is de stroom
+van richting en van monding veranderd! Zoo ging het met Rajmahal,
+zoo met Gaur, die beiden vroeger door den ongetrouwen stroom bespoeld,
+nu te midden van de dorre rijstvelden der vlakte van dorst omkomen!"
+
+»En!" antwoordde ik, »moet men niet vreezen dat ook Calcutta een
+dergelijk lot beschoren is?"
+
+»Wie weet?"
+
+»Wel! zijn wij er dan niet?" antwoordde Banks. »'t Is maar een quaestie
+van dijken! Als 't noodig is, zullen de ingenieurs de overstroomingen
+van dien Ganges wel weten te bedwingen! Men zal hem het dwangbuis
+aantrekken!"
+
+»Gelukkig voor u, waarde Banks," antwoordde ik, »dat de Hindoes u
+zoo niet hooren spreken over hun heiligen stroom! Ze zouden het u
+nooit vergeven!"
+
+»Werkelijk," antwoordde Banks, »is de Ganges een zoon van God, als
+hij God zelf niet is, en niets van 't geen hij doet, is kwaad in
+hunne oogen!"
+
+»Zelfs de koortsen, de cholera, de pest niet, die hij in endemischen
+toestand onderhoudt!" riep kapitein Hod uit. »Het is waar, dat de
+tijgers en de krokodillen, waarvan het in de Sunderbunds krioelt, er
+niet te slechter om varen. Integendeel? Men zou waarlijk zeggen, dat
+de verpeste lucht die dieren goed doet, als de zuivere lucht van ons
+sanitarium de Engelsch-Indiërs gedurende het warme jaargetijde. O! die
+roofdieren!--Fox?" zei Hod, zich naar zijn oppasser omkeerende,
+die de tafel afnam.
+
+»Kapitein?" antwoordde Fox.
+
+»Heb je daar je zevenendertigste niet gedood?"
+
+»Ja, kapitein, twee mijlen van de haven van Canning," antwoordde
+Fox. »'t Was op een avond...."
+
+»Genoeg, Fox!" hernam de kapitein, een groot glas grog ledigende,
+»'k ken de geschiedenis van den zevenendertigsten. Die van den
+achtendertigsten zou me meer belang inboezemen!"
+
+»De achtendertigste is nog niet dood, kapitein!"
+
+»Je zult hem dooden, Fox, zooals ik mijn eenenveertigsten!"
+
+Men ziet dat in de gesprekken van kapitein Hod en zijn oppasser het
+woord »tijger" nooit werd uitgesproken. Het was onnoodig, de twee
+jagers begrepen elkander.
+
+Intusschen versmalde zich de bedding der Hoogly, die bij Calcutta
+bijna een kilometer breed is, al naarmate wij verder gingen. Boven
+de stad zijn de oevers vrij laag en heerschen er maar al te dikwijls
+geduchte cyclonen, die hunne verwoestingen over de geheele provincie
+uitstrekken. Geheele wijken worden vernietigd, honderden huizen
+verpletterd, onmetelijke bebouwde velden verwoest, duizenden lijken
+bedekken steden en velden; dat zijn de rampen, die deze onweerstaanbare
+natuurverschijnselen na zich sleepen en waarvan de cycloon van 1864
+een der noodlottigste voorbeelden opleverde.
+
+Men weet dat het klimaat van Indië drie seizoenen bezit: het
+regenseizoen, het koude en het heete jaargetijde. Dit laatste is
+het kortste, maar ook het moeielijkst te verdragen. Maart, April en
+Mei zijn bijzonder ongunstige maanden. Onder allen is Mei de heetste
+maand. Door in dezen tijd gedurende zekere uren van den dag de zon
+te trotseeren, waagt men zijn leven,--althans de Europeanen. Het
+is inderdaad niet zeldzaam dat de thermometer, zelfs in de schaduw,
+tot honderd zes graden Fahrenheit (ongeveer 41° C) rijst.
+
+»De menschen," zegt de Valbezen, »blazen dan als droezige paarden
+en gedurende den oorlog tegen de rebellen, moesten officieren en
+soldaten hun toevlucht tot stortbaden op het hoofd nemen ten einde
+congestie te voorkomen."
+
+Nochtans hadden we, dank zij den snellen gang van het Stoomhuis,
+de door het zwaaien der punka in voortdurende beweging verkeerende
+lucht, den vochtigen dampkring, die door de telkens besproeide
+lichtschermen van rietgras circuleerde, niet al te veel van de warmte
+te lijden. Daarenboven was het regenseizoen, dat van de maand Juni tot
+de maand October duurt, niet ver meer verwijderd en het was te vreezen,
+dat het onaangenamer zou zijn dan het heete jaargetijde. Doch, alles
+wel beschouwd, hadden we in de omstandigheden waaronder onze reis
+zich voordeed, niets ernstigs te vreezen.
+
+Tegen een uur 's namiddags, kwamen we na een heerlijk niet al te snel
+ritje te Chandernagor aan.
+
+Ik had dit hoekje land,--het eenige in het presidentschap Bengalen,
+dat nog aan Frankrijk behoort, reeds vroeger bezocht. Deze stad,
+waar nog altijd de driekleur woei en die het recht niet heeft
+meer dan vijftien soldaten voor hare bewaking te houden, deze oude
+mededingster van Calcutta gedurende de worsteling in de XVIIIe eeuw,
+is tegenwoordig zeer van hare grootheid vervallen, zonder nijverheid,
+zonder handel, de bazars verlaten, haar fort ledig. Misschien ware
+Chandernagor er een weinig boven opgekomen, zoo de spoorweg van
+Allahabad de stad doorkruist of althans langs hare muren geloopen
+had; doch bij al de moeilijkheden door het Fransche gouvernement
+de Engelsche compagnie in den weg gelegd, heeft deze den weg een
+schuinsche richting moeten geven, teneinde ons grondgebied om te gaan
+en daardoor heeft Chandernagor de eenige gelegenheid verloren eenig
+commercieel gewicht te herwinnen.
+
+Onze trein kwam dus de stad niet binnen. Hij hield op drie mijlen van
+daar, op den weg, bij den ingang van een bosch van waaierpalmen. Toen
+het kamp geheel was ingericht, zou men gezegd hebben dat er een
+begin van een dorp op deze plaats in aanbouw was. Maar het dorp
+was beweeglijk en hernam den volgenden dag, 7 Mei, den afgebroken
+marsch, na een rustigen nacht in onze gemakkelijke en goed ingerichte
+vertrekken te hebben doorgebracht.
+
+Gedurende deze halt had Banks de brandstof laten hernieuwen. Alhoewel
+de machine weinig verteerd had, was hij er op gesteld dat de tender
+altijd zijn vollen last inhield, namelijk water, hout of kolen genoeg
+om zestig uren achtereen te stoomen.
+
+Dezen regel bleven kapitein Hod en zijn getrouwe Fox niet in gebreke
+op zichzelven toe te passen en hun vuurhaard,--ik meen hun maag,
+die een groote verwarmingsoppervlakte aanbood,--was steeds voorzien
+van de stikstofrijke brandstof, onmisbaar om de menschelijke machine
+goed en lang te laten loopen.
+
+Dezen keer moest de halt langer duren. We zouden twee dagen reizen
+en twee nachten rusten, teneinde den 9n Burdwan te bereiken en deze
+stad dien dag te bezoeken.
+
+Ten 6 ure 's morgens liet Storr met een scherp, doordringend gefluit
+eenigen stoom ontsnappen en den IJzeren Reus een snelleren gang
+aannemen dan den vorigen dag.
+
+Gedurende eenige uren hadden wij langs den spoorweg gereden, die
+over Burdwan te Rajmahal naar de vallei van den Ganges loopt, dien
+hij dan tot aan de andere zijde van Bénares volgt. De trein van
+Calcutta kwam in volle vaart voorbij. Hij scheen ons uit te dagen
+door de bewonderende uitroepen der reizigers. Wij beantwoordden hunne
+uitdaging niet. Zij mochten sneller gaan dan wij, gemakkelijker en
+aangenamer voorzeker niet!
+
+Het land, dat gedurende die twee dagen doorkruist werd, was
+onveranderlijk vlak en daardoor vrij eentonig. Hier en daar werd de
+eentonigheid afgebroken door eenige buigzame kokosboomen, die, aan de
+andere zijde van Burdwan, eindelijk ook achterbleven. Deze boomen,
+tot de groote familie der palmboomen behoorende, bevinden zich bij
+voorkeur in de nabijheid der kust en ademen gaarne de zeelucht in,
+zoodat men ze in Centraal-Indië te vergeefs zal zoeken. Doch de flora
+van het binnenland is er niet te minder belangrijk en rijk om.
+
+Aan elken kant van den weg was het in den eigenlijken zin des woords
+slechts een onmetelijk schaakbord van rijstvelden, die zich in het
+verre verschiet verloren. De bodem was verdeeld in vier hoeken als de
+zoutmoeren of de oesterparken eener kuststreek. Doch de groene kleur
+had de overhand en de oogst beloofde rijk te zijn op dien vochtigen,
+warmen bodem, die van een verbazende vruchtbaarheid getuigde.
+
+Den volgenden avond hield het gevaarte met de grootste nauwkeurigheid,
+op het vooraf bepaalde uur voor de poorten van Burdwan op.
+
+Uit een administratief oogpunt is deze stad de hoofdplaats van
+een Engelsch distrikt, maar het distrikt is het eigendom van een
+maharajah, die niet minder dan tien millioen aan belasting aan de
+regeering betaalt. De stad bestaat grootendeels uit lage huizen,
+van elkander afgescheiden door fraaie lanen van boomen, kokosboomen
+en pinangpalmen. Deze lanen waren breed genoeg om door onzen trein
+bereden te kunnen worden. We sloegen dus op een bekoorlijke plek,
+waar het schaduwrijk en frisch was, ons kamp op. Dien avond telde de
+hoofdstad van den maharajah een kleine wijk te meer, ons draagbaar
+gehucht namelijk, ons dorp van twee huizen en we zouden het niet
+geruild hebben tegen het geheele kwartier waar het prachtige paleis
+van Engelsch-Indische bouwkunst van Burdwan's souverein zich verheft.
+
+Men kan zich voorstellen, dat onze olifant daar de gewone uitwerking
+had, namelijk die van een soort van bewondering met schrik gemengd;
+van alle kanten kwamen de goede Bengaalsche burgers aangeloopen,
+blootshoofds, de haren geknipt à la Titus en niets anders voor kleeding
+dan, de mannen een schortje om de lendenen, de vrouwen een wit hemd,
+waarin zij van het hoofd tot de voeten gehuld waren.
+
+»'k Heb slechts eene vrees!" zei kapitein Hod, »dat de maharajah onzen
+IJzeren Reus zal willen koopen en er ons zulk een buitensporigen
+prijs voor biedt, dat we wel verplicht zijn hem aan zijn Hoogheid
+te verkoopen!"
+
+»Nooit!" riep Banks uit. »'k Zal hem een anderen olifant maken, als
+hij wil, en dan zoo énorm, dat hij zijn heele hoofdstad van 't eene
+einde van zijn land naar 't andere zal kunnen medenemen! Maar den onzen
+verkoopen we niet, al biedt hij er nog zooveel voor, niet waar, Munro?"
+
+»Al wil hij er nog zooveel voor geven!" antwoordde de kolonel op den
+toon van iemand, dien het aanbod van een millioen niet zou kunnen
+overhalen.
+
+Gelukkig evenwel behoefde er over den aankoop van onzen kolos niet
+beraadslaagd te worden. De maharajah was niet te Burdwan. Het eenige
+bezoek, dat we ontvingen was dat van zijn »kâmdar," een soort van
+geheim-secretaris, die onze equipage eens kwam bekijken. Toen dit
+afgeloopen was, bood dit personage ons aan,--en dit aanbod werd gaarne
+aangenomen,--de tuinen van het paleis te gaan zien, beplant met de
+heerlijkste planten der tropische gewesten, besproeid door het water
+uit vijvers of uit beken, die in alle richtingen heen liepen, het
+park te bezoeken, versierd met hier en daar schilderachtig geplaatste
+kiosken, bekleed met groene grasperken, bevolkt door reeën, herten,
+olifanten, vertegenwoordigers der huisdieren, en door tijgers, leeuwen,
+panters, beren, vertegenwoordigers der wilde dieren, die in prachtige
+menagerieën verblijf hielden.
+
+»Tijgers in kooien als vogels, kapitein!" riep Fox uit. »Hoe treurig
+toch!"
+
+»Ja, Fox!" antwoordde de kapitein. »Als men hen ondervroeg, die
+goede beesten, zouden ze liever in de jungles rondzwerven.... zelfs
+op geweerschots afstand!"
+
+»Of ik dat begrijp, kapitein!" antwoordde de oppasser, een zucht
+loozende.
+
+Den volgenden morgen, 10 Mei, verlieten we Burdwan. Het Stoomhuis,
+goed van alles voorzien, ging weder op weg, dwars de rails over, in
+rechtstreeksche richting naar Ramghur, eene stad op vijf en zeventig
+mijlen ongeveer van Calcutta gelegen.
+
+Wel is waar liet deze reisweg rechts de belangrijke stad Mourchedabad
+liggen, die noch in haar Indisch, noch in haar Engelsch gedeelte iets
+bijzonders aanbiedt; Monghir, een soort van Birmingham in Hindostan,
+op een voorgebergte genesteld, dat den heiligen stroom bestrijkt;
+Patna, de hoofdstad van het koninkrijk Béhar, dat we schuins zouden
+doortrekken, een rijke stapelplaats voor het opium en die dreigt
+te verdwijnen onder den rijkdom van klimplanten, waarvan de flora
+krioelt. Doch het kwam ons beter uit een meer zuidelijke richting te
+volgen, twee graden beneden de vallei van den Ganges.
+
+Op dit gedeelte van de reis, werd de IJzeren Reus iets meer aangezet
+en in een lichten draf gebracht, waaruit wij de uitmuntende inrichting
+onzer opgehangen huizen leerden op prijs stellen. De weg was overigens
+best en leende zich goed tot de proefneming. Zouden de roofdieren
+verschrikt geworden zijn bij de passage van den reusachtigen olifant,
+rook en stoom uitbrakende? Mogelijk wel! Zeker is het, dat we tot
+groote verbazing van kapitein Hod er te midden der jungles dezer streek
+geen een zagen. Doch het was in de noordelijke streken van Indië en
+niet in de provincies van Bengalen, dat hij zijn lust tot jagen wilde
+botvieren en hij dacht er daarom nog niet over zich te beklagen.
+
+Den 15n Mei bevonden wij ons bij Ramghur, op vijftig mijlen omstreeks
+van Burdwan verwijderd. De gemiddelde snelheid was vijftien mijlen
+op de twaalf uren geweest, niet meer.
+
+Drie dagen later, den 18n, hield de trein honderd kilometers verder,
+bij de kleine stad Chittra stil.
+
+Geen enkel bijzonder toeval had dit gedeelte van de reis gekenmerkt. De
+dagen waren warm, maar hoe heerlijk was de siesta onder beschutting
+der veranda's! Wij brachten er de heetste uren van den dag in een
+aangenaam farniente door.
+
+Des avonds hielden Storr en Kâlouth onder toezicht van Banks zich bezig
+met het schoonmaken van den stoomketel en het onderzoeken der machine.
+
+Gedurende dien tijd gingen kapitein Hod en ik, vergezeld van Fox,
+Goûmi en de twee staande honden, in den omtrek van het kamp jagen. Dit
+betrof alleen nog maar het kleine wild, doch al trok de kapitein er
+als jager zijn neus voor op, als lekkerbek kon hij er zich goed mede
+vereenigen en den volgenden middag telde het menu van den maaltijd tot
+zijn groot genoegen en niet minder tot dat van »monsieur Parazard" een
+paar smakelijke schotels meer, die onze verduurzaamde levensmiddelen
+bespaarden.
+
+Soms ook bleven Goûmi en Fox achter om als houthakkers en waterdragers
+dienst te doen. Men moest immers den tender van nieuwen voorraad
+voorzien voor den volgenden dag. Ook koos Banks zooveel mogelijk de
+halten aan den oever van de beek en in de nabijheid van een bosch. Deze
+noodzakelijke proviandeering had plaats onder het toezicht van den
+ingenieur, die geen enkele bijzonderheid verzuimde.
+
+Wanneer dan alles in orde was, staken we onze sigaren aan,--uitmuntende
+»cherouts" van Manilla,--en rookten we, steeds over het land pratende,
+dat Hod en Banks tot in de minste bijzonderheden kenden. Wat den
+kapitein betreft, hij versmaadde de nietige sigaar en haalde met zijne
+krachtige longen, door een twintig voet lange buis, den aromatischen
+rook op van een zorgvuldig door de hand van zijn oppasser gestopten
+»houka."
+
+We zouden zeer gaarne gezien hebben, dat kolonel Munro ons op die korte
+tochten in den omtrek van het kamp vergezeld had. Nooit verzuimden
+we 't dan ook het hem op het oogenblik van ons vertrek te vragen,
+doch even standvastig wees hij ons aanbod van de hand en bleef met
+sergeant Mac Neil achter. Beiden wandelden dan op den weg een honderd
+passen heen en weder. Zij spraken weinig, maar zij schenen elkander
+opperbest te verstaan en behoefden geene woorden te wisselen om
+gedachten te wisselen. Zij waren beiden geheel verdiept in noodlottige
+herinneringen, die door niets konden uitgewischt worden. Wie weet zelfs
+of die herinneringen zich niet verlevendigden, naarmate sir Edward
+Munro en de sergeant het tooneel van den bloedigen opstand naderden.
+
+Blijkbaar had de een of andere gedachte, die wij eerst later zullen
+leeren kennen en niet de eenvoudige begeerte zich niet van ons te
+scheiden, den kolonel Munro overgehaald zich bij deze expeditie
+in Noord-Indië aan te sluiten. Banks en kapitein Hod deelden mijne
+zienswijze ten dezen opzichte. Ook vroegen wij ons niet zonder eenige
+ongerustheid in de toekomst af of die ijzeren olifant op zijn tocht
+door de vlakten van het schiereiland geen treurspel met zich voerde.
+
+
+
+
+
+
+VII.
+
+DE BEDEVAARTGANGERS VAN DEN PHALGOU.
+
+
+Béhar vormde in vroegere eeuwen het rijk van Magadha. Het was een soort
+van heilig grondgebied ten tijde der Bouddhisten en nog heden is het
+bedekt met tempels en kloosters. Doch sedert lang hebben de brahmanen
+de priesters van Bouddha opgevolgd. Zij hebben zich meester gemaakt
+van de »viharas," zij exploiteeren ze, zij leven van de opbrengst
+van den eeredienst; van alle kanten stroomen de geloovigen naar hen
+toe; zij concurreeren met de heilige wateren van den Ganges, met de
+pelgrimstochten van Bénares, met de plechtigheden van Jaggernaut,
+in een woord, men kan gerust zeggen, dat het land hun toebehoort.
+
+Het is een rijk land met zijn onmetelijke smaragd-groene rijstvelden en
+zijn uitgestrekte vlakten met maankop, met zijn talrijke gehuchten,
+verloren in het groen, beschaduwd door palmboomen, mangoboomen,
+dadels, taras, waarover de natuur een niet te ontwarren net van lianen
+geworpen heeft. De wegen, door het Stoomhuis bereden, vormen zoovele
+dichte, overdekte lanen, waarvan de vochtige bodem de frischheid
+onderhoudt. Wij gaan vooruit met de kaart voor ons, zonder ooit te
+vreezen te verdwalen. Het gebriesch van onzen olifant vermengt zich
+met de oorverdoovende concerten van het gevogelte en het wanluidende
+geschreeuw der talrijke apensoorten. Zijn rook verliest zich in het
+dichte gebladerte dier feniksen der velden, de bananen, waarvan
+de gouden vruchten nedervallen als sterren te midden van lichte
+wolkjes. Bij zijn passage vliegen troepen teere rijstvogeltjes op,
+wier wit gevederte zich vermengt met de witte stoomspiralen. Hier
+en daar teekenen zich groepen vijgeboomen, boschjes pampelmoezen,
+bedden met »dalhs," een soort van boomvormige erwten, gedragen door
+een steel van een el hoog, scherp tegen den wolkeloozen hemel af en
+vormen den voorgrond van het onvergelijkelijk schoone landschap.
+
+Maar welk een hitte! Nauwlijks dringt een weinig vochtige lucht door de
+lichtschermen van rietgras onzer vensters. De heete winden, bezwangerd
+met de warmtestof der uitgestrekte pleinen van het westen, strijken
+met hun vurigen adem over de velden. Het is tijd, dat de moesson van
+Juni den toestand van den dampkring komt veranderen. Niemand zou die
+gloeiende zonnestralen kunnen verdragen, zonder met een doodelijke
+stikking bedreigd te worden.
+
+Het landschap is dan ook verlaten. Zelfs de »raïots," hoe gehard ook
+tegen deze brandende zon, zouden zich niet met den veldarbeid kunnen
+bezighouden. Alleen de schaduwrijke weg is begaanbaar en dan nog alleen
+in onzen rollenden bungalow. De stoker Kâlouth moet wel, 'k zal niet
+zeggen van platina zijn, want platina zou smelten, maar van zuiver
+koolstof, om de brandende hitte van het vuur te kunnen weerstaan. Maar
+de brave Hindoe biedt krachtig weerstand. Hij heeft het zich bij
+zijn leven op de locomotieven der spoortreinen van Centraal-Indië,
+tot een tweede natuur gemaakt, zulk een temperatuur te verdragen!
+
+De thermometer, aan den wand der eetzaal, staat den 19n Mei op
+honderd zes graden Fahrenheit (41,11° C.) Dien avond, hebben we onze
+hygiénische wandeling om na de verstikkende hitte van een tropischen
+dag een weinig lauwe en zuivere lucht in te ademen, niet kunnen
+maken. Dezen keer was de dampkring werkelijk verschroeiend.
+
+»Mijnheer Maucler," richtte zich de sergeant Mac Neil tot mij, »dat
+doet me denken aan de laatste dagen van Maart, toen sir Hugh Rose,
+met een batterij van slechts 2 stukken, bres trachtte te schieten in
+de omheining van Lucknow. Er waren zestien dagen verloopen, sedert we
+de Betwa waren overgestoken en sedert zestien dagen waren de paarden
+geen enkele maal onttoomd geweest. We streden tusschen énorme muren
+van graniet, dat zooveel beteekende als tusschen de steenen wanden
+van een hoogoven. »Chitsis" met emmers water, doorliepen onze rangen
+en terwijl we onze geweren afschoten, goten ze water op onze hoofden,
+daar we anders neergevallen zouden zijn. 'k Zal 't nooit vergeten. Ik
+kon niet meer, mijn hoofd zou bersten en 'k was op het punt neer te
+slaan.... Kolonel Munro ziet het en den emmer uit de handen van een
+chitsi rukkende, stort hij hem over mij uit.... 't was de laatste,
+dien de dragers zich hadden kunnen verschaffen!.... Ziet u, dat zal
+ik niet licht vergeten! Neen! een druppel bloed voor een druppel
+water! Al had ik al het mijne voor mijn kolonel gestort, zou ik nog
+zijn schuldenaar zijn!"
+
+»Sergeant," vroeg ik, »vindt ge niet dat de kolonel sedert ons vertrek
+er bezorgder uitziet dan gewoonlijk? Hij schijnt elken dag...."
+
+»Ja, mijnheer," antwoordde Mac Neil, die me vrij driftig in de rede
+viel, »maar dat is zeer natuurlijk! De kolonel komt elken dag dichter
+bij Lucknow, bij Cawnpore, waar Nana Sahib zijn vrouw.... O! ik kan
+er niet van spreken of het bloed stijgt me naar 't hoofd! Misschien
+zou 't beter geweest zijn onze reis anders te nemen en de provincies
+niet door te trekken, die door den opstand verwoest zijn! 't Is nog
+te kort geleden, dat die vreeselijke gebeurtenissen plaats hadden en
+ze zijn nog te versch in 't geheugen!"
+
+»Waarom zouden we onzen weg dan niet veranderen!" zei ik daarop. »Als
+ge wilt, Mac Neil, zal ik er met Banks, met kapitein Hod over
+spreken...."
+
+»'t Is te laat," antwoordde de sergeant. »'k Heb alle reden, trouwens,
+om te gelooven, dat de kolonel misschien een laatste maal, het tooneel
+van dien vreeselijken oorlog wil weerzien, dat hij de plek wil bezoeken
+waar lady Munro den dood en welken dood, gevonden heeft!"
+
+»Als ge dat denkt, Mac Neil," antwoordde ik, »is het beter kolonel
+Munro te laten begaan en niets aan onze plannen te veranderen. 't Is
+dikwijls een troost en een verzachting voor onze smart, hen die we
+liefhebben op hun graf te gaan beweenen...."
+
+»Op het graf, ja!" riep Mac Neil uit. »Maar is dat dan een graf,
+die put van Cawnpore, waar zoovele slachtoffers op en onder elkander
+zijn neergesmeten! Is dat een graftombe, die te midden van bloemen,
+in de schaduw van statig geboomte, met een enkelen naam, den naam
+van hem, die niet meer is, en dien we zoo innig lief hadden, de
+herinnering levendig houdt! O mijnheer! ik vrees maar al te zeer,
+dat de smart van mijn kolonel onherstelbaar is! Maar, nogmaals,
+het is nu te laat om hem een anderen weg te doen inslaan. Wie weet
+of hij dan niet weigeren zou ons te volgen! Kom! laten we de zaken
+haar loop hebben en dat God ons geleide!"
+
+Blijkbaar wist Mac Neil, toen hij zoo sprak, waaraan zich te houden
+ten opzichte van de plannen van Sir Edward Munro. Doch, zeide hij
+mij wel alles en was het slechts het plan Cawnpore weder te zien,
+dat den kolonel had doen besluiten Calcutta te verlaten? Wat er van
+zij, het was nu alsof een zeilsteen hem naar de plek trok waar de
+ontknooping van dit noodlottige treurspel had plaats gehad!.... Men
+moest hem zijn gang laten gaan!
+
+Ik kwam toen op het denkbeeld den sergeant te vragen of hij voor zich
+alle idée van wraak had opgegeven, in een woord, of hij meende dat
+Nana Sahib werkelijk dood was.
+
+»Neen," antwoordde Mac Neil mij onbewimpeld. »Ofschoon ik geen
+enkel bewijs voor mijne meening heb, geloof ik niet en kan ik
+niet gelooven, dat Nana Sahib gestorven is zonder gestraft
+te zijn voor zooveel misdaden! Neen! En toch, ik weet niets
+en heb ook niets vernomen!... Het is alsof een instinct mij
+drijft!.... O! mijnheer! zich tot doel een wettige wraak te stellen,
+zou iets zijn in het leven! Geve de hemel dat mijne voorgevoelens
+mij niet bedriegen en dat eenmaal...."
+
+De sergeant eindigde niet.... Een gebaar gaf te kennen, wat zijn mond
+niet had willen zeggen. De dienaar was het eens met den meester!
+
+Toen ik Banks en kapitein Hod den inhoud van dit gesprek mededeelde,
+waren beiden het er over eens, dat het reisplan niet mocht en kon
+veranderd worden. Trouwens was er nooit sprake van geweest de reis over
+Cawnpore te nemen en na eenmaal den Ganges te Bénares overgestoken
+te zijn, zouden we ons rechtstreeks naar het noorden richten door
+het oostelijk gedeelte van de koninkrijken Oude en Rohilkhande. Wat
+ook Mac Neil mocht denken, het was niet zeker dat Sir Edward Munro
+Lucknow of Cawnpore wilde terug zien, plaatsen, die hem zoovele
+vreeselijke herinneringen in het geheugen zouden terug roepen; maar,
+als hij het wilde, zoude men hem op dit punt niet tegenwerken.
+
+Wat Nana Sahib betreft, hij was zoo bekend, dat, indien de afkondiging,
+die zijne wederverschijning in het presidentschap van Bombay, waarheid
+sprak, wij er op nieuw iets van hadden moeten vernemen. Maar, bij ons
+vertrek van Calcutta was er reeds geen sprake meer van den nabob en
+de onderweg verkregen inlichtingen gaven aanleiding tot het vermoeden,
+dat de overheid op een dwaalspoor gebracht was.
+
+In alle geval, indien er mogelijk iets van aan ware, indien kolonel
+Munro een geheim plan had, dan mocht het werkelijk verwonderlijk
+schijnen dat Banks, zijn intiemste vriend, niet in zijn vertrouwen
+deelde, eerder dan de sergeant Mac Neil. Doch dit kwam zeker
+daarvandaan, zooals Banks zeide, dat hij alles gedaan had om den
+kolonel terug te houden zich in gevaarlijke en nuttelooze nasporingen
+te begeven, terwijl de sergeant hem er zeker toe aanzette!
+
+Den 19n Mei, tegen twaalf uren hadden wij het gehucht Chittra achter
+den rug. Het Stoomhuis bevond zich nu honderdvijftig kilometers van
+zijn punt van uitgang verwijderd.
+
+Den volgenden dag, 20 Mei, kwam de IJzeren Reus, bij het vallen van
+den nacht, na een buitengewoon heeten dag, in de omstreken van Gaya
+aan. Aan den oever eener heilige rivier, de Phalgou, zeer bekend bij
+de bedevaartgangers, werd halt gehouden. De twee huizen hielden stand
+op een fraaie plek, aan den steilen oever, beschaduwd door schoone
+boomen, op twee mijlen ongeveer van de stad af.
+
+Ons voornemen was zesendertig uren op deze plaats te vertoeven,
+namelijk twee nachten en een dag, want de plek bood veel
+bezienswaardigs aan, zooals ik reeds vroeger gezegd heb.
+
+Den volgenden dag begaven Banks, kapitein Hod en ik te vier uur
+'s morgens, teneinde de middaghitte te vermijden, na afscheid van
+kolonel Munro genomen te hebben, zich naar Gaya.
+
+Men verzekert dat jaarlijks honderdvijftig duizend geloovigen naar dit
+middelpunt der Brahmaansche vestigingen stroomden. En inderdaad waren
+bij de toegangen tot de stad de wegen bezaaid met een ontelbaren stoet
+mannen, vrouwen, grijsaards en kinderen. Al die menschen gingen bij
+wijze eener processie door het veld, na de duizend vermoeienissen van
+een langen pelgrimstocht getrotseerd te hebben ter vervulling hunner
+godsdienstige plichten.
+
+Banks had reeds vroeger dit grondgebied van Béhar bezocht tijdens
+hij opmetingen deed voor een spoorweg, die nog niet tot uitvoering
+gekomen was. Hij kende dus het land en we konden geen beteren gids
+hebben. Hij had overigens kapitein Hod verplicht al zijn jachttuig
+in het kamp te laten en men had dus niet te vreezen, dat onze Nimrod
+ons onderweg verlaten zou.
+
+Even voor in de stad aan te komen, waaraan men met recht den naam van
+heilige stad kan geven, deed Banks ons stil houden voor een heiligen
+boom, waaromheen pelgrims van allerlei leeftijd en van beide seksen
+in aanbidding waren neergezonken.
+
+Deze boom was een »pipala," met een énormen stam; maar, hoewel de
+meeste takken reeds van ouderdom waren afgevallen, kon hij toch
+niet meer dan twee of driehonderd jaren levens tellen. Dit zou ook
+twee jaren later bevestigd worden door Louis Rousselet, op zijn
+belangwekkende reis door het Indië der Rajahs.
+
+De boom Boddhi, was de godsdienstige naam van dezen laatsten
+vertegenwoordiger van het geslacht van pipala's, die gedurende
+een lange reeks van eeuwen deze plek beschaduwden en waarvan de
+eerste vijf honderd jaar voor de christelijke jaartelling gepoot
+werd. Waarschijnlijk was het voor de geknielde dweepers aan zijn voet,
+de boom zelf, door Bouddha op deze plaats gewijd. Hij verheft zich
+nu op een bouwvallig terras, zeer nabij een steenen tempel, welks
+oorsprong blijkbaar zeer oud is.
+
+De tegenwoordigheid van drie Europeanen, te midden dier duizenden
+Hindoes, werd met geen goede oogen aangezien. Men sprak echter niet
+tot ons, doch we konden niet bij het terras komen, noch doordringen
+tot de bouwvallen van den tempel. Overigens werden wij zoo dicht door
+de bedevaartgangers omringd, dat het moeielijk geweest zou zijn zich
+een weg tusschen hen door te banen.
+
+»Zoo daar een Brahmaan geweest was," zei Banks, »zouden we meer
+pleizier van ons bezoek gehad hebben en het gebouw misschien tot in
+zijn diepste schuilhoeken hebben kunnen bezoeken."
+
+»Wat!" antwoordde ik, »zou een priester minder streng geweest zijn
+dan zijn eigen geloovigen?"
+
+»Mijn waarde Maucler," antwoordde Banks, »er is geen gestrengheid
+bestand tegen het aanbod van eenige ropyen en de brahmanen moeten
+immers toch ook leven!"
+
+»'k Zie er de noodzakelijkheid niet van in," antwoordde kapitein
+Hod, die het zwak had voor de Hindoes, hunne zeden, vooroordeelen,
+gewoonten en de voorwerpen hunner vereering, de verdraagzaamheid te
+gevoelen, die zijne landgenooten hun met alle recht verleenen.
+
+Voor het oogenblik was Indië voor hem slechts een uitgestrekt
+jachtgebied en gaf hij onbetwistbaar boven de bevolking van de steden
+en het land de voorkeur aan de woeste roofdieren der jungles.
+
+Na een behoorlijk poosje aan den voet van den heiligen boom
+vertoefd te hebben, geleidde Banks ons op den weg in de richting
+van Gaya. Naargelang wij de heilige stad naderden, nam de toevloed
+der pelgrims steeds toe. Weldra deed zich door een open plek in het
+groen Gaya aan ons voor op den top van de rots, die zij met hare
+schilderachtige bouwwerken bekroont.
+
+Wat vooral de aandacht der toeristen op deze plaats wekt, is de tempel
+van Vishnoe in eigen persoon achtergelaten, toen hij zich verwaardigde
+op de aarde neder te dalen om met den demon Maya te worstelen. Nu kon
+de worsteling tusschen een god en een duivel niet lang twijfelachtig
+zijn. De duivel delfde het onderspit en een steenen blok, zichtbaar in
+de omheining zelve van Vishnoe-Pad, getuigt door de diepe indrukselen
+van de voeten zijns tegenstanders, dat de duivel het hard genoeg te
+verantwoorden had.
+
+Ik zeg »een blok van steen, dat zichtbaar was," en ik haast mij er
+bij te voegen »zichtbaar alleen voor de Hindoes," want geen Europeaan
+is het vergund deze goddelijke voetstappen te aanschouwen. Misschien
+moet men, om ze goed op den wonderdadigen steen te onderscheiden, een
+sterk geloof hebben, dat men niet meer aantreft bij de geloovigen der
+westelijke volkeren. Hoe dit zij, Banks bood dezen keer te vergeefs
+zijne ropijen aan. Geen priester wilde aannemen wat de prijs van een
+heiligschennis zou geweest zijn. Ik zou niet durven beslissen of de
+som niet groot genoeg was voor het geweten van een brahmaan. Zeker
+is het, dat we niet tot in den tempel konden doordringen en ik heb er
+niet achter kunnen komen, wat er eigenlijk van is, van dat zachte en
+schoone jonge mensch, hemelsblauw gekleurd, gekleed als een koning
+uit ver vervlogen tijden, beroemd door zijne tien incarnaties [6],
+die het behoudend beginsel vertegenwoordigt, in tegenoverstelling met
+Çiva, het woeste zinnebeeld van het vernietigend beginsel en dien de
+Vaichnavas, de aanbidders van Vishnoe erkennen als den eerste der
+drie honderd dertig millioenen goden, die hunne bij uitnemendheid
+polytheïstische mythologie bevolken.
+
+Toch hadden wij geen reden spijt te gevoelen over onzen tocht naar
+de heilige stad, noch over dien naar Vishnoe-Pad. Het zou onmogelijk
+zijn den verwarden hoop tempels, de reeks pleinen, de ophooping van
+viharas, die we moesten omgaan of doorkruisen om tot hem te komen,
+te beschrijven. Theseus zelf met den draad van Ariadne in de hand,
+zou verdwaald zijn in dien doolhof! Wij daalden dus van de rots van
+Gaya weder naar omlaag.
+
+Kapitein Hod was woedend en had den Brahmaan, die ons den toegang
+tot Vishnoe-Pad weigerde, wel te lijf gewild.
+
+»Ben je niet wijs, Hod?" zei Banks tot hem, hem terughoudende. »Weet
+je niet dat de Hindoes hunne priesters de brahmanen niet alleen
+beschouwen als wezens van aanzienlijken bloede, maar ook als wezens
+van een hoogeren oorsprong?"
+
+Toen wij bij dat gedeelte der Phalgou-rivier aangekomen waren, dat
+de rots van Gaya bespoelt, breidde zich de verbazende ophooping van
+bedevaartgangers voor onze blikken uit. Daar verdrongen zich in een
+verward mengelmoes door elkander, mannen en vrouwen, grijsaards en
+kinderen, stad- en landbewoners, rijke Bengaalsche burgers en arme
+mannen van het volk, van de minste soort, Vaïchyas, kooplieden
+en boeren, Kchatryas, fiere krijgslieden, Sudras, armzalige
+handwerkslieden van verschillende secten, parias, die buiten de
+wet gesteld zijn en wier oogen de voorwerpen bezoedelen, die ze
+beschouwen,--in een woord alle klassen of alle kasten van Indië,
+de krachtige Radsjpoet den zwakkelijken Bengali op zijde dringende,
+de lieden van Pendjab tegenover de mohamedanen van Scinde. Dezen
+zijn in palankijns gekomen, genen in rijtuigen, getrokken door
+groote bultossen. Dezen liggen uitgestrekt bij hunne kameelen, genen
+hebben den weg te voet afgelegd en nog altijd stroomt het toe van alle
+gedeelten van het schiereiland. Hier en daar worden tenten opgeslagen,
+hier en daar ziet men uitgespannen karren, hier en daar hutten van
+takken, die tot voorloopige woning van al die menschen dienen.
+
+»Welk een gedrang!" zei kapitein Hod.
+
+»Het water van den Phalgou zal van avond niet lekker zijn!" deed
+Banks opmerken.
+
+»En waarom niet?" vroeg ik.
+
+»Omdat dat water heilig is en die heele verdachte troep er zich in
+gaat baden, zooals de Gangisten in de wateren van den Ganges."
+
+»Zijn we dan hier benedenwaarts van den stroom?" riep Hod uit, de
+hand naar ons kamp uitstrekkende.
+
+»Neen, kapitein, wees gerust," antwoordde de ingenieur, »we zijn
+stroomopwaarts."
+
+»Opperbest, Banks, want we moeten onzen IJzeren Reus zijn dorst aan
+deze onzuivere bron niet laten lesschen!"
+
+Intusschen vervolgden wij onzen weg te midden van die duizenden
+Hindoes, in een betrekkelijk kleine ruimte opgehoopt.
+
+Het oor werd getroffen door een wanluidenden klank van kettingen
+en schelletjes. Het waren bedelaars, die de openbare liefdadigheid
+inriepen.
+
+Het wemelde namelijk van allerlei soorten van dat landloopers
+gilde, over het geheele Indische schiereiland verspreid. De meesten
+vertoonden valsche wonden en gebreken, als de Clopin-Trouillefous der
+middeleeuwen. Doch, mogen de bedelaars van bedrijf meestal voorgewende
+gebrekkigen zijn, met de dweepers is dit niet het geval. En inderdaad
+zou het moeielijk geweest zijn voorbeelden te vinden van inniger
+overtuiging.
+
+Er bevonden zich daar fakirs, goussaïns, bijna naakt, met asch bedekt;
+hier een met een stijven arm door hem voortdurend uitgestrekt gehouden
+te hebben, daar een ander de hand doorboord met de nagels zijner
+eigen vingers.
+
+Anderen hadden zich tot voorwaarde gesteld den geheelen door
+hen afgelegden weg met hun lichaam te meten. Zich op den grond
+uitstrekkende, zich weder oprichtende, zich opnieuw uitstrekkende,
+hadden zij op deze wijze honderden mijlen afgelegd, alsof zij tot
+meetketting van een landmeter gediend hadden.
+
+Hier waren geloovigen, bedwelmd door het gebruik van »bâng,"--een
+drank van opium met een infusie van hennip gemengd,--met boomtakken
+verbonden door in hunne schouders geslagen ijzeren haken. Op deze
+wijze opgehangen zwaaiden zij zoolang heen en weder, tot eindelijk
+hun vleesch begon mede te geven en zij in de wateren van den Phalgou
+vielen.
+
+Daar waren nog anderen, die ter eere van Çiva, de beenen doorboord, met
+doorstoken tong, en pijlen, die hen eveneens het lichaam doorboorden,
+het bloed, dat uit hunne wonden vloeide, door slangen lieten oplikken.
+
+Dit geheele schouwspel moest voor een Europeaan iets terugstootends
+hebben en daarom haastte ik mij ook het te ontvlieden toen Banks mij
+tegenhield en zeide:
+
+»Het biduur!"
+
+Op dit oogenblik verscheen een Brahmaan te midden der menigte. Hij
+hield de rechterhand opgeheven en richtte haar naar de zon, die tot
+nog toe door de rots van Gaya verborgen was gehouden.
+
+De eerste straal der dagvorstin was het teeken. De genoegzaam naakte
+menigte trad in het heilige water. Vooreerst waren het eenvoudige
+indompelingen, zooals in de eerste tijden van den doop; doch weldra
+ging dit over in werkelijke onderdompelingen, waarvan het godsdienstig
+karakter moeielijk te vatten was. Ik weet niet of de ingewijden,
+bij het reciteeren der »slocas" of verzen, die de priesters hun
+tegen een vastgestelden prijs vóórzeiden, er meer aan dachten hun
+lichaam dan wel hun ziel te wasschen. Zeker is het dat, na water in
+het holle van de hand geschept te hebben, na er de vier hoofdstreken
+mede besproeid te hebben, zij er zich eenige druppels van in het
+gelaat wierpen, evenals baders die zich in de eerste golven van een
+zeebadstrand verlustigen. Ik moet er overigens nog bijvoegen, dat zij
+niet vergaten zich althans één haar uit te trekken voor elke zonde,
+die zij bedreven hadden. Hoevelen waren er onder hen, die verdiend
+hadden kaal uit de wateren van den Phalgou te treden!
+
+En zulk een beweging maakten die geloovigen, nu eens plotseling
+onderduikende, dan het water pijlsnel doorklievende, dat de verschrikte
+krokodillen naar den tegenovergestelden oever vluchtten. Van daar
+keken zij met hunne groene oogen, op een rij geschaard, naar die
+luidruchtige menigte, de lucht met het geklapper hunner geduchte
+kakebeenen doende weergalmen. De pelgrims stoorden er zich trouwens
+niet meer aan, dan of het onschadelijke hagedissen waren.
+
+Het was tijd deze zonderlinge vromen zich in staat te laten stellen
+in den Kaïlas te komen, die het paradijs van Brahma is. Wij begaven
+ons dus langs het strand van den Phalgou naar het kamp terug.
+
+Het ontbijt vereenigde ons allen aan tafel en het overige van dien dag,
+die buitengewoon warm geweest was, ging zonder bijzondere toevallen
+voorbij. Kapitein Hod doorkruiste tegen den avond de omringende vlakte
+en bracht eenig klein wild mede. In dien tijd hernieuwden Storr,
+Kâlouth en Goûmi den voorraad water en brandstof want het plan bestond
+om den volgenden morgen met het krieken van den dag te vertrekken.
+
+Ten negen ure 's avonds hadden wij allen onze kamers bereikt. Een
+zeer kalme, maar vrij donkere nacht was in aantocht. Dikke wolken
+hielden de sterren verborgen, en maakten den dampkring zwaar. Het
+was nog even warm, zelfs met het ondergaan der zon.
+
+De temperatuur was zoo drukkend, dat ik eenige moeite had om in te
+slapen. Door mijn opengelaten venster drong een heete lucht naar
+binnen, die mij zeer ongeschikt toescheen voor de geregelde werking
+der longen.
+
+Het was middernacht en ik had nog geen oogenblik rust genoten; toch
+had ik het stellige plan gemaakt drie of vier uren voor ons vertrek te
+slapen, maar ik was ook zoo dwaas den slaap te willen dwingen en juist
+daarom ontvlood hij mij. De wil kan er niets aan doen, integendeel.
+
+Het zal omstreeks één uur van den morgen geweest zijn, toen ik een
+dof geruisch meende te hooren, dat zich langs de oevers van den
+Phalgou verspreidde.
+
+Eerst kwam de gedachte bij mij op dat, onder den invloed van een zeer
+met electriciteit verzadigden dampkring, een stormwind in het westen
+begon op te steken. Ook deze wind zou zeker wel brandend zijn, maar
+hij zou misschien toch de luchtlagen verplaatsen en misschien eenige
+koelte verspreiden.
+
+Ik bedroog mij. De takken der boomen, die het kamp beschutten, bleven
+volkomen onbeweeglijk.
+
+Ik stak het hoofd buiten mijn venster en luisterde. Het verre
+geruisch deed zich opnieuw hooren, maar ik zag niets. Het watervlak
+van den Phalgou was volkomen duister, zonder een van die trillende
+lichtpuntjes, die de minste beweging aan de oppervlakte gewoonlijk
+doet ontstaan. Het geruisch kwam noch van het water noch uit de lucht.
+
+Intusschen merkte ik niets verdachts op. Ik ging dus weder naar bed en
+door vermoeienis overmand, viel ik in een lichte sluimering. In zekere
+tusschenpoozen kwamen nog eenige windvlaagjes met dat onverklaarbaar
+geruisch tot mij, maar eindelijk sliep ik voor goed in.
+
+Twee uren later, op het oogenblik dat de eerste lichtflikkering van
+den aanbrekenden dageraad zich een weg baande door de duisternis,
+werd ik eensklaps wakker.
+
+Men riep den ingenieur.
+
+»Mijnheer Banks?"
+
+»Wat is er?"
+
+»Kom eens hier."
+
+Ik had de stem van Banks en die van den machinist herkend, die zooeven
+den gang was binnengetreden.
+
+Ik stond dadelijk op en ging mijn kamer uit. Banks en Storr waren
+reeds onder de voorste veranda. Kolonel Munro was er mij voorgegaan
+en weldra voegde ook kapitein Hod zich bij ons.
+
+»Wat gebeurt er?" vroeg de ingenieur.
+
+»Zie eens, mijnheer," antwoordde Storr.
+
+Bij het eerste licht van den aanbrekenden dag kon ik de oevers van
+den Phalgou en een gedeelte van den weg, die zich verscheidene mijlen
+voor ons uitstrekte, onderscheiden. Hoe groot was onze verbazing,
+toen wij verscheidene honderden Hindoes bij groepen aan den kant van
+den weg zagen liggen.
+
+»Dat zijn onze bedevaartgangers van gisteren," zei kapitein Hod.
+
+»Wat doen ze daar?" vroeg ik.
+
+»Ze wachten zeker tot de zon opkomt," antwoordde de kapitein, »om
+zich in de gewijde wateren te storten!"
+
+»Neen," antwoordde Banks. »Kunnen ze hunne reiniging niet te Gaya
+zelve volbrengen? De reden waarom ze hier gekomen zijn, is om...."
+
+»Omdat onze IJzeren Reus zijn gewone uitwerking heeft gedaan!" riep
+kapitein Hod uit. »Ze zullen teweten gekomen zijn, dat een reusachtige
+olifant, een kolos, zooals zij er nooit een gezien hebben, in de
+nabuurschap was, en ze komen hem nu bewonderen!"
+
+»Als het maar bij bewonderen blijft!" antwoordde de ingenieur, het
+hoofd schuddende.
+
+»Wat vrees je dan toch, Banks?" vroeg kolonel Munro.
+
+»Wel, 'k vrees, dat die dweepers ons den weg zullen versperren!"
+
+»Wees in alle geval voorzichtig! Met zulke vromen kan men niet te
+veel voorzorgen nemen."
+
+»Inderdaad," antwoordde Banks.
+
+Daarna riep hij den stoker en vroeg dezen of alles gereed was.
+
+»Ja, mijnheer."
+
+»Welnu, steek aan."
+
+»Ja, steek aan, Kâlouth!" riep kapitein Hod. »En stook op, Kâlouth,
+laat onzen olifant zijn rook en stoom in het gelaat van al die
+pelgrims spuwen!"
+
+Het was toen drie en een half uur 's morgens. Hoogstens over een
+half uur, kon de machine de noodige drukking hebben. De vuren werden
+dadelijk aangestoken, het hout knapte in den vuurhaard en weldra
+ontsnapte een zwarte rook uit den reusachtigen snuit van den olifant,
+waarvan het uiteinde zich in de takken der hooge boomen verloor.
+
+Op dit oogenblik kwamen eenige groepen Hindoes naderbij. Er had een
+algemeene beweging in de menigte plaats. Men verdrong zich om onzen
+trein. In de eerste rangen dezer pelgrims, lichtte men de armen in
+de hoogte, men strekte ze naar den olifant uit, men bukte zich, men
+knielde neder, men kroop tot in het stof. Het was duidelijk aanbidding
+tot haar hoogste punt gevoerd.
+
+Wij zagen van onder de veranda dat schouwspel aan, kolonel Munro,
+kapitein Hod en ik, niet zonder bezorgdheid waarop deze dweeperij zou
+uitloopen. Mac Neil had zich bij ons vervoegd en zag in stilte toe. Wat
+Banks aangaat, hij was met Storr in den toren, dien het enorme dier
+droeg, gaan staan en van waar hij het naar goedvinden kon besturen.
+
+Te vier uur bromde de stoomketel reeds. Dit helderklinkend gesnor
+moest door de Hindoes gehouden worden voor het vertoornde gebrom van
+een bovennatuurlijken olifant. Op dit oogenblik wees de manometer
+een drukking aan van vijf atmosferen, en Storr liet den stoom door
+de veiligheidskleppen ontsnappen, alsof hij door de huid van het
+reusachtige dikhuidige dier uitzweette.
+
+»We zijn gereed, Munro!" riep Banks.
+
+»Vooruit, Banks," antwoordde de kolonel, »maar voorzichtig en laten
+we niemand verpletteren!"
+
+Het was toen bijna dag. De weg langs den oever van den Phalgou was
+geheel bedekt met geloovigen, weinig geneigd, naar het scheen, om
+plaats te maken. In die omstandigheid was het geen gemakkelijke zaak
+voorwaarts te gaan en niemand te verpletteren.
+
+Banks liet twee- of driemalen fluiten, hetgeen door de bedevaartgangers
+met een uitzinnig gehuil beantwoord werd.
+
+»Op zij! Op zij!" riep de ingenieur, den machinist bevelende den
+regulateur een weinig te openen.
+
+Het geloei van den stoom, die zich in de cilinders stortte, deed zich
+hooren. De machine stelde zich langzaam in beweging. Een machtige
+kolom van witten rook werd met kracht uit den snuit gestooten.
+
+De menigte was in een oogenblik uiteengeweken. De regulateur werd
+toen half geopend. Het gebriesch van den IJzeren Reus nam toe en onze
+trein begon zich tusschen de dichte rangen der Hindoes te bewegen,
+die geen plaats schenen te willen maken.
+
+»Banks, pas op!" riep ik eensklaps uit.
+
+Toen ik mij voorover buiten de veranda boog, had ik gezien dat er
+zich een twaalftal van die dweepers op den weg geworpen hadden,
+met den vasten wil zich onder de raderen van het zware gevaarte te
+laten verpletteren.
+
+»Geeft acht! geeft acht! Terug," riep kolonel Munro, die hen beduidde
+zich op te richten.
+
+»Die onnozelen!" riep op zijn beurt kapitein Hod. »Zij houden ons
+voertuig voor de kar van Jaggernaut! Zij willen zich onder de pooten
+van den heiligen olifant laten verpletteren!"
+
+Op een teeken van Banks, sloot de machinist den stoom af. De
+bedevaartgangers, dwars over den weg uitgestrekt, schenen besloten
+niet op te staan. Om hen heen gilde de dweepende menigte het uit en
+moedigde ze met gebaren aan.
+
+De machine stond stil. Banks was ten einde raad en wist wezenlijk
+niet wat te doen.
+
+Plotseling komt er een idée bij hem op.
+
+»We zullen eens zien!" zeide hij.
+
+Hij opende oogenblikkelijk de stoomkraan en krachtige stoomstralen
+sisten langs den grond, terwijl de lucht van een scherp gefluit
+weerklonk.
+
+»Hoera! hoera! hoera!" riep kapitein Hod uit.
+
+»Geesel ze, vriend Banks, geesel ze!"
+
+Dit middel baatte. De dweepers, door de stoomstralen getroffen,
+vlogen op onder een oorverdoovend geschreeuw. Zij konden zich wel
+laten verpletteren, maar zich te laten verbranden, dat nooit!
+
+De menigte week terug en de weg was open. Nu werd de regulateur geheel
+geopend en sloegen de wielen diep in den grond.
+
+»Vooruit! vooruit!" riep kapitein Hod uit, die in de handen klapte
+en hartelijk lachte.
+
+En nu ijlde de IJzeren Reus, het midden van den weg houdende, snel
+voort en was weldra uit het oog der verbaasde menigte verdwenen,
+als een fantastisch dier in een wolk van stoom.
+
+
+
+
+
+
+VIII.
+
+EENIGE UREN TE BÉNARES.
+
+
+De groote weg lag nu voor het Stoomhuis open, de weg, die over
+Sasserâm, naar den rechter oever van den Ganges tegenover Bénares liep.
+
+Een mijl voorbij het kamp, nam de machine een meer gematigden gang aan,
+zoo omstreeks twee en een halve mijl per uur. Het plan van Banks was,
+dien zelfden avond op vijf en twintig mijlen van Gaya te kampeeren
+en den nacht rustig door te brengen in de omstreken van de kleine
+stad Sasserâm.
+
+In het algemeen vermijden de Indische wegen zooveel mogelijk de
+stroomen, die bruggen noodzakelijk maken, daar het leggen van dezen
+op die alluviale gronden zeer kostbaar is. Ook moeten ze op vele
+plaatsen, waar het niet mogelijk geweest is een rivier of een stroom
+te beletten den weg te versperren, nog gelegd worden. Wel is waar is
+de oude, primitieve pont nog in werking, die evenwel om onzen trein
+over te brengen zonder twijfel onvoldoende zoude geweest zijn. Zeer
+gelukkig konden wij er buiten.
+
+Juist moesten wij dien dag een belangrijke rivier oversteken, de
+Sône. Deze rivier boven Rhotas gevoed door twee andere, den Coput en
+den Coyle, vloeit in den Ganges, nagenoeg tusschen Arrah en Dinapore.
+
+Niets gemakkelijker dan deze overtocht. De olifant daalde langs een
+zachte helling den steilen oever af, trad in den stroom, bleef op de
+oppervlakte en trok, het water met zijn dikke pooten als de schoepen
+van een drijfrad slaande, den trein zacht voort.
+
+Kapitein Hod gaf luide zijne verrukking te kennen.
+
+»Een rollend huis!" riep hij uit, »een huis dat tegelijk een rijtuig
+en een stoomboot is. De vleugels ontbreken er nog maar aan om zich
+in een vliegtoestel te herscheppen en de ruimte te doorklieven!"
+
+»Dat zal den een of anderen dag ook nog wel eens gebeuren, vriend Hod,"
+antwoordde de ingenieur ernstig.
+
+»Ik weet het, vriend Banks," antwoordde niet minder ernstig de
+kapitein. »Alles zal gebeuren! Maar wat toch niet gebeuren zal,
+is, dat we over twee honderd jaar in leven zijn om die wonderen te
+zien! Het leven is alle dag wel niet even vroolijk en toch zou ik
+gaarne tien eeuwen wenschen te leven, enkel uit nieuwsgierigheid!"
+
+Dien avond kampeerden wij, na onder de prachtige brug, die den spoorweg
+draagt, gegaan te zijn, op tachtig voet boven de bedding van de Sône,
+op twaalf uren afstand van Gaya, in de omstreken van Sasserâm. We
+zouden ons hier slechts een nacht ophouden om ons van hout en water
+te voorzien en met den dageraad weder vertrekken.
+
+Dit programma werd in alle deelen gevolgd en den volgenden morgen 22
+Mei, vóór de brandende uren, die de gloeiende middagzon ons bezorgde,
+waren wij weder op reis.
+
+Het land was overal hetzelfde, namelijk zeer rijk, zeer
+bebouwd. Zoodanig doet het zich voor bij het naderen van de
+prachtige vallei van den Ganges. Ik zal hier niet spreken van de
+talrijke dorpen, die zich verliezen te midden van de onmetelijke
+rijstvelden, tusschen de groepen van tara-palmboomen met hun dicht
+gewelfd bladerdak, in de schaduw der mangoboomen en ander weelderig
+opschietend geboomte. Overigens hielden wij ons niet op en indien
+somtijds de weg door een wagen, langzaam door zebus voortgetrokken,
+gestremd werd, deed een twee of driemalig fluiten hem op zijde gaan,
+waarna dan onze trein tot groote verbazing der raïots doorging.
+
+Op dien dag, had ik het pleizier een groot aantal rozenvelden te
+zien. En geen wonder, want wij waren niet ver verwijderd van Ghazipore,
+het groote middelpunt der fabricatie van het water of liever van de
+olie, uit deze bloemen vervaardigd.
+
+Ik vroeg Banks of hij mij eenige inlichtingen betreffende dit zoo
+gezochte voortbrengsel kon geven, dat het toppunt schijnt te zijn
+der kunst op het stuk van parfumerie.
+
+»Hier zijn cijfers, waarde vriend," gaf Banks mij ten antwoord,
+»en ze zullen u toonen hoe kostbaar deze bereiding is. Veertig pond
+rozen worden vooraf aan een soort van langzame distillatie over een
+zacht vuur onderworpen en geven ongeveer dertig pond rozenwater. Dit
+water wordt op een nieuw pak bloemen van veertig pond gegoten,
+waarvan men de distillatie voortzet totdat het mengsel twintig pond
+bedraagt. Men stelt dit mengsel gedurende twaalf uren bloot aan de
+frissche nachtlucht en den volgenden dag vindt men de oppervlakte
+van het mengsel bedekt met hoeveel? een ons welriekende olie. Dus
+heeft men uit tachtig pond rozen--eene hoeveelheid die niet minder
+dan twee honderd duizend bloemen telt,--ten slotte slechts een ons
+vocht getrokken. Het is een wezenlijke moord! Het is dan ook niet
+te verwonderen, dat zelfs in het land der bewerking, de rozenolie
+veertig ropijen of honderd franken het ons kost.
+
+»Nu," antwoordde kapitein Hod, »als men om een ons brandewijn te
+fabriceeren, tachtig pond druiven noodig had, zouden de grogjes fameus
+duur worden!"
+
+Op dien dag, moesten we ook de Karamnaca, een der takken van den Ganges
+nog overtrekken. De Hindoes hebben van die onschuldige rivier een soort
+van Styx gemaakt, waarop het niet goed is te varen. Hare oevers zijn
+niet minder vervloekt dan de oevers van den Jordaan of van de Doode
+Zee. De lijken, die men haar toevertrouwt, brengt zij regelrecht naar
+de Brahmaansche hel. Ik wil over deze geloofsleer niet redetwisten,
+doch ik protesteer tegen de algemeen verspreide meening dat het water
+dezer diabolische rivier onaangenaam smaakt en slecht voor de maag
+zou zijn. Het is overheerlijk.
+
+Na een weinig heuvelachtig land te zijn doorgetrokken, tusschen de
+onmetelijke velden met slaapbollen en het uitgestrekte dambord der
+rijstvelden, kampeerden wij op den rechteroever van den Ganges,
+tegenover het antieke Jeruzalem der Hindoes, de heilige stad Bénares.
+
+»Vierentwintig uren halt!" zei Banks.
+
+»Hoever zijn we nu nog van Calcutta?" vroeg ik den ingenieur.
+
+»Nog driehonderdvijftig mijlen ongeveer," antwoordde hij mij, »en
+ge zult me moeten bekennen, waarde vriend, dat we tot nog toe niet
+den minsten last gehad hebben noch van den langen weg, noch van de
+vermoeienissen der reis!"
+
+De Ganges! Is er een stroom waarvan de naam dichterlijker legendes
+voor onze verbeelding toovert en is het niet alsof gansch Indië in hem
+opgaat? Bestaat er op de wereld een vallei, te vergelijken met die,
+welke tot richting van zijn trotschen loop, zich vijfhonderd mijlen ver
+uitstrekt en niet minder telt dan honderd millioen bewoners? Is er een
+plek op den aardbol waar sedert de verschijning der Aziatische rassen
+meer wonderen zijn opgehoopt? Wat zou Victor Hugo, die zoo trotsch
+den Donau bezongen heeft, wel van den Ganges gezegd hebben! Want even
+als de zee heeft de Ganges zijn deining, zijne cyclonen, vreeselijker
+dan de orkanen van den Europeeschen stroom! Als een slang ontrolt hij
+zich in de meest dichterlijke streken der wereld! Ook hij stroomt van
+het westen naar het oosten! Doch aan geen onaanzienlijke heuvelreeks
+ontleent hij zijn oorsprong! Neen, van de hoogste bergketen des
+aardbols, van de bergen van Thibet stort hij naar beneden en neemt
+onderweg al de schatplichtige stroomen op. Zijn plaats van oorsprong
+is het Himalaya gebergte!
+
+Den volgenden dag, 23 Mei, bij het opgaan der zon, lag het zich in
+hare stralen afspiegelende watervlak voor onze blikken uitgespreid. Op
+het witte zand schenen eenige troepen krokodillen, groot van stuk,
+het eerste daglicht met volle teugen in te zwelgen. Zij lagen daar
+onbeweeglijk, naar de zon gekeerd, alsof zij de getrouwste aanhangers
+van de leer van Brahma geweest waren. Maar eenige voorbij drijvende
+lijken ontrukten hen aan hunne aanbidding. Men heeft wel eens beweerd,
+dat de lijken, door den stroom medegevoerd, op den rug drijven als
+het mannen zijn en op den buik van vrouwen. Ik kon mij nu verzekeren,
+dat er niets waar is van deze opmerking. Een oogenblik later wierpen
+de monsters zich op hun prooi, die hun dagelijks door de rivieren van
+het schiereiland verschaft wordt en oogenblikkelijk door hen naar de
+diepte wordt gesleurd.
+
+De spoorweg van Calcutta volgt, alvorens zich te Allahabad te vertakken
+om naar Delhi ten noordwesten en naar Bombay ten zuidwesten te loopen,
+voortdurend den rechter oever van den Ganges, waarvan hij door zijn
+rechtlijnige richting de talrijke bochten bespaart. Aan het station
+van Mogul-Seraï, waarvan wij slechts eenige mijlen verwijderd waren,
+scheidt zich een kleine tak af, die over den stroom naar Bénares
+loopt en door de vallei van de Goûmti een zestig mijlen ver naar
+Jaunpore gaat.
+
+Bénares is dus aan den linkeroever gelegen. Doch op deze plaats
+zouden wij den Ganges niet oversteken, dat zou eerst te Allahabad
+geschieden. De IJzeren Reus bleef dus in het kamp, dat den vorigen
+avond, 22 Mei gekozen was. Er lagen gondels aan den oever gereed
+om ons naar de heilige stad over te brengen, die ik met eenige zorg
+wenschte te bezoeken.
+
+Wat kolonel Munro betreft, voor hem had het bezoek dezer steden, waar
+hij zoo vaak geweest was, niets vreemds of verrassends en toch dacht
+hij er dien dag een oogenblik over ons te vergezellen; doch, na rijpe
+overweging besloot hij een tocht langs de oevers van den stroom te
+maken, in gezelschap van sergeant Mac Niel. Werkelijk verlieten beiden
+het Stoomhuis, zelfs voordat wij nog vertrokken waren. Kapitein Hod,
+die reeds in garnizoen te Bénares geweest was, had het plan gevormd
+eenigen zijner kameraden te gaan zien. Banks en ik dus,--de ingenieur
+had mij tot gids willen verstrekken,--wij waren de eenigen, die uit
+een gevoel van belangstelling de stad wilden bezoeken.
+
+Als ik zeg, dat kapitein Hod te Bénares in garnizoen geweest was,
+moet men weten, dat de troepen der koninklijke armée gewoonlijk
+niet in de Hindoesche steden wonen. Hunne kazernen zijn te midden
+van »kantonnementen" gelegen, die inderdaad echte Engelsche steden
+worden. Dit is met Allahabad, met Bénares het geval, evenals op
+andere punten van het grondgebied, waar niet alleen de soldaten,
+maar de ambtenaren, de kooplieden, de renteniers zich bij voorkeur
+groepsgewijze vereenigen. Ieder dezer groote steden is in tweeën
+verdeeld, het eene gedeelte met al het comfort van het moderne Europa,
+terwijl het andere de gewoonten van het land en de Hindoesche gebruiken
+in al hunne oorspronkelijkheid bewaard heeft!
+
+De Engelsche stad, met Bénares vereenigd, is Sécrole waarvan de
+bungalows, de wandeldreven, de christelijke kerken zeer weinig
+belangstelling inboezemen. Daar bevonden zich ook de voornaamste
+hôtels, door toeristen bezocht. Sécrole is een van die steden, gereed
+om door de toeristen van het Vereenigd Koninkrijk ingepakt en verzonden
+te worden en die men dadelijk weer kan opslaan. Zij bieden dus niets
+bijzonders ter bezichtiging aan. Nadat Banks en ik dus in een gondel
+plaats hadden genomen, staken wij den Ganges schuins over, teneinde
+eerst het prachtige schouwspel, dat Bénares, amphiteatersgewijze
+tegen den steilen oever gelegen, aanbiedt, in zijn geheel te overzien.
+
+»Bénares," zeide mij Banks, »is bij uitnemendheid de heilige stad
+van Indië. Het is het Hindostansche Mecca en iedereen, die er,
+al is het slechts vierentwintig uren, gewoond heeft, is verzekerd
+de eeuwige zaligheid deelachtig te worden. Men begrijpt dus welk
+een toevloed van bedevaartgangers zulk een geloof kan uitlokken, en
+welk een aantal inwoners een stad moet tellen waaraan Brahma zulke
+belangrijke voorrechten verleend heeft."
+
+Men kent aan Bénares meer dan dertig eeuwen bestaan toe. Zij zou
+dus gesticht zijn geworden nagenoeg ten tijde van de verwoesting van
+Troje. Na altijd een grooten, geen staatkundigen, maar geestelijken
+invloed op Hindostan gehad te hebben, was zij het meest bekende centrum
+van den bouddhistischen godsdienst tot de negende eeuw. Er had toen
+een godsdienstige omwenteling plaats. Het Brahmanisme vernietigde
+den ouden eeredienst. Bénares werd de hoofdstad der brahmanen,
+het middelpunt van aantrekking voor de geloovigen en men verzekert,
+dat driehonderdduizend bedevaartgangers haar jaarlijks bezoeken.
+
+De metropolitaansche overheid heeft voor de heilige stad haar
+rajah weten te bewaren. Deze vorst, die vrij zuinig door Engeland
+bezoldigd werd, bewoont een prachtige residentie te Ramnagur, aan
+den Ganges. Hij is een wettige afstammeling van de koningen van Kaci,
+den ouden naam van Bénares, maar hij heeft niet den minsten invloed
+meer en zou zich dit laten welgevallen, indien zijn pensioen niet een
+lakh ropyen--honderdduizend ropyen, of honderd vijfentwintig duizend
+gulden ongeveer verminderd was, een som, die nauwlijks het zakgeld
+van een nabob van weleer bedroeg.
+
+Ook Bénares deelde, zooals bijna al de steden van de vallei van
+den Ganges, een oogenblik in den grooten opstand van 1857. Destijds
+bestond haar garnizoen uit het 37e regiment inlandsche infanterie,
+een corps ongeregelde kavallerie en een half regiment sikhs. Van
+koninklijke troepen bezat zij slechts een halve batterij Europeesche
+artillerie. Men kon niet verwachten, dat deze handvol mannen
+de inlandsche soldaten zou ontwapenen. Ook wachtte de overheid,
+niet zonder ongeduld, de aankomst af van kolonel Neil, die zich
+met het 10e regiment van de koninklijke armée naar Allahabad op
+weg had begeven. Kolonel Neil trad Bénares binnen met slechts twee
+honderd vijftig man en gaf bevel tot het houden eener parade op het
+exercitieveld.
+
+Toen de Sipayers vereenigd waren, gelastte men hun de wapenen neder te
+leggen. Zij weigerden en dadelijk begon er een worsteling tusschen hen
+en de infanterie van kolonel Neil. Bijna onmiddellijk daarop voegden
+zich de ongeregelde kavallerie en daarna de sikhs, die zich verraden
+waanden, bij de opstandelingen. Doch toen opende de halve batterij
+haar vuur, beschoot de opstandelingen met schroot en niettegenstaande
+hunne dapperheid, niettegenstaande hunne verwoedheid, werden allen
+op de vlucht gedreven.
+
+Dit gevecht werd buiten de stad geleverd. Binnen had er slechts een
+eenvoudige poging tot opstand der muzelmannen plaats, die de groene
+vaan opstaken--eene poging, die dadelijk mislukte. Sedert dien dag
+werd Bénares, zelfs ten tijde toen de opstand in de provincies van
+het Westen scheen te zullen zegevieren, niet meer verontrust.
+
+Banks had mij deze bijzonderheden medegedeeld, terwijl onze gondel
+langzaam over de wateren van den Ganges gleed.
+
+»Mijn waarde vriend," zei hij, »we gaan Bénares opzoeken, goed! Maar,
+hoe oud deze hoofdstad ook zij, zult ge er geen enkel monument vinden,
+dat meer dan drie honderd jaren oud is. Verwonder er u niet over. Dat
+is het gevolg der godsdienstige worstelingen, waarbij het vuur en het
+zwaard een maar al te treurige rol hebben gespeeld. Toch is Bénares
+een merkwaardige stad en ge zult u uw wandeling niet berouwen!"
+
+Weldra hield onze gondel op zekeren afstand stil, teneinde op
+den achtergrond eener baai, blauw als de golf van Napels, de
+schilderachtige, amphiteatersgewijze tegen den heuvel oploopende
+huizen en de opeenstapeling van paleizen te bewonderen, waarvan een
+groot blok dreigt in te storten ten gevolge van een verzakking van den
+grond, ondermijnd door het water der rivier. Een nepaulsche pagode,
+van Chineeschen bouw, gewijd aan Bouddha, een woud van torens,
+spitsen, minarets, kleine piramiden, die zich van de moskeeën en
+tempels verheffen, beheerscht door de gouden naald van den lingam
+van Çiva en de twee magere torenspitsen van de moskee van Aureng-Zeb,
+bekroont dit bewonderenswaardig panorama.
+
+Inplaats van onmiddellijk aan een der »ghâts" of trappen, die de
+boorden in gemeenschap stellen met het bovenvlak der steile oevers,
+af te stappen, liet Banks den gondel bij de kaden aanleggen, waarvan
+de grondlagen door den stroom bespoeld worden.
+
+Ik vond daar het tooneel van Gaya terug, maar in een ander
+landschap. In plaats van de groene wouden van den Phalgou, werd nu
+de achtergrond der schilderij ingenomen door de heilige stad. Wat
+het onderwerp betreft, het was nagenoeg hetzelfde.
+
+Werkelijk bedekten duizenden bedevaartgangers den steilen oever, de
+terrassen, de trappen en kwamen zich in drie- of vierdubbele rijen
+in den stroom dompelen. Men meene daarom niet dat dit bad kosteloos
+genoten werd. Bewaarders met rooden tulband op het hoofd, de sabel op
+zijde, namen de onderste treden der ghâts in, vorderden de schatting,
+in gezelschap van nijvere brahmanen, die rozenkransen, amuletten of
+andere vroomheidsmiddelen verkochten.
+
+Bovendien waren er niet alleen bedevaartgangers, die voor eigen
+rekening baadden, maar ook handelaars, die niets anders deden dan het
+heilige water in flesschen te putten om het tot in de meest verwijderde
+streken van het schiereiland rond te venten. Als bewijs van echtheid
+wordt elke flesch met het zegel der brahmanen verzegeld. Men moet
+evenwel aannemen, dat op uitgebreide schaal bedrog hiermede gepleegd
+wordt, zoo aanzienlijk is de uitvoer van deze wonderdadige vloeistof
+geworden.
+
+»Misschien wel," zei Banks, »zou al het water van den Ganges niet
+aan de behoeften der geloovigen voldoen!"
+
+Ik vroeg hem toen of die badkuren niet dikwijls ongelukken
+veroorzaakten, die men volstrekt niet trachtte te voorkomen. Er waren
+toch geen zwemmeesters tegenwoordig om over de onvoorzichtigen te
+waken, die zich in den snellen stroom der rivier waagden.
+
+»Ongelukken komen dan ook veel voor," antwoordde mij Banks, »maar al
+is het lichaam van den vrome verloren gegaan, zijn ziel is gered. Ook
+ziet men zoo nauw niet."
+
+»En de krokodillen?" liet ik er op volgen.
+
+»De krokodillen," antwoordde mij Banks, »houden zich gewoonlijk
+op een afstand. Al dat geraas verschrikt ze. Deze monsters zijn
+niet het meest te vreezen, maar meer de boosdoeners, die duiken,
+onder het water voortsluipen, de vrouwen en kinderen beetpakken,
+ze medenemen en ze van hunne kostbaarheden berooven. Men vertelt
+zelfs van een dezer schurken, die door middel van een kunstkop lang
+de rol van een valschen krokodil speelde en een aardig fortuintje met
+dit winstgevend en tegelijk gevaarlijk bedrijf gewonnen heeft, want
+werkelijk is deze gauwdief op zekeren dag door een echten krokodil
+verslonden geworden en men heeft niets meer van hem gevonden dan zijn
+lederen kop, die aan de oppervlakte der rivier dreef."
+
+Dan zijn er eindelijk ook nog van die dolle dweepers, die uit
+eigen beweging den dood in de golven van den Ganges komen zoeken
+en dit zelfs met een berekende, verfijnde barbaarschheid doen. Zij
+binden zich om het lichaam een rozenkrans van ledige urnen met open
+monden. Langzamerhand dringt het water in die urnen en doet ze allengs
+onderdompelen onder de uitbundige toejuichingen der geloovige menigte.
+
+Onze gondel had ons weldra voor de Mânmênka Ghât gebracht, alwaar
+de brandstapels waaraan men de lijken heeft toevertrouwd van al de
+dooden, die bij hun leven eenige zorg voor een toekomstig leven gehad
+hebben, amphiteatersgewijze boven elkander gesteld zijn. Gretig wordt
+de lijkverbranding op deze heilige plaats door de geloovigen gezocht
+en de brandstapels branden dag en nacht. De rijke baboes laten zich
+uit verre oorden naar Bénares brengen zoodra ze zich door een ziekte
+voelen aangedaan, waaraan zij bezwijken zullen. Want Bénares is
+ontegenzeggelijk het beste uitgangspunt voor »de reis naar de andere
+wereld." Indien de overledene slechts lichte zonden op zijn geweten
+heeft, zal zijn ziel, met den rook der brandstapels medegevoerd,
+rechtstreeks naar het verblijf der eeuwige gelukzaligheid gaan. Is hij
+daarentegen een groot zondaar geweest, dan zal zijn ziel integendeel
+vooraf wedergeboren worden in het lichaam van een brahmaan, die nog
+geboren moet worden. Het is dus te hopen, dat gedurende deze tweede
+incarnatie, als zijn leven nu voorbeeldig geweest is, hem geen tweede
+avatar zal opgelegd worden, alvorens hij ten slotte toegelaten wordt
+tot de genietingen van den hemel van Brahma.
+
+Wij besteedden het overige van den dag aan het bezoeken der stad,
+hare voornaamste monumenten, hare bazars, naar Arabische mode, met
+sombere winkels bezet. Daar worden voornamelijk fijne mousselinen van
+kostbaar weefsel verkocht, alsmede de »kinkôb", een soort van zijden
+stof met goud bewerkt, een van de voornaamste nijverheidsproducten
+van Bénares. De straten waren zindelijk onderhouden, maar nauw,
+zooals noodzakelijk is voor de steden, die bijna altijd beschenen
+worden door de stralen eener tropische zon. Maar zelfs in de schaduw,
+was de warmte nog om te stikken. Ik beklaagde de dragers van onzen
+palankijn, die evenwel zich zelve niet zeer schenen te beklagen.
+
+Trouwens, de arme duivels waren in de gelegenheid eenige ropyen te
+verdienen en dat was genoeg om hun moed en kracht te geven. Doch
+dat was het geval niet met een zekeren Hindoe, of liever Bengali,
+met een levendig oog en listige gelaatstrekken, die, zonder juist te
+trachten het te verbergen, ons gedurende onzen geheelen tocht volgde.
+
+Toen wij op de kaai van de Mânmênka Ghât aan land stapten, had ik, met
+Banks sprekende, hardop den naam van kolonel Munro genoemd. De Bengali,
+die onzen gondel had zien aanleggen, ontstelde onwillekeurig. Ik had
+daar wel niet zoo bijzonder op gelet, maar toch herinnerde ik het
+mij, toen ik zag, dat die soort van spion zich hardnekkig aan onze
+schreden vasthechtte. Hij verliet ons slechts om eenige oogenblikken
+later voor of achter ons op nieuw voor den dag te komen. Was het een
+vriend of een vijand? Ik wist het niet, maar het was een man wien de
+naam van kolonel Munro stellig niet onverschillig was.
+
+Onze palankijn hield weldra stil onder aan den grooten trap van
+honderd treden, die van de kaai naar de moskee van Aureng-Zeb voert.
+
+Voorheen beklommen de vromen slechts geknield deze soort van Santa
+Scala, in navolging van de geloovigen van Rome. Destijds was het de
+tempel van Vishnoe, die zich op deze plek verhief en nu vervangen is
+door de moskee van den veroveraar.
+
+Ik zou gaarne Bénares aanschouwd hebben van den top van een
+der minarets dezer moskee, welker bouworde voor een meesterstuk
+van architectuur gehouden werd. Deze minarets zijn honderd twee
+en dertig voet hoog, zijn nauwlijks zoo dik als een eenvoudige
+fabrieksschoorsteen en toch bevatten zij inwendig een wenteltrap;
+maar het is niet meer veroorloofd dezen te beklimmen, hetgeen ook
+niet geraden zou zijn, daar deze twee minarets aanmerkelijk van de
+loodlijn afwijken en minder levenskracht schijnen te bezitten dan de
+toren van Pisa.
+
+Bij het verlaten van de moskee van Aureng-Zeb, vond ik den Bengali
+terug, die ons aan de poort afwachtte. Ditmaal keek ik hem strak
+aan en hij sloeg de oogen neder. Alvorens de aandacht van Banks
+op dit voorval te vestigen, wilde ik zien of het individu in zijne
+dubbelzinnige houding zou volharden, en zei daarom niets.
+
+Bij honderden worden de pagoden en de moskeeën in de
+bewonderenswaardige stad van Bénares geteld. Dit is ook het geval
+met de prachtige paleizen, waarvan het schoonste ontegenzeglijk aan
+den koning van Nagpore behoort. Weinige rajahs verzuimen inderdaad
+een te huis in de heilige stad te hebben, en komen er ten tijde der
+groote godsdienstige feesten van Méla.
+
+Het zou mij moeilijk geweest zijn, in den korten tijd waarover wij te
+beschikken hadden, al die tempels te bezoeken. Ik bepaalde mij dus
+tot een bezoek van den tempel van Bichêshwar, alwaar de lingam van
+Çiva zich verheft. Deze wanstaltige steen, die als een gedeelte van
+het lichaam van den wreedsten der Goden van de Hindoesche godenleer
+beschouwd wordt, bedekt een put, welks stilstaand, groenachtig,
+stinkend water wonderbaarlijke krachten bezit. Ik zag ook de
+Mankarnika-tempel met de heilige fontein, waarin de geloovigen zich
+baden ten profijte der Brahmanen, vervolgens den Mân-Mundir, een
+sterretoren voor twee honderd jaar gebouwd door den keizer Akbar en
+waarvan al de instrumenten, onbeweeglijk als marmer, slechts in steen
+zijn voorgesteld.
+
+Ik had ook hooren spreken van een apenpaleis, dat de toeristen niet
+in gebreke blijven te Bénares te bezoeken. Een Parijzenaar moest
+natuurlijk gelooven, dat hij zich voor de beroemde kooi van den
+Plantentuin zou bevinden. Dit was echter geenszins het geval.
+
+Dit paleis is slechts een tempel, de Dourga-Khound, even buiten de
+voorsteden gelegen. Hij dagteekent van de IXe eeuw, en is een van
+de oudste monumenten der stad. De apen zijn er niet in een traliehok
+opgesloten. Zij loopen vrij op de binnenplaats rond, springen van den
+eenen muur op den anderen, klimmen naar den top van énorme mangoboomen,
+betwisten elkander de geroosterde graankorrels waarop zij zeer verzot
+zijn en die de bezoekers hun brengen. Daar, gelijk overal, heffen de
+brahmanen, de bewaarders van den Dourga-Khound, een kleine vergoeding,
+die van dit ambt een der meest winstgevende van Indië maakt.
+
+Het spreekt van zelf, dat we tamelijk afgemat waren van de hitte,
+toen wij tegen den avond er over dachten naar het Stoomhuis terug te
+keeren. We hadden te Secrole in een der beste hôtels der Engelsche
+stad ontbeten en gedineerd en toch moet ik zeggen, dat deze keuken
+ons die van »monsieur Parazard" deed betreuren.
+
+Toen de gondel onder aan de Gâth kwam aanleggen om ons naar den
+rechteroever van den Ganges terug te brengen, ontmoette ik voor de
+laatste maal den Bengali, dicht bij het vaartuig. Een boot, door een
+Hindoe bestuurd, wachtte hem op en stak dadelijk af. Wilde hij ons
+ook op de rivier volgen, tot het kampement? Dat werd zeer verdacht.
+
+»Banks," zeide ik toen zacht, hem op den Bengali wijzende, »daar is
+een spion, die ons geen oogenblik uit het gezicht verloren heeft...."
+
+»'k Heb hem wel gezien," antwoordde Banks, »en 'k heb opgemerkt, dat
+de naam van den kolonel, door u uitgesproken, hem opmerkzaam maakte."
+
+»Zou er geen reden zijn, om....?" zei ik toen.
+
+»Neen! Laat hem begaan," antwoordde Banks. »Het is beter, dat hij
+zich niet verdacht weet.... Trouwens, hij is al weg."
+
+En inderdaad was de boot van den Bengali reeds te midden der talrijke
+vaartuigen van allerlei vormen, die toen de sombere wateren van den
+Ganges kliefden, verdwenen.
+
+Daarop vroeg Banks, zich tot onzen schipper wendende, op een toon,
+die onverschilligheid voorgaf:
+
+»Ken je dien man?"
+
+»Neen, 't is de eerste keer dat ik hem zie," antwoordde de schipper.
+
+Het was nu avond geworden. Honderden met vlaggen en wimpels versierde
+vaartuigen, door veelkleurige lantarens verlicht, opgevuld met zangers
+en muzikanten, kruisten elkander op den feestelijken stroom in alle
+richtingen. Aan den linkeroever vertoonde zich allerlei soort van
+vuurwerk, mij herinnerende, dat we ons niet ver van het Hemelsche
+Rijk bevonden, waar men altijd zooveel met vuurwerk opheeft. Het
+zou moeielijk zijn een beschrijving van dit schouwspel te geven,
+dat waarlijk onbeschrijfelijk schoon was. Tot mijn spijt kon ik niet
+te weten komen welk geïmproviseerd nachtfeest, waaraan Hindoes van
+allerlei klassen deelnamen, er gevierd werd. Op het oogenblik dat
+het eindigde, lag de gondel reeds aan den anderen oever aan.
+
+Het was dus als een visioen, en duurde niet langer dan de kortstondige,
+schitterende meteoren, die slechts een oogenblik het luchtruim in vuur
+en vlam zetten, om in het volgende oogenblik de nachtelijke duisternis
+nog dieper te doen schijnen. Doch Indië, ik zeide het reeds, vereert
+drie honderd millioen goden, mindere goden, heiligen en halve heiligen
+van allerlei soorten en het jaar telt zelfs niet genoeg uren, minuten
+en seconden om ieder dezer godheden de noodige eer te bewijzen.
+
+In het kampement teruggekomen, vonden wij er reeds kolonel Munro en
+Mac Neil. Banks vroeg den sergeant of er gedurende onze afwezigheid
+niets nieuws gebeurd was.
+
+»Niets," antwoordde Mac Neil.
+
+»Heb je geen verdacht persoon zien rondwaren?"
+
+»Neen, mijnheer Banks. Hebt u eenige reden te vermoeden..."
+
+»We zijn op onzen tocht naar Bénares gespionneerd," antwoordde de
+ingenieur, »en 'k heb liever niet dat men ons spionneert!"
+
+»En wie was die spion?"
+
+»Een Bengali, die bij het hooren van den naam van kolonel Munro de
+ooren spitste."
+
+»Wat kan die man van ons willen?"
+
+»Dat weet ik niet, Mac Neil. We moeten oppassen!"
+
+»Men zal oppassen," antwoordde de sergeant.
+
+
+
+
+
+
+IX.
+
+ALLAHABAD.
+
+
+De afstand tusschen Bénares en Allahabad bedraagt ongeveer
+honderddertig kilometers. De weg loopt bijna gestadig langs
+den rechteroever van den Ganges, tusschen den spoorweg en den
+stroom. Storr had zich steenkolen in briquetten verschaft en hij had
+er den tender mede beladen. De olifant was dus voor verscheidene dagen
+van voedsel verzekerd. Zorgvuldig schoongemaakt,--ik had haast gezegd
+geroskamd,--opgepoetst alsof hij zoo pas uit de werkplaats kwam,
+wachtte hij ongeduldig op het oogenblik van vertrek. Hij trappelde
+wel niet, maar eenige trillingen zijner raderen bewezen de spankracht
+van den stoom, die zijne ijzeren longen vulde.
+
+Onze trein vertrok dus 's morgens vroeg, den 24n, met een snelheid
+van 3 à vier mijlen per uur.
+
+De nacht was zonder bijzondere voorvallen verloopen en wij hadden
+den Bengali niet teruggezien.
+
+Wij moeten hier eens vooral vermelden, dat het programma van iederen
+dag, bevattende de uren van het opstaan en het naar bed gaan, het
+ontbijt, de lunch, diners, de siesta, met militaire nauwkeurigheid werd
+in acht genomen. Het leven in het Stoomhuis verliep even geregeld als
+in den bungalow van Calcutta. Het landschap wisselde onophoudelijk af,
+zonder dat onze woning zich scheen te verplaatsen. Wij waren geheel
+gewoon geraakt aan dit nieuwe leven, evenals een passagier aan het
+leven aan boord van een transatlantische stoomboot,--op de eentonigheid
+na, want wij hadden niet altijd den zelfden horizont voor ons.
+
+Ten elf ure, dien dag, deed zich in de vlakte een zonderling praalgraf
+voor, van Mongoolsche bouwkunde, dat opgericht is ter eere van twee
+heilige personages van den Islam, Kassim-Soliman, vader en zoon. Een
+half uur later zagen wij de belangrijke vesting van Chunar, welker
+schilderachtige bolwerken een onneembare rots bekronen, die zich
+honderdvijftig voet loodrecht boven den Ganges verheft.
+
+Er was geen sprake van halt te houden om deze vesting te bezoeken,
+een der belangrijkste van de vallei van den Ganges, zoodanig gelegen,
+dat men in geval van een aanval kruit en kogel kan besparen. Inderdaad
+zou de aanvalskolonne, die het wagen dorst de muren te bereiken,
+door een stortbui van rotssteenen, met opzet daartoe gereed gehouden,
+verpletterd worden.
+
+Aan den voet breidt zich de stad uit, die haar naam draagt en welker
+lieve woningen zich tusschen het groen verschuilen.
+
+Te Bénares hebben wij gezien, dat er verscheidene bevoorrechte plaatsen
+bestaan, die door de Hindoes beschouwd worden als de heiligste der
+wereld. Als men goed telde, zou men er op het gansche schiereiland
+honderden van die soort vinden. Ook de vesting Chunar bezit een
+dezer wonderdadige plekken. Daar vertoont men u een marmeren plaat,
+waarop de een of andere god geregeld zijn dagelijksche siesta komt
+nemen. Weliswaar is die god onzichtbaar en hebben wij dan ook niet
+getracht hem te zien.
+
+Des avonds hield de IJzeren Reus bij Mirzapore halt om er den nacht
+door te brengen. Niet alleen bezit de stad een aantal tempels, maar
+zij heeft ook fabrieken en een haven ter inscheping van het katoen, dat
+aldaar veel gebouwd wordt. Eens zal het een rijke handelsstad worden.
+
+Den volgenden dag, 25 Mei, tegen twee uren 's namiddags doorwaadden
+wij de kleine rivier de Tonsa, die op dat tijdstip geen voet water
+had. Ten vijf ure, waren wij het punt voorbij, waar zich de groote tak
+van Bombay met dien naar Calcutta verbindt. Nagenoeg op de plek waar de
+Jumna in den Ganges valt, bewonderden wij den ijzeren viaduct, die haar
+zestien pijlers, zestig voet hoog, in de wateren van dien trotschen
+stroom dompelt. Aan de een kilometer lange schipbrug aangekomen,
+die den rechter- met den linkeroever van den stroom verbindt, gingen
+wij deze zonder veel moeite over en sloegen wij 's avonds ons kamp
+op aan het einde van een der voorsteden van Allahabad.
+
+De 26e zou gewijd worden aan het bezoeken dezer belangrijke stad,
+het middelpunt waar al de spoorwegen van het groote Indische vasteland
+samenloopen. Zij heeft eene heerlijke ligging, te midden der rijkste
+landouwen, tusschen de twee armen van de Jumna en den Ganges.
+
+De natuur heeft voorzeker alles gedaan ons Allahabad tot hoofdstad te
+maken van Engelsch-Indië, het middelpunt der regeering, de residentie
+van den onderkoning. Het is daarom niet onmogelijk dat, als de cyclonen
+Calcutta, de tegenwoordige hoofdstad, eenige slechte streken spelen,
+zij het eenmaal worde. Het is zeker, dat eenige goede geesten deze
+mogelijkheid reeds ingezien en voorzien hebben. In het groote lichaam,
+Indië genoemd, wordt de plaats van het hart door Allahabad ingenomen,
+evenals Parijs het hart van Frankrijk is. Londen bevindt zich wel niet
+in het middelpunt van het Vereenigd Koninkrijk, doch heeft ook Londen
+op de groote Engelsche steden, Liverpool, Manchester, Birmingham niet
+denzelfden voorrang als Parijs op al de andere steden van Frankrijk.
+
+»En gaan we nu van dit punt af," vroeg ik Banks, »rechtstreeks naar
+het noorden?"
+
+»Ja," antwoordde Banks, »of althans bijna rechtstreeks. Allahabad is
+in het westen de grens van dit eerste gedeelte van onzen tocht."
+
+»Nu!" riep kapitein Hod uit, »de groote steden, goed, maar de groote
+vlakten, de groote jungles, beter! Als we zoo voortgaan met langs
+de spoorwegen te reizen, zullen we eindigen met er op te reizen en
+zou onze IJzeren Reus tot een eenvoudige locomotief gedegradeerd
+worden! Welk een achteruitgang!"
+
+»Stel je gerust, Hod," antwoordde de ingenieur, »dat zal niet
+gebeuren. We zullen ons weldra in je geliefkoosde streken wagen."
+
+»Dus, Banks, gaan we rechtuit naar de Indisch-Chineesche grens,
+zonder Lucknow door te gaan?"
+
+»Ik zou er voor zijn deze stad te vermijden, en vooral Cawnpore,
+zoo vol noodlottige herinneringen voor kolonel Munro."
+
+»Je hebt gelijk," hernam ik, »en we kunnen er ons nooit ver genoeg
+van verwijderd houden!"
+
+»Zeg eens, Banks," vroeg kapitein Hod, »heb je tijdens je bezoek van
+Bénares, niets bijzonders van Nana Sahib vernomen?"
+
+»Niets," antwoordde de ingenieur. »Waarschijnlijk zal de gouverneur
+van Bombay nogmaals op een dwaalspoor gebracht en Nana nooit weder
+in het presidentschap van Bombay verschenen zijn."
+
+»Werkelijk, zeer waarschijnlijk," antwoordde de kapitein, »want anders
+zou de oude opstandeling zeker al van zich hebben doen spreken?"
+
+»Hoe het zij," zeide Banks, »gaarne zou ik zoo spoedig mogelijk die
+vallei van den Ganges, die van Allahabad af tot Cawnpore toe, tijdens
+den opstand der Sipayers, het tooneel van zooveel onheilen geweest is,
+willen verlaten. Maar laten we vooral zorgen, dat de naam van die
+stad, even als die van Nana Sahib, nooit meer in tegenwoordigheid
+van den kolonel worde uitgesproken!"
+
+Den volgenden dag wilde Banks mij wederom vergezellen tijdens
+de weinige uren, die ik nog aan een bezoek van Allahabad zou
+wijden. Misschien zouden er drie dagen noodig geweest zijn om de drie
+steden, waaruit Allahabad eigenlijk bestaat, goed te zien. En toch
+biedt zij over het geheel niet zooveel bijzonderheden aan als Bénares,
+alhoewel ook zij onder de heilige steden telt.
+
+Van de Hindoesche stad valt niets te zeggen. Het is een ophooping
+van lage huizen, gescheiden door nauwe straten, beschaduwd hier en
+daar door prachtige tamarindeboomen.
+
+Ook van de Engelsche stad en de kantonnementen zullen we niets
+zeggen. Goed beplante, fraaie lanen, rijke woningen, groote pleinen,
+al de elementen eener stad, eenmaal bestemd om een groote hoofdstad
+te worden.
+
+Het geheel is gelegen in een uitgestrekte vlakte, begrensd ten noorden
+en ten zuiden door de Jumna (Djoemna) en den Ganges. Men noemt het de
+»vlakte der Aalmoezen," omdat de Hindoesche vorsten zich ten allen
+tijde derwaarts begaven om weldaden te bewijzen en aalmoezen uit te
+reiken, terwijl de overlevering beweert, »dat het verdienstelijker
+is één stuk geld op deze plaats te geven, dan honderdduizend stuks
+elders."
+
+De God der christenen geeft slechts honderdvoudig. Dat is voorzeker
+honderdmaal minder, doch Hij boezemt mij meer vertrouwen in.
+
+Een woord slechts van de citadel van Allahabad, die der moeite waard
+is om te bezoeken. Zij is gebouwd ten westen van de groote vlakte
+der Aalmoezen en hare hooge muren van rooden zandsteen beheerschen
+de beide stroomen. Binnen de wallen van de vesting bevindt zich een
+paleis, vroeger de geliefkoosde residentie van den sultan Akbar, later
+tot arsenaal ingericht. In een der hoeken is een zeer fraaie zuil
+of lât van Féroze-Schachs, een prachtige, cylindervormige monolith,
+zesendertig voet hoog, een leeuw dragende, terwijl niet ver vandaar een
+kleine tempel wordt aangetroffen, dien de Hindoes, wien men den toegang
+tot het fort weigert, niet bezoeken kunnen, ofschoon het een der
+heiligste punten der vesting is, die de aandacht der toeristen trekken.
+
+Banks deelde mij mede, dat het fort van Allahabad ook zijn legende had,
+die aan de bijbelsche legende herinnert betreffende den wederopbouw
+van den tempel van Salomon te Jeruzalem.
+
+Toen de sultan de citadel van Allahabad wilde bouwen, schijnt het
+dat de steenen zich zeer wederspannig toonden. Nauwlijks was een muur
+opgebouwd, of hij stortte weder in. Men raadpleegde het orakel en dit
+antwoordde als altijd, dat er een gewillig slachtoffer noodig was om
+de betoovering te bezweren. Een Hindoe bood zich aan, werd geofferd
+en het fort kon nu voltooid worden. Deze Hindoe noemde zich Brog en
+daarom wordt nog heden ten dage de stad aangeduid onder den dubbelen
+naam van Brog-Allahabad.
+
+Banks geleidde mij vervolgens naar de tuinen van Khousrou, die beroemd
+zijn en hunne beroemdheid werkelijk verdienen. Daar, in de schaduw
+der schoonste tamarinden van de wereld, verheffen zich verscheidene
+Mohamedaansche praalgraven. Een van deze is de laatste woning van den
+sultan, wiens naam deze tempels dragen. Op een der muren in wit marmer
+is de palm eener énorme hand ingedrukt. Men toonde haar ons met een
+bereidwilligheid, die wij misten bij de heilige indrukselen van Gaya.
+
+Weliswaar was het niet het spoor van den voet eens gods, maar het
+teeken van de hand eens eenvoudigen stervelings, naneef van Mahomet.
+
+Tijdens den opstand van 1857, werd er niet minder bloed vergoten te
+Allahabad dan in de andere steden van de vallei van den Ganges. De
+strijd der opstandelingen op het exercitieveld van Bénares
+geleverd, lokte de omwenteling uit van de inlandsche troepen, en,
+in het bijzonder, den opstand van het 6e regiment van het leger van
+Bengalen. Al dadelijk werden acht vaandrigs vermoord, doch dank zij
+de krachtige houding van eenige Europeesche artilleristen, die tot
+het corps der invaliden van Chounar behoorden, eindigden de Sipayers
+met de wapenen neer te leggen.
+
+In de kantonnementen ging het erger toe. De inlanders stonden op,
+de gevangenissen werden geopend, de dokken geplunderd, de Europeesche
+woningen in brand gestoken. Middelerwijl kwam kolonel Neil, na de orde
+te Bénares hersteld te hebben, met zijn regiment en honderd fusiliers
+van het regiment van Madras aan. Hij heroverde de schipbrug op de
+opstandelingen, nam den 18n Juni de voorsteden in, joeg de leden
+eener voorloopige regeering, door een muzelman ingesteld, uiteen en
+werd opnieuw het hoofd der provincie.
+
+Gedurende dit uitstapje naar Allahabad letten Banks en ik zorgvuldig
+op of we ook gevolgd werden zooals dit te Bénares het geval was
+geweest. Doch ditmaal zagen wij niets verdachts.
+
+»Om 't even," zei de ingenieur, »we kunnen niet te voorzichtig zijn! 'k
+Was gaarne incognito gebleven, want de naam van kolonel Munro is maar
+al te zeer bekend bij de inboorlingen dezer provincie!"
+
+Wij waren te zes uur terug voor het diner. Sir Edward Munro, die
+gedurende een paar uren het kampement had verlaten, was terug en
+wachtte ons. Wat kapitein Hod aangaat, die eenigen zijner kameraden
+in de kantonnementen in garnizoen was op gaan zoeken, hij kwam bijna
+tegelijk met ons terug.
+
+Ik merkte toen op en deed Banks opmerken, dat kolonel Munro er niet
+zoo zeer meer bedroefd, dan wel meer bezorgd dan gewoonlijk uitzag. Ik
+meende in zijne blikken een zeker vuur op te merken, dat de tranen
+er sedert lang moesten hebben uitgedoofd!
+
+»Je hebt gelijk," antwoordde Banks mij, »er is iets! wat zou er
+voorgevallen zijn?"
+
+»Als je 't Mac Neil eens vroegt?" zei ik.
+
+»Ja, Mac Neil zal er misschien meer van weten."
+
+Dit zeggende verliet de ingenieur het salon en opende de deur van
+het kamertje van den sergeant.
+
+De sergeant was er niet.
+
+»Waar is Mac Neil?" vroeg Banks aan Goûmi, die ons aan tafel zou
+bedienen.
+
+»Hij heeft het kampement verlaten," antwoordde Goûmi.
+
+»Sedert wanneer?"
+
+»Sedert ongeveer een uur en op bevel van kolonel Munro."
+
+»Je weet niet waarheen hij gegaan is?"
+
+»Neen, mijnheer Banks, en 'k weet ook niet waarom hij gegaan is."
+
+»Er is toch sedert ons vertrek niets bijzonders voorgevallen?"
+
+»Niets."
+
+Banks kwam terug, deelde mij de afwezigheid van den sergeant mede
+waarvan niemand de reden wist, en herhaalde:
+
+»'k Weet niet wat er is, maar zeer zeker is er iets! We dienen wat
+geduld te hebben."
+
+Men zette zich aan tafel. Gewoonlijk nam kolonel Munro onder den
+maaltijd deel aan het gesprek. Hij hoorde gaarne wat we op onze
+uitstapjes gezien en ondervonden hadden. Ik vermeed steeds snaren aan
+te roeren, die hem zelfs van verre den opstand der Sipayers konden
+herinneren. Ik geloof dat hij het opmerkte, maar, zou hij mij dank
+weten voor mijne discretie? Daarbij kwam dat het soms vrij moeielijk
+was, als er gesproken werd over steden als Bénares of Allahabad,
+die het tooneel van oproerige bewegingen geweest waren.
+
+Heden en onder het diner mocht ik dus terecht vreezen, verplicht
+te zijn om over Allahabad te spreken. IJdele vrees. Kolonel Munro
+ondervroeg noch Banks, noch mij, hoe we onzen dag besteed hadden. Hij
+bleef zwijgen, tijdens den geheelen duur van onzen maaltijd. Zijne
+afgetrokkenheid scheen zelfs van uur tot uur toe te nemen. Hij keek
+dikwijls naar den weg, die naar de kantonnementen voerde en ik geloof
+zelfs, dat hij verscheidene malen op het punt was van tafel op te staan
+om beter in deze richting te kunnen zien. Sir Edward Munro wachtte
+blijkbaar met ongeduld op de terugkomst van den sergeant Mac Neil.
+
+Het diner ging dus vrij vervelend voorbij. Kapitein Hod keek Banks
+aan, om hem stilzwijgend te vragen wat er toch aan scheelde, maar
+Banks wist het evenmin als hij.
+
+Toen het diner was afgeloopen, stapte kolonel Munro, in plaats van
+zijn gewoon middagdutje te doen, de trede van de veranda af, deed
+eenige schreden op den weg, sloeg er een laatste maal een langen blik
+op en zeide, zich naar ons omkeerende:
+
+»Banks, Hod en gij ook Maucler, zoudt gij me willen vergezellen tot
+de eerste huizen van de kantonnementen?"
+
+Wij verlieten onmiddellijk de tafel en volgden den kolonel, die
+langzaam zonder een woord te spreken, voortstapte.
+
+Na een honderd schreden afgelegd te hebben, bleef sir Edward Munro
+staan voor een paal, die aan den rechterkant van den weg was opgericht
+en waaraan een aankondiging was aangeplakt.
+
+»Lees," zeide hij.
+
+Het was de afkondiging, nu reeds meer dan twee maanden oud, die
+een prijs stelde op het hoofd van den nabob Nana Sahib en zijne
+tegenwoordigheid in het presidentschap van Bombay bekend maakte.
+
+Banks en Hod maakten onwillekeurig een gebaar van teleurstelling. Tot
+nog toe was het hun gelukt zoowel te Calcutta als onder de reis,
+te beletten dat deze afkondiging onder de oogen van den kolonel
+kwam. Een noodlottig toeval had hunne voorzorgen verijdeld!
+
+»Banks," zeide sir Edward Munro, de hand van den ingenieur grijpende,
+»je kende deze afkondiging?"
+
+Banks antwoordde niet.
+
+»Je wist, nu al voor twee maanden," hernam de kolonel, »dat de
+tegenwoordigheid van Nana Sahib in het presidentschap van Bombay was
+aangegeven en je hebt er me niets van gezegd!"
+
+Banks bleef zwijgen, niet wetende wat te antwoorden.
+
+»Welnu, ja, kolonel," riep kapitein Hod uit, »ja, we wisten het,
+maar waarom zouden we 't u gezegd hebben? Wie bewijst dat het feit,
+door deze afkondiging aangeduid, waar is en waartoe herinneringen
+bij u opgewekt, die u zoo smartelijk aandoen?"
+
+»Banks," riep Kolonel Munro uit, wiens gelaat plotseling een geheel
+andere uitdrukking aannam, »heb je dan vergeten, dat het mij, mij meer
+dan iemand anders, toekomt, dien man te rechten! Weet, dat, zoo ik er
+in toegestemd heb Calcutta te verlaten, deze reis mij naar het noorden
+van Indië moest terugvoeren, dat ik geen enkelen dag aan den dood van
+Nana Sahib geloofd heb, dat ik nooit mijn plicht als handhaver van het
+recht vergeten heb! Met u vertrekkende, heb ik slechts één denkbeeld,
+één hoop gehad! 'k Heb, om me mijn doel te doen bereiken, gerekend
+op de toevalligheden der reis en op de hulp van God! 'k Heb gelijk
+gehad! God heeft me voor deze aankondiging geleid! In het noorden
+moeten we Nana Sahib niet meer zoeken, maar in het zuiden! Welnu! 'k
+Zal naar het zuiden gaan!"
+
+Onze voorgevoelens hadden ons dus niet bedrogen! Het was maar al te
+waar! Meer dan ooit werd kolonel Munro beheerscht door een geheime
+gedachte of liever een idée fixe. Hij had zich nu geheel aan ons
+blootgegeven.
+
+»Munro," antwoordde Banks, »'k heb je wel nergens over gesproken, maar
+'k dacht ook volstrekt niet dat Nana Sahib zich in het presidentschap
+van Bombay zou ophouden. Het blijkt maar al te zeer, dat de overheid
+nogmaals bedrogen is. Inderdaad, de afkondiging is den 6n Maart
+gedateerd en sedert dat tijdstip heeft niets de tijding van de
+verschijning des nabobs bevestigd."
+
+Kolonel Munro gaf niet dadelijk antwoord op de opmerking van den
+ingenieur. Hij wierp nog een laatsten blik op den weg en zeide toen:
+
+»Mijne vrienden, 'k zal trachten te vernemen wat er van de zaak is. Mac
+Neil is met een brief voor den gouverneur naar Allahabad vertrokken. In
+een oogenblik zal ik weten of Nana Sahib zich werkelijk in een van
+de provincies van het westen heeft laten zien, of hij er nog of reeds
+verdwenen is."
+
+»En zoo hij er gezien is, zoo het feit niet te betwijfelen valt,
+Munro, wat denk je dan te doen?" vroeg Banks, die de hand van den
+kolonel greep.
+
+»'k Zal vertrekken!" antwoordde sir Edward Munro. »'k Zal overal gaan
+waar het in den naam van de opperste gerechtigheid, mijn plicht is
+te gaan!"
+
+»Is dat vast beslist, Munro?"
+
+»Ja, Banks, vast. Gij, mijne vrienden, zult uw reis zonder mij
+voortzetten.... Heden avond nog ga ik met den trein van Bombay."
+
+»Goed, maar je zult niet alleen gaan!" antwoordde de ingenieur,
+zich tot ons wendende. »We vergezellen je, Munro!"
+
+»Ja, ja, kolonel!" riep kapitein Hod uit. »We laten u niet zonder
+ons vertrekken! In plaats van op wilde beesten te jagen, zullen we
+op schurken jagen!"
+
+»Kolonel Munro," liet ik er op volgen, »u zult me toestaan me bij
+den kapitein en uwe vrienden te voegen!"
+
+»Ja, Maucler," antwoordde Banks, »en van avond nog, zullen we allen
+Allahabad verlaten hebben...."
+
+»Onnoodig!" sprak een ernstige stem.
+
+We keerden ons om. Sergeant Mac Neil stond voor ons, met een dagblad
+in de hand.
+
+»Lees, kolonel," zeide hij. »Dit heeft de gouverneur me verzocht u
+te laten lezen."
+
+En sir Edward Munro las het volgende:
+
+
+    »De gouverneur van het presidentschap van Bombay brengt ter
+    kennisse van het publiek, dat de afkondiging van den 6n Maart
+    ll., ter zake van den nabob Dandou-Pant, voortaan als nutteloos
+    moet beschouwd worden. Gisteren is Nana Sahib aangetast in de
+    bergpassen van Sauptourra, alwaar hij met zijn troep de wijk
+    genomen had en is in het gevecht gedood. Er valt niet te twijfelen
+    aan zijn identiteit. Hij is herkend door de inwoners van Cawnpore
+    en Lucknow. Er ontbrak hem een vinger aan de linkerhand en men
+    weet, dat Nana Sahib een zijner vingers had afgesneden op het
+    oogenblik dat hij door een valsche begrafenis aan zijn dood wilde
+    doen gelooven. Het koninkrijk van Indië heeft dus niets meer te
+    vreezen van den wreeden nabob, die het zooveel bloed gekost heeft."
+
+
+Kolonel Munro had deze regels op doffen toon voorgelezen en legde
+het dagblad uit de hand.
+
+Wij zwegen. De dood van Nana Sahib, ontwijfelbaar zeker dezen keer,
+verloste ons van alle vrees voor de toekomst.
+
+Na eenige minuten van stilte, streek kolonel Munro de hand over zijne
+oogen als om vreeselijke herinneringen weg te wisschen. Vervolgens
+vroeg hij:
+
+»Wanneer moeten we Allahabad verlaten?"
+
+»Morgen, met het krieken van den dag," antwoordde de ingenieur.
+
+»Banks," hernam kolonel Munro, »kunnen we ons niet eenige uren te
+Cawnpore ophouden?"
+
+»Wil je?...."
+
+»Ja, Banks, gaarne.... 'k zou voor een laatste maal Cawnpore nog eens
+willen terugzien!"
+
+»Welnu, we zijn er binnen twee dagen!" antwoordde de ingenieur
+eenvoudig.
+
+»En dan?" hernam kolonel Munro.
+
+»Dan?...." antwoordde Banks, »zullen we onzen tocht naar het noorden
+van Indië voortzetten!"
+
+»Ja!.... naar het noorden! naar het noorden!...." zei de kolonel op
+een toon, die me tot in de ziel trof.
+
+Inderdaad was het niet onwaarschijnlijk, dat sir Edward Munro nog
+eenigen twijfel koesterde omtrent den uitslag dezer laatste worsteling
+tusschen Nana Sahib en de agenten der Engelsche overheid. Had hij
+gelijk tegenover hetgeen overtuigend bewezen scheen?
+
+De toekomst zal het ons leeren.
+
+
+
+
+
+
+X.
+
+VIA DOLOROSA.
+
+
+Het koninkrijk Oude was vroeger een der belangrijkste gedeelten van het
+schiereiland en ook heden nog is het een der rijkste van Indië. Het
+had vorsten waarvan deze sterk, geene zwak waren. Door de zwakheid
+van een hunner, Wajad-Ali-Schah, werd 6 Februari 1857, zijn koninkrijk
+bij het domein der Compagnie geannexeerd. Dit was dus nauwlijks eenige
+maanden voor het begin van den opstand en juist op dit gebied werden
+de vreeselijkste moorden, gevolgd door de felste weerwraak gepleegd.
+
+Twee namen van steden, Lucknow en Cawnpore, hebben sedert dien tijd
+een treurige vermaardheid verworven.
+
+Lucknow is de hoofdstad, Cawnpore een van de voornaamste steden van
+het oude koninkrijk.
+
+Kolonel Munro wilde naar Cawnpore gaan, alwaar wij dan ook in den
+morgen van den 29n Mei aankwamen, na den rechteroever van den Ganges
+gevolgd te zijn, door een vlakte waar zich onmetelijke met indigo
+beplante velden uitstrekten. Twee dagen achtereen had de IJzeren
+Reus met een gemiddelde snelheid van drie mijlen per uur geloopen,
+en waren dus op die wijze de twee honderd vijftig kilometers tusschen
+Cawnpore en Allahabad afgelegd.
+
+Wij bevonden ons toen nagenoeg duizend kilometers van Calcutta,
+ons punt van uitgang, verwijderd.
+
+Cawnpore is een stad van ongeveer zestigduizend zielen. Zij neemt op
+den rechter oever van den Ganges een strook grond in van vijf mijlen
+lang. Er bevindt zich een militair kantonnement, waarin zeven duizend
+man gekazerneerd zijn.
+
+De toerist zou in deze stad te vergeefs een monument vinden, dat
+waardig is zijn aandacht te trekken, ofschoon zij van zeer ouden
+oorsprong is en, naar men zegt, reeds van voor de christelijke
+jaartelling dateert.
+
+Het was dus geenszins een gevoel van nieuwsgierigheid, dat ons naar
+Cawnpore gevoerd had. Alleen de wil van Sir Edward Munro had er
+ons gebracht.
+
+'s Morgens van den 30n Mei hadden wij ons kamp verlaten. Banks,
+kapitein Hod en ik, we vergezelden den kolonel en sergeant Mac Neil
+bij dien smartelijken gang, dien Sir Edward Munro voor het laatst
+doen wilde.
+
+Het volgende is het verkorte verhaal van hetgeen Banks mij omtrent
+die vreeselijke gebeurtenissen mededeelde.
+
+»Cawnpore, dat op het oogenblik van de annexatie van het Koninkrijk
+Oude van zeer vertrouwde troepen voorzien was, telde in den aanvang
+van den opstand slechts tweehonderdvijftig soldaten van het koninklijke
+leger tegenover drie inlandsche regimenten infanterie, het 1e, 53e en
+56e, twee regimenten kavallerie en een batterij artillerie van het
+leger van Bengalen. Bovendien bevonden er zich een vrij aanzienlijk
+getal Europeanen, bedienden, ambtenaren, kooplieden, enz., verder,
+achthonderdvijftig vrouwen en kinderen van het 32e regiment der
+koninklijke armée, in garnizoen te Lucknow.
+
+»Sedert vele jaren, bewoonde kolonel Munro Cawnpore. Daar was het
+dat hij het jonge meisje, later zijne vrouw, leerde kennen.
+
+»Miss Honlay was een jong, bekoorlijk, verstandig Engelsch meisje,
+met een verheven karakter, een edel hart, een heldennatuur, waardig
+bemind te worden door een man als den kolonel, die haar bewonderde
+en aanbad. Zij bewoonde met haar moeder een bungalow in de omstreken
+der stad, alwaar Edward Munro haar in 1855 huwde.
+
+»Twee jaar na zijn huwelijk, in 1857, toen zich de eerste
+verschijnselen van den opstand te Mirat vertoonden, moest kolonel
+Munro zich zonder een dag te verliezen, weder bij zijn regiment
+bevinden. Hij was dus verplicht zijn vrouw en zijn schoonmoeder te
+Cawnpore te laten, haar evenwel op het hart drukkende onmiddellijk
+aanstalten te maken voor hun vertrek naar Calcutta. Kolonel Munro
+meende, dat Cawnpore niet veilig was en de feiten hebben later zijne
+voorgevoelens maar al te zeer gerechtvaardigd.
+
+»De afdeeling werd toen gekommandeerd door den generaal Sir Hugh
+Wheeler, een rond en braaf soldaat, die weldra het slachtoffer der
+listige handelingen van Nana Sahib moest worden.
+
+»De nabob bewoonde toen, op tien mijlen van Cawnpore, zijn kasteel
+van Bilhour en sedert lang veinsde hij in de beste termen met de
+Europeanen te leven.
+
+»Ge weet, waarde Maucler, dat de eerste beginselen der omwenteling
+zich te Mirat en te Delhi voordeden. De tijding er van kwam den 14n
+Mei te Cawnpore aan. Dienzelfden dag toonde het 1e regiment Sipayers
+vijandige neigingen.
+
+»Toen bood Nana Sahib de regeering zijne goede diensten aan. Generaal
+Wheeler was onvoorzichtig genoeg om aan de goede trouw van dien
+bedrieger geloof te slaan, wiens eigen soldaten dadelijk de gebouwen
+der schatkamer bezetten.
+
+»Dienzelfden dag vermoordde een ongeregeld regiment Sipayers,
+dat Cawnpore passeerde, aan de poorten der stad zijne Europeesche
+officieren.
+
+»Het gevaar deed zich toen voor zooals het was, ontzettend. Generaal
+Wheeler gaf bevel aan al de Europeanen in de kazerne de wijk te
+nemen, waar de vrouwen en kinderen van het 32e regiment van Lucknow
+woonden,--eene kazerne op het dichtst bijzijnde punt van den weg naar
+Allahabad gelegen, die de eenige weg was waarlangs hulp kon komen.
+
+»Daar was het waar lady Munro en hare moeder zich moesten
+opsluiten. Tijdens den geheelen duur dezer gevangenschap, wijdde de
+jonge vrouw zich geheel aan hare lotgenooten toe. Zij verzorgde hen met
+hare eigen handen, zij hielp hen met haar beurs, zij moedigde hen aan
+door haar voorbeeld en hare woorden, zij toonde zich zooals zij was,
+een edel hart, en zooals ik u gezegd heb, een heldhaftige vrouw.
+
+»Het duurde niet lang of ook het arsenaal werd aan de bewaking der
+soldaten van Nana Sahib toevertrouwd.
+
+»De verrader ontrolde toen de vaan des opstands en op zijn bevel,
+tastten de Sipayers den 7n Juni de kazerne aan, die geen driehonderd
+soldaten telde in staat de wapenen te dragen.
+
+»Deze dapperen verdedigden zich evenwel onder het vuur der belegeraars,
+te midden van een kogelregen en van ziekten van allerlei aard,
+stervende van honger en dorst, zonder levensmiddelen, want de voorraad
+was onvoldoende, zonder water, want de putten waren spoedig opgedroogd.
+
+»Deze weerstand duurde tot den 27n Juni.
+
+»Nana Sahib stelde toen een capitulatie voor, waarin de generaal
+Wheeler de onvergeeflijke fout beging toe te stemmen, niettegenstaande
+lady Munro hem smeekte en zelfs bezwoer den strijd voort te zetten.
+
+»Tengevolge dezer capitulatie werden de mannen, vrouwen en kinderen,
+vijfhonderd personen ongeveer,--lady Munro en hare moeder behoorden
+tot deze,--ingescheept op vaartuigen, die den Ganges moesten afzakken
+en hen naar Allahabad zouden brengen.
+
+»Nauwelijks zijn deze vaartuigen van den oever losgemaakt, of
+de Sipayers openen er hun vuur op. Een hagelbui van kogels en
+schroot! Eenigen zinken, anderen worden in brand geschoten. Een der
+vaartuigen evenwel mocht het gelukken, eenige mijlen ver den stroom
+af te zakken.
+
+»Lady Munro en haar moeder bevonden zich op dit vaartuig. Een oogenblik
+mochten zij de hoop voeden, dat zij gered waren, doch de soldaten van
+den Nana vervolgden hen, en namen hen weder naar de kantonnementen
+terug.
+
+»Daar verdeelde men de gevangenen. Al de mannen werden over de kling
+gejaagd. Wat de vrouwen en kinderen aangaat, men vereenigde ze met
+de andere kinderen en vrouwen, die den 27n Juni niet vermoord waren
+geworden.
+
+»Het was een totaal van twee honderd slachtoffers wien een lange
+doodstrijd was voorbehouden en die opgesloten werden in den bungalow,
+waarvan de naam Bibi-Ghar een treurige vermaardheid heeft behouden."
+
+»Maar hoe heb je die vreeselijke bijzonderheden vernomen?" vroeg
+ik Banks.
+
+»Door een oud sergeant van het 32e regiment van het koninklijk leger,"
+antwoordde de ingenieur. »Die man, als door een wonder ontkomen,
+werd opgenomen door den rajah van Raïschwarah, een der provinciën
+van het koninkrijk Oude, die hem en eenige andere vluchtelingen met
+de grootste liefderijkheid ontving."
+
+»En wat werd er van lady Munro en haar moeder?"
+
+»Mijn waarde vriend," antwoordde Banks mij, »we hebben geen
+rechtstreeksche getuigenis meer van 't geen er sedert dien
+datum is voorgevallen, maar 't is maar al te gemakkelijk het te
+gissen. Inderdaad, de Sipayers waren meester van Cawnpore. Zij waren
+het tot den 15n Juli en die negentien dagen waren negentien eeuwen! De
+ongelukkige slachtoffers wachtten elk oogenblik hulp, die slechts te
+laat zou komen.
+
+»Reeds sedert eenigen tijd was generaal Havelock uit Calcutta
+vertrokken op marsch, tot ontzet van Cawnpore, en na de opstandelingen
+herhaalde malen geslagen te hebben, hield hij er den 17n Juli zijn
+intocht."
+
+»Maar, twee dagen te voren, toen Nana Sahib vernam, dat de koninklijke
+troepen de rivier Pandou-Naddi waren overgestoken, besloot hij de
+laatste uren zijner heerschappij door gruwelijke moordtooneelen voor
+eeuwig in het geheugen te griffelen. Tegenover de veroveraars van
+Indië scheen hem alles veroorloofd!"
+
+»Eenige mannelijke gevangenen, die de gevangenschap der vrouwen in
+Bibi-Ghar gedeeld hadden, werden voor hem gebracht en onder zijne
+oogen geworgd."
+
+»De menigte vrouwen en kinderen bleef nog over en onder dezen,
+lady Munro en haar moeder. Een peloton van het 6e regiment Sipayers
+kreeg order ze te fusilleeren door de vensters van Bibi-Ghar heen. De
+terechtstelling of liever de moord begon, maar daar het naar den zin
+van Nana, verplicht weldra te wijken, niet snel genoeg ging, voegde
+deze bloeddorstige vorst muzelmansche slagers bij de soldaten zijner
+garde en nu werd het een ware slachting!"
+
+»Den volgenden dag werden dooden en levenden, vrouwen en kinderen,
+in een naburige put gestort, en toen de soldaten van Havelock te hulp
+snelden, rookte deze put, tot den rand toe gevuld, nog!"
+
+»Toen begon de wederwraak. Een zeker aantal opstandelingen,
+medeplichtigen van Nana Sahib, waren in de handen van generaal Havelock
+gevallen. Nu vaardigde deze de volgende vreeselijke dagorder uit,
+waarvan ik de bewoordingen nooit vergeten, zal:
+
+
+    »De put waarin de stoffelijke overblijfselen rusten der arme
+    vrouwen en kinderen, vermoord op last van den snoodaard Nana Sahib,
+    zal gedempt en met zorg bedekt worden in den vorm van een graf. Een
+    detachement Europeesche soldaten, aangevoerd door een officier, zal
+    zich heden avond van die vrome taak kwijten. Het huis en de kamers
+    waar de moord heeft plaatsgehad zullen door de landgenooten der
+    slachtoffers niet schoongemaakt en gewit worden. De generaal wil,
+    dat elke druppel onschuldig bloed, door de veroordeelden met de
+    tong schoongemaakt of afgelikt worde, voordat zij terechtstaan,
+    en dat, naargelang van hun kastenrang en het deel, dat zij in
+    den moord genomen hebben. Bij gevolg zal iedere veroordeelde,
+    na de lezing van het doodvonnis gehoord te hebben, naar het huis
+    gevoerd worden waar de moord gepleegd is en gedwongen worden een
+    zeker gedeelte van den vloer schoon te likken. Men drage zorg
+    de taak zoo stuitend mogelijk te maken voor de godsdienstige
+    gevoelens van den veroordeelde en de provoost-geweldige spare
+    zijne roede niet. Nadat de taak verricht is, worde het vonnis
+    tenuitvoergebracht aan de galg, bij het huis opgericht."
+
+
+»Dit was," hernam Banks, die zeer ontroerd was, »deze dagorder. Zij
+werd letterlijk opgevolgd. Maar de slachtoffers waren niet meer. Zij
+waren vermoord, verminkt, verscheurd! Toen kolonel Munro, twee dagen
+later aangekomen, wilde beproeven, eenige overblijfselen van lady
+Munro en haar moeder op te sporen, vond hij niets.... niets!"
+
+Dit was het wat Banks mij, vóór onze komst te Cawnpore had medegedeeld
+en nu was het diezelfde plek waar de afgrijslijke moord gepleegd was,
+die de kolonel wilde bezoeken.
+
+Maar vooraf wilde hij den bungalow terugzien waar lady Munro gewoond
+had, waar zij haar jeugd had doorgebracht, de woning waar hij haar
+het laatst gezien had, den drempel waarop hij hare laatste omhelzingen
+genoten had.
+
+Deze bungalow was een klein eind buiten de voorsteden der stad gelegen,
+niet ver van de lijn der militaire kantonnementen. Bouwvallen, stukken
+zwarte muren, eenige omgevallen, verdorde boomen, was alles wat er
+van de woning was overgebleven. De kolonel had niet gewild dat iets
+hersteld werd. De bungalow verkeerde na zes jaren nog in denzelfden
+toestand als de hand der brandstichters hem gebracht had.
+
+Wij brachten een uur op die verwoeste plek door. Sir Edward Munro
+waarde zwijgend onder die bouwvallen rond, waaruit zich zooveel
+herinneringen voor hem opdeden. Zijne gedachten waren geheel vervuld
+met dat gelukkige leven, dat niets hem voortaan kon teruggeven. Hij
+zag het jonge meisje weder, gelukkig in het huis waar zij geboren was,
+waar hij haar gekend had en somtijds sloot hij de oogen als om zich
+haar nog beter te kunnen voorstellen.
+
+Doch eindelijk, plotseling, alsof hij zich zelven geweld had moeten
+aandoen, voerde hij ons met zich naar buiten.
+
+Banks had gehoopt dat de kolonel zich alleen tot het bezoeken van dezen
+bungalow bepalen zou.... Maar neen! Sir Edward Munro had besloten
+tot de laatste toe de bitterheden uitteputten, die deze noodlottige
+stad voor hem bewaard had! Na de woning van lady Munro, wilde hij de
+kazerne wederzien waar zoovele slachtoffers, waaraan de krachtvolle
+vrouw zich zoo heldhaftig had toegewijd, al de verschrikkingen van
+een beleg hadden doorgestaan.
+
+De kazerne was op de vlakte buiten de stad gelegen en men bouwde toen
+een kerk op de plek waar de bevolking van Cawnpore een schuilplaats
+had moeten zoeken. De weg daarheen was een macadamweg, beschaduwd
+door fraaie boomen.
+
+Daar was het eerste bedrijf van het vreeselijk treurspel
+afgespeeld. Daar hadden lady Munro en hare moeder geleefd, geleden,
+met den dood geworsteld tot het oogenblik dat de capitulatie in de
+handen van Nana Sahib den troep slachtoffers stelde, reeds tot een
+afgrijslijken moord gedoemd en dien de verrader beloofd had behouden
+te Allahabad te zullen brengen.
+
+Te midden van den onvoltooiden bouw, onderscheidde men nog
+overblijfselen van steenen muren, sporen der verdedigingswerken,
+die door generaal Wheeler [7] waren opgericht.
+
+Kolonel Munro bleef langen tijd onbeweeglijk en zwijgend voor
+deze overblijfselen. In zijne herinnering kwamen de afschuwelijke
+voorvallen waarvan zij het tooneel geweest waren, levendiger terug. Na
+den bungalow, waar lady Munro gelukkig geleefd had, de kazerne waarin
+zij meer geleden had dan alles wat men zich kan voorstellen!
+
+Nog bleef het bezoek over van den Bibi-Ghar, de woning waarvan de
+Nana een gevangenis maakte, waar zich de put bevond op welks bodem
+de slachtoffers in den dood vermengd waren geworden.
+
+Toen Banks den kolonel zich naar deze zijde zag wenden, greep hij
+hem bij den arm als om hem terug te houden.
+
+Sir Edward Munro zag hem vlak in het gelaat en zeide op vreeselijk
+kalmen toon:
+
+»Kom, laat ons gaan!"
+
+»Munro! ik bid je!...."
+
+»Dan zal ik alleen gaan."
+
+Er bleek niets aan te doen.
+
+Wij hebben ons toen naar den Bibi-Ghar gewend, waaraan prachtig
+aangelegde tuinen, beplant met fraaie boomen voorafgingen.
+
+Er verheft zich daar een zuilengang in Gothischen stijl, van
+octogonalen vorm. Hij omgeeft de plek waar de put zich bevindt,
+welks opening nu met een bekleeding van steenen gesloten is. Het is
+een soort van voetstuk, dat een standbeeld van wit marmer draagt, den
+Engel van het Medelijden, een der laatste werken van den beeldhouwer
+Marocchette voorstellende.
+
+Het was lord Canning, gouverneur-generaal van Indië gedurende den
+grooten opstand van 1857, die dit monument van boete en rouw deed
+oprichten; het was vervaardigd naar de teekeningen van den kolonel
+der genie Yule en lord Canning verkoos het uit zijne eigene middelen
+te betalen.
+
+Voor dezen put waarin de beide vrouwen, de moeder en de dochter, na
+door de slachters van Nana getroffen te zijn, misschien nog levend
+waren geworden, kon Sir Edward Munro zijne tranen niet inhouden. Hij
+viel op zijne knieën op de steenen van het monument neder.
+
+Sergeant Mac Neil weende naast hem in stilte.
+
+Het hart ontzonk ons en woorden ontbraken ons om deze ontroostbare
+smart te lenigen, hopende dat Sir Edward Munro daar zijne laatste
+tranen zou weenen!
+
+O! als hij een der eerste soldaten van het koninklijk leger geweest
+was, die te Cawnpore binnenkwamen en die na den gruwzamen moord in
+dat Bibi-Ghar doordrongen, zou hij van smart gestorven zijn!
+
+En wat wonder als men het verslag leest van een der Engelsche
+officieren,--een verhaal door den reiziger Rousselet medegedeeld.
+
+»Nauwlijks te Cawnpore binnengekomen, haastten we ons om de ongelukkige
+vrouwen op te sporen, die wij wisten, dat zich in de handen bevonden
+van den verfoeilijken Nana, doch weldra vernamen wij de afschuwelijke
+terdoodbrenging. Gekweld door een verschrikkelijken dorst naar wraak en
+doordrongen van het gevoel der ontzettende smarten, die de ongelukkige
+slachtoffers hadden moeten verduren, gevoelden wij zonderlinge
+en woeste ideeën in ons wakker worden. Half krankzinnig van drift,
+loopen wij naar de droevige plek van het martelaarschap. Gestold bloed,
+vermengd met overblijfselen, waaraan men geen naam kon geven, bedekte
+den grond van het kleine vertrek waar zij opgesloten waren en reikte
+ons tot de enkels. Lange, zijdeachtige haarvlechten, brokstukken van
+vrouwenkleederen, kleine kinderschoentjes, speelgoed, lagen op den
+vochtigen grond verspreid. De met bloed besmeerde muren, droegen de
+sporen van den vreeselijken doodstrijd. Ik raapte een klein gebedenboek
+op, waarvan op de eerste bladzijde deze treffende woorden geschreven
+stonden: »27 Juni, de vaartuigen verlaten.... 7 Juli, gevangenen van
+den Nana.... noodlottige dag." Maar dit waren niet de eenige gruwelen,
+die ons wachtten. Veel verschrikkelijker nog was het gezicht van den
+diepen en nauwen put waar de verminkte overblijfselen van die teere
+schepselen waren opgehoopt!...."
+
+Sir Edward Munro was in de eerste uren dat de soldaten van Havelock
+zich van de stad meester maakten, niet tegenwoordig. Hij kwam slechts
+twee dagen na de verfoeielijke slachting! En nu had hij niets anders
+voor oogen dan de plek waar de noodlottige put zich opende, het
+vreeselijke graf der twee honderd slachtoffers van Nana Sahib!
+
+Ditmaal gelukte het Banks, geholpen door den sergeant, hem met geweld
+weg te voeren.
+
+Kolonel Munro zou nooit de twee woorden vergeten, die een der soldaten
+van Havelock met zijn bajonet op den rand van den put geschreven had:
+
+»Remember Cawnpore!"
+
+»Herinner u Cawnpore."
+
+
+
+
+
+
+XI.
+
+DE VERANDERING VAN MOESSON.
+
+
+Ten elf ure waren wij in het kamp terug en hadden wij natuurlijk
+grooten haast Cawnpore te verlaten, maar eenige herstellingen aan de
+voedingspomp der machine lieten niet toe dat wij voor den volgenden
+morgen vertrokken.
+
+Er bleef mij dus nog een halve dag over. Ik meende hem niet beter te
+kunnen besteden dan met het bezoeken van Lucknow. Het plan van Banks
+was niet door deze stad te gaan, alwaar kolonel Munro zich wederom op
+een der voornaamste tooneelen van den oorlog bevonden zou hebben. Hij
+had gelijk. Ook dat waren al te pijnlijke herinneringen voor hem.
+
+Na dus te twaalf uur het Stoomhuis verlaten te hebben, bereisde ik
+het kleine eindje spoorweg, dat Cawnpore met Lucknow verbindt. De
+afstand bedraagt geen twintig mijlen en ik kwam binnen twee uren
+in de belangrijke hoofdstad van het Koninkrijk Oude aan, waarvan ik
+slechts een oppervlakkig overzicht wilde nemen, niets meer dan wat
+men een indruk noemt.
+
+Ik moest overigens de waarheid erkennen van hetgeen ik had hooren
+zeggen van de monumenten te Lucknow, gebouwd onder de regeering der
+muzelmansche keizers in de XVIIe eeuw.
+
+Het was een Franschman, een inwoner van Lyon, Martin genaamd, een
+eenvoudig soldaat uit het leger van Lally-Tollendal, die, in 1730,
+de gunsteling van den koning geworden, de schepper, de bestuurder, men
+zou kunnen zeggen de bouwmeester werd van die alom geroemde wonderen
+van het Koninkrijk Oude. De officiëele residentie der vorsten, de
+Kaiserbâgh, een vreemde verzameling van alle bouwstijlen, die in
+de verbeelding van een korporaal konden opkomen, is slechts een zeer
+oppervlakkig werk. Niets inwendig, alles uitwendig, maar dat uitwendige
+is tegelijk Hindoesch, Chineesch, Moorsch en.... Europeesch. Het is
+hetzelfde geval met een ander, kleiner paleis, Farid Bâkch, dat ook
+het werk van Martin is. Wat de Imâmbara betreft, gebouwd midden in
+de vesting door Kaïfiâtoulla, den eerste bouwkundige van Indië in
+de XVIIe eeuw, dat is werkelijk een prachtig monument en brengt
+een grootsche uitwerking teweeg, met de duizend klokjes, die de
+tusschenwanden overdekken.
+
+Ik kon Lucknow niet verlaten zonder het paleis Konstantijn te bezoeken,
+dat ook het persoonlijk gewrocht is van den Franschen korporaal en den
+naam draagt van paleis de la Martinière. Ik wilde ook nog den naburigen
+tuin zien, den Secunder Bâgh, waar de Sipayers, die, alvorens de stad
+te verlaten, het graf van den nederigen soldaat geschonden hadden,
+bij honderden vermoord werden.
+
+Wij moeten hier nog bijvoegen, dat de naam van Martin niet de
+eenige Fransche naam is, die te Lucknow in eere wordt gehouden. Een
+oude onderofficier van de Afrikaansche jagers, Duprat genaamd,
+onderscheidde zich zoodanig door zijne dapperheid tijdens het
+tijdperk van den opstand, dat de opstandelingen hem aanboden zich
+aan hun hoofd te plaatsen. Duprat was te edel om dit aanbod aan te
+nemen, niettegenstaande de rijkdommen, die hem werden toegezegd,
+niettegenstaande de bedreigingen, die hem naar 't hoofd werden
+geslingerd. Hij bleef den Engelschen getrouw. Maar, bijzonder
+blootgesteld aan de schoten der Sipayers, die geen verrader van hem
+hadden kunnen maken, werd hij gedood in een ontmoeting. »Ongeloovige
+hond," hadden de opstandelingen gezegd, »we zullen je toch hebben,
+al wilde je niet!" Zij hadden hem, dood.
+
+Beide deze Fransche soldaten werden bloedig gewroken. De Sipayers,
+die het graf van den een geschonden en het graf voor den ander gegraven
+hadden, werden zonder mededoogen vermoord.
+
+Eindelijk, na de prachtige parken bewonderd te hebben, die deze groote
+stad van vijfhonderd duizend inwoners als een krans van groen en
+bloemen omgeven, na op den rug van een olifant de voornaamste straten
+en haar heerlijken boulevard van Hazrat Gaudj doorloopen te hebben,
+kwam ik dienzelfden avond met den trein te Cawnpore terug.
+
+Den volgenden dag, 31 Mei, begaven wij ons in den vroegen morgen
+op weg.
+
+»Eindelijk," riep kapitein Hod uit, »is het dan toch uit met al die
+steden, die me mooi beginnen te vervelen!"
+
+»Ja, 't is gedaan, Hod," antwoordde Banks, »en nu gaan we rechtstreeks
+op weg naar het noorden, om bijna in rechte lijn den voet van het
+Himalaya-gebergte te bereiken."
+
+»Bravo!" hernam de kapitein. »Wat ik bij uitnemendheid Indië noem,
+dat zijn niet de provinciën met steden bezaaid of met Hindoes bevolkt,
+dat is het land waar mijne vrienden de olifanten, de leeuwen, de
+tijgers, de panters, de luipaarden, de beren, de buffels, de slangen
+in vrijheid leven! Daar is het eenige werkelijk bewoonbare gedeelte
+van het schiereiland! Als je dat ziet, Maucler, zullen de wonderen
+van de vallei van den Ganges je niet berouwen!"
+
+»'k Zal in uw gezelschap nergens berouw over hebben, mijn waarde
+kapitein," antwoordde ik.
+
+»En toch," zeide Banks, »zijn er in het noordwesten nog andere zeer
+belangrijke steden, Delhi, Agra, Lahore."
+
+»Wel, vriend Banks," riep Hod uit, »wie heeft ooit iets bijzonders
+gehoord van die ellendige gehuchten!"
+
+»Ellendige gehuchten!" antwoordde Banks, »wel neen, Hod, je meent
+prachtige steden! Stel je gerust, waarde vriend," voegde de ingenieur
+er bij, zich tot mij wendende, »we zullen trachten je dat alles te
+laten zien, zonder de veldtochtsplannen van den kapitein in de war
+te brengen."
+
+»Nu, daar heb ik vrede mee, Banks," antwoordde Hod, »maar vandaag
+begint onze reis pas!"
+
+Toen riep hij met luide stem:
+
+»Fox?"
+
+De oppasser verscheen.
+
+»Present! kapitein," zei hij.
+
+»Fox, zorg dat de geweren, de karabijnen en de revolvers in orde zijn!"
+
+»Alles in orde."
+
+»Heb je alles goed nagekeken?"
+
+»Alles."
+
+»Maak de patronen gereed."
+
+»Ze zijn gereed."
+
+»Alles goed klaar dus?"
+
+»Alles klaar."
+
+»'t Zal niet lang duren of de acht en dertigste zal op je lijst
+prijken, Fox!"
+
+»De achtendertigste!" riep de oppasser uit, wiens gelaat plotseling
+verhelderde. »'k Zal hem een springkogeltje gereed maken, waarover
+hij zich niet zal te beklagen hebben!"
+
+»Ga je gang, Fox, ga je gang!"
+
+Fox groette op soldatenwijs, maakte rechtsomkeert en sloot zich in
+zijn arsenaal op.
+
+Zie hier nu het plan van dit tweede gedeelte onzer reis,--een plan,
+waarin geen verandering zal komen, of er moeten zich onverwachts
+gebeurtenissen opdoen, die onmogelijk te voorzien waren.
+
+Vijf en zeventig kilometers ver ongeveer zal de reis in de richting
+van het noordwesten langs den Ganges worden voortgezet, doch van dit
+punt af aan gaat het recht naar het noorden tusschen een der takken van
+den grooten stroom en een anderen belangrijken tak van de Goutmi. Op
+deze wijze wordt een zeker aantal stroomen vermeden, die zich links
+en rechts verspreiden, terwijl de reis verder door Biswah schuins
+naar de eerste bergen van Nepaul gaat, door het westelijk gedeelte
+van het koninkrijk Oude en Rokilkhanne.
+
+Deze weg was met de grootste zorg door den ingenieur gekozen en
+daardoor werden allerlei moeielijkheden vermeden. Mocht de steenkool in
+het noorden van Hindostan moeielijker te vinden zijn, aan hout zou het
+nimmer ontbreken en wat onzen IJzeren Reus betreft, de goed onderhouden
+wegen door de prachtige wouden van het Indische schiereiland, zouden
+voor hem geen beletsel zijn om te gaan in welken tred hij verkoos.
+
+Wij waren nog ongeveer tachtig kilometers van de kleine stad Biswah
+verwijderd. Men kwam overeen dien afstand met zeer gematigde snelheid
+af te leggen--in zes dagen. Men kon dan halt houden, als de streek ons
+beviel, terwijl de jagers dan tijd zouden hebben hunne heldendaden
+te verrichten. Kapitein Hod en de oppasser Fox, aan wie Goûmi zich
+gaarne aansloot, zouden dan gemakkelijk het veld kunnen ontdekken,
+terwijl de IJzeren Reus gelijken tred met hen zou houden. Het was mij
+niet verboden hen op hun drijfjacht te vergezellen, ofschoon ik een
+slechts weinig bedreven jager was, en ik voegde mij dan ook enkele
+malen bij hen.
+
+Ik moet niet onvermeld laten, dat kolonel Munro sedert het oogenblik
+dat onze reis een nieuw tijdperk was ingetreden, zich wat minder
+afgezonderd hield. Hij scheen buiten de meer volkrijke buurten, te
+midden van de Ganges-vallei, die we pas doorreisd hadden, gezelliger
+te worden. Onder die veranderde omstandigheden, scheen hij de kalmte
+terug te erlangen van het bestaan, dat hij te Calcutta leidde. En toch,
+kon hij vergeten, dat zijn rollend huis zich begaf naar het noorden
+van Indië, waar een onweerstaanbaar noodlot hem heen trok? Hoe het zij,
+onder de maaltijden, alsmede in den tijd, die gewoonlijk aan de siesta
+gewijd wordt, was hij veel levendiger en dikwijls zelfs werd in de
+uren van de halt, en in de schoone nachten, die het warme seizoen ons
+nog schonk, het gesprek tot diep in den nacht voortgezet. Wat Mac Neil
+aangaat, sedert het bezoek aan de put van Cawnpore, scheen hij mij nog
+somberder toe dan gewoonlijk. Had misschien het gezicht van Bibi-Ghar
+een haat bij hem verlevendigd, dien hij nog altijd hoopte te koelen?
+
+»Neen, mijnheer, neen," zeide hij mij op zekeren dag, »'k houd het
+voor onmogelijk, dat ze 't niet aan ons zouden hebben overgelaten
+Nana Sahib te dooden."
+
+De eerste dag ging voorbij zonder voorvallen die der moeite waard
+zijn vermeld te worden. Noch kapitein Hod, noch Fox waren in de
+gelegenheid eenig dier te schieten. Het was verdrietig en zonderling
+genoeg om de vraag te wettigen of de verschijning van den IJzeren
+Reus de vreeselijke roofdieren dezer streken niet op een afstand
+hield. Werkelijk ging men eenige jungles voorbij, die toch de
+gewone schuilplaatsen der tijgers en andere wilde dieren van het
+kattengeslacht zijn en geen een vertoonde zich. Evenwel hadden
+de jagers zich een paar mijlen ter zijde van onzen trein begeven
+en moesten het zich getroosten Black en Phann mede te nemen om op
+klein wild te jagen, waarvan »Monsieur Parazard" zijn dagelijkschen
+voorraad eischte. Hij verstond geen rede daaromtrent, onze zwarte chef,
+en toen de oppasser hem over tijgers, luipaarden en andere weinig
+eetbare dieren sprak, trok hij minachtend de schouders op, zeggende:
+
+»Is dat eetbare waar!"
+
+Dienzelfden avond kampeerden wij onder het lommer van een groep
+énorme vijgeboomen. De nacht was even rustig als de dag stil geweest
+was. De stilte werd zelfs niet verstoord door het gehuil der wilde
+beesten. Onze olifant rustte evenwel. Zijn gebriesch liet zich niet
+meer hooren. De kampvuren waren uitgedoofd en om den kapitein te
+voldoen, liet Banks zelfs den electrischen stroom niet werken,
+die de oogen van den IJzeren Reus in twee machtige vuurbakens
+veranderde. Maar niets!
+
+Dit was eveneens tijdens de dagen van den 1n en 2n Juni het geval. Het
+was om wanhopig te worden.
+
+»Ze hebben mijn koninkrijk Oude veranderd!" herhaalde kapitein Hod. »Ze
+hebben 't in 't midden van Europa overgebracht. Er zijn hier evenmin
+tijgers als in de laaglanden van Schotland!"
+
+»Mogelijk, mijn waarde Hod," antwoordde kolonel Munro, »hebben ze hier
+pas drijf jacht gehouden en zijn de dieren in massa verhuisd. Maar
+wanhoop niet en wacht totdat we aan den voet van de bergen van Népaul
+zijn. Daar zult ge naar hartelust aan uw instinct van jager kunnen
+voldoen."
+
+»We willen het hopen, kolonel," antwoordde Hod het hoofd schuddende,
+»want anders zouden we onze kogels tot hagel moeten omgieten!"
+
+De dag van den 3n Juni was een der heetste, die we nog gehad
+hadden. Zoo de weg niet door groote boomen beschaduwd was geworden,
+geloof ik dat we letterlijk in onze rollende woning gekookt zouden
+zijn. De thermometer steeg tot zeven-en-veertig graden in de schaduw en
+er was zelfs geen tochtje wind. Het was dus mogelijk, dat de roofdieren
+bij een dergelijke temperatuur, in dien gloeienden dampkring hunne
+holen niet durfden te verlaten, zelfs des nachts.
+
+Den volgende morgen, den 3n Juni, vertoonde zich de horizont bij het
+opgaan der zon, voor de eerste maal vrij mistig in het westen. We
+hadden toen het prachtige schouwspel van een dier verschijnselen van
+luchtspiegeling, die men in zekere gedeelten van Indië »seekote,"
+of luchtkasteelen en in andere »dessasur" of »zinsbegoocheling" noemt.
+
+Het was geene gewaande watervlakte met hare zonderlinge uitwerkselen
+van straalbreking, die zich aan onze blikken voordeed, het was een
+lage heuvelrij, bebouwd met de meest fantastische kasteelen van de
+wereld, iets in den trant van de hoogten langs den Rijn, met hare oude
+roofsloten. In een oogwenk gevoelden we ons overgebracht, niet alleen
+in het Romaansche gedeelte van het oude Europa, maar een tijdvak van
+vijf of zes honderd jaren terug, in het hart der middeleeuwen.
+
+Dit natuurverschijnsel gaf ons met verrassende duidelijkheid, het
+gevoel eener volkomen werkelijkheid. De IJzeren Reus met den geheelen
+toestel der moderne machinerie, onderweg naar een stad der elfde eeuw,
+kwam mij dan ook veel vreemder voor dan toen hij met een rookpluim
+versierd, het land van Vishnoe en Brahma bewandelde.
+
+»'k Zeg u dank, vrouw natuur!" riep kapitein Hod uit. »Na zooveel
+minarets en koepels, na zooveel moskeeën en pagoden, laat ge ons een
+oude stad uit het leenroerig tijdvak bewonderen, met de Romaansche
+of Gothische wonderen, die zich zoo prachtig aan onze oogen voordoen!"
+
+»Wat is onze vriend Hod dezen morgen dichterlijk!" antwoordde
+Banks. »Zou hij bij zijn ontbijt misschien een ballade geslikt hebben?"
+
+»Lach maar, Banks, steek den gek maar met me!" hernam kapitein Hod,
+»maar verzuim niet te kijken! Zie de voorwerpen op den voorgrond
+grooter worden! Zie de struiken, boomen, de heuvels, bergen worden,
+de....."
+
+»De gewone katten tijgers worden, als er katten waren, niet waar, Hod?"
+
+»Nu, dat zou nog zoo kwaad niet zijn, Banks! Maar, zie, daar storten
+mijn kasteelen aan den Rijn in, daar zakt de stad ineen en we komen
+tot de werkelijkheid terug, een eenvoudig landschap van het koninkrijk
+Oude, dat zelfs de wilde dieren niet meer willen bewonen!"
+
+Nauwelijks verscheen de zon boven den oostelijken horizont, of zij
+veranderde oogenblikkelijk het spel der straalbreking. De burchten
+zakten met de heuvels ineen, die zich in vlakten veranderden.
+
+»Welnu, de luchtspiegeling is verdwenen," zei Banks, »en met haar
+de dichterlijke geestdrift van kapitein Hod, maar weet je nu wel,
+mijne vrienden, wat dit natuurverschijnsel voorspelt?"
+
+»Wel, ingenieur?" riep de kapitein uit.
+
+»Een spoedig ophanden zijnde weersverandering," antwoordde
+Banks. »Overigens zijn we in de eerste dagen van Juni, waarin
+wijzigingen van het klimaat voorkomen. De verandering van moesson
+zal ons spoedig in het seizoen der periodieke regens brengen."
+
+»Waarde Banks," zei ik, »me dunkt we behoeven niet bang voor den
+regen te zijn, niet waar, al waren het aanhoudende plasregens, toch
+schijnen ze mij verkieslijker, dan die warmte....."
+
+»Nu, je zult je zin hebben, waarde vriend," antwoordde Banks. »'k
+Geloof dat de regen niet ver meer af is en dat we weldra de eerste
+wolken uit het zuidwesten zullen zien opdagen!"
+
+Banks bedroog zich niet. Tegen den avond begonnen er dampen aan den
+westelijken horizont op te komen, hetgeen beteekende dat de moesson,
+zooals dat meestal gebeurt, zich des nachts zou instellen. Het was
+de Indische oceaan, die ons over het schiereiland zijne dampen met
+electriciteit beladen, overzond, dampen met stormen bezwangerd,
+die weldra over onze hoofden zouden losbarsten.
+
+Ook hadden zich dien dag eenige andere verschijnselen voorgedaan,
+waarin een Anglo-Indiër zich niet had kunnen vergissen. Wolken
+zeer fijn stof hadden onder den marsch van den trein over den
+weg gedwarreld. De beweging der wielen, die weliswaar niet zeer
+snel was, zou toch stof hebben kunnen doen opwaaien, maar niet
+zoo woest en wild. Men zou gezegd hebben, dat het een wolk van
+die vlokjes was, die door electrische machines in beweging worden
+gebracht. De bodem kon dus vergeleken worden met een onmetelijken
+ontvanger, waarin de electriciteit zich sedert vele dagen zou hebben
+opgehoopt. Bovendien was dit stof met een gelen weerschijn gekleurd,
+van een allerzonderlingste uitwerking, terwijl in elk stofdeeltje een
+klein lichtend middelpunt schitterde. Er waren oogenblikken geweest,
+waarin ons geheele voertuig zich te midden der vlammen scheen voort
+te bewegen,--vlammen zonder warmte, doch die, noch door hun kleur,
+noch door hun beweeglijkheid aan die van het St. Elmusvuur herinnerden.
+
+Storr vertelde ons, dat hij somtijds op die wijze treinen op hunne
+rails had zien loopen te midden eener dubbele haag lichtend stof en
+Banks bevestigde dit zeggen van den machinist. Een kwartier lang
+had ik dit zonderlinge natuurverschijnsel zeer nauwkeurig kunnen
+waarnemen door de kleine vensters van het torentje, waardoor ik den
+weg over een lengte van vijf of zes kilometers kon gadeslaan. Deze weg,
+zonder boomen, was stofferig en wit verbrand door de verticale stralen
+der zon. Op dit oogenblik scheen het mij toe, dat de warmte van den
+dampkring die van den vuurhaard der machine overtrof. Het was waarlijk
+niet om uit te houden en toen ik onder het heen en weer zwaaien der
+punka een frisscher lucht kwam inademen, was ik half gestikt.
+
+'s Avonds, tegen zeven uur, hield het Stoomhuis halt. De rustplaats,
+door Banks uitgekozen, was aan den zoom van een bosch met prachtige
+vijgeboomen, dat zich tot in het oneindige naar het noorden scheen uit
+te strekken. Een vrij fraaie weg doorkruiste dit bosch en beloofde
+ons voor den volgenden dag een aangenamer en gemakkelijker tocht
+onder een ruim en hoog koepeldak van groen.
+
+De vijgeboomen, die reuzen der Hindoesche flora, zijn te beschouwen
+als de grootvaders, men zou kunnen zeggen als de huisvaders der
+plantenfamilie, omringd door hunne kinderen en kleinkinderen. Dezen,
+uit een zelfden wortel ontspringende, klimmen recht om den hoofdstam,
+waarmede zij volstrekt geen gemeenschap hebben, in de hoogte en gaan
+zich in de verheven vaderlijke takken verliezen. Het is wezenlijk alsof
+ze onder dit dichte gebladerte zijn uitgebroeid, als de kiekens onder
+de vleugelen hunner moeder. Daarvandaan het zonderlinge gezicht, dat
+deze meerdere eeuwen oude bosschen opleveren. De oude boomen gelijken
+op alleenstaande pilaren, het onmetelijke gewelf onderschragende,
+waarvan de fijne ribben op jonge vijgeboomen rusten, die op hun beurt
+pilaren zullen worden.
+
+Dien avond werd het kamp met nog meer zorg ingericht dan
+gewoonlijk. Mocht toch de volgende dag even heet zijn als deze geweest
+was, dan stelde Banks zich voor de halt te verlengen, en zoo het
+noodig was, 's nachts te reizen.
+
+Kolonel Munro trouwens vond het heerlijk om eenige uren in dat schoone,
+schaduwrijke en kalme bosch door te brengen. Allen waren zijne meening
+toegedaan, dezen omdat zij werkelijk rust noodig hadden, anderen
+omdat zij eindelijk toch eens een dier wenschten te ontmoeten, dat
+een geweerschot van een Anderson of van een Gérard waardig was. Men
+raadt wie deze laatsten waren.
+
+»Fox, Goûmi, 't is pas zeven uren!" riep kapitein Hod. »Een toertje
+in het bosch, voordat het nog geheel donker is!--Ben je van de partij,
+Maucler?"
+
+»Mijn waarde Hod," zei Banks, alvorens ik had kunnen antwoorden, »je
+moest je waarlijk niet van het kamp verwijderen. De lucht voorspelt
+niet veel goeds. Als de storm losbarst, zal je moeielijk het kamp
+kunnen bereiken. Morgen, als we ons kamp blijven betrekken, kan
+je gaan...."
+
+»Morgen, is het licht," antwoordde Hod, »en juist nu is het oogenblik
+gunstig!"
+
+»Dat weet ik, Hod, maar 'k ben bang voor den nacht. Wil je daarom
+toch vertrekken, ga dan niet ver. Over een uur is het al pikdonker
+en je zoudt misschien moeielijk het kamp kunnen weervinden."
+
+»Wees gerust, Banks. 't Is pas zeven uren, en 'k vraag mijn kolonel
+slechts een permissie tot tien uren."
+
+»Ga je gang, mijn waarde Hod," antwoordde Sir Edward Munro, »maar
+denk aan 't geen Banks je gezegd heeft."
+
+»Ja, kolonel."
+
+Kapitein Hod, Fox en Goûmi, met uitmuntende jachtkarabijnen gewapend,
+verlieten het kamp en verdwenen onder de hooge vijgeboomen, die aan
+de rechterzijde van den weg stonden.
+
+Ik was zoo vermoeid van de warmte en de vermoeienissen van den dag,
+dat ik liever thuis bleef.
+
+Evenwel werd het vuur, op bevel van Banks, in plaats van geheel te
+worden uitgedoofd, slechts naar achteren van den vuurhaard geschoven,
+zoodat de stoom een paar atmosfeeren drukking bleef behouden. De
+ingenieur wilde zich voor elke mogelijkheid gereed houden.
+
+Storr en Kâlouth hielden zich in dien tusschentijd bezig met het
+opdoen van brandstof en water. Een klein beekje, aan den linkerkant van
+den weg, verschafte hun het noodige water, en de naburige boomen het
+hout, dat zij benoodigd hadden om den tender te voorzien. Gedurende
+dien tijd hield »monsieur" Parazard zich met zijne gewone bezigheden
+onledig en onder het afnemen van de overblijfselen van den maaltijd,
+bepeinsde hij het menu voor het diner van den volgenden dag.
+
+Het was nog vrij licht en kolonel Munro, Banks, sergeant Mac Neil en
+ik, gingen aan den oever van de beek ons middagslaapje houden. Deze
+heldere waterstroom verfrischte den dampkring, die werkelijk, zelfs op
+dit uur, verstikkend was. De zon was nog niet ondergegaan. Haar licht
+verfde de massa dampen, die men door de groote openingen tusschen het
+gebladerte zich allengs aan het zenith zag ophoopen, donker blauw. Het
+waren zware, dikke wolken, die niet door wind schenen bewogen te
+worden en hun beweegkracht in zichzelven schenen te bezitten.
+
+We zaten of lagen tot omstreeks acht uren te praten. Van tijd tot tijd
+stond Banks op om een ruimer gezicht van den horizont te nemen, door
+te gaan tot aan den zoom van het bosch, dat de vlakte, op minder dan
+een kwart mijl van het kamp, doorsneed. Toen hij terugkwam, schudde
+hij niet zeer gerustgesteld het hoofd.
+
+De laatste maal vergezelden wij hem. Reeds viel de duisternis onder
+de vijgeboomen. Toen wij aan den zoom gekomen waren, zag ik, dat in
+het westen tot daar, waar zich een rij onduidelijk omschreven heuvels
+vertoonde die reeds met de wolken ineensmolten, zich een onmetelijke
+vlakte uitstrekte.
+
+Het voorkomen van de lucht was vreeselijk in haar kalmte. Geen
+tochtje wind bewoog de hooge bladeren der boomen. Het was niet de
+rust van de ingeslapen natuur, die de dichters zoo vaak bezongen
+hebben, het was integendeel een zware en ziekelijke slaap. Het was
+alsof de atmosfeer in een toestand van spanning verkeerde en ik kon
+het luchtruim nergens beter bij vergelijken dan bij een stoomketel,
+als de te sterk saamgeperste stoom op het punt staat los te barsten.
+
+De ontploffing was nabij.
+
+De stormachtige wolken dreven inderdaad zeer hoog, zooals dit
+gewoonlijk plaatsheeft boven vlakten, en hadden breede, kromlijnige,
+scherp omschreven omtrekken. Zij schenen zelfs zich uit te zetten,
+in aantal te verminderen en in grootte toe te nemen, steeds evenwel
+dezelfde basis behoudende. Blijkbaar zouden ze spoedig allen tot
+een zelfde massa zijn opgelost, die de dichtheid der eenige wolk zou
+doen toenemen. Reeds smolten de kleine bijwolkjes, aan een soort van
+aantrekkingskracht gehoorzamende, tegen elkander aanbotsende en zich
+van elkander afstootende, in een verwarde massa in een.
+
+Tegen half negen uur verscheurde een zig-zagsgewijze uitschietende,
+bliksemstraal, in zeer scherpe hoeken, de donkere massa op een lengte
+van twee duizend vijf honderd à drie duizend meters.
+
+Vijf en zestig seconden later barstte een donderslag los en liet
+een lang gerekt, dof gerommel hooren, eigenaardig aan deze soort van
+bliksemflitsen, dat ongeveer vijftien seconden aanhield.
+
+»Een en twintig kilometers," zei Banks, na zijn horloge geraadpleegd
+te hebben. »Dat is bijna de grootste afstand, waarop de donder zich
+kan doen hooren. Maar als eenmaal het onweer losgebroken is, komt
+het spoedig en we moeten het niet afwachten. Laten we naar binnen
+gaan, vrienden."
+
+»En kapitein Hod?" zei sergeant Mac Neil.
+
+»De donder gebiedt hem terug te komen," antwoordde Banks. »'k Hoop
+dat hij zal gehoorzamen."
+
+Vijf minuten later waren we in het kamp terug, en namen plaats onder
+de veranda van het salon.
+
+
+
+
+
+
+XII.
+
+DRIEDUBBELE VUREN.
+
+
+Indië deelt met zekere oorden van Brazilië,--die van Rio-Janeiro onder
+andere,--het voorrecht om van alle landen van den aardbol het meest
+door onweders geteisterd te worden. Wordt in Frankrijk, Engeland en
+Duitschland, in Midden-Europa dus, het aantal dagen van donder niet
+meer dan op twintig per jaar geteld, dan bedraagt dit getal jaarlijks
+in het Indische schiereiland meer dan vijftig.
+
+Zooveel wat de algemeene meteorologie betreft. In dit bijzondere
+geval moesten wij met het oog op de omstandigheden waaronder het zich
+voordeed, een onweer van buitengewone hevigheid verwachten.
+
+Zoodra wij in het stoomhuis waren teruggekomen, raadpleegde ik
+den barometer. Er had een plotselinge daling van twee duim--van
+negenentwintig tot zevenentwintig duim, [8] der kwikkolom plaatsgehad.
+
+Ik deed dit kolonel Munro opmerken.
+
+»'k Maak me ongerust over het lang wegblijven van kapitein Hod en zijn
+metgezellen," antwoordde hij mij. »Het onweer is op punt van los te
+barsten, de nacht komt, het wordt steeds donkerder. Jagers gaan altijd
+verder dan ze beloven en zelfs verder dan ze zelven willen. Hoe zullen
+ze den weg in die diepe duisternis vinden?"
+
+»Die dwazen!" zeide Banks. »'t Is onmogelijk geweest ze reden te doen
+verstaan! Zeer zeker zouden ze beter gedaan hebben niet te vertrekken!"
+
+»'t Is waar, Banks, maar ze zijn nu eenmaal vertrokken," antwoordde
+kolonel Munro, »en we moeten al 't mogelijke doen om ze te vinden."
+
+»Is er geen middel hun de plaats te doen kennen waar we zijn?" vroeg
+ik den ingenieur.
+
+»Jawel," antwoordde Banks, »door onze electrische vuren te ontsteken,
+die een groot lichtvermogen bezitten en van zeer ver gezien worden. 'k
+Ga den stroom stellen."
+
+»Uitmuntend idée, Banks."
+
+»Wilt u dat ik er op uit ga om kapitein Hod op te zoeken?" vroeg
+de sergeant.
+
+»Neen, mijn oude Neil," antwoordde kolonel Munro, »je zoudt hem toch
+niet vinden en ook verdwalen."
+
+Banks haastte zich nu om gebruik te maken van de vuren waarover hij
+beschikte. De elementen der kolom werden in werking gesteld, de stroom
+geleid en al spoedig wierpen de twee oogen van den IJzeren Reus,
+als twee electrische seinvuren hun schitterenden lichtbundel onder
+en door het sombere bladerengewelf der vijgeboomen. Zeker is het,
+dat dit licht in den donkeren nacht van zeer ver moest gezien worden
+en onze jagers tot gids kon verstrekken.
+
+Op dit oogenblik barstte er een soort van orkaan van ongekende
+hevigheid los. Hij verscheurde de takken der boomen, richtte zich
+schuins naar den bodem en floot door de dunne zuilen der vijgeboomen,
+alsof hij door de welluidende pijpen van een kabinetorgel gesuisd had.
+
+In een oogenblik werd de weg als bezaaid met een stortvloed van
+losgerukte takken en bladeren. Deze aanhoudende regen van met kracht
+op het dak van het stoomhuis neergeworpen boomloof, veroorzaakte een
+geluid als van aanhoudenden donder.
+
+Wij moesten de wijk nemen naar het salon en al de vensters sluiten. Er
+viel nog geen regen.
+
+»'t Schijnt een soort van »tofan" te zijn," zei Banks.
+
+De Hindoes geven dezen naam gewoonlijk aan de woeste en plotseling
+opkomende orkanen, die meer in het bijzonder de bergachtige streken
+verwoesten en zeer in het land geducht zijn.
+
+»Storr!" riep Banks den machinist toe, »heb je de schietgaten van
+het torentje zorgvuldig gesloten?"
+
+»Ja, mijnheer Banks," antwoordde de machinist. »Van dien kant is er
+niets te vreezen."
+
+»Waar is Kâlouth?"
+
+»Hij heeft juist den tender van brandstof voorzien."
+
+»Morgen," antwoordde de ingenieur, »ligt het hout overal voor 't
+oprapen! De wind wordt houthakker en bespaart ons veel arbeid! Blijf
+onder stoom, Storr en kom weer schuilen!"
+
+»Dadelijk, mijnheer."
+
+»Zijn je kuipen vol, Kâlouth?" vroeg Banks.
+
+»Ja, mijnheer Banks," antwoordde de stoker. »We hebben nu genoeg
+water."
+
+»Goed, maar kom binnen! kom binnen!"
+
+De machinist en de stoker hadden weldra in het tweede rijtuig
+plaatsgenomen.
+
+De bliksemstralen volgden elkander toen snel op, terwijl de ontploffing
+der electrische wolken een dof gerommel deed hooren. De »tofan"
+had den dampkring niet verfrischt. Het was een verschroeiende wind,
+die verbrandde alsof hij uit een heeten oven woei.
+
+Sir Edward Munro, Banks, Mac Neil en ik, we verlieten de zaal
+slechts om onder de veranda te gaan. Onze blikken naar de toppen
+der vijgeboomen richtende, zag men het gebladerte zich als fijn zwart
+kantwerk tegen de brandende lucht afteekenen. Geen bliksemstraal of hij
+werd een paar seconden later door donderslagen gevolgd. Nauwlijks had
+de echo tijd gehad uit te sterven of een nieuwe donderslag werd door
+haar teruggekaatst. Ook was aanhoudend een diepe bas als grondtoon te
+hooren, waartegen dan de eigenaardige kort afgebroken ontploffingen
+uitkwamen, die Lucretius zoo te recht vergeleken heeft met het scherpe
+geluid van papier dat verscheurd wordt.
+
+»Hoe is 't mogelijk, dat de storm ze nog niet naar huis gejaagd
+heeft!" zei kolonel Munro.
+
+»Misschien," antwoordde de sergeant, »hebben kapitein Hod en zijne
+metgezellen een schuilplaats in het bosch gevonden, in een hollen
+boom of in een rotsholte en staan ze eerst morgen voor onze oogen! Het
+kamp is altijd daar om ze te ontvangen!"
+
+Banks schudde het hoofd als iemand, die niet gerust is. Hij scheen
+de meening van Mac Neil niet te deelen.
+
+Op dit oogenblik,--het was bijna negen uren,--begon het buitengewoon
+hard te regenen. Deze regen was vermengd met énorme hagelsteenen,
+die ons steenigden en op het luidklinkend dak van het Stoomhuis neer
+knetterden. Het was als het geroffel van honderden trommen, zoodat
+het onmogelijk was zich te hooren spreken, al had het geratel van den
+donder het luchtruim niet vervuld. Van alle kanten dwarrelden de door
+den hagel verscheurde bladeren der vijgeboomen rond.
+
+Banks kon zich te midden van dat oorverdoovend geraas niet doen
+hooren en strekte toen den arm uit om ons opmerkzaam te maken op de
+hagelsteenen, die tegen de zijden van de IJzeren Reus aansloegen.
+
+Het was ongeloofelijk. Alles flikkerde bij de aanraking met die
+harde lichamen. Men zou gezegd hebben, dat wat uit de wolken viel,
+werkelijke druppels waren van een in smelting verkeerend metaal,
+die het plaatijzer treffende, een lichtstraal terugwierpen. Dit
+natuurverschijnsel toonde hoe sterk de atmosfeer met electriciteit
+verzadigd was. Onophoudelijk werd de dampkring door den bliksem
+doorkruist, zoodat alles in vuur en vlam scheen te staan.
+
+Banks gaf ons met een gebaar te verstaan, dat we in het salon zouden
+gaan en sloot de deur, die op de veranda uitkwam. Het was toch hoogst
+gevaarlijk zich in de open lucht aan den schok der electrische stroomen
+bloot te stellen.
+
+Wij waren nu binnen in diepe duisternis gehuld, die door het
+onophoudelijk weerlichten buiten, nog dieper gemaakt werd. Hoe
+groot was niet onze verbazing toen we zagen, dat zelfs ons speeksel
+lichtend was! Het bleek dat we door en door met de omringende vloeistof
+verzadigd waren.
+
+»We spogen vuur," om de uitdrukking te gebruiken, die gediend heeft om
+dit zeldzaam voorkomend, maar altijd ontzettend natuurverschijnsel
+te kenmerken. En waarlijk, te midden van al die vlammen, zoowel
+van binnen als van buiten, te midden van het woeste geweld dier
+vreeselijke donderslagen, altijd vergezeld van felle bliksemstralen,
+moest wel den koelbloedigste onder ons het hart sneller kloppen.
+
+»En zij!" sprak kolonel Munro.
+
+»Zij!.... zij!.... zij!" antwoordde Banks.
+
+We maakten ons nu zeer ongerust en konden niets doen om kapitein Hod
+en zijne metgezellen te hulp te komen.
+
+Indien zij werkelijk een schuilplaats gevonden hadden, dan kon het
+slechts onder de boomen zijn en men weet welke gevaren men onder
+dergelijke omstandigheden gedurende het onweer loopt. Hoe zouden ze
+zich in dat dichte bosch op vijf of zes meters van de loodlijn af
+hebben kunnen plaatsen, die door het uiteinde van de langste takken
+gaat,--zooals dit den personen, die in de nabijheid van boomen door
+het onweêr verrast worden, wordt aanbevolen?
+
+Dit alles kwam mij in de gedachte, toen een donderslag, korter
+afgebroken dan een der anderen, plotseling losbarstte. Een tusschenpoos
+van nauwlijks een seconde was er tusschen den slag en den bliksem
+verloopen.
+
+Het Stoomhuis trilde er van en werd als van den grond opgelicht. Ik
+dacht niet anders of de trein zou omvervallen.
+
+Op hetzelfde oogenblik verspreidde er zich een sterke lucht,--de
+doordringende lucht van salpeterdamp,--en ongetwijfeld zou het
+regenwater, gedurende dit onweer verzameld, een groote hoeveelheid
+salpeterzuur bevat hebben.
+
+»De bliksem is ergens ingeslagen...." zei Mac Neil.
+
+»Storr! Kâlouth! Parazard!" schreeuwde Banks.
+
+De drie mannen stormden de zaal binnen. Gelukkig was niemand getroffen.
+
+De ingenieur opende toen de deur der veranda en begaf zich op het
+balkon.
+
+»Daar!.... kijk!...." riep hij.
+
+Op tien passen afstand, links van den weg, was een énorme vijgeboom
+door den bliksem getroffen. Bij het onophoudelijk lichten, kon men
+zien als op klaarlichten dag. De ontzaglijke stam, die door zijne
+uitspruitsels niet meer kon gedragen worden, was dwars over de naburige
+boomen heen gevallen. Hij was in zijn geheele lengte netjes van den
+bast ontdaan en een lange reep schors, door de rukwinden als een slang
+heen en weder bewogen, zweepte al draaiende de lucht. Dit afscheuren
+van den bast moest zeker van onderen naar boven geschied zijn, onder
+de werking van een buitengewoon hevigen, opstijgenden bliksemstraal.
+
+»'t Scheelde weinig of het Stoomhuis was getroffen!" zei de
+ingenieur. »Toch moeten we blijven, want 't is hier nog veiliger
+schuilplaats dan die der boomen!"
+
+»Laat ons dus blijven," antwoordde kolonel Munro.
+
+Op dit oogenblik deed zich een geschreeuw hooren. Waren het onze
+metgezellen, die eindelijk terug kwamen?
+
+»'t Is de stem van Parazard," zei Storr.
+
+En werkelijk was het de kok, die, onder de achterste veranda staande,
+ons luidkeels riep.
+
+We ijlden onmiddellijk naar hem toe.
+
+Op minder dan honderd meters afstand, achter en aan de rechterzijde van
+het kamp, stond het vijgeboomenbosch in brand. De hoogste toppen der
+boomen verdwenen reeds in de vlammen. De brand nam met ongeloofelijke
+hevigheid toe in de richting van het Stoomhuis, dat dus in het grootste
+gevaar verkeerde.
+
+Een langdurige gebrek aan regen, de hooge temperatuur gedurende de
+drie maanden van het heete jaargetijde, hadden boomen, struiken,
+kruiden en planten verdroogd. De brand voedde zich met al die licht
+ontvlambare brandstoffen en, zooals het menigmaal in Indië gebeurt,
+dreigde het geheele bosch verteerd te worden.
+
+En werkelijk zag men dat het vuur al grootere kringen beschreef
+en hoe langer hoe dichter naderde. Indien het de plek van het kamp
+bereikte, zouden binnen weinige minuten de twee wagens vernield zijn,
+want hunne dunne paneelen konden ze niet voor het vuur beschermen,
+als de dikke wanden van plaatijzer van een koffer dit kunnen.
+
+Zwijgend stonden wij dit gevaar aan te zien. Kolonel Munro kruiste
+zich de armen en zeide eenvoudig:
+
+»Banks, jij bent de man om ons hieruit te helpen!"
+
+»Ja, Munro," antwoordde de ingenieur, »en daar we geen enkel middel
+hebben, om den brand te blusschen, moeten we hem ontvluchten!"
+
+»Te voet?" riep ik uit.
+
+»Neen, met onzen trein."
+
+»En kapitein Hod en zijn metgezellen?" zei Mac Neil.
+
+»We kunnen hen niet helpen! als ze vóór ons vertrek niet terug zijn,
+vertrekken we toch!"
+
+»We kunnen ze toch niet aan hun lot overlaten!" zei de kolonel.
+
+»Munro," antwoordde Banks, »als de trein in veiligheid zal zijn,
+buiten het bereik van het vuur, zullen we terugkomen en het bosch
+doorzoeken totdat we ze gevonden hebben!"
+
+»Ga je gang dan maar, Banks," antwoordde kolonel Munro, die zich naar
+de meening van den ingenieur moest schikken, omdat zij werkelijk de
+eenige geschikte bleek.
+
+»Storr," zei Banks, »naar je machine! Kâlouth, naar je stoomketel,
+en stook de vuren op! Welke drukking op den manometer?"
+
+»Twee atmosfeeren," antwoordde de machinist.
+
+»Binnen tien minuten moeten we er vier hebben! Komt, mijne vrienden,
+komt!"
+
+De machinist en de stoker lieten geen oogenblik verloren gaan. Het
+duurde niet lang of een stortvloed van zwarten rook ontwrong zich aan
+de tromp van den olifant en vermengde zich met de stroomen regen, die
+de reus scheen te trotseeren. De bliksemstralen, die het luchtruim
+doorkliefden, beantwoordde hij met een dichten vonkenregen. Een
+straal van stoom floot in den schoorsteen en de kunstmatige trekking
+verhaastte de verbranding van het hout, dat Kâlouth in zijn oven
+ophoopte.
+
+Sir Edward Munro, Banks en ik, wij waren onder de achterste veranda
+gebleven, van waar wij de vorderingen van den brand in het bosch
+konden waarnemen. Zij waren snel en vreeselijk om aan te zien. De
+groote boomen stortten in den onmetelijken vuurhaard, de takken
+knapten met een geluid als van revolverschoten, de lianen wrongen
+zich van den eenen stam naar den anderen en het vuur deelde zich
+bijna onmiddellijk aan nieuwe brandstof mede. Binnen vijf minuten
+was de verbranding vijftig meters vooruit gegaan, terwijl de vlammen,
+verdeeld en verscheurd door den stormwind, zich tot zulk een hoogte
+verhieven, dat de bliksemstralen ze in alle richtingen doorploegden!
+
+»Binnen vijf minuten moeten we de plek verlaten hebben!" zei Banks,
+»of alles vliegt in den brand!"
+
+»Hij gaat snel, die brand!" antwoordde ik.
+
+»We zullen sneller gaan dan hij!"
+
+»Als Hod en zijn metgezellen maar terug waren!" zei sir Edward Munro.
+
+»Gefloten, gefloten!" riep Banks uit. »Ze zullen 't misschien hooren!"
+
+En, op het torentje toesnellende, deed hij dadelijk de lucht van de
+schrille tonen der stoomfluit weergalmen, die scherp tegen het diepe
+gerommel van den donder uitkwamen en ver moesten gehoord worden.
+
+Men kan zich dezen toestand voorstellen, men kan hem niet beschrijven.
+
+Van den eenen kant was men genoodzaakt zoo snel mogelijk te vluchten,
+van den anderen kant verplicht op hen, die nog niet terug waren,
+te wachten!
+
+Banks was naar de achter veranda teruggekeerd. De zoom van den brand
+was nu tot minstens vijftig voet van het stoomhuis voortgeschreden. Een
+ondraaglijke hitte kwam tot ons over en de brandende lucht zou ons
+weldra de ademhaling beletten. Talrijke vuurspranken vielen reeds
+op onzen trein neder, die evenwel, zeer gelukkig, in zekere mate
+door de stortvloeden beschermd werd, doch blijkbaar niet tegen den
+rechtstreekschen aanval van het vuur bestand zou zijn.
+
+De machine deed steeds haar schel gefluit hooren, doch noch Hod,
+noch Fox, noch Goûmi kwamen voor den dag.
+
+Op dit oogenblik vervoegde de machinist zich bij Banks en zeide hem
+dat alles gereed was.
+
+»Welnu, op marsch dan, Storr!" antwoordde Banks, »maar niet al te
+snel vooruit!.... Juist snel genoeg om ons buiten het bereik van den
+brand te houden!"
+
+»Wacht nog wat, Banks!" zei kolonel Munro, die niet kon besluiten
+het kamp te verlaten.
+
+»Nog drie minuten, Munro," antwoordde Banks koel, »maar niet
+langer. Over drie minuten zal de trein van achteren vuur vatten!"
+
+Er verliepen twee minuten. Het was nu onmogelijk langer onder de
+veranda te blijven. Het plaatijzer begon te blakeren en was zoo heet,
+dat men het niet kon aanraken. Het was hoogst onvoorzichtig slechts
+eenige oogenblikken langer te blijven!
+
+»Op marsch, Storr!" riep Banks.
+
+»Daar zijn ze!" riep de sergeant uit.
+
+Kapitein Hod en Fox vertoonden zich rechts van den weg, Goûmi als
+een onbezield lichaam in de armen dragende en kwamen met hem aan de
+voettrede van achteren.
+
+»Dood!" riep Banks uit.
+
+»Neen, door den bliksem getroffen, die zijn geweer in de hand
+verbrijzeld heeft," antwoordde kapitein Hod, »en alleen aan het
+linkerbeen verlamd!"
+
+»God zij geloofd!" zei kolonel Munro.
+
+»Dank, Banks!" voegde de kapitein er bij. »Zonder je gefluit, zouden
+we het kamp nooit hebben kunnen terugvinden!"
+
+»Op marsch!" riep Banks, »op marsch!"
+
+Hod en Fox waren in den trein gesprongen, en Goûmi, die het gebruik
+zijner zintuigen niet verloren had, werd in zijn kamertje neergelegd.
+
+»Welke drukking hebben we nu?" vroeg Banks, die even naar den machinist
+gegaan was.
+
+»Bijna vijf atmosfeeren," antwoordde Storr.
+
+»Op marsch!" herhaalde Banks.
+
+Het was half elf uur. Banks en Storr plaatsten zich in het torentje. De
+regulateur werd geopend, de stoom stortte zich in de cilinders,
+het eerste gebriesch deed zich hooren en de trein ging te midden van
+het driesoortige licht, voortgebracht door den brand van het bosch,
+de electrische vuren en den bliksem in het eerst langzaam voorwaarts.
+
+Met weinige woorden vertelde kapitein Hod ons de lotgevallen van
+zijn tocht. Zijne metgezellen en hij hadden geen spoor van dieren
+ontmoet. Met het opkomende onweer kwam de duisternis sneller en
+vooral dieper dan ze zich hadden voorgesteld. De eerste donderslag
+verraste hen dus toen ze zich reeds meer dan drie mijlen van het kamp
+af bevonden. Toen wilden ze op hunne schreden terugkeeren, maar wat ze
+ook deden om zich te orienteeren, waren ze al spoedig te midden van
+de groepen vijgeboomen, die allen op elkander gelijken, verdwaald,
+terwijl geen enkel pad hun de goede richting aanwees.
+
+Het onweer barstte nu met buitengewone hevigheid los. Op dit
+oogenblik bevonden ze zich alle drie buiten het bereik van het
+electrische licht en konden ze zich dus niet in rechte lijn naar het
+Stoomhuis richten. De hagel en de regen vielen in stroomen neder en
+geen schuilplaats behalve het onvoldoende bladerendak, dat weldra
+doorboord was, beschutte hen.
+
+Eensklaps barstte een donderslag los op hetzelfde oogenblik dat een
+felle bliksemstraal nederschoot. Goûmi viel door den bliksem getroffen
+bij kapitein Hod, aan de voeten van Fox neder. Van het geweer, dat
+hij in de hand hield, bleef niets dan de kolf over. In een oogwenk
+was het beroofd van loop, slot, trekker, van alles in één woord wat
+er van metaal aan het geweer wordt aangetroffen.
+
+Zijne metgezellen dachten dat hij dood was. Gelukkig evenwel was dit
+zoo niet, maar zijn linkerbeen was, hoewel niet rechtstreeks, door
+den bliksem getroffen, verlamd. Het was den armen Goûmi onmogelijk
+een voet te verzetten. Men moest hem dus dragen. Tevergeefs drong
+hij er op aan hem te laten waar hij was, men kon hem dan later wel
+komen halen. Zijne metgezellen wilden dit volstrekt niet, de een
+nam hem bij de schouders op, de andere aan de voeten en goed schiks,
+kwaad schiks, namen zij den tocht door het donkere bosch aan.
+
+Twee uren achtereen dwaalden Hod en Fox op goed geluk rond, nu eens
+stilhoudende, dan hun marsch weder hervattende, zonder een enkel
+teeken, dat hun de richting naar het Stoomhuis aanwees.
+
+Gelukkig drong eindelijk het schrille geluid van de stoomfluit,
+duidelijker hoorbaar dan wanneer het geweerschoten geweest waren,
+boven het geraas der elementen, tot hen door. Het was de stem van
+den IJzeren Reus.
+
+Een kwartier later, kwamen zij juist aan op het oogenblik dat de halt
+weldra zou verlaten zijn. Het was meer dan tijd!
+
+Mocht evenwel de trein zich op den breeden en effen weg van het bosch
+voortspoeden, de brand ging even spoedig als hij. Wat het gevaar
+dreigender maakte, was dat de wind veranderd was, wat meermalen bij
+onweer plaatsheeft. Inplaats van ter zijde, waaide hij nu van achteren
+en blies door zijn hevigheid het vuur nog meer aan. Het vuur maakte
+zichtbaar vorderingen. Het regende brandende takken en gloeiende
+spranken te midden van een wolk heete asch, van den grond opgewaaid,
+alsof een krater allerlei brandbare voorwerpen in het luchtruim had
+uitgebraakt. En werkelijk kon men dezen boschbrand nergens beter bij
+vergelijken dan bij den loop van een stroom lava, zich een weg door
+de vlakte banende en alles op zijn weg vernietigende.
+
+Banks had het oog op dit alles en, al had hij het niet gezien, zou hij
+het gemerkt hebben aan den verschroeienden wind, die den adem beklemde.
+
+Men ging dus sneller voorwaarts, alhoewel dit op dien onbekenden
+weg niet zonder gevaar was. Doch de weg was door den regen zoo diep
+uitgehold, dat de machine niet zoo hard kon werken als de ingenieur
+het wel gewenscht had.
+
+Tegen half twaalf uur was er een nieuwe donderslag en was de bliksem
+opnieuw ingeslagen! We uitten een kreet van ontzetting en dachten
+dat Banks en Storr beiden getroffen waren in het torentje van waaruit
+zij den trein bestuurden.
+
+Dit ongeluk was ons evenwel bespaard geworden. Het was onze olifant,
+die door de electrische ontlading aan de punt van een zijner lange
+hangende ooren getroffen was.
+
+Gelukkig was de machine er volstrekt niet door beschadigd, en het
+scheen dat de IJzeren Reus de donderslagen wilde beantwoorden door
+zijn sneller brieschend geluid.
+
+»Hoera!" schreeuwde kapitein Hod, »hoera! Een olifant van vleesch
+en been zou stellig gevallen zijn! Gij, gij trotseert den bliksem en
+niets kan je tegenhouden! Hoera, IJzeren Reus, hoera!"
+
+Nog een half uur lang bleef de trein denzelfden afstand bewaren. Uit
+vreeze al te hard ergens tegen aan te stooten, gaf Banks hem slechts
+de noodige snelheid om niet door het vuur bereikt te worden.
+
+Van de veranda waar kolonel Munro, Hod en ik plaats genomen hadden,
+zagen wij bij het licht door den brand en den bliksem verspreid,
+groote schaduwen voorbijgaan. Het waren eindelijk roofdieren!
+
+Uit voorzorg greep kapitein Hod zijn geweer, want het was mogelijk,
+dat de door den schrik waanzinnige dieren zich op den trein wilden
+werpen om er een schuilplaats te zoeken.
+
+En werkelijk wilde een reusachtige tijger dit beproeven, doch een
+ontzettenden sprong nemende, bleef hij met den nek tusschen twee
+uitspruitsels van een vijgeboom vastzitten. Toen deze zich nu onder
+den storm boog, spande hij zijne loten als twee énorme koorden,
+die het dier verworgden.
+
+»Arm dier!" zei Fox.
+
+»Die wilde dieren," antwoordde kapitein Hod, »zijn geschapen om
+behoorlijk door een karabijnkogel gedood te worden en niet op zulk
+een ellendige manier! Jawel, arm dier!"
+
+Waarlijk, het liep den kapitein niet mede! Toen hij tijgers zocht,
+zag hij ze niet en toen hij ze niet meer zocht, gingen ze hem in de
+vlucht voorbij, zonder dat hij ze kon schieten, of ze kwamen om als
+een muis in den val!
+
+Ten een ure 's morgens verdubbelde het gevaar nog, hoe groot het tot
+nog toe ook geweest ware.
+
+Onder den invloed van de ongestadige winden, die al de streken van
+het kompas doorliepen, had de brand den weg voor ons bereikt en waren
+we nu van alle kanten ingesloten.
+
+Intusschen was het onweer nu zeer in hevigheid afgenomen, zooals
+dit bijna onveranderlijk gebeurt, als deze luchtverschijnselen boven
+een bosch heen gaan, waarvan de boomen allengs de electrische stof
+onttrekken en uitputten. Doch zoo de bliksemstralen zeldzamer waren
+en de donderslagen zich in langere tusschenpoozen lieten hooren,
+zoo de regen met minder hevigheid nederviel, streek daarentegen de
+wind steeds met eene ongeloofelijke woede langs den grond.
+
+Het kostte wat het wilde, men moest den gang van den trein verhaasten,
+op het gevaar af in onzachte aanraking met eenig voorwerp te komen
+of hem in een diepen kuil te storten.
+
+Banks ging er dan ook toe over, maar hij deed het met een
+verwonderlijke koelbloedigheid, den blik gevestigd houdende door
+de lensvormige glazen van het torentje, de hand aan den regulateur,
+dien zij niet meer verliet.
+
+De weg scheen nog slechts half open tusschen twee rijen vuur. Het
+was dus noodzakelijk tusschen deze twee rijen door te gaan.
+
+Banks aarzelde niet en stuurde den trein er tusschen door met een
+snelheid van zes à zeven mijlen per uur.
+
+Ik dacht dat wij er zouden blijven, vooral toen men een vijftig
+meters ver, een zeer nauwe plaats van den oven moest passeeren. De
+wielen van den trein knarsten over de gloeiende kolen, die den grond
+bedekten en een brandende atmosfeer omgaf hem geheel!....
+
+Gelukkig waren wij er door!
+
+Eindelijk deed zich te twee uur 's morgens de uiterste zoom van het
+bosch in het licht der nu zeldzame bliksemstralen voor. Achter ons
+ontvouwde zich een uitgestrekt panorama van vlammen. De brand zou
+niet eerder gebluscht zijn, dan na den laatsten vijgeboom van het
+onmetelijk woud verteerd te hebben.
+
+Toen het dag was, hield de trein eindelijk op; het onweer was geheel
+geweken en men richtte een voorloopig kamp in.
+
+Onze olifant werd met zorg onderzocht en nu bleek het, dat de punt
+van het rechteroor door verscheidene gaatjes doorboord was.
+
+Ongetwijfeld ware onder zulk een bliksemstraal ieder ander dier dan
+een dier van ijzer, gevallen om zich niet weder op te richten en zou
+de trein in nood snel door het vuur verslonden zijn!
+
+Ten zes ure 's morgens, werd de reis na een korte rust voortgezet en
+ten twaalf ure kampeerden wij in de omstreken van Rewah.
+
+
+
+
+
+
+XIII.
+
+HELDENDADEN VAN KAPITEIN HOD.
+
+
+De halve dag van den 5n Juni en de volgende nacht werden rustig in het
+kamp doorgebracht. Na zooveel vermoeienissen en doorgestane gevaren,
+hadden wij die rust hoog noodig.
+
+Het was nu niet meer het koninkrijk Oude, dat zijne vruchtbare vlakten
+voor ons uitbreidde; het Stoomhuis vervolgde toen zijn reis door het
+grondgebied, steeds vruchtbaar, doch met »nullahs", of bergkloven
+doorsneden, dat Rohilkhande genoemd wordt. Bareilli is de hoofdstad
+van den uitgestrekten vierhoek van honderd vijf en vijftig duizend
+mijlen kustland, rijkelijk besproeid door de talrijke takken van de
+Cogra, hier en daar bepoot met prachtige mangoboomen en bezaaid met
+dichte jungles, die evenwel allengs plaatsmaken voor bebouwde velden.
+
+Daar was het middelpunt van den opstand na de inneming van Delhi; daar
+was het tooneel van een der veldtochten van sir Colin Campbell; daar
+was de legerafdeeling van den brigade-generaal Walpole in den aanvang
+niet gelukkig: daar kwam een vriend van sir Edward Munro om het leven,
+de kolonel van het 93e regiment Schotten, dat zich in het gevecht van
+den 14n April bij de twee belegeringen van Lucknow onderscheiden had.
+
+Met het oog op de gansche inrichting van dit grondgebied, kon geen
+ander gunstiger geweest zijn voor onzen trein. Fraaie, effen wegen,
+gemakkelijk over te steken stroomen tusschen de twee belangrijker
+slagaderen die van het noorden komen, alles bracht mede dit gedeelte
+van ons reisplan gemakkelijk te maken. Er bleef ons slechts nog
+eenige honderden kilometers te doorloopen over, alvorens de eerste
+verheffing van den bodem te gevoelen, die de vlakte met de bergen
+van Népaul verbindt.
+
+Alleen slechts moest nu ernstig rekening gehouden worden met het
+regenseizoen. De regentijd doet zich heviger in de kuststreek gevoelen
+dan binnen in het schiereiland en duurt ook wat langer. De reden
+hiervan is dat de wolken zich ontlasten alvorens het midden van Indië
+te bereiken, doch behalve dat veranderen zij eenigszins van richting
+door den slagboom der hooge bergen. Op de kust van Malabar begint de
+moesson in de maand Mei; in de centrale en noordelijke provinciën,
+doet hij zich slechts eenige weken later gevoelen, in de maand Juni.
+
+Nu bevonden wij ons juist in Juni en in deze bijzondere, doch vooruit
+geziene omstandigheden zou onze reis voortgezet worden.
+
+Alvorens evenwel met de mededeeling onzer lotgevallen verder te gaan,
+moet ik zeggen dat het met onzen braven Goûmi, zoo ongelukkig door den
+bliksem ontwapend, den volgenden dag reeds beter ging. De verlamming
+van zijn linkerbeen was slechts tijdelijk. Hij hield er niets uit over,
+maar scheen toch eenigen wrok tegen het hemelvuur te koesteren.
+
+Op de twee dagen van den 6n en 7n Juni, had kapitein Hod met behulp
+van Phann en Black gelukkige jacht. Hij kon toch een paar antilopen,
+hier »nilgaus" genaamd, schieten. Dit zijn de blauwe ossen der
+Hindoes, die men juister herten zou moeten noemen, omdat zij meer
+op herten dan op de stamgenooten van den god Apis gelijken. Men zou
+ze zelfs parelgrijze herten kunnen noemen en hunne kleur herinnert
+voorzeker meer aan de kleur van een stormachtige lucht dan aan die
+van een azuurblauwen hemel. Men verzekert evenwel, dat bij eenigen
+dezer prachtige dieren met kleine, scherpe en rechte horens, langen
+en een weinig gewelfden kop, het haar bijna blauw wordt,--een kleur
+die de natuur den viervoetigen dieren standvastig schijnt geweigerd
+te hebben, zelfs den blauwen vos, wiens pels eerder zwart is.
+
+Toch waren dit de roofdieren nog niet, waarvan kapitein Hod
+droomde. Evenwel is de nilgau, al is het geen roofdier, gevaarlijk,
+wanneer hij licht gekwetst den jager aanvalt. Een eerste kogel van den
+kapitein, een tweede van Fox, stuitten deze tweede prachtige dieren
+in hun vaart. Zij werden als in de vlucht geschoten. Voor Fox was
+het dan ook slechts vliegend wild!
+
+»Monsieur" Parazard, evenwel dacht er heel anders over en de heerlijk
+gebraden bouten, die hij ons dien dag opdischte, deden ons tot zijne
+meening overhellen.
+
+Den 8n Juni, met het krieken van den dag, verlieten wij ons kamp,
+dat bij een klein dorp van Rohilkhande was opgeslagen. Wij waren er
+den vorigen avond aangekomen, na de veertig kilometers, die het van
+Rewah scheiden, te hebben afgelegd. Onze trein had dus slechts met
+een zeer gematigde snelheid gereisd over een grond, dien de regens
+steeds weeker maakten. Bovendien begonnen de beken te zwellen,
+terwijl verscheidene doorwaadbare plaatsen onze reis eenige uren
+vertraagden. Doch, aan een paar dagen waren wij niet gebonden. Wij
+waren toch zeker vóór het einde van Juni de bergachtige streek te
+bereiken, waar wij ons gedurende eenige maanden van den zomer met
+het Stoomhuis wilden ophouden, als te midden van een sanitarium. Wij
+behoefden ons dus niet ongerust hierover te maken.
+
+Dien dag van den 8n miste kapitein Hod een prachtig schot.
+
+Terzijde van den weg bevonden zich dichte jungles van bamboes,
+zooals men er velen rondom de dorpen aantreft, die gebouwd schijnen
+in bloemenkorfjes. Het was nog de echte jungle niet, zooals die zoo
+vaak in Hindostan op de woeste, naakte, onvruchtbare vlakte wordt
+aangetroffen, en waarboven grijsachtige struiken uitsteken. Wij
+bevonden ons integendeel in een bebouwd land, te midden van vruchtbare
+landouwen, die gewoonlijk waren afgedeeld in moerassige rijstvelden.
+
+De IJzeren Reus ging bedaard voorwaarts, bestuurd door de hand van
+Storr en wierp fraaie rookwolkjes uit, die door den wind over het
+bamboes langs den weg verspreid werden.
+
+Eensklaps sprong een dier met verbazende vlugheid op den nek van
+onzen olifant.
+
+»Een tchîta! een tchîta!" riep de machinist.
+
+Op dezen kreet snelde kapitein Hod naar het voorste balkon en greep
+een geweer, dat daar altijd gereed stond.
+
+»Een tchîta!" riep hij op zijn beurt.
+
+»Schiet hem dan toch!" schreeuwde ik.
+
+»'k Heb den tijd!" antwoordde kapitein Hod, die zich vergenoegde met
+op het dier aan te leggen.
+
+De tchîta is een soort van luipaard, in Indië thuis behoorende,
+niet zoo groot als de tijger, maar bijna even zoo geducht, zoo vlug,
+lenig en sterk is hij.
+
+Kolonel Munro, Banks en ik wij hielden hem onder de veranda staande in
+'t oog, en wachtten altijd op het schot van den kapitein.
+
+Blijkbaar had zich de luipaard op het gezicht van onzen olifant
+vergist. Hij had zich stoutmoedig op hem geworpen, doch daar waar hij
+levend vleesch meende te vinden, waarin hij zijne tanden of klauwen
+kon slaan, was het vleesch van plaatijzer, dat noch zijn tanden, noch
+zijn klauwen konden oprijten. Woedend over dit slechte resultaat,
+klampte hij zich aan de lange ooren van het gewaande dier vast, en
+was ongetwijfeld op punt het weder los te laten, toen hij ons opmerkte.
+
+Kapitein Hod bleef steeds op hem aanleggen, als een jager, die zeker
+van zijn schot is en het dier slechts op het juiste oogenblik en op
+de juiste plek wil treffen.
+
+De tchîta richtte zich brullende op. Zeker gevoelde hij het gevaar,
+maar scheen het niet te willen ontvluchten. Misschien zocht hij het
+gunstige oogenblik om zich op de veranda te werpen.
+
+Werkelijk zagen wij hem weldra naar den kop van den olifant kruipen,
+met zijne pooten den snuit, die tot schoorsteen diende, omvatten en
+daarna naar de opening klimmen, waaruit de stoom ontsnapte.
+
+»Schiet dan toch, Hod!" zei ik weder.
+
+»'k Heb den tijd," antwoordde de kapitein.
+
+Daarna, zich tot mij wendende, vroeg hij, zonder echter den luipaard,
+die naar ons keek, uit het oog te verliezen:
+
+»Heb je nooit een tchîta gedood, Maucler?"
+
+»Nooit."
+
+»Wil je er een dooden?"
+
+»Kapitein," antwoordde ik, »'k wil je dat prachtige schot niet
+ontnemen...."
+
+»Wat dat betreft," zei Hod, »'t is toch geen schot voor een jager! Neem
+een geweer en leg op het schoudergewricht van het dier aan! Als je
+mis schiet, zal ik het in de vlucht raken!"
+
+»Nu, goed."
+
+Fox gaf mij een karabijn met dubbelen loop aan, die hij in de hand
+hield. Ik nam haar aan, spande den haan, legde op het schoudergewricht
+van het dier aan, dat zich steeds onbeweeglijk hield en schoot.
+
+Het dier, gekwetst, doch licht, nam een geweldigen sprong, en over
+het torentje van den machinist heen gaande, stortte het zich op het
+eerste dak van het Stoomhuis neder.
+
+Welk een goede jager kapitein Hod ook ware, hij had den tijd niet
+gehad het in het voorbijgaan te treffen....
+
+»Pas op, Fox, pas op!" riep hij uit.
+
+En beiden snelden van de veranda af en posteerden zich in het torentje.
+
+De luipaard, die heen en weer ging, wierp zich op het tweede dak,
+na het brugje te zijn overgesprongen.
+
+Op het oogenblik dat de kapitein zou schieten, nam het dier opnieuw
+een aanloop, die het op den grond deed neerkomen, richtte zich met
+een krachtigen sprong in de hoogte en verdween in de jungle.
+
+»Stop! stop!" riep Banks den machinist haastig toe, die, den stoom
+afsluitende, de wielen van den trein door middel van den remtoestel
+oogenblikkelijk tot staan bracht.
+
+De kapitein en Fox sprongen op den weg en wierpen zich in het dichte
+kreupelhout om den tchîta te bereiken.
+
+Eenige minuten luisterden wij niet zonder eenig ongeduld of zich ook
+een geweerschot deed hooren, doch te vergeefs en de twee jagers kwamen
+met ledige handen terug.
+
+»Verdwenen! gevlogen!" riep kapitein Hod uit, »en zelfs geen spoor
+van bloed op den grond!"
+
+»'t Is mijn schuld!" zei ik tot den kapitein, »en 't zou beter geweest
+zijn, als gij op dien tchîta geschoten hadt, inplaats van het aan
+mij over te laten! Gij zoudt hem niet gemist hebben!"
+
+»En gij hebt hem toch geraakt, daar ben ik zeker van," antwoordde Hod,
+»maar niet op de goede plaats!"
+
+»Die zal mijn acht en dertigste en uw een en veertigste niet zijn,
+kapitein!" zei Fox, tamelijk onthutst.
+
+»Ook goed!" zei Hod, op een toon van gemaakte onverschilligheid,
+»een tchîta is geen tijger. Als dat het geval niet geweest was, mijn
+waarde Maucler, zou ik het niet van me hebben kunnen verkrijgen,
+u dat schot af te staan!"
+
+»Aan tafel, mijne vrienden," zei toen kolonel Munro. »Het ontbijt
+wacht ons en dat zal u troosten...."
+
+»Des te meer nog," zei Mac Neil, »omdat alles de schuld van Fox is!"
+
+»Mijn schuld?" antwoordde de oppasser, die niets in zijn schik was
+over deze onverwachte opmerking.
+
+»Ongetwijfeld, Fox," hernam de sergeant. »De karabijn, die je mijnheer
+Maucler hebt overhandigd, was slechts met hagel No. 6 geladen!"
+
+En Mac Neil liet de tweede patroon zien, die hij uit het geweer
+gehaald had waarvan ik me bediend had. Zij bevatte werkelijk niets
+anders dan patrijzenhagel.
+
+»Fox!" zei kapitein Hod.
+
+»Kapitein?"
+
+»Twee dagen politiekamer!"
+
+»Tot uw orders, kapitein!"
+
+En Fox begaf zich naar zijn kamertje, vast besloten binnen acht en
+veertig uren niet meer voor ons te verschijnen. Hij was zeer beschaamd
+over zijn vergissing en wilde zijn schande verbergen.
+
+Den volgenden dag, 9 Juni, doorkruisten Hod, Goûmi en ik, gedurende den
+halven dag rust, dien Banks ons had toegestaan, de vlakte langs den
+weg. Het had den geheelen morgen geregend, doch tegen den middag was
+de lucht wat opgeklaard en mocht men eenige uren droog weer verwachten.
+
+Intusschen was het niet Hod, de jager op roofdieren, die mij ditmaal
+medenam, maar de jager op wild. Ter voorziening van de tafel, ging
+hij bedaard langs den zoom der rijstvelden wandelen, in gezelschap
+van Black en van Phann. »Monsieur" Parazard had den kapitein laten
+weten, dat de voorraadkamer ledig was en hij van Zijn Achtbaarheid
+verlangde dat Zijn Achtbaarheid »de noodige maatregelen" wel wilde
+nemen om haar te vullen.
+
+Kapitein Hod onderwierp zich en wij vertrokken, gewapend met eenvoudige
+jachtgeweren. Gedurende twee uren zagen wij niets anders dan eenige
+hazen en patrijzen, maar op zulk een afstand, dat wij, niettegenstaande
+den goeden wil onzer honden, alle hoop ze te bereiken, moesten opgeven.
+
+Kapitein Hod was dan ook niets in zijn humeur. Trouwens, midden
+in die uitgestrekte vlakte, zonder jungles, zonder kreupelhout,
+bezaaid met dorpen en landhoeven, kon hij niet op de ontmoeting van
+eenig verscheurend dier rekenen, dat hem den gemisten luipaard van
+den vorigen dag had kunnen vergoeden. Hij was slechts uitgegaan in
+zijne hoedanigheid als proviandmeester en dacht aan de ontvangst van
+»monsieur" Parazard als hij met ledigen weitasch thuiskwam.
+
+Het was toch onze schuld niet. Te vier uur waren we nog niet in de
+gelegenheid geweest een enkel schot te lossen. Het woei flink en,
+zooals ik reeds zeide, rees al het wild buiten schot op.
+
+»Mijn waarde vriend," sprak toen kapitein Hod tot mij, »het loopt ons
+alles tegen! Toen we Calcutta verlieten heb ik je prachtige jachten
+beloofd en een halsstarrig noodlot, dat me volkomen onverklaarbaar is,
+belet mij mijne belofte gestand te doen."
+
+»Kom, kom, kapitein," antwoordde ik, »we moeten niet wanhopen. Als ik
+er eenig verdriet van heb, dan is dat minder voor mij, dan wel voor
+u!.... We zullen onze schade trouwens inhalen in de bergen van Népaul!"
+
+»Ja," zei kapitein Hod, »daar op de eerste hellingen van het
+Himalaya-gebergte zullen de omstandigheden beter voor ons zijn. Zie
+je, Maucler, 'k zou willen wedden, dat onze trein met al zijn omhaal,
+het geloei van zijn stoom, en vooral zijn reusachtigen olifant, die
+verwenschte roofdieren schrik aanjaagt, nog meer dan een spoortrein zou
+doen en dit zal maar al te zeer het geval zijn, zoolang hij op marsch
+is! Als de trein rust, moeten wij hopen, dat we gelukkiger zullen
+zijn. Die luipaard was toch werkelijk dwaas! Hij moet zeker woest van
+den honger geweest zijn, dat hij zich zoo op onzen IJzeren Reus wierp
+en hij was waard geweest morsdood geschoten te zijn! Die satansche
+Fox! 'k Zal nooit vergeten wat hij gedaan heeft!--Hoe laat is 't nu?"
+
+»'t Is bij vijf uren!"
+
+»Al vijf uur, en we hebben nog geen patroon verschoten!"
+
+»Ze wachten ons eerst om zeven uur in 't kamp terug. Misschien dat
+in dien tijd....!"
+
+»Neen, 't loopt ons allemaal tegen," riep kapitein Hod uit, »en zie
+je, geluk moet er bij zijn!"
+
+»Maar volharding ook," antwoordde ik. »Kom aan, kapitein, laten we
+afspreken, dat we niet met ledige handen zullen thuiskomen! Vindt u
+dat goed?"
+
+»Of ik dat goed vind!" riep Hod uit. »Een man een man, een woord
+een woord!"
+
+»Afgesproken."
+
+»Zie je, Maucler, 'k bracht liever een veldmuis of een eekhoorn mee
+dan platzak thuis te komen!"
+
+Kapitein Hod, Goûmi en ik, we bevonden ons in een stemming om met alles
+tevreden te zijn. De jacht werd dus met een hardnekkigheid voortgezet,
+een beter lot waardig, maar 't was alsof de onschadelijkste vogeltjes
+onze vijandige voornemens geraden hadden. Het was niet mogelijk er
+een onder schot te krijgen.
+
+Zoo gingen wij tusschen de rijstvelden door, nu eens de eene zijde
+van den weg, dan de andere houdende, op onze schreden terugkeerende,
+om ons niet te ver van het kamp te verwijderen. Alles te vergeefs! Ten
+half zeven ure 's avonds, was er nog geen schot gevallen. We hadden
+daar even goed met een rotting in de hand kunnen komen. Het resultaat
+zou hetzelfde geweest zijn.
+
+Ik keek kapitein Hod aan. Hij liep met de tanden op elkaar geklemd. Een
+stille woede had zich van hem meester gemaakt, kenbaar aan een diepen
+rimpel op zijn voorhoofd, tusschen de twee wenkbrauwen. Hij prevelde
+tusschen zijn saamgeknepen lippen allerlei bedreigingen tegen alle
+levende behaarde of gevederde wezens, waarvan geen enkel exemplaar
+zich op deze vlakte vertoonde. Ik zag aankomen, dat hij zijn geweer
+tegen een boom of een rots of eenig ander voorwerp ging lossen--een
+jagersmanier om aan zijn toorn lucht te geven. Zijn wapen brandde
+hem in de hand. Dat bleek uit zijn heele wijze van doen. Hij wierp
+het op in den arm, dan op schouder, dan droeg hij het in de hand,
+alles onwillekeurig, ondanks zich zelven.
+
+Goûmi keek hem aan.
+
+»De kapitein zal gek worden als dat zoo voortgaat!" zeide hij tot mij,
+het hoofd schuddende.
+
+»Ja," antwoordde ik, »en ik zou wel dertig shillings willen geven
+voor de eenvoudigste tamme duif, die een menschenvriend in zijn bereik
+wierp! Dat zou hem wat kalmeeren!"
+
+Maar, noch voor dertig shillings, noch voor het dubbele, noch voor
+het driedubbele had men op het oogenblik zich het minst kostbare
+en gemeenste stuk wild kunnen verschaffen. Het was nu alles stil en
+verlaten op de vlakte en zelfs zagen we geen landhoeve noch dorp meer.
+
+Ik geloof waarlijk, dat als het mogelijk geweest was, ik Goûmi had
+uitgestuurd om tegen elken prijs een of ander stuk gevogelte te koopen,
+al was het een geplukte kip, om haar onzen vergramden kapitein ter
+voldoening van zijn wraak over te leveren!
+
+De avond begon nu evenwel te vallen. Overeen uur zou het zoo
+donker zijn, dat het onmogelijk was onzen vergeefschen tocht voort
+te zetten. Alhoewel wij waren overeengekomen in geen geval met een
+ledigen weitasch in het kamp terug te komen, zouden we er toch wel toe
+verplicht zijn, tenzij we den nacht op de vlakte doorbrachten. Doch,
+behalve dat we een regenachtigen nacht te wachten hadden, zouden
+kolonel Munro en Banks, ons niet ziende terugkeeren, in groote
+ongerustheid verkeerd hebben.
+
+Kapitein Hod keek met wijd geopende oogen, van links naar rechts en van
+rechts naar links met de vlugheid van een vogel en liep een tiental
+passen vooruit, in een richting, die ons nu juist niet dichter bij
+het Stoomhuis bracht.
+
+Ik wilde juist mijne schreden verhaasten en hem inhalen om hem te
+zeggen, dat we het toch eindelijk maar moesten opgeven langer tegen
+het noodlot te strijden, toen een luid vleugelgeklep zich rechts van
+mij deed hooren. Ik keek en zag een witachtige massa zich langzaam
+boven een kreupelboschje verheffen.
+
+Snel, zonder kapitein Hod den tijd te laten zich omtekeeren, legde
+ik aan en schoot achtereenvolgens mijne twee loopen af.
+
+De onbekende vogel, dien ik geschoten had, viel zwaar aan den zoom
+van een rijstveld neder.
+
+Phann maakte zich met één sprong meester van het wild, dat ik getroffen
+had en bracht het den kapitein.
+
+»Eindelijk!" riep Hod uit, »als »monsieur" Parazard nu niet tevreden
+is, mag hij zich met zijn hoofd vooruit in zijn ketel storten!"
+
+»Maar, is 't wel wild, dat gegeten wordt?" vroeg ik.
+
+»Wel zeker.... bij gebrek aan wat anders!" antwoordde de kapitein.
+
+»Zeer gelukkig heeft niemand u gezien, mijnheer Maucler!" zei Goûmi.
+
+»Welk kwaad heb ik dan gedaan?"
+
+»Wel! u heb een pauw geschoten en het is verboden pauwen te dooden,
+die in gansch Indië als gewijde vogels geëerd worden."
+
+»De duivel hale de gewijde vogels en hen, die ze vereeren!" riep
+kapitein Hod uit. »Deze is nu eenmaal gedood en men zal hem
+eten.... met eerbied, als je wilt, maar gegeten zal hij worden!"
+
+Inderdaad is in dit land der brahmanen, sedert de expeditie van
+Alexander, de pauw, die zich omstreeks dezen tijd over het schiereiland
+verspreidde, een dier heilig boven allen. De Hindoes hebben er het
+zinnebeeld van de godin Saravasti van gemaakt, die voorzit bij de
+geboorten en huwelijken. Het is verboden dezen vogel te dooden op
+straffen, die door de Engelsche wet bekrachtigd zijn.
+
+Dit exemplaar van het hoendergeslacht, dat de vreugde uitmaakte
+van kapitein Hod, was prachtig met zijn donkergroene vleugels met
+metaalachtigen weerglans, aan de randen omzoomd met een smal goud
+randje. De goed gevulde en met schitterende oogen voorziene staart
+van den vogel, vormde een prachtigen waaier met zijdeachtige franjes.
+
+»Op marsch! op marsch!" zei de kapitein. »Morgen zal »monsieur"
+Parazard ons pauwenvleesch laten eten, wat al de brahmanen van Indië
+er van mogen denken! Weliswaar is de pauw maar een verwaand hoentje,
+maar deze zal met zijn kunstig opgemaakte veeren, toch een goed effect
+op onze tafel maken!"
+
+»Eindelijk ben je dan toch tevreden, kapitein!"
+
+»Tevreden.... over u, mijn waarde vriend, maar volstrekt niet over
+mijzelven! Mijn ongelukkig gestarnte heeft me nog niet verlaten! Kom,
+op marsch!"
+
+Wij keerden dus nu op onze schreden naar den kant van het kamp terug,
+waarvan wij omstreeks drie mijlen moesten verwijderd zijn. Onze weg
+liep in bochten tusschen de dichte jungles van bamboes en noodzaakte
+ons dicht bij elkander te gaan, terwijl Goûmi met ons wild een pas
+of drie achter ons liep. De zon was nog niet verdwenen, doch door
+dichte wolken omsluierd, zoodat wij onzen weg half in het duister
+moesten zoeken.
+
+Plotseling weerklonk een vreeselijk gebrul in een kreupelbosch
+rechts. Dit gebrul maakte zulk een geduchten indruk op mij, dat ik
+eensklaps stil bleef staan, als ondanks mij zelven.
+
+Kapitein Hod greep mij bij de hand.
+
+»Een tijger!" zeide hij.
+
+Daarna uitte hij een vloek.
+
+»Bij alle duivels!" riep hij uit, »we hebben slechts hagel op onze
+geweren!"
+
+Het was maar al te waar, en noch Hod, noch Goûmi, noch ik, hadden
+scherpe patronen bij ons!
+
+Trouwens zou ons de tijd ontbroken hebben om onze geweren met kogels
+te laden. Tien seconden later nam het dier, na zijn gebrul herhaald
+te hebben, een sprong buiten het kreupelhout en kwam op twintig passen
+van daar op den weg terecht.
+
+Het was een prachtige tijger, van de soort, die door de Hindoes
+menscheneters genoemd worden, woeste roofdieren, waarvan de
+slachtoffers jaarlijks bij honderden geteld worden.
+
+De toestand was vreeselijk.
+
+Ik keek den tijger aan, ik verslond hem met de oogen en ik moet
+bekennen, dat ik bevende mijn geweer vasthield. Hij was negen à tien
+voet lang, oranjekleurig en wit en zwart gestreept.
+
+Hij keek ons ook aan. Zijn kattenoog schitterde in het halfdonker. Zijn
+staart zweepte koortsachtig den grond. Hij dook ineen als om ons
+te bespringen.
+
+Hod had niets van zijn koelbloedigheid verloren en hield steeds de
+tromp van zijn geweer op het dier gevestigd, terwijl hij op een toon,
+die moeielijk was weer te geven, mompelde:
+
+»No. zes! Een tijger te vernietigen met hagel no. zes! Als ik hem
+niet heel dichtbij in zijn oogen schiet, zijn we...."
+
+De kapitein kon niet uitspreken. De tijger naderde, niet bij sprongen,
+maar met kleine pasjes.
+
+Goûmi, achter ons neergehurkt, mikte ook op hem, maar ook zijn geweer
+bevatte slechts hagel. Wat het mijne betreft, het was zelfs niet
+meer geladen.
+
+Ik wilde een patroon uit mijn patroontasch nemen.
+
+»Niet de minste beweging!" fluisterde de kapitein mij in. »De tijger
+zou springen en hij moet niet springen!"
+
+Alle drie hielden we ons dus onbeweeglijk.
+
+De tijger kwam langzaam naderbij. Zijn kop, dien hij straks nog heen
+en weer schudde, bewoog zich nu niet meer. Zijne oogen keken strak,
+maar als van onderen op. Met zijn half geopenden muil, dien hij dicht
+bij den grond hield, scheen hij er de uitwasemingen van op te snuiven.
+
+Weldra was het geduchte dier nog slechts tien schreden van den
+kapitein af.
+
+Hod, die zich stevig in postuur gezet had, onbeweeglijk als een
+standbeeld, concentreerde zijn geheele leven in zijn blik. De
+vreeselijke worsteling, die zou plaats hebben en waaruit misschien
+niemand onzer levend zou ontkomen, deed hem het hart zelfs niet
+sneller slaan!
+
+Op dit oogenblik dacht ik, dat de tijger eindelijk zijn sprong
+zou nemen.
+
+Hij deed nog vijf schreden vooruit. Ik had al mijn geestkracht noodig
+om kapitein Hod niet toe te roepen:
+
+»Maar schiet dan toch! schiet!"
+
+Neen! De kapitein had het gezegd,--en het was waarschijnlijk het
+eenige reddingsmiddel,--hij wilde het dier de oogen verbranden,
+maar daarvoor moest hij hem van zeer nabij schieten.
+
+De tijger deed nog drie passen voorwaarts en richtte zich op om zijn
+sprong te nemen....
+
+Daar klonk een geweldige losbarsting, die bijna dadelijk door een
+tweede gevolgd werd.
+
+Deze tweede losbarsting had plaats in het lichaam van het dier zelf,
+dat na drie of vier schokken en een gebrul van pijn, dood neerviel.
+
+»O, wonder!" riep kapitein Hod uit. »Mijn geweer was dan toch met een
+kogel geladen! en nog wel met een ontplofbaren kogel! o! ditmaal dank,
+Fox, dank!"
+
+»Is 't mogelijk!" riep ik uit.
+
+»Kijk!"
+
+En zijn geweer naar omlaag houdende, haalde kapitein Hod de patroon
+uit den linker loop.
+
+Het was een kogelpatroon.
+
+Hoe was de toedracht der zaak?
+
+Kapitein Hod had een karabijn en een geweer met dubbelen loop beiden
+van hetzelfde kaliber. Terwijl nu Fox, bij vergissing, de karabijn met
+jachthagel geladen had, had hij het jachtgeweer met de ontplofbare
+kogels geladen. En terwijl nu die vergissing den vorigen dag het
+leven van het luipaard gered had, had zij heden ons leven gered!
+
+»Ja," antwoordde kapitein Hod, »en nooit heb ik van meer nabij den
+dood onder de oogen gezien!"
+
+Een half uur later, waren wij in het kamp terug. Hod liet Fox voor
+zich komen en vertelde hetgeen gebeurd was.
+
+»Kapitein," antwoordde de oppasser, »dat bewijst, dat ik in plaats
+van twee dagen consigne er vier verdien, omdat ik mij tweemalen
+vergist heb?"
+
+»Dat is ook mijn meening," antwoordde kapitein Hod; »maar omdat ik
+door je vergissing den een en veertigsten geschoten heb, is het ook
+mijn meening je een guinje aan te bieden...."
+
+»En de mijne haar aan te nemen," antwoordde Fox.
+
+Dit waren de bijzonderheden, die de eerste ontmoeting van kapitein
+Hod en zijn een en veertigsten tijger kenmerkten.
+
+Den 12n Juni 's avonds, hield onze trein stil bij een weinig belangrijk
+gehucht en den volgenden morgen vertrokken wij weder om de honderd
+vijftig kilometers af te leggen, die nog tusschen ons en de bergen
+van Népaul lagen.
+
+
+
+
+
+
+XIV.
+
+EEN TEGEN DRIE.
+
+
+Nog eenige dagen en we zouden eindelijk de eerste hellingen beklimmen
+van die noordelijke streken van Indië, die al hooger en hooger, van
+heuvel tot heuvel, van berg tot berg, de grootste hoogten van den
+aardbol bereiken. Tot nog toe was de helling van den bodem slechts
+ongevoelig geweest en scheen ook onze IJzeren Reus er niets van
+te bemerken.
+
+Het weer was stormachtig, regenachtig vooral, doch het bleef overigens
+een zeer draaglijke gemiddelde temperatuur. De wegen waren nog niet
+slecht en nog hard genoeg om de wielen van den zwaren trein met hare
+breede vellingen niet te diep te doen inzakken. Gebeurde het somtijds
+dat de gaten te diep waren, dan was een lichte druk van de hand van
+Storr op den regulateur voldoende om den stoom krachtiger te doen
+werken en den trein den hinderpaal te doen overwinnen. Men weet,
+dat onze machine kracht in overvloed bezat en, werd de toelaatklep
+een vierde slag meer geopend, zoo werd onmiddellijk de effectieve
+werking met eenige dozijnen paardekracht vermeerderd.
+
+En inderdaad hadden we slechts reden tot tevredenheid, zoowel over
+de wijze van vervoer als over de beweegkracht, door Banks aangenomen
+en de geriefelijkheid onzer rollende huizen, met hunne telkens zich
+hernieuwende gezichtspunten.
+
+Want nu was het niet meer de onbegrensde vlakte, die zich uitstrekt
+van de vallei van den Ganges tot het grondgebied van Oude en
+Rohilkhande. De toppen toch van het Himalayagebergte vormden in
+het noorden een reusachtigen rand, waartegen de door den zuidwesten
+wind voortgedreven wolken kwamen aanbotsen. Het was nog onmogelijk
+het schilderachtige profiel goed te bewonderen van een bergketen,
+die zich op een gemiddelde hoogte van acht duizend meters boven het
+vlak der zee tegen den hemel afteekende; doch bij het naderen van de
+grenzen van Thibet, werd het voorkomen van het land woester en maakten
+zich de jungles ten koste der bebouwde velden van den bodem meester.
+
+Ook de flora van dit gedeelte van het Hindoesche grondgebied was
+dezelfde niet meer. Reeds hadden de palmboomen plaats gemaakt voor
+prachtige pisangboomen, voor die dichte mangoboomen, die de lekkerste
+vruchten van Indië geven, doch vooral voor de groepen bamboes, welker
+takken en bladeren tot een hoogte van honderd voet boven den grond
+ontloken. Daar ook vertoonden zich magnolias, met groote bloemen,
+die de lucht met hare doordringende geuren vervulden, prachtige
+ahornboomen, verschillende soorten van eikenboomen, kastanjeboomen
+met de met stekels als zeeëgels bezette vruchten, caoutchoucboomen,
+waarvan het sap uit hunne geopende aderen stroomde, pijnboomen met
+hunne énorme bladeren; vervolgens kleiner van stuk, schitterender van
+kleuren, geraniums, rhododendrons, laurierboomen, in bedden geschikt,
+die de wegen omzoomden.
+
+Ook vertoonden zich nog eenige dorpen met hutten van stroo of bamboes,
+twee of drie landhoeven, verloren te midden der hooge boomen, maar
+reeds door een grooter aantal mijlen van elkander afgescheiden. De
+bevolking nam bij de nadering der hooge gronden af.
+
+Als achtergrond van de schilderij denke men zich nu over dat
+uitgestrekte landschap, een grijze en nevelachtige lucht verspreid,
+terwijl de regen meestal in stroomen nederviel. Gedurende vier dagen,
+van den 14n tot den 17n Juni, hadden wij misschien geen halven dag
+goed weer. Men was dus verplicht in het salon van het stoomhuis te
+blijven en moest dus de lange uren doorbrengen als in een vaste woning,
+rookende, pratende en whist spelende.
+
+Gedurende al dien tijd hadden de geweren niets te doen, tot groot
+verdriet van kapitein Hod, maar twee »schlems" op een enkelen avond,
+brachten hem weder in zijn gewoon humeur.
+
+»Men kan altijd een tijger dooden," zeide hij, »maar men kan niet
+altijd schlem maken!"
+
+Op zulk een ware en juist uitgedrukte bewering viel niet veel te
+antwoorden.
+
+Den 17n Juni werd het kamp opgeslagen bij een seraï,--de naam der
+bungalows, die inzonderheid voor de reizigers bestemd zijn. Het weder
+was een weinig opgehelderd en de IJzeren Reus, die gedurende die vier
+dagen gewerkt had, vorderde zooal niet eenige rust, dan toch eenige
+zorg. Men besloot dus den halven dag en den volgenden nacht op deze
+plaats door te brengen.
+
+De seraï is de karavansera, de openbare herberg der groote wegen van
+het schiereiland, een vierhoek van lage gebouwen, die een binnenplein
+omgeven, en meestal voorzien van vier hoektorens, hetgeen er een
+recht Oostersch voorkomen aan geeft. In die seraïs wordt de bediening
+waargenomen door een bijzonder daartoe aangewezen personeel, den
+»bhisti," of waterdrager, den kok, die voorzienigheid der reizigers
+die, niet veel eischend, zich met eieren en kippen weten te behelpen,
+en den »khansama," of bezorger van levensmiddelen, met wien men
+rechtstreeks en gewoonlijk tegen lagen prijs kan handelen.
+
+De bewaarder van den seraï is eenvoudig een agent der zeer achtbare
+Compagnie, waaraan de meesten dezer inrichtingen behooren en die ze
+door den hoofdingenieur van het distrikt laat inspecteeren.
+
+Een vrij zonderlinge regel, maar die gestreng in deze inrichtingen
+gehandhaafd wordt, is deze: iedere reiziger kan gedurende vier en
+twintig uren van den seraï gebruik maken, doch, wil hij er langer
+in vertoeven, dan moet hij verlof van den inspecteur hebben. Heeft
+hij deze machtiging niet, dan kan de eerste de beste Engelschman of
+Hindoe, vorderen dat hij hem zijn plaats afstaat.
+
+Het spreekt van zelf dat, zoodra wij onze halt bereikt hadden, de
+IJzeren Reus zijn gewone uitwerking teweegbracht, namelijk zeer werd
+opgemerkt en misschien wel benijd werd. Toch beschouwden de aldaar
+toen aanwezige gasten van den seraï hem eerder met een soort van
+minachting,--een minachting evenwel, die te gemaakt was om gemeend
+te zijn.
+
+Nu hadden wij weliswaar met geen eenvoudige stervelingen te doen,
+die voor hun pleizier of hun handel reisden. Het was geen Engelsch
+officier, zich naar zijne kantonnementen aan de Népaulsche grenzen
+begevende, noch een Hindoesche koopman, die zijn karavaan naar
+de steppen van Afghanistan, aan gene zijde van Lahore of Peshawar
+geleidde, neen, het was niemand anders dan de prins Gourou Singh in
+eigen persoon, de zoon van een onafhankelijken rajah van Guzarate,
+zelf een rajah en die met groote staatsie het noorden van het Indische
+schiereiland bereisde.
+
+Deze prins bewoonde niet alleen de drie of vier zalen van den seraï,
+maar ook al de toegangen, die zoodanig waren ingericht, dat zij de
+lieden van zijn gevolg konden herbergen.
+
+Ik had nooit een rajah op reis gezien. Toen dus nu onze halt op een
+kwartier uur afstand van den Seraï, op een bekoorlijke plek, aan den
+oever van een kleinen stroom en in de schaduw van prachtige boomen
+was ingericht, ging ik in gezelschap van kapitein Hod en Banks het
+kamp van den prins Gourou Singh bezoeken.
+
+De zoon van een rajah, die zich verplaatst, verplaatst zich niet
+alleen, verre van daar! Onder de menschen, die ik niet benijd,
+rangschik ik hen, die geen voet kunnen verzetten zonder dadelijk
+honderden van menschen in beweging te brengen! Naar mijn inzien is
+het beter een eenvoudige voetganger, met zijn bagage op den rug,
+zijn stok in de hand, zijn geweer op schouder te zijn, dan een prins
+in Indië reizende, met al de staatsie, hem door zijn rang opgelegd.
+
+»'t Is geen mensch, die van de eene stad naar de andere gaat," zei
+Banks tot mij, »'t is een geheel gehucht, dat zich op reis begeeft."
+
+»Ik reis liever met ons Stoomhuis," antwoordde ik, »en 'k zou niet
+graag ruilen met dien zoon van een rajah!"
+
+»En wie weet," hernam kapitein Hod, »of die prins ons rollend huis
+niet ver zou verkiezen boven al dien omslag op reis!"
+
+»Hij heeft maar één woord te zeggen," riep Banks uit, »en 'k zal hem
+een stoompaleis maken, als hij 't maar goed betaalt! Maar laten we,
+al wachtende op zijn bestelling, dat kamp eens zien, of 't ook de
+moeite waard is!"
+
+Het gevolg van den prins bedroeg niet minder dan vijf honderd
+personen. Buiten, onder de groote boomen op de vlakte, stonden twee
+honderd symmetrisch geplaatste wagens geschaard, als de tenten van
+een uitgestrekt kamp. Om deze wagens te trekken, hadden dezen zebus,
+anderen buffels, zonder drie prachtige olifanten te rekenen, die op
+hun rug palankijns van den grootsten rijkdom droegen, behalve nog
+een twintig kameelen, afkomstig uit de landstreken ten westen van
+den Indus, die à la Daumont worden voorgespannen. Niets ontbrak aan
+deze vorstelijke karavaan, noch de muzikanten, die de ooren van Zijn
+Hoogheid streelden, noch de bajaderen, die zijne oogen bekoorden, noch
+de kunstenaars, die hem in zijn ledige oogenblikken vermaakten. Drie
+honderd dragers en twee honderd hellebardiers voltooiden dit personeel,
+waarvan de soldij iedere andere beurs zou uitgeput hebben dan die
+van een onafhankelijken rajah van Indië.
+
+De muzikanten bespeelden de tamboerijn, cimbalen, den tamtam en
+behoorden tot de school, die de toonen door geraas doet vervangen;
+vervolgens bespelers van gitaar en viool met vier snaren, welke
+instrumenten nooit in de hand van den stemmer geweest waren.
+
+Onder de kunstemakers waren eenige »sapwallahs" of slangenbezweerders,
+die door hunne betooveringen kruipende dieren wegjagen en aanlokken;
+»nutuis", zeer bekwaam in de behandeling van de sabel; koordedansers
+die op de losse koord dansen, het hoofd bedekt met een pyramide van
+aarden potten en buffelhorens aan de voeten en eindelijk goochelaars,
+die het talent hebben oude slangenvellen in vergiftige »cobra's"
+te veranderen, of andersom, naar gelieve des toeschouwers.
+
+Wat de bajaderen aangaat, zij behoorden tot de klasse van die schoone
+»boundelis", zoo gezocht voor de »nautchs" of soirées, waarop zij
+de dubbele rol van zangeressen en danseressen vervullen. Zeer zedig
+gekleed, sommigen van haar in moesseline met goud geborduurd, anderen
+met geplooide rokken en sluiers, die zij bij hunne passen ontvouwen,
+droegen deze balletdanseressen kostbare juweelen, rijke armbanden,
+gouden ringen aan de vingers en teenen, zilveren schelletjes aan
+den enkel. Aldus opgeschikt, voeren zij den beroemden eierdans uit
+met een wezenlijk buitengewone bevalligheid en behendigheid, en ik
+rekende er op, dat wij in de gelegenheid zouden zijn ze op speciale
+uitnoodiging van den rajah te bewonderen.
+
+Dan was er nog een zeker aantal mannen, vrouwen en kinderen, die onder
+geen bepaalden titel bij het personeel der karavaan voorkwamen. De
+mannen waren omhangen met een lange strook eener stof, die »dhoti"
+genoemd wordt, of gekleed met het hemd »angarkah" en het lange witte
+kleed »jamah", waarmede zij er recht schilderachtig uitzagen.
+
+De vrouwen droegen den »choli", een soort van jakje met korte mouwen en
+den »sarrie", overeenkomende met den dhoti der mannen, dien zij om de
+lendenen wikkelen en waarvan zij het eind koket over het hoofd slaan.
+
+Deze Hindoes rookten onder de boomen uitgestrekt en het uur van den
+maaltijd afwachtende, sigaartjes, gewikkeld in een groen blad, of den
+»gurago", een soort van zwartachtig mengsel, samengesteld uit tabak,
+suikersiroop en opium. Anderen kauwden het mengsel van betelbladeren,
+arekanoten en gebluschte kalk, dat zekere spijsverterende eigenschappen
+bezit, zeer nuttig in het heete klimaat van Indië.
+
+Al die menschen, gewoon aan het onrustige leven der karavanen,
+leefden in de beste verstandhouding en vertoonden alleen bij de
+feestelijkheden eenige levendigheid. Zij hadden veel van de figuranten
+bij een komedietroep, die, zoodra zij niet meer op het tooneel zijn,
+zich volkomen onverschillig houden.
+
+Toen wij evenwel bij het kamp waren aangekomen, haastten deze
+Hindoes zich ons met eenige »salams" te begroeten, zich tot den grond
+buigende. De meesten schreeuwden: »Sahib! sahib!" hetgeen wil zeggen:
+Mijnheer! mijnheer! dat wij met teekenen van vriendschap beantwoordden.
+
+Zooals ik zei, was het mij in de gedachte gekomen, dat de prins Gourou
+Singh ter onzer eere misschien een van die feesten wilde geven,
+waarmede de rajahs niet karig zijn. Het groote binnenplein van den
+bungalow was als aangewezen voor een soortgelijke plechtigheid en
+scheen mij bijzonder geschikt toe voor de dansen der bajaderen, de
+betooveringen der slangenbezweerders en de kunsten der koorddansers. Ik
+moet bekennen, dat ik verrukt zou geweest zijn als ik te midden
+van een seraï, in de schaduw van prachtige boomen dit schouwspel
+had kunnen bijwonen en daarenboven bekend had kunnen worden met de
+natuurlijke tooneelmatige inrichting, door het personeel der karavaan
+gevormd. Het zou ongetwijfeld beter geweest zijn dan de planken van
+een bekrompen theater, met zijn wanden van geschilderd doek, zijn
+randen van valsch groen en zijn beperkte ruimte.
+
+Ik deelde mijne gedachten aan mijne metgezellen mede, die, hetzelfde
+verlangen koesterende, niet aan de verwezenlijking geloofden.
+
+»De rajah van Guzarate," vertelde mij Banks, »is een onafhankelijk
+vorst, die zich na den opstand der Sipayers, waarin hij een vrij
+dubbelzinnige rol gespeeld heeft, nauwlijks onderworpen heeft. Hij
+houdt niet van de Engelschen en zijn zoon zal voorzeker niets doen
+om het ons aangenaam te maken."
+
+»Welnu, we kunnen zeer goed buiten zijne nautchs!" antwoordde kapitein
+Hod, met een minachtend schouderophalen.
+
+En het geschiedde zooals Banks wel gedacht had en wij werden zelfs
+niet tot het inwendige bezoek van den seraï toegelaten. Misschien
+verwachtte de prins Gourou Singh het officieele bezoek van den kolonel,
+maar sir Edward Munro had dit personage niets te vragen, hij verwachtte
+er niets van en bekreunde zich niets om hem.
+
+Wij kwamen dus in ons kamp terug en bewezen het uitstekende diner, dat
+»monsieur" Parazard ons opdischte, alle eer. Ik moet evenwel zeggen,
+dat de verduurzaamde levensmiddelen er het voornaamste menu van
+uitmaakten. Sedert verscheidene dagen hadden wij wegens het slechte
+weer niet kunnen jagen, maar onze kok was een knap man en onder zijn
+bekwaam toezicht kregen onze verduurzaamde vleezen en groenten hunne
+natuurlijke frischheid en smaak terug.
+
+Gedurende den geheelen avond en niettegenstaande de beweringen van
+Banks, verwachtte ik, door een gevoel van nieuwsgierigheid gedreven,
+een uitnoodiging, die niet kwam. Kapitein Hod lachte mij uit om mijn
+smaak voor de balletten in de open lucht en verzekerde mij zelfs,
+dat het in de Opera veel beter was. Ik wilde er niets van gelooven,
+doch, wegens de weinige beminnelijkheid van den prins, was het mij
+niet mogelijk dit uit te maken.
+
+Den volgenden dag, den 18n Juni, werd alles in gereedheid gebracht
+om met het krieken van den dag te vertrekken.
+
+Te vijf uur begon Kâlouth te stoken. Onze olifant, die uitgespannen
+was, bevond zich een vijftig passen van den trein verwijderd en de
+machinist hield zich bezig met den voorraad water te vernieuwen.
+
+Onderwijl wandelden wij aan den oever der kleine rivier.
+
+Veertig minuten later had de ketel de noodige drukking en Storr zou
+juist zijn achterwaartsche beweging beginnen, toen een groep Hindoes
+kwam aanwandelen.
+
+Zij waren met hun vijven of zessen, rijk gekleed in witte toga's,
+zijden onderkleederen en tulbanden met goud borduursel. Zij
+werden vergezeld door een twaalftal wachters, met geweren en sabels
+gewapend. Een dezer soldaten droeg een kroon van groene bladeren,--'t
+geen de tegenwoordigheid van een voornaam personage aanduidde.
+
+Werkelijk was dit voornaam personage niemand anders dan de prins
+Gourou Singh in eigen persoon, een man van ongeveer vijf en dertig
+jaar, trotsch van voorkomen,--de vrij goed geslaagde type van de
+afstammelingen dier rajahs van vroegere tijden, in wiens trekken het
+maharatten-karakter niet te miskennen was.
+
+De prins verwaardigde zich zelfs niet onze tegenwoordigheid
+op te merken. Hij deed eenige passen voorwaarts en naderde den
+reusachtigen olifant, dien de hand van Storr weldra in beweging zou
+brengen. Vervolgens, na hem niet zonder nieuwsgierigheid bekeken
+te hebben, ofschoon hij er niets van wilde laten blijken, vroeg hij
+aan Storr:
+
+»Wie heeft die machine gemaakt?"
+
+De machinist wees den ingenieur aan, die eenige schreden van ons
+afstond.
+
+Prins Gourou Singh drukte zich zeer gemakkelijk in 't Engelsch uit
+en zich tot Banks wendende, zeide hij gedwongen:
+
+»Is u het, die....?"
+
+»Ik ben het, die....!" antwoordde Banks.
+
+»Men heeft, meen ik, me gezegd, dat het een fantasie was van den
+overleden rajah van Bouthan?"
+
+Banks knikte.
+
+»Waartoe," hernam Zijn Hoogheid, onbeleefd de schouders ophalende,
+»waartoe zich dan door een machine te laten trekken, als men olifanten
+van vleesch en beenderen tot zijn dienst heeft!"
+
+»Omdat," antwoordde Banks, »deze olifant waarschijnlijk sterker is
+dan al de olifanten, die de overleden rajah in gebruik had."
+
+»Wat zeg je!" zei Gourou Singh, ongeloovig glimlachende, »sterker?...."
+
+»Oneindig sterker!" antwoordde Banks.
+
+»Niet een van uw lieden," zei toen kapitein Hod, wien dit gesprek
+bijzonder hinderde, »niet een van uw lieden is in staat dien olifant
+een poot te doen verzetten, als hij 't niet wilde."
+
+»U zegt?"..... zei de prins.
+
+»Mijn vriend zegt," antwoordde de ingenieur, »en ik zeg het hem na,
+dat dit kunstdier alleen is opgewassen tegen de trekkracht van tien
+spannen paarden en dat uw drie olifanten, te zamen aangespannen,
+hem geen stroobreedte zouden kunnen doen wijken!"
+
+»'k Geloof er letterlijk niets van," antwoordde de prins.
+
+»U hebt ongelijk er letterlijk niets van te gelooven," antwoordde
+kapitein Hod.
+
+»En als uw Hoogheid er een behoorlijke prijs voor geven wil," voegde
+Banks er bij, »neem ik aan hem er een te leveren, die zoo sterk zal
+zijn als twintig olifanten, gekozen uit de beste van zijn stallen!"
+
+»Men kan dat licht zeggen," hernam Gourou Singh droog.
+
+»En men kan het doen," antwoordde Banks.
+
+De prins maakte zich warm. Men zag dat hij niet gaarne tegengesproken
+werd.
+
+»Men zou er nu dadelijk de proef van kunnen nemen," zeide hij na een
+oogenblik nagedacht te hebben.
+
+»Dat zou kunnen," antwoordde de ingenieur.
+
+»En zelfs," voegde prins Gourou Singh er bij, »zou men met deze proef
+een aanzienlijke weddenschap kunnen verbinden,--of je zoudt moeten
+achteruitgaan voor de vrees haar te verliezen, zoo als je olifant
+ongetwijfeld zou achteruitgaan, als hij met de mijne moest kampen!"
+
+»De IJzeren Reus achteruitgaan!" riep kapitein Hod uit. »Wie durft
+beweren, dat de IJzeren Reus zou achteruitgaan?"
+
+»Ik," antwoordde Gourou Singh.
+
+»En wat zou Uwe Hoogheid verwedden?" vroeg de ingenieur de armen
+kruisende.
+
+»Vier duizend ropijen," antwoordde de prins, »als je vier duizend
+ropijen te verliezen hebt!"
+
+Dat bedroeg ongeveer vijf duizend gulden. Het was voorzeker geen
+geringe som en 'k zag wel, dat Banks, in weerwil van zijn vertrouwen,
+niet gaarne zooveel geld waagde.
+
+Kapitein Hod zou met pleizier het dubbele gehouden hebben, als zijn
+vrij bescheiden soldij het had toegelaten.
+
+»Je weigert!" zei toen Zijn Hoogheid, voor wien vier duizend ropijen
+niet veel beteekenden. »Je durft dus geen vierduizend ropijen te
+wagen?"
+
+»Gehouden," zei kolonel Munro, die dichterbij gekomen was en met dit
+enkele woord tusschenbeiden kwam.
+
+»Kolonel Munro houdt dus vier duizend ropijen?" vroeg prins Gourou
+Singh.
+
+»En zelfs tienduizend," antwoordde sir Edward Munro, »als Uwe Hoogheid
+het goedvindt."
+
+»Best!" antwoordde Gourou Singh.
+
+Het werd waarlijk interessant. De ingenieur drukte den kolonel de
+hand, als om hem dank te zeggen, dat hij hem, Banks, niet door dien
+minachtenden rajah had laten uittarten, maar een oogenblik had hij
+zijne wenkbrauwen gefronst en dacht bij zich zelven of hij geen te
+hoogen dunk had van het vermogen zijner machine.
+
+Wat kapitein Hod aangaat, hij was verrukt, hij wreef zich in de handen
+en den olifant naderende, riep hij uit:
+
+»Opgepast, IJzeren Reus! Het geldt hier de eer van ons vaderland!"
+
+Al onze lieden hadden zich aan een der zijden van den weg geschaard
+en ook een honderdtal Hindoes hadden den seraï verlaten en kwamen
+den kampstrijd bijwonen.
+
+Banks had zich in het torentje bij Storr begeven, die door een
+kunstmatige trekking den vuurhaard opstookte.
+
+Intusschen waren op een wenk van prins Gourou Singh eenigen zijner
+dienaars naar den seraï gegaan en kwamen zij terug met drie olifanten,
+ontdaan van hun reisbagage. Het waren drie prachtige dieren, afkomstig
+uit Bengalen en grooter dan hunne stamgenooten uit Zuid-Indië. Deze
+trotsche dieren, in de kracht huns levens, deden mij toch wel wat
+ongerust zijn.
+
+De »mahouts", op hun énormen nek gezeten, bestuurden ze met de hand
+en dreven ze aan met de stem.
+
+Toen deze olifanten voorbij Zijne Hoogheid gingen, bleef de grootste
+van de drie,--een echte reus van zijn geslacht,--stilstaan, boog de
+knieën, lichtte zijn snuit op en groette den prins als een volleerde
+hoveling. Daarna naderden zijn twee makkers en hij den IJzeren Reus,
+dien zij met verwondering en niet zonder eenigen schrik schenen op
+te nemen.
+
+Nu werden sterke kettingen aan den tender en aan de trekstangen,
+die door het achterdeel van onzen olifant verborgen waren, vastgemaakt.
+
+Ik beken dat mijn hart klopte. Kapitein Hod beet koortsachtig op zijn
+knevel en kon geen oogenblik blijven staan.
+
+Wat kolonel Munro betreft, hij was even bedaard en zelfs nog bedaarder
+dan de prins Gourou Singh.
+
+»We zijn gereed," zei de ingenieur. »Als het Zijne Hoogheid
+behaagt?...."
+
+»'t Behaagt me," antwoordde de prins.
+
+Gourou Singh gaf een teeken, de mahouts deden een eigenaardig gefluit
+hooren, en de drie olifanten, hunne kolossale pooten schrap zettende,
+trokken volkomen gelijk aan. De machine ging eenige schreden achteruit.
+
+Ik gaf een schreeuw. Hod stond te trappelen.
+
+»Rem de wielen!" zei de ingenieur kalm, zich tot den machinist
+wendende.
+
+En met een enkelen druk, waarop een stoomgesis volgde, werd
+onmiddellijk de atmosfeerische remtoestel toegepast.
+
+De IJzeren Reus stond stil.
+
+De mahouts zetten de drie olifanten aan, die, met gespannen spieren,
+een nieuwe poging deden.
+
+Alles te vergeefs. Onze olifant stond als aan den grond geworteld.
+
+De prins Gourou Singh beet zich de lippen ten bloede.
+
+Kapitein Hod klapte in de handen.
+
+»Vooruit!" schreeuwde Banks.
+
+»Ja, vooruit," herhaalde de kapitein, »vooruit!"
+
+De regulateur werd geheel geopend, dikke rookkolommen ontsnapten
+slag op slag uit den snuit, de ontremde wielen draaiden langzaam rond
+en sloegen in den macadamweg, met dat gevolg dat de drie olifanten,
+niettegenstaande hun hardnekkigen wederstand, achteruitgesleept werden,
+diepe gaten in den grond borende.
+
+»Vooruit! vooruit!" gilde kapitein Hod het uit.
+
+En, terwijl de IJzeren Reus werkelijk steeds vooruitging, vielen de
+drie ontzaglijke dieren omver en werden zij een twintig schreden
+voortgesleurd, zonder dat onze olifant er zelfs iets van scheen
+te merken.
+
+»Hoera! hoera! hoera!" schreeuwde kapitein Hod, die zich geen meester
+meer was. »Voeg den geheelen seraï van Zijn Hoogheid er ook nog maar
+bij! 't Zal er voor onzen IJzeren Reus geen greintje zwaarder om zijn!"
+
+Kolonel Munro gaf een teeken met de hand. Banks sloot nu den regulateur
+en de toestel stond stil.
+
+Geen jammerlijker gezicht dan de drie olifanten van Zijn Hoogheid,
+met den snuit en de pooten in de lucht, zich werende als reusachtige
+torren op den rug!
+
+Wat den prins aangaat, boos en beschaamd ging hij heen, zonder zelfs
+het eind der proef af te wachten.
+
+De drie olifanten werden toen uitgespannen. Zij stonden op, zichtbaar
+vernederd door hun nederlaag. Toen zij weder voorbij den IJzeren
+Reus kwamen, kon de grootste, in spijt van zijn cornac, zich niet
+weerhouden de knie te buigen en met de tromp te groeten, gelijk hij
+voor prins Gourou Singh gedaan had.
+
+Een kwartier later kregen wij een bezoek van een Hindoe, den
+»kâmdar" of secretaris van Zijn Hoogheid, die den kolonel een zak
+met tienduizend ropyen kwam brengen, het bedrag van de verloren
+weddingschap.
+
+Kolonel Munro nam den zak en zeide, hem met minachting den verbluften
+secretaris voor de voeten werpende:
+
+»Voor de bedienden van Zijn Hoogheid!"
+
+Daarna wendde hij zich bedaard naar het stoomhuis.
+
+Men kon dien verwaanden prins, die ons zoo minachtend had uitgedaagd,
+niet beter op zijn plaats zetten.
+
+Zoodra intusschen de IJzeren Reus was ingespannen, gaf Banks het
+teeken van vertrek en, te midden van een ontzaglijken toeloop van
+verbaasde Hindoes, vertrok onze trein in volle vaart.
+
+Jubelende kreten begroetten hem bij zijn vertrek en weldra hadden
+wij bij een kromming van den weg den seraï van den prins Gourou Singh
+uit het gezicht verloren.
+
+Den volgenden dag begon het Stoomhuis de eerste hellingen te
+beklimmen, die het vlakke land met den voet van het Himalaya-gebergte
+verbinden. Het was slechts spel voor onzen IJzeren Reus, die met zijn
+vermogen van tachtig paardenkracht, in zijn schoot verborgen, in staat
+was geweest zonder moeite te kampen tegen de drie olifanten van prins
+Gourou Singh. Hij waagde zich dus gemakkelijk op de hellende wegen
+van die streek, zonder dat het noodig was de normale stoomdrukking
+te versterken.
+
+Het was wezenlijk een vreemd gezicht den kolos te zien, stroomen vonken
+uitbrakende, met minder snelle, maar diepere zuchten de twee wagens
+voorttrekkende, die langs de wegen in de hoogte stegen. Weliswaar
+liet ons zware dier diepe gaten achter en bedierf het den weg, die
+door de stortregens reeds zacht geworden was, nog meer.
+
+Toch steeg het Stoomhuis langzamerhand al hooger en hooger, steeds
+ontvouwde zich het panorama achter ons al verder en verder, al dieper
+en dieper zakte de vlakte onder ons weg en naar het zuiden ging de
+horizont zoover het oog reikte, achteruit.
+
+De uitwerking was nog merkbaarder wanneer de weg eenige uren achtereen
+onder de boomen van een dicht woud liep. Als dan, als een onmetelijk
+venster op den top eens bergs, een uitgestrekte open plek in het
+woud zich voordeed, bleef de trein stilstaan,--een oogenblik slechts
+als een vochtige mist het landschap als met een sluier bedekte,--een
+halven dag, als het zich duidelijker aan onze blikken vertoonde. Dan
+kwamen wij alle vier onder de prachtige achterveranda gezeten, het
+prachtige panorama, dat zich aan onze blikken ontrolde, genieten en
+waren niet spoedig van dat treffende schouwspel verzadigd.
+
+Deze opstijging, afgebroken door kortere of langere halten, al naar
+het uitkwam, duurde niet minder dan zeven dagen, van den 19n tot den
+25n Juni.
+
+»Met een weinig geduld," zei kapitein Hod, »zou onze trein tot de
+hoogste toppen der Himalaya stijgen!"
+
+»Toch vooral geen al te grootsche verwachtingen, kapitein," antwoordde
+de ingenieur.
+
+»Hij zou het werkelijk doen, Banks!"
+
+»Ja, Hod, 'k wil gelooven, dat hij het doen zou, als de weg maar goed
+bleef en we brandstoffen mede konden nemen, die hij over de ijsvelden
+niet vinden zou en dan, als we op die hoogten maar lucht hadden,
+geschikt om in te ademen, maar op een hoogte van twee duizend vademen
+zou deze ons al gaan ontbreken. En wat hebben we er ook aan verder
+te gaan dan de bewoonbare grens van het Himalayagebergte! Zoodra
+de IJzeren Reus de gemiddelde hoogte der satitariums zal bereikt
+hebben, zal hij halt houden op de een of andere bekoorlijke plek,
+aan den zoom van een bergwoud, in een door de bovenstroomen van het
+luchtruim verfrischte atmosfeer. Onze vriend Munro zal dan eenvoudig
+zijn bungalow van Calcutta naar de bergen van Népaul verplaatst hebben
+en we zullen er zoolang blijven als hij wil."
+
+Deze plek, waar wij eenige maanden zouden kampeeren, werd gelukkig
+den 25n Juni gevonden. Sedert acht en veertig uren werd de weg al
+minder en minder begaanbaar, hetzij hij onvolkomen was aangelegd,
+hetzij de zware regens hem te sterk gehavend hadden. De IJzeren
+Reus moest hier werkelijk sjouwen en had een weinig meer brandstof
+noodig. Eenige stukken hout meer in den vuurhaard van Kâlouth geworpen,
+waren voldoende om de spankracht van den stoom te doen toenemen. Maar
+het was nooit noodig de veiligheidskleppen te belasten, waarvan de
+smoorklep den stoom slechts onder een drukking van zeven atmosfeeren
+liet ontsnappen,--een drukking, die nooit overschreden werd.
+
+Sedert acht en veertig uren trok onze trein dan ook door een
+nagenoeg verlaten streek. Van dorpen of gehuchten was niets meer te
+vinden. Nauwelijks nog eenige eenzame woningen, somtijds een landhoeve
+in de groote dennenwouden verloren, die de zuidelijk gelegen zijden
+der bergkruinen bedekten. Drie of vier malen werden wij door de
+bewonderende uitroepen der enkele bergbewoners begroet. Moesten ze op
+het gezicht van dat wonderbaarlijk gevaarte, dat den berg besteeg,
+niet denken, dat Brahma het in zijn hoofd had gekregen een geheele
+pagode naar een ontoegankelijke hoogte aan de Népaulsche grens over
+te brengen?
+
+Eindelijk, den 25n Juni, riep Banks ons een laatste maal het woord:
+»Halt!" toe, dat het eerste gedeelte van onze reis in Noord-Indië
+voleindigde. De trein hield stil op een ruime open plek, bij een
+bergstroom, welks helder water aan al de behoeften van een kamp van
+eenige maanden kon voldoen. Van daar uit kon men den blik laten weiden
+over een vlakte van vijftig of zestig mijlen in omtrek.
+
+Het Stoomhuis bevond zich toen op drie honderd vijf en twintig mijlen
+van zijn uitgangspunt af, op twee duizend meters ongeveer boven het
+vlak der zee en aan den voet van den Dwalaghiri, wiens top zich op
+vijf en twintig duizend voet in het luchtruim verloor.
+
+
+
+
+
+
+XV.
+
+DE PÂL VAN TANDÎT.
+
+
+Wij moeten nu kolonel Munro en zijne metgezellen, den ingenieur Banks,
+den kapitein Hod, den Franschman Maucler een oogenblik verlaten en
+eenige bladzijden het verhaal dezer reis opschorten, waarvan het
+eerste gedeelte, den reisweg van Calcutta naar de Indisch-Chineesche
+grens bevattende, eindigt aan den voet der bergen van Thibet.
+
+Men herinnert zich het voorval, dat plaats had op den tocht van het
+Stoomhuis naar Allahabad. Een nummer van het stedelijk dagblad,
+gedateerd 25 Mei, deed kolonel Munro den dood van Nana Sahib
+kennen. Deze tijding was al zoo dikwijls verspreid en daarna altijd
+weder tegengesproken, dat men niet wist of zij waar of valsch was. Kon
+sir Edward Munro, na zulke nauwkeurige bijzonderheden nog twijfelen
+en moest hij het niet eindelijk opgeven zich op den opstandeling van
+1857 te wreken?
+
+Men zal er later zelf over oordeelen.
+
+Zie hier wat er sedert den nacht van den 7n op den 8n Maart gebeurd
+was, waarin Nana Sahib, vergezeld van zijn broeder Balao Rao,
+begeleid door zijn getrouwste krijgskameraden en gevolgd door den
+Hindoe Kâlagani, de grotten van Adjuntah verlaten had.
+
+Zestig uren later bereikte de nabob de nauwe bergpassen van Sautpourra,
+na de Tapi te zijn overgestoken, die zich op de westkust van het
+schiereiland bij Surati in zee werpt. Hij bevond zich toen op honderd
+duizend mijlen van Adjuntah, in een weinig bezocht gedeelte der
+provincie, hetgeen hem voor het oogenblik eenige zekerheid verschafte.
+
+De plaats was goed gekozen.
+
+De Sautpourrabergen, van middelmatige hoogte, beheerschen ten zuiden
+het dal der Nerbudda, waarvan de noordelijke grens bekroond wordt door
+de Vindhyabergen. Deze twee bergketens, bijna evenwijdig met elkander
+loopende, vertakken zich wederzijds en vormen in dit bergachtige
+land moeielijk te ontdekken schuilhoeken. Doch terwijl de Vindhyas
+op de hoogte van den drie en twintigsten breedtegraad Indië bijna
+geheel van het westen naar het oosten doorsnijden, en zij een der
+groote zijden van den centralen driehoek van het schiereiland vormen,
+zoo is dit niet het geval met de Sautpourrabergen, die den vijf en
+zeventigsten lengtegraad niet overschrijden en er zich met den berg
+Kaligong vereenigen.
+
+Daar bevond Nana Sahib zich bij den toegang tot het land der Gounds,
+geduchte stammen van die volkeren van oud ras, die slechts ten halve
+ten onder gebracht waren en die hij tot den opstand wilde aanzetten.
+
+Het land van Goudwana, waarvan Rousselet de bewoners als oorspronkelijk
+beschouwt en waar de kiemen van den opstand altijd gereed zijn zich
+te ontwikkelen, bestaat uit een grondgebied van twee honderd vierkante
+mijlen en een bevolking van meer dan drie millioen inwoners. Het maakt
+een belangrijk gedeelte van Hindostan uit en verkeert eigenlijk slechts
+in naam onder Engelsch beheer. Wel loopt de spoorweg van Bombay naar
+Allahabad van het zuidwesten naar het noordoosten dwars door dit land
+en geeft zelfs een tak naar het midden af van de provincie van Nagpore,
+maar de stammen zijn woest gebleven, wars van alle beschaving, onwillig
+zich aan de Europeanen te onderwerpen, in een woord, zeer moeielijk
+in hunne ongenaakbare bergen tot onderwerping te brengen,--en Nana
+Sahib wist het wel.
+
+Daar was het dus dat hij zich het eerst had willen verschuilen,
+teneinde de nasporingen der Engelsche politie te ontsnappen, totdat
+het uur zou slaan de oproerige beweging uit te lokken.
+
+Indien de nabob in zijn onderneming slaagde, indien de Gounds aan
+zijne oproeping gehoorzaamden en hem volgden, zou de opstand snel
+een aanmerkelijke uitbreiding kunnen erlangen.
+
+Inderdaad is het ten noorden van Goudwana, Bundelkund, dat de geheele
+bergachtige streek, gelegen tusschen het verheven bergvlak der Vindhyas
+en den belangrijken stroom der Jumna bevat. In dit land, bedekt met
+de schoonste maagdelijke wouden van Hindostan, woont een volk van
+Boundelas, bedrieglijk en wreed, waarbij alle misdadigers, staatkundige
+of andere gaarne een schuilplaats zoeken en gemakkelijk vinden; daar
+hoopt zich op een oppervlakte van acht en twintig duizend vierkante
+mijlen een bevolking op van twee en een half millioen bewoners;
+daar zijn de provinciën onbeschaafd gebleven; daar leven nog enkele
+partijgangers, die onder Tippo Sabib tegen de veroveraars streden;
+daar zijn de Thugs, de beruchte worgers geboren, zoo lang de schrik
+van Indië, dweepzieke moordenaars die, zonder ooit bloed te vergieten,
+ontelbare slachtoffers gemaakt hebben; daar hebben benden van Pindaris
+bijna straffeloos de verfoeielijkste moorden bedreven; daar wemelt
+het nog van die vreeselijke Dacoits, een secte van giftmengers, die
+in het bedrijven der ontzettendste misdaden met de Thugs wedijveren;
+daar eindelijk had Nana Sahib zelf reeds eens de wijk genomen, na aan
+de koninklijke troepen, die Jansie vermeesterd hadden, ontsnapt te
+zijn; daar was hij al de nasporingen ontkomen, alvorens een veiliger
+toevluchtsoord te gaan vragen aan de ontoegankelijke schuilplaatsen
+van de Indisch-Chineesche grens.
+
+Ten oosten van Goudwana is Khondistan of het land der Kounds
+gelegen. Zoo worden de woeste volgers genoemd van Tado Pennor,
+den god der aarde en Maunck Soro, den rooden god der gevechten,
+de bloedige aanhangers der »Meriahs," of menschenoffers, die de
+Engelschen zooveel moeite hebben uit te roeien, die woestelingen,
+waardig vergeleken te worden met de inboorlingen van de onbeschaafde
+eilanden van Australië, tegen wie van 1840 tot 1854, de generaal-majoor
+John Campbell, de kapiteins Macpherson, Macviccar en Frye moeielijke en
+lange krijgstochten ondernamen,--dweepers, die alles zouden durven,
+als onder eenig godsdienstig voorwendsel, een machtige hand hen
+zou aanzetten.
+
+Ten westen van Goudwana bevindt zich een land van vijftien honderd
+duizend à twee millioen zielen, bewoond door de Bhîls, machtig eertijds
+in Malwa en Rajpoutuna, nu verdeeld in klans, door de geheele streek
+der Vindhyas verspreid, bijna altijd dronken van den brandewijn,
+hun door den boom van »mhowah" verschaft, doch dapper, stoutmoedig,
+sterk, vlug en het oor altijd open voor den »kisri," hun oorlogskreet.
+
+Men ziet dat Nana Sahib een goede keus gedaan had. In dat centrale
+gedeelte van het schiereiland hoopte hij, in plaats van een eenvoudigen
+militairen opstand, dezen keer een nationale beweging uit te lokken,
+waaraan de Hindoes van alle kanten zouden deelnemen.
+
+Doch, alvorens iets te ondernemen, moest hij zich in het land
+vestigen, teneinde, naargelang de omstandigheden het medebrachten,
+op de bevolking te kunnen werken. Het was dus van het hoogste belang
+een veilige schuilplaats te zoeken, voor het oogenblik althans,
+om haar in geval zij verdacht mocht worden, te verlaten.
+
+Dit was de eerste zorg van Nana Sahib. De Hindoes, die hem van Adjuntah
+af gevolgd hadden, konden in het geheele presidentschap vrij komen
+en gaan. Balao Rao, op wien de afkondiging van den gouverneur niet
+van toepassing was, zou ook dezelfde vrijheid hebben kunnen genieten,
+indien hij niet zoo sterk op zijn broeder geleken had. Sedert zijne
+vlucht naar de grenzen van Népaul, was de aandacht niet meer op
+zijn persoon gevestigd geweest, en men had alle reden hem voor dood
+te houden. Doch, voor Nana Sahib aangezien, zou hij gevat geworden
+zijn,--hetgeen men tot elken prijs moest vermijden.
+
+Voor deze twee broeders dus, door hetzelfde doel vereenigd, door
+dezelfde gedachte bezield, was een zelfde schuilplaats noodig. Zulk
+eene te vinden nu, kon in de bergpassen van Sautpourra niet moeielijk
+zijn.
+
+En inderdaad werd al spoedig zulk een schuilplaats door een der
+Hindoes van den troep, een Gound, die de vallei tot in haar meest
+afgelegen schuilhoeken kende, gevonden.
+
+Aan den rechteroever van een kleinen bijstroom der Nerbudda bevond
+zich een verlaten pâl, de pâl van Tandît genaamd.
+
+Een pâl is minder dan een dorp, nauwelijks een gehucht, een vereeniging
+van hutten, dikwijls zelfs een eenzame woning. De zwervende familie,
+die haar bewoont, heeft er zich tijdelijk gevestigd. Na eenige
+boomen verbrand te hebben, waarvan de asch voor een kort seizoen den
+bodem eenig leven schenkt, hebben de Gound en de zijnen hunne woning
+gebouwd. Doch, daar de veiligheid der streek veel te wenschen overlaat,
+heeft het huis het voorkomen van een klein fort aangenomen. Het is
+omringd door een rij palissaden en kan zich tegen een verrassing
+verdedigen. Daarenboven is het in dicht geboomte verborgen en schuilt
+het als het ware geheel weg onder een bladerengewelf van cactus en
+struikgewas, zoodat het niet gemakkelijk is het te ontdekken.
+
+Gewoonlijk is de pâl gevestigd op een kleine hoogte, aan den kant
+eener nauwe vallei, tusschen twee steile berghellingen, temidden van
+een ondoordringbaar kreupelbosch. Bij het zien van een dergelijk
+verblijf doet zich de vraag bij ons op, hoe daar menschen kunnen
+wonen. Wegen, die er heen leiden, zijn er niet en zelfs van voetpaden
+is er geen spoor. Om zulk een pâl te bereiken, moet men somtijds
+de uitgeholde bedding van een bergstroom, welks water elk spoor
+uitwischt, volgen. Natuurlijk laat het gaan in zulk een bedding geen
+spoor na zich. In het heete jaargetijde loopt men tot aan de enkels,
+in het koude tot aan de knieën in het water en niets verraadt, dat
+eenig levend wezen daar gepasseerd is. Daarenboven zou een stortvloed
+van rotsen, die de hand van een kind zou kunnen doen nederstorten,
+iedereen verpletteren, die het zou wagen den pâl te genaken tegen
+den wil zijner bewoners.
+
+Hoe afgezonderd zij evenwel in hunne ongenaakbare nesten wonen, kunnen
+de Gounds van pâl tot pâl snel met elkander in gemeenschap komen. Van
+de toppen der Sautpourra verspreiden zich de signalen binnen eenige
+minuten over twintig mijlen in de rondte. Nu eens is het een vuur
+op den top van een steile rots, nu eens een boom in een reusachtigen
+fakkel veranderd, dan weder een eenvoudige rookkolom op den top van een
+bergrug. Men kent de beteekenis van dergelijke signalen. De vijand,
+namelijk een detachement soldaten der koninklijke armée, een kleine
+afdeeling van de Engelsche politie, is in de vallei doorgedrongen,
+doorzoekt de bergengten ter opsporing van een misdadiger, wien dit
+land zoo gaarne een schuilplaats aanbiedt. De oorlogskreet, den
+bergbewoners zoo gemeenzaam, wordt een alarmkreet. Een vreemdeling
+zou hem houden voor het gehuil van nachtvogels of het gesis van
+slangen. De Gound kent ze, die geluiden. Men moet waken, men waakt,
+men moet vluchten, men vlucht. De verdachte pâls worden verlaten,
+verbrand zelfs. Deze zwervers zoeken andere schuilplaatsen op, die
+zij opnieuw gaan verlaten, als zij te dicht op de hielen gezeten
+worden en op die met asch bedekte terreinen, vinden de agenten van
+het openbare gezag slechts bouwvallen.
+
+In een dezer pâls nu,--de pâl van Tandît,--waren Nana Sahib en de
+zijnen een schuilplaats komen zoeken. Daarheen had de getrouwe Gound,
+aan den persoon van den nabob gehecht, hen dadelijk geleid. Daar
+vestigden zij zich den 12n Maart.
+
+Zoodra de twee broeders bezit van den pâl van Tandît genomen hadden,
+onderzochten zij met de grootste zorg de toegangen. Zij namen
+nauwkeurig waar in welke richting en hoever het oog kon reiken. Zij
+lieten zich inlichten welke de dichtstbij zijnde woningen en wie de
+bewoners waren. Zij bestudeerden den verlaten bergrug, die den pâl
+van Tandît te midden van een dichte boomgroep beheerschte en kwamen
+eindelijk tot de overtuiging van de onmogelijkheid er zich toegang te
+verschaffen zonder de bedding van een bergstroom te volgen, denzelfden
+stroom, waarlangs zij zelven gekomen waren.
+
+De pâl van Tandît mocht dus als volkomen veilig beschouwd worden, te
+meer nog daar hij zich boven een sousterrein verhief, welks geheime
+uitgangen uitkwamen aan de zijde van den berg, die bij een voorkomend
+geval de gelegenheid aanboden te ontvluchten.
+
+Nana Sahib en zijn broeder hadden nooit veiliger toevluchtsoord
+kunnen vinden.
+
+Maar het was Balao Rao niet voldoende te weten wat de pâl van Tandît
+heden was, hij wilde ook weten wat hij geweest was en terwijl de
+nabob het inwendige van het fort bezocht, ging hij voort met den
+Gound te ondervragen.
+
+»Nog eenige vragen," zeide hij tot hem. »Hoe lang is die pâl verlaten?"
+
+»Sedert langer dan een jaar," antwoordde de Gound.
+
+»Wie bewoonde hem?"
+
+»Een familie van zwervers die er slechts eenige maanden gebleven is."
+
+»Waarom hebben zij hem verlaten?"
+
+»Omdat de bodem, die hen moest voeden, hun geen voedsel meer kon
+verschaffen."
+
+»En heeft niemand na hun vertrek, voor zoover je weet, hem bewoond?"
+
+»Niemand."
+
+»Heeft nooit een soldaat van het koninklijk leger, nooit een agent
+van politie den voet binnen de omheining van dezen pâl gezet?"
+
+»Nooit."
+
+»Heeft ook geen vreemdeling hem ooit bezocht?"
+
+»Niemand," antwoordde de Gound, »behalve een vrouw."
+
+»Eene vrouw?" vroeg Balao Rao driftig.
+
+»Ja, een vrouw, die sedert ongeveer drie jaren in de vallei der
+Nerbudda rondzwerft."
+
+»Wie is die vrouw?"
+
+»Wie zij is, weet ik niet," antwoordde de Gound. »Vanwaar ze komt,
+kan ik evenmin zeggen en in de geheele vallei is er niemand die iets
+meer van haar weet dan ik! Is ze een vreemde, is ze een Hindoesche,
+men heeft het nooit kunnen te weten komen!"
+
+Balao Rao dacht een oogenblik na en vroeg toen:
+
+»Wat doet die vrouw?"
+
+»Ze komt, ze gaat," antwoordde de Gound, »en leeft alleen
+van aalmoezen. Men heeft in de gansche vallei een soort van
+bijgeloovigen eerbied voor haar. Meermalen heb ik haar in mijn eigen
+pâl ontvangen. Zij spreekt nooit. Men zou haast denken, dat ze stom
+was en 't zou me niet verwonderen of ze is het. 's Nachts ziet men
+haar wandelen met een harsachtigen, brandenden tak in de hand. Ook
+kent men haar niet anders dan onder den naam van de »Dwalende Vlam!"
+
+»Maar," zei Balao Rao, »als die vrouw den pâl van Tandît kent, zou
+ze er wel eens kunnen terugkomen terwijl we er wonen, en gevaarlijk
+voor ons kunnen worden?"
+
+»Dat nooit," antwoordde de Gound. »Die vrouw is niet recht bij haar
+verstand, hare oogen zien zonder te weten wat ze zien, hare ooren
+hooren niet wat ze meenen te hooren, haar tong kan geen woord meer
+uitspreken! Ze is als een blinde, een doove, een stomme voor al de
+dingen van het dagelijksch leven. Ze is krankzinnig en een krankzinnige
+is een doode, die in 't leven blijft!"
+
+De Gound had met de aan de Hindoes der bergen eigenaardige taal het
+portret geschilderd van een vreemd schepsel, zeer bekend in de vallei,
+»de Dwalende Vlam," der Nerbudda.
+
+Het was een vrouw, wier bleek, nog schoon gelaat, verouderd en niet
+oud, doch zonder eenige uitdrukking, noch den oorsprong, noch den
+leeftijd aanduidde. Men zou gezegd hebben, dat hare verwilderde
+oogen zich voor het leven des geestes gesloten hadden bij een of
+ander vreeselijk tooneel, dat zij »inwendig" bleven zien.
+
+Dit argeloos schepsel, van haar verstand beroofd, had een goede
+ontvangst bij de bergbewoners genoten. Krankzinnigen zijn voor de
+Gounds, gelijk trouwens voor al de wilde volkeren, heilige wezens,
+die een bijgeloovige eerbied beschermt. De Dwalende Vlam werd dan
+ook, overal waar zij zich vertoonde, gastvrij ontvangen. Geen pâl,
+die de deur voor haar sloot. Men voedde haar wanneer zij honger had
+men bereidde haar een rustplaats als zij uitgeput van vermoeienis
+neerviel, zonder een woord van dank te verwachten, dat haar mond niet
+meer kon uitspreken.
+
+Hoelang duurde dat bestaan? Van waar kwam die vrouw? Op welk tijdstip
+was zij in Goudwana verschenen? 't Zou moeilijk geweest zijn het juist
+te zeggen. Waarom wandelde zij rond met een brandende toorts in de
+hand? Was het om haar pad te verlichten? Was het om de wilde dieren op
+een afstand te houden? Niemand kon het zeggen. Het gebeurde somtijds,
+dat zij geheele maanden achtereen verdween. Waar was zij dan? Verliet
+zij de bergpassen, der Sautpourra, om zich naar die der Vindhyas
+te begeven? Dwaalde zij aan den anderen kant der Nerbudda, tot in
+Malwa of in Bundelkund rond? Er was niemand die het wist. Meermalen
+bleef zij zoolang weg, dat men niet anders dacht dan dat haar treurig
+leven een einde had genomen. Maar neen! Men zag haar weder terugkomen,
+altijd dezelfde, zonder dat noch vermoeienis, noch ziekte, noch gebrek
+haar schijnbaar zoo teer gestel schenen te hebben aangedaan.
+
+Balao Rao had den Hindoe met de grootste aandacht aangehoord. Hij
+was het nog niet met zich zelven eens, of er niet eenig gevaar in
+gelegen was, dat de Dwalende Vlam den pâl van Tandît kende, er reeds
+een schuilplaats gezocht had en haar instinct er haar kon terugvoeren.
+
+Hij kwam dus op dit punt terug en vroeg den Gound of hij of de zijnen
+wisten waar de krankzinnige zich op dit oogenblik bevond.
+
+»'k Weet het niet," antwoordde de Gound. »'t Is al langer dan zes
+maanden geleden, dat men haar in de vallei gezien heeft. Mogelijk is ze
+dus dood. Maar, al kwam ze terug en bezocht ze ook den pâl van Tandît,
+dan was er toch niets van haar te vreezen. 't Is slechts een levend
+standbeeld. Ze zou u niet zien, u niet hooren, ze zou niet weten wie
+ge zijt. Ze zou binnenkomen, ze zou neerzitten aan uw haard, voor
+een, misschien twee dagen, dan zou ze haar uitgedoofde toorts weder
+aansteken, u verlaten en opnieuw beginnen met van huis tot huis te
+zwerven. Dat is haar geheele leven. Trouwens is ze ditmaal zoo lang
+weg geweest, dat ze waarschijnlijk wel nooit zal terugkomen. Zij, die
+geestelijk reeds dood was, zal nu ook lichamelijk wel overleden zijn!"
+
+Balao Rao meende over dit onderwerp niet met Nana Sahib te moeten
+spreken en zelf hechtte hij er al spoedig niet het minste gewicht
+meer aan.
+
+Een maand na hun komst in den pâl van Tandît, was van den terugkeer
+der Dwalende Vlam in de vallei van Nerbudda nog niets gebleken.
+
+
+
+
+
+
+XVI.
+
+DE DWALENDE VLAM.
+
+
+Gedurende een geheele maand, van den 12n Maart tot den 12n April,
+bleef Nana Sahib in den pâl verborgen. Hij wilde het Engelsche bewind
+den tijd geven, hetzij de opsporingen op te geven, hetzij het op een
+valsch spoor te brengen.
+
+Mochten al de twee broeders overdag niet uitgaan, hunne vrienden
+daarentegen doorliepen de vallei, bezochten de dorpen en de gehuchten,
+kondigden in bedekte termen de op handen zijnde verschijning aan van
+een »geduchten moulti," half god, half mensch, en zij bereidden de
+gemoederen voor op een nationale omwenteling.
+
+Zoodra de nacht was aangebroken, waagden Nana Sahib en Balao Rao
+het hunne schuilplaats te verlaten. Zij begaven zich dan naar de
+oevers der Nerbudda en gingen van dorp tot dorp, van pâl tot pâl,
+het oogenblik verbeidende waarop zij met eenige zekerheid het domein
+konden bezoeken der aan de Engelschen schatplichtige rajahs. Nana
+Sahib wist trouwens, dat vele halfonafhankelijken, ongeduldig om het
+vreemde juk af te werpen, zich op zijne stem zouden vereenigen. Doch,
+op dit oogenblik gold het slechts de woeste bevolking van Goudwana.
+
+Die onbeschaafde Bhîls, die zwervende Kounds, die Gounds, wild en woest
+als de inboorlingen van de eilanden van den stillen Oceaan, vond de
+Nana gereed, om hem te volgen. Indien hij zich uit onvoorzichtigheid
+slechts aan twee of drie machtige stamhoofden bekend maakte, was
+dat voldoende om hem te bewijzen, dat zijn naam alleen verscheidene
+millioenen Hindoes zou medesleepen, die over de centrale bergvlakten
+van Hindostan verspreid zijn.
+
+Toen de beide broeders in den pâl van Tandît waren teruggekeerd,
+deelden zij elkander mede wat zij gehoord, gezien en gedaan
+hadden. Hunne metgezellen voegden zich toen bij hen, van alle kanten
+de tijding medebrengende, dat de geest van oproer als een stormwind in
+de vallei der Nerbudda was losgebroken. De Gounds wilden niet anders
+dan den »kisri" doen weergalmen, den oorlogskreet der bergbewoners,
+en de militaire kantonnementen van het presidentschap te overrompelen.
+
+Het oogenblik was nog niet gekomen.
+
+Het was namelijk niet voldoende, dat de geheele landstreek tusschen de
+Sautpourrabergen en de Vindhyas in vuur en vlam gezet werd, de brand
+moest al verder en verder om zich heen grijpen. Het was dus noodig de
+brandstoffen in de nabij de Nerbudda gelegen provinciën op te hoopen,
+die meer rechtstreeks onder Engelsche heerschappij verkeerden. Van
+al de steden en gehuchten van Bhopal, Malwa, Bundelkund en van het
+geheele uitgestrekte koninkrijk van Scindia moest een onmetelijke
+brandstapel gebouwd worden, gereed om ontstoken te worden. Doch Nana
+Sahib wilde met recht aan niemand anders dan aan zich zelven de zorg
+toevertrouwen de oude deelnemers aan den opstand van 1857 te bezoeken;
+al die landgenooten, die zijn zaak getrouw gebleven waren en nooit
+aan zijn dood geloofd hadden, verwachtten hem elken dag weder te
+zien verschijnen.
+
+Een maand na zijn aankomst in den pâl van Tandît meende Nana Sahib
+veilig te kunnen handelen, daar toch het feit zijner wederverschijning
+in de provincie als valsch was erkend geworden. Partijgangers hielden
+hem op de hoogte van alles wat de gouverneur van het presidentschap
+van Bombay gedaan had om hem te vangen. Hij wist dat de overheid in
+de eerste dagen een nauwkeurig onderzoek had ingesteld, maar zonder
+gevolg. De visscher van Aurungabad, de oude gevangene van den Nana,
+was door een dolksteek omgebracht en niemand had kunnen vermoeden,
+dat de ontvluchte fakir de nabob Dandou-Pant was, op wiens hoofd een
+prijs gesteld was. Een week later, waren de geruchten tot zwijgen
+gekomen, de mededingers naar de premie van duizend gulden hadden alle
+hoop verloren en de naam van Nana Sahib kwam weder in vergetelheid.
+
+De nabob kon dus in eigen persoon handelen en zonder vrees van erkend
+te worden, zijne omwentelingsplannen verwezenlijken. Nu eens in het
+kostuum van een parsi, dan weder in dat van een eenvoudigen raïot,
+vandaag alleen, morgen van zijn broeder vergezeld, begon hij zich van
+den pâl van Tandît te verwijderen, aan den anderen oever der Nerbudda
+naar het noorden en zelfs naar de andere zijde van de noordelijke
+helling der Vindhyas te reizen.
+
+Een spion, die hem in al zijne gangen had willen bespieden, zou hem
+den 12n April te Indore hebben aangetroffen.
+
+Daar, in die hoofdstad van het koninkrijk Holcar stelde Nana Sahib,
+een streng incognito bewarende, zich in gemeenschap met de talrijke
+landelijke bevolking, die zich met den bouw der slaapbollenvelden
+bezig hield. Het waren Rihillas, Mekranis, Valayalis, vurige, moedige,
+dweepzuchtige lieden, waarvan de meesten gedeserteerde Sipayers der
+inlandsche armée waren, die zich in de kleeding van den Hindoeschen
+boer verborgen hielden.
+
+Daarna stak Nana Sahib de Betwa, een tak van de Jumna over, die naar
+het noorden aan de westelijke grens van Bundelkund loopt en kwam den
+19n April, door een prachtige vallei met een overvloed van dadel-
+en mangoboomen, te Souari aan.
+
+Daar bevinden zich zonderlinge bouwgewrochten van zeer hooge
+oudheid. Het zijn »tôpes," een soort van tumuli, bedekt met
+halfbolvormige koepeldaken, die ten noorden der vallei de voornaamste
+groep van Saldhara vormen. Uit die praalgraven, uit die woningen
+der dooden, waarvan de altaren, aan den Boeddhistischen eeredienst
+gewijd, beschut zijn onder steenen zonneschermen, uit die sedert
+zoovele eeuwen ledige graven kwamen, op de stem van Nana Sahib
+honderden vluchtelingen te voorschijn. Verscholen in de bouwvallen,
+om de vreeselijke weerwraak der Engelschen te ontgaan, was een woord
+voldoende hun te doen begrijpen wat de nabob van hunne medewerking
+verwachtte; een wenk zou op het bepaalde uur voldoende zijn om hen
+in massa op de veroveraars te werpen.
+
+Den 24n April was Nana Sahib te Bhilsa, de hoofdplaats van een
+belangrijk distrikt van Malwa en daar, te midden van de bouwvallen
+der oude stad, verzamelde hij bouwstoffen voor den opstand, die de
+nieuwe hem niet zou verschaft hebben.
+
+Den 27n April bereikte Nana Sahib Raygurh, op de grenzen van het
+koninkrijk Pannah en den 30n de overblijfselen van de oude stad Sangar,
+niet ver van de plek waar de generaal sir Hugh Rose den opstandelingen
+een bloedigen veldslag leverde, die hem met den Maudanporepas den
+sleutel gaf van de bergengten der Vindhyas.
+
+Daar voegde zijn broeder, door Kâlagani vergezeld, zich bij den nabob
+en beiden maakten zich bekend aan de hoofden der voornaamste stammen,
+waarvan zij volkomen zeker waren. In deze geheime vergaderingen, werden
+de voorloopige handelingen van een algemeenen opstand besproken en
+vastgesteld. Terwijl Nana Sahib en Balao Rao dan in het zuiden zouden
+werken, moesten hunne bondgenooten aan de noordelijke hellingen der
+Vindhyas hunne maatregelen nemen.
+
+Alvorens naar de vallei der Nerbudda terug te gaan, wilden de twee
+broeders het koninkrijk Pannah nog bezoeken. Zij waagden zich langs
+de Keyne, onder bedekking van reusachtige teks, van kolossale bamboes
+en onder de beschutting van die ontelbare Indische vijgeboomen, welke
+bestemd schijnen gansch Indië in te nemen. Daar werden talrijke en
+woeste aanhangers geworven onder het ellendige personeel, dat voor
+rekening van den rajah, de rijke diamantmijnen exploiteert. »Deze
+rajah," zegt Rousselot, »de positie begrijpende, die de Engelsche
+overheersching den vorsten van Bundelkund bereidt, heeft de rol
+van een rijken grondeigenaar verkozen boven die van een weinig
+beteekenend vorstje." Een rijke grondbezitter is hij inderdaad! De
+diamanten bevattende streek, in zijn bezit, strekt zich uit over een
+lengte van dertig kilometers ten noorden van Pannah en de exploitatie
+zijner diamantmijnen, waarvan de producten op de markten van Bénares
+en Allahabad het meest geacht zijn, houdt een groot aantal Hindoes
+bezig. Maar onder de ongelukkigen, gewoon aan den zwaarsten arbeid,
+die de rajah doet onthoofden, zoodra de opbrengst van de mijn aan het
+dalen is, moest Nana Sahib duizenden aanhangers vinden, die gereed
+waren zich voor de onafhankelijkheid van hun land te laten dooden,
+en hij vond ze.
+
+Van dit punt af, keerden de beide broeders naar de Nerbudda terug,
+teneinde de pâl van Tandît wederom te bereiken. Evenwel wilden zij,
+alvorens den opstand van het zuiden voor te bereiden, die tegelijk met
+dien van het noorden moest losbreken, zich te Bhopal ophouden. Dit
+is een belangrijke muzelmansche stad, die het middelpunt van het
+Islamisme in Indië gebleven is en waarvan de bégoem gedurende het
+gansche tijdperk van den opstand den Engelschen getrouw is gebleven.
+
+Nana Sahib en Balao Rao, vergezeld van een dozijn Gounds, kwamen
+den 24n Mei, den laatsten dag van de feesten van Moharum, ingesteld
+ter viering van de hernieuwing van het Muzelmansche leger, te
+Bhopal aan. Beiden waren gekleed als »joguis," sombere godsdienstige
+bedelaars, met lange dolken gewapend waarmede zij zich uit dweepzucht
+treffen, doch zonder zich gevaarlijke wonden toe te brengen.
+
+De twee broeders, die in deze vermomming onherkenbaar waren, hadden
+de processie in de straten der stad gevolgd, te midden der talrijke
+olifanten, die »tadzias," een soort van kleine tempels van twintig
+voet hoog op den rug droegen; zij hadden zich kunnen mengen onder
+de rijk met goud gestikte onderrokken gekleede en met moesselinen
+mutsen gedekte muzelmannen en zich kunnen wegschuilen in de rangen
+der muzikanten, der soldaten, der bajaderen, der als vrouwen vermomde
+jongelingen,--een vreemde opeenhooping van menschen, die aan deze
+plechtigheid het voorkomen gaf van een vastenavondsvertooning. Met
+deze Hindoes van allerlei kasten, waaronder zij talrijke aanhangers
+telden, hadden zij een soort van maçonniek teeken kunnen wisselen,
+dat bij de oude opstandelingen van 1857 in zwang was.
+
+Met het vallen van den avond hadden al die menschen zich naar het
+meer begeven, dat de oostelijke voorstad bespoelde.
+
+Daar wierpen onder een oorverdoovend geschreeuw, het ontbranden van
+vuurwapenen, het geknetter van voetzoekers en ander klein vuurwerk,
+bij het licht van duizenden toortsen, al deze geestdrijvers de tadzias
+in het meer. De feesten van Moharum waren hiermede geëindigd.
+
+Op dit oogenblik voelde Nana Sahib een hand op zijn schouder. Hij
+keerde zich om. Een Bengali stond voor hem.
+
+Nana Sahib herkende in dezen Hindoe een zijner oude krijgskameraden
+van Lucknow. Hij ondervroeg hem met de oogen.
+
+De Bengali bepaalde zich tot het fluisteren van de volgende woorden,
+die Nana Sahib hoorde zonder dat een enkel gebaar zijn ontroering
+verraden had.
+
+»Kolonel Munro heeft Calcutta verlaten."
+
+»Waar is hij?"
+
+»Hij was gisteren te Bénares."
+
+»Waar gaat hij heen?"
+
+»Naar de grenzen van Népaul."
+
+»Met welk doel?"
+
+»Om er eenige maanden te verblijven."
+
+»En dan?"
+
+»Naar Bombay terug te keeren."
+
+Eensklaps deed zich een scherp geluid hooren. Een Hindoe sloop door
+de verzamelde menigte en was weldra Nana Sahib genaderd.
+
+Het was Kâlagani.
+
+»Vertrek dadelijk," zei de nabob. »Zoek Munro op, die zich op 't
+oogenblik naar het noorden begeeft. Dring je aan hem op, maak je
+noodzakelijk door hem den een of anderen dienst te bewijzen en waag
+je leven, als 't moet. Verlaat hem niet voordat hij aan gene zijde der
+Vindhyas weder naar de vallei der Nerbudda is teruggekeerd en kom dan,
+maar alleen dan mij zijn tegenwoordigheid melden."
+
+Kâlagani vergenoegde zich met een bevestigend teeken te geven en was
+weldra onder de menigte verdwenen. Een gebaar van den nabob was voor
+hem een order. Tien minuten later, had hij Bhopal achter den rug.
+
+Op dit oogenblik naderde Balao Rao zijn broeder.
+
+»Het is tijd om te vertrekken," zeide hij tot hem.
+
+»Ja," antwoordde Nana Sahib, »en vóór den morgen moeten we den pâl
+van Tandît bereikt hebben."
+
+»Op marsch dan."
+
+Beiden, door hunne Gounds gevolgd, begaven zich langs den noordelijken
+oever van het meer naar een afgezonderde landhoeve. Daar werden zij
+opgewacht door paarden voor hen en hun geleide. Het waren van die
+snelloopende paarden, die met een zeer gekruid voedsel gevoerd worden,
+en die vijftig mijlen in een enkelen nacht kunnen afleggen. Ten acht
+ure galoppeerden zij op den weg van Bhopal naar de Vindhyas.
+
+Dat de nabob vóór den dageraad in den pâl van Tandît terug wilde zijn,
+was slechts een maatregel van voorzichtigheid. Natuurlijk was het
+beter, dat zijn terugkeer in de vallei onopgemerkt voorbijging.
+
+De kleine troep ging dus zoo snel als de paarden slechts loopen
+konden, vooruit.
+
+Nana Sahib en Balao Rao, hoewel dicht bij elkander, reden stilzwijgend
+voort, maar dezelfde gedachte hield hen bezig. Van dien tocht aan
+gene zijde der Vindhyas, brachten zij niet alleen de hoop, maar ook
+de zekerheid mede, dat ontelbare aanhangers hunne zaak omhelsden. De
+centrale hoogvlakte van Indië was geheel in hunne handen. De militaire
+kantonnementen, over dit uitgestrekte grondgebied verdeeld, konden aan
+de eerste aanvallen der opstandelingen geen weerstand bieden. Hunne
+vernietiging zou de omwenteling vrij spel geven en weldra zou van
+het eene strand naar het andere een gansche muur dweepzieke Hindoes
+in opstand komen, waartegen de koninklijke armée zich te bersten
+zou stooten.
+
+Doch terzelfder tijd was Nana Sahib met de gedachte vervuld aan het
+gelukkige toeval, dat hem Munro in handen zou leveren. De kolonel
+had eindelijk Calcutta verlaten, alwaar het moeielijk was hem
+te bereiken. Voortaan zou geen enkele zijner bewegingen den nabob
+ontgaan. Geheel onbewust, zou de hand van Kâlagani hem naar de woeste
+streek der Vindhyas geleiden en eenmaal daar, zou niemand hem aan het
+vonnis kunnen onttrekken, dat de haat van Nana Sahib hem bereid had.
+
+Balao Rao wist nog niets van hetgeen tusschen den Bengali en zijn
+broeder gesproken was. Eerst bij de nadering van den pâl van Tandît,
+terwijl de paarden een oogenblik uitbliezen, vergenoegde Nana Sahib
+zich het hem in deze termen te zeggen:
+
+»Munro heeft Calcutta verlaten en richt zich naar Bombay."
+
+»De weg van Bombay," riep Balao Rao uit, »loopt naar het strand van
+de Indische Zee!"
+
+»De weg van Bombay, ditmaal," antwoordde Nana Sahib, »zal ophouden
+bij de Vindhyas!"
+
+In dit antwoord lag alles opgesloten.
+
+De paarden werden op nieuw in galop gebracht en sloegen den weg in door
+het bosch, dat zich aan den zoom van de vallei der Nerbudda verhief.
+
+Het was toen vijf uur 's morgens. De dag was pas aangebroken. Nana
+Sahib, Balao Rao en hunne metgezellen waren aan den woest stroomenden
+Nazzur aangekomen, die naar den pâl liep.
+
+De paarden werden hier achtergelaten en aan de hoede toevertrouwd
+van twee Gounds, belast ze naar het dichtstbijzijnde dorp te geleiden.
+
+De anderen volgden de beide broeders, die de door het water van den
+bergstroom schuddende treden bestegen.
+
+Alles was stil en de eerste geluiden van den dag hadden de plechtige
+stilte van den nacht nog niet afgebroken.
+
+Eensklaps barstte een geweerschot los, dat door vele andere gevolgd
+werd. Terzelfder tijd deden zich deze kreten hooren:
+
+»Hoera! hoera! voorwaarts!"
+
+Een officier, aan het hoofd van een vijftig soldaten van het koninklijk
+leger, verscheen op den rug van den pâl.
+
+»Vuur! Dat niemand ontsnappe!" riep hij opnieuw.
+
+Nieuwe losbranding, van zeer nabij gericht op de groep Gounds, die
+Nana Sahib en zijn broeder omringde.
+
+Vijf of zes Hindoes vielen. De anderen wierpen zich terug in de bedding
+van den Nazzur en verdwenen onder de eerste boomen van het woud.
+
+»Nana Sahib! Nana Sahib!" schreeuwden de Engelschen, de nauwe bergkloof
+betredende.
+
+Toen richtte een van hen, doodelijk getroffen, zich op met de hand
+naar hen uitgestrekt.
+
+»Dood aan de veroveraars!" schreeuwde hij met een nog vreeselijke
+stem en viel toen onbeweeglijk neder.
+
+De officier naderde nu het lijk.
+
+»Is dit werkelijk Nana Sahib?" vroeg hij.
+
+»Hij is het," antwoordden twee soldaten van het détachement, die te
+Cawnpore in garnizoen geweest zijnde, den nabob van nabij kenden.
+
+»En de anderen!" riep de officier.
+
+En het geheele détachement ijlde het bosch in ter vervolging der
+Gounds.
+
+Nauwlijks was het verdwenen, of een schaduw gleed over de steilte
+waarboven de pâl zich verhief.
+
+Het was de Dwalende Vlam, in een lang bruin kleed gewikkeld, dat met
+een gordel om haar middel bevestigd was.
+
+Den vorigen avond was deze krankzinnige de onbewuste gids geweest
+van den Engelschen officier en zijne manschappen. Sedert den vorigen
+dag in de vallei teruggekomen, was zij werktuiglijk naar den pâl van
+Tandît gegaan, waarheen een soort van instinct haar terugvoerde. Doch
+dezen keer liet het zonderlinge schepsel, dat men stom waande, aan
+hare lippen een naam ontsnappen, slechts een enkelen, dien van den
+moordenaar van Cawnpore!
+
+»Nana Sahib! Nana Sahib!" herhaalde zij, alsof het beeld van den
+nabob, door eenig onverklaarbaar voorgevoel, in hare herinnering
+was opgekomen.
+
+Deze naam deed den officier ontroeren. Hij volgde de schreden der
+krankzinnige. Zij scheen hem niet te zien, noch de soldaten die haar
+naar den pâl volgden. Was het daar dus, dat de nabob, op wiens hoofd
+een prijs gesteld was, de wijk genomen had? De officier nam de noodige
+maatregelen en liet de bedding van den Nazzur bezetten totdat de dag
+aanbrak. Toen nu Nana Sahib en zijne Gounds er zich in hadden begeven,
+ontving hij ze met een losbranding, die er verscheidenen neervelde
+en onder hen, het hoofd van den opstand der Sipayers.
+
+Dit was de ontmoeting, die de telegraaf denzelfden dag den gouverneur
+van het presidentschap van Bombay berichtte. Deze telegram verspreidde
+zich over het geheele schiereiland, de dagbladen namen hem onmiddellijk
+over en zoo kwam het, dat kolonel Munro er den 26n Mei in het dagblad
+van Allahabad kennis van kon nemen.
+
+Het was dus ditmaal niet te betwijfelen of Nana Sahib was wel degelijk
+dood. Zijn identiteit was nu werkelijk vastgesteld en het dagblad kon
+met volle recht zeggen: »Het koninkrijk Indië heeft voortaan niets meer
+te vreezen van den wreeden rajah, die het zooveel bloed gekost heeft!"
+
+Intusschen daalde de krankzinnige, na den pâl verlaten te hebben,
+langs de bedding van den Nazzur naar beneden. In hare oogen blonk de
+glans van een inwendig vuur, dat plotseling in haar scheen ontbrand
+te zijn, terwijl zij werktuiglijk in zich zelve den naam van den
+nabob herhaalde.
+
+Zoo kwam zij op de plaats waar de lijken lagen en hield stil bij dat
+wat door de soldaten van Lucknow was herkend geworden. Het vertrokken
+gelaat van den doode scheen nog te dreigen. Het was alsof, na slechts
+voor de wraak geleefd te hebben, de haat in hem overleefde.
+
+De krankzinnige knielde, betastte met beide handen het met kogels
+doorboorde lijk, waarvan het bloed de plooien van haar kleed
+bevlekte. Zij beschouwde het langen tijd, richtte zich daarna op en
+het hoofd schuddende, daalde zij langzaam langs de bedding van den
+Nazzur naar beneden.
+
+Maar toen was de Dwalende Vlam weder in hare gewone onverschilligheid
+vervallen en herhaalde haar mond niet meer den vervloekten naam van
+Nana Sahib.
+
+
+
+
+
+
+XVII.
+
+ONS SANITARIUM.
+
+
+Zou de grootsche uitdrukking, »de onmeetbaren in de schepping,"
+waarvan de mineraloog Haüy zich bediend heeft om de Amerikaansche
+Andes aan te duiden, niet met meer recht van toepassing zijn op de
+ontzagverwekkende Himalayaketen, die de mensch nog niet bij machte
+is met mathematische juistheid te bepalen?
+
+Een dergelijk gevoel bezielt mij op het gezicht van die
+onvergelijkelijke streek, alwaar kolonel Munro, kapitein Hod, Banks
+en ik eenige weken zouden doorbrengen.
+
+»Niet alleen," deelt de ingenieur ons mede, »zijn deze bergen
+onmeetbaar, maar hunne toppen moeten als ontoegankelijk beschouwd
+worden, omdat het menschelijk lichaam op zulke hoogten, waar de
+lucht niet dicht genoeg meer is om aan de behoeften der ademhaling
+te voldoen, de gewone functies niet meer kan volbrengen!"
+
+Een bolwerk van primitieve rotsen, van graniet, gneis, micaschilfer,
+tweeduizend vijfhonderd kilometers lang, dat zich van den twee en
+zeventigsten tot den vijf en negentigsten meridiaan uitstrekt over twee
+presidentschappen, Agra en Calcutta en over twee koninkrijken, Bouthan
+en Népaul;--een keten, waarvan de gemiddelde hoogte, een derde hooger
+dan de top van den Mont-Blanc, in drie onderscheiden luchtstreken kan
+afgedeeld worden, de eerste, vijfduizend voeten hoog, meer gematigd
+dan de lager gelegen vlakte, des winters een korenoogst gevende,
+des zomers een rijstoogst; de tweede van vijf tot negen duizend voet,
+waar de sneeuw bij den terugkeer der lente smelt; de derde, van negen
+duizend tot vijf en twintig duizend voet, met dikke ijsmassa's bezet,
+die zelfs in het heete seizoen de zonnestralen trotseeren,--dwars
+door die grootsche verhevenheid, de hoogste der aarde, verleenen
+elf bergpassen, waarvan eenige den berg op een hoogte van twintig
+duizend voet doorboren, den toegang van Indië naar Thibet, doch niet
+dan ten koste van buitengewone moeielijkheden, want die bergpassen
+worden onophoudelijk bedreigd door sneeuwvallen, door bergstroomen
+vernield en uitgehold, overweldigd door het ijs;--boven die kruin,
+nu eens in groote koepels afgerond, dan weder vlak als de Tafelberg
+van de Kaap de Goede Hoop, zeven à acht spitse bergtoppen, waarvan
+eenige vulkanisch, de bronnen van de Cogra, de Djoemna en den Ganges
+beheerschende, de Doukia en de Kinchinjunga, zich tot een hoogte
+van meer dan zeven duizend meters, de Dhiodounga tot acht duizend,
+de Dawaghaliri tot acht duizend vijf honderd, de Tchamoulari tot acht
+duizend zeven honderd, de berg Everest, zich tot negen duizend meters
+verheffende en van welks top de blik een omtrek zou omvatten gelijk
+aan dien van geheel Frankrijk;--een opeenhooping van bergen eindelijk,
+die door de Alpen op de Alpen, de Pyreneeën op de Andes op de schaal
+van de hoogten der aarde niet zou overtroffen worden; zoodanig
+is die kolossale verhevenheid, waarvan de voet der stoutmoedigste
+bergbeklimmers misschien nooit de hoogste toppen zal betreden en die
+bekend is onder den naam van het Himalayagebergte!
+
+De eerste trappen naar die reusachtige zuilengangen zijn met dichte
+en uitgestrekte bosschen bedekt. Men vindt er nog verschillende
+vertegenwoordigers van de rijke familie der palmboomen, die in
+een hoogere luchtstreek plaats maken voor uitgestrekte wouden van
+eikenboomen, cipressen en pijnboomen, voor weelderige bosschen van
+bamboes en grasachtige planten.
+
+Banks, die ons deze bijzonderheden mededeelt, vertelt ons ook,
+dat, terwijl de onderste sneeuwlijn langs de Hindoesche helling der
+bergketen tot vier duizend meters daalt, zij zich aan de Thibetsche
+helling tot zes duizend meters verheft. De reden hiervan is, dat de
+dampen, door de zuidenwinden aangevoerd, door den énormen slagboom
+worden opgehouden. Daardoor hebben zich dan ook aan de andere zijde
+dorpen kunnen vestigen tot een hoogte van vijftien duizend voet, te
+midden van gerstevelden en prachtige weilanden. Volgens het getuigenis
+der bergbewoners zouden in één nacht die weilanden met een grastapijt
+bedekt zijn.
+
+In de middelste, de gematigde luchtstreek wordt het rijk der vogelen
+vertegenwoordigd door pauwen, patrijzen, fazanten, trapganzen
+en kwartels. Het wemelt er van geiten en schapen. In de hoogste
+luchtstreek ontmoet men slechts het wilde zwijn, de gems, de wilde
+kat, terwijl de arend alleen boven de zeldzame gewassen zweeft,
+die slechts tot de nederige planten der Noordpoolflora behooren.
+
+Doch dat was het niet wat kapitein Hod aanlokte. Waarom zou die
+Nimrod in de streken der Himalaya gekomen zijn, als hij niets anders
+te doen had gehad dan wild voor de keuken te schieten? Zeer gelukkig
+voor hem was er ook geen gebrek aan groote roofdieren, waardig door
+zijn Enfield-buks en zijne ontplofbare kogels geveld te worden.
+
+Inderdaad strekt zich aan den voet van de eerste helling der keten
+een onderste streek uit, die de Hindoes den gordel van Tarryani
+noemen. Het is een uitgestrekte, afhellende vlakte, zeven à acht
+kilometers groot, vochtig, warm, met een somberen plantengroei, bedekt
+met dichte bosschen, waarin de wilde dieren gaarne een schuilplaats
+zoeken. Dit Eden van den jager, die de sterke gemoedsbewegingen van
+den kampstrijd lief heeft, was slechts vijftien honderd meters onder
+ons kamp gelegen. Het was dus gemakkelijk naar dit afgesloten terrein
+af te dalen, dat zich zelf bewaarde.
+
+Het was dus waarschijnlijk, dat kapitein Hod de onderste hellingen
+der Himalaya liever zou bezoeken dan de bovenste streken. Daar toch
+zijn zelfs na den humoristischen reiziger Victor Jacquemont, nog vele
+belangrijke geografische ontdekkingen te maken.
+
+»Die énorme bergketen is dus nog maar zeer onvolkomen bekend?" vroeg
+ik aan Banks.
+
+»Zeer onvolkomen," antwoordde de ingenieur. »Het Himalaya-gebergte
+is als een soort van kleine planeet, die zich aan onzen aardbol heeft
+vastgehecht en die hare geheimen bewaart."
+
+»Maar men heeft het toch doorkruist," antwoordde ik, »men heeft het
+toch zooveel mogelijk doorzocht!"
+
+»O! voorzeker heeft het niet aan reizigers in de Himalaya
+ontbroken!" antwoordde Banks. »De gebroeders Gérard de Webb,
+de officieren Kirpatrick en Fraser, Hogdson, Herbert, Lloyd,
+Hooker, Cuningham, Strabing, Skinner, Johnson, Moorcroft, Thomson,
+Griffith, Vigne, Hügel, de zendelingen Huk en Gabet, en later de
+gebroeders Schlagintweit, de kolonel Wangh, de luitenant Reuillier
+en Montgomery, hebben na een belangrijken arbeid op groote schaal
+de orografische gesteldheid der bergketen doen kennen. Toch,
+mijne vrienden, blijft er veel over, dat nog nader moet uitgemaakt
+worden. De juiste hoogte der voornaamste toppen heeft aanleiding
+gegeven tot ontelbare verbeteringen. Zoo was vroeger de Dwalaghiri
+de koning der geheele keten, daarna heeft deze, na nieuwe metingen,
+plaats moeten maken voor den Kintchindjïnga, die op zijn beurt nu
+onttroond is door den berg Everest. Tot nog toe wint deze laatste
+het van al zijne mededingers. Evenwel zou volgens het zeggen der
+Chineezen, de Kouin-Lun,--op welken, weliswaar, de juiste methode der
+Europeesche meetkundigen nog niet zijn toegepast,--den berg Everest
+iets overtreffen en zou het dus niet in de Himalaya zijn, dat men
+het hoogste punt van onzen aardbol zou moeten zoeken. Doch werkelijk
+kunnen deze metingen niet eerder als mathematisch beschouwd worden dan
+wanneer men ze ook barometrisch en met al de voorzorgen zal verkregen
+hebben, die deze rechtstreeksche bepaling medebrengt. En hoe ze te
+verkrijgen, zonder een barometer te brengen naar het hoogste punt
+dezer bijna ontoegankelijke bergtoppen? En, tot nog toe is dit niet
+kunnen verricht worden."
+
+»Dat zal geschieden," antwoordde kapitein Hod, »zooals eenmaal de
+reizen naar de zuid- en de noordpool zullen gedaan worden!"
+
+»Waarschijnlijk!"
+
+»De reis naar de grootste diepten van den Oceaan!"
+
+»Ongetwijfeld!"
+
+»De reis naar het middelpunt der aarde!"
+
+»Bravo, Hod!"
+
+»Zooals alles eenmaal geschieden zal!" voegde ik er bij.
+
+»Zelfs een reis op de planeten van het zonnestelsel!" antwoordde
+kapitein Hod, die nergens meer voor stond.
+
+»Neen, kapitein," antwoordde ik. »De mensch, als eenvoudige
+aardbewoner, zal er de grenzen nooit van kunnen overschrijden! Doch,
+gebonden aan haar korst, kan hij er al de geheimen van doorgronden!"
+
+»Hij kan en moet zulks!" hernam Banks. »Alles wat binnen de grens der
+mogelijkheid ligt, moet en zal volbracht worden. Dan, als er niets meer
+voor den mensch overblijft te weten van den bol, dien hij bewoont....."
+
+»Zal hij verdwijnen met dien bol, die geene geheimen meer voor hem
+heeft," antwoordde kapitein Hod.
+
+»Volstrekt niet!" hernam Banks. »Als meester zal hij er dan genot van
+hebben en er nog beter partij van trekken. Maar, vriend Hod, daar we
+ons in de streek der Himalaya bevinden, zal ik je in de gelegenheid
+stellen onder anderen een zonderlinge ontdekking te doen, waarin je
+voorzeker belang zult stellen."
+
+»Wat meen je, Banks?"
+
+»De zendeling Huc spreekt in het verhaal zijner reizen van een
+wonderlijken boom, dien men in Thibet »den boom met de tienduizend
+spreuken" noemt. Volgens de Hindoesche legende, zou Tong Kabac,
+de hervormer van den Boeddhistischen godsdienst, een duizend jaren
+nadat hetzelfde avontuur aan Philemon, Baucis, Daphné, die vreemde
+plantenwezens in de mythologische flora, overkomen was, in een boom
+veranderd zijn. Het haar van Tong Kabac zou het gebladerte van dien
+heiligen boom geworden zijn en op die bladeren verzekert de zendeling
+met eigen oogen Thibétaansche letters, duidelijk door hunne ribben
+gevormd, gezien te hebben."
+
+»Een boom met bedrukte bladeren!" riep ik uit.
+
+»En waarop men spreuken van de reinste zedekunde leest," antwoordde
+de ingenieur.
+
+»Dat is de moeite waard om te onderzoek," zei ik lachende.
+
+»Onderzoek het dan, mijne vrienden," antwoordde Banks. »Als er van
+die boomen in het zuidelijke gedeelte van Thibet bestaan, moeten er
+ook in de noordelijke streken, aan de zuidelijke helling der Himalaya
+gevonden worden. Zoek dus, op uw tochten, zoek dien..... hoe zal ik
+zeggen?.... dien spreukenschrijver...."
+
+»Waarachtig niet!" antwoordde kapitein Hod. »'k Ben hier gekomen om
+te jagen en niet om bergen te beklimmen!"
+
+»Wel, vriend Hod!" hernam Banks. »Zoo'n stoutmoedige bergbeklimmer
+als gij, zal toch hier of daar wel eens een opstijging wagen?"
+
+»Nooit," riep de kapitein uit.
+
+»En waarom niet?"
+
+»'k Heb het beklimmen van bergen opgegeven!"
+
+»En sedert wanneer?....."
+
+»Sedert den dag toen het mij, na twintigmaal het leven er bij gewaagd
+te hebben," antwoordde kapitein Hod, »eindelijk mocht gelukken den
+top van den Vrigel, in het koninkrijk Bouthan te bereiken. Men had
+me verzekerd, dat de top van dezen berg nooit door den voet van eenig
+menschelijk wezen was betreden geworden! Mijn eigenliefde kwam er dus
+bij in het spel! Nu, eindelijk, na duizend gevaren bereik ik den top
+en wat zie ik? deze woorden in een rots gegrift: »Durand, tandmeester,
+14, straat Caumartin te Parijs!" Sedert dien tijd bestijg ik geen
+bergen meer!"
+
+Die goede kapitein! We mogen niet onvermeld laten, dat, toen hij ons
+deze treurige omstandigheid vermeldde, hij zulk een dwaas gezicht trok,
+dat het onmogelijk was niet hartelijk te lachen!
+
+Meermalen heb ik van de »sanitariums" van het schiereiland
+gesproken. Deze stations in de bergen worden in den zomer druk bezocht
+door de renteniers, de ambtenaren en de kooplieden van Indië, die de
+brandende hitte der vlakte ontvlieden.
+
+Bovenaan staat Simla, gelegen op den een en dertigsten breedtegraad
+en ten westen van den vijf en zeventigsten meridiaan. Het is een
+klein hoekje van Zwitserland met zijn bergstroomen, zijn beken, zijn
+châlets, bekoorlijk gelegen in de schaduw van ceders en pijnboomen,
+op twee duizend meters boven het vlak der zee.
+
+Na Simla komt Dorjiling met zijn witte huizen, aan den voet van den
+Kinchinjinga, twee duizend drie honderd meters hoog, op vijf honderd
+kilometers ten noorden van Calcutta, op den zes en tachtigsten
+lengtegraad en den zeven en twintigsten breedtegraad,--een
+verrukkelijke plek in het schoonste land der wereld.
+
+Op verschillende punten van de Himalayaketen bevinden zich nog andere
+sanitariums.
+
+En nu bij die frissche en gezonde stations, die het brandende
+klimaat van Indië onmisbaar maakt, moet ons Stoomhuis gevoegd
+worden. Maar dit hoort ons toe. Het biedt al de geriefelijkheid
+aan der weelderigste woningen van het schiereiland. Er wacht ons in
+een gelukkige luchtstreek, met al het genot van het moderne leven,
+een kalmte, die men te vergeefs te Simla of te Dorjiling zou zoeken,
+waar de Anglo-Indiërs in menigte voorkomen.
+
+De plek is met zorg gekozen. De weg, die langs het onderste gedeelte
+van den berg loopt, verdeelt zich op deze hoogte in tweeën ter
+verbinding met eenige in het oosten en westen verspreide gehuchten. Het
+dichtstbij gelegen dezer dorpen bevindt zich op vijf mijlen van het
+Stoomhuis. Het wordt bewoond door een gastvrij ras van bergbewoners,
+fokkers van geiten en schapen, bebouwers van rijke velden koren
+en gerst.
+
+Dank zij de medewerking van ons personeel onder de leiding van Banks,
+heeft het slechts eenige uren gekost om een kamp in orde te brengen,
+waarin we gedurende zes of zeven weken moeten verblijven.
+
+Het bergvlak, waarop ons kamp gevestigd is, is zacht golvend
+en heeft een lengte van ongeveer een mijl en een breedte van
+een halve mijl. Het groene tapijt, dat het bedekt, bestaat uit
+een kort, dicht, plucheachtig gras, hier en daar met viooltjes
+bestrooid. Dichte boschjes van boomvormige rhododendrons, zoo groot
+als kleine eikenboomen, natuurlijke korfjes met camelias, vormen er
+een honderdtal bekoorlijke boeketten. De natuur heeft geen werklieden
+van Ispahan of Smyrna noodig gehad om dit prachtig plantaardig tapijt
+samen te stellen. Eenige duizenden zaadkorreltjes, op dien vruchtbaren
+bodem door den zuidenwind medegevoerd, een weinig water, een weinig
+zon, zijn voldoende geweest om dit zachte en onverslijtbaar weefsel
+te fabriceeren.
+
+Verder prijkt het plateau met een dozijn prachtige boomgroepen. Het
+is alsof zij zich losgemaakt hebben van het onmetelijke bosch, dat
+de berghelling bedekt en tot een hoogte van zes honderd meters tegen
+de naburige bergen opklimt. Ceders, eikenboomen, pendanus met lange
+bladeren, beuken, ahornboomen vermengen zich met pisangboomen, bamboes,
+magnolias, St. Jan's broodboomen en Japansche vijgeboomen. Sommigen
+dezer reuzen spreiden hunne hoogste takken tot meer dan honderd
+voet boven den grond uit. Zij schijnen op deze plek gebracht te
+zijn met het doel een boschwoning te overschaduwen. Het Stoomhuis,
+op het juiste tijdstip gekomen, heeft het landschap voltooid. De
+koepelsgewijze daken zijner twee pagoden paren zich gelukkig met al
+dat verschillende loof, met al die stijve of buigzame takken, die nu
+eens kleine en teere bladeren als vlindervleugels, dan weder breede
+en lange als Australische pagaaien dragen. De rijtuigentrein schuilt
+weg onder een dicht bosch van groen en bloemen. Niets verraadt het
+beweegbare huis en men zou zeggen, dat het een vaste woning was,
+volkomen ingericht om niet van haar plaats te gaan.
+
+Achter, rechts van de schilderij, loopt een bergstroom, welks zilveren
+band men tot een hoogte van verscheidene duizenden voeten langs de
+helling van de bergsteilte kan volgen en die zich in een natuurlijk
+bekken stort, dat door een groep heerlijke boomen overschaduwd wordt.
+
+Uit dit bekken vloeit het water als een beek weg, loopt door het
+grasveld en eindigt in een ruischenden waterval, die in een afgrond
+valt, welks diepte niet met den blik kan gepeild worden.
+
+Met ziet dat het Stoomhuis, wat de ligging betreft, het nuttige met
+het aangename vereenigde.
+
+Begeeft men zich naar den voorsten rand der bergvlakte, dan ziet men,
+dat zij zich boven een aantal minder belangrijke bergruggen uitstrekt,
+die in reusachtige trappen naar de vlakte afdalen. De helling is zoo
+zacht, dat men haar in haar geheel met den blik kan omvatten.
+
+Rechts is het eerste huis van het Stoomhuis schuins geplaatst,
+zoodanig dat het gezicht van den zuidelijken horizont gespaard is,
+zoowel voor het balkon der veranda als voor de zijramen van het salon,
+de eetzaal en de kleine vertrekken links. Groote cederboomen breiden
+hunne takken er boven uit en teekenen zich in zwarte lijnen scherp
+af tegen den verren achtergrond der groote keten, die door de eeuwige
+sneeuw bekleed wordt.
+
+Links is het tweede huis aangeleund tegen de zijde van een énorme rots
+van graniet, door de stralen der zon verguld. Deze rots herinnert
+zoowel door haar zonderlingen vorm als door haar warme kleur aan de
+reusachtige »plumpudding" van steen, die Russell-Killough in zijn reis
+door Zuid-Indië vermeldt. Van die woning, toegewezen aan den sergeant
+Mac Neil en zijne metgezellen van het personeel, ziet men slechts de
+zijde. Zij bevindt zich twintig passen van het voornaamste huis af,
+als een aanhangsel eener belangrijker pagode. Aan het uiteinde van
+een der daken, die haar bedekken, ziet men een klein blauwachtig
+rookkolommetje uit het keuken-laboratorium van »monsieur" Parazard
+ten hemel stijgen. Meer links bevindt zich een groep boomen op de
+westelijke borstwering, als een voorpost van het bosch, en vormt deze
+het zijplan van het landschap.
+
+Op den achtergrond, tusschen de twee woningen, vertoont zich een
+reusachtige mastodont. Het is onze IJzeren Reus, die onder een
+prieel van groote pendanus als in een koetshuis geborgen is. Met
+zijn opgerichte tromp, zou men zeggen, dat hij er de bovenste takken
+van af eet. Maar hij blijft stationnair en rust uit, ofschoon hij
+volstrekt geen behoefte aan rast heeft. Thans de onwankelbare bewaker
+van het Stoomhuis, verdedigt hij als een énorm autediluviaansch dier
+er den toegang van. In tegenwoordigheid van de reusachtige bergketen,
+die zich tot een hoogte van zes duizend meters boven het bergvlak
+verheft, schijnt onze kunstmatige reus, waarmede de hand van Banks de
+Hindoesche fauna verrijkt heeft, niets buitengewoons meer te hebben,
+hoe kolossaal onze olifant ook zij, met andere woorden, hij past
+volkomen in de schilderij van het landschap.
+
+Ja zelfs had kapitein Hod recht, toen hij niet zonder eenigen spijt
+de aanmerking maakte: »Een vlieg op den gevel van een hoofdkerk!"
+
+En hij heeft volkomen gelijk. Achter ons toch bevindt zich een blok
+van graniet, waarin men gemakkelijk duizend olifanten, zoo groot
+als de onze, zou kunnen uithouwen en dit blok is slechts een van de
+honderd treden van den trap, die naar den top van de bergketen leidt
+en waarboven de Dwalaghiri zich met zijn scherpe spits verheft.
+
+Somwijlen daalt de hemel van dit tooneel voor het oog van den
+waarnemer. Niet alleen verdwijnen de hooge toppen, maar ook de lager
+gelegen bergrug van de keten verdwijnt een oogenblik onder de dikke
+dampen, die zich van de middelste streek der Himalaya verheffen en het
+geheele bovenste gedeelte in nevelen hullen. Het landschap verkleint
+zich en dan is het alsof door een lichteffect de woningen, de boomen,
+de naburige bergruggen en de IJzeren Reus zelf hunne werkelijke
+grootte hernemen.
+
+Ook gebeurt het dat de nog lager hangende wolken door zekere vochtige
+winden voortgedreven, zich onder het bergvlak ontrollen. Het oog
+ziet dan slechts een golvende zee van wolken aan welker oppervlakte
+de zon verwonderlijke lichtspelingen toovert. Dan is, zoowel in de
+hoogte als in de laagte, de horizont verdwenen en schijnt het alsof
+wij naar de een of andere streek van het luchtruim zijn overgebracht,
+buiten de grenzen der aarde.
+
+Doch de wind loopt naar het noorden en, zich met geweld een weg
+tusschen de openingen der keten banende, jaagt hij al die nevelen
+uiteen, de zee van dampen verdicht zich bijna oogenblikkelijk, de
+vlakte komt aan den zuidelijken horizont weder te voorschijn, de
+grootsche gevaarten van het Himalayagebergte teekenen zich opnieuw
+scherp af tegen den thans helderen hemel, de schilderij doet zich
+wederom in al haar oorspronkelijke grootschheid voor en de blik, die
+nu door niets meer beperkt wordt, kan langs een horizont van zestig
+mijlen al de bijzonderheden onderscheiden van een onvergelijkelijk
+schoon panorama.
+
+
+
+
+
+
+XVIII.
+
+MATTHIAS VAN GUITT.
+
+
+Den volgenden dag, den 26n Juni, werd ik bij het aanbreken van den
+dageraad door het geluid van bekende stemmen gewekt. Ik stond dadelijk
+op. Kapitein Hod en zijn oppasser Fox hadden een druk gesprek in de
+eetzaal van het Stoomhuis. Ik voegde mij dadelijk bij hen.
+
+Op hetzelfde oogenblik verliet Banks zijn kamer en werd dadelijk door
+den kapitein met zijn luidklinkende stem toegesproken:
+
+»Wel, vriend Banks," zeide hij tot hem, »eindelijk zijn we dan toch
+in een goede haven aangekomen! Ditmaal is het voor goed. 't Is nu
+geen halt meer van eenige uren, maar een verblijf van eenige maanden."
+
+»Ja, waarde Hod," antwoordde de ingenieur, »en nu kunt ge uw jachten
+op uw gemak organiseeren. De fluit van den IJzeren Reus zal u niet
+meer in het kamp terugroepen."
+
+»Hoor je, Fox?"
+
+»Ja, kapitein," antwoordde de oppasser.
+
+»De hemel sta me bij!" riep Hod uit, »maar 'k verzeker je, dat ik
+ons sanitarium niet verlaat voordat ik mijn vijftigsten geschoten
+heb! Mijn vijftigsten, Fox! 'k Heb zoo'n idée, dat die al bijzonder
+moeilijk te snappen zal zijn!"
+
+»Toch zal men hem snappen," antwoordde Fox.
+
+»Hoe kom je aan dat idée, kapitein Hod?" vroeg ik.
+
+»Wat zal 'k je zeggen, Maucler, 't is een voorgevoel, niets anders!"
+
+»Dus," zei Banks, »ga je vandaag den veldtocht al openen?"
+
+»Vandaag al," antwoordde kapitein Hod. »We zullen beginnen met het
+terrein te verkennen, en de onderste streek gaan doorzoeken tot de
+bosschen van Tarryani. Als de tijgers die streek maar niet verlaten
+hebben!"
+
+»Waarom zou je dat denken?..."
+
+»En, mijn slechte veine?"
+
+»Slechte veine!... in de Himalaya!..." antwoordde de ingenieur. »Is
+dat mogelijk!"
+
+»Nu, we zullen zien!--Je gaat toch mede, Maucler?" vroeg kapitein Hod,
+zich tot mij wendende.
+
+»Ja zeker."
+
+»En gij, Banks?"
+
+»Ik ook," antwoordde de ingenieur, »en 'k denk dat Munro zich bij u
+zal voegen, zooals ik het doen zal... als liefhebber!"
+
+»Nu, mij wel!" antwoordde kapitein Hod, »als liefhebbers, maar dan toch
+als goed gewapende liefhebbers! Men kan daar moeilijk gaan wandelen
+met een rotting in de hand! Dat zou vernederend zijn voor de wilde
+dieren van Tarryani!"
+
+»Dat is dus afgesproken!" antwoordde de ingenieur.
+
+»En nu, Fox," hernam de kapitein, zich tot zijn oppasser richtende,
+»geen vergissingen, dezen keer! We zijn in het land der tijgers! Vier
+Enfield-karabijnen voor den kolonel, Banks, Maucler en mij, twee
+geweren met ontplofbare kogels voor jou en Goûmi."
+
+»Wees gerust, kapitein," antwoordde Fox. »'t Wild zal zich niet te
+beklagen hebben!"
+
+Deze dag zou dus gewijd zijn aan de verkenning van het bosch van
+Tarryani, dat het onderste gedeelte van de Himalayaketen onder ons
+sanitarium, bedekt. Tegen elf uren dus, na het ontbijt, daalden we,
+Sir Edward Munro, Banks, Hod, Fox, Goûmi en ik, allen goed gewapend,
+den weg af, die schuins naar de vlakte loopt, na gezorgd te hebben
+de twee honden in het kamp achter te laten, die we op dezen tocht
+niet noodig hadden.
+
+Sergeant Mac Neil was met Storr, Kâlouth en den kok in het Stoomhuis
+gebleven om de laatste hand aan onze installatie te leggen. Na
+een reis van twee maanden, was het noodig dat de IJzeren Reus in-
+en uitwendig onderzocht, schoon gemaakt en opgeknapt werd. Dat was
+een lange, nauwkeurige, moeielijke arbeid, die zijn gewonen cornacs,
+den stoker en den machinist niet veel rust zou geven.
+
+Ten elf ure hadden wij het sanitarium verlaten en eenige minuten
+daarna, bij de eerste kromming van den weg, hadden we het Stoomhuis
+achter het dichte geboomte uit het oog verloren.
+
+Het regende niet meer. Een frissche wind uit het noordoosten joeg het
+zwerk in de hooge streken van den dampkring met drift voort. De hemel
+was grijs,--de temperatuur zeer geschikt voor voetgangers; maar nu
+ook miste men de schilderachtige afwisseling van licht en schaduw, die
+zulk een eigenaardige bekoorlijkheid aan de groote bosschen verleent.
+
+Een recht eind wegs van twee duizend meters af te dalen, zou het
+werk van vijf en twintig à dertig minuten geweest zijn, maar nu die
+weg zich verlengde door al de bochten, waardoor de steile hellingen
+vermeden werden, was er meer tijd toe noodig. We hadden niet minder dan
+anderhalf uur noodig om den bovensten zoom van de bosschen van Tarryani
+op vijf of zes honderd voet boven de vlakte te bereiken. Natuurlijk
+werd de weg in vroolijke stemming afgelegd.
+
+»Opgepast!" zei kapitein Hod. »We komen nu op het domein der tijgers,
+leeuwen, panters, luipaarden en andere lieve diertjes van de streek
+der Himalaya-bergen. 't Is goed om de wilde dieren te dooden, maar
+'t is beter niet door hen gedood te worden! Laten we ons dus niet
+van elkander verwijderen en voorzichtig zijn!"
+
+Zulk een aanbeveling in den mond van den koenen jager was geld
+waard. Ook stelden we haar allen op prijs. De karabijnen en de geweren
+waren geladen, de hanen gespannen. Wij bereidden ons op alles voor.
+
+Doch het waren niet alleen de verscheurende dieren, waartegen wij op
+onze hoede moesten zijn, maar ook de slangen, waarvan de gevaarlijkste
+in de wouden van Indië worden aangetroffen. De »belongas," de groene
+slangen, de zweepslangen en nog zooveel andere soorten zijn zeer
+vergiftig. Het aantal slachtoffers, die jaarlijks ten gevolge van de
+beten dezer kruipende dieren omkomen, is vijf- of zesmaal grooter
+dan dat der huisdieren of der menschen, die ten prooi der wilde
+beesten bezwijken.
+
+Het is dan ook in deze streken meer dan ooit zaak op alles te letten,
+goed toe te zien waar men den voet zet, waar men de hand steunt,
+het oor te leenen aan de minste geruchten, die uit het gras of van
+tusschen de struiken voortkomen.
+
+Het was half een uur toen wij onder de groote boomen aan den zoom
+van het bosch aankwamen. Hunne hooge takken breidden zich boven
+eenige breede lanen uit, waardoor de IJzeren Reus, gevolgd door den
+trein, dien hij zooals gewoonlijk voorttrok, gemakkelijk had kunnen
+passeeren. Werkelijk was dan ook dit gedeelte van den weg sedert
+lang in gebruik voor het vervoer van het door de bergbewoners in den
+handel gebrachte hout, hetgeen te zien was aan de versche sporen in
+de weeke klei. Deze groote lanen liepen in de richting der keten
+en, in de lengte loopende van het Tarryani-woud, verbonden zij de
+door den bijl van den houthakker hier en daar opengehouden plekken;
+maar aan elke zijde namen zij smalle voetpaden op, die zich onder
+ondoordringbaar kreupelhout verloren.
+
+Wij volgden dus deze lanen, meer als landmeters dan als jagers,
+teneinde hare algemeene richting te verkennen. Geen gehuil verstoorde
+de stilte in het diepst van het woud. Groote, versche in den bodem
+achtergelaten indrukselen evenwel, waren het bewijs dat de roofdieren
+het woud van Tarryani niet verlaten hadden.
+
+Eensklaps, op het oogenblik dat wij een van de bochten der laan
+doorliepen, die op deze plaats door den voet van een berg van de
+rechte lijn was afgeweken, deed een uitroep van kapitein Hod, die
+vooruitliep, ons stilstaan.
+
+Op twintig schreden van ons af, aan den hoek van een open plek in
+het bosch, omzoomd door groote pendanus, verhief zich een gebouwtje
+van vrij zonderlingen vorm. Het was geen huis, want het had noch
+schoorsteen, noch vensters. Het was ook geen jagershut, want het
+had noch schietgaten, noch openingen voor deuren en vensters. Men
+zou het eerder voor een Hindoesche grafplaats hebben kunnen houden,
+verloren in het diepst van dit woud.
+
+Men stelle zich namelijk een soort van lang vierkant voor, samengesteld
+uit boomstammen, vertikaal tegen elkander geplaatst, die stevig in
+den grond geheid en aan hun bovenste gedeelte door een dikken band
+van takken verbonden waren. Als dak andere dwarsstammen, stevig aan
+de opgaande stammen bevestigd.
+
+Blijkbaar had de bouwer zijn best gedaan het gebouwtje tegen alle
+uitwendige invloeden bestand te maken. Het was ongeveer zes voet
+hoog, twaalf lang en vijf breed, Het had schijnbaar geen opening,
+behalve aan den voorgevel, alwaar zij door een zwaren balk, waarvan
+het afgeronde hoofd iets boven het dak uitstak, verborgen was.
+
+Boven het dak uit waren lange, buigzame staken opgericht, op een
+zonderlinge wijze met elkander verbonden. Aan het uiteinde van een
+horizontale spaak, die deze stelling torschte, hing een lus, of liever
+een ring, gevormd door een dikke vlecht lianen.
+
+»Wat is dat?" riep ik uit.
+
+»Dat is eenvoudig," antwoordde Banks, na alles goed opgenomen te
+hebben, »een muizenval, maar 'k geef je te raden, mijne vrienden,
+welke muizen zij bestemd is te vangen!"
+
+»Een tijgerval?" riep kapitein Hod uit.
+
+»Ja," antwoordde Banks, »een tijgerval, waarvan de deur, gesloten
+door den balk, die door dezen strik van lianen gedragen werd
+is nedergevallen, omdat de wipplank van binnen door een dier is
+aangeraakt."
+
+»Voor het eerst," antwoordde Hod, »zie ik in een bosch van Indië een
+val van deze soort. Een muizenval, je hebt gelijk! Maar dat is een
+jager onwaardig!"
+
+»Een tijger ook," voegde Fox er bij.
+
+»Zeer zeker," antwoordde Banks, »maar zoo het er op aankomt deze woeste
+dieren te vernietigen en niet ze voor pleizier te jagen, dan is de
+beste val die, welke de meeste vangt. Nu komt deze mij werkelijk
+schrander gesteld voor om wilde beesten te lokken en gevangen te
+houden, hoe wantrouwig en sterk ze ook zijn!"
+
+»En daar," zei toen kolonel Munro, »het evenwicht der wipplank, die
+de deur van den val ophield, verbroken is, is het waarschijnlijk dat
+werkelijk een dier zich heeft laten vangen."
+
+»We zullen het gauw weten!" riep kapitein Hod uit, »en als de muis
+niet dood is!..."
+
+Dit zeggende gaf de kapitein het voorbeeld en hield zich gereed zijn
+karabijn aan te leggen, hetgeen door allen gevolgd werd.
+
+Natuurlijk twijfelden wij geen oogenblik of dit gebouwtje was
+werkelijk een val van die soort, welke dikwijls in de bosschen van Java
+wordt aangetroffen. Doch, al was het niet het werk van een Hindoe,
+dan beantwoordde het toch ten volle aan al de voorwaarden die deze
+vernielingswerktuigen zoo praktisch maken, buitengewone gevoeligheid,
+gepaard aan beproefde stevigheid.
+
+Nadat onze beschikkingen genomen waren, naderden kapitein Hod,
+Fox en Goûmi den val, dien zij eerst van alle kanten wilden
+opnemen. Ongelukkig was er geen opening tusschen de vertikale stammen,
+die hun veroorloofde een blik in het inwendige te slaan.
+
+Zij luisterden met de grootste aandacht. Geen enkel geluid verried
+de tegenwoordigheid van een levend wezen binnen het houten vierkant,
+zoo stom als het graf.
+
+Kapitein Hod en zijne metgezellen kwamen aan de voorzijde terug. Zij
+overtuigden zich, dat de beweegbare balk in twee groote vertikaal
+gestelde groeven gegleden was. Men behoefde hem dus slechts op te
+lichten om tot het inwendige van den val door te dringen.
+
+»Niet het minste geluid!" zei kapitein Hod, die zijn oor tegen de
+deur had aangelegd, »geen zuchtje zelfs! De muizenval is ledig!"
+
+»Het doet er niet toe, weest voorzichtig!" antwoordde kolonel Munro.
+
+En hij zette zich op een boomstam, links van de open plek. Ik plaatste
+mij naast hem.
+
+»Kom Goûmi!" zei kapitein Hod.
+
+Goûmi, vlug, hoewel klein van persoon, toch slank, snel in zijn
+bewegingen als een aap, lenig als een luipaard, een echte Hindoesche
+clown, begreep wat de kapitein wilde. Door al deze hoedanigheden
+was hij de aangewezen persoon voor den dienst, welken men van hem
+verwachtte. Met één sprong was hij op het dak van den val en in een
+oogenblik had hij een der staken bereikt die de bovenste stelling
+vormden. Daarna liet hij zich langs de spaak, die tot hefboom diende,
+tot den ring van lianen afglijden en door zijn gewicht boog hij haar
+tot het boveneinde van den balk, die de opening sloot.
+
+Deze ring werd vervolgens in een keep boven aan den balk geschoven en
+nu had men niets anders te doen dan even te wippen, door het andere
+uiteinde van de spaak of hefboom naar beneden te drukken.
+
+Maar toen moesten al de vereenigde krachten van onzen kleinen troep
+te hulp geroepen worden. Kolonel Munro, Banks, Fox en ik, we begaven
+ons dus achter den val om deze beweging voort te brengen.
+
+Goûmi was in de stelling gebleven, om den hefboom los te maken,
+ingeval hij door eenigen hinderpaal belet werd vrij te werken.
+
+»Mijne vrienden," riep kapitein Hod ons toe, »als het noodig is dat
+ik me bij je voeg, kom ik, maar als je 't zonder me kunt doen, blijf
+ik liever bij de opening staan. Als er dan althans een tijger uit
+tevoorschijn komt, begroet ik hem in het voorbijgaan met een kogel!"
+
+»En telt die dan voor den twee en veertigsten?" vroeg ik den kapitein.
+
+»Waarom niet?" antwoordde Hod. »Als hij onder mijn schot valt, zal
+hij altijd in volle vrijheid gevallen zijn!"
+
+»Laten we het vel van den beer niet verkoopen....." hernam de
+ingenieur, »voordat hij geschoten is!"
+
+»Vooral als die beer wel eens een tijger kon zijn!....." voegde
+kolonel Munro er bij.
+
+»Tegelijk, mijne vrienden," riep Banks, »tegelijk!"
+
+De balk was zwaar en gleed slecht in zijn sponningen. Toch gelukte
+het ons hem in beweging te brengen, hij schommelde een oogenblik en
+bleef een voet van den grond af hangen.
+
+Kapitein Hod trachtte in half gebogen houding, met aangelegde karabijn,
+te zien of er geen énorme poot of open muil in de opening van den
+val te voorschijn kwam, doch niets vertoonde zich nog.
+
+»Nog één poging, mijne vrienden!" riep Banks.
+
+En dank zij Goûmi, die het achtereinde van den hefboom eenige schokken
+kwam geven, werd de balk langzamerhand in de hoogte geheschen. Weldra
+was de opening wijd genoeg om zelfs een groot dier door te laten.
+
+Doch er vertoonde zich geen dier, welk ook.
+
+Evenwel was het mogelijk, dat, tengevolge van al het leven in den
+omtrek van den val, de gevangene in het achterste gedeelte van zijn
+gevangenis de wijk had gekomen. Misschien zelfs wachtte hij slechts
+op het geschikte oogenblik om zijn sprong te nemen, iedereen omver
+te werpen, die zich tegen zijn vlucht zou verzetten en in het dichtst
+van het woud te verdwijnen.
+
+Het was waarlijk een kritiek oogenblik.
+
+Kapitein Hod deed nu eenige schreden voorwaarts met den vinger aan
+den trekker van zijn karabijn en spande zich in om met den blik tot
+in het achterste gedeelte van den val door te dringen.
+
+Eindelijk was de balk geheel opgelicht en stroomde het licht door de
+opening naar binnen.
+
+Op dit oogenblik meende men door de wanden van den val heen een
+lichte beweging te vernemen, daarna een dof geronk of liever een
+geducht gegeeuw, dat ik zeer verdacht vond.
+
+Hoogst waarschijnlijk was daar een dier, dat sliep en dat we plotseling
+hadden wakker gemaakt.
+
+Kapitein Hod kwam nog wat naderbij en richtte zijn karabijn op iets,
+dat hij in de halve duisternis zag bewegen.
+
+Eensklaps bewoog zich iets van binnen en weerklonk een kreet van
+schrik, die dadelijk gevolgd werd door deze woorden, in goed Engelsch
+uitgesproken:
+
+»Schiet niet, in God's naam! Schiet niet!"
+
+Daar sprong een man buiten den val.
+
+We waren zoo verbaasd, dat wij den balk loslieten en hij met een dof
+geluid voor de opening neerviel, die hij wederom sloot.
+
+Intusschen liep deze zoo geheel onverwachte persoon op kapitein Hod
+toe, wiens karabijn hem steeds bleef bedreigen, en zeide op een vrij
+verwaanden toon, gepaard met een sprekend gebaar:
+
+»Wees zoo goed, mijnheer, en wend uw wapen af. Ge hebt met geen tijger
+van Tarryani te doen!"
+
+Kapitein Hod bracht na eenige aarzeling zijn karabijn in een minder
+gevaarlijke positie.
+
+»Tot wien hebben we de eer te spreken?" vroeg Banks.
+
+»Tot den natuurkundige Matthias van Guitt, gewoon leverancier van
+dikhuidige dieren, luiaards, zoolgangers, snuitdragers, verscheurende
+en andere zoogdieren voor het huis Charles Rice van Londen en het
+huis Hagenbeck van Hamburg!"
+
+Vervolgens een zwierig gebaar in de rondte makende:
+
+»En de heeren?...."
+
+»Kolonel Munro en zijne reisgenooten," antwoordde Banks, ons met de
+hand aanduidende.
+
+»Op een wandeling in de wouden van het Himalayagebergte!" hernam de
+leverancier. »Werkelijk een bekoorlijk tochtje! Uw onderdanige dienaar,
+mijne heeren, uw onderdanige dienaar!"
+
+Wie was de origineel met wien we te doen hadden? Zijne hersenen
+waren toch niet gekrenkt tengevolge zijner gevangenschap in den
+tijgerval? Was hij krankzinnig of bij zijn verstand? Tot welke
+categorie van tweehandige schepselen behoorde toch dat wezen?
+
+We zouden het spoedig weten en in het vervolg leerden wij dat
+zonderlinge personage, dat zich natuurkundige noemde en het inderdaad
+geweest was, beter kennen.
+
+De heer Matthias van Guitt, leverancier van menagerieën, droeg een
+bril en was vijftig jaar oud. Zijn glad gelaat, zijn knippende oogen,
+zijn neus in den wind, de aanhoudende beweeglijkheid van zijn geheelen
+persoon, zijn levendige gebaren bij elken volzin, die aan zijn wijden
+mond ontrolde, dat alles deed hem kennen als het overbekende type
+van den reizenden komediant. Wie heeft niet hier of daar een van die
+acteurs ontmoet, wier geheele leven verloopt tusschen het voetlicht en
+den achtergrond van een tooneel? Als onvermoeide praters, vervelende
+gebarenmakers, bluffers met zich zelve ingenomen, dragen ze het hoofd
+hoog, dat te ledig is in den ouderdom om op jeugdigen leeftijd ooit
+goed gevuld geweest te zijn. Werkelijk had Matthias van Guitt veel
+van den ouden komediespeler.
+
+Misschien heeft men de aardige anecdote wel eens hooren vertellen,
+betreffende dien armen drommel van een zanger, die elk woord van zijn
+rol door een bijzonder gebaar meende te moeten doen vergezeld gaan.
+
+Hief hij bijvoorbeeld in de opera Masaniello uit volle borst aan:
+
+
+    Als van een Napelschen visscher....
+
+
+dan zwaaide hij zijn rechter arm, naar de zaal uitgestrekt,
+koortsachtig alsof hij een snoek aan zijn hengel had, die den haak
+had ingeslikt. Daarna voortgaande:
+
+
+    De hemel een monarch wilde maken,
+
+
+terwijl hij een zijner handen naar boven uitstak om den hemel aan te
+wijzen, vertoonde de andere, een kring om zijn fier opgericht hoofd
+beschrijvende, een koningskroon.
+
+
+
+    Zich verzettende tegen de beslissing van het noodlot,
+
+
+zijn geheele lichaam bood hevig weerstand tegen een kracht, die poogde
+hem achterover te doen vallen.
+
+
+
+    Zou hij, zijn bootje besturende, zeggen....
+
+
+
+en nu bewogen zich zijn beide armen snel van links naar rechts en
+van rechts naar links, alsof hij den wrikriem behandelde en toonde
+hij daarmede zijne handigheid in het besturen van een bootje.
+
+Welnu, dergelijke gebaren, die vermelden zanger tot een tweede natuur
+geworden waren, waren nagenoeg die van den leverancier Matthias van
+Guitt. Hij maakte in zijn spreken slechts van uitgezochte termen
+gebruik en moest voor hem, die met hem sprak en zich niet buiten het
+bereik zijner gebaren kon stellen, al zeer hinderlijk zijn.
+
+Zooals wij later van hem zelven vernamen was Matthias van Guitt
+oud-hoogleeraar in de natuurkunde, die evenwel niet veel succes van
+zijn professoraat gehad had. Het is zeker, dat de waardige man veel
+stof tot lachen moest geven en dat, zoo hij al veel toehoorders kreeg,
+dit meer was om zich te vermaken, dan om te leeren. Het kwam eindelijk
+zoo ver, dat het hem begon te vervelen zonder succes de theoretische
+zoölogie te onderwijzen en hij liever naar de Indiën ging om de
+practische zoölogie te bestudeeren. Deze soort van handel beviel hem
+beter en hij werd aangesteld als leverancier der belangrijke huizen
+van Hamburg en Londen, die meerendeels de publieke en bijzondere
+diergaarden der twee werelden voorzien.
+
+En de reden waarom Matthias van Guitt zich thans in Tarryani ophield,
+was dat een belangrijke bestelling van wilde dieren voor Europa hem
+daar gebracht had. Inderdaad was zijn kamp niet meer dan twee mijlen
+van den val verwijderd, waaruit wij hem pas verlost hadden.
+
+Maar hoe kwam toch de leverancier in den val? Dit was de eerste vraag,
+die Banks hem deed en ziehier wat hij antwoordde in een taal door
+een menigte gebaren opgeluisterd:
+
+»Het was gisteren. De zon had reeds de helft van haar dagelijkschen
+weg afgelegd, toen de gedachte bij mij opkwam een der tijgervallen te
+gaan bezoeken, door mijne handen gesteld. Ik verliet dus mijn kraal,
+dien ge wel met een bezoek zult willen vereeren, mijne heeren, en ik
+kwam op deze open plek in het bosch. 'k Was alleen, mijn personeel
+hield zich met allernoodzakelijkste bezigheden onledig en ik had
+er hen niet in willen stooren. Dat was onvoorzichtig. Toen ik mij
+voor den val bevond, zag ik dadelijk dat de schuifdeur, door den
+beweeglijken balk gevormd, was opgehaald, waaruit ik niet zonder een
+logische opeenvolging van feiten besloot, dat zich tot nog toe geen
+wild dier in den val had laten vangen. Evenwel wilde ik mij overtuigen
+of het lokaas nog altijd aanwezig was en de wipplank goed werkte. Met
+een handige kruipende beweging, sloop ik dus door de nauwe opening."
+
+En met een sierlijk gebaar bootste Matthias van Guitt de beweging na
+van een slang, die door het hooge gras kruipt.
+
+»Achter in den val gekomen," hernam de leverancier, »verzekerde ik mij
+dat het stuk geitenvleesch, waarvan de reuk de gasten van dit gedeelte
+van het bosch moest aantrekken, onaangeroerd was. Toen ik wilde
+heengaan, stootte ik onwillekeurig met mijn arm tegen de wipplank,
+de stelling boven ontspande zich, de schuifdeur viel neder en 'k was
+in mijn eigen val gevangen, zonder eenig middel er uit te komen."
+
+Hier hield Matthias van Guitt even op om al het ernstige van zijn
+toestand te doen begrijpen.
+
+»Evenwel, mijne heeren," hernam hij, »wil ik u niet verzwijgen,
+dat ik de zaak eerst geheel van haar komieke zijde beschouwde. 'k
+Was gevangen, goed! Geen cipier om de deur mijner gevangenis te
+openen, volkomen waar! Maar ik verkeerde in het gelukkige denkbeeld,
+dat mijne onderhoorigen, zoodra ze mij niet zagen terugkeeren, zich
+over mijn langdurige afwezigheid ongerust zouden maken en nasporingen
+zouden gaan doen, die vroeger of later met een goeden uitslag zouden
+bekroond worden. 't Was slechts een quaestie van tijd. 'k Gaf mij
+dus, om den tijd door te brengen, aan mijne overpeinzingen over en
+uren verliepen, zonder dat iets verandering in mijn toestand kwam
+brengen. Toen de avond gevallen was, begon de honger zich te doen
+gevoelen en 't beste wat ik meende te kunnen doen, was in den slaap
+verlichting van mijn leed te zoeken. 'k Nam dus vrij philosophisch
+mijn partij en 'k viel in een diepen slaap. De nacht was kalm te
+midden van de diepe stilte des wouds. Niets verstoorde mijn slaap en
+misschien zou ik op dit oogenblik nog slapen, zoo een vreemd geluid me
+niet gewekt had. De schuifdeur van den val werd opgehaald, het licht
+drong in stroomen mijn duister verblijf binnen en 'k had niet anders
+te doen dan naar buiten te snellen!..... Wat was ik verschrikt toen
+ik het doodelijk werktuig op mijn borst gericht zag! Een oogenblik en
+'k was getroffen! Het uur van mijn verlossing zou het laatste mijns
+levens geweest zijn!..... Maar mijnheer de kapitein wilde wel een
+schepsel van zijn soort in mij zien..... en er blijft mij nog slechts
+over u te danken, mijne heeren, mij de vrijheid te hebben weergegeven."
+
+Dit was het verhaal van den leverancier. Ik moet bekennen, dat we
+niet zonder moeite een glimlach konden weerhouden, dien zijn toon en
+zijn gebaren ons ontlokten.
+
+»Dus, mijnheer," vroeg Banks hem, »is uw kamp in dit gedeelte van
+Tarryani gevestigd?"
+
+»Ja, mijnheer," antwoordde Matthias van Guitt. »Zooals ik het genoegen
+had u medetedeelen, is mijn kraal niet meer dan twee mijlen van hier
+verwijderd, en mocht u hem met uwe tegenwoordigheid willen vereeren,
+zal ik zeer gelukkig zijn er u te ontvangen."
+
+»Ongetwijfeld, mijnheer van Guitt," antwoordde kolonel Munro, »zullen
+we u een bezoek komen brengen!"
+
+»We zijn jagers," voegde kapitein Hod er bij, »en de inrichting van
+een kraal boezemt ons veel belang in."
+
+»Jagers!" riep Matthias van Guitt uit, »jagers!"
+
+En er kwam een uitdrukking op zijn gelaat, waaruit te lezen was,
+dat hij de zonen van Nimrod nu juist niet veel telde.
+
+»U jaagt op wilde dieren.... om ze te dooden zeker?" hernam hij,
+zich tot den kapitein wendende.
+
+»Alleen om ze te dooden," antwoordde Hod.
+
+»En ik, alleen om ze te vangen!" zei de leverancier, met een zeker
+gevoel van fierheid.
+
+»Welnu, mijnheer van Guitt, we zullen, hoop ik, geen concurrenten
+zijn!" antwoordde kapitein Hod.
+
+De leverancier schudde het hoofd. Intusschen belette onze hoedanigheid
+van jager niet zijne uitnoodiging aan te nemen.
+
+»U hebt me slechts te volgen, mijne heeren!" zeide hij bevallig
+buigende.
+
+Doch op dit oogenblik deden zich verscheidene stemmen in het bosch
+hooren en verscheen een half dozijn Hindoes om den hoek der groote
+laan, die aan geene zijde der open plek begon.
+
+»O! daar zijn mijn onderhoorigen," zei Matthias van Guitt.
+
+Daarna kwam hij naar ons toe met den vinger op den mond en zeide,
+de lippen een weinig vooruitstekende:
+
+»Geen woord over ons avontuur! Het personeel van den kraal moet niet
+weten, dat ik me als een gewoon dier in mijn eigen val heb laten
+vangen! Dat zou het gevoel van onderdanigheid, dat ze jegens mij
+koesteren kunnen verzwakken!"
+
+Een teeken van instemming onzerzijds stelde den leverancier gerust.
+
+»Meester," zei toen een der Hindoes, wiens strak maar schrander gelaat
+mijn aandacht trok, »meester, we zoeken u sedert langer dan een uur
+zonder u......"
+
+»'k Heb kennis gemaakt met deze heeren, die me wel tot onzen kraal
+willen vergezellen," antwoordde van Guitt. »Maar voordat we op weg
+gaan, dient deze val in orde gebracht te worden."
+
+Op bevel van den leverancier, gingen de Hindoes over tot het op nieuw
+stellen van den val.
+
+Inmiddels noodigde Matthias van Guitt ons uit het inwendige van den
+val te onderzoeken. Kapitein Hod sloop er na hem in en ik volgde hem.
+
+De plaats was wel wat bekrompen voor de gebaren van onzen gastheer,
+die zich weerde alsof hij in een salon geweest was.
+
+»'k Maak u mijn kompliment," zei kapitein Hod, na den toestel bekeken
+te hebben. »'t Is waarlijk vernuftig bedacht."
+
+»'k Kan u verzekeren, mijnheer de kapitein," antwoordde Matthias
+van Guitt, »dat deze soort van vallen verre de voorkeur verdient
+boven de oude kuilen, voorzien van palen van gehard hout en de
+buigzame als bogen gespannen boomen, van een strik voorzien. In het
+eerste geval wordt de buik opengereten, in het tweede wordt het dier
+geworgd. Nu komt er dat weinig op aan als het alleen te doen is om
+de wilde dieren te dooden! Maar ik moet ze levend, volkomen gaaf,
+zonder gebreken hebben!"
+
+»'t Is duidelijk," antwoordde kapitein Hod, »dat we niet op dezelfde
+wijze te werk gaan."
+
+»De mijne is zeker wel de beste!" hernam de leverancier. »Als men de
+wilde dieren raadpleegde....."
+
+»Maar ik raadpleeg ze niet!" antwoordde de kapitein.
+
+Het bleek, dat kapitein Hod en Matthias van Guitt wel eenige moeite
+zouden hebben elkander te verstaan.
+
+»Maar," vroeg ik den leverancier, »hoe doet u om deze dieren uit den
+val te halen?"
+
+»Er wordt een kooi op rollen voor de opening geplaatst, antwoordde
+Matthias van Guitt, »de gevangenen gaan er uit zich zelve in over en
+'k heb niets anders te doen dan ze naar den kraal over te brengen,
+met den bedaarden en langzamen stap van mijn tamme buffels."
+
+Nauwelijks had hij deze woorden uitgesproken, of er deed zich buiten
+een geschreeuw hooren.
+
+Onze eerste beweging, van kapitein Hod en mij, was ons buiten den
+val te storten.
+
+Wat was er gebeurd?
+
+Een zweepslang van de boosaardigste soort was door een stokje dat
+een Hindoe in de hand hield, door midden geslagen en wel op hetzelfde
+oogenblik dat het vergiftige dier zich op den kolonel wierp.
+
+Het was dezelfde Hindoe, dien ik reeds had opgemerkt. Zijn snelle
+tusschenkomst had ongetwijfeld Sir Edward Munro van een onmiddellijken
+dood gered, waarvan we ons allen konden overtuigen.
+
+Werkelijk kwam het geschreeuw, dat we gehoord hadden, van een der
+bedienden van den kraal, die zich in de laatste stuiptrekkingen van
+den doodstrijd op den grond lag te wringen.
+
+Een betreurenswaardig noodlot wilde, dat de kop der slang, glad
+afgesneden, op zijn borst was terecht gekomen, alwaar hij zich met
+de tanden had vastgehecht, zoodat de ongelukkige, doordrongen van het
+scherpe vergif, in minder dan een minuut den laatsten adem uitblies,
+zonder dat het mogelijk was hem hulp te verleenen.
+
+In het eerste oogenblik, ontzet door dit vreeselijk tooneel, snelden
+we op den kolonel toe.
+
+»Ben je niet gebeten?" vroeg Banks, die hem haastig bij de hand vatte.
+
+»Neen, Banks, stel je gerust," antwoordde Sir Edward Munro.
+
+Vervolgens, zich oprichtende en op den Hindoe toetredende, wien hij
+het leven verschuldigd was, zeide hij tot hem:
+
+»Dank, mijn vriend."
+
+De Hindoe gaf hem met een gebaar te kennen, dat hem daarvoor volstrekt
+geen dank verschuldigd was.
+
+»Hoe is je naam?" vroeg kolonel Munro hem.
+
+»Kâlagani," antwoordde de Hindoe.
+
+
+
+
+
+
+INHOUD.
+
+
+            I.  Een vogelvrij verklaarde                  1
+           II.  De kolonel Munro                         12
+          III.  De opstand der Sipayers                  26
+           IV.  In de grotten van Ellora                 40
+            V.  De IJzeren Reus                          52
+           VI.  Eerste halten                            63
+          VII.  De bedevaartgangers van den Phalgou      78
+         VIII.  Eenige uren te Bénares                   92
+           IX.  Allahabad                               107
+            X.  Via Dolorosa                            118
+           XI.  De verandering van moesson              127
+          XII.  Driedubbele vuren                       140
+         XIII.  Heldendaden van kapitein Hod            152
+          XIV.  Een tegen drie                          167
+           XV.  De Pâl van Tandît                       182
+          XVI.  De dwalende vlam                        191
+         XVII.  Ons sanitarium                          200
+        XVIII.  Matthias van Guitt                      211
+
+
+
+
+
+
+AANTEEKENINGEN
+
+
+[1] Onderkoning, prins, regent.
+
+[2] Een vrouw zonder titel, die een baronet of ridder huwt, neemt den
+titel aan van lady, vóór den naam haars mans. Maar deze benaming van
+lady mag den doopnaam niet voorafgaan; dit is alleen het geval met
+de dochters van pairs.
+
+[3] Naam der palankijndragers in Indië.
+
+[4] Ongeveer 8 kilometers.
+
+[5] Toestel om bij werktuigen eene ronddraaiende beweging in eene
+rechtlijnige te veranderen.
+
+[6] De in de Indische godenleer voorkomende tien gedaanten van dieren
+en menschen, die Vishnoe, naar men beweert, heeft aangenomen.
+
+[7] Sedert dien tijd is de kerk, aan de herinnering gewijd,
+voltooid. Op marmeren platen herinneren opschriften aan de ingenieurs
+van den Oostindische spoorweg, die tijdens den grooten opstand van
+1857 aan ziekte of aan hunne wonden stierven, aan de officieren,
+sergeants en soldaten van het 34e regiment van het koninklijke
+leger, gedood in den strijd van den 17n November voor Cawnpore, aan
+kapitein Stuart Beatson, de officieren, mannen en vrouwen van het
+32e regiment, gestorven gedurende de belegeringen van Cawnpore en
+Lucknow of gedurende de omwenteling, aan de martelaressen eindelijk
+van Bibi-Ghar, vermoord in Juli 1857.
+
+[8] Omstreeks zeven honderd dertig millimeters.
+
+
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK HET STOOMHUIS ***
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions will
+be renamed.
+
+Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright
+law means that no one owns a United States copyright in these works,
+so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the
+United States without permission and without paying copyright
+royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part
+of this license, apply to copying and distributing Project
+Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm
+concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,
+and may not be used if you charge for an eBook, except by following
+the terms of the trademark license, including paying royalties for use
+of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for
+copies of this eBook, complying with the trademark license is very
+easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation
+of derivative works, reports, performances and research. Project
+Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away--you may
+do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected
+by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark
+license, especially commercial redistribution.
+
+START: FULL LICENSE
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full
+Project Gutenberg-tm License available with this file or online at
+www.gutenberg.org/license.
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project
+Gutenberg-tm electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or
+destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your
+possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a
+Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound
+by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the
+person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph
+1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this
+agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm
+electronic works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the
+Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection
+of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual
+works in the collection are in the public domain in the United
+States. If an individual work is unprotected by copyright law in the
+United States and you are located in the United States, we do not
+claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,
+displaying or creating derivative works based on the work as long as
+all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope
+that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting
+free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm
+works in compliance with the terms of this agreement for keeping the
+Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily
+comply with the terms of this agreement by keeping this work in the
+same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when
+you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are
+in a constant state of change. If you are outside the United States,
+check the laws of your country in addition to the terms of this
+agreement before downloading, copying, displaying, performing,
+distributing or creating derivative works based on this work or any
+other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no
+representations concerning the copyright status of any work in any
+country other than the United States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other
+immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear
+prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work
+on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the
+phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed,
+performed, viewed, copied or distributed:
+
+  This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
+  most other parts of the world at no cost and with almost no
+  restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it
+  under the terms of the Project Gutenberg License included with this
+  eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the
+  United States, you will have to check the laws of the country where
+  you are located before using this eBook.
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is
+derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not
+contain a notice indicating that it is posted with permission of the
+copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in
+the United States without paying any fees or charges. If you are
+redistributing or providing access to a work with the phrase "Project
+Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply
+either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or
+obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm
+trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any
+additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms
+will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works
+posted with the permission of the copyright holder found at the
+beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including
+any word processing or hypertext form. However, if you provide access
+to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format
+other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official
+version posted on the official Project Gutenberg-tm website
+(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense
+to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means
+of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain
+Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the
+full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works
+provided that:
+
+* You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+  the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+  you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed
+  to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has
+  agreed to donate royalties under this paragraph to the Project
+  Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid
+  within 60 days following each date on which you prepare (or are
+  legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty
+  payments should be clearly marked as such and sent to the Project
+  Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in
+  Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg
+  Literary Archive Foundation."
+
+* You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+  you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+  does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+  License. You must require such a user to return or destroy all
+  copies of the works possessed in a physical medium and discontinue
+  all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm
+  works.
+
+* You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of
+  any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+  electronic work is discovered and reported to you within 90 days of
+  receipt of the work.
+
+* You comply with all other terms of this agreement for free
+  distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project
+Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than
+are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing
+from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of
+the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the Foundation as set
+forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+works not protected by U.S. copyright law in creating the Project
+Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm
+electronic works, and the medium on which they may be stored, may
+contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate
+or corrupt data, transcription errors, a copyright or other
+intellectual property infringement, a defective or damaged disk or
+other medium, a computer virus, or computer codes that damage or
+cannot be read by your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium
+with your written explanation. The person or entity that provided you
+with the defective work may elect to provide a replacement copy in
+lieu of a refund. If you received the work electronically, the person
+or entity providing it to you may choose to give you a second
+opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If
+the second copy is also defective, you may demand a refund in writing
+without further opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO
+OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT
+LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of
+damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement
+violates the law of the state applicable to this agreement, the
+agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or
+limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or
+unenforceability of any provision of this agreement shall not void the
+remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in
+accordance with this agreement, and any volunteers associated with the
+production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm
+electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,
+including legal fees, that arise directly or indirectly from any of
+the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this
+or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or
+additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any
+Defect you cause.
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of
+computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It
+exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations
+from people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future
+generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see
+Sections 3 and 4 and the Foundation information page at
+www.gutenberg.org
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by
+U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's business office is located at 809 North 1500 West,
+Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up
+to date contact information can be found at the Foundation's website
+and official page at www.gutenberg.org/contact
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without
+widespread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine-readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To SEND
+DONATIONS or determine the status of compliance for any particular
+state visit www.gutenberg.org/donate
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations. To
+donate, please visit: www.gutenberg.org/donate
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project
+Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be
+freely shared with anyone. For forty years, he produced and
+distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of
+volunteer support.
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in
+the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not
+necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper
+edition.
+
+Most people start at our website which has the main PG search
+facility: www.gutenberg.org
+
+This website includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/33075-0.zip b/33075-0.zip
new file mode 100644
index 0000000..47a6db2
--- /dev/null
+++ b/33075-0.zip
diff --git a/33075-h.zip b/33075-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..03bec74
--- /dev/null
+++ b/33075-h.zip
diff --git a/33075-h/33075-h.htm b/33075-h/33075-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..8a16761
--- /dev/null
+++ b/33075-h/33075-h.htm
@@ -0,0 +1,10841 @@
+<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"
+"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2010-07-04T09:51:34.403+02:00. -->
+<html lang="nl">
+<head>
+<meta name="generator" content=
+"HTML Tidy for Windows (vers 25 March 2009), see www.w3.org">
+<title>Het Stoomhuis: De IJzeren Reus</title>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
+<meta name="generator" content=
+"tei2html.xsl, see http://code.google.com/p/tei2html/">
+<meta name="author" content="Jules Verne">
+<link rel="schema.DC" href=
+"http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
+<meta name="DC.Creator" content="Jules Verne">
+<meta name="DC.Title" content="Het Stoomhuis: De IJzeren Reus">
+<meta name="DC.Date" content="#####">
+<meta name="DC.Language" content="nl">
+<meta name="DC.Format" content="text/html">
+<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg">
+<meta name="DC:Subject" content="Travel - India - Fiction">
+<meta name="DC:Subject" content=
+"India - Discovery and exploration - Fiction">
+<style type="text/css">
+body
+{
+font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif;
+margin: 1.58em 16%;
+text-align: left;
+}
+/***** Titlepage *****************************************************/
+.titlePage
+{
+border: #DDDDDD 2px solid;
+margin: 3em 0% 7em 0%;
+padding: 5em 10% 6em 10%;
+text-align: center;
+}
+.titlePage .docTitle
+{
+line-height: 3.5em;
+margin: 2em 0% 2em 0%;
+font-weight: bold;
+}
+.titlePage .docTitle .mainTitle
+{
+font-size: 1.8em;
+}
+.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, .titlePage .docTitle .volumeTitle
+{
+font-size: 1.44em;
+}
+.titlePage .byline
+{
+margin: 2em 0% 2em 0%;
+font-size:1.2em;
+line-height:1.72em;
+}
+.titlePage .byline .docAuthor
+{
+font-size: 1.2em;
+font-weight: bold;
+}
+.titlePage .figure
+{
+margin: 2em 0% 2em 0%;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+}
+.titlePage .docImprint
+{
+margin: 4em 0% 0em 0%;
+font-size: 1.2em;
+line-height: 1.72em;
+}
+.titlePage .docImprint .docDate
+{
+font-size: 1.2em;
+font-weight: bold;
+}
+/***** End Titlepage *****/
+.transcribernote
+{
+background-color:#DDE;
+border:black 1px dotted;
+color:#000;
+font-family:sans-serif;
+font-size:80%;
+margin:2em 5%;
+padding:1em;
+}
+.advertisment
+{
+background-color:#FFFEE0;
+border:black 1px dotted;
+color:#000;
+margin:2em 5%;
+padding:1em;
+}
+.width20
+{
+width: 20%;
+}
+.width40
+{
+width: 40%;
+}
+.indextoc
+{
+text-align: center;
+}
+.div0
+{
+padding-top: 5.6em;
+}
+.div1
+{
+padding-top: 4.8em;
+}
+.index
+{
+font-size: 80%;
+}
+.div2
+{
+padding-top: 3.6em;
+}
+.div3, .div4, .div5
+{
+padding-top: 2.4em;
+}
+.footnotes .body,
+.footnotes .div1
+{
+padding: 0;
+}
+.apparatusnote
+{
+text-decoration: none;
+}
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, pseudoh4
+{
+clear: both;
+font-style: normal;
+text-transform: none;
+}
+h3, .pseudoh3
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+}
+h3.label
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+h4, pseudoh4
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+}
+.alignleft
+{
+text-align:left;
+}
+.alignright
+{
+text-align:right;
+}
+.alignblock
+{
+text-align:justify;
+}
+p.tb, hr.tb
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+text-align: center;
+}
+p.argument, p.note, p.tocArgument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+text-indent:0;
+}
+p.argument, p.tocArgument
+{
+margin:1.58em 10%;
+}
+p.tocChapter
+{
+margin:1.58em 0%;
+}
+p.tocSection
+{
+margin:0.7em 5%;
+}
+p.dateline
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+}
+p.signed
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-left: 3.58em;
+text-indent: -2em;
+}
+.epigraph
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+width: 60%;
+margin-left: auto;
+}
+.epigraph span.bibl
+{
+display: block;
+text-align: right;
+}
+.trailer
+{
+clear: both;
+padding-top: 2.4em;
+padding-bottom: 1.6em;
+}
+.figure
+{
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+}
+.floatLeft
+{
+float:left;
+margin:10px 10px 10px 0;
+}
+.floatRight
+{
+float:right;
+margin:10px 0 10px 10px;
+}
+p.figureHead
+{
+font-size:100%;
+text-align:center;
+}
+.figAnnotation
+{
+font-size:80%;
+position:relative;
+margin: 0 auto; /* center this */
+}
+.figTopLeft, .figBottomLeft
+{
+float: left;
+}
+.figTop, .figBottom
+{
+}
+.figTopRight, .figBottomRight
+{
+float: right;
+}
+.figure p
+{
+font-size:80%;
+margin-top:0;
+text-align:center;
+}
+img
+{
+border-width:0;
+}
+p.smallprint,li.smallprint
+{
+color:#666666;
+font-size:80%;
+}
+span.parnum
+{
+font-weight: bold;
+}
+.marginnote
+{
+font-size:0.8em;
+height:0;
+left:1%;
+line-height:1.2em;
+position:absolute;
+text-indent:0;
+width:14%;
+}
+.pagenum
+{
+display:inline;
+font-size:70%;
+font-style:normal;
+margin:0;
+padding:0;
+position:absolute;
+right:1%;
+text-align:right;
+}
+a.noteref, a.pseudonoteref
+{
+font-size: 80%;
+text-decoration: none;
+vertical-align: 0.25em;
+}
+.displayfootnote
+{
+display: none;
+}
+div.footnotes
+{
+font-size: 80%;
+margin-top: 1em;
+padding: 0;
+}
+hr.fnsep
+{
+margin-left: 0;
+margin-right: 0;
+text-align: left;
+width: 25%;
+}
+p.footnote
+{
+margin-bottom: 0.5em;
+margin-top: 0.5em;
+}
+p.footnote .label
+{
+float:left;
+width:2em;
+height:12pt;
+display:block;
+}
+/****** Tables ******/
+td.sum
+{
+padding-top: 2px; border-top: solid black 1px;
+}
+/****** Poetry ******/
+.lgouter
+{
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+display:table; /* used to make the block shrink to the actual size */
+}
+.lg
+{
+text-align: left;
+}
+.lg h4, .lgouter h4
+{
+font-weight: normal;
+}
+.lg .linenum, .sp .linenum
+{
+color:#777;
+font-size:90%;
+left: 16%;
+margin:0;
+position:absolute;
+text-align:center;
+text-indent:0;
+top:auto;
+width:1.75em;
+}
+p.line
+{
+margin: 0 0% 0 0%;
+}
+span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */
+{
+color: white;
+}
+.versenum
+{
+font-weight:bold;
+}
+/***** Drama *****/
+.speaker
+{
+font-weight: bold;
+margin-bottom: 0.4em;
+}
+.sp .line
+{
+margin: 0 10%;
+text-align: left;
+}
+/***** End Drama *****/
+/* right aligned page number in table of contents */
+.tocPagenum, .flushright
+{
+position: absolute;
+right: 16%;
+top: auto;
+}
+span.corr
+{
+border-bottom:1px dotted red;
+}
+span.abbr
+{
+border-bottom:1px dotted gray;
+}
+span.measure
+{
+border-bottom:1px dotted green;
+}
+/****** Font Styles and Colors *****/
+.letterspaced
+{
+letter-spacing:0.2em;
+}
+.smallcaps
+{
+font-variant:small-caps;
+}
+.caps
+{
+text-transform:uppercase;
+}
+/* overline is actually a bit too high; overtilde is approximated with overline */
+.overline, .overtilde
+{
+text-decoration: overline;
+}
+.rm
+{
+font-style: normal;
+}
+.red
+{
+color: red;
+}
+/***** End Font Styles and Colors *****/
+hr
+{
+clear:both;
+height:1px;
+margin-left:auto;
+margin-right:auto;
+margin-top:1em;
+text-align:center;
+width:45%;
+}
+.aligncenter, div.figure
+{
+text-align:center;
+}
+h1, h2
+{
+font-size:1.44em;
+line-height:1.5em;
+}
+h1.label, h2.label
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+h5, h6
+{
+font-size:1em;
+font-style:italic;
+line-height:1em;
+}
+p
+{
+text-indent:0;
+}
+p.firstlinecaps:first-line
+{
+text-transform: uppercase;
+}
+p.dropcap:first-letter
+{
+float: left;
+clear: left;
+margin: 0em 0.05em 0 0;
+padding: 0px;
+line-height: 0.8em;
+font-size: 420%;
+vertical-align:super;
+}
+.lg
+{
+padding: .5em 0% .5em 0%;
+}
+p.quote,div.blockquote,div.argument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+margin:1.58em 5%;
+}
+.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden
+{
+text-decoration:none;
+}
+ul { list-style-type: none; }
+.castlist, .castitem { list-style-type: none; }
+/***** External Links *****/
+.pglink
+{
+background: url(images/book.png) center right no-repeat;
+padding-right: 18px;
+}
+.exlink
+{
+background: url(images/external.png) center right no-repeat;
+padding-right: 13px;
+}
+.pglink:hover
+{
+background-color: #DCFFDC;
+}
+.exlink:hover
+{
+background-color: #FFDCDC;
+}
+body
+{
+background: #FFFFFF;
+font-family: "Times New Roman", Times, serif;
+}
+body, a.hidden
+{
+color: black;
+}
+.titlePage
+{
+color: #001FA4;
+font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
+}
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, .pseudoh4
+{
+color: #001FA4;
+font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
+}
+p.byline
+{
+font-style: italic;
+margin-bottom: 2em;
+}
+.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, .marginnote, p.legend, .versenum, .stage
+{
+color: #001FA4;
+}
+.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a
+{
+color: #AAAAAA;
+}
+a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+color: red;
+}
+p.dropcap:first-letter
+{
+color: #001FA4;
+font-weight: bold;
+}
+sub, sup
+{
+line-height: 0;
+}
+.pagenum, .linenum
+{
+speak: none;
+}
+</style>
+
+<style type="text/css">
+.xd20e88width
+{
+width:514px;
+}
+.xd20e94
+{
+text-align:center;
+}
+.xd20e100width
+{
+width:472px;
+}
+.xd20e116width
+{
+width:472px;
+}
+.xd20e213width
+{
+width:508px;
+}
+.xd20e288width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e393width
+{
+width:508px;
+}
+.xd20e481width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e557width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e670width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e779width
+{
+width:510px;
+}
+.xd20e961width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e1069width
+{
+width:504px;
+}
+.xd20e1153width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e1237width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e1324width
+{
+width:511px;
+}
+.xd20e1400width
+{
+width:507px;
+}
+.xd20e1468width
+{
+width:502px;
+}
+.xd20e1510width
+{
+width:502px;
+}
+.xd20e1568width
+{
+width:504px;
+}
+.xd20e1660width
+{
+width:508px;
+}
+.xd20e1752width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e1830width
+{
+width:504px;
+}
+.xd20e1899width
+{
+width:504px;
+}
+.xd20e1975width
+{
+width:507px;
+}
+.xd20e2053width
+{
+width:507px;
+}
+.xd20e2183width
+{
+width:506px;
+}
+.xd20e2250width
+{
+width:506px;
+}
+.xd20e2324width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e2396width
+{
+width:508px;
+}
+.xd20e2497width
+{
+width:504px;
+}
+.xd20e2600width
+{
+width:512px;
+}
+.xd20e2724width
+{
+width:510px;
+}
+.xd20e2862width
+{
+width:509px;
+}
+.xd20e2967width
+{
+width:511px;
+}
+.xd20e3064width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e3202width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e3294width
+{
+width:501px;
+}
+.xd20e3396width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e3511width
+{
+width:508px;
+}
+.xd20e3640width
+{
+width:507px;
+}
+.xd20e3741width
+{
+width:508px;
+}
+.xd20e3853width
+{
+width:502px;
+}
+.xd20e3979width
+{
+width:506px;
+}
+.xd20e4100width
+{
+width:509px;
+}
+.xd20e4201width
+{
+width:506px;
+}
+.xd20e4287width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e4425width
+{
+width:501px;
+}
+.xd20e4542width
+{
+width:507px;
+}
+.xd20e4611width
+{
+width:504px;
+}
+.xd20e4708width
+{
+width:514px;
+}
+.xd20e4779width
+{
+width:502px;
+}
+.xd20e4884width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e4987width
+{
+width:500px;
+}
+.xd20e5088width
+{
+width:502px;
+}
+.xd20e5169width
+{
+width:502px;
+}
+.xd20e5271width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e5360width
+{
+width:500px;
+}
+.xd20e5538width
+{
+width:501px;
+}
+.xd20e5755width
+{
+width:483px;
+}
+.xd20e5891width
+{
+width:501px;
+}
+</style>
+</head>
+<body>
+
+<p style='text-align:center; font-size:1.2em; font-weight:bold'>The Project Gutenberg eBook of Het Stoomhuis, by Jules Verne</p>
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
+most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
+whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
+of the Project Gutenberg License included with this eBook or online
+at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you
+are not located in the United States, you will have to check the laws of the
+country where you are located before using this eBook.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Title: Het Stoomhuis<br>
+De IJzeren Reus</div>
+<div style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Author: Jules Verne</div>
+<p style='display:block; text-indent:0; margin:1em 0'>Release Date: July 4, 2010 [eBook #33075]<br>
+[Most recently updated: January 9, 2023]</p>
+<p style='display:block; text-indent:0; margin:1em 0'>Language: Dutch</p>
+  <p style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:0; margin-left:2em; text-indent:-2em; text-align:left'>Produced by:
+  Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/</p>
+<div style='margin-top:2em; margin-bottom:4em'>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK HET STOOMHUIS ***</div>
+
+
+<div class="front">
+<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<p class="firstpar"></p>
+<div class="figure xd20e88width"><img src="images/cover.jpg" alt=
+"Oorspronkelijke voorkant." width="514" height="720"></div>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<p class="firstpar xd20e94">Het Stoomhuis.</p>
+<p class="xd20e94">De IJzeren Reus.</p>
+<div class="figure xd20e100width"><img src="images/titlepage.jpg" alt=
+"Oorspronkelijke titelpagina." width="472" height="720"></div>
+</div>
+<div class="titlePage">
+<div class="docTitle">
+<div class="seriesTitle">Wonderreizen.</div>
+</div>
+<div class="byline"><span class="docAuthor">Jules Verne.</span></div>
+<div class="docTitle">
+<div class="mainTitle">Het Stoomhuis.</div>
+<div class="subTitle">De IJzeren Reus.</div>
+</div>
+<div class="figure xd20e116width"><img src="images/vignet.jpg" alt=
+"De IJzeren Reus." width="472" height="348"></div>
+<div class="docImprint">Rotterdam.&mdash;Jac<sup>s</sup>. G.
+Robbers.</div>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<p class="firstpar xd20e94">Gedrukt bij G.J. Thieme te Arnhem.
+<span class="pagenum">[<a id="pb1" href="#pb1" name=
+"pb1">1</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="body">
+<div id="ch1" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="figure"><img src="images/p001.jpg" alt="I." width="627"
+height="720"></div>
+<h2 class="label">I.</h2>
+<h2 class="main">Een vogelvrijverklaarde.</h2>
+<p class="firstpar">&raquo;Eene belooning van duizend gulden aan hem,
+die dood of levend een der oude hoofden van den opstand der Sipayers
+uitlevert, gezien in het presidentschap van Bombay, den nabob<a class=
+"noteref" id="xd20e137src" href="#xd20e137" name="xd20e137src">1</a>
+Dandou-Pant, meer bekend onder den naam van....&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb2" href="#pb2" name="pb2">2</a>]</span></p>
+<p>Dit was de bekendmaking, die de inwoners van Aurungabad konden lezen
+in den avond van den 6<sup>n</sup> Maart 1867.</p>
+<p>De laatste naam,&mdash;door sommigen verfoeid en voor altijd
+vervloekt, door anderen in het geheim bewonderd,&mdash;ontbrak aan de
+afkondiging, die voor korten tijd was aangeplakt op den muur van een
+bouwvalligen bungalow, aan den oever der Doudhma.</p>
+<p>Die naam ontbrak, omdat de onderste hoek van het aanplakbiljet, waar
+hij in groote letters gedrukt stond, was afgescheurd door de hand van
+een fakir (Mohamedaanschen bedelmonnik), die dit op den toen verlaten
+oever onopgemerkt had kunnen doen. Tegelijk met dien naam was ook de
+naam verdwenen van den gouverneur-generaal van het presidentschap van
+Bombay, die met den onderkoning van Indi&euml; de afkondiging
+onderteekend had.</p>
+<p>Wat zou den fakir toch tot deze handeling bewogen hebben? Hoopte hij
+door het verscheuren van deze bekendmaking, dat de opstandeling van
+1857 aan de algemeene vervolging en bestraffing van zijn persoon zou
+ontsnappen? Kon hij werkelijk gelooven, dat zulk een vreeselijke
+beroemdheid met de verscheurde stukjes van dat papier in het niet zou
+verdwijnen?</p>
+<p>Dat ware dwaasheid geweest, want andere aanplakbiljetten in menigte
+verspreid, prijkten overal op de muren der huizen, der paleizen, der
+moskee&euml;n, der hotels van <span class="corr" id="xd20e154" title=
+"Bron: Aurangabad">Aurungabad</span>. Daarenboven liep een omroeper
+door de straten der stad en las met luider stemme het besluit van het
+gouvernement. De bewoners der geringste gehuchten in de provincie
+wisten reeds, dat een gansch fortuin was toegezegd aan hem, die dien
+Dandou-Pant in handen van het gerecht zou stellen. Zijn naam was
+nutteloos vernietigd en zou, voordat er twaalf uren verloopen waren, de
+rondte van het geheele presidentschap gemaakt hebben. Indien de
+inlichtingen juist waren, indien de nabob werkelijk een schuilplaats in
+dit gedeelte van Hindostan gezocht had, leed het geen twijfel of hij
+zou weldra in de handen vallen van hen, die er groot belang bij hadden
+hem te vangen.</p>
+<p>Welk gevoel had dien fakir dan toch wel bezield bij het verscheuren
+van een aanplakbiljet, waarvan reeds verscheidene duizenden exemplaren
+getrokken waren?</p>
+<p>Een gevoel van toorn zeker,&mdash;misschien ook had hij toegegeven
+aan een opwelling van minachting. Hoe het zij, na de schouders te
+hebben opgehaald, drong hij door tot het volkrijkste, maar armoedigst
+bewoonde kwartier der stad.</p>
+<p>Men noemt Dekan het uitgestrekte gedeelte van het Indische
+schiereiland, dat begrepen is tusschen de westelijke Ghatta (passen of
+gassen, straten) en de Ghatta van de golf van Bengalen. Dit is de naam,
+die gewoonlijk aan het zuidelijk gedeelte van Indi&euml;, aan de andere
+zijde van den Ganges, gegeven wordt. Dit Dekan, waarvan de naam in het
+Sanskriet &raquo;Zuid&rdquo; beteekent, telt in de <span class=
+"pagenum">[<a id="pb3" href="#pb3" name=
+"pb3">3</a>]</span>presidentschappen van Bombay en Madras, een zeker
+aantal provincies. Een van de voornaamste is de provincie van
+Aurungabad, welker hoofdstad eertijds die van geheel Dekan was.</p>
+<p>In de <span class="smallcaps">XVII</span><sup>e</sup> eeuw bracht de
+beroemde Mongoolsche keizer Aureng-Zeb zijn hof in die stad over, welke
+in de vroegste tijden van de geschiedenis van Hindostan onder den naam
+van Kirkhi bekend was. Zij had toen eene bevolking van honderd duizend
+inwoners. Tegenwoordig bezit zij er slechts eene van vijftig duizend,
+onder de heerschappij der Engelschen, die haar besturen uit naam van
+den Nizam (een vorstentitel) van <span class="corr" id="xd20e173"
+title="Bron: Hijderabad">Hyderabad</span>. Toch is het een der
+gezondste steden van het schiereiland, tot nog toe gespaard door de
+zoozeer gevreesde Aziatische cholera en die zelfs nooit bezocht was
+geweest door de in Indi&euml; zoo geduchte koortsen.</p>
+<p>Aurungabad heeft prachtige overblijfselen van haar vroegeren luister
+overgehouden. Het paleis van den grooten Mogol, aan den rechteroever
+van de Doudhma, het praalgraf van de begunstigde sultane van Shah
+Jahan, vader van Aureng-Zeb, de moskee, gebouwd volgens den sierlijken
+Tadje d&rsquo;Agra, die zijn vier minarets rondom een bevallig geronden
+koepel ten hemel richt, nog andere monumenten, kunstig gebouwd, rijk
+versierd, getuigen van de macht en de grootheid van den beroemdsten
+overwinnaar van Hindostan, die dit koninkrijk, waarbij hij Kaboel en
+Assam voegde, tot een ongekenden trap van grootheid bracht.</p>
+<p>Alhoewel de bevolking van Aurungabad, zooals wij reeds zeiden, sterk
+verminderd was, kon toch een man te midden van de zoo verschillende
+typen, waaruit zij was samengesteld, zich nog gemakkelijk verborgen
+houden. De fakir, hij mocht dan waar of valsch zijn, onderscheidde zich
+in niets van die volksmassa. Het krioelt van zijne gelijken in
+<span class="corr" id="xd20e180" title="Bron: Indie">Indi&euml;</span>.
+Zij maken met de &raquo;Sayeds&rdquo; (muzelmannen uit het geslacht van
+den profeet) een lichaam uit van de godsdienstige bedelaars, die te
+voet of te paard een aalmoes vragen en deze weten te eischen, als men
+haar niet goedschiks geeft. Zij versmaden ook de rol van vrijwillige
+martelaars niet en genieten in de lagere rangen van het Hindoesche volk
+een groot vertrouwen.</p>
+<p>De fakir, van wien hier sprake is, was een rijzig man van vijf
+Engelsche voeten negen duim. Indien hij ouder dan veertig was, bedroeg
+dit op zijn hoogst een paar jaar. Zijn gelaat herinnerde aan de schoone
+Mahratten-type, vooral door den glans zijner zwarte, levendige oogen;
+maar moeielijk zou men anders op dat door de kinderpokken vreeselijk
+geschonden gelaat de fijne trekken van zijn ras herkend hebben. De man
+was overigens in de kracht van zijn leven en vlug en sterk. Als
+kenmerkend teeken ontbrak hem een vinger aan de linkerhand. De haren
+rood geverfd, ging hij half naakt, barrevoets, een tulband op het
+hoofd, nauwlijks bedekt met <span class="pagenum">[<a id="pb4" href=
+"#pb4" name="pb4">4</a>]</span>een versleten, gestreept wollen hemd, om
+het middel toegehaald. Op zijn borst waren in levendige kleuren de
+zinnebeelden te zien van de twee behoudende en verwoestende beginselen
+der Hindoesche godenleer, de leeuwenkop van de vierde incarnatie
+(vleesch-mensch-wording) van Vishnoe, de drie oogen en de symbolische
+drietand van den woesten &Ccedil;iva.</p>
+<p>Evenwel heerschte er in de straten van Aurungabad een licht te
+begrijpen drukte, meer bijzonder in die waarin de cosmopolitische
+bevolking der geringe wijken zich samendrong. Daar krioelde het buiten
+de armzalige stulpen, die haar tot woning strekten. Mannen, vrouwen,
+kinderen, grijsaards, Europeanen of inboorlingen, soldaten der
+koninklijke of inlandsche regimenten, allerlei soorten van bedelaars,
+boeren uit den omtrek, <span class="corr" id="xd20e189" title=
+"Bron: ontmoeten">ontmoetten</span> elkander, <span class="corr" id=
+"xd20e192" title="Bron: praaten">praatten</span>, gesticuleerden,
+behandelden de afkondiging en berekenden de kansen om de &eacute;norme
+som, door het gouvernement uitgeloofd, te winnen. De opgewondenheid der
+gemoederen zou niet grooter hebben kunnen zijn bij het rad eener
+loterij, waarvan de grootste prijs duizend gulden zou bedragen hebben.
+Men kan er zelfs nog bijvoegen, dat er ditmaal niemand was, die niet
+een goed briefje kon nemen: dit briefje namelijk was het hoofd van
+Dandou-Pant. Het is waar, dat men al zeer gelukkig moest zijn om den
+nabob te ontmoeten en daarenboven stoutmoedig genoeg om zich van hem
+meester te maken.</p>
+<p>De fakir,&mdash;blijkbaar de eenige, die niet door de hoop bezield
+werd de uitgeloofde belooning te winnen,&mdash;bewoog zich te midden
+der groepen, bleef tusschenbeiden eens staan om te hooren wat men
+zeide, als iemand, die er misschien zijn voordeel mede kon doen. Maar
+hij mengde zich niet in de gesprekken, die gevoerd werden en, mocht
+zijn mond al stom blijven, zijn oogen en ooren liet hij niet
+ongebruikt.</p>
+<p>&raquo;Duizend gulden om den nabob op te sporen!&rdquo; riep er een
+uit, zijne kromme vingers ten hemel heffende.</p>
+<p>&raquo;Niet om hem op te sporen,&rdquo; antwoordde een ander,
+&raquo;maar om hem te vatten, dat een groot verschil maakt!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat zal waar zijn, want &rsquo;t is geen man om zich maar zoo
+weerloos te laten gevangen nemen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar vertelde men onlangs niet, dat hij in de jungles van
+N&eacute;paul aan de koorts gestorven was?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Daar is niets van waar! De slimme Dandou-Pant heeft zich voor
+dood laten doorgaan, om met meer zekerheid in &rsquo;t leven te kunnen
+blijven!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Er had zelfs een gerucht geloopen, dat hij te midden van zijn
+kamp aan de grenzen begraven was!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Valsche lijkdienst om iedereen om den tuin te
+leiden!&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e213width"><img src="images/p005.jpg" alt=
+"De fakir was een rijzig man. Blz. 3." width="508" height="720">
+<p class="figureHead">De fakir was een rijzig man. Blz. <a href="#pb3"
+class="pageref">3</a>.</p>
+</div>
+<p>De fakir had geen spier van zijn gelaat vertrokken, toen hij dit
+<span class="pagenum">[<a id="pb5" href="#pb5" name=
+"pb5">5</a>]</span>laatste feit hoorde bevestigen op een wijze, die
+geen den minsten twijfel overliet. Doch wel rimpelde zich onwillekeurig
+zijn voorhoofd, toen hij een van de luidruchtigste Hindoes van de
+groep, <span class="pagenum">[<a id="pb6" href="#pb6" name=
+"pb6">6</a>]</span>waarbij hij zich gevoegd had, de volgende
+bijzonderheden hoorde vermelden, bijzonderheden, die al te juist waren
+om niet waar te zijn.</p>
+<p>&raquo;Dat is zeker,&rdquo; zeide de Hindoe, &raquo;dat in 1859 de
+nabob met zijn broeder Balao Rao en den ex-rajah van Gonda,
+Debi-Bux-Singh de wijk genomen had in een kamp, aan den voet van een
+der bergen van N&eacute;paul. Toen de Engelsche troepen hen aldaar te
+dicht op de hielen zaten, besloten ze alle drie de Indisch-Chineesche
+grens te passeeren. Doch, alvorens deze over te gaan, hebben de nabob
+en zijn twee metgezellen, om het gerucht van hun dood des te beter
+ingang te doen verschaffen, hunne eigen begrafenis bezorgd; maar
+&rsquo;t eenige wat men van hen begraven heeft, is een vinger van de
+linkerhand geweest, die ze zich op het oogenblik der plechtigheid
+hebben afgehouwen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En hoe weet je dat?&rdquo; vroeg een der toehoorders dien
+Hindoe, die met zooveel zekerheid sprak.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Was tegenwoordig bij de
+begrafenisplechtigheid,&rdquo; antwoordde de Hindoe. &raquo;De soldaten
+van Dandou-Pant hadden me gevangen genomen en eerst zes maanden later
+heb ik kunnen ontvluchten.&rdquo;</p>
+<p>Terwijl de Hindoe dit met allen schijn van waarheid vertelde,
+verloor de fakir hem geen oogenblik uit het gezicht. Zijn oogen
+schitterden. Hij had zijn verminkte hand voorzichtig onder de wollen
+lap verborgen, die hem de borst bedekte. Hij hoorde toe zonder een
+woord te zeggen, maar zijn lippen trilden en lieten zijne scherpe
+tanden bloot.</p>
+<p>&raquo;Dus ken je den nabob?&rdquo; vroeg men den ouden gevangene
+van Dandou-Pant.</p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde de Hindoe.</p>
+<p>&raquo;En zou je &rsquo;m dadelijk herkennen, als het toeval je eens
+met hem samenbracht?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zoo zeker als ik me zelven zou herkennen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dan heb je wel eenige kans om den prijs van duizend gulden te
+winnen!&rdquo; antwoordde een der omstanders, niet zonder een gevoel
+van kwalijk verborgen spijt.</p>
+<p>&raquo;Misschien....&rdquo; hernam de Hindoe, &raquo;als het althans
+waar is, dat de nabob de onvoorzichtigheid gehad heeft zich tot in het
+presidentschap van Bombay te wagen, &rsquo;t geen me zeer
+onwaarschijnlijk voorkomt!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat zou hij er ook doen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zeker een nieuwen opstand trachten te bewerken,&rdquo; zei
+een van de personen uit de groep, &raquo;zooal niet onder de Sipayers,
+dan toch onder de bevolking van de middenstaten.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Omdat het gouvernement verzekert, dat zijn tegenwoordigheid
+in de provincie gesignaleerd is,&rdquo; hernam een der sprekers, tot
+die klasse van menschen behoorende, die meenen dat de overheid zich
+nooit kan vergissen, &raquo;moet het gouvernement in dit opzicht goed
+ingelicht zijn!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb7" href="#pb7"
+name="pb7">7</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Welnu!&rdquo; antwoordde de Hindoe. &raquo;Brahma (Brahmanen
+zijn de halfvergode priesters en wetgevers bij de Indi&euml;rs) geve
+dat Dandou-Pant mijn weg kruise, en mijn fortuin is gemaakt!&rdquo;</p>
+<p>De fakir trad eenige schreden terug, maar hij verloor den
+ex-gevangene van den nabob niet uit het oog.</p>
+<p>Het was nu volkomen duister geworden, en toch verminderde de
+woeligheid in de straten van Aurungabad niet. Nog drukker deden de
+praatjes over den nabob de rondte. Hier zeide men, dat hij in de stad
+zelve gezien was, daar, dat hij reeds ver weg was. Men verzekerde ook,
+dat een renbode uit het noorden der provincie, den gouverneur de
+tijding van de inhechtenisneming van Dandou-Pant was komen berichten.
+Ten negen ure &rsquo;s avonds hielden de best ingelichten vol, dat hij
+reeds in de gevangenis zat in gezelschap van eenige Thugs, die er reeds
+langer dan dertig jaren wegkwijnden, en dat hij den volgenden dag, met
+het opgaan der zon zou gehangen worden, met niet meer formaliteiten dan
+dit met Tantia-Topi, zijn beruchten medeopstandeling geschied was, op
+het plein van Sipri. Doch, te tien uur, een andere tijding, geheel in
+strijd met de eerste. Het gerucht verspreidde zich namelijk, dat de
+gevangene bijna dadelijk had kunnen ontsnappen, hetgeen de hoop
+verlevendigde van allen, wien de premie van duizend gulden
+toelachte.</p>
+<p>Werkelijk waren al die verschillende geruchten slechts praatjes. De
+best ingelichten wisten er niets meer van dan zij, die niet zoo goed of
+slecht op de hoogte waren. Het hoofd van den nabob was nog altijd den
+uitgeloofden prijs waard, het was nog altijd een benijdenswaardige
+buit.</p>
+<p>Intusschen was de Hindoe, door het feit dat hij Dandou-Pant
+persoonlijk kende, beter dan iemand anders in staat de uitgeloofde
+belooning te winnen. Weinigen slechts, vooral in het presidentschap van
+Bombay, waren in de gelegenheid geweest het woeste opperhoofd van den
+grooten opstand te ontmoeten. Meer noordelijk en meer in het midden, in
+Scindia Bundelkund, in Oude, in de omstreken van Agra, van Delhi, van
+Cawnpore, van Lucknow, op het voornaamste tooneel der op zijn bevel
+bedreven wreedheden, zou de geheele bevolking zich tegen hem verzet en
+hem aan de Engelsche rechtspleging overgeleverd hebben. De
+bloedverwanten zijner slachtoffers, echtgenooten, broeders, kinderen,
+vrouwen, beweenden nog steeds hen, die de nabob bij honderden had doen
+ombrengen. Een tijdvak van tien jaren was niet voldoende geweest om de
+rechtmatigste gevoelens van wraak en haat uit te dooven. Het was dan
+ook niet mogelijk, dat Dandou-Pant onvoorzichtig genoeg geweest was
+zich juist in die provincie te wagen waar zijn naam door iedereen
+verfoeid werd. Indien hij dus, zooals men zeide, de Indisch-Chineesche
+grens weder was overschreden, indien <span class="pagenum">[<a id="pb8"
+href="#pb8" name="pb8">8</a>]</span>een of andere onbekende drijfveer,
+zooals plannen van oproer of andere, hem bewogen hadden de veilige
+schuilplaats te verlaten, waarvan het geheim door de Engelsch-Indische
+politie nog niet ontdekt was, dan waren het alleen de provincies van
+Dekan, die hem een soort van veiligheid konden verschaffen.</p>
+<p>Men ziet evenwel, dat de gouverneur de lucht van zijn verschijning
+in het presidentschap verkregen en dadelijk een prijs op zijn hoofd
+gesteld had.</p>
+<p>Nu moeten wij echter doen opmerken, dat de leden der hoogere
+klassen, overheidspersonen, officieren, ambtenaars, de inlichtingen,
+door den gouverneur ingewonnen, wel eenigszins betwijfelden. Reeds zoo
+dikwijls was het gerucht verspreid geworden, dat de moeielijk te vatten
+Dandou-Pant gezien en zelfs gevangen was! Zoovele valsche tijdingen
+hadden ten zijnen opzichte de rondte gedaan, dat er een soort van
+legende in omloop was over de gave van alomtegenwoordigheid van den
+nabob en over zijn behendigheid om de bekwaamste agenten van politie om
+den tuin te leiden; maar onder het volk twijfelde men niet.</p>
+<p>Onder de minst ongeloovigen bevond zich natuurlijk de oud-gevangene
+van den nabob. Die arme duivel van een Hindoe, uitgelokt door de
+belooning en daarenboven bezield door een behoefte aan persoonlijke
+wraak, dacht nergens aan dan om de campagne te beginnen en beschouwde
+zijn succes bijna als verzekerd. Zijn plan was zeer eenvoudig. Den
+volgenden dag reeds, stelde hij zich voor den gouverneur zijne diensten
+aan te bieden; daarna, na nauwkeurig vernomen te hebben waarop de in de
+afkondiging vermelde inlichtingen berustten, was hij van plan zich naar
+de plaats zelve te begeven waar de nabob gezien was.</p>
+<p>Tegen elf uren <span class="corr" id="xd20e275" title=
+"Bron: s&rsquo;">&rsquo;s</span> avonds, na zooveel verschillende
+praatjes gehoord te hebben, die weliswaar zijn denkvermogen in de war
+brachten, maar hem in zijn voornemen versterkten, dacht de Hindoe er
+eindelijk aan eenige rust te nemen. Hij had geen andere woning dan een
+schuit aan een der oevers van de Doudhma vastgelegd en hij richtte zich
+naar dien kant, droomende, met de oogen half gesloten.</p>
+<p>Zonder dat hij er iets van merkte, had de fakir hem niet verlaten;
+hij zette hem na zonder zijn aandacht te wekken en volgde hem slechts
+in de schaduw.</p>
+<p>Aan het einde van de volkrijke buurt van Aurungabad, waren de
+straten om dezen tijd minder druk. De voornaamste uitgang dezer buurt
+eindigde in eenige ledige terreinen, waarvan de eene zijde gevormd werd
+door een der oevers van de Doudhma. Het was een soort van woestijn, aan
+het uiteinde der stad. Zij werd slechts bezocht door eenige
+achterblijvers, die haar haastig doorliepen om zich naar de meer
+bezochte wijken te begeven. Weldra <span class="pagenum">[<a id="pb9"
+href="#pb9" name="pb9">9</a>]</span>liet zich het geluid der laatste
+voetstappen hooren, maar de Hindoe merkte niet op, dat hij <span class=
+"corr" id="xd20e284" title="Niet in bron">niet</span> de eenige was,
+die langs den oever der rivier liep.</p>
+<div class="figure xd20e288width"><img src="images/p009.jpg" alt=
+"&raquo;Herkent ge me?&rdquo; Blz. 10." width="503" height="720">
+<p class="figureHead"><span class="corr" id="xd20e290" title=
+"Bron: &lsquo;">&raquo;</span>Herkent ge me?&rdquo; Blz. <a href=
+"#pb10" class="pageref">10</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb10" href="#pb10" name=
+"pb10">10</a>]</span></p>
+<p>De fakir volgde hem altijd en koos de donkere plekken van het
+terrein, hetzij onder bescherming der boomen, hetzij dicht langs de
+sombere muren der hier en daar verspreide in puin gevallen
+woningen.</p>
+<p>De voorzorg was niet overbodig. De maan was zooeven opgekomen en
+verspreidde een onzeker licht. De Hindoe zou dus hebben kunnen zien,
+dat hij bespied en zelfs dicht achtervolgd werd. De schreden van den
+fakir te hooren, ware onmogelijk geweest. Deze gleed op zijn bloote
+voeten voort eerder dan hij liep. Niet het geringste geluid verried
+zijn tegenwoordigheid aan den oever van de Doudhma.</p>
+<p>Vijf minuten waren op deze wijze verloopen. De Hindoe bereikte als
+werktuiglijk de armzalige schuit, waarin hij gewoon was den nacht door
+te brengen. De richting, die hij volgde, was voor geen andere
+uitlegging vatbaar. Hij liep als iemand, die gewoon was elken avond
+deze verlaten plaats te bezoeken; hij was geheel verdiept in de
+gedachte van den stap, dien hij den volgenden dag bij den gouverneur
+ging doen. De hoop zich op den nabob te wreken, die zijne gevangenen
+nooit bijzonder zacht behandeld had, gevoegd bij de hevige begeerte den
+uitgeloofden prijs te winnen, maakte hem blind en doof.</p>
+<p>Hij had dan ook niet het minste bewustzijn van het gevaar, dat hij
+door zijn onvoorzichtig gebabbel liep.</p>
+<p>Hij zag niet, dat de fakir hem langzamerhand naderde.</p>
+<p>Maar plotseling sprong als een tijger een man op hem toe, met iets
+bliksemends in de hand. Het was het maanlicht, dat het lemmer van een
+maleischen dolk bescheen.</p>
+<p>De Hindoe viel, in de borst getroffen, met een doffen slag op den
+grond.</p>
+<p>Evenwel was de ongelukkige, hoewel de stoot met een zekeren arm was
+toegebracht, niet dood. Eenige half uitgesproken woorden ontsnapten met
+een golf bloeds zijne lippen.</p>
+<p>De moordenaar bukte zich naar den grond, pakte zijn slachtoffer aan,
+lichtte het in de hoogte, en, zijn eigen gelaat door het volle licht
+der maan latende beschijnen, zeide hij:</p>
+<p>&raquo;Herkent ge me?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hij!&rdquo; prevelde de Hindoe.</p>
+<p>En de vreeselijke naam van den fakir zou zijn laatste woord zijn,
+toen hij plotseling stikte en den laatsten adem uitblies.</p>
+<p>Een oogenblik later verdween het lijk van den Hindoe in den stroom
+der Doudhma, die het nooit zou teruggeven.</p>
+<p>De fakir wachtte totdat de rimpels aan de oppervlakte des waters
+verdwenen waren. Daarna trad hij terug, ging de ledige terreinen weder
+over, vervolgens door de wijken waar de stilte begon en richtte zich
+met snelle schreden naar een van de poorten der stad.</p>
+<p>Doch juist op het oogenblik dat hij daar aankwam, had men de
+<span class="pagenum">[<a id="pb11" href="#pb11" name=
+"pb11">11</a>]</span>poort gesloten. Eenige soldaten van het
+koninklijke leger bezetten de wacht, die den toegang verdedigde. De
+fakir kon Aurungabad niet meer verlaten, zooals hij van plan geweest
+was.</p>
+<p>&raquo;Ik moet er toch uit en dezen nacht nog.... of ik zou er nooit
+meer uit komen!&rdquo; mompelde hij.</p>
+<p>Hij keerde dus op zijne schreden terug, liep den muur van binnen
+langs en beklom twee honderd passen verder het talud, ten einde boven
+op de borstwering te komen.</p>
+<p>Deze borstwering verhief zich een vijftig voet boven het niveau van
+de gracht, die tusschen de escarp en contrescarp gegraven was. Het was
+een loodrechte muur, zonder eenig uitsteeksel om tot steunpunt voor den
+voet te dienen. Ook was het ten eenemale onmogelijk, dat iemand zich
+langs de bekleeding kon laten afglijden. Met een touw was de
+nederdaling ongetwijfeld te beproeven geweest, maar de gordel om de
+lendenen van den fakir was nauwlijks eenige voeten lang en dus niet
+voldoende om hem aan den voet van het talud te brengen.</p>
+<p>De fakir bleef een oogenblik staan, sloeg een blik in het rond en
+dacht na over hetgeen hem nu te doen stond.</p>
+<p>Boven de borstwering stak een donker koepeldak van gebladerte uit,
+gevormd door het loof der groote boomen, die Aurungabad als in een
+groene lijst omvatten. Van dit koepeldak bogen lange buigzame en sterke
+takken naar buiten uit, waarvan men misschien gebruik zou kunnen maken
+om, niet zonder groot gevaar, den bodem der gracht te bereiken.</p>
+<p>Nauwlijks was dit denkbeeld bij den fakir opgekomen of hij aarzelde
+niet. Hij begaf zich onder een dezer koepeldaken en kwam weldra buiten
+den muur weder te voorschijn, aan het uiteinde van een langen tak
+hangende, die allengs onder zijn gewicht boog.</p>
+<p>Zoodra de tak genoeg gebogen was om den bovensten zoom van den muur
+even aan te raken, liet de fakir zich langzaam zakken, alsof hij een
+touw met knoopen tusschen de handen had. Hij kon op die wijze tot de
+halve hoogte van de inwendige escarp afdalen, doch hij bevond zich nog
+op een hoogte van dertig voet boven den grond, dien hij moest bereiken
+om te kunnen ontvluchten.</p>
+<p>Hij hing dus te slingeren tusschen hemel en aarde en zocht met den
+voet een of andere ongelijkheid, die hem tot steunpunt kon
+verstrekken.....</p>
+<p>Eensklaps schitterde geweervuur in de duisternis en deden zich
+losbarstingen hooren. De soldaten der wacht hadden den vluchteling
+opgemerkt en op hem gevuurd, doch zonder hem te raken. Toch trof een
+kogel den tak waaraan hij hing, twee duim boven zijn hoofd.</p>
+<p>Twintig seconden later<a id="xd20e355" name="xd20e355"></a> brak de
+tak en viel de fakir in de droge gracht.... Een ander ware dood
+geweest, maar hem deerde niets.</p>
+<p>Op te staan, te midden van een kogelregen, waarvan geen een
+<span class="pagenum">[<a id="pb12" href="#pb12" name=
+"pb12">12</a>]</span>hem trof, tegen het talud van de escarp op te
+<span class="corr" id="xd20e361" title=
+"Bron: klouteren">klauteren</span> en in de duisternis weg te sluipen,
+was voor den vluchteling slechts spel.</p>
+<p>Twee mijlen verder passeerde hij ongezien het kantonnement der
+Engelsche troepen, die buiten Aurungabad gelegerd waren.</p>
+<p>Een paar honderd schreden verder bleef hij staan, keerde zich om,
+stak zijn verminkte hand naar de stad uit en uitte deze woorden:</p>
+<p>&raquo;Wee hen, die nog in de handen zullen vallen van Dandou-Pant!
+Gij Engelschen, uw rekening met Nana Sahib is nog niet
+vereffend!&rdquo;</p>
+<p>Nana Sahib! Nogmaals had de nabob dien naam, den geduchtsten onder
+al de namen, die in den opstand van 1857 zulk een bloedige vermaardheid
+verwierven, den veroveraars van Indi&euml; als een laatste uitdaging
+voor de voeten geworpen!</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e137" href="#xd20e137src" name="xd20e137">1</a></span>
+Onderkoning, prins, regent.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch2" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">II.</h2>
+<h2 class="main">De kolonel Munro.</h2>
+<p class="firstpar">&raquo;Komaan, mijn waarde Maucler,&rdquo; voerde
+de ingenieur Banks mij te gemoet, &raquo;je vertelt ons niets van je
+reis! &rsquo;t Is alsof je Parijs nog niet verlaten hebt! Hoe bevalt
+het je in Indi&euml;?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Indi&euml;!&rdquo; antwoordde ik, &raquo;wel, om er goed over
+te oordeelen, zou ik het althans eerst moeten zien.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Die is goed!&rdquo; hernam de ingenieur, &raquo;heb je niet
+pas het geheele schiereiland doorkruist, van Bombay naar Calcutta, en
+als je niet blind zijt....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Ben niet blind, mijn waarde Banks, maar op dien
+tocht was ik verblind....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Verblind?....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja! verblind door den rook, door den stoom, door het stof, en
+vooral door de snelheid van het vervoer. Hoor eens! &rsquo;k Wil geen
+kwaad van de spoorwegen spreken, omdat het tot je vak hoort ze te
+maken, mijn waarde Banks, maar om zich in een wagon te laten opsluiten,
+met niets anders tot gezichtsveld dan het raampje van het portier, dag
+en nacht door te sporen met een gemiddelde snelheid van tien mijlen per
+uur, nu eens over bergen, in gezelschap van arenden of gieren, dan
+weder door tunnels, in gezelschap van ratten of muizen, slechts op te
+houden aan de stations die allen op elkaar gelijken, van de steden
+niets anders te zien dan de muren of de spitsen der minarets, een tijd
+achtereen gedoemd <span class="pagenum">[<a id="pb13" href="#pb13"
+name="pb13">13</a>]</span>te zijn te verkeeren in het onophoudelijk
+rumoer van het zuchten der locomotief, van het gefluit der stoomketels,
+van het geknars der rails en het dreunen der wielen, is dat
+reizen!&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e393width"><img src="images/p013.jpg" alt=
+"De soldaten der wacht hadden den vluchteling opgemerkt. Blz. 11."
+width="508" height="720">
+<p class="figureHead">De soldaten der wacht hadden den vluchteling
+opgemerkt. Blz. <a href="#pb11" class="pageref">11</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb14" href="#pb14" name=
+"pb14">14</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Goed gesproken!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;Zeg daar
+eens wat tegen, als je kunt, Banks! Wat zegt u er van,
+kolonel?&rdquo;</p>
+<p>De kolonel tot wien kapitein Hod zich wendde, knikte even met het
+hoofd, en vergenoegde zich met te zeggen:</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Zou wel eens willen weten wat Banks er den heer
+Maucler, onzen gast, op zou kunnen antwoorden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat brengt me volstrekt niet in verlegenheid,&rdquo;
+antwoordde de ingenieur en &rsquo;k moet zeggen, dat Maucler volkomen
+gelijk heeft.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als dat dan zoo is,&rdquo; riep kapitein Hod uit,
+&raquo;waarom maak je dan spoorwegen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Om u, als u haast hebt, kapitein, instaat te stellen u binnen
+zestig uren van Calcutta naar Bombay te begeven.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb nooit haast!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Welnu, volg dan den Great Trunk road,&rdquo; antwoordde de
+ingenieur. &raquo;Volg hem, Hod, en ga te voet!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat denk ik ook stellig te doen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wanneer?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zoodra mijn kolonel er in toestemt een wandelingetje door het
+schiereiland met me te maken van een acht of negen honderd
+mijlen!&rdquo;</p>
+<p>De kolonel vergenoegde zich met te glimlachen en verviel al weder
+spoedig in een van die langdurige droomerijen, waaruit zelfs zijne
+beste vrienden, zooals de ingenieur Banks en kapitein Hod zooveel
+moeite hadden hem te wekken.</p>
+<p>Ik was nog slechts sedert een maand in Indi&euml;, en daar ik met
+den Great Indian Peninsularspoorweg, die Bombay met Calcutta over
+Allahabad verbindt, gekomen was, kende ik tot nog toe niets van het
+schiereiland.</p>
+<p>Maar het was mijn voornemen eerst het noordelijk gedeelte te
+doorreizen, aan de andere zijde van den Ganges de groote steden te
+bezoeken, de voornaamste gedenkteekenen te bestudeeren en aan dezen
+tocht al den tijd te wijden, die noodig was om alles goed te zien en te
+onderzoeken.</p>
+<p>Ik had te Parijs den ingenieur Banks leeren kennen. Sedert eenige
+jaren reeds hadden wij vriendschap gesloten en een meer innige
+vertrouwelijkheid had dezen vriendschapsband slechts versterkt. Ik had
+beloofd hem te Calcutta te bezoeken, zoodra de voltooiing van het
+gedeelte Scindia Pendjab en Delhi, waarmede hij belast was, hem den
+tijd zou geven. Nu waren die werkzaamheden werkelijk voltooid en Banks
+had daardoor recht op een rust van verscheidene maanden, zoodat ik hem
+was komen vragen te rusten door zich te vermoeien met Indi&euml; te
+doorkruisen. Het spreekt van zelf, dat hij mijn voorstel met geestdrift
+had aangenomen. We zouden dan ook binnen eenige weken vertrekken,
+zoodra het seizoen gunstig zou geworden zijn. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb15" href="#pb15" name="pb15">15</a>]</span></p>
+<p>Bij mijn komst te Calcutta, in Maart 1867, had Banks mij in kennis
+gebracht met een zijner goede kameraden, den kapitein Hod; daarna had
+hij mij voorgesteld aan zijn vriend, den kolonel Munro, bij wien we den
+avond doorbrachten.</p>
+<p>De kolonel, toen zeven en veertig jaar oud, bewoonde een
+alleenstaand huis in de Europeesche wijk, en bijgevolg buiten de drukte
+en beweging, welke die <span class="corr" id="xd20e438" title=
+"Bron: handelstad">handelsstad</span>, de hoofdstad van Indi&euml;, met
+hare uitsluitend zwarte bevolking, kenmerkt. Deze wijk is somwijlen de
+&raquo;Stad der paleizen&rdquo; genoemd en inderdaad is er geen gebrek
+aan paleizen, indien men althans die benaming mag toepassen op
+woningen, die van paleizen niets anders hebben dan de open
+arcadengalerijen, de zuilen en de terrassen. Calcutta is de
+verzamelplaats van al de bouworden, die de Engelsche smaak in de steden
+der oude en nieuwe wereld gewoonlijk in praktijk brengt.</p>
+<p>Wat de woning van den kolonel betreft, deze was de
+&raquo;bungalow&rdquo; in al zijn eenvoudigheid, een gebouw, opgericht
+op een grondmuur van steen, met een verdieping gelijkvloers, bedekt
+door een dak, dat in een pyramide uitloopt. Een veranda, gedragen door
+lichte kolommetjes, omgaf het geheele gebouw. Aan de zijden vormden de
+keukens, de koetshuizen, het verblijf der dienstboden, twee vleugels.
+Het geheel was bevat in een tuin met schoone boomen beplant en omringd
+door lage muren.</p>
+<p>Het huis van den kolonel was dat van een zeer gegoed man. Zijn
+dienstbodenpersoneel was talrijk, zooals de bediening in de
+Indisch-Engelsche families het medebrengt. Meubelen,
+levensbenoodigdheden, huiselijke beschikkingen, alles was goed en
+deftig ingericht. Men gevoelde, dat de hand eener verstandige vrouw
+daar geordend en ook voor de toekomst gezorgd had, maar men gevoelde
+ook, dat die vrouw er niet meer was.</p>
+<p>Het bestuur over zijne dienstboden, de algemeene leiding van zijn
+huis, had de kolonel geheel overgegeven aan een zijner krijgskameraden,
+een Schot, den sergeant Mac Neil, met wien hij al de veldtochten van
+Indi&euml; had medegemaakt, een van die edelaardige karakters, die hun
+leven veil hebben voor hem, dien ze hun vriend noemen. Het was een man
+van vijf en veertig jaar, krachtig, groot, met langen, vollen baard,
+als de Bergschotten. In zijn voorkomen, zijn gelaat, zoowel als door
+zijn costuum op de overlevering gegrond, was hij met hart en ziel
+hooglander gebleven, alhoewel hij tegelijk met kolonel Munro den
+militairen dienst verlaten had. Beiden hadden in 1860 hun ontslag
+genomen. Doch inplaats naar hunne bergen, te midden hunner
+voorvaderlijke klans terug te keeren, waren zij in Indi&euml; gebleven
+en woonden zij te Calcutta, in een soort van afzondering, waarvoor
+redenen bestonden.</p>
+<p>Voor dat Banks mij aan kolonel Munro voorstelde, gaf hij mij onder
+vier oogen de volgende aanbeveling: <span class="pagenum">[<a id="pb16"
+href="#pb16" name="pb16">16</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Spreek niet over den opstand der Sipayers, en noem vooral
+nooit den naam van Nana Sahib!&rdquo;</p>
+<p>Kolonel Edward Munro behoorde tot een oude Schotsche familie, wier
+voorvaderen in de geschiedenis van het Vereenigd Koninkrijk een
+schitterende rol gespeeld hadden. Hij telde onder zijne voorvaderen Sir
+Hector Munro, die in 1760 het leger van Bengalen aanvoerde en die juist
+een oproer moest dempen, dat de Sipayers een eeuw later zouden
+herhalen. Majoor Munro onderdrukte den opstand met meedoogenlooze
+gestrengheid,&mdash;en aarzelde niet dienzelfden dag acht en twintig
+opstandelingen voor den mond der kanonnen te laten binden,&mdash;een
+vreeselijke strafoefening, die gedurende den opstand van 1857 telkens
+herhaald werd en waarvan die voorvader van den kolonel misschien de
+wreede uitvinder was.</p>
+<p>Ten tijde dat de Sipayers opstonden, kommandeerde kolonel Munro het
+93<sup>e</sup> regiment Schotsche infanterie. Hij maakte bijna den
+geheelen veldtocht mede, onder de bevelen van Sir James Outram, een der
+helden van dien oorlog, hij die den naam verwierf van &raquo;Bayard van
+het Indische leger&rdquo;, zooals Sir Charles Napier het bij
+proclamatie bekend maakte. Met hem was kolonel Munro dan ook te
+Cawnpore; hij maakte den tweeden veldtocht mede onder Colin Campbell;
+ook was hij bij het beleg van Lucknow en verliet dezen beroemden
+soldaat niet eer dan toen Outram tot lid van den raad van Indi&euml; te
+Calcutta benoemd was.</p>
+<p>In 1858 was kolonel sir Edward Munro ridder-kommandant van de Ster
+van Indi&euml;, &raquo;<span lang="en">the Star of
+India</span><span class="corr" id="xd20e464" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> (<span class="abbr" title=
+"Knight Commander of the Star of India"><abbr title=
+"Knight Commander of the Star of India">K. C. S. I.</abbr></span><a id=
+"xd20e469" name="xd20e469"></a>). Hij werd tot baronet verheven en zijn
+echtgenoote zou den titel van lady Munro<a class="noteref" id=
+"xd20e471src" href="#xd20e471" name="xd20e471src">1</a> verkregen
+hebben, indien de ongelukkige den 27<sup>n</sup> Juni, 1857 niet
+omgekomen was in den vreeselijken moord van Cawnpore, een moord op
+bevel en onder de oogen van Nana Sahib volbracht.</p>
+<p>Lady Munro.&mdash;de vrienden van den kolonel noemden haar nooit
+anders,&mdash;werd door haren man aangebeden. Zij was nauwelijks zeven
+en twintig jaar oud, toen zij met de tweehonderd slachtoffers dier
+afschuwelijke slachterij verdween. Mistress Orr en miss Jackson,
+wonderdadig gered na de inneming van Lucknow, hadden hun man en hun
+vader overleefd. Wat Lady Munro betreft, zij kon haren man niet
+teruggegeven worden. Het was onmogelijk geweest hare overblijfselen,
+onder die van zoovele slachtoffers in den put van Cawnpore, weder te
+vinden en ze een christelijke begrafenis te bezorgen. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb17" href="#pb17" name="pb17">17</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e481width"><img src="images/p017.jpg" alt=
+"Dienzelfden avond kwam de zaak opnieuw op het tapijt. Blz. 20." width=
+"505" height="720">
+<p class="figureHead">Dienzelfden avond kwam de zaak opnieuw op het
+tapijt. Blz. <a href="#pb20" class="pageref">20</a>.</p>
+</div>
+<p>Sir Edward Munro was wanhopig en had van dat oogenblik af slechts
+eene gedachte, eene enkele slechts, die van Nana Sahib weder te vinden,
+dien het Engelsche gouvernement overal deed <span class=
+"pagenum">[<a id="pb18" href="#pb18" name="pb18">18</a>]</span>opsporen
+en met zijn wraak een soort van dorst naar recht te stillen, die hem
+verteerde. Om vrijer in zijne handelingen te zijn, nam hij zijn
+ontslag.</p>
+<p>Mac Neil volgde hem op al zijn schreden. Deze twee menschen, door
+denzelfden geest bezield, eene zelfde gedachte met zich omdragende,
+slechts hetzelfde doel beoogende, trachtten als speurhonden hem op het
+spoor te komen, maar zij waren niet gelukkiger dan de Engelsch-Indische
+politie. De Nana wist aan alle nasporingen te ontkomen en na drie jaren
+van vruchtelooze pogingen, moesten de kolonel en de sergeant hunne
+nasporingen voorloopig staken. Daarenboven had zich omstreeks dezen
+tijd het gerucht van den dood van Nana Sahib door Indi&euml; verspreid
+en ditmaal met zulk een schijn van waarheid, dat er geen reden was het
+te betwijfelen.</p>
+<p>Sir Edward Munro en Mac Neil keerden naar Calcutta terug, waar zij
+zich in dien afgelegen bungalow vestigden. Daar, geen boeken noch
+dagbladen lezende, die hem het bloedige tijdperk van den opstand in het
+geheugen hadden kunnen terugroepen, nooit zijn woning verlatende,
+leefde de kolonel als iemand wiens leven verder doelloos is. Nooit
+evenwel was de vrouw, die hij eenmaal zoo liefhad, uit zijne gedachten.
+Het scheen zelfs, dat de tijd niet vermocht zijn smart te lenigen.</p>
+<p>Wij moeten hier nog bijvoegen, dat de mare der wederverschijning van
+den Nana in het presidentschap van Bombay,&mdash;de tijding, die sedert
+eenige dagen in omloop was,&mdash;niet ter oore van den kolonel gekomen
+was. En dat was gelukkig, want hij zou onmiddellijk den bungalow
+verlaten hebben.</p>
+<p>Dit had Banks mij medegedeeld, alvorens mij in deze woning voor te
+stellen, waar de vreugde voor altijd verbannen was en ziedaar ook de
+reden waarom elke zinspeling op den opstand der Sipayers en den
+wreedsten hunner aanvoerders, Nana Sahib, moest vermeden worden.</p>
+<p>Slechts twee vrienden,&mdash;twee beproefde
+vrienden,&mdash;bezochten ijverig het huis van den kolonel. Het waren
+de ingenieur Banks en de kapitein Hod.</p>
+<p>Banks had, zooals ik gezegd heb, juist de werkzaamheden voltooid,
+waarmede hij belast was geweest ter vestiging van de &raquo;Great
+Indian Peninsular&rdquo; spoorbaan. Hij was een man van vijf en veertig
+jaren, in de volle kracht des levens. Hij moest ook een werkzaam deel
+nemen aan het leggen van den Madras-spoorweg, die bestemd was om de
+Arabische golf in gemeenschap te brengen met de baai van Benguela; maar
+het was niet waarschijnlijk, dat de werkzaamheden voor een jaar een
+aanvang konden nemen. Hij rustte dus uit te Calcutta, zich bezig
+houdende met verschillende onderwerpen van werktuigkunde, want het was
+een werkzame en vruchtbare geest, die altijd op nieuwe uitvindingen uit
+was. Buiten zijne bezigheden, <span class="pagenum">[<a id="pb19" href=
+"#pb19" name="pb19">19</a>]</span>wijdde hij al zijn tijd aan den
+kolonel, met wien hij door een vriendschap van twintig jaren verbonden
+was. Ook bracht hij al zijne avonden door onder de veranda van den
+bungalow, in gezelschap van sir Edward Munro en van kapitein Hod, die
+juist een verlof van tien maanden verkregen had.</p>
+<p>Hod behoorde tot het 1<sup>e</sup> escadron karabiniers der
+koninklijke arm&eacute;e en had den geheelen veldtocht van
+1857&ndash;58 medegemaakt, eerst met sir Colin Campbell in Oude en
+Rohilkhande, daarna met sir <span class="corr" id="xd20e511" title=
+"Bron: H.">Hugh</span> Rose, in Centraal-Indi&euml;,&mdash;een
+veldtocht, die eindigde met de inneming van Gwalior.</p>
+<p>Kapitein Hod, een leerling uit de harde school van Indi&euml;, een
+der voortreffelijke leden van de Club van Madras, roodblond van haren
+en baard, was niet ouder dan dertig jaren. Ofschoon hij tot het
+koninklijke leger behoorde, zou men hem voor een officier der
+inlandsche armee gehouden hebben, zoo had hij zich gedurende zijn
+verblijf op het schiereiland &raquo;<span class="corr" id="xd20e517"
+title="Bron: geindianiseerd">ge&iuml;ndianiseerd</span>.&rdquo; Al was
+hij werkelijk in Hindostan geboren, kon hij niet meer Hindoe geweest
+zijn. Voor hem was Indi&euml; dan ook het land bij uitnemendheid, het
+beloofde land, het eenige land waar een mensch leven kon. Daar
+inderdaad kon hij aan al zijne neigingen voldoen. Soldaat van inborst,
+hernieuwden zich onophoudelijk de gelegenheden om te strijden. Was hij,
+de uitmuntende jager, niet in het land waar de natuur al de wilde
+dieren der schepping scheen vereenigd te hebben, en al het behaarde en
+gevederde wild der oude en nieuwe wereld? Had hij, de moedige
+bergbeklimmer, niet de ontzagverwekkende bergketen van Thibet bij de
+hand, die de hoogste toppen van den aardbol telt? Wie belette hem, den
+stoutmoedigen reiziger, den voet te zetten op plekken, nog nooit door
+iemand betreden, in de ontoegankelijke streken namelijk van het
+Himalaya gebergte. Had hij niet, als hartstochtelijke wedrenner, de
+renbanen van Indi&euml;, die in zijne oogen konden opwegen tegen die
+van La Marche of Epsom? Op dit punt, waren Banks en hij het zelfs
+geheel oneens. De ingenieur stelde in zijne hoedanigheid van volbloed
+werktuigkundige slechts een zeer middelmatig belang in de heldendaden
+der <i>Gladiators</i> en <i>Filles-de-l&rsquo;air</i>.</p>
+<p>En zelfs toen kapitein Hod het hierover met hem had, antwoordde
+Banks hem, dat de wedrennen naar zijne meening slechts op eene
+voorwaarde werkelijk merkwaardig zouden zijn.</p>
+<p>&raquo;En op welke?&rdquo; vroeg Hod.</p>
+<p>&raquo;Dat er bepaald moest worden,&rdquo; antwoordde Banks ernstig,
+&raquo;dat de jockey, die het laatst aankomt, op staanden voet aan den
+eindpaal moet opgehangen worden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat is nog zoo&rsquo;n kwaad id&eacute;e niet!....&rdquo;
+antwoordde kapitein Hod eenvoudig.</p>
+<p>En hij zou ongetwijfeld in staat geweest zijn, die kans in eigen
+persoon te wagen! <span class="pagenum">[<a id="pb20" href="#pb20"
+name="pb20">20</a>]</span></p>
+<p>Zoodanig waren de twee ijverige bezoekers van den bungalow van sir
+Edward Munro. De kolonel mocht hen gaarne over alle dingen hooren
+redetwisten en zelfs brachten hunne eeuwige woordenwisselingen somtijds
+een soort van glimlach op zijn lippen.</p>
+<p>E&eacute;n wensch hadden de beide kameraden gemeen, den kolonel
+namelijk over te halen tot een reis, die hem kon verstrooien. Meermalen
+reeds hadden zij hem voorgesteld met hen naar het noorden van het
+schiereiland te vertrekken en eenige maanden te gaan doorbrengen in de
+omstreken van een van die sanitariums, waar de rijke Engelsch-Indische
+wereld gedurende het heete seizoen gaarne een toevlucht zoekt, maar de
+kolonel had altijd geweigerd.</p>
+<p>Wat betreft de reis, die Banks en ik wenschten te ondernemen, hadden
+wij hem reeds gepolst. Dienzelfden avond kwam de zaak opnieuw op het
+tapijt. Men heeft gezien, dat kapitein Hod maar eventjes plan had
+gemaakt te voet een grooten tocht in het noorden van Indi&euml; te
+ondernemen. Mocht Banks niet op paarden gesteld zijn, Hod hield van
+geen spoorwegen. Wat de eene niet wilde, wenschte de andere.</p>
+<p>Nu hadden zij er dat op kunnen vinden, dat ieder op zijne wijze, om
+beurten, hetzij per rijtuig, hetzij per palankijn reisde,&mdash;hetgeen
+op de goed aangelegde en goed onderhouden wegen van Hindostan vrij
+gemakkelijk is.</p>
+<p>&raquo;Spreek me toch niet van je wagens met bultossen
+bespannen!&rdquo; riep Banks uit. &raquo;Als wij er niet voor gezorgd
+hadden, behielp je je nog altijd met die primitieve voertuigen, die men
+in Europa voor vijfhonderd jaren al afgeschaft heeft!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, Banks,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;die zijn
+licht zoo goed als je met kussens voorziene waggons en je Cramptons!
+Die groote, witte ossen, die steeds in galop blijven en om de twee
+mijlen aan de poststations verwisseld worden....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En die een soort van tartanen op vier wielen voortsleepen,
+waarin men ruwer heen en weer geschud wordt dan de visschers in hunne
+booten op een onstuimige zee!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Moet je dat gedeeltelijk toestemmen, Banks,&rdquo;
+antwoordde kapitein Hod. &raquo;Maar hebben we niet onze rijtuigen met
+twee, drie en vier paarden, die in spoed kunnen wedijveren met je
+&raquo;treinen&rdquo;, veel gelijkende op een lijkstatie! Dan vind ik
+den eenvoudigen palankijn nog beter....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Je palankijnen, kapitein Hod, echte doodkisten, zes voet
+lang, vier breed, waarin men als een lijk ligt uitgestrekt!&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e557width"><img src="images/p021.jpg" alt=
+"Mac Neil." width="505" height="720">
+<p class="figureHead">Mac Neil.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Goed, Banks, maar geen schokken, men kan lezen, schrijven en
+gerust slapen, zonder bij elk station wakker te worden! Met een
+palankijn met vier of zes Bengaalsche Gamals<a class="noteref" id=
+"xd20e563src" href="#xd20e563" name="xd20e563src">2</a> maakt men nog
+<span class="pagenum">[<a id="pb21" href="#pb21" name=
+"pb21">21</a>]</span>vier en een halve mijl<a class="noteref" id=
+"xd20e568src" href="#xd20e568" name="xd20e568src">3</a> per uur en,
+zooals dat met je geweldige <span class="pagenum">[<a id="pb22" href=
+"#pb22" name="pb22">22</a>]</span>sneltreinen het geval is, waagt men
+althans niet om aan te komen, voordat je nog goed en wel vertrokken
+zijt.... <i>als</i> men aankomt..&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Het best,&rdquo; zei ik daarop, &raquo;zou zeker zijn zijn
+huis met zich mede te kunnen nemen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als een slak!&rdquo; riep Banks uit.</p>
+<p>&raquo;Mijn vriend,&rdquo; antwoordde ik, &raquo;een slak, die zijn
+huisje kan verlaten en er naar goedvinden weer in kan komen, is
+misschien niet zoo bijzonder te beklagen! Met in zijn huis, een
+beweegbaar huis, te reizen, zal waarschijnlijk het laatste woord gezegd
+zijn van den vooruitgang in het reizen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Misschien,&rdquo; zei daarop kolonel Munro; &raquo;thuis
+blijvende zich te verplaatsen, zijn thuis en al de herinneringen
+daaraan verbonden, mede te kunnen nemen, zijn horizont af te wisselen,
+zijn gezichtspunten, zijn klimaat te wijzigen, zonder zijne
+dagelijksche gewoonten te veranderen.... ja.... misschien!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Geen bungalows meer dus voor de reizigers!&rdquo; antwoordde
+kapitein Hod, &raquo;waar voor de geriefelijkheden des levens altijd
+iets te wenschen zal overblijven en waarin men zonder toestemming van
+de plaatselijke overheid niet mag wonen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Geen ellendige herbergen meer, waarin men naar ziel en
+lichaam op alle mogelijke manieren gevild wordt!&rdquo; deed ik niet
+zonder eenige reden opmerken.</p>
+<p>&raquo;Het rijtuig der goochelaars dus!&rdquo; riep kapitein Hod
+uit, &raquo;maar ingericht naar den tijd waarin we leven. Welk een
+droom nog! Op te houden als men wil, te vertrekken naar goedvinden, te
+stappen of in galop voort te snellen naar den luim van het oogenblik,
+niet alleen zijn slaapkamer met zich te voeren, maar zijn salon, zijn
+eetzaal, zijn rookvertrek en vooral zijn keuken en zijn kok, dat noem
+ik je vooruitgang, vriend Banks! Dat is honderdmaal beter dan
+spoorwegen! Durf me dat eens tegenspreken, gij, ingenieur!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wel! vriend Hod,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;&rsquo;k zou
+&rsquo;t volkomen met je eens zijn, als....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als?....&rdquo; vroeg de kapitein, het hoofd schuddende.</p>
+<p>&raquo;Als in de vlucht naar vooruitgang, je niet plotseling
+onderweg waart blijven stilstaan.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zou er dan nog iets beters te doen zijn?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Oordeel zelf. Je stelt het rollende huis ver boven den
+waggon, zelfs boven het salonrijtuig, zelfs boven den <span class=
+"corr" id="xd20e601" title="Bron: slaapwagon">slaapwaggon</span> der
+spoorwegen. Je hebt gelijk, kapitein, als men tijd te verliezen heeft,
+als men voor zijn pleizier en niet voor zaken reist. &rsquo;k Geloof
+dat we &rsquo;t allen in dit opzicht geheel eens zijn?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Allen!&rdquo; antwoordde ik.</p>
+<p>Kolonel Munro boog het hoofd, bij wijze van goedkeuring.</p>
+<p>&raquo;Toegestemd dus,&rdquo; antwoordde Banks. &raquo;Goed!
+&rsquo;k Vervolg. Je hebt je gewend tot een rijtuigmaker, die den raad
+van een architect heeft <span class="pagenum">[<a id="pb23" href=
+"#pb23" name="pb23">23</a>]</span>ingewonnen en hij heeft je een
+rollend huis gemaakt. Het is sterk, goed ingericht en voldoet aan al de
+eischen van gemak en weelde. Het is niet te hoog, waardoor het niet
+licht kan ombuitelen, het is niet te groot, zoodat het alle wegen kan
+begaan; het is vernuftig opgehangen, zoodat het gemakkelijk en zacht
+rijdt. Uitstekend! Uitstekend! &rsquo;k Veronderstel dat het
+vervaardigd is voor onzen vriend den kolonel. Hij ontvangt er ons
+gastvrij. We gaan, als je wilt, de noordelijke streken van Indi&euml;
+bezoeken, weliswaar op de wijze van slakken, maar als slakken, wier
+staart niet onafscheidelijk aan hunne schelpen vast zitten. Alles is
+gereed. Men heeft niets vergeten.... zelfs niet den kok en de keuken,
+die de kapitein zoo lief heeft. De dag van het vertrek is gekomen, men
+gaat werkelijk vertrekken! Alles is in order!.... En wie zal het
+voorttrekken, uw rollend huis, mijn beste vriend?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wie?&rdquo; riep kapitein Hod uit! &raquo;wel, muilezels,
+ezels, paarden, ossen!...&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Bij dozijnen?&rdquo; zei Banks.</p>
+<p>&raquo;Olifanten!&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;olifanten!
+Dat zou trotsch en statig zijn! Een huis voortgetrokken door een
+bespanning olifanten, goed gedresseerd, met fieren gang, die draven en
+galoppeeren als de beste koetspaarden van de wereld!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat zou prachtig zijn, kapitein!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Een rajah-trein te velde, ingenieur!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, maar....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar.... wat? Is er nog een maar?&rdquo; riep kapitein Hod
+uit.</p>
+<p>&raquo;Een groote maar!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Die ingenieurs! overal zien ze moeielijkheden
+in!...&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Die ze weten te overwinnen, als ze niet onoverkomelijk
+zijn,&rdquo; antwoordde Banks.</p>
+<p>&raquo;Welnu, geef dan raad!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat is het geval, mijn waarde Munro. Al die trekdieren, die
+de kapitein opsomde, dat loopt, dat trekt, dat sleept, maar dat
+vermoeit zich ook. Daarenboven zijn ze koppig, weerspannig en hebben
+vooral veel voedsel noodig. Zoodra nu de weiden ontbreken en men geen
+vijfhonderd bunders weiland op sleeptouw kan nemen, staat de bespanning
+stil, put zich uit, valt, sterft van honger, het rollende huis rolt
+niet meer en blijft even onbeweeglijk als de bungalow waar we op dit
+oogenblik zitten te praten. Er volgt dus uit, dat het genoemde huis dan
+eerst praktisch bruikbaar zal zijn als het een stoomhuis zal
+zijn.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat op rails zal loopen!&rdquo; riep de kapitein uit, de
+schouders ophalende.</p>
+<p>&raquo;Neen, op wegen en getrokken door een tot volkomenheid
+gebrachte weglocomotief.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Bravo!&rdquo; juichte de kapitein, &raquo;bravo! zoodra je
+huis geen spoorweg noodig heeft en zich naar willekeur kan richten,
+zonder genoodzaakt te zijn een ijzeren spoor te volgen, ben ik je
+man.&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb24" href="#pb24" name=
+"pb24">24</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Maar,&rdquo; deed ik Banks opmerken, &raquo;als muilezels,
+ezels, paarden<span class="corr" id="xd20e647" title=
+"Niet in bron">,</span> ossen, olifanten eten, een machine eet ook, en
+uit gebrek aan brandstof zal je ook onderweg blijven staan.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Een stoompaard,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;staat in
+kracht gelijk met drie of vier gewone paarden en dit vermogen kan nog
+toenemen. Een stoompaard is niet aan vermoeienis noch aan ziekte
+onderhevig. Ten allen tijde, onder alle breedten, in de zon, in den
+regen, in de sneeuw, altijd gaat het voort, zonder ooit uitgeput te
+raken. Het behoeft zelfs de aanvallen der wilde beesten niet te
+vreezen, noch den beet der slangen, noch den steek der horzels en
+andere geduchte insecten. Het heeft noch den prikstok der
+ossendrijvers, noch de zweep der geleiders noodig. Rust is overbodig en
+slaap kan het missen. Het stoompaard, door de hand van den mensch
+vervaardigd, is, met het oog op zijne bestemming en bij de
+onmogelijkheid dat het eenmaal tot voedsel zal verstrekken, te
+verkiezen boven al de trekdieren, die de Voorzienigheid ter beschikking
+van den mensch gesteld heeft. Een weinig olie en vet, een weinig
+steenkolen of hout, is alles wat het verteert. En, ge weet het, mijne
+vrienden, aan bosschen is geen gebrek op het Indische schiereiland en
+het hout is er het eigendom van iedereen.</p>
+<p>&raquo;Goed gesproken!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;Hoera
+voor het stoompaard! &rsquo;k Zie reeds in mijne verbeelding het
+rollende huis van den ingenieur Banks, in beweging op de groote wegen
+van Indi&euml;, door de wilde kreupelbosschen zich een weg banende,
+doordringende onder de boomen van het woud, zich wagende tot in de
+holen der leeuwen, der tijgers, der beeren, der panters, der
+luipaarden, en wij achter zijne muren verscholen, een slachting makende
+onder de wilde dieren om al de Nimrods, de Andersons, de
+G&eacute;rards, de Pertuisets, de Chassaings van de wereld van ergernis
+te doen barsten! Zeg, Banks, &rsquo;k moet er van watertanden en je
+doet het me bitter betreuren, dat ik niet een vijftig jaren later
+geboren ben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En waarom dat, kapitein?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Omdat je droom over een vijftig jaar zal verwezenlijkt worden
+en eerst dan het stoomrijtuig zal gereed zijn.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Het is gereed,&rdquo; antwoordde eenvoudig de ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Gereed! en door u vervaardigd misschien?....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Door mij, en om de waarheid te zeggen vrees ik maar eene
+zaak, dat het je verwachting overtreft.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Op weg, Banks, op weg!&rdquo; riep kapitein Hod uit, die zich
+oprichtte als door den schok eener electrische ontlading. Hij was
+gereed om te vertrekken.</p>
+<p>De ingenieur bracht hem tot bedaren; daarna, op ernstiger toon zich
+tot sir Edward Munro wendende, zeide hij:</p>
+<div class="figure xd20e670width"><img src="images/p025.jpg" alt=
+"De Brahmanen vuurden de gemoederen aan. Blz. 30." width="505" height=
+"720">
+<p class="figureHead">De Brahmanen vuurden de gemoederen aan. Blz.
+<a href="#pb30" class="pageref">30</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Edward, als ik een rollend huis ter uwer beschikking stel,
+als ik over een maand, zoodra het seizoen er geschikt toe is, je kom
+zeggen: <span class="pagenum">[<a id="pb25" href="#pb25" name=
+"pb25">25</a>]</span>Daar is je kamer, die zich zal verplaatsen en gaan
+zal waarheen je wilt, daar zijn je vrienden, Maucler, kapitein Hod en
+ik, die niets liever willen dan je vergezellen op een tocht door het
+noorden <span class="pagenum">[<a id="pb26" href="#pb26" name=
+"pb26">26</a>]</span>van Indi&euml;, zal je me dan antwoorden: Laten we
+vertrekken, Banks, laten we vertrekken, en dat de God der reizigers ons
+bescherme!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, mijne vrienden,&rdquo; antwoordde kolonel Munro, na een
+oogenblik nagedacht te hebben. &raquo;Banks, beschik over het noodige
+geld. Doe, wat je belooft. Breng ons dat ideale stoomhuis, dat de
+stoutste verwachtingen zou overtreffen en we zullen geheel Indi&euml;
+doorkruisen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hoera! Hoera! Hoera!<span class="corr" id="xd20e687" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> juichte kapitein Hod<span class="corr"
+id="xd20e690" title="Niet in bron">,</span> <span class="corr" id=
+"xd20e693" title="Niet in bron">&raquo;</span>en wee de wilde dieren op
+de N&eacute;paulsche grenzen!&rdquo;</p>
+<p>Op dit oogenblik verscheen sergeant Mac Neil, aangetrokken door de
+hoera&rsquo;s van den kapitein, aan de deur der woning.</p>
+<p>&raquo;Mac Neil,&rdquo; zei kolonel Munro tot hem, &raquo;we
+vertrekken binnen een maand naar het noorden van Indi&euml;. Je maakt
+immers de reis mee?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Natuurlijk, kolonel, omdat u gaat!&rdquo; antwoordde sergeant
+Mac Neil.</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e471" href="#xd20e471src" name="xd20e471">1</a></span> Een vrouw
+zonder titel, die een baronet of ridder huwt, neemt den titel aan van
+lady, v&oacute;&oacute;r den naam haars mans. Maar deze benaming van
+lady mag den doopnaam niet voorafgaan; dit is alleen het geval met de
+dochters van pairs.</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e563" href="#xd20e563src" name="xd20e563">2</a></span> Naam der
+palankijndragers in Indi&euml;.</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e568" href="#xd20e568src" name="xd20e568">3</a></span> Ongeveer 8
+kilometers.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch3" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">III.</h2>
+<h2 class="main">De opstand der Sipayers.</h2>
+<p class="firstpar">Eenige weinige woorden zullen voldoende zijn om den
+toestand van Indi&euml; te doen kennen ten tijde van de voorvallen, die
+in dit verhaal voorkomen en meer bijzonder van het geduchte oproer der
+Sipayers, waarvan we hier de voornaamste feiten in het geheugen willen
+terugbrengen.</p>
+<p>Het was in 1600, onder de regeering van Elisabeth, op den gewijden
+grond van Aryavarta, te midden eener bevolking van twee honderd
+millioen bewoners, waarvan honderd twaalf millioen den Hindoeschen
+godsdienst beleden, dat de zeer achtbare Oost-Indische Compagnie
+gesticht werd, bekend onder den echt Engelschen bijnaam van
+&raquo;<span lang="en">Old John Company</span>.&rdquo;</p>
+<p>Het was in het begin een eenvoudige &raquo;vereeniging van
+kooplieden, die handel op Oost-Indi&euml; dreven&rdquo; en aan welker
+hoofd de hertog van Cumberland geplaatst werd.</p>
+<p>Omstreeks dezen tijd was de Portugeesche macht, die groot in
+Indi&euml; geweest was, reeds aan het afnemen. Ook namen de Engelschen,
+van dezen toestand gebruik makende, een eerste proef van politiek en
+militair bestuur in het presidentschap van Bengalen, waarvan de
+hoofdstad, Calcutta, weldra het middelpunt der nieuwe regeering zou
+worden. Al dadelijk kwam het 39<sup>e</sup> regiment der koninklijke
+arm&eacute;e, uit Engeland afgezonden, de provincie bezetten. Van daar
+<span class="pagenum">[<a id="pb27" href="#pb27" name=
+"pb27">27</a>]</span>de zinspreuk, die het nog altijd in zijn vaandel
+draagt: <i>Primus in Indi&iuml;s</i>.</p>
+<p>Intusschen had zich ongeveer terzelfder tijd, onder bescherming van
+Colbert een Fransche Compagnie gevestigd. Zij had hetzelfde doel als de
+Compagnie van de Londensche kooplieden. Wat wonder dat uit die
+mededinging een strijd van belangen geboren werd. Er volgde een
+langdurige met afwisselend geluk gevoerde worsteling uit, die de namen
+van Dupleix, Labourdonnais en Lally-Tollendal beroemd maakte.</p>
+<p>Eindelijk moesten de Franschen voor de overmacht bukken en
+Carnati&euml;, dat gedeelte van het schiereiland, dat een gedeelte van
+zijn oostelijke grens bevat, verlaten.</p>
+<p>Lord Clive, zonder concurrenten voortaan, niets meer van Portugal
+noch van Frankrijk te vreezen hebbende, ondernam toen de verovering van
+Bengalen, waarvan lord Hastings tot Gouverneur-generaal benoemd werd.
+Door een bekwaam en volhardend bestuur kwamen heilzame hervormingen tot
+stand. Maar van dien tijd af aan werd de Oost-Indische Compagnie, eens
+zoo machtig, rechtstreeks in hare dierbaarste belangen getroffen.
+Eenige jaren later, in 1784, bracht Pitt nogmaals wijzigingen in de
+oorspronkelijke oorkonde. Haar schepter moest overgaan in de handen van
+de raadslieden der Kroon. Het gevolg van dezen stand van zaken was, dat
+in 1813 de Compagnie het monopolie van den Indischen handel en in 1833
+het monopolie van den handel met China ging verliezen.</p>
+<p>Al had nu evenwel Engeland niet meer te strijden tegen de vreemde
+maatschappijen op het schiereiland, moest het toch moeielijke oorlogen
+voeren, hetzij tegen de oude bezitters van den grond, hetzij tegen de
+laatste Aziatische veroveraars van dit rijke grondgebied.</p>
+<p>Onder lord Cornwallis, in 1784, was het de strijd met Tippo Sahib,
+gedood den 4<sup>n</sup> Mei 1799, bij de laatste bestorming van
+Seringapatam door generaal Harris. Het was de oorlog met de Mahratten,
+dat volk van voornaam ras, zeer machtig in de XVIII<sup>e</sup> eeuw,
+en de oorlog met de Pindaris, die zich zoo moedig verdedigden. Het was
+nog de oorlog met de Gourgkhas van <span class="corr" id="xd20e742"
+title="Bron: Nepaul">N&eacute;paul</span>, de stoutmoedige
+bergbewoners, die in de gevaarlijke beproeving van 1857 de getrouwe
+bondgenooten der Engelschen zouden blijven. Eindelijk was het de oorlog
+tegen de Birmanen, van 1823 tot 1824.</p>
+<p>In 1828 waren de Engelschen meester, direct of indirect, van een
+groot gedeelte van het grondgebied. Met lord William Bentinck begon een
+nieuw tijdperk van bestuur.</p>
+<p>Sedert de regeling der militaire macht in Indi&euml;, had het leger
+altijd twee zeer onderscheiden contingenten geteld, het Europeesche en
+het inlandsche contingent. Het eerste vormde het koninklijke leger,
+samengesteld uit regimenten cavalerie, bataillons infanterie en
+bataillons Europeesche infanterie in dienst van de Oost-Indische
+<span class="pagenum">[<a id="pb28" href="#pb28" name=
+"pb28">28</a>]</span>Compagnie; het tweede vormde het inlandsche leger,
+bevattende bataillons infanterie en bataillons geregelde, maar
+inlandsche cavalerie, gekommandeerd door Engelsche officieren. Daarbij
+kwam een artillerie, waarvan het personeel, tot de Compagnie
+behoorende, met uitzondering van eenige batterijen, uit Europeanen
+bestond.</p>
+<p>Welk was het effectief dezer regimenten of bataillons, die
+onverschillig op deze wijze in het koninklijk leger genoemd worden? Wat
+de infanterie aangaat, elfhonderd man per bataillon in het leger van
+Bengalen en acht &agrave; negen honderd in de legers van Bombay en
+Madras; wat de cavalerie betreft, zeshonderd paarden in ieder regiment
+der twee legers.</p>
+<p>In het geheel kon men in 1837, zooals het door de Valbezen in zijne
+<i>Nieuwe studie&euml;n over de Engelschen en <span class="corr" id=
+"xd20e758" title="Bron: Indie">Indi&euml;</span></i>, een zeer
+merkwaardig werk, met groote nauwkeurigheid wordt vastgesteld, de
+gansche macht der drie presidentschappen, schatten op twee honderd
+duizend inlandsche troepen en op vijf en veertig duizend
+Europeesche.<a id="xd20e761" name="xd20e761"></a></p>
+<p>Nu maakten de Sipayers wel is waar een geregeld corps uit, door
+Engelsche officieren gekommandeerd, maar zij koesterden toch altijd een
+stille neiging om het harde juk der Europeesche discipline, hun door de
+veroveraars opgelegd, af te schudden. Reeds had in 1806, misschien
+zelfs op aanstoken van den zoon van Tippo Sahib, het garnizoen van het
+inlandsche leger van Madras, gekantonneerd te Vellore, de hoofdwacht
+van het 69<sup>e</sup> regiment der koninklijke armee vermoord, de
+kazernen in brand gestoken, de officieren en hunne families omgebracht
+en de zieke soldaten tot in het hospitaal doodgeschoten. Wat was de
+oorzaak van dezen opstand geweest,&mdash;de schijnbare oorzaak,
+althans? Een voorgewende quaestie van knevels, van kapsel en oorringen,
+maar eigenlijk was het de haat der veroverden tegen de veroveraars.</p>
+<p>Deze eerste opstand werd spoedig in de geboorte gestikt door de
+koninklijke troepen, die te Ascot gekantonneerd waren.</p>
+<p>Een dergelijke reden,&mdash;ook een voorwendsel,&mdash;was evenzeer
+de aanleiding tot de eerste oproerige beweging van 1857,&mdash;een nog
+veel geduchter opstand, die voor altijd de Engelsche macht in
+Indi&euml; zou vernietigd hebben, indien de inlandsche troepen van de
+presidentschappen van Madras en Bombay er aan deel hadden genomen.</p>
+<p>Alvorens evenwel verder te gaan, moet vermeld worden, dat deze
+opstand niet nationaal was. De Hindoes van het land en der steden, dat
+is zeker, stelden er niet het minste belang in. Bovendien bepaalde hij
+zich tot de half onafhankelijke Staten van Centraal-Indi&euml;, tot de
+provincies van het noordwesten en het koninkrijk Oude. Pendjab bleef
+den Engelschen getrouw met zijn regiment van drie escadrons uit den
+Indischen Caucasus. Ook de Sikhs, deze werklieden van lagere kaste, die
+zich inzonderheid bij het beleg van Delhi onderscheidden; getrouw ook
+de Gourgkhas, ten getale <span class="pagenum">[<a id="pb29" href=
+"#pb29" name="pb29">29</a>]</span>van twaalfduizend naar het beleg van
+Lucknow gevoerd door den rajah van Nepaul, getrouw eindelijk de
+Maharajahs van Gwalior en van Pattyalah, de rajah van Rampore, de Rani
+van Bhopal, getrouw <span class="pagenum">[<a id="pb30" href="#pb30"
+name="pb30">30</a>]</span>aan de wetten van de militaire eer en om de
+gewone uitdrukking, in zwang onder de inboorlingen van Indi&euml;, te
+gebruiken &raquo;getrouw aan het zout.&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e779width"><img src="images/p029.jpg" alt=
+"&raquo;&rsquo;t Is niet noodig me vast te binden.&rdquo; Blz 33."
+width="510" height="720">
+<p class="figureHead">&raquo;&rsquo;t Is niet noodig me vast te
+binden.&rdquo; Blz <a href="#pb33" class="pageref">33</a>.</p>
+</div>
+<p>Bij den aanvang van den opstand, bevond lord Canning zich aan het
+hoofd van het bestuur in hoedanigheid van gouverneur-generaal.
+Misschien had die staatsman zich verkeerde voorstellingen gevormd
+aangaande de strekking der beweging. Reeds sedert eenige jaren was de
+ster van het Vereenigde Koninkrijk zichtbaar verbleekt aan den
+Hindoeschen hemel. In 1842 had de terugtocht van Kaboel het prestige
+der Europeesche veroveraars doen afnemen. De houding van het Engelsche
+leger gedurende den Krimoorlog was in sommige opzichten beneden de
+militaire faam gebleven. Ook was er een oogenblik dat de Sipayers, die
+zeer op de hoogte waren van hetgeen er voorviel op de oevers van de
+Zwarte zee, dachten dat een opstand der inlandsche troepen misschien
+zou gelukken. Er was trouwens slechts een vonk noodig om de behoorlijk
+voorbereide gemoederen, die de barden, de Brahmanen, de
+&raquo;moulvis&rdquo; door hunne redevoeringen en gezangen aanvuurden,
+in lichtelaaie vlam te brengen.</p>
+<p>Deze gelegenheid bood zich aan in het jaar 1857, toen, tengevolge
+van buitenlandsche aangelegenheden, het contingent van het koninklijk
+leger noodzakelijk had moeten verminderd worden.</p>
+<p>In het begin van dit jaar had Nana Sahib, anders genoemd de nabob
+Dandou-Pant, die bij Cawnpore zijn verblijf hield, zich naar Delhi en
+daarna naar Lucknow begeven, met het doel ongetwijfeld de sedert lang
+voorbereide omwenteling te bevorderen.</p>
+<p>En werkelijk barstte korten tijd na het vertrek van den Nana de
+oproerige beweging los.</p>
+<p>Het Engelsche gouvernement had voor korten tijd in het inlandsche
+leger de Enfield-karabijn ingevoerd, die het gebruik noodzakelijk maakt
+van met vet bestreken patronen. Zekeren dag verspreidde zich het
+gerucht, dat dit vet of rundervet of varkensvet was, al naardat de
+patronen bestemd waren voor de Hindoesche of Mohamedaansche soldaten
+van het inlandsche leger.</p>
+<p>In een land nu waar zelfs het volk weigert zeep te gebruiken, omdat
+zij kan vervaardigd zijn van het vet van een heilig of onrein dier,
+moest het gebruik van patronen met deze stof besmeerd,&mdash;patronen
+die met de tanden moeten afgebeten worden en met de lippen in aanraking
+komen,&mdash;de algemeene ontevredenheid opwekken. Het gouvernement gaf
+gedeeltelijk toe aan de bezwaren, die hiertegen gemaakt werden, maar
+het mocht de behandeling der karabijn al wijzigen, verzekeren dat het
+vet in quaestie niet diende tot de vervaardiging der patronen, toch
+bevredigde en overtuigde het niemand in het leger der Sipayers.</p>
+<p>Den 24<sup>n</sup> Februari, te Berampore, weigert het
+34<sup>e</sup> regiment de patronen. In het midden van Maart wordt een
+adjudant vermoord en <span class="pagenum">[<a id="pb31" href="#pb31"
+name="pb31">31</a>]</span>zal weldra het afgedankte regiment, na de
+straf der moordenaars, in de naburige provincies nog vruchtbaarder
+zaden van muiterij verspreiden.</p>
+<p>Den 10<sup>n</sup> Mei komen te Mirat, iets ten noorden van Delhi,
+het 3<sup>e</sup>, 11<sup>e</sup> en 20<sup>e</sup> regiment in
+opstand, dooden hunne kolonels en verscheidene officieren van den
+grooten staf, geven de stad aan plundering over en trekken naar Delhi
+terug. Daar voegt de rajah, een afstammeling van Timour, zich bij hen.
+Het arsenaal valt in hunne handen, en de officieren van het
+54<sup>e</sup> regiment worden omgebracht.</p>
+<p>Den 11<sup>n</sup> Mei, te Delhi, worden majoor Fraser en zijne
+officieren meedoogenloos vermoord door de opstandelingen van Mirat tot
+in het paleis van den Europeeschen kommandant en den 16<sup>n</sup> Mei
+vallen negen-en-veertig gevangenen, mannen, vrouwen en kinderen onder
+de bijl der moordenaars.</p>
+<p>Den 20<sup>n</sup> Mei doodt het 26<sup>e</sup> regiment, bij Lahore
+gekantonneerd, den havenkommandant en den Europeeschen
+sergeant-majoor.</p>
+<p>De eerste stoot was nu eenmaal tot die afschuwelijke slachterijen
+gegeven.</p>
+<p>Den 28<sup>n</sup> Mei, te Nourabad, nieuwe slachtoffers onder de
+Engelsch-Indische officieren.</p>
+<p>Den 30<sup>n</sup> Mei, in de kantonnementen van Lucknow, moord van
+den brigadier-kommandant, van zijn adjudant en van verscheidene andere
+officieren.</p>
+<p>Den 31<sup>n</sup> Mei, te Barreilli in Rohilkhande, moord van
+eenige officieren, die overvallen werden en zich zelfs niet kunnen
+verdedigen.</p>
+<p>Op denzelfden datum, te Schajahanpore, moord van den ontvanger en
+van een zeker aantal officieren door de Sipayers van het 38<sup>e</sup>
+regiment, en den volgenden dag, aan de andere zijde van Barwar, dood
+van de officieren, vrouwen en kinderen, die op weg waren gegaan om het
+station van Sivapore, op een mijl van Anrungabad te bereiken.</p>
+<p>In de eerste dagen van Juni, te Bhopal, moord van een gedeelte van
+de Europeesche bevolking en te Jansi, op aanstoken van de vreeselijke,
+afgezette Rani, een bloedbad, met verfijnde wreedheid aangericht, onder
+de op het fort gevluchte vrouwen en kinderen.</p>
+<p>Den 6<sup>n</sup> Juni, vallen te Allahabad acht jonge vaandrigs
+onder het lood der Sipayers.</p>
+<p>Den 14<sup>n</sup> Juni, te Gwalior, muiterij van twee inlandsche
+regimenten en moord der officieren.</p>
+<p>Den 27<sup>n</sup> Juni, te Cawnpore, eerste hecatombe van
+slachtoffers van iederen leeftijd en sekse, doodgeschoten of
+verdronken,&mdash;voorspel van het afschuwelijk treurspel, dat eenige
+weken later zou plaats hebben.</p>
+<p>Te Holkar, den 1<sup>n</sup> Juli, moord van vier-en-dertig
+Europeanen, officieren, vrouwen <span class="corr" id="xd20e887" title=
+"Niet in bron">en</span> kinderen, plundering, brandstichting, en te
+Ugow, denzelfden dag, moord van den kolonel en den adjudant van het
+23<sup>e</sup> regiment der koninklijke arm&eacute;e. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb32" href="#pb32" name="pb32">32</a>]</span></p>
+<p>Den 15<sup>n</sup> Juli, tweede moord te Cawnpore. Dien dag, worden
+vele honderden kinderen en vrouwen,&mdash;en onder deze lady
+Munro,&mdash;met ongehoorde wreedheid op bevel van den Nana zelven
+omgebracht, die de muzelmansche slachters der openbare slachtplaatsen
+te hulp riep. Verschrikkelijke slachting, na welke de lijken in een put
+geworpen werden, die voor altijd berucht gebleven is.</p>
+<p>Den 26<sup>n</sup> September, worden op een plein van Lucknow,
+tegenwoordig &raquo;square der draagbaren&rdquo; genoemd, talrijke
+gewonden neergesabeld en nog levend in de vlammen geworpen.</p>
+<p>En eindelijk nog zooveel andere afzonderlijke moorden in de steden
+en op het land, die aan dezen opstand een karakter van gruwzame
+wreedheid verleenden.</p>
+<p>De Engelsche generaals beantwoordden trouwens deze moorden dadelijk
+met weerwraak, die wel is waar noodzakelijk, omdat zij een heilzame
+vrees onder de opstandelingen verspreidde, maar die niettemin
+verschrikkelijk was.</p>
+<p>In het begin van den opstand hadden de opperrechter Montgomery en de
+<span class="corr" id="xd20e911" title=
+"Bron: brigadegeneraal">brigade-generaal</span> Corbett, te Lahore,
+zonder bloed te vergieten, voor den mond van twaalf stukken geschut,
+met brandende lont, het 8<sup>e</sup>, 16<sup>e</sup>, 26<sup>e</sup>
+en 49<sup>e</sup> regiment van het inlandsche leger kunnen ontwapenen.
+Te Moulton hadden het 62<sup>e</sup> en 29<sup>e</sup> inlandsche
+regiment ook de wapenen moeten nederleggen, zonder ernstigen tegenstand
+te kunnen bieden. Evenzeer werden te Peschawar het 24<sup>e</sup>,
+27<sup>e</sup> en 51<sup>e</sup> regiment ontwapend door den
+<span class="corr" id="xd20e942" title=
+"Bron: brigadegeneraal">brigade-generaal</span> S. Colton en den
+kolonel Nicholson op het oogenblik dat het oproer zou uitbarsten. Maar
+toen eenige officieren van het 51<sup>e</sup> regiment in de bergen
+gevlucht waren, werd een som op hun hoofd gezet en werden weldra allen
+door de bergbewoners teruggebracht.</p>
+<p>Dit was het begin der wederwraak.</p>
+<p>Nu werd een legerafdeeling, onder kolonel Nicholson, tegen een
+inlandsch regiment aangevoerd, dat naar Delhi marcheerde. De
+opstandelingen werden weldra bereikt, geslagen, verspreid en honderd
+twintig man gevangen genomen en te Peschawar binnengebracht. Allen
+werden ter dood veroordeeld, maar een op de drie man zou werkelijk ter
+dood gebracht worden. Tien kanonnen werden op het exercitieveld in
+<span class="corr" id="xd20e953" title=
+"Bron: slagorder">slagorde</span> gesteld, een gevangene voor elk
+hunner monden gebonden en vijfmaal gaven de tien kanonnen vuur, het
+plein met vormlooze overblijfselen bedekkende, te midden van een
+ondraaglijke lucht van verbrand vleesch.</p>
+<p>Deze slachtoffers stierven, volgens de Valbezen, bijna allen met de
+heldhaftige onverschilligheid, die de Indianen met den dood voor oogen,
+zoo goed weten te bewaren. &raquo;Mijnheer de kapitein,&rdquo; sprak
+tot een der officieren, die de terechtstelling kommandeerden, een
+schoone Sipayer van twintig jaar, in een bevallige houding tegen het
+moordtuig aangeleund, &raquo;mijnheer de kapitein, <span class=
+"pagenum">[<a id="pb33" href="#pb33" name="pb33">33</a>]</span>&rsquo;t
+is niet noodig me vast te binden, &rsquo;k ben niet van plan te
+vluchten.&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e961width"><img src="images/p033.jpg" alt=
+"Hodson liet de kar stilhouden. Blz. 34." width="505" height="720">
+<p class="figureHead">Hodson liet de kar stilhouden. Blz. <a href=
+"#pb34" class="pageref">34</a>.</p>
+</div>
+<p>Dit was de eerste van een talrijke reeks van vreeselijke
+terechtstellingen. <span class="pagenum">[<a id="pb34" href="#pb34"
+name="pb34">34</a>]</span></p>
+<p>Ziehier overigens de dagorder, die op dienzelfden datum te Lahore de
+brigade-generaal Chamberlain, na de terechtstelling van twee Sipayers
+van het 55<sup>e</sup> regiment, ter kennisse bracht van de inlandsche
+troepen.</p>
+<p>&raquo;Gij hebt twee uwer kameraden levend voor den mond der
+kanonnen zien vastbinden en in stukken schieten; deze kastijding zal
+het lot zijn van alle verraders. Uw geweten zal u zeggen welke straffen
+zij in de andere wereld zullen ondergaan. De twee soldaten zijn door
+het kanon en niet aan de galg ter dood gebracht, omdat ik hun de
+bezoedeling van de aanraking des beuls heb willen besparen en daardoor
+heb willen bewijzen dat het gouvernement, in deze dagen van spanning,
+niets wil doen om hen in hun godsdienst of kaste te krenken.&rdquo;</p>
+<p>Den 30<sup>n</sup> Juli vielen twaalfhonderd zeven en dertig
+gevangenen achtereenvolgens voor het peleton, dat met de
+terechtstelling belast was en vijfhonderd anderen ontsnapten slechts
+aan de uitvoering van het doodvonnis om van honger en gebrek aan lucht
+te sterven in de gevangenis waar men hen had opgesloten.</p>
+<p>Den 28<sup>n</sup> Augustus werden van de achthonderd zeventig
+Sipayers, die Lahore ontvluchtten, zeshonderd negen en vijftig
+meedoogenloos door de soldaten van het koninklijk leger vermoord.</p>
+<p>Den 23<sup>n</sup> September, na de inneming van Delhi, gaven zich
+drie prinsen van de familie des konings, de vermoedelijke erfprins en
+zijne twee neven, onvoorwaardelijk aan generaal Hodson over, die hen
+medevoerde met een geleide van slechts vijf man te midden van een
+dreigenden hoop van vijfduizend Hindoes,&mdash;een tegen duizend. En
+evenwel liet Hodson halfweg de kar met de gevangenen stilhouden, klom
+bij hen, beval hun zich de borst te ontblooten en doodde hen alle drie
+met revolverschoten. &raquo;Deze bloedige terechtstelling, door de hand
+van een Engelsch officier,&rdquo; zei de Valbezen, &raquo;moest in
+Pendjab de grootste bewondering wekken.&rdquo;</p>
+<p>Na de inneming van Delhi, kwamen drieduizend gevangenen door het
+kanon of de galg om, waaronder negenentwintig leden van de koninklijke
+familie. Het beleg van Delhi, wel is waar, had den belegeraars
+tweeduizend eenenvijftig Europeanen en zestienhonderd zesentachtig
+inboorlingen gekost.</p>
+<p>Te Allahabad hadden vreeselijke menschenslachtingen plaats, niet
+alleen onder de Sipayers, maar in de rangen van de lagere volksklasse,
+die door de dweepers bijna onwetend tot plundering waren
+medegesleept.</p>
+<p>Te Lucknow bedekten twee duizend gedoode Sipayers met hunne lijken
+een oppervlakte van honderdtwintig vierkante meters.</p>
+<p>Te Cawnpore verplichtte kolonel Neil de veroordeelden, alvorens hen
+aan de galg over te leveren, naar gelang van hun kasterang, met de tong
+alle bloedvlekken af te likken en schoon te maken, die <span class=
+"pagenum">[<a id="pb35" href="#pb35" name="pb35">35</a>]</span>in het
+huis waar men de slachtoffers had omgebracht, waren overgebleven. Dit
+was voor deze Hindoes den dood door de schande doen voorafgaan.</p>
+<p>Gedurende den tocht door Centraal-Indi&euml;, hielden de
+terechtstellingen der gevangenen aanhoudend aan, en werden &raquo;muren
+van menschenvleesch door geweervuur omvergeworpen!&rdquo;</p>
+<p>Den 9<sup>n</sup> Maart 1858, bij den aanval van het Gele Huis, ten
+tijde van het tweede beleg van Lucknow, na een vreeselijke slachting
+onder de Sipayers, schijnt het boven allen twijfel verheven, dat een
+dezer ongelukkigen, onder de oogen der Engelsche officieren
+z&egrave;lven, levend door de Sikhs gebraden werd.</p>
+<p>Den 11<sup>n</sup> vulden vijftig lijken van Sipayers de grachten om
+het paleis der Begoem te Lucknow, zonder dat een enkele gewonde was
+gespaard geworden door soldaten, die geen meester van zich zelven meer
+waren.</p>
+<p>Eindelijk stierven in twaalf dagen van strijd, drie duizend
+inboorlingen door het koord of door den kogel en onder hen, drie
+honderd tachtig vluchtelingen, opgehoopt op het eiland Hydaspes, die
+zich tot in Kasjmir gered hadden.</p>
+<p>Om kort te gaan, zonder het aantal Sipayers mede te rekenen, die
+gedurende deze meedoogenlooze fnuiking van den opstand,&mdash;eene
+fnuiking, die geen gevangenen duldde omkwamen, telt men alleen in den
+veldtocht van Pendjab, niet minder dan zes honderd acht en twintig op
+bevel der militaire autoriteit doodgeschoten of voor den mond der
+kanonnen vastgebonden inboorlingen, dertien honderd zeventig op bevel
+van de <span class="corr" id="xd20e1020" title=
+"Bron: burgelijke">burgerlijke</span> autoriteit, drie honderd zes en
+tachtig gehangen op bevel der beide autoriteiten.</p>
+<p>In het geheel dus schatte men in het begin van het jaar 1859 op meer
+dan honderd twintig duizend het aantal officieren en inlandsche
+soldaten die omkwamen, en op meer dan twee honderd duizend dat der
+burgerlijke inboorlingen, die met hun leven hunne dikwijls
+twijfelachtige deelneming aan dezen opstand boetten. Verschrikkelijke
+weerwraak, waartegen Gladstone, misschien niet zonder reden in het
+Engelsche parlement, met kracht opkwam.</p>
+<p>Het was voor het verhaal dat volgt, van belang van weerszijden de
+balans van dit doodregister vast te stellen. Dit moest, om den lezer te
+doen begrijpen, welk een onvoldane haat, zoowel in het hart der naar
+wraak dorstende overwonnelingen, als in dat der overwinnaars, die tien
+jaar later rouwden over de slachtoffers van Cawnpore en Lucknow, moest
+zijn overgebleven.</p>
+<p>Wat de zuiver militaire feiten van den geheelen veldtocht tegen de
+oproerlingen betreft, zij bestaan uit de volgende expedities, die hier
+kortelijk vermeld zullen worden.</p>
+<p>Het is vooreerst de eerste veldtocht van Pendjab, die aan sir John
+Laurence het leven kostte. <span class="pagenum">[<a id="pb36" href=
+"#pb36" name="pb36">36</a>]</span></p>
+<p>Daarna volgt het beleg van Delhi, de hoofdstad van den opstand,
+versterkt door duizenden vluchtelingen en gedurende welk Mohammed Schah
+Bahadour tot keizer van Hindostan werd uitgeroepen. &raquo;Maak het uit
+met Delhi!&rdquo; had de gouverneur-generaal in een laatste
+d&eacute;p&ecirc;che aan den opperbevelhebber verordend en het beleg,
+in den nacht van 13 Juni begonnen, eindigde den 19<sup>n</sup>
+September, na het leven gekost te hebben aan de generaals sir Harry
+Barnard en John Nicholson.</p>
+<p>Ter zelfder tijd, nadat Nana Sahib zich tot Pe&iuml;schwah had laten
+benoemen en in het versterkte kasteel Bilhour had laten kronen,
+marcheerde generaal Havelock naar Cawnpore. Hij kwam er den
+17<sup>n</sup> Juli binnen, maar te laat om den laatsten moord te
+beletten en zich van den Nana meester te maken, die met vijf duizend
+man en veertig stukken geschut kon ontvluchten.</p>
+<p>Daarna ondernam Havelock een eersten veldtocht in het koninkrijk
+Oude, en trok den 28<sup>n</sup> den Ganges over met slechts zeventien
+honderd man en tien kanonnen, zich naar Lucknow richtende.</p>
+<p>Nu verschenen sir Colin Campbell en de generaal-majoor sir James
+Outram op het tooneel. Het beleg van Lucknow zou zeven en tachtig dagen
+duren en het leven kosten aan sir Henri Lawrence en generaal Havelock.
+Vervolgens maakte Colin Campbell de toebereidselen voor een tweeden
+veldtocht, na gedwongen te zijn zich op Cawnpore terug te trekken,
+waarvan hij zich eindelijk meester maakte.</p>
+<p>Gedurende dien tijd ontzetten andere troepen Mohir, een stad van
+Centraal-Indi&euml; en maakten een expeditie door Malwa, waardoor het
+Engelsche gezag in dit koninkrijk hersteld werd.</p>
+<p>In het begin van het jaar 1858, ondernamen Campbell en Outram een
+tweeden veldtocht in Oude, met vier divisies infanterie, aangevoerd
+door de generaals sir James Outram, sir Edward Lugar en de
+brigade-generaals Walpole en Franks. De kavalerie stond onder de
+bevelen van sir Hope Grant, de andere wapens onder Wilson en Robert
+Napier,&mdash;uitmakende ongeveer vijf en twintig duizend strijders,
+die de maharajah van Nepaul met twaalf duizend Gourgkhas ging
+versterken. Doch het oproerige leger van de Begoem telde niet minder
+dan honderd twintig duizend man, en de stad Lucknow zeven- &agrave;
+acht honderd duizend inwoners. De eerste aanval had plaats den
+6<sup>n</sup> Maart. Den 16<sup>n</sup> Maart, na een reeks van
+gevechten, waarin de kapitein ter zee sir William Peel en majoor Hodson
+sneuvelden, kwamen de Engelschen in bezit van het aan de Goumti gelegen
+gedeelte der stad. Niettegenstaande deze voordeelen, boden de Begoem en
+haar zoon nog wederstand in het paleis van Mousa Bagh, aan het
+noord-westelijk uiteinde van Lucknow en de Moulvi, een muzelmansch
+opperhoofd van den opstand, die in het midden der stad zelve de wijk
+genomen had, weigerde zich over te geven. Den 19<sup>n</sup> verzekerde
+een aanval van <span class="pagenum">[<a id="pb37" href="#pb37" name=
+"pb37">37</a>]</span>Outram en den 21<sup>n</sup>, een gelukkig
+gevecht, den Engelschen eindelijk het volle bezit van dit geduchte
+bolwerk van den opstand der Sipayers.</p>
+<div class="figure xd20e1069width"><img src="images/p037.jpg" alt=
+"De generaal maakte zich met geweld van den pas meester. Blz. 38."
+width="504" height="720">
+<p class="figureHead">De generaal maakte zich met geweld van den pas
+meester. Blz. <a href="#pb38" class="pageref">38</a>.</p>
+</div>
+<p>Met de maand April trad de opstand in zijn laatste tijdperk. Er
+<span class="pagenum">[<a id="pb38" href="#pb38" name=
+"pb38">38</a>]</span>werd een veldtocht beraamd en uitgevoerd in
+Rohilkhande, waarheen voortvluchtige opstandelingen zich in grooten
+getale begeven hadden. Bareilli, de hoofdstad van het koninkrijk, was
+het punt waarheen de opperhoofden der Engelsche armee zich het eerst
+richtten. Het begin was niet gelukkig. De Engelschen leden een soort
+van nederlaag te Judgespore. De brigade-generaal Adrien Hope werd
+gedood. Doch, tegen het einde van de maand snelde Campbell te hulp,
+hernam Schah-Jahanpore, schoot, den 5<sup>n</sup> Mei Bareilli
+aanvallende, de stad in brand en nam haar in, zonder te kunnen
+beletten, dat de opstandelingen haar eerst ontruimden.</p>
+<p>Gedurende dien tijd werd in Centraal-Indi&euml; de veldtocht van sir
+Hugh Rose geopend. Deze generaal marcheerde in de eerste dagen van
+Januari 1858 op Saungor, door het koninkrijk Bhopal, ontzette er het
+garnizoen den 3<sup>n</sup> Februari, nam tien dagen later het fort
+Gurakota, maakte zich met geweld meester van den Mandapore-pas van de
+keten der Vindhyas, stak de <span class="corr" id="xd20e1088" title=
+"Bron: Betna">Betwa</span> over, verscheen voor Jansi, verdedigd door
+elf duizend opstandelingen, onder bevel der woeste Rani, sloot de stad
+den 22<sup>n</sup> Maart onder een verzengende hitte in, detacheerde
+twee duizend man van zijn leger om twintig duizend man van het
+contingent van Gwalior af te snijden, aangevoerd door den befaamden
+Tantia-Topi, wierp dit oproerige opperhoofd overhoop, bestormde de stad
+den 2<sup>n</sup> April, overweldigde den muur, nam de citadel, waaruit
+het de Rani gelukte te ontsnappen, hernam de operaties tegen het fort
+Calpi, waar de Rani en Tantia-Topi besloten hadden te sterven,
+bemachtigde het den 22<sup>n</sup> Mei, na een heldhaftige bestorming,
+zette den veldtocht voort met de vervolging van de Rani en haren
+metgezel, die zich in Gwalior geworpen hadden, vereenigde er den
+16<sup>n</sup> Juni zijne beide brigades, versterkt door een macht
+onder den brigade-generaal Napier, verpletterde de opstandelingen te
+Morar, veroverde de plaats den 18<sup>n</sup> en kwam na een
+zegevierenden veldtocht te Bombay terug.</p>
+<p>Het was in een voorposten-gevecht, voor Gwalior, dat de Rani
+sneuvelde. Deze geduchte koningin, met hart en ziel gehecht aan den
+nabob, wiens getrouwe gezellin zij gedurende den opstand geweest was,
+werd gedood door de eigen hand van sir Edward Munro. Nana Sahib over
+het lijk van lady Munro te Cawnpore, de kolonel over het lijk van de
+Rani te Gwalior, waren twee mannen die den opstand en zijne
+onderdrukking vertegenwoordigden, wier bittere haat jegens elkander
+vreeselijke gevolgen zoude hebben, indien zij elkander ooit van
+aangezicht tot aangezicht weder mochten ontmoeten!</p>
+<p>Op dit oogenblik kon men den opstand als bedwongen beschouwen,
+uitgenomen misschien in eenige gedeelten van het koninkrijk Oude.
+Campbell opent dus den 2<sup>n</sup> November een nieuwen veldtocht,
+maakt zich van de laatste stellingen der opstandelingen meester en
+<span class="pagenum">[<a id="pb39" href="#pb39" name=
+"pb39">39</a>]</span>verplicht eenige voorname opperhoofden zich te
+onderwerpen. Evenwel is er een van hen, Beni Madho, die nog altijd niet
+gevat is. Men verneemt in December, dat hij in een aangrenzend distrikt
+van Nepaul de wijk genomen heeft. Men verzekert dat Nana Sahib, Balao
+Rao, zijn broeder, en de Begoem van Oude met hem zijn. Later, gedurende
+de laatste dagen van het jaar, loopt er een gerucht, dat zij een
+schuilplaats gezocht hebben aan de grens der koninkrijken Nepaul en
+Oude. Campbell zit hen dicht op de hielen, maar zij gaan over de grens.
+Het was eerst in de eerste dagen van Februari 1859, dat een Engelsche
+brigade, waarvan een der regimenten onder bevel stond van den kolonel
+Munro, hen tot in N&eacute;paul kon vervolgen. Beni Madho wordt gedood,
+de Begoem van Oude en haar zoon worden gevangen genomen en verkrijgen
+vergunning in de hoofdstad van Nepaul te wonen. Wat Nana Sahib en Balao
+Rao betreft, geruimen tijd meende men dat zij dood waren en toch was
+dit niet het geval.</p>
+<p>Hoe het zij, de geduchte opstand was gefnuikt. Tantia-Topi,
+overgeleverd door zijn luitenant Man-Singh en ter dood veroordeeld,
+stond den 15<sup>n</sup> April te Sipri te recht. Deze oproerling,
+&raquo;deze inderdaad merkwaardige figuur uit het groote treurspel van
+den Indischen opstand,&rdquo; zegt de Valbezen, &raquo;en die bewijzen
+gaf van een staatkundig genie vol berekening en overleg,&rdquo; stierf
+moedig op het schavot.</p>
+<p>Toch moest het einde van dezen opstand der Sipayers, die den
+Engelschen misschien Indi&euml; zou gekost hebben, indien hij zich over
+het geheele schiereiland had uitgestrekt, en vooral indien de beweging
+nationaal geweest was, den val van de achtbare Indische Compagnie na
+zich sleepen.</p>
+<p>Inderdaad werd met het einde van het jaar 1857 het Hof der
+Direkteurs door lord Palmerston met ondergang bedreigd.</p>
+<p>Den 1<sup>n</sup> November 1858, verkondigde een proclamatie, in
+twintig talen uitgevaardigd, dat Haar Majesteit Victoria Beatrix,
+koningin van Engeland, den schepter van Indi&euml; in handen nam,
+waarvan zij eenige jaren later tot keizerin zou gekroond worden.</p>
+<p>Dit was het werk van lord Stanley. De titel van gouverneur,
+vervangen door dien van onderkoning, een secretaris van Staat en
+vijftien leden, de centrale regeering uitmakende, de leden van den raad
+van Indi&euml; buiten den Indischen dienst benoemd, de gouverneurs der
+presidentschappen van Madras en Bombay, door de koningin gekozen, de
+leden van den Indischen dienst en de hoofdkommandanten gekozen door den
+secretaris van Staat, zoodanig waren de voornaamste beschikkingen van
+het nieuwe gouvernement.</p>
+<p>Wat de militaire macht betreft, het koninklijk leger telt
+tegenwoordig zeventien duizend man meer dan voor den opstand der
+<span class="pagenum">[<a id="pb40" href="#pb40" name=
+"pb40">40</a>]</span>Sipayers, namelijk twee en vijftig regimenten
+infanterie, negen regimenten fuziliers en een aanzienlijke artillerie,
+met vijf honderd man per kavallerie-regiment en zeven honderd man per
+infanterie-regiment.</p>
+<p>Het inlandsche leger bestaat uit honderd zeven en dertig regimenten
+infanterie en veertig regimenten kavalerie; maar de artillerie is
+Europeesch, bijna zonder uitzondering.</p>
+<p>Zoodanig is tegenwoordig de toestand van het schiereiland uit een
+administratief en militair oogpunt, zoodanig is het effectief der
+gewapende macht, die een grondgebied moet beschermen van vier honderd
+duizend vierkante mijlen.</p>
+<p>&raquo;De Engelschen,&rdquo; zegt terecht Grandidier, &raquo;zijn
+gelukkig geweest in dit groote en prachtige land een zacht, schrander,
+beschaafd volk aan te treffen, dat van ouds geleerd heeft zich te
+onderwerpen. Doch, zij mogen op hun hoede zijn, de zachtheid heeft hare
+grenzen en moge het juk niet te zwaar zijn, of eenmaal richten de
+hoofden zich op en verbreken het.&rdquo;</p>
+</div>
+<div id="ch4" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">IV.</h2>
+<h2 class="main">In de grotten van Ellora.</h2>
+<p class="firstpar">Het was maar al te waar. De mahratten-prins
+Dandou-Pant, de aangenomen zoon van Baji-Rao, Pe&iuml;schwah van
+Pounah, in een woord Nana-Sahib,&mdash;op dit oogenblik misschien de
+eenige overlevende van de hoofden der omwenteling der
+Sipayers,&mdash;had zijne ongenaakbare schuilhoeken in Nepaul kunnen
+verlaten. Dapper, stoutmoedig, gewoon allerlei gevaren te trotseeren,
+bekwaam in de kunst zijn vervolgers het spoor bijster te doen worden,
+buitengewoon listig, had hij zich tot in de provincie van Dekan
+gewaagd, onder de nooit sluimerende inblazingen van een haat, dien de
+vreeselijke weerwraak van den opstand van 1857 slechts vertienvoudigd
+had.</p>
+<p>Ja! het was een doodelijke haat, dien de Nana den bezitters van
+Indi&euml; gezworen had. Hij was de erfgenaam van Baji-Rao en, toen de
+Pe&iuml;schwah in 1851 stierf, weigerde de Compagnie hem voortaan het
+pensioen van acht lakhs ropyen (een millioen gulden) uit te keeren,
+waarop hij recht had. Dit was een der oorzaken van dien haat, die tot
+de grootste buitensporigheden zou leiden.</p>
+<div class="figure xd20e1153width"><img src="images/p041.jpg" alt=
+"&raquo;Geen licht,&rdquo; zei de Nana. Blz. 44." width="505" height=
+"720">
+<p class="figureHead">&raquo;Geen licht,&rdquo; zei de Nana. Blz.
+<a href="#pb44" class="pageref">44</a>.</p>
+</div>
+<p>Maar wat hoopte Nana Sahib dan? Sedert acht jaren was de
+<span class="pagenum">[<a id="pb41" href="#pb41" name=
+"pb41">41</a>]</span>opstand der Sipayers volkomen gedempt. Het
+Engelsche gouvernement was allengs in de plaats getreden van de
+achtbare Indische Compagnie en hield het gansche schiereiland onder
+vrij wat strenger <span class="pagenum">[<a id="pb42" href="#pb42"
+name="pb42">42</a>]</span>bestuur dan dat van de vereeniging der
+kooplieden. Er was geen spoor van den opstand meer overgebleven, zelfs
+niet in de rangen van het inlandsche leger, dat ook geheel
+gereorganiseerd was. Had de Nana dan kans van slagen in zijne pogingen
+om onder de lagere klassen van Hindostan een nieuwe beweging aan te
+stoken? Zijne plannen zullen weldra bekend zijn. Eene zaak wist hij,
+dat namelijk zijne tegenwoordigheid in de provincie Aurungabad
+gesignaleerd was geworden, dat de <span class="corr" id="xd20e1166"
+title="Bron: gouverneur generaal">gouverneur-generaal</span> er de
+onderkoning te Calcutta van verwittigd had en dat er een prijs op zijn
+hoofd gesteld was. Zeker was het dat hij overijld op de vlucht had
+moeten gaan en zich op nieuw in zulk een goed verborgen schuilplaats
+had moeten verbergen, dat hij aan de nasporingen van de agenten der
+Engelsch-Indische politie kon ontsnappen.</p>
+<p>De Nana verloor in den nacht van den 6<sup>n</sup> op den
+7<sup>n</sup> Maart geen uur. Hij kende het land volkomen en besloot
+Ellora te bereiken, gelegen op vijf en twintig mijlen van Aurungabad,
+om zich daar bij een zijner medeplichtigen te voegen.</p>
+<p>De nacht was donker. De gewaande fakir richtte zich, na zich
+overtuigd te hebben dat hij niet vervolgd werd, naar het praalgraf, op
+eenigen afstand van de stad opgericht ter eere van den mohamedaan
+Sha-Soufi, een heilige wiens reliqui&euml;n den naam hebben genezingen
+te volbrengen. Maar alles sliep toen in het praalgraf, priesters en
+bedevaartgangers, en de Nana kon zich bewegen zonder door lastige
+vragen verontrust te worden.</p>
+<p>Evenwel was het niet zoo duister, dat dit granietblok, het
+onneembare fort van Daoulutabad dragende en zich midden in eene vlakte
+tot eene hoogte van twee honderd veertig voet verheffende, zijn
+ontzaglijk schaduwbeeld aan de blikken kon onttrekken. Toen de nabob
+het zag, herinnerde hij zich dat een der keizers van Dekan, een zijner
+voorouders, zijn hoofdstad had willen maken van de uitgestrekte stad,
+die vroeger aan den voet van het fort gebouwd was. En werkelijk zou het
+een onverwinlijke positie geweest zijn, zeer geschikt om in dit
+gedeelte van Indi&euml; het middelpunt eener oproerige beweging te
+worden. Doch Nana Sahib wendde het hoofd om en had slechts een blik vol
+haat over voor die sterkte, nu in de handen zijner vijanden.</p>
+<p>Op deze vlakte volgde een meer afwisselend terrein. Het waren de
+eerste oneffenheden van den bodem, die weldra bergachtig zou worden. De
+Nana, nog in de volle kracht des levens, vertraagde zijne schreden
+niet, toen hij reeds vrij steile hellingen moest beklimmen. Hij wilde
+dien nacht vijf en twintig mijlen maken, dat is den afstand afleggen,
+die Ellora van Aurungabad scheidt. Eenmaal daar, hoopte hij in
+veiligheid te kunnen uitrusten. Ook hield hij zich niet op, noch in een
+karavansera, voor iedereen open, die men op weg ontmoette, noch in een
+half vervallen bungalow, <span class="pagenum">[<a id="pb43" href=
+"#pb43" name="pb43">43</a>]</span>waar hij in een afgezonderd gedeelte
+van den berg een paar uur had kunnen slapen.</p>
+<p>Bij het opgaan der zon ging de vluchteling om het dorp Ranzah heen,
+dat het zeer eenvoudige graf bezit van den grootsten Mongoolschen
+keizer, Aureng-Zeb. Eindelijk had hij de beroemde groep holen bereikt,
+die hun naam ontleend hebben aan het kleine dorp bij Ellora.</p>
+<p>De heuvel, waarin die holen ten getale van een dertigtal gegraven
+zijn, heeft de gedaante van een halve maan. Vier tempels, vier en
+twintig bouddhisten-kloosters, eenige minder belangrijke grotten, zijn
+de monumenten van de groep. De basaltgroeve is rijkelijk door
+menschenhanden ge&euml;xploiteerd. Maar niet om de kunststukken, hier
+en daar over de <span class="corr" id="xd20e1190" title=
+"Bron: ontmetelijke">onmetelijke</span> oppervlakte van het
+schiereiland verspreid, hebben de hindostansche bouwkundigen in de
+eerste eeuwen der christelijke jaartelling er de steenen uitgegraven.
+Neen! die steenen zijn alleen daarom weggenomen om ledige ruimten in de
+hoofdmassa te maken en het zijn deze ruimten, die, al naar hunne
+bestemming, &raquo;chaityas&rdquo; of &raquo;viharas&rdquo; geworden
+zijn.</p>
+<p>De zonderlingste dezer tempels is voorzeker die der Ka&iuml;las. Men
+stelle zich een blok voor van honderd twintig voet hoog, bij een omtrek
+van zes honderd voet. Dit blok heeft men stoutweg in den berg zelven
+uitgesneden en te midden van een plein van drie honderd zestig voet
+lang en honderd zes en tachtig breed afgezonderd,&mdash;een plein,
+verkregen ten koste van de basaltmassa. Toen nu eenmaal dit blok op
+deze wijze was vrijgemaakt, hebben de architecten het uitgehouwen,
+evenals een beeldhouwer een stuk ivoor. Uitwendig hebben zij kolommen
+uitgesneden, kleine pyramiden gebeeldhouwd, koepels vervaardigd,
+zooveel van de rots gespaard als noodig was om de bas-reliefs goed te
+doen uitkomen, meer dan levensgroote olifanten voorstellende, die het
+geheele gebouw schijnen te dragen; inwendig hebben zij een groote zaal
+uitgehouwen, omgeven met kapellen en waarvan het gewelf op kolommen
+rust, die van de geheele massa zijn afgezonderd. Eindelijk hebben zij
+van dit uit &eacute;&eacute;n steen gemaakte kunstwerk een tempel
+vervaardigd, die in de eigenlijke beteekenis van het woord niet
+&raquo;gebouwd&rdquo; is geworden, maar een tempel eenig op de wereld
+en die waardig is mede te dingen met de bewonderenswaardigste gebouwen
+van Indi&euml; en zeer goed de vergelijking kan doorstaan met de
+<span class="corr" id="xd20e1195" title=
+"Bron: ondeaardsche">onderaardsche</span> begraafplaatsen van het oude
+Egypte.</p>
+<p>Deze tempel, nu bijna verlaten, is als alle aardsche dingen, niet
+door den tijd gespaard. In sommige gedeelten begint hij reeds te
+vervallen. Zijne bas-reliefs slijten af als de wanden van de steenen
+massa, waaruit men ze vervaardigd heeft en toch bestaat dit
+kunstgewrocht nog slechts duizend jaren. Maar wat in de werken der
+natuur nog nieuw is, is dikwijls reeds oud en vervallen in den
+<span class="pagenum">[<a id="pb44" href="#pb44" name=
+"pb44">44</a>]</span>arbeid der menschen. In den zijdelingschen
+grondmuur links waren eenige diepe scheuren gekomen, en het is door een
+dezer openingen, die half door het kruis van een der torschende
+olifanten verborgen waren, dat Nana Sahib weg sloop, zonder dat iemand
+zijn komst te Ellora had kunnen vermoeden.</p>
+<p>De scheur kwam uit in een donkeren gang, die door den grondmuur liep
+en zich in de diepte tot onder den bodem des tempels uitstrekte. Daar
+had men een soort van onderaardsche kapel of put, nu droog,
+uitgegraven, die tot vergaarbak van het regenwater diende.</p>
+<p>Zoodra de Nana in den gang was gekomen, deed hij een zeker gefluit
+hooren, dat door een gelijk gefluit beantwoord werd. Het was geen echo.
+Weldra werd de duisternis verlicht door een Hindoe, die een kleinen
+lantaren in de hand droeg.</p>
+<p>&raquo;Geen licht!&rdquo; zei de Nana.</p>
+<p>&raquo;Ben jij het, Dandou-Pant?&rdquo; antwoordde de Hindoe, die
+dadelijk zijn lantaren uitdoofde.</p>
+<p>&raquo;Ik, broeder!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Is.....?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Eerst iets te eten,&rdquo; antwoordde de Nana, <span class=
+"corr" id="xd20e1216" title="Niet in bron">&raquo;</span>dan zullen we
+praten. <a id="xd20e1219" name="xd20e1219"></a>Maar noch om te praten,
+noch om te eten heb ik licht noodig. Neem mijn hand en geleid
+me.&rdquo;</p>
+<p>De Hindoe greep de hand van den Nana, nam hem mede naar de enge
+kapel en liet hem zich uitstrekken op een hoop drooge kruiden, dien hij
+zooeven verlaten had. Het fluiten van den fakir had hem uit zijn
+laatsten slaap gewekt.</p>
+<p>Deze man, gewoon zich in deze donkere schuilplaats te bewegen, had
+spoedig eenig voedsel gevonden, brood, een soort van pastei, bereid van
+kippenvleesch, dat veel in Indi&euml; gegeten wordt, en een
+kalbasflesch met een halve pint met die sterke likeur, bekend onder den
+naam van &raquo;arak,&rdquo; verkregen door de distillatie van het sap
+van den kokosnoot.</p>
+<p>De Nana at en dronk zonder een woord te spreken. Hij bezweek bijna
+van honger en vermoeienis. Zijn geheele leven concentreerde zich toen
+in zijne oogen, die in de duisternis vuur schoten als de oogen eens
+tijgers.</p>
+<p>De Hindoe wachtte zonder zich te bewegen totdat de nabob goedvond om
+te spreken.</p>
+<p>Die man was Balao Rao, de eigen broeder van Nana Sahib.</p>
+<p>Balao Rao, oudere broeder van Dandou-Pant, doch nauwlijks een jaar,
+geleek hem lichamelijk sprekend, maar ook geestelijk was het Nana Sahib
+volkomen. Dezelfde haat jegens de Engelschen, dezelfde sluwheid in
+zijne plannen, dezelfde wreedheid in de uitvoering, dezelfde ziel in
+twee lichamen. Gedurende den geheelen opstand hadden de twee broeders
+elkander niet verlaten. Na de <span class="pagenum">[<a id="pb45" href=
+"#pb45" name="pb45">45</a>]</span>nederlaag had hetzelfde kampement aan
+de grenzen van Nepaul hun een schuilplaats verleend. En nu, door een
+zelfde gedachte bezield de worsteling op nieuw te beginnen, waren zij
+beiden gereed te handelen.</p>
+<div class="figure xd20e1237width"><img src="images/p045.jpg" alt=
+"Hij keek rechts en links. Blz. 48." width="505" height="720">
+<p class="figureHead">Hij keek rechts en links. Blz. <a href="#pb48"
+class="pageref">48</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb46" href="#pb46" name=
+"pb46">46</a>]</span></p>
+<p>Toen de Nana, door den haastig verslonden maaltijd verkwikt, zijne
+krachten had terug erlangd, bleef hij eenigen tijd met het hoofd in de
+handen geleund zitten. Balao Rao, meenende dat hij zich door eenige
+uren slaap wilde versterken, bewaarde altijd het stilzwijgen.</p>
+<p>Doch Dandou-Pant, het hoofd oprichtende, vatte de hand van zijn
+broeder en zeide met doffe stem:</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Ben gesignaleerd in het presidentschap van Bombay!
+De gouverneur van het presidentschap heeft een prijs op mijn hoofd
+gesteld! Hij heeft duizend gulden uitgeloofd aan hen, die hem Nana
+Sahib zal overleveren!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dandou-Pant!&rdquo; riep Balao Rao uit, &raquo;je hoofd is
+meer waard! Dat zou nauwlijks de prijs van het mijne zijn en na drie
+maanden zouden ze maar al te gelukkig zijn ze beiden voor tien duizend
+gulden te hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde de Nana, &raquo;over drie maanden, den
+23<sup>n</sup> Juni, is het de verjaardag van den veldslag van Plassey
+waarvan de honderdste verjaardag, in 1857, het eind van de Engelsche
+heerschappij en de vrijmaking van het zonneras moest zien! Onze
+profeten hadden het voorzegd! Onze barden hadden het bezongen! Binnen
+drie maanden, broeder, zullen honderd negen jaren verloopen zijn en nog
+altijd is de vreemdeling heer en meester over Indi&euml;!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dandou-Pant,&rdquo; antwoordde Balao Rao, &raquo;wat in 1857
+niet gelukt is, kan en moet tien jaren later gelukken. In 1827, in
+1737, in 1847 hebben er oproeren in Indi&euml; plaats gehad! Om de tien
+jaar worden de Hindoes door de omwentelingskoorts aangetast! welnu, dit
+jaar zullen ze zich genezen door zich in golven Europeesch bloed te
+baden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat Brahma ons geleide,&rdquo; zeide Nana zacht, &raquo;en
+dan oog om oog, tand om tand! Wee den aanvoerders van het koninklijke
+leger, die onder de slagen onzer Sipayers niet gevallen zijn! Laurence
+is dood, Barnard is dood, Hope is dood, Napier is dood, Hodson is dood,
+Havelock is dood! Maar eenigen hebben het overleefd! Campbell, Rose
+leven nog, en onder hen hij, dien ik het meest van allen haat, die
+kolonel Munro, die afstammeling van den beul, hij, die met eigen hand
+mijn gezellin, de Rani van Jansi gedood heeft! Als hij in mijn handen
+valt, zal hij zien of ik de gruwelen van den kolonel Neil, de moorden
+van Sekander Bagh, de slachtingen van het paleis der Begoem, van
+Bareilli, van Jansi en van Morar, van het eiland Hydaspes en van Delhi
+vergeet! Hij zal zien of ik vergeten heb, dat wij elkander&rsquo;s dood
+gezworen hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Heeft hij zijn ontslag niet uit den dienst genomen?&rdquo;
+vroeg Balao Rao.</p>
+<p>&raquo;O! wat dat aangaat!&rdquo; antwoordde Nana Sahib, &raquo;bij
+de eerste <span class="pagenum">[<a id="pb47" href="#pb47" name=
+"pb47">47</a>]</span>beweging treedt hij weder in dienst! Maar wordt
+ook deze opstand onderdrukt, dan zal ik hem opsporen tot in zijn
+bungalow van Calcutta en hem daar dooden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Goed, maar nu?....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, het eenmaal begonnen werk moet voortgezet worden. De
+beweging zal dezen keer nationaal zijn. Als in de steden en buiten op
+het land de Hindoes opstaan, zullen de Sipayers spoedig gemeene zaak
+met hen maken. Ik heb het midden en noorden van Dekan doorgetrokken en
+overal heb ik de gemoederen geneigd tot den opstand gevonden. Er zijn
+geen steden, noch gehuchten, waar we geen aanvoerders hebben, gereed om
+dadelijk te handelen. De <span class="corr" id="xd20e1273" title=
+"Bron: brahmanen">Brahmanen</span> zullen het volk opwinden. De
+godsdienst zal ditmaal de volgelingen van &Ccedil;iva en van Vishnoe
+medesleepen. Op het vooraf beraamde tijdstip, zullen bij het
+overeengekomen signaal, millioenen Hindoes opstaan, en de koninklijke
+armee zal vernietigd worden<span class="corr" id="xd20e1276" title=
+"Bron: ?">!</span>&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En Dandou-Pant?....&rdquo; vroeg Balao Rao, de hand van zijn
+broeder grijpende.</p>
+<p>&raquo;Dandou-Pant,&rdquo; antwoordde de Nana, &raquo;zal niet
+slechts zijn de op het sterke kasteel Bilhour bekroonde Pe&iuml;schwah!
+Hij zal dan zijn de souverein van het heilige land der
+Indi&euml;n!&rdquo;</p>
+<p>Na deze woorden gesproken te hebben, bleef Nana Sahib, de armen
+gekruist, met den droomenden blik van hen, die niet het verledene of
+het tegenwoordige, maar de toekomst gadeslaan, in stilte verzonken.</p>
+<p>Balao Rao wachtte zich wel hem te storen. Liever liet hij deze
+ongetemde ziel zich door haar eigen vuur ontvlammen en des noods was
+hij immers daar om het vuur dat in hem smeulde, aan te blazen. Nana
+Sahib kon geen medeplichtige hebben, inniger aan zijn persoon
+verbonden, geen vuriger raadsman om hem zijn doel te doen bereiken. Het
+is reeds gezegd, het was zijn ander ik.</p>
+<p>Na eenige minuten van stilte, richtte de Nana het hoofd op en kwam
+tot den tegenwoordigen toestand terug.</p>
+<p>&raquo;Waar zijn onze metgezellen?&rdquo; vroeg hij.</p>
+<p>&raquo;In de grotten van Adjuntah, waar ze ons volgens afspraak
+zouden wachten,&rdquo; antwoordde Balao Rao.</p>
+<p>&raquo;En onze paarden?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb ze een eind van hier op den weg van Ellora naar
+Boregami in bewaring gegeven.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Bij K&acirc;lagani immers?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Juist, broeder. Ze worden daar goed verzorgd en staan gereed
+om te vertrekken.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Laten we dan vertrekken,&rdquo; antwoordde de Nana. &raquo;We
+moeten voor het aanbreken van den dag te Adjuntah zijn.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En waarheen dan verder<span class="corr" id="xd20e1306"
+title="Bron: ,">?</span>&rdquo; vroeg Balao Rao. &raquo;Heeft deze
+overhaaste vlucht je plannen niet tegengewerkt?&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb48" href="#pb48" name="pb48">48</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Neen,&rdquo; antwoordde Nana Sahib. &raquo;We zullen de
+Sautpourrabergen bereiken, waarvan ik al de passen ken en waar ik de
+nasporingen van de Engelsche politie kan trotseeren. Daar ook zullen we
+op het grondgebied zijn der Bh&icirc;ls en der Gounds, die onze zaak
+getrouw zijn gebleven. Daar zal ik dan het gunstige oogenblik kunnen
+afwachten, te midden van de bergachtige streek der Vindhyas, waar de
+gemoederen altijd in gisting verkeeren!</p>
+<p>&raquo;Op marsch!&rdquo; antwoordde Balao Rao. &raquo;Welnu, ze
+hebben duizend gulden uitgeloofd aan hem, die je vangt. Maar, &rsquo;t
+is niet voldoende om een prijs op je hoofd te stellen, &rsquo;t moet
+genomen worden ook!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ze krijgen &rsquo;t niet,&rdquo; antwoordde Nana Sahib.
+&raquo;Kom, zonder een oogenblik te verliezen, broeder, kom!&rdquo;</p>
+<p>Balao Rao liep met zekeren tred door den nauwen gang, die naar deze
+donkere schuilplaats, onder den vloer van den tempel gegraven,
+geleidde. Aan de opening gekomen, door het kruis van den steenen
+olifant verborgen, stak hij voorzichtig het hoofd naar buiten, keek
+rechts en links, verzekerde zich dat de toegangen vrij waren en waagde
+zich buiten. Uit overmaat van voorzorg, liep hij een twintig schreden
+ver in de laan, die de richting volgde van de as des tempels, doch
+niets verdachts opmerkende, liet hij een gefluit hooren, om Nana te
+waarschuwen dat de weg vrij was.</p>
+<p>Eenige oogenblikken later, verlieten de beide broeders de een halve
+mijl lange, kunstmatige vallei, waarin een menigte galerijen, gewelven,
+uitdiepingen, op zekere plaatsen tot een groote hoogte trapsgewijze
+boven elkander zijn uitgehouwen. Zij vermeden het mohamedaansche
+praalgraf, dat tot bungalow dient voor de bedevaartsgangers of de
+nieuwsgierigen van allerlei landaard, aangetrokken door de wonderen van
+Ellora; eindelijk, na het dorp Ranzah te zijn omgegaan, bevonden zij
+zich op den weg, die Adjuntah met Boregami verbindt.</p>
+<p>De afstand van Ellora naar Adjuntah bedroeg vijftig mijlen (80
+kilometers ongeveer); doch de Nana was nu niet meer de vluchteling, die
+te voet en zonder middel van vervoer uit Aurungabad ontsnapte. Zooals
+Balao Rao gezegd had, wachtten hun drie paarden op den weg op, onder de
+hoede van den Hindoe K&acirc;lagani, een getrouwen dienaar van
+Dandou-Pant. Deze paarden waren verborgen geweest in een dicht bosch,
+een mijl van het dorp af. Het eene was bestemd voor den Nana, het
+andere voor Balao Rao, het derde voor K&acirc;lagani en even daarna
+galoppeerden alle drie in de richting van Adjuntah. Niemand trouwens
+zou er zich over verwonderd hebben een fakir te paard te zien, want
+inderdaad vragen deze brutale bedelaars dikwijls te paard zittende een
+aalmoes.</p>
+<div class="figure xd20e1324width"><img src="images/p049.jpg" alt=
+"De vallei van Adjuntah. Blz. 50." width="511" height="720">
+<p class="figureHead">De vallei van Adjuntah. Blz. <a href="#pb50"
+class="pageref">50</a>.</p>
+</div>
+<p>Daarenboven was de weg in dezen voor de bedevaarten minder gunstigen
+tijd van het jaar, niet druk bezocht. De Nana en zijne <span class=
+"pagenum">[<a id="pb49" href="#pb49" name="pb49">49</a>]</span>beide
+metgezellen reden dus snel, zonder vrees dat iets hen kon hinderen of
+ophouden. Zij namen er den tijd van af om hunne dieren te laten
+uitblazen, en op deze korte halten, putten zij uit <span class=
+"pagenum">[<a id="pb50" href="#pb50" name="pb50">50</a>]</span>den
+voorraad, dien K&acirc;lagani aan den zadelknop had opgehangen. Zij
+vermeden zoodoende de meer bezochte gedeelten der provincie, de
+bungalows en de dorpen, onder anderen het gehucht Roja, een ellendige
+hoop zwarte huizen, zooals de door den rook zwart geworden sombere
+woningen van Cornonailles en Pulmary, een klein, verlaten gehucht in
+een woeste landstreek.</p>
+<p>De bodem was gelijk en vlak. In alle richtingen strekten zich
+heidevelden uit, overal met dichte jungles bezet. Doch in de nabijheid
+van Adjuntah werd de landstreek meer oneffen.</p>
+<p>De prachtige grotten van dien naam, mededingsters der wondervolle
+grotten van Ellora, en in hun geheel misschien schooner, nemen het
+lagere gedeelte eener kleine vallei in, een halve mijl ongeveer van de
+stad af.</p>
+<p>Nana Sahib behoefde dus niet door Adjuntah te gaan, waar de
+afkondiging van den gouverneur reeds aangeplakt moest zijn. Bijgevolg
+bestond er voor hem geen vrees herkend te worden.</p>
+<p>Vijftien uren dus na Ellora verlaten te hebben, drong hij met zijne
+metgezellen door een nauwen bergpas, die naar de beroemde vallei
+geleidde, waarvan de zeven en twintig tempels, in de rotsachtige massa
+zelve uitgehouwen, over duizelingwekkende afgronden hangen.</p>
+<p>Het was een prachtige nacht, met een schitterenden sterrenhemel,
+doch zonder maan. Hooge vijgeboomen en eenige &raquo;bars,&rdquo; die
+onder de reuzen der Indische flora geteld worden, teekenden zich zwart
+tegen den met sterren bezaaiden hemel af. Geen windje verstoorde de
+kalmte van den dampkring, geen blaadje bewoog zich, niet het minste
+geluid deed zich hooren, of het moest het zacht geruisch zijn van een
+bergstroom, die eenige honderden schreden verder in een diepe kloof
+vloeide. Doch dit geruisch nam toe en werd een waar geloei, toen de
+paarden den waterval van den Satkhound bereikt hadden, die van een
+hoogte van vijftig vademen valt, gebroken en verscheurd door de scherpe
+rotsen van kwarts en basalt. Vloeibaar stof dwarrelde in den bergpas
+rond en zou, zoo de maan in dien schoonen lentenacht den horizont
+verlicht had, het prachtige schouwspel hebben opgeleverd van de zeven
+kleuren van den regenboog.</p>
+<p>De Nana, Balao Rao en K&acirc;lagani vertoonden zich nu in den
+bergpas, die op deze plaats een scherpe kromming maakt en een prachtig
+uitzicht geeft op de vallei, verrijkt door de meesterstukken der
+boeddhistische bouwkunst. Daar, op de muren dier tempels, rijkelijk met
+zuilen, rozetten, arabesken, veranda&rsquo;s versierd, bevolkt met
+kolossale figuren van <span class="corr" id="xd20e1349" title=
+"Bron: fantastische">fantastisch</span> gevormde dieren, voorzien van
+in de rotsmassa uitgeholde sombere cellen, eertijds door priesters, de
+bewaarders dezer heilige verblijfplaatsen bewoond, kan de kunstenaar
+ook nog eenige fresco&rsquo;s bewonderen, die eerst gisteren
+geschilderd schijnen te zijn en die koninklijke plechtigheden,
+godsdienstige <span class="pagenum">[<a id="pb51" href="#pb51" name=
+"pb51">51</a>]</span>processies, veldslagen voorstellen waarin al de
+wapenen van dien tijd voorkomen, zooals ze in de eerste tijden van de
+christelijke jaartelling in het prachtige land van Indi&euml; in zwang
+waren.</p>
+<p>Nana Sahib kende al de geheimen dezer onderaardsche verblijven. Meer
+dan eens hadden zijne metgezellen en hij, door de koninklijke troepen
+in &rsquo;t nauw gebracht, er in de kwade dagen van den opstand een
+schuilplaats gevonden. De onderaardsche galerijen, die ze met elkander
+verbonden, de nauwste tunnels in de kwartsachtige rotsmassa
+uitgegraven, de bochtige gangen, die elkaar in alle richtingen
+kruisten, de duizend vertakkingen van dien doolhof, die den geduldigste
+wanhopend zouden gemaakt hebben, alles was hem gemeenzaam. Hij kon er
+niet verdwalen, zelfs al verlichtte geen fakkel hunne donkerste
+hoeken.</p>
+<p>De Nana ging als iemand, volkomen zeker van zich zelven, recht naar
+een van de minst belangrijke holen der groep. De opening was verborgen
+door dicht struikgewas en een hoop groote steenen, afkomstig van een
+oude instorting, tusschen de struiken van den bodem en de planten, die
+tusschen de spleten van de rots groeiden.</p>
+<p>Een licht tikje op den wand was den nabob voldoende om zijne
+tegenwoordigheid aan de opening van het hol te kennen te geven.</p>
+<p>Dadelijk kwamen twee of drie hoofden van Hindoes tusschen de takken
+te voorschijn, daarna tien, twintig en weldra vormden die hoofden, door
+lichamen gevolgd, als slangen tusschen de steenen doorkruipende, een
+groep van een veertigtal goed gewapende mannen.</p>
+<p>&raquo;Op marsch!&rdquo; zeide Nana Sahib.</p>
+<p>En zonder eenige verklaring te vragen, zonder te weten waarheen hij
+hen leidde, volgden hem de getrouwe metgezellen van den nabob, gereed
+zich op een teeken van hem te laten dooden. Zij waren te voet, maar
+hunne beenen konden in snelheid wedijveren met die van een paard.</p>
+<p>De kleine troep drong door den bergpas, die langs den rand van den
+afgrond in de richting van het noorden liep en ging om den top van den
+berg heen. Een uur later<a id="xd20e1369" name="xd20e1369"></a> had hij
+den weg van den Kandeisch bereikt, die zich verliest in de bergpassen
+der Sautpourrabergen.</p>
+<p>Met het aanbreken van den dag passeerden zij den tak op Nagpore van
+den spoorweg van Bombay op Allahabad en even later den weg zelven, die
+naar het noordoosten loopt.</p>
+<p>Op dit oogenblik bruiste de sneltrein van Calcutta voorbij, en liet
+zijn witten rook in de toppen der trotsche vijgeboomen langs den weg
+hangen, terwijl de roofdieren der jungles verschrikt op de vlucht
+joegen.</p>
+<p>De nabob hield zijn paard in en riep met luide stem, de hand naar
+den voortsnellenden trein uitgestrekt:</p>
+<p>&raquo;Ga en zeg den onderkoning van Indi&euml;, dat Nana Sahib nog
+<span class="pagenum">[<a id="pb52" href="#pb52" name=
+"pb52">52</a>]</span>altijd in leven is en dat hij dezen spoorweg, dat
+vervloekte gewrocht hunner handen, in het bloed der veroveraars zal
+verdrinken!&rdquo;</p>
+</div>
+<div id="ch5" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">V.</h2>
+<h2 class="main">De IJzeren Reus.</h2>
+<p class="firstpar">Wie beschrijft de verbazing der mannen, vrouwen en
+kinderen, van Hindoes zoowel als van Engelschen, op den grooten weg van
+Calcutta naar Chandernagor, toen zij in den vroegen morgen van den
+6<sup>n</sup> Mei uit een der laatste voorsteden van de hoofdstad van
+Indi&euml;, tusschen twee dichte rijen nieuwsgierigen een vreemde
+equipage zagen te voorschijn komen,&mdash;indien men althans dien naam
+kan geven aan den zonderlingen toestel, die zich langs den oever der
+Hoogly voortbewoog.</p>
+<p>Aan het hoofd en als de eenige beweegkracht van den trein, stapte
+een reusachtige olifant, van twintig voet hoog, dertig lang en breed
+naar evenredigheid, bedaard en geheimzinnig voort. Zijn snuit was half
+omgebogen, als een &eacute;norme hoorn van overvloed, met het uiteinde
+in de lucht. Zijne vergulde slagtanden staken buiten zijn ontzaglijk
+kakebeen uit, gelijk aan twee dreigende zeisen. Over zijn donkergroen
+lichaam, zonderling gevlekt, was een in ruime plooien afhangend kleed
+van schitterende kleuren geslagen, afgezet met goud- en
+zilverdraadwerk, omgeven door groote eikels van gedraaide franje. Zijn
+rug torste een soort van prachtig versierd torentje, bekroond met een
+op de Indische wijze rond koepeldak en welks wanden voorzien waren van
+groote lensvormige glazen, veel gelijkende op de patrijspoorten eener
+scheepskajuit.</p>
+<p>Wat nu die olifant voorttrok, was een trein van twee &eacute;norme
+wagens, of liever twee werkelijke huizen, een soort van rollende
+bungalows, elk op vier raderen met sierlijk gebeeldhouwde naven, speken
+en velgen. Deze wielen, waarvan men slechts het onderste segment zag,
+bewogen zich in kasten, die half door het onderstel dezer &eacute;norme
+bewegingstoestellen verborgen waren. Een van scharnieren voorzien smal
+brugje, dat zich naar de beweging der wielen schikte, verbond het
+eerste voertuig met het tweede.</p>
+<p>Hoe kon nu een enkele olifant, hoe sterk ook, schijnbaar zonder de
+minste moeite, deze twee zware gevaarten trekken? Hij deed het evenwel,
+het wonderdier! Zijne dikke pooten lichtten zich op en daalden
+automatisch neder met een echt mechanische regelmaat en <span class=
+"pagenum">[<a id="pb53" href="#pb53" name="pb53">53</a>]</span>hij ging
+onmiddellijk van den stap in den draf over, zonder dat noch de stem,
+noch de hand van een &raquo;mahout&rdquo; zich deed hooren of zien.</p>
+<div class="figure xd20e1400width"><img src="images/p053.jpg" alt=
+"Daarna tien, twintig. Blz. 51." width="507" height="720">
+<p class="figureHead">Daarna tien, twintig. Blz. <a href="#pb51" class=
+"pageref">51</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb54" href="#pb54" name=
+"pb54">54</a>]</span></p>
+<p>Dat was voorzeker iets waarover de nieuwsgierigen zich moesten
+verwonderen, indien zij zich althans op eenigen afstand hielden, want,
+als zij dichter bij den kolos kwamen, ontdekten zij het geheim en week
+hunne verbazing voor bewondering.</p>
+<p>En inderdaad werd het oor onmiddellijk getroffen door een soort van
+op de maat afgepast geloei, dat zeer veel overeenkomst had met het
+eigenaardig geschreeuw van die reuzen der Indische fauna. Daarenboven
+ontsnapte er in kleine tusschenpoozen uit de naar den hemel gerichte
+tromp een schitterende rookwolk.</p>
+<p>En toch was het zeer zeker een olifant! Zijn met vouwen en rimpels
+bedekte, zwartachtig groene huid hield ongetwijfeld een dier machtige
+beenderengestellen verborgen, waarmede de natuur de dikhuidigen
+begiftigd heeft<span class="corr" id="xd20e1414" title=
+"Bron: ?">!</span> Zijne oogen schitterden met een levendigen glans!
+Zijn leden waren met beweging begaafd!</p>
+<p>Doch, zoo de een of andere nieuwsgierige het gewaagd had de hand op
+het ontzaglijke dier te leggen, was alles helder voor hem geworden. Het
+was slechts een bewonderenswaardige oogbedrieger, een verrassende
+navolging, met al de uiterlijke kenteekenen van het leven, zelfs van
+dichtbij.</p>
+<p>Werkelijk was die olifant van plaatijzer en hield inwendig een
+weglocomotief verborgen, en wat den trein, het &raquo;Stoomhuis&rdquo;
+betreft, om de benaming te gebruiken, die hem toekomt, het was de door
+den ingenieur beloofde rollende woning.</p>
+<p>De eerste wagen of liever het eerste huis, diende tot woning voor
+kolonel Munro, kapitein Hod, Banks en mij.</p>
+<p>Het tweede huisvestte sergeant Mac Neil en de lieden, die het
+personeel van den tocht uitmaakten.</p>
+<p>Banks had zijne belofte gehouden, kolonel Munro de zijne en ziedaar
+hoe men in den morgen van den 6<sup>n</sup> Mei, in die buitengewone
+equipage vertrokken was om de noordelijke streken van het Indische
+schiereiland te bezoeken.</p>
+<p>Doch waartoe zulk een kunstmatige olifant? Waarom die fantasie, in
+strijd met den praktischen geest der Engelschen? Tot nog toe was het
+nooit bij iemand opgekomen om aan een locomotief, bestemd om, hetzij op
+de groote straatwegen of op de rails der spoorbanen, te circuleeren, de
+gedaante van een viervoetig dier te geven!</p>
+<p>Het valt niet te ontkennen, dat we, voor &rsquo;t eerst de
+wonderlijke machine ziende, ten hoogste verbaasd stonden te kijken. Er
+kwam geen einde aan de vragen, die onzen vriend Banks ten opzichte der
+machine gedaan werden. Volgens zijne plannen toch en onder zijne
+leiding was deze weglocomotief vervaardigd. Wie had hem de zonderlinge
+gedachte ingeblazen haar tusschen de ijzeren wanden van een
+mechanischen olifant te verbergen?</p>
+<p>&raquo;Mijne vrienden,&rdquo; vergenoegde Banks zich zeer ernstig te
+antwoorden, &raquo;kent ge den rajah van Bouthan?&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb55" href="#pb55" name="pb55">55</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Ik ken hem,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;of liever,
+ik kende hem, want hij is nu sedert drie maanden overleden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Welnu, voor hij stierf,&rdquo; antwoordde de ingenieur,
+&raquo;was de rajah van Bouthan niet alleen in leven, maar hij leefde
+heel anders dan een ander. Hij was zeer op pracht gesteld, onder welken
+vorm ook. Hij weigerde zich niets, niets namelijk van &rsquo;t geen hem
+in zijn hoofd opkwam. Hij bedacht het onmogelijke en indien zijn beurs
+niet onuitputtelijk geweest ware, had zij werkelijk kans gehad uitgeput
+te worden in de verwezenlijking zijner weelderige fantasie. Hij was
+rijk als de nabobs van vroegere tijden. Zoo hij ooit door eenige zorg
+gekweld werd, dan was het door de zorg hoe zijne schatten iets minder
+alledaags te verteren dan zijne millioenen rijke medebroeders. Nu kwam
+er eens een gedachte bij hem op, die zich zoodanig van hem meester
+maakte, dat hij er niet meer van kon slapen, een gedachte waarop Salomo
+trotsch zou geweest zijn, en die hij zeker verwezenlijkt zou hebben,
+als hij den stoom gekend had: de gedachte namelijk om op eene tot nog
+toe geheel nieuwe wijze te reizen, met een equipage zooals nooit iemand
+er een had kunnen droomen. Hij kende mij, liet mij aan zijn hof komen
+en teekende mij zelf het plan van zijn voertuig. En als ge nu denkt,
+mijne vrienden, dat ik in lachen uitbarstte bij het voorstel van den
+rajah, dan bedriegt ge u! Ik begreep volkomen dat dit grootsche
+id&eacute;e slechts in de hersenen van een Hindoeschen souverein had
+kunnen opkomen, en &rsquo;k had van dat oogenblik af slechts
+&eacute;&eacute;ne begeerte, het zoodra mogelijk uit te voeren op eene
+wijze, die mijn dichterlijken cli&euml;nt en mij zelven het best kon
+bevredigen. Een ingenieur is niet alle dag in de gelegenheid zijne
+krachten aan fantastische voorstellingen te beproeven en de fauna der
+Apocalypsis of de schepping der <i>Duizend en een Nacht</i> met een
+dier van eigen vinding te verrijken. En toch, de fantasie van den rajah
+was uitvoerbaar. Ge weet wat men in werktuigkunde al doet, wat men al
+kan doen en wat men eenmaal zal doen. Ik zette mij dus aan den arbeid
+en in dit omhulsel van plaatijzer, dat een olifant voorstelt, gelukte
+het mij den stoomketel, met het mechanisme en den tender van een
+weglocomotief met zijn geheele toebehooren in te sluiten. De gelede
+tromp, die naar goedvinden kan opgeheven en neergedrukt worden, diende
+mij tot schoorsteen; door middel van een excentriek<a class="noteref"
+id="xd20e1445src" href="#xd20e1445" name="xd20e1445src">1</a> kon ik de
+beenen van mijn dier aan de wielen van mijn toestel spannen; ik richtte
+de oogen in als de lensglazen van een vuurtoren, teneinde op die wijze
+twee stralen electrisch licht te verspreiden en daarmede was de
+kunstmatige olifant voltooid. Ik had meer dan eene moeielijkheid moeten
+<span class="pagenum">[<a id="pb56" href="#pb56" name=
+"pb56">56</a>]</span>overwinnen, die niet dadelijk was opgelost. Het
+gevaarte kostte mij vrij wat slapelooze nachten, zoodat mijn rajah, die
+hoogst ongeduldig was en den meesten tijd van zijn leven in mijn
+werkplaats doorbracht, kwam te sterven, voordat mijn olifant zijne
+wandeling op de groote wegen van Indi&euml; kon beginnen. De
+ongelukkige had den tijd niet gehad de proef van zijn rollend huis te
+nemen. Maar zijn erfgenamen, minder fantastisch dan hij, beschouwden
+den toestel met schrik en bijgeloof, als het werk van een krankzinnige.
+Zij haastten zich dus er zich tegen een lagen prijs van te ontdoen en
+daarom kocht ik alles voor rekening van den kolonel. Ge weet nu, mijne
+vrienden, hoe en waarom wij alleen op de wereld, ik sta er voor in,
+kunnen beschikken over een stoomolifant van tachtig paardenkracht, of
+liever van tachtig olifanten van drie honderd
+kilogrammeters!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Bravo! Banks, bravo!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;Een
+ingenieur, die daarenboven kunstenaar is, een dichter in ijzer en
+staal, dat mag een witte raaf genoemd worden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Toen nu de rajah dood was,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;en
+zijn equipage teruggekocht, had ik den moed niet mijn olifant te
+vernietigen en den locomotief zijn gewonen vorm terug te
+geven!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En je hebt volmaakt goed gehandeld!&rdquo; hernam de
+kapitein. &raquo;Onze olifant is prachtig! En wat zullen we een effect
+met dat reusachtige dier maken, als het ons over de vlakten en door de
+jungles van Hindostan voert! Een dergelijk denkbeeld kon alleen bij een
+rajah opkomen! Welnu, wij zullen dat id&eacute;e in praktijk brengen,
+niet waar, kolonel?&rdquo;</p>
+<p>Kolonel Munro had bijna geglimlacht. Dat stond gelijk met een
+volslagen goedkeuring van de woorden des kapiteins. De reis werd dus
+vastgesteld en dat was de reden, waarom een ijzeren olifant, eenig in
+zijn soort, een kunstmatige Leviathan er toe gebracht werd de rollende
+woning te trekken van vier Engelschen, inplaats van in groote staatsie
+een der rijkste rajahs van het Indische schiereiland rond te
+leiden.</p>
+<p>En hoe is nu deze weglocomotief ingericht, waaraan Banks vernuftig
+al de verbeteringen der moderne wetenschap had aangebracht?</p>
+<p>Tusschen de vier wielen strekt zich het geheele mechanisme,
+cilinders, stangen, stoomschuiven, voedingspomp, excentrieken, in het
+lichaam van den stoomketel geborgen, uit. Deze pijpketel heeft zestig
+vierkante meters verwarmend oppervlak. Hij is geheel bevat in het
+voorste gedeelte van het lichaam des olifants, welks achterste gedeelte
+den tender verbergt, bestemd om het water en de brandstof mede te
+voeren. De stoomketel en de tender, beiden op hetzelfde gestel
+geplaatst, zijn alleen van elkander gescheiden door een tusschenruimte
+voor den stoker. De machinist houdt zijn verblijf in den toren, bestand
+tegen de kogels, welke toren boven het <span class="pagenum">[<a id=
+"pb57" href="#pb57" name="pb57">57</a>]</span>lichaam van het dier
+uitkomt en waarin, in geval van een ernstigen aanval, al onze
+manschappen zich zullen kunnen verschuilen. Onder de oogen van den
+machinist bevinden zich de veiligheidskleppen <span class=
+"pagenum">[<a id="pb58" href="#pb58" name="pb58">58</a>]</span>en de
+manometer, die de spanning van den stoom aangeven; binnen zijn bereik
+de regulator en de gangkruk die hem dienen, de een om den aanvoer van
+stoom, de andere om de beweging der stoomschuiven te regelen en
+bijgevolg den gang naar voren of achteren van den toestel te bepalen.
+Uit dit torentje kan hij door dikke lensvormige glazen den weg
+waarnemen, dien zij gaan, terwijl een pedaal, die met de voorwielen in
+verband staat, deze verstelt en het gevaarte de scherpste bochten en
+krommingen doet maken.</p>
+<div class="figure xd20e1468width"><img src="images/p057.jpg" alt=
+"Zoodanig was dus die trein. Blz. 59." width="502" height="720">
+<p class="figureHead">Zoodanig was dus die trein. Blz. <a href="#pb59"
+class="pageref">59</a>.</p>
+</div>
+<p>Veeren van het beste staal, aan de assen bevestigd, torsen den ketel
+en den tender, om de schokken door de ongelijkheden van den grond
+teweeggebracht, te temperen. Wat de wielen betreft, van beproefde
+sterkte, zij zijn aan den omtrek van tanden voorzien, die in den grond
+ingrijpen, hetgeen het slijten of doorslaan belet.</p>
+<p>Zooals Banks ons mededeelde, is de nominale kracht der machine
+tachtig paarden, die men evenwel tot honderd vijftig effectieve kracht
+kan opvoeren, zonder vrees voor ontploffing. Deze machine, samengesteld
+volgens de beginselen van het &raquo;stelsel Field,&rdquo; is met
+dubbelen cilinder en veranderlijke uitzetting. Een hermetisch gesloten
+omhulsel beveiligt het geheele mechanisme voor het stof der wegen, dat
+het anders spoedig zou bederven. De voortreffelijkheid dezer machine
+bestaat vooral hierin, dat zij weinig verbruikt en veel voortbrengt.
+Inderdaad is het gemiddelde verbruik, in verhouding tot de verkregen
+trekkracht, even voordeelig, hetzij men kool of hout stoke, want de
+rooster van den vuurhaard is zoo ingericht, dat alle soorten van
+brandstof kunnen gebruikt worden. Wat de normale snelheid van dezen
+weglocomotief betreft, deze wordt door den ingenieur geschat op vijf en
+twintig kilometers per uur, maar op een gunstig terrein, zal hij het
+tot veertig brengen. De wielen kunnen, zooals wij zeiden, niet
+gemakkelijk doorslaan, niet alleen door het ingrijpen hunner vellingen
+in den grond, doch ook omdat de ophanging van den toestel op veeren van
+uitstekende hoedanigheid, volkomen is en het gewicht, dat door de
+schokken telkens ongelijk zou worden, daardoor overal gelijkelijk
+verdeeld blijft. Daarenboven kunnen deze wielen gemakkelijk vastgezet
+worden door een remtoestel met samengeperste lucht, die het voertuig
+&ograve;f langzamerhand, &ograve;f bijna plotseling doet stilstaan.</p>
+<p>Wat het vermogen der machine aangaat om tegen hellingen op te gaan,
+dit is werkelijk merkwaardig. Banks heeft inderdaad de schoonste
+resultaten verkregen door rekening te houden met het gewicht en het
+voortdrijvend vermogen, op elken zuiger van zijn locomotief. Ook kan
+hij gemakkelijk hellingen bestijgen van tien &agrave; twaalf
+centimeters per meter,&mdash;&rsquo;t geen aanzienlijk is.</p>
+<p>Overigens zijn de wegen, door de Engelschen in Indi&euml; aangelegd
+en die een net uitmaken van verscheidene duizenden mijlen, wezenlijk
+<span class="pagenum">[<a id="pb59" href="#pb59" name=
+"pb59">59</a>]</span>prachtig. Zij leenen zich uitstekend voor deze
+soort van vervoer. Om van geen anderen weg te spreken dan van den
+&raquo;Great Trunk Road&rdquo;, die het geheele schiereiland
+doorsnijdt, deze strekt zich onafgebroken twaalf honderd mijlen, of bij
+de twee duizend kilometers ver uit.</p>
+<p>En nu, laat ons een en ander vertellen van het Stoomhuis, dat de
+kunstmatige olifant voorttrok.</p>
+<p>Banks toch had van de erfgenamen van den nabob, voor rekening van
+kolonel Munro niet alleen den weglocomotief gekocht, maar ook den
+trein, dien hij voorttrok. Wien zal het verwonderen, dat de rajah van
+Bouthan hem geheel naar eigen vinding en in Hindoeschen trant had laten
+vervaardigen? Ik noemde hem reeds een rollenden bungalow; hij verdient
+dien naam ten volle en inderdaad mogen de twee wagens, waaruit de trein
+bestaat, een wonder van de bouwkunst des lands genoemd worden.</p>
+<p>Men stelle zich twee soorten van pagoden zonder minarets voor, met
+hare dubbele, dikbuikige, ronde koepeldaken, hare uitstekende vensters,
+door vierkante, platte, gebeeldhouwde zuilen gedragen, haar versiering
+in veelkleurig lofwerk van kostbare houtsoorten, hare bevallig
+geteekende, sierlijk gebogen omtrekken, de rijk aangebrachte
+veranda&rsquo;s, waarin zij van voren en achteren uitloopen. Men zou
+gezegd hebben, dat het twee aan den heiligen heuvel van Sonnaghur
+ontleende pagoden waren, die, met elkander verbonden, door dien ijzeren
+olifant op sleeptouw genomen, de groote wegen van Indi&euml; gingen
+bewandelen!</p>
+<p>En, opdat er toch niets aan dit wonderbaarlijke voertuig zou
+ontbreken, moet nog vermeld worden, dat het drijven kon. Het
+benedengedeelte toch van het lichaam des olifants, de buik in een
+woord, die de machine bevat, zoowel als het onderstel der twee rollende
+huizen, vormden vaartuigen van licht plaatijzer. Deed er zich nu een
+stroom op zijn weg voor, dan trad de olifant er in, de trein volgde hem
+en de pooten van het dier, door de drijfstangen als schoepen in
+beweging gebracht, sleepte het geheele stoomhuis over de rivieren en
+stroomen voort. Een onschatbaar voordeel voorzeker in het uitgestrekte
+land van Indi&euml;, door zooveel stroomen doorsneden, waarover de
+bruggen nog moeten gelegd worden.</p>
+<p>Zoodanig was dus die trein, eenig in zijn soort en zoodanig had de
+zonderlinge rajah van Bouthan hem gewild. Maar, mocht Banks al aan de
+fantasie van den rajah hebben toegegeven, die aan de beweegkracht den
+vorm van een olifant en aan de rijtuigen de gedaante van pagoden gaf,
+het inwendige had hij gemeend naar den Engelschen smaak te moeten
+inrichten en daarbij in het oog gehouden, dat het een reis van langen
+duur zou zijn. En hierin was hij volkomen geslaagd.</p>
+<p>Het Stoomhuis bestond, zooals ik gezegd heb, uit twee wagens,
+<span class="pagenum">[<a id="pb60" href="#pb60" name=
+"pb60">60</a>]</span>die inwendig niet minder dan zes meters breed
+waren. Zij overschreden bijgevolg de assen der wielen, die slechts vijf
+meters breed waren. Op zeer lange en buitengewoon buigzame veeren
+rustende, hadden zij evenmin van schokken te lijden als de wagens op
+een goed aangelegden spoorweg.</p>
+<p>De eerste wagen had een lengte van vijftien meters. Van voren
+overschaduwde een sierlijke veranda, op lichte zuilen rustende, een
+ruim balkon, dat gemakkelijk een tiental personen kon bevatten. Twee
+vensters en een deur kwamen op het salon uit, daarenboven verlicht door
+twee zijvensters. Dit salon, gemeubeld met een tafel en een
+bibliotheek, in zijn geheele breedte voorzien van zachte divans, was
+smaakvol versierd en met rijke stoffen behangen. Een dik Smyrna&rsquo;s
+tapijt bedekte den vloer. &raquo;Tatti&rsquo;s,&rdquo; een soort van
+lichtschermen van met bloemen versierd rietgras, voor de vensters
+gehangen en onophoudelijk met welriekend water besproeid, onderhielden
+een aangename frischheid, zoowel in het salon als in de kleinere
+vertrekken. Aan de zoldering hing een &raquo;punka,&rdquo; die, terwijl
+de trein op weg was, automatisch bewogen of gedurende de halten door
+een dienaar heen en weder gezwaaid werd. Moest men niet met alle
+mogelijke middelen het onaangename bestrijden eener temperatuur, die
+gedurende zekere maanden van het jaar, in de schaduw boven vijf en
+veertig graden C. rijst?</p>
+<p>Achter in de zaal verleende een tweede deur, van kostbaar hout,
+tegenover de deur der veranda, toegang tot de eetzaal, die haar licht
+niet alleen ontving van de zijvensters, maar ook van een plafond van
+mat glas. Rondom de in het midden geplaatste tafel, konden acht gasten
+plaats nemen. Wij waren slechts met ons vieren en zouden het dus ruim
+genoeg hebben. Buffetten en kredenstafeltjes, beladen met al de weelde
+van zilverwerk, glazen en porceleinen voorwerpen, door het Engelsche
+comfort vereischt, meubelden deze eetzaal. Het spreekt van zelf, dat al
+de licht breekbare voorwerpen, half in bijzonder daartoe vervaardigde
+inkervingen gevat, evenals dit aan boord van schepen geschiedt, voor de
+schokken bewaard bleven, zelfs op de slechtste wegen, ingeval onze
+trein ooit genoodzaakt werd zich op dezen te wagen.</p>
+<p>De deur, achter in de eetzaal, kwam uit op een gang, die uitliep op
+een achterbalkon, mede bedekt door een veranda. Langs dezen gang
+bevonden zich vier kamers, zijdelings verlicht, een bed, een toilet,
+een <span class="corr" id="xd20e1506" title=
+"Bron: kleerkas">kleerkast</span>, een divan bevattende en ingericht
+als de kajuiten van de rijkste transatlantische paketbooten. De eerste
+kamer links werd bewoond door kolonel Munro, de tweede rechts, door den
+ingenieur Banks. Dan volgde rechts, op de kamer van den ingenieur, die
+van kapitein Hod en de mijne links op die van kolonel Munro.</p>
+<div class="figure xd20e1510width"><img src="images/p061.jpg" alt=
+"De Hoogly te Calcutta. Blz. 64." width="502" height="720">
+<p class="figureHead">De Hoogly te Calcutta. Blz. <a href="#pb64"
+class="pageref">64</a>.</p>
+</div>
+<p>De tweede wagen, twaalf meters lang, bezat evenals de eerste, een
+balkon met veranda, dat uitkwam op een groote keuken, aan <span class=
+"pagenum">[<a id="pb61" href="#pb61" name="pb61">61</a>]</span>iedere
+zijde geflankeerd door twee provisiekamers, en natuurlijk voorzien van
+de noodige keukengereedschappen. Deze keuken stond in verbinding met
+een gang, die zich in het midden tot een vierkant <span class=
+"pagenum">[<a id="pb62" href="#pb62" name="pb62">62</a>]</span>vertrek
+verwijdde en voor het personeel der expeditie een tweede eetzaal
+vormde, verlicht door een vallicht in de zoldering. Aan de vier hoeken
+bevonden zich vier kleine vertrekken, bewoond door sergeant Mac Neil,
+den machinist, den stoker en den ordonnans van kolonel Munro;
+vervolgens waren er van achteren nog twee andere vertrekjes, het eene
+bestemd voor den kok, het andere voor den oppasser van kapitein Hod;
+eindelijk nog andere vertrekken, die dienden tot berging van wapenen,
+tot ijskelder, bagagekamer, enz., en allen uitkwamen op het
+verandabalkon van achteren.</p>
+<p>Men ziet dat Banks de twee rollende woningen van het Stoomhuis
+doelmatig en gemakkelijk had ingericht. Zij konden &rsquo;s winters
+verwarmd worden door een toestel, waarvan de verwarmde lucht, door de
+machine verschaft, door de kamers circuleerde, behalve twee kleine
+schoorsteenen, die in het salon en de eetzaal geplaatst waren. Wij
+waren dus in staat het barre jaargetijde te trotseeren, zelfs aan den
+voet van de bergen van Thibet.</p>
+<p>De belangrijke vraag der levensmiddelen was natuurlijk niet verzuimd
+en we namen zooveel fijne verduurzaamde spijzen van allerlei aard mede,
+dat het geheele personeel der expeditie er een jaar lang genoeg aan zou
+gehad hebben. Het overvloedigst waren wij voorzien van vleesch in
+blikken bussen van de beste merken, vooral gekookt en gestoofd
+ossenvleesch, en van kippenpastei&euml;n, waarvan het gebruik in
+Indi&euml; zoo algemeen verspreid is.</p>
+<p>Ook aan melk zou het ons niet ontbreken voor het ontbijt in den
+vroegen morgen, dat het eigenlijke ontbijt voorafgaat, ook niet aan
+bouillon voor de &raquo;tiffin,&rdquo; (het tweede ontbijt) die het
+diner des avonds voorafgaat, dank zij de nieuwe toebereidingen, die het
+mogelijk maken, dat men ze geconcentreerd op reis medeneemt.</p>
+<p>Na de melk tot deegachtige consistentie uitgedampt te hebben, wordt
+zij in hermetisch dichte bussen gesloten van vier honderd vijftig gram
+inhoud, die drie kan vloeistof kunnen opleveren door de bijvoeging van
+het vijfvoudig gewicht aan water. In dezen toestand komt zij in
+samenstelling overeen met normale melk van goede hoedanigheid.
+Hetzelfde resultaat wordt verkregen met den bouillon, die, na op
+dezelfde wijze geconserveerd en tot tabletjes gevormd te zijn, opgelost
+uitmuntende soepen geeft.</p>
+<p>Wat het ijs aangaat, zoo nuttig in die heete luchtstreek, het was
+ons gemakkelijk het in weinige oogenblikken te maken, door middel van
+den toestel van Carr&eacute;, die de verlaging der temperatuur door de
+verdamping van vloeibaar ammoniakgas bewerkt. Een der kleinere
+vertrekken van achteren was zelfs tot ijskelder ingericht en hetzij
+door de verdamping van den ammoniak, hetzij door de vervluchtiging van
+den methylether, kon de opbrengst onzer jachten onbepaald geconserveerd
+worden, dank zij de toepassing der methode van een Franschman, mijn
+landgenoot Ch. Tellier. Men zal moeten <span class="pagenum">[<a id=
+"pb63" href="#pb63" name="pb63">63</a>]</span>toestemmen, dat dit een
+kostbare hulpbron was, die in alle omstandigheden levensmiddelen van de
+beste hoedanigheid ter onzer beschikking stelde.</p>
+<p>Wat de dranken betreft, ook hiervan was de kelder goed voorzien.
+Fransche wijnen, verschillende soorten van bier, brandewijn, arak,
+hadden allen afzonderlijke plaatsen en waren in voldoende hoeveelheid
+voorhanden voor de eerste behoeften.</p>
+<p>Wij moeten overigens opmerken, dat onze reisweg ons niet belangrijk
+van de bewoonde provinci&euml;n van het schiereiland zou verwijderen.
+Men stelle zich ook vooral Indi&euml; niet als een woestijn voor. Mits
+men de ropijen niet spaart, kan men er zich niet alleen het noodige,
+maar meer dan dat verschaffen. Het zou kunnen zijn dat, als wij in de
+noordelijke streken, aan den voet van het Himalaya-gebergte
+overwinteren, we aan onze eigen hulpmiddelen zullen overgeleverd zijn.
+Doch ook in dat geval zouden we aan al de behoeften van een comfortable
+levenswijze kunnen voldoen. De praktische geest van onzen vriend Banks
+had alles voorzien, en men kon zich voor de zorg ons onder weg te
+proviandeeren, gerust op hem verlaten.</p>
+<p>Ziehier nu het plan dezer reis,&mdash;een plan, dat in beginsel werd
+vastgesteld, uitgenomen de weinige wijzigingen, die onvoorziene
+omstandigheden er in konden brengen:</p>
+<p>Te vertrekken van Calcutta langs de vallei van den Ganges naar
+Allahabad; door het koninkrijk Oude in de richting van het noorden
+verder te gaan, teneinde de eerste berghellingen van Thibet te
+bereiken, gedurende eenige maanden nu eens hier, dan weder daar te
+kampeeren, het daarbij kapitein Hod gemakkelijk makende zijne jachten
+te organiseeren, om vervolgens weder naar Bombay af te zakken.</p>
+<p>Dat was bijna negen honderd mijlen af te leggen. Doch ons huis en
+zijn geheele personeel reisden met ons. Wie zou er iets tegen hebben om
+onder dergelijke omstandigheden meermalen de reis om de wereld te
+maken?</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e1445" href="#xd20e1445src" name="xd20e1445">1</a></span> Toestel
+om bij werktuigen eene ronddraaiende beweging in eene rechtlijnige te
+veranderen.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch6" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">VI.</h2>
+<h2 class="main">Eerste halten.</h2>
+<p class="firstpar">Den 6<sup>n</sup> Mei had ik met het aanbreken van
+den dag het hotel Spencer verlaten, een der beste van Calcutta, alwaar
+ik sedert mijn komst in de hoofdstad van Indi&euml; mijn verblijf had
+gevestigd. Deze groote <span class="pagenum">[<a id="pb64" href="#pb64"
+name="pb64">64</a>]</span>stad had nu voortaan geene geheimen meer voor
+mij. Morgenwandelingen, te voet, gedurende de eerste <span class="corr"
+id="xd20e1558" title="Bron: dagen">uren</span> van den dag,
+avondwandelingen, per rijtuig, in het Strand, tot het voorplein van het
+fort William, te midden van de prachtige &eacute;quipages der
+Europeanen, die de niet minder prachtige rijtuigen der dikke, vette
+inlandsche baboes (Bengaalsche burgers) vrij minachtend kruisen;
+tochten door de merkwaardige neringdoende straten, die zeer juist den
+naam van bazars dragen; bezoeken aan de velden waar de dooden tot asch
+verbrand worden, aan de oevers van den Ganges, aan de botanische tuinen
+van den natuurkundige Hooker, aan &raquo;mevrouw K&acirc;li&rdquo;, de
+vreeselijke vrouw met vier armen, de wreede godin des doods, die zich
+in een kleinen tempel van een der voorsteden verbergt, waar de moderne
+beschaving hand aan hand gaat met de inlandsche barbaarschheid. Het
+paleis beschouwen van den onderkoning, dat juist tegenover het
+h&ocirc;tel Spencer gelegen is; het zonderlinge paleis bewonderen van
+Chowringhi Road en den Town-Hall, gewijd aan de herinnering der groote
+mannen van onzen tijd; in bijzonderheden de belangwekkende moskee van
+Hoogly bestudeeren; langs de haven te wandelen, bezaaid met de
+schoonste koopvaardijschepen der Engelsche marine; afscheid te nemen
+eindelijk van de arghila&rsquo;s, adjudanten of wijsgeeren,&mdash;die
+vogels hebben zooveel namen!&mdash;die belast zijn met het schoonhouden
+der straten en met de openbare gezondheid der stad, dat alles was
+verricht en mijn vertrek was bepaald.</p>
+<p>Dien morgen dus kwam een palki-ghari, een soort van slecht rijtuig
+met twee paarden en op vier wielen,&mdash;dat onder de fraaie en
+gemakkelijke producten der Engelsche rijtuigfabrieken onwaardig was
+zich te vertoonen,&mdash;mij op het plein van het Gouvernement afhalen,
+om mij even daarna aan de deur van den bungalow van kolonel Munro af te
+zetten.</p>
+<p>Een honderd schreden verder buiten de voorstad, stond onze trein ons
+af te wachten. We hadden alleen nog maar te verhuizen,&mdash;in de
+eigenlijke beteekenis van het woord.</p>
+<p>Het spreekt van zelf, dat onze bagage vooraf in de daartoe
+afzonderlijk ingerichte bergplaats was overgebracht. We namen trouwens
+niets dan het hoognoodige met ons. Wat evenwel wapens aangaat, had
+kapitein Hod gemeend het met niet minder dan met vier
+Enfield-karabijnen, met ontplofbare kogels, vier jachtgeweren en twee
+eendenroeren te kunnen stellen, behalve nog een zeker aantal geweren en
+revolvers,&mdash;genoeg om al onze lieden te wapenen. Al die
+oorlogswapenen bedreigden meer de wilde dieren dan het eenvoudige wild
+voor de keuken, doch men zou dit den Nimrod onzer expeditie niet
+gemakkelijk aan zijn verstand hebben kunnen brengen.</p>
+<div class="figure xd20e1568width"><img src="images/p065.jpg" alt=
+"&raquo;Kapitein?&rdquo; antwoordde Fox. Blz. 70." width="504" height=
+"720">
+<p class="figureHead">&raquo;Kapitein?&rdquo; antwoordde Fox. Blz.
+<a href="#pb70" class="pageref">70</a>.</p>
+</div>
+<p>Kapitein Hod was overigens verrukt! Het pleizier zijn kolonel
+<span class="pagenum">[<a id="pb65" href="#pb65" name=
+"pb65">65</a>]</span>aan zijne eenzame levenswijze te ontrukken, de
+vreugde naar de noordelijke provinci&euml;n van Indi&euml; te
+vertrekken, in een equipage zonder weerga, het vooruitzicht van
+buitengewone jachtoefeningen, <span class="pagenum">[<a id="pb66" href=
+"#pb66" name="pb66">66</a>]</span>jachttochten, jachtavonturen in het
+Himalaya-gebergte, dit alles lachte hem toe, wond hem op en uitte zich
+door onophoudelijke uitroepen en stevige handdrukken.</p>
+<p>Het uur van vertrek had geslagen. De stoom had de noodige drukking,
+de machine stond gereed om dienst te doen. De machinist was op zijn
+post, met de hand op den regulateur. De gewone stoomfluit deed zich
+hooren.</p>
+<p>&raquo;Vooruit!&rdquo; riep kapitein Hod, zijn hoed zwaaiende.
+&raquo;IJzeren Reus, vooruit!&rdquo;</p>
+<p>De IJzeren Reus, waarmede onze opgewonden vriend, de
+bewonderenswaardige beweegkracht van onzen trein bestempelde, verdiende
+dien naam terecht en bleef haar bij.</p>
+<p>Een woord over het personeel der expeditie, dat het tweede rollende
+huis bewoonde:</p>
+<p>De machinist Storr, een Engelschman, behoorde tot de Compagnie van
+den &raquo;<span lang="en">Great Southern of India</span>,&rdquo; die
+hij nog maar sedert weinige maanden verlaten had. Banks kende hem als
+zeer bekwaam en had hem in den dienst van kolonel Munro doen overgaan.
+Het was een man van veertig jaar, handig werkman, zeer op de hoogte van
+alles wat zijn vak betrof, en die ons groote diensten zou bewijzen.</p>
+<p>De stoker heette <span class="corr" id="xd20e1597" title=
+"Bron: K&aacute;louth">K&acirc;louth</span>. Hij behoorde tot de door
+de Spoorwegcompagnie&euml;n zoo gezochte klasse van Hindoes, die
+ongestraft de tropische hitte van Indi&euml;, nog verhoogd door de
+hitte van hun stoomketel, kunnen verdragen. Ditzelfde is het geval met
+de Arabieren waaraan de Compagnie&euml;n van zeetransporten op den
+tocht door de Roode <span class="corr" id="xd20e1600" title=
+"Bron: zee">Zee</span> den dienst als stoker toevertrouwen. Deze goede
+menschen vergenoegen zich met zich slechts te laten koken, waar de
+Europeanen in eenige oogenblikken zouden braden. Ook dit was een goede
+keus.</p>
+<p>De ordonnans van kolonel Munro was een Hindoe van vijf en dertig
+jaar, van het ras der <span class="corr" id="xd20e1605" title=
+"Bron: Gourgkahs">Gourgkhas</span>, Go&ucirc;mi genaamd. Hij behoorde
+tot het regiment, dat als een bewijs van goede discipline, het gebruik
+der nieuwe munitie aannam, die aanleiding gaf of althans het
+voorwendsel was van de omwenteling der Sipayers. Klein, vlug,
+welgemaakt, van beproefde getrouwheid, droeg hij nog de zwarte uniform
+van de &raquo;riflebrigade&rdquo;, waaraan hij gehecht was als aan zijn
+eigen huid.</p>
+<p>Sergeant Mac Neil en Go&ucirc;mi waren met ziel en lichaam gehecht
+aan kolonel Munro.</p>
+<p>Na in al de oorlogen van Indi&euml; aan zijne zijde gestreden te
+hebben, na hem te hebben bijgestaan in zijne vruchtelooze pogingen om
+Nana Sahib weder te vinden, hadden zij hem in zijne afzondering gevolgd
+en zouden hem nimmermeer verlaten.</p>
+<p>Was Go&ucirc;mi de ordonnans van den kolonel, Fox,&mdash;een echte
+Engelschman, zeer vroolijk, zeer spraakzaam,&mdash;was de oppasser
+<span class="pagenum">[<a id="pb67" href="#pb67" name=
+"pb67">67</a>]</span>van kapitein Hod, en niet minder hartstochtelijk
+jager dan hij. De goede jongen had zijn betrekking voor geen andere,
+welke ook, willen verruilen. Zijn slimheid maakte hem den naam dien hij
+<span class="corr" id="xd20e1616" title="Bron: vroeg">droeg</span>
+waardig. Fox! Vos! maar een vos, die zeven en dertig tijgers gedood
+had,&mdash;drie minder dan zijn kapitein. Hij dacht het er trouwens
+niet bij te laten.</p>
+<p>Om van het geheele personeel der expeditie een woord te zeggen,
+mogen we onzen kok niet onvermeld laten, die tusschen de twee
+provisiekamers, in het voorste gedeelte van het tweede huis, het bevel
+voerde. Hij was een neger van Franschen oorsprong en had reeds onder
+alle breedten gebraden en gestoofd. &raquo;Monsieur Parazard&rdquo;
+verbeeldde zich geen alledaagsch bedrijf, maar een ambt van het
+grootste gewicht <span class="corr" id="xd20e1621" title=
+"Bron: uitteoefenen">uit te oefenen</span>. Met de deftigheid van een
+paus stapte hij van het eene fornuis naar het andere en bestrooide met
+de nauwkeurigheid van een scheikundige, zijne spijzen met peper, zout
+en de andere specerijen, die den smaak zijner geleerde preparaten
+moesten verhoogen. Maar, &raquo;monsieur Parazard&rdquo; was bekwaam en
+zindelijk en daarom vergaf men hem gaarne deze keukenijdelheid.</p>
+<p>Dus bestond de expeditie, die de IJzeren Reus met zijn uit twee
+rollende huizen bestaanden trein naar het noorden van het schiereiland
+medevoerde, uit de heeren sir Edward Munro, Banks, kapitein Hod en mij
+van de eene zijde en Mac Neil, Storr, K&acirc;louth, Go&ucirc;mi, Fox
+en &raquo;monsieur Parazard&rdquo; van de andere,&mdash;te zamen dus
+uit tien personen. Men vergete daarbij niet de twee honden Phann en
+Black, wier hoedanigheden de kapitein op de jacht van allerlei wild
+niet genoeg kon roemen.</p>
+<p>Bengalen is misschien, zooal niet het belangrijkste, dan toch zeker
+het rijkste presidentschap van Hindostan. Het is het eigenlijke land
+der rajahs niet, hetgeen meer bijzonder het middelpunt van dit
+uitgestrekte Koninkrijk uitmaakt; doch deze provincie beslaat een zeer
+bevolkt grondgebied, dat misschien beschouwd kan worden als het ware
+land der Hindoes. Zij strekt zich ten noorden uit tot de
+ontoegankelijke grenzen van het Himalaya-gebergte en onze reisweg zou
+haar in schuinsche richting doorsnijden.</p>
+<p>Na over de het eerst te houden halten beraadslaagd te hebben, waren
+wij het allen omtrent dit punt eens geworden: gedurende eenige mijlen
+langs den oever der Hoogly, een arm van den Ganges, waaraan Calcutta
+gelegen is op te klimmen, de Fransche stad Chandernagor rechts te laten
+liggen, van daar langs den spoorweg tot Burdwan te gaan, daarna schuins
+B&eacute;har te doortrekken, om den Ganges later te B&eacute;nares
+weder te vinden.</p>
+<p>&raquo;Mijne vrienden,&rdquo; had kolonel Munro gezegd, &raquo;ik
+laat het geheel aan u over welken weg wij nemen zullen.... Laat mij er
+buiten. Handelt daaromtrent zooals gij goedvindt.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar mijn waarde Munro,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;ge
+moest ons althans ook uw meening zeggen....&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb68" href="#pb68" name="pb68">68</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Neen, Banks,&rdquo; hernam de kolonel, &raquo;&rsquo;k ben
+volkomen onverschillig daaromtrent en heb waarlijk niet de minste
+voorliefde tot het bezoeken van de eene provincie boven de andere.
+E&eacute;n vraag evenwel: welke richting denkt ge te nemen, als we
+B&eacute;nares zullen bereikt hebben?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De richting naar het noorden!&rdquo; riep kapitein Hod
+onstuimig uit, &raquo;den weg, die rechtstreeks door het koninkrijk
+Oude naar den voet der Himalaya voert!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Welnu, mijne vrienden, op dit oogenblik....&rdquo; antwoordde
+kolonel Munro, &raquo;zal ik u misschien vragen om.... Doch, we zullen
+er over spreken als het tijd zal zijn. Gaat vooreerst, zooals het u
+goeddunkt!&rdquo;</p>
+<p>Dit antwoord van Sir Edward Munro verwonderde mij wel eenigszins.
+Wat meende hij toch? Had hij slechts toegestemd om die reis te
+ondernemen met de gedachte, dat het toeval hem misschien beter zou
+dienen dan zijn wil het vermocht had? Zeide hij bij zich zelven dat,
+indien Nana Sahib niet dood was, hij hem misschien zou kunnen
+wedervinden in het Noorden van Indi&euml;? Hoopte hij nog altijd zich
+te kunnen wreken? Wat mij aangaat, ik had als een voorgevoel dat een
+verborgen gedachte den kolonel Munro bezielde en het scheen me toe dat
+sergeant Mac Neil in het geheim van zijn meester moest zijn.<a id=
+"xd20e1644" name="xd20e1644"></a></p>
+<p>Gedurende de eerste uren van dezen morgen, waren wij bijeen in het
+salon van het Stoomhuis. De deur en de twee vensters der v&eacute;randa
+waren geopend en de punka, de lucht in beweging brengende, maakte de
+temperatuur draaglijker.</p>
+<p>De IJzeren Reus werd door den regulateur van Storr zoodanig in
+bedwang gehouden, dat men niet sneller ging dan een kleine mijl per uur
+en dit was op het oogenblik snel genoeg voor reizigers, die gaarne het
+land wilden zien, dat zij doorreisden.</p>
+<p>Bij het verlaten der voorsteden van Calcutta, werden wij gevolgd
+door een zeker aantal Europeanen, die onze equipage verbaasd opnamen en
+door een menigte Hindoes, die haar met een soort van bewondering, met
+vrees gemengd, aanstaarden. Deze menigte was gaandeweg verminderd, maar
+wij ontsnapten niet aan de bevreemding der voorbijgangers, die hunne
+bewonderende wahs! wahs! uitten. Het spreekt van zelf dat al deze
+uitroepen minder de twee prachtige wagens golden dan den reusachtigen
+olifant, die ze trok, onder het onophoudelijk uitbraken van wolken
+stoom.</p>
+<p>Te tien uur werd de tafel aangerecht in de eetzaal en deden wij eer
+aan het ontbijt van &raquo;monsieur Parazard,&rdquo; minder geschud
+voorzeker dan we &rsquo;t zouden geweest zijn in een wagon-salon eerste
+klasse.</p>
+<p>De weg, dien onze trein volgde, liep toen langs den linkeroever der
+Hoogly, de meest westelijke der talrijke armen van den Ganges, die te
+zamen het warnet vormen van den delta der Sunderbunds. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb69" href="#pb69" name="pb69">69</a>]</span>Dit
+geheele gedeelte van het grondgebied is van alluviaal-formatie.</p>
+<div class="figure xd20e1660width"><img src="images/p069.jpg" alt=
+"De stad bestaat grootendeels uit lage huizen. Blz. 74." width="508"
+height="720">
+<p class="figureHead">De stad bestaat grootendeels uit lage huizen.
+Blz. <a href="#pb74" class="pageref">74</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Wat ge daar ziet, mijn waarde Maucler,&rdquo; zei Banks tot
+mij, &raquo;is <span class="pagenum">[<a id="pb70" href="#pb70" name=
+"pb70">70</a>]</span>een verovering van den heiligen stroom op de niet
+minder heilige Bengaalsche golf. Een quaestie van tijd. Er is misschien
+geen enkel deeltje van dezen grond, dat niet van het Himalaya gebergte
+gekomen is, overgebracht door den Gangesstroom. De stroom heeft allengs
+den berg afgekabbeld om er den bodem dezer provincie mede samen te
+stellen, waar hij zich een bedding gevormd heeft....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Die hij dikwijls verlaat voor een ander!&rdquo; voegde
+Kapitein Hod er bij. <span class="corr" id="xd20e1673" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Ja, hij is luimig, fantastisch,
+wonderlijk, die Ganges! Men bouwt een stad aan zijn oevers en eenige
+eeuwen later, is de stad midden in een vlakte gelegen, zijn de kaden
+droog en is de stroom van richting en van monding veranderd! Zoo ging
+het met Rajmahal, zoo met Gaur, die beiden vroeger door den ongetrouwen
+stroom bespoeld, nu te midden van de dorre rijstvelden der vlakte van
+dorst omkomen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En!&rdquo; antwoordde ik, &raquo;moet men niet vreezen dat
+ook Calcutta een dergelijk lot beschoren is?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wie weet?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wel! zijn wij er dan niet?&rdquo; antwoordde Banks.
+&raquo;&rsquo;t Is maar een quaestie van dijken! Als &rsquo;t noodig
+is, zullen de ingenieurs de overstroomingen van dien Ganges wel weten
+te bedwingen! Men zal hem het dwangbuis aantrekken!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Gelukkig voor u, waarde Banks,&rdquo; antwoordde ik,
+&raquo;dat de Hindoes u zoo niet hooren spreken over hun heiligen
+stroom! Ze zouden het u nooit vergeven!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Werkelijk,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;is de Ganges een
+zoon van God, als hij God zelf niet is, en niets van &rsquo;t geen hij
+doet, is kwaad in hunne oogen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zelfs de koortsen, de cholera, de pest niet, die hij in
+endemischen toestand onderhoudt!&rdquo; riep kapitein Hod uit.
+&raquo;Het is waar, dat de tijgers en de krokodillen, waarvan het in de
+Sunderbunds krioelt, er niet te slechter om varen. Integendeel? Men zou
+waarlijk zeggen, dat de verpeste lucht die dieren goed doet, als de
+zuivere lucht van ons sanitarium de Engelsch-Indi&euml;rs gedurende het
+warme jaargetijde. O! die roofdieren!&mdash;Fox?&rdquo; zei Hod, zich
+naar zijn oppasser omkeerende, die de tafel afnam.</p>
+<p>&raquo;Kapitein?&rdquo; antwoordde Fox.</p>
+<p>&raquo;Heb je daar je zevenendertigste niet gedood?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, kapitein, twee mijlen van de haven van Canning,&rdquo;
+antwoordde Fox. &raquo;&rsquo;t Was op een avond....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Genoeg, Fox!&rdquo; hernam de kapitein, een groot glas grog
+ledigende, &raquo;&rsquo;k ken de geschiedenis van den
+zevenendertigsten. Die van den achtendertigsten zou me meer belang
+inboezemen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De achtendertigste is nog niet dood, kapitein<span class=
+"corr" id="xd20e1699" title="Bron: ?">!</span>&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Je zult hem dooden, Fox, zooals ik mijn
+eenenveertigsten!&rdquo;</p>
+<p>Men ziet dat in de gesprekken van kapitein Hod en zijn oppasser
+<span class="pagenum">[<a id="pb71" href="#pb71" name=
+"pb71">71</a>]</span>het woord &raquo;tijger&rdquo; nooit werd
+uitgesproken. Het was onnoodig, de twee jagers begrepen elkander.</p>
+<p>Intusschen versmalde zich de bedding der Hoogly, die bij Calcutta
+bijna een kilometer breed is, al naarmate wij verder gingen. Boven de
+stad zijn de oevers vrij laag en heerschen er maar al te dikwijls
+geduchte cyclonen, die hunne verwoestingen over de geheele provincie
+uitstrekken. Geheele wijken worden vernietigd, honderden huizen
+verpletterd, onmetelijke bebouwde velden verwoest, duizenden
+lijken<a id="xd20e1710" name="xd20e1710"></a> bedekken steden en
+velden; dat zijn de rampen, die deze onweerstaanbare
+natuurverschijnselen na zich sleepen en waarvan de cycloon van 1864 een
+der noodlottigste voorbeelden opleverde.</p>
+<p>Men weet dat het klimaat van Indi&euml; drie seizoenen bezit: het
+regenseizoen, het koude en het heete jaargetijde. Dit laatste is het
+kortste, maar ook het moeielijkst te verdragen. Maart, April en Mei
+zijn bijzonder ongunstige maanden. Onder allen is Mei de heetste maand.
+Door in dezen tijd gedurende zekere uren van den dag de zon te
+trotseeren, waagt men zijn leven,&mdash;althans de Europeanen. Het is
+inderdaad niet zeldzaam dat de <span class="corr" id="xd20e1714" title=
+"Bron: barometer">thermometer</span>, zelfs in de schaduw, tot honderd
+zes graden Fahrenheit (ongeveer 41&deg; C) rijst.</p>
+<p>&raquo;De menschen,&rdquo; zegt de Valbezen, &raquo;blazen dan als
+droezige paarden en gedurende den oorlog tegen de rebellen, moesten
+officieren en soldaten hun toevlucht tot stortbaden op het hoofd nemen
+ten einde congestie te voorkomen.&rdquo;</p>
+<p>Nochtans hadden we, dank zij den snellen gang van het Stoomhuis, de
+door het zwaaien der punka in voortdurende beweging verkeerende lucht,
+den vochtigen dampkring, die door de telkens besproeide lichtschermen
+van rietgras circuleerde, niet al te veel van de warmte te lijden.
+Daarenboven was het regenseizoen, dat van de maand Juni tot de maand
+October duurt, niet ver meer verwijderd en het was te vreezen, dat het
+onaangenamer zou zijn dan het heete jaargetijde. Doch, alles wel
+beschouwd, hadden we in de omstandigheden waaronder onze reis zich
+voordeed, niets ernstigs te vreezen.</p>
+<p>Tegen een uur &rsquo;s namiddags, kwamen we na een heerlijk niet al
+te snel ritje te Chandernagor aan.</p>
+<p>Ik had dit hoekje land,&mdash;het eenige in het presidentschap
+Bengalen, dat nog aan Frankrijk behoort, reeds vroeger bezocht. Deze
+stad, waar nog altijd de driekleur woei en die het recht niet heeft
+meer dan vijftien soldaten voor hare bewaking te houden, deze oude
+mededingster van Calcutta gedurende de worsteling in de <span class=
+"smallcaps">XVIII</span><sup>e</sup> eeuw, is tegenwoordig zeer van
+hare grootheid vervallen, zonder nijverheid, zonder handel, de bazars
+verlaten, haar fort ledig. Misschien ware Chandernagor er een weinig
+boven opgekomen, <span class="pagenum">[<a id="pb72" href="#pb72" name=
+"pb72">72</a>]</span>zoo de spoorweg van Allahabad de stad doorkruist
+of althans langs hare muren geloopen had; doch bij al de moeilijkheden
+door het Fransche gouvernement de Engelsche compagnie in den weg
+gelegd, heeft deze den weg een schuinsche richting moeten geven,
+teneinde ons grondgebied om te gaan en daardoor heeft Chandernagor de
+eenige gelegenheid verloren eenig commercieel gewicht te herwinnen.</p>
+<p>Onze trein kwam dus de stad niet binnen. Hij hield op drie mijlen
+van daar, op den weg, bij den ingang van een bosch van waaierpalmen.
+Toen het kamp geheel was ingericht, zou men gezegd hebben dat er een
+begin van een dorp op deze plaats in aanbouw was. Maar het dorp was
+beweeglijk en hernam den volgenden dag, 7 Mei, den afgebroken marsch,
+na een rustigen nacht in onze gemakkelijke en goed ingerichte
+vertrekken te hebben doorgebracht.</p>
+<p>Gedurende deze halt had Banks de brandstof laten hernieuwen.
+Alhoewel de machine weinig verteerd had, was hij er op gesteld dat de
+tender altijd zijn vollen last inhield, namelijk water, hout of kolen
+genoeg om zestig uren achtereen te stoomen.</p>
+<p>Dezen regel bleven kapitein Hod en zijn getrouwe Fox niet in gebreke
+op zichzelven toe te passen en hun vuurhaard,&mdash;ik meen hun maag,
+die een groote verwarmingsoppervlakte aanbood,&mdash;was steeds
+voorzien van de stikstofrijke brandstof, onmisbaar om de menschelijke
+machine goed en lang te laten loopen.</p>
+<p>Dezen keer moest de halt langer duren. We zouden twee dagen reizen
+en twee nachten rusten, teneinde den 9<sup>n</sup> Burdwan te bereiken
+en deze stad dien dag te bezoeken.</p>
+<p>Ten 6 ure &rsquo;s morgens liet Storr met een scherp, doordringend
+gefluit eenigen stoom ontsnappen en den IJzeren Reus een snelleren gang
+aannemen dan den vorigen dag.</p>
+<p>Gedurende eenige uren hadden wij langs den spoorweg gereden, die
+over Burdwan te Rajmahal naar de vallei van den Ganges loopt, dien hij
+dan tot aan de andere zijde van B&eacute;nares volgt. De trein van
+Calcutta kwam in volle vaart voorbij. Hij scheen ons uit te dagen door
+de bewonderende uitroepen der reizigers. Wij beantwoordden hunne
+uitdaging niet. Zij mochten sneller gaan dan wij, gemakkelijker en
+aangenamer voorzeker niet!</p>
+<p>Het land, dat gedurende die twee dagen doorkruist werd, was
+onveranderlijk vlak en daardoor vrij eentonig. Hier en daar werd de
+eentonigheid afgebroken door eenige buigzame kokosboomen, die, aan de
+andere zijde van Burdwan, eindelijk ook achterbleven. Deze boomen, tot
+de groote familie der palmboomen behoorende, bevinden zich bij voorkeur
+in de nabijheid der kust en ademen gaarne de zeelucht in, zoodat men ze
+in Centraal-Indi&euml; te vergeefs zal zoeken. Doch de flora van het
+binnenland is er niet te minder belangrijk en rijk om. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb73" href="#pb73" name="pb73">73</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e1752width"><img src="images/p073.jpg" alt=
+"We staken onze sigaren aan. Blz. 76." width="503" height="720">
+<p class="figureHead">We staken onze sigaren aan. Blz. <a href="#pb76"
+class="pageref">76</a>.</p>
+</div>
+<p>Aan elken kant van den weg was het in den eigenlijken zin des woords
+slechts een onmetelijk schaakbord van rijstvelden, die zich in het
+verre verschiet verloren. De bodem was verdeeld in vier <span class=
+"pagenum">[<a id="pb74" href="#pb74" name="pb74">74</a>]</span>hoeken
+als de zoutmoeren of de oesterparken eener kuststreek. Doch de groene
+kleur had de overhand en de oogst beloofde rijk te zijn op dien
+vochtigen, warmen bodem, die van een verbazende vruchtbaarheid
+getuigde.</p>
+<p>Den volgenden avond hield het gevaarte met de grootste
+nauwkeurigheid, op het vooraf bepaalde uur voor de poorten van Burdwan
+op.</p>
+<p>Uit een administratief oogpunt is deze stad de hoofdplaats van een
+Engelsch distrikt, maar het distrikt is het eigendom van een maharajah,
+die niet minder dan tien millioen aan belasting aan de regeering
+betaalt. De stad bestaat grootendeels uit lage huizen, van elkander
+afgescheiden door fraaie lanen van boomen, kokosboomen en pinangpalmen.
+Deze lanen waren breed genoeg om door onzen trein bereden te kunnen
+worden. We sloegen dus op een bekoorlijke plek, waar het schaduwrijk en
+frisch was, ons kamp op. Dien avond telde de hoofdstad van den
+maharajah een kleine wijk te meer, ons draagbaar gehucht namelijk, ons
+dorp van twee huizen en we zouden het niet geruild hebben tegen het
+geheele kwartier waar het prachtige paleis van Engelsch-Indische
+bouwkunst van Burdwan&rsquo;s souverein zich verheft.</p>
+<p>Men kan zich voorstellen, dat onze olifant daar de gewone uitwerking
+had, namelijk die van een soort van bewondering met schrik gemengd; van
+alle kanten kwamen de goede Bengaalsche burgers aangeloopen,
+blootshoofds, de haren geknipt &agrave; la Titus en niets anders voor
+kleeding dan, de mannen een schortje om de lendenen, de vrouwen een wit
+hemd, waarin zij van het hoofd tot de voeten gehuld waren.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb slechts eene vrees!&rdquo; zei kapitein Hod,
+&raquo;dat de maharajah onzen IJzeren Reus zal willen koopen en er ons
+zulk een buitensporigen prijs voor biedt, dat we wel verplicht zijn hem
+aan zijn Hoogheid te verkoopen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nooit!&rdquo; riep Banks uit. &raquo;&rsquo;k Zal hem een
+anderen olifant maken, als hij wil, en dan zoo &eacute;norm, dat hij
+zijn heele hoofdstad van &rsquo;t eene einde van zijn land naar
+&rsquo;t andere zal kunnen medenemen! Maar den onzen verkoopen we niet,
+al biedt hij er nog zooveel voor, niet waar, Munro?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Al wil hij er nog zooveel voor geven!&rdquo; antwoordde de
+kolonel op den toon van iemand, dien het aanbod van een millioen niet
+zou kunnen overhalen.</p>
+<p>Gelukkig evenwel behoefde er over den aankoop van onzen kolos niet
+beraadslaagd te worden. De maharajah was niet te Burdwan. Het eenige
+bezoek, dat we ontvingen was dat van zijn &raquo;k&acirc;mdar,&rdquo;
+een soort van geheim-secretaris, die onze equipage eens kwam bekijken.
+Toen dit afgeloopen was, bood dit personage ons aan,&mdash;en dit
+aanbod werd gaarne aangenomen,&mdash;de tuinen van het paleis te
+<span class="pagenum">[<a id="pb75" href="#pb75" name=
+"pb75">75</a>]</span>gaan zien, beplant met de heerlijkste planten der
+tropische gewesten, besproeid door het water uit vijvers of uit beken,
+die in alle richtingen heen liepen, het park te bezoeken, versierd met
+<span class="corr" id="xd20e1780" title="Bron: hierendaar">hier en
+daar</span> schilderachtig geplaatste kiosken, bekleed met groene
+grasperken, bevolkt door ree&euml;n, herten, olifanten,
+vertegenwoordigers der huisdieren, en door tijgers, leeuwen, panters,
+beren, vertegenwoordigers der wilde dieren, die in prachtige
+menagerie&euml;n verblijf hielden.</p>
+<p>&raquo;Tijgers in kooien als vogels, kapitein!&rdquo; riep Fox uit.
+&raquo;Hoe treurig toch!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, Fox!&rdquo; antwoordde de kapitein. &raquo;Als men hen
+ondervroeg, die goede beesten, zouden ze liever in de jungles
+rondzwerven.... zelfs op geweerschots afstand!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Of ik dat begrijp, kapitein!&rdquo; antwoordde de oppasser,
+een zucht loozende.</p>
+<p>Den volgenden morgen, 10 Mei, verlieten we Burdwan. Het Stoomhuis,
+goed van alles voorzien, ging weder op weg, dwars de rails over, in
+rechtstreeksche richting naar Ramghur, eene stad op vijf en zeventig
+mijlen ongeveer van Calcutta gelegen.</p>
+<p>Wel is waar liet deze reisweg rechts de belangrijke stad
+Mourchedabad liggen, die noch in haar Indisch, noch in haar Engelsch
+gedeelte iets bijzonders aanbiedt; Monghir, een soort van Birmingham in
+Hindostan, op een voorgebergte genesteld, dat den heiligen stroom
+bestrijkt; Patna, de hoofdstad van het koninkrijk B&eacute;har, dat we
+schuins zouden doortrekken, een rijke stapelplaats voor het opium en
+die dreigt te verdwijnen onder den rijkdom van klimplanten, waarvan de
+flora krioelt. Doch het kwam ons beter uit een meer zuidelijke richting
+te volgen, twee graden beneden de vallei van den Ganges.</p>
+<p>Op dit gedeelte van de reis, werd de IJzeren Reus iets meer aangezet
+en in een lichten draf gebracht, waaruit wij de uitmuntende inrichting
+onzer opgehangen huizen leerden op prijs stellen. De weg was overigens
+best en leende zich goed tot de proefneming. Zouden de roofdieren
+verschrikt geworden zijn bij de passage van den reusachtigen olifant,
+rook en stoom uitbrakende? Mogelijk wel! Zeker is het, dat we tot
+groote verbazing van kapitein Hod er te midden der jungles dezer streek
+geen een zagen. Doch het was in de noordelijke streken van Indi&euml;
+en niet in de provincies van Bengalen, dat hij <a id="xd20e1795" name=
+"xd20e1795"></a>zijn lust tot jagen wilde botvieren en hij dacht er
+daarom nog niet over zich te beklagen.</p>
+<p>Den 15<sup>n</sup> Mei bevonden wij ons bij Ramghur, op vijftig
+mijlen omstreeks van Burdwan verwijderd. De gemiddelde snelheid was
+vijftien mijlen op de twaalf uren geweest, niet meer.</p>
+<p>Drie dagen later, den 18<sup>n</sup>, hield de trein honderd
+kilometers verder, bij de kleine stad Chittra stil.</p>
+<p>Geen enkel bijzonder toeval had dit gedeelte van de reis gekenmerkt.
+<span class="pagenum">[<a id="pb76" href="#pb76" name=
+"pb76">76</a>]</span>De dagen waren warm, maar hoe heerlijk was de
+siesta onder beschutting der veranda&rsquo;s! Wij brachten er de
+heetste uren van den dag in een aangenaam farniente door.</p>
+<p>Des avonds hielden Storr en K&acirc;louth onder toezicht van Banks
+zich bezig met het schoonmaken van den stoomketel en het onderzoeken
+der machine.</p>
+<p>Gedurende dien tijd gingen kapitein Hod en ik, vergezeld van Fox,
+Go&ucirc;mi en de twee staande honden, in den omtrek van het kamp
+jagen. Dit betrof alleen nog maar het kleine wild, doch al trok de
+kapitein er als jager zijn neus voor op, als lekkerbek kon hij er zich
+goed mede vereenigen en den volgenden middag telde het menu van den
+maaltijd tot zijn groot genoegen en niet minder tot dat van
+&raquo;monsieur Parazard&rdquo; een paar smakelijke schotels meer, die
+onze verduurzaamde levensmiddelen bespaarden.</p>
+<p>Soms ook bleven Go&ucirc;mi en Fox achter om als houthakkers en
+waterdragers dienst te doen. Men moest immers den tender van nieuwen
+voorraad voorzien voor den volgenden dag. Ook koos Banks zooveel
+mogelijk de halten aan den oever van de beek en in de nabijheid van een
+bosch. Deze noodzakelijke proviandeering had plaats onder het toezicht
+van den ingenieur, die geen enkele bijzonderheid verzuimde.</p>
+<p>Wanneer dan alles in orde was, staken we onze sigaren
+aan,&mdash;uitmuntende &raquo;cherouts&rdquo; van Manilla,&mdash;en
+rookten we, steeds over het land pratende, dat Hod en Banks tot in de
+minste bijzonderheden kenden. Wat den kapitein betreft, hij versmaadde
+de nietige sigaar en haalde met zijne krachtige longen, door een
+twintig voet lange buis, den aromatischen rook op van een zorgvuldig
+door de hand van zijn oppasser gestopten &raquo;houka.&rdquo;</p>
+<p>We zouden zeer gaarne gezien hebben, dat kolonel Munro ons op die
+korte tochten in den omtrek van het kamp vergezeld had. Nooit
+<span class="corr" id="xd20e1822" title=
+"Bron: verzuimde">verzuimden</span> we &rsquo;t dan ook het hem op het
+oogenblik van ons vertrek te vragen, doch even standvastig wees hij ons
+aanbod van de hand en bleef met sergeant Mac Neil achter. Beiden
+wandelden dan op den weg een honderd passen heen en weder. Zij spraken
+weinig, maar zij schenen elkander opperbest te verstaan en behoefden
+geene woorden te wisselen om gedachten te wisselen. Zij waren beiden
+geheel verdiept in noodlottige herinneringen, die door niets konden
+uitgewischt worden. Wie weet zelfs of die herinneringen zich niet
+verlevendigden, naarmate sir Edward Munro en de sergeant het tooneel
+van den bloedigen opstand naderden.</p>
+<p>Blijkbaar had de een of andere gedachte, die wij eerst later zullen
+leeren kennen en niet de eenvoudige begeerte zich niet van ons te
+scheiden, den kolonel Munro overgehaald zich bij deze expeditie in
+Noord-Indi&euml; aan te sluiten. Banks en kapitein Hod deelden mijne
+zienswijze ten dezen opzichte. Ook vroegen wij ons niet zonder
+<span class="pagenum">[<a id="pb77" href="#pb77" name=
+"pb77">77</a>]</span>eenige ongerustheid in de toekomst af of die
+ijzeren olifant op zijn tocht door de vlakten van het schiereiland geen
+treurspel met zich voerde.</p>
+<div class="figure xd20e1830width"><img src="images/p077.jpg" alt=
+"..... in een woord al de kasten uit Indi&euml;. Blz. 86." width="504"
+height="720">
+<p class="figureHead">..... in een woord al de kasten uit Indi&euml;.
+Blz. <a href="#pb86" class="pageref">86</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb78" href="#pb78" name=
+"pb78">78</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="ch7" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">VII.</h2>
+<h2 class="main">De bedevaartgangers van den Phalgou.</h2>
+<p class="firstpar"><span class="corr" id="xd20e1844" title=
+"Bron: Behar">B&eacute;har</span> vormde in vroegere eeuwen het rijk
+van Magadha. Het was een soort van heilig grondgebied ten tijde der
+Bouddhisten en nog heden is het bedekt met tempels en kloosters. Doch
+sedert lang hebben de brahmanen de priesters van Bouddha opgevolgd. Zij
+hebben zich meester gemaakt van de &raquo;viharas,&rdquo; zij
+exploiteeren ze, zij leven van de opbrengst van den eeredienst; van
+alle kanten stroomen de geloovigen naar hen toe; zij concurreeren met
+de heilige wateren van den Ganges, met de pelgrimstochten van
+B&eacute;nares, met de plechtigheden van Jaggernaut, in een woord, men
+kan gerust zeggen, dat het land hun toebehoort.</p>
+<p>Het is een rijk land met zijn onmetelijke smaragd-groene rijstvelden
+en zijn uitgestrekte vlakten met maankop, met zijn talrijke gehuchten,
+verloren in het groen, beschaduwd door palmboomen, mangoboomen, dadels,
+taras, waarover de natuur een niet te ontwarren net van lianen geworpen
+heeft. De wegen, door het Stoomhuis bereden, vormen zoovele dichte,
+overdekte lanen, waarvan de vochtige bodem de frischheid onderhoudt.
+Wij gaan vooruit met de kaart voor ons, zonder ooit te vreezen te
+verdwalen. Het gebriesch van onzen olifant vermengt zich met de
+oorverdoovende concerten van het gevogelte en het wanluidende
+geschreeuw der talrijke apensoorten. Zijn rook verliest zich in het
+dichte gebladerte dier feniksen der velden, de bananen, waarvan de
+gouden vruchten nedervallen als sterren te midden van lichte wolkjes.
+Bij zijn passage vliegen troepen teere rijstvogeltjes op, wier wit
+gevederte zich vermengt met de witte stoomspiralen. Hier en daar
+teekenen zich groepen vijgeboomen, boschjes pampelmoezen, bedden met
+&raquo;dalhs,&rdquo; een soort van boomvormige erwten, gedragen door
+een steel van een el hoog, scherp tegen den wolkeloozen hemel af en
+vormen den voorgrond van het onvergelijkelijk schoone landschap.</p>
+<p>Maar welk een hitte! Nauwlijks dringt een weinig vochtige lucht door
+de lichtschermen van rietgras onzer vensters. De heete winden,
+bezwangerd met de warmtestof der uitgestrekte pleinen van het westen,
+strijken met hun vurigen adem over de velden. Het is tijd, dat de
+moesson van Juni den toestand van den dampkring <span class=
+"pagenum">[<a id="pb79" href="#pb79" name="pb79">79</a>]</span>komt
+veranderen. Niemand zou die gloeiende zonnestralen kunnen verdragen,
+zonder met een doodelijke stikking bedreigd te worden.</p>
+<p>Het landschap is dan ook verlaten. Zelfs de &raquo;<span class=
+"corr" id="xd20e1855" title="Bron: raiots">ra&iuml;ots</span>,&rdquo;
+hoe gehard ook tegen deze brandende zon, zouden zich niet met den
+veldarbeid kunnen bezighouden. Alleen de schaduwrijke weg is begaanbaar
+en dan nog alleen in onzen rollenden bungalow. De stoker K&acirc;louth
+moet wel, &rsquo;k zal niet zeggen van platina zijn, want platina zou
+smelten, maar van zuiver koolstof, om de brandende hitte van het vuur
+te kunnen weerstaan. Maar de brave Hindoe biedt krachtig weerstand. Hij
+heeft het zich bij zijn leven op de locomotieven der spoortreinen van
+Centraal-Indi&euml;, tot een tweede natuur gemaakt, zulk een
+temperatuur te verdragen!</p>
+<p>De thermometer, aan den wand der eetzaal, staat den 19<sup>n</sup>
+Mei op honderd zes graden Fahrenheit (<span class="corr" id="xd20e1863"
+title="Bron: 41&deg; 11&rsquo; C.">41,11&deg; C.</span>) Dien avond,
+hebben we onze hygi&eacute;nische wandeling om na de verstikkende hitte
+van een tropischen dag een weinig lauwe en zuivere lucht in te ademen,
+niet kunnen maken. Dezen keer was de dampkring werkelijk
+verschroeiend.</p>
+<p>&raquo;Mijnheer Maucler,&rdquo; richtte zich de sergeant Mac Neil
+tot mij, &raquo;dat doet me denken aan de laatste dagen van Maart, toen
+sir Hugh Rose, met een batterij van slechts 2 stukken, bres trachtte te
+schieten in de omheining van Lucknow. Er waren zestien dagen verloopen,
+sedert we de Betwa waren overgestoken en sedert zestien dagen waren de
+paarden geen enkele maal onttoomd geweest. We streden tusschen
+&eacute;norme muren van graniet, dat zooveel beteekende als tusschen de
+steenen wanden van een hoogoven. &raquo;Chitsis&rdquo; met emmers
+water, doorliepen onze rangen en terwijl we onze geweren afschoten,
+goten ze water op onze hoofden, daar we anders neergevallen zouden
+zijn. &rsquo;k Zal &rsquo;t nooit vergeten. Ik kon niet meer, mijn
+hoofd zou bersten en &rsquo;k was op het punt neer te slaan.... Kolonel
+Munro ziet het en den emmer uit de handen van een chitsi rukkende,
+stort hij hem over mij uit.... &rsquo;t was de laatste, dien de dragers
+zich hadden kunnen verschaffen!.... Ziet u, dat zal ik niet licht
+vergeten! Neen! een druppel bloed voor een druppel water! Al had ik al
+het mijne voor mijn kolonel gestort, zou ik nog zijn schuldenaar
+zijn!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Sergeant,&rdquo; vroeg ik, &raquo;vindt ge niet dat de
+kolonel sedert ons vertrek er bezorgder uitziet dan gewoonlijk? Hij
+schijnt elken dag....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, mijnheer,&rdquo; antwoordde Mac Neil, die me vrij driftig
+in de rede viel, &raquo;maar dat is zeer natuurlijk! De kolonel komt
+elken dag dichter bij Lucknow, bij Cawnpore, waar Nana Sahib zijn
+vrouw.... O! ik kan er niet van spreken of het bloed stijgt me naar
+&rsquo;t hoofd! Misschien zou &rsquo;t beter geweest zijn onze reis
+anders te nemen en de provincies niet door te trekken, die door den
+opstand verwoest zijn! &rsquo;t Is nog te kort geleden, dat die
+<span class="pagenum">[<a id="pb80" href="#pb80" name=
+"pb80">80</a>]</span>vreeselijke gebeurtenissen plaats hadden en ze
+zijn nog te versch in &rsquo;t geheugen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waarom zouden we onzen weg dan niet veranderen!&rdquo; zei ik
+daarop. &raquo;Als ge wilt, Mac Neil, zal ik er met Banks, met kapitein
+Hod over spreken....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is te laat,&rdquo; antwoordde de sergeant.
+&raquo;&rsquo;k Heb alle reden, trouwens, om te gelooven, dat de
+kolonel misschien een laatste maal, het tooneel van dien vreeselijken
+oorlog wil weerzien, dat hij de plek wil bezoeken waar lady Munro den
+dood en welken dood, gevonden heeft!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als ge dat denkt, Mac Neil,&rdquo; antwoordde ik, &raquo;is
+het beter kolonel Munro te laten begaan en niets aan onze plannen te
+veranderen. &rsquo;t Is dikwijls een troost en een verzachting voor
+onze smart, hen die we liefhebben op hun graf te gaan
+beweenen....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Op het graf, ja!&rdquo; riep Mac Neil uit. &raquo;Maar is dat
+dan een graf, die put van <span class="corr" id="xd20e1883" title=
+"Bron: Cawnnpore">Cawnpore</span>, waar zoovele slachtoffers op en
+onder elkander zijn neergesmeten! Is dat een graftombe, die te midden
+van bloemen, in de schaduw van statig geboomte, met een enkelen naam,
+den naam van hem, die niet meer is, en dien we zoo innig lief hadden,
+de herinnering levendig houdt! O mijnheer! ik vrees maar al te zeer,
+dat de smart van mijn kolonel onherstelbaar is! Maar, nogmaals, het is
+nu te laat om hem een anderen weg te doen inslaan. Wie weet of hij dan
+niet weigeren zou ons te volgen! Kom! laten we de zaken haar loop
+hebben en dat God ons geleide!&rdquo;</p>
+<p>Blijkbaar wist Mac Neil, toen hij zoo sprak, waaraan zich te houden
+ten opzichte van de plannen van Sir Edward Munro. Doch, zeide hij mij
+wel alles en was het slechts het plan Cawnpore weder te zien, dat den
+kolonel had doen besluiten Calcutta te verlaten? Wat er van zij, het
+was nu alsof een zeilsteen hem naar de plek trok waar de ontknooping
+van dit noodlottige treurspel had plaats gehad!.... Men moest hem zijn
+gang laten gaan!</p>
+<p>Ik kwam toen op het denkbeeld den sergeant te vragen of hij voor
+zich alle id&eacute;e van wraak had opgegeven, in een woord, of hij
+meende dat Nana Sahib werkelijk dood was.</p>
+<p>&raquo;Neen,&rdquo; <span class="corr" id="xd20e1892" title=
+"Bron: antwoorde">antwoordde</span> Mac Neil mij onbewimpeld.
+&raquo;Ofschoon ik geen enkel bewijs voor mijne meening heb, geloof ik
+niet en kan ik niet gelooven, dat Nana Sahib gestorven is zonder
+gestraft te zijn voor zooveel misdaden! Neen! En toch, ik weet niets en
+heb ook niets vernomen!... Het is alsof een instinct mij drijft!.... O!
+mijnheer! zich tot doel een wettige wraak te stellen, zou iets zijn in
+het leven! Geve de hemel dat mijne voorgevoelens mij niet bedriegen en
+dat eenmaal....&rdquo;</p>
+<p>De sergeant eindigde niet.... Een gebaar gaf te kennen, wat zijn
+mond niet had willen zeggen. De dienaar was het eens met den meester!
+<span class="pagenum">[<a id="pb81" href="#pb81" name=
+"pb81">81</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e1899width"><img src="images/p081.jpg" alt=
+"Zij keken, op een rij geschaard .... Blz. 87." width="504" height=
+"720">
+<p class="figureHead">Zij keken, op een rij geschaard .... Blz.
+<a href="#pb87" class="pageref">87</a>.</p>
+</div>
+<p>Toen ik Banks en kapitein Hod den inhoud van dit gesprek mededeelde,
+waren beiden het er over eens, dat het reisplan niet mocht en kon
+veranderd worden. Trouwens was er nooit sprake <span class=
+"pagenum">[<a id="pb82" href="#pb82" name="pb82">82</a>]</span>van
+geweest de reis over Cawnpore te nemen en na eenmaal den Ganges te
+B&eacute;nares overgestoken te zijn, zouden we ons rechtstreeks naar
+het noorden richten door het oostelijk gedeelte van de koninkrijken
+Oude en Rohilkhande. Wat ook Mac Neil mocht denken, het was niet zeker
+dat Sir Edward Munro Lucknow of Cawnpore wilde terug zien, plaatsen,
+die hem zoovele vreeselijke herinneringen in het geheugen zouden terug
+roepen; maar, als hij het wilde, zoude men hem op dit punt niet
+tegenwerken.</p>
+<p>Wat Nana Sahib betreft, hij was zoo bekend, dat, indien de
+afkondiging, die zijne wederverschijning in het presidentschap van
+Bombay, waarheid sprak, wij er op nieuw iets van hadden moeten
+vernemen. Maar, bij ons vertrek van Calcutta was er reeds geen sprake
+meer van den nabob en de onderweg verkregen inlichtingen gaven
+aanleiding tot het vermoeden, dat de overheid op een dwaalspoor
+gebracht was.</p>
+<p>In alle geval, indien er mogelijk iets van aan ware, indien kolonel
+Munro een geheim plan had, dan mocht het werkelijk verwonderlijk
+schijnen dat Banks, zijn intiemste vriend, niet in zijn vertrouwen
+deelde, eerder dan de sergeant Mac Neil. Doch dit kwam zeker
+daarvandaan, zooals Banks zeide, dat hij alles gedaan had om den
+kolonel terug te houden zich in gevaarlijke en nuttelooze nasporingen
+te begeven, terwijl de sergeant hem er zeker toe aanzette!</p>
+<p>Den 19<sup>n</sup> Mei, tegen twaalf uren hadden wij het gehucht
+Chittra achter den rug. Het Stoomhuis bevond zich nu honderdvijftig
+kilometers van zijn punt van uitgang verwijderd.</p>
+<p>Den volgenden dag, 20 Mei, kwam de IJzeren Reus, bij het vallen van
+den nacht, na een buitengewoon heeten dag, in de omstreken van Gaya
+aan. Aan den oever eener heilige rivier, de Phalgou, zeer bekend bij de
+bedevaartgangers, werd halt gehouden. De twee huizen hielden stand op
+een fraaie plek, aan den steilen oever, beschaduwd door schoone boomen,
+op twee mijlen ongeveer van de stad af.</p>
+<p>Ons voornemen was zesendertig uren op deze plaats te vertoeven,
+namelijk twee nachten en een dag, want de plek bood veel
+bezienswaardigs aan, zooals ik reeds vroeger gezegd heb.</p>
+<p>Den volgenden dag begaven Banks, kapitein Hod en ik te vier uur
+&rsquo;s morgens, teneinde de middaghitte te vermijden, na afscheid van
+kolonel Munro genomen te hebben, zich naar Gaya.</p>
+<p>Men verzekert dat jaarlijks honderdvijftig duizend geloovigen naar
+dit middelpunt der Brahmaansche vestigingen stroomden. En inderdaad
+waren bij de toegangen tot de stad de wegen bezaaid met een ontelbaren
+stoet mannen, vrouwen, grijsaards en kinderen. Al die menschen gingen
+bij wijze eener processie door het veld, na de duizend vermoeienissen
+van een langen pelgrimstocht getrotseerd te hebben ter vervulling
+hunner godsdienstige plichten. <span class="pagenum">[<a id="pb83"
+href="#pb83" name="pb83">83</a>]</span></p>
+<p>Banks had reeds vroeger dit grondgebied van <span class="corr" id=
+"xd20e1931" title="Bron: Behar">B&eacute;har</span> bezocht tijdens hij
+opmetingen deed voor een spoorweg, die nog niet tot uitvoering gekomen
+was. Hij kende dus het land en we konden geen beteren gids hebben. Hij
+had overigens kapitein Hod verplicht al zijn jachttuig in het kamp te
+laten en men had dus niet te vreezen, dat onze Nimrod ons onderweg
+verlaten zou.</p>
+<p>Even voor in de stad aan te komen, waaraan men met recht den naam
+van heilige stad kan geven, deed Banks ons stil houden voor een
+heiligen boom, waaromheen pelgrims van allerlei leeftijd en van beide
+seksen in aanbidding waren neergezonken.</p>
+<p>Deze boom was een &raquo;pipala,&rdquo; met een &eacute;normen stam;
+maar, hoewel de meeste takken reeds van ouderdom waren afgevallen, kon
+hij toch niet meer dan twee of driehonderd jaren levens tellen. Dit zou
+ook twee jaren later bevestigd worden door Louis Rousselet, op zijn
+belangwekkende reis door het Indi&euml; der Rajahs.</p>
+<p>De boom Boddhi, was de godsdienstige naam van dezen laatsten
+vertegenwoordiger van het geslacht van pipala&rsquo;s, die gedurende
+een lange reeks van eeuwen deze plek beschaduwden en waarvan de eerste
+vijf honderd jaar voor de christelijke jaartelling gepoot werd.
+Waarschijnlijk was het voor de geknielde dweepers aan zijn voet, de
+boom zelf, door Bouddha op deze plaats gewijd. Hij verheft zich nu op
+een bouwvallig terras, zeer nabij een steenen tempel, welks oorsprong
+blijkbaar zeer oud is.</p>
+<p>De tegenwoordigheid van drie Europeanen, te midden dier duizenden
+Hindoes, werd met geen goede oogen aangezien. Men sprak echter niet tot
+ons, doch we konden niet bij het terras komen, noch doordringen tot de
+bouwvallen van den tempel. Overigens werden wij zoo dicht door de
+bedevaartgangers omringd, dat het moeielijk geweest zou zijn zich een
+weg tusschen hen door te banen.</p>
+<p>&raquo;Zoo daar een Brahmaan geweest was,&rdquo; zei Banks,
+&raquo;zouden we meer pleizier van ons bezoek gehad hebben en het
+gebouw misschien tot in zijn diepste schuilhoeken hebben kunnen
+bezoeken.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat!&rdquo; antwoordde ik, &raquo;zou een priester minder
+streng geweest zijn dan zijn eigen geloovigen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde Maucler,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;er is
+geen gestrengheid bestand tegen het aanbod van eenige ropyen en de
+brahmanen moeten immers toch ook leven!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Zie er de noodzakelijkheid niet van in,&rdquo;
+antwoordde kapitein Hod, die het zwak had voor de Hindoes, hunne zeden,
+vooroordeelen, gewoonten en de voorwerpen hunner vereering, de
+verdraagzaamheid te gevoelen, die zijne landgenooten hun met alle recht
+verleenen.</p>
+<p>Voor het oogenblik was Indi&euml; voor hem slechts een uitgestrekt
+jachtgebied en gaf hij onbetwistbaar boven de bevolking van de steden
+en het land de voorkeur aan de woeste roofdieren der jungles.</p>
+<p>Na een behoorlijk poosje aan den voet van den heiligen boom
+<span class="pagenum">[<a id="pb84" href="#pb84" name=
+"pb84">84</a>]</span>vertoefd te hebben, geleidde Banks ons op den weg
+in de richting van Gaya. Naargelang wij de heilige stad naderden, nam
+de toevloed der pelgrims steeds toe. Weldra deed zich door een open
+plek in het groen Gaya aan ons voor op den top van de rots, die zij met
+hare schilderachtige bouwwerken bekroont.</p>
+<p>Wat vooral de aandacht der toeristen op deze plaats wekt, is de
+tempel van Vishnoe in eigen persoon achtergelaten, toen hij zich
+verwaardigde op de aarde neder te dalen om met den demon Maya te
+worstelen. Nu kon de worsteling tusschen een god en een duivel niet
+lang twijfelachtig zijn. De duivel delfde het onderspit en een steenen
+blok, zichtbaar in de omheining zelve van Vishnoe-Pad, getuigt door de
+diepe indrukselen van de voeten zijns tegenstanders, dat de duivel het
+hard genoeg te verantwoorden had.</p>
+<p>Ik zeg &raquo;een blok van steen, dat zichtbaar was,&rdquo; en ik
+haast mij er bij te voegen &raquo;zichtbaar alleen voor de
+Hindoes,&rdquo; want geen Europeaan is het vergund deze goddelijke
+voetstappen te aanschouwen. Misschien moet men, om ze goed op den
+wonderdadigen steen te onderscheiden, een sterk geloof hebben, dat men
+niet meer aantreft bij de geloovigen der westelijke volkeren. Hoe dit
+zij, Banks bood dezen keer te vergeefs zijne ropijen aan. Geen priester
+wilde aannemen wat de prijs van een heiligschennis zou geweest zijn. Ik
+zou niet durven beslissen of de som niet groot genoeg was voor het
+geweten van een brahmaan. Zeker is het, dat we niet tot in den tempel
+konden doordringen en ik heb er niet achter kunnen komen, wat er
+eigenlijk van is, van dat zachte en schoone jonge mensch, hemelsblauw
+gekleurd, gekleed als een koning uit ver vervlogen tijden, beroemd door
+zijne tien incarnaties<a class="noteref" id="xd20e1961src" href=
+"#xd20e1961" name="xd20e1961src">1</a>, die het behoudend beginsel
+vertegenwoordigt, in tegenoverstelling met &Ccedil;iva, het woeste
+zinnebeeld van het vernietigend beginsel en dien de Vaichnavas, de
+aanbidders van Vishnoe erkennen als den eerste der drie honderd dertig
+millioenen goden, die hunne bij uitnemendheid polythe&iuml;stische
+mythologie bevolken.</p>
+<p>Toch hadden wij geen reden spijt te gevoelen over onzen tocht naar
+de heilige stad, noch over dien naar Vishnoe-Pad. Het zou onmogelijk
+zijn den verwarden hoop tempels, de reeks pleinen, de ophooping van
+viharas, die we moesten omgaan of doorkruisen om tot hem te komen, te
+beschrijven. Theseus zelf met den draad van Ariadne in de hand, zou
+verdwaald zijn in dien doolhof! Wij daalden dus van de rots van Gaya
+weder naar omlaag.</p>
+<p>Kapitein Hod was woedend en had den Brahmaan, die ons den toegang
+tot Vishnoe-Pad weigerde, wel te lijf gewild.</p>
+<p>&raquo;Ben je niet wijs, Hod?&rdquo; zei Banks tot hem, hem
+terughoudende. <span class="pagenum">[<a id="pb85" href="#pb85" name=
+"pb85">85</a>]</span>&raquo;Weet je niet dat de Hindoes hunne
+priesters<a id="xd20e1972" name="xd20e1972"></a> de brahmanen niet
+alleen beschouwen als wezens van aanzienlijken bloede, maar ook als
+wezens van een hoogeren oorsprong?&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e1975width"><img src="images/p085.jpg" alt=
+"Het geruisch kwam noch van het water, noch uit de lucht. Blz. 88."
+width="507" height="720">
+<p class="figureHead">Het geruisch kwam noch van het water, noch uit de
+lucht. Blz. <a href="#pb88" class="pageref">88</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb86" href="#pb86" name=
+"pb86">86</a>]</span></p>
+<p>Toen wij bij dat gedeelte der Phalgou-rivier aangekomen waren, dat
+de rots van Gaya bespoelt, breidde zich de verbazende ophooping van
+bedevaartgangers voor onze blikken uit. Daar verdrongen zich in een
+verward mengelmoes door elkander, mannen en vrouwen, grijsaards en
+kinderen, stad- en landbewoners, rijke Bengaalsche burgers en arme
+mannen van het volk, van de minste soort, Va&iuml;chyas, kooplieden en
+boeren, Kchatryas, fiere krijgslieden, Sudras, armzalige
+handwerkslieden van verschillende secten, parias, die buiten de wet
+gesteld zijn en wier oogen de voorwerpen bezoedelen, die ze
+beschouwen,&mdash;in een woord alle klassen of alle kasten van
+Indi&euml;, de krachtige Radsjpoet den zwakkelijken Bengali op zijde
+dringende, de lieden van Pendjab tegenover de mohamedanen van Scinde.
+Dezen zijn in palankijns gekomen, genen in rijtuigen, getrokken door
+groote bultossen. Dezen liggen uitgestrekt bij hunne kameelen, genen
+hebben den weg te voet afgelegd en nog altijd stroomt het toe van alle
+gedeelten van het schiereiland. Hier en daar worden tenten opgeslagen,
+hier en daar ziet men uitgespannen karren, hier en daar hutten van
+takken, die tot voorloopige woning van al die menschen dienen.</p>
+<p>&raquo;Welk een gedrang!&rdquo; zei kapitein Hod.</p>
+<p>&raquo;Het water van den Phalgou zal van avond niet lekker
+zijn!&rdquo; deed Banks opmerken.</p>
+<p>&raquo;En waarom niet?&rdquo; vroeg ik.</p>
+<p>&raquo;Omdat dat water heilig is en die heele verdachte troep er
+zich in gaat baden, zooals de Gangisten in de wateren van den
+Ganges.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zijn we dan hier benedenwaarts van den stroom?&rdquo; riep
+Hod uit, de hand naar ons kamp uitstrekkende.</p>
+<p>&raquo;Neen, kapitein, wees gerust,&rdquo; antwoordde de ingenieur,
+&raquo;we zijn stroomopwaarts.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Opperbest, Banks, want we moeten onzen IJzeren Reus zijn
+dorst aan deze onzuivere bron niet laten lesschen!&rdquo;</p>
+<p>Intusschen vervolgden wij onzen weg te midden van die duizenden
+Hindoes, in een betrekkelijk kleine ruimte opgehoopt.</p>
+<p>Het oor werd getroffen door een wanluidenden klank van kettingen en
+schelletjes. Het waren bedelaars, die de openbare liefdadigheid
+inriepen.</p>
+<p>Het wemelde namelijk van allerlei soorten van dat landloopers gilde,
+over het geheele Indische schiereiland verspreid. De meesten vertoonden
+valsche wonden en gebreken, als de Clopin-Trouillefous der
+middeleeuwen. Doch, mogen de bedelaars van bedrijf meestal voorgewende
+gebrekkigen zijn, met de dweepers is dit niet het geval. En inderdaad
+zou het moeielijk geweest zijn voorbeelden te vinden van inniger
+overtuiging.</p>
+<p>Er bevonden zich daar fakirs, goussa&iuml;ns, bijna naakt, met asch
+bedekt; hier een met een stijven arm door hem voortdurend uitgestrekt
+<span class="pagenum">[<a id="pb87" href="#pb87" name=
+"pb87">87</a>]</span>gehouden te hebben, daar een ander de hand
+doorboord met de nagels zijner eigen vingers.</p>
+<p>Anderen hadden zich tot voorwaarde gesteld den geheelen door hen
+afgelegden weg met hun lichaam te meten. Zich op den grond
+uitstrekkende, zich weder oprichtende, zich opnieuw uitstrekkende,
+hadden zij op deze wijze honderden mijlen afgelegd, alsof zij tot
+meetketting van een landmeter gediend hadden.</p>
+<p>Hier waren geloovigen, bedwelmd door het gebruik van
+&raquo;b&acirc;ng,&rdquo;&mdash;een drank van opium met een infusie van
+hennip gemengd,&mdash;met boomtakken verbonden door in hunne schouders
+geslagen ijzeren haken. Op deze wijze opgehangen zwaaiden zij zoolang
+heen en weder, tot eindelijk hun vleesch begon mede te geven en zij in
+de wateren van den Phalgou vielen.</p>
+<p>Daar waren nog anderen, die ter eere van &Ccedil;iva, de beenen
+doorboord, met doorstoken tong, en pijlen, die hen eveneens het lichaam
+doorboorden, het bloed, dat uit hunne wonden vloeide, door slangen
+lieten oplikken.</p>
+<p>Dit geheele schouwspel moest voor een Europeaan iets terugstootends
+hebben en daarom haastte ik mij ook het te ontvlieden toen Banks mij
+tegenhield en zeide:</p>
+<p>&raquo;Het biduur!&rdquo;</p>
+<p>Op dit oogenblik verscheen een Brahmaan te midden der menigte. Hij
+hield de rechterhand opgeheven en richtte haar naar de zon, die tot nog
+toe door de rots van Gaya verborgen was gehouden.</p>
+<p>De eerste straal der dagvorstin was het teeken. De genoegzaam naakte
+menigte trad in het heilige water. Vooreerst waren het eenvoudige
+indompelingen, zooals in de eerste tijden van den doop; doch weldra
+ging dit over in werkelijke onderdompelingen, waarvan het godsdienstig
+karakter moeielijk te vatten was. Ik weet niet of de ingewijden, bij
+het reciteeren der &raquo;slocas&rdquo; of verzen, die de priesters hun
+tegen een vastgestelden prijs v&oacute;&oacute;rzeiden, er meer aan
+dachten hun lichaam dan wel hun ziel te wasschen. Zeker is het dat, na
+water in het holle van de hand geschept te hebben, na er de vier
+hoofdstreken mede besproeid te hebben, zij er zich eenige druppels van
+in het gelaat wierpen, evenals baders die zich in de eerste golven van
+een zeebadstrand verlustigen. Ik moet er overigens nog bijvoegen, dat
+zij niet vergaten zich althans &eacute;&eacute;n haar uit te trekken
+voor elke zonde, die zij bedreven hadden. Hoevelen waren er onder hen,
+die verdiend hadden kaal uit de wateren van den Phalgou te treden!</p>
+<p>En zulk een beweging maakten die geloovigen, nu eens plotseling
+onderduikende, dan het water pijlsnel doorklievende, dat de verschrikte
+krokodillen naar den tegenovergestelden oever vluchtten. Van daar keken
+zij met hunne groene oogen, op een rij geschaard, naar die luidruchtige
+menigte, de lucht met het geklapper hunner <span class=
+"pagenum">[<a id="pb88" href="#pb88" name="pb88">88</a>]</span>geduchte
+kakebeenen doende weergalmen. De pelgrims stoorden er zich trouwens
+niet meer aan, dan of het onschadelijke hagedissen waren.</p>
+<p>Het was tijd deze zonderlinge vromen zich in staat te laten stellen
+in den Ka&iuml;las te komen, die het paradijs van Brahma is. Wij
+begaven ons dus langs het strand van den Phalgou naar het kamp
+terug.</p>
+<p>Het ontbijt vereenigde ons allen aan tafel en het overige van dien
+dag, die buitengewoon warm geweest was, ging zonder bijzondere
+toevallen voorbij. Kapitein Hod doorkruiste tegen den avond de
+omringende vlakte en bracht eenig klein wild mede. In dien tijd
+hernieuwden Storr, K&acirc;louth en Go&ucirc;mi den voorraad water en
+brandstof want het plan bestond om den volgenden morgen met het krieken
+van den dag te vertrekken.</p>
+<p>Ten negen ure &rsquo;s avonds hadden wij allen onze kamers bereikt.
+Een zeer kalme, maar vrij donkere nacht was in aantocht. Dikke wolken
+hielden de sterren verborgen, en maakten den dampkring zwaar. Het was
+nog even warm, zelfs met het ondergaan der zon.</p>
+<p>De temperatuur was zoo drukkend, dat ik eenige moeite had om in te
+slapen. Door mijn opengelaten venster drong een heete lucht naar
+binnen, die mij zeer ongeschikt toescheen voor de geregelde werking der
+longen.</p>
+<p>Het was middernacht en ik had nog geen oogenblik rust genoten; toch
+had ik het stellige plan gemaakt drie of vier uren voor ons vertrek te
+slapen, maar ik was ook zoo dwaas den slaap te willen dwingen en juist
+daarom ontvlood hij mij. De wil kan er niets aan doen, integendeel.</p>
+<p>Het zal omstreeks &eacute;&eacute;n uur van den morgen geweest zijn,
+toen ik een dof geruisch meende te hooren, dat zich langs de oevers van
+den Phalgou verspreidde.</p>
+<p>Eerst kwam de gedachte bij mij op dat, onder den invloed van een
+zeer met electriciteit verzadigden dampkring, een stormwind in het
+westen begon op te steken. Ook deze wind zou zeker wel brandend zijn,
+maar hij zou misschien toch de luchtlagen verplaatsen en misschien
+eenige koelte verspreiden.</p>
+<p>Ik bedroog mij. De takken der boomen, die het kamp beschutten,
+bleven volkomen onbeweeglijk.</p>
+<p>Ik stak het hoofd buiten mijn venster en luisterde. Het verre
+geruisch deed zich opnieuw hooren, maar ik zag niets. Het watervlak van
+den Phalgou was volkomen duister, zonder een van die trillende
+lichtpuntjes, die de minste beweging aan de oppervlakte gewoonlijk doet
+ontstaan. Het geruisch kwam noch van het water noch uit de lucht.</p>
+<p>Intusschen merkte ik niets verdachts op. Ik ging dus weder naar bed
+en door vermoeienis overmand, viel ik in een lichte sluimering.
+<span class="pagenum">[<a id="pb89" href="#pb89" name=
+"pb89">89</a>]</span>In zekere tusschenpoozen kwamen nog eenige
+windvlaagjes met dat onverklaarbaar geruisch tot mij, maar eindelijk
+sliep ik voor goed in.</p>
+<div class="figure xd20e2053width"><img src="images/p089.jpg" alt=
+"De dweepers vlogen op. Blz. 92." width="507" height="720">
+<p class="figureHead">De dweepers vlogen op. Blz. <a href="#pb92"
+class="pageref">92</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb90" href="#pb90" name=
+"pb90">90</a>]</span></p>
+<p>Twee uren later, op het oogenblik dat de eerste lichtflikkering van
+den aanbrekenden dageraad zich een weg baande door de duisternis, werd
+ik eensklaps wakker.</p>
+<p>Men riep den ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Mijnheer Banks?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat is er?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Kom eens hier.&rdquo;</p>
+<p>Ik had de stem van Banks en die van den machinist herkend, die
+zooeven den gang was binnengetreden.</p>
+<p>Ik stond dadelijk op en ging mijn kamer uit. Banks en Storr waren
+reeds onder de voorste veranda. Kolonel Munro was er mij voorgegaan en
+weldra voegde ook kapitein Hod zich bij ons.</p>
+<p>&raquo;Wat gebeurt er?&rdquo; vroeg de ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Zie eens, mijnheer,&rdquo; antwoordde Storr.</p>
+<p>Bij het eerste licht van den aanbrekenden dag kon ik de oevers van
+den Phalgou en een gedeelte van den weg, die zich verscheidene mijlen
+voor ons uitstrekte, onderscheiden. Hoe groot was onze verbazing, toen
+wij verscheidene honderden Hindoes bij groepen aan den kant van den weg
+zagen liggen.</p>
+<p>&raquo;Dat zijn onze bedevaartgangers van gisteren,&rdquo; zei
+kapitein Hod.</p>
+<p>&raquo;Wat doen ze daar?&rdquo; vroeg ik.</p>
+<p>&raquo;Ze wachten zeker tot de zon opkomt,&rdquo; antwoordde de
+kapitein, &raquo;om zich in de gewijde wateren te storten!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Neen,&rdquo; antwoordde Banks. &raquo;Kunnen ze hunne
+reiniging niet te Gaya zelve volbrengen? De reden waarom ze hier
+gekomen zijn, is om....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Omdat onze IJzeren Reus zijn gewone uitwerking heeft
+gedaan!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;Ze zullen teweten gekomen
+zijn, dat een reusachtige olifant, een kolos, zooals zij er nooit een
+gezien hebben, in de nabuurschap was, en ze komen hem nu
+bewonderen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als het maar bij bewonderen blijft!&rdquo; antwoordde de
+ingenieur, het hoofd schuddende.</p>
+<p>&raquo;Wat vrees je dan toch, Banks?&rdquo; vroeg kolonel Munro.</p>
+<p>&raquo;Wel, &rsquo;k vrees, dat die dweepers ons den weg zullen
+versperren!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wees in alle geval voorzichtig! Met zulke vromen kan men niet
+te veel voorzorgen nemen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Inderdaad,&rdquo; antwoordde Banks.</p>
+<p>Daarna riep hij den stoker en vroeg dezen of alles gereed was.</p>
+<p>&raquo;Ja, mijnheer.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Welnu, steek aan.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, steek aan, K&acirc;louth!&rdquo; riep kapitein Hod.
+&raquo;En stook op, K&acirc;louth, laat onzen olifant zijn rook en
+stoom in het gelaat van al die pelgrims spuwen!&rdquo;</p>
+<p>Het was toen drie en een half uur &rsquo;s morgens. Hoogstens over
+een half uur, kon de machine de noodige drukking hebben. De
+<span class="pagenum">[<a id="pb91" href="#pb91" name=
+"pb91">91</a>]</span>vuren werden dadelijk aangestoken, het hout knapte
+in den vuurhaard en weldra ontsnapte een zwarte rook uit den
+reusachtigen snuit van den olifant, waarvan het uiteinde zich in de
+takken der hooge boomen verloor.</p>
+<p>Op dit oogenblik kwamen eenige groepen Hindoes naderbij. Er had een
+algemeene beweging in de menigte plaats. Men verdrong zich om onzen
+trein. In de eerste rangen dezer pelgrims, lichtte men de armen in de
+hoogte, men strekte ze naar den olifant uit, men bukte zich, men
+knielde neder, men kroop tot in het stof. Het was duidelijk aanbidding
+tot haar hoogste punt gevoerd.</p>
+<p>Wij zagen van onder de veranda dat schouwspel aan, kolonel Munro,
+kapitein Hod en ik, niet zonder bezorgdheid waarop deze dweeperij zou
+uitloopen. Mac Neil had zich bij ons vervoegd en zag in stilte toe. Wat
+Banks aangaat, hij was met Storr in den toren, dien het enorme dier
+droeg, gaan staan en van waar hij het naar goedvinden kon besturen.</p>
+<p>Te vier uur bromde de stoomketel reeds. Dit helderklinkend gesnor
+moest door de Hindoes gehouden worden voor het vertoornde gebrom van
+een bovennatuurlijken olifant. Op dit oogenblik wees de manometer een
+drukking aan van vijf atmosferen, en Storr liet den stoom door de
+veiligheidskleppen ontsnappen, alsof hij door de huid van het
+reusachtige dikhuidige dier uitzweette.</p>
+<p>&raquo;We zijn gereed, Munro!&rdquo; riep Banks.</p>
+<p>&raquo;Vooruit, Banks,&rdquo; antwoordde de kolonel, &raquo;maar
+voorzichtig en laten we niemand verpletteren!&rdquo;</p>
+<p>Het was toen bijna dag. De weg langs den oever van den Phalgou was
+geheel bedekt met geloovigen, weinig geneigd, naar het scheen, om
+plaats te maken. In die omstandigheid was het geen gemakkelijke zaak
+voorwaarts te gaan en niemand te verpletteren.</p>
+<p>Banks liet twee- of driemalen fluiten, hetgeen door de
+bedevaartgangers met een uitzinnig gehuil beantwoord werd.</p>
+<p>&raquo;Op zij! Op zij!&rdquo; riep de ingenieur, den machinist
+bevelende den regulateur een weinig te openen.</p>
+<p>Het geloei van den stoom, die zich in de cilinders stortte, deed
+zich hooren. De machine stelde zich langzaam in beweging. Een machtige
+kolom van witten rook werd met kracht uit den snuit gestooten.</p>
+<p>De menigte was in een oogenblik uiteengeweken. De regulateur werd
+toen half geopend. Het gebriesch van den IJzeren Reus nam toe en onze
+trein begon zich tusschen de dichte rangen der Hindoes te bewegen, die
+geen plaats schenen te willen maken.</p>
+<p>&raquo;Banks, pas op!&rdquo; riep ik eensklaps uit.</p>
+<p>Toen ik mij voorover buiten de veranda boog, had ik gezien dat er
+zich een twaalftal van die dweepers op den weg geworpen hadden, met den
+vasten wil zich onder de raderen van het zware gevaarte te laten
+verpletteren. <span class="pagenum">[<a id="pb92" href="#pb92" name=
+"pb92">92</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Geeft acht! geeft acht! Terug,&rdquo; riep kolonel Munro, die
+hen beduidde zich op te richten.</p>
+<p>&raquo;Die onnozelen!&rdquo; riep op zijn beurt kapitein Hod.
+&raquo;Zij houden ons voertuig voor de kar van Jaggernaut! Zij willen
+zich onder de pooten van den heiligen olifant laten
+verpletteren!&rdquo;</p>
+<p>Op een teeken van Banks, sloot de machinist den stoom af. De
+bedevaartgangers, dwars over den weg uitgestrekt, schenen besloten niet
+op te staan. Om hen heen gilde de dweepende menigte het uit en moedigde
+ze met gebaren aan.</p>
+<p>De machine stond stil. Banks was ten einde raad en wist wezenlijk
+niet wat te doen.</p>
+<p>Plotseling komt er een id&eacute;e bij hem op.</p>
+<p>&raquo;We zullen eens zien!&rdquo; zeide hij.</p>
+<p>Hij opende oogenblikkelijk de stoomkraan en krachtige stoomstralen
+sisten langs den grond, terwijl de lucht van een scherp gefluit
+weerklonk.</p>
+<p>&raquo;Hoera! hoera! hoera!&rdquo; riep kapitein Hod uit.</p>
+<p>&raquo;Geesel ze, vriend Banks, geesel ze!&rdquo;</p>
+<p>Dit middel baatte. De dweepers, door de stoomstralen getroffen,
+vlogen op onder een oorverdoovend geschreeuw. Zij konden zich wel laten
+verpletteren, maar zich te laten verbranden, dat nooit!</p>
+<p>De menigte week terug en de weg was open. Nu werd de regulateur
+geheel geopend en sloegen de wielen diep in den grond.</p>
+<p>&raquo;Vooruit! vooruit!&rdquo; riep kapitein Hod uit, die in de
+handen klapte en hartelijk lachte.</p>
+<p>En nu ijlde de IJzeren Reus, het midden van den weg houdende, snel
+voort en was weldra uit het oog der verbaasde menigte verdwenen, als
+een fantastisch dier in een wolk van stoom.</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e1961" href="#xd20e1961src" name="xd20e1961">1</a></span> De in de
+Indische godenleer voorkomende tien gedaanten van dieren en menschen,
+die Vishnoe, naar men beweert, heeft aangenomen.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch8" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">VIII.</h2>
+<h2 class="main">Eenige uren te B&eacute;nares.</h2>
+<p class="firstpar">De groote weg lag nu voor het Stoomhuis open, de
+weg, die over Sasser&acirc;m, naar den rechter oever van den Ganges
+tegenover <span class="corr" id="xd20e2176" title=
+"Bron: B&eacute;nar&egrave;s">B&eacute;nares</span> liep.</p>
+<p>Een mijl voorbij het kamp, nam de machine een meer gematigden gang
+aan, zoo omstreeks twee en een halve mijl per uur. Het plan van Banks
+was, dien zelfden avond op vijf en twintig mijlen van Gaya te kampeeren
+en den nacht rustig door te brengen in de omstreken van de kleine stad
+Sasser&acirc;m. <span class="pagenum">[<a id="pb93" href="#pb93" name=
+"pb93">93</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e2183width"><img src="images/p093.jpg" alt=
+"Algemeen gezicht van B&eacute;nares. Blz. 100." width="506" height=
+"720">
+<p class="figureHead">Algemeen gezicht van B&eacute;nares. Blz.
+<a href="#pb100" class="pageref">100</a>.</p>
+</div>
+<p>In het algemeen vermijden de Indische wegen zooveel mogelijk de
+stroomen, die bruggen noodzakelijk maken, daar het leggen van dezen op
+die alluviale gronden zeer kostbaar is. Ook moeten <span class=
+"pagenum">[<a id="pb94" href="#pb94" name="pb94">94</a>]</span>ze op
+vele plaatsen, waar het niet mogelijk geweest is een rivier of een
+stroom te beletten den weg te versperren, nog gelegd worden. Wel is
+waar is de oude, primitieve pont nog in werking, die evenwel om onzen
+trein over te brengen zonder twijfel onvoldoende zoude geweest zijn.
+Zeer gelukkig konden wij er buiten.</p>
+<p>Juist moesten wij dien dag een belangrijke rivier oversteken, de
+S&ocirc;ne. Deze rivier boven Rhotas gevoed door twee andere, den Coput
+en den Coyle, vloeit in den Ganges, nagenoeg tusschen Arrah en
+Dinapore.</p>
+<p>Niets gemakkelijker dan deze overtocht. De olifant daalde langs een
+zachte helling den steilen oever af, trad in den stroom, bleef op de
+oppervlakte en trok, het water met zijn dikke pooten als de schoepen
+van een drijfrad slaande, den trein zacht voort.</p>
+<p>Kapitein Hod gaf luide zijne verrukking te kennen.</p>
+<p>&raquo;Een rollend huis!&rdquo; riep hij uit, &raquo;een huis dat
+tegelijk een rijtuig en een stoomboot is. De vleugels ontbreken er nog
+maar aan om zich in een vliegtoestel te herscheppen en de ruimte te
+doorklieven!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat zal den een of anderen dag ook nog wel eens gebeuren,
+vriend Hod,&rdquo; antwoordde de ingenieur ernstig.</p>
+<p>&raquo;Ik weet het, vriend Banks,&rdquo; antwoordde niet minder
+ernstig de kapitein. &raquo;Alles zal gebeuren! Maar wat toch niet
+gebeuren zal, is, dat we over twee honderd jaar in leven zijn om die
+wonderen te zien! Het leven is alle dag wel niet even vroolijk en toch
+zou ik gaarne tien eeuwen wenschen te leven, enkel uit
+nieuwsgierigheid!&rdquo;</p>
+<p>Dien avond kampeerden wij, na onder de prachtige brug, die den
+spoorweg draagt, gegaan te zijn, op tachtig voet boven de bedding van
+de S&ocirc;ne, op twaalf uren afstand van Gaya, in de omstreken van
+Sasser&acirc;m. We zouden ons hier slechts een nacht ophouden om ons
+van hout en water te voorzien en met den dageraad weder vertrekken.</p>
+<p>Dit programma werd in alle deelen gevolgd en den volgenden morgen 22
+Mei, v&oacute;&oacute;r de brandende uren, die de gloeiende middagzon
+ons bezorgde, waren wij weder op reis.</p>
+<p>Het land was overal hetzelfde, namelijk zeer rijk, zeer bebouwd.
+Zoodanig doet het zich voor bij het naderen van de prachtige vallei van
+den Ganges. Ik zal hier niet spreken van de talrijke dorpen, die zich
+verliezen te midden van de onmetelijke rijstvelden, tusschen de groepen
+van tara-palmboomen met hun dicht gewelfd bladerdak, in de schaduw der
+mangoboomen en ander weelderig opschietend geboomte. Overigens hielden
+wij ons niet op en indien somtijds de weg door een wagen, langzaam door
+zebus voortgetrokken, gestremd werd, deed een twee of driemalig fluiten
+hem op zijde gaan, waarna dan onze trein tot groote verbazing der
+ra&iuml;ots doorging.</p>
+<p>Op dien dag, had ik het pleizier een groot aantal rozenvelden te
+zien. En geen wonder, want wij waren niet ver verwijderd van Ghazipore,
+het groote middelpunt der fabricatie van het water of liever van de
+olie, uit deze bloemen vervaardigd. <span class="pagenum">[<a id="pb95"
+href="#pb95" name="pb95">95</a>]</span></p>
+<p>Ik vroeg Banks of hij mij eenige inlichtingen betreffende dit zoo
+gezochte voortbrengsel kon geven, dat het toppunt schijnt te zijn der
+kunst op het stuk van parfumerie.</p>
+<p>&raquo;Hier zijn cijfers, waarde vriend,&rdquo; gaf Banks mij ten
+antwoord, &raquo;en ze zullen u toonen hoe kostbaar deze bereiding is.
+Veertig pond rozen worden vooraf aan een soort van langzame distillatie
+over een zacht vuur onderworpen en geven ongeveer dertig pond
+rozenwater. Dit water wordt op een nieuw pak bloemen van veertig pond
+gegoten, waarvan men de distillatie voortzet totdat het mengsel twintig
+pond bedraagt. Men stelt dit mengsel gedurende twaalf uren bloot aan de
+frissche nachtlucht en den volgenden dag vindt men de oppervlakte van
+het mengsel bedekt met hoeveel? een ons welriekende olie. Dus heeft men
+uit tachtig pond rozen&mdash;eene hoeveelheid die niet minder dan twee
+honderd duizend bloemen telt,&mdash;ten slotte slechts een ons vocht
+getrokken. Het is een wezenlijke moord! Het is dan ook niet te
+verwonderen, dat zelfs in het land der bewerking, de rozenolie veertig
+ropijen of honderd franken het ons kost.</p>
+<p>&raquo;Nu,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;als men om een ons
+<span class="corr" id="xd20e2222" title=
+"Bron: brandedewijn">brandewijn</span> te fabriceeren, tachtig pond
+druiven noodig had, zouden de grogjes fameus duur worden!&rdquo;</p>
+<p>Op dien dag, moesten we ook de Karamnaca, een der takken van den
+Ganges nog overtrekken. De Hindoes hebben van die onschuldige rivier
+een soort van Styx gemaakt, waarop het niet goed is te varen. Hare
+oevers zijn niet minder vervloekt dan de oevers van den Jordaan of van
+de Doode Zee. De lijken, die men haar toevertrouwt, brengt zij
+regelrecht naar de Brahmaansche hel. Ik wil over deze geloofsleer niet
+redetwisten, doch ik protesteer tegen de algemeen verspreide meening
+dat het water dezer diabolische rivier onaangenaam smaakt en slecht
+voor de maag zou zijn. Het is overheerlijk.</p>
+<p>Na een weinig heuvelachtig land te zijn doorgetrokken, tusschen de
+onmetelijke velden met slaapbollen en het uitgestrekte dambord der
+rijstvelden, kampeerden wij op den rechteroever van den Ganges,
+tegenover het antieke Jeruzalem der Hindoes, de heilige stad
+B&eacute;nares.</p>
+<p>&raquo;Vierentwintig uren halt!&rdquo; zei Banks.</p>
+<p>&raquo;Hoever zijn we nu nog van Calcutta?&rdquo; vroeg ik den
+ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Nog driehonderdvijftig mijlen ongeveer,&rdquo; antwoordde hij
+mij, &raquo;en ge zult me moeten bekennen, waarde vriend, dat we tot
+nog toe niet den minsten last gehad hebben noch van den langen weg,
+noch van de vermoeienissen der reis!&rdquo;</p>
+<p>De Ganges! Is er een stroom waarvan de naam dichterlijker legendes
+voor onze <span class="corr" id="xd20e2238" title=
+"Bron: verbeeling">verbeelding</span> toovert en is het niet alsof
+gansch Indi&euml; in hem opgaat? Bestaat er op de wereld een vallei, te
+vergelijken <span class="pagenum">[<a id="pb96" href="#pb96" name=
+"pb96">96</a>]</span>met die, welke tot richting van zijn trotschen
+loop, zich vijfhonderd mijlen ver uitstrekt en niet minder telt dan
+honderd millioen bewoners? Is er een plek op den aardbol waar sedert de
+verschijning der Aziatische rassen meer wonderen zijn opgehoopt? Wat
+zou Victor Hugo, die zoo trotsch den Donau bezongen heeft, wel van den
+Ganges gezegd hebben! Want even als de zee heeft de Ganges zijn
+deining, zijne cyclonen, vreeselijker dan de orkanen van den
+Europeeschen stroom! Als een slang ontrolt hij zich in de meest
+dichterlijke streken der wereld! Ook hij stroomt van het westen naar
+het oosten! Doch aan geen onaanzienlijke heuvelreeks ontleent hij zijn
+oorsprong! Neen, van de hoogste bergketen des aardbols, van de bergen
+van Thibet stort hij naar beneden en neemt onderweg al de
+schatplichtige stroomen op. Zijn plaats van oorsprong is het Himalaya
+gebergte!</p>
+<p>Den volgenden dag, 23 Mei, bij het opgaan der zon, lag het zich in
+hare stralen afspiegelende watervlak voor onze blikken uitgespreid. Op
+het witte zand schenen eenige troepen krokodillen, groot van stuk, het
+eerste daglicht met volle teugen in te zwelgen. Zij lagen daar
+onbeweeglijk, naar de zon gekeerd, alsof zij de getrouwste aanhangers
+van de leer van Brahma geweest waren. Maar eenige voorbij drijvende
+lijken ontrukten hen aan hunne aanbidding. Men heeft wel eens beweerd,
+dat de lijken, door den stroom medegevoerd, op den rug drijven als het
+mannen zijn en op den buik van vrouwen. Ik kon mij nu verzekeren, dat
+er niets waar is van deze opmerking. Een oogenblik later wierpen de
+monsters zich op hun prooi, die hun dagelijks door de rivieren van het
+schiereiland verschaft wordt en oogenblikkelijk door hen naar de diepte
+wordt gesleurd.</p>
+<p>De spoorweg van Calcutta volgt, alvorens zich te Allahabad te
+vertakken om naar Delhi ten noordwesten en naar Bombay ten zuidwesten
+te loopen, voortdurend den rechter oever van den Ganges, waarvan hij
+door zijn rechtlijnige richting de talrijke bochten bespaart. Aan het
+station van Mogul-Sera&iuml;, waarvan wij slechts eenige mijlen
+verwijderd waren, scheidt zich een kleine tak af, die over den stroom
+naar B&eacute;nares loopt en door de vallei van de Go&ucirc;mti een
+zestig mijlen ver naar Jaunpore gaat.</p>
+<p>B&eacute;nares is dus aan den linkeroever gelegen. Doch op deze
+plaats zouden wij den Ganges niet oversteken, dat zou eerst te
+Allahabad geschieden. De IJzeren Reus bleef dus in het kamp, dat den
+vorigen avond, 22 Mei gekozen was. Er lagen gondels aan den oever
+gereed om ons naar de heilige stad over te brengen, die ik met eenige
+zorg wenschte te bezoeken.</p>
+<div class="figure xd20e2250width"><img src="images/p097.jpg" alt=
+"B&eacute;nares: N&eacute;paulsche pagode. Blz. 100." width="506"
+height="720">
+<p class="figureHead">B&eacute;nares: N&eacute;paulsche pagode. Blz.
+<a href="#pb100" class="pageref">100</a>.</p>
+</div>
+<p>Wat kolonel Munro betreft, voor hem had het bezoek dezer steden,
+waar hij zoo vaak geweest was, niets vreemds of verrassends en toch
+dacht hij er dien dag een oogenblik over ons te <span class=
+"pagenum">[<a id="pb97" href="#pb97" name=
+"pb97">97</a>]</span>vergezellen; doch, na rijpe overweging besloot hij
+een tocht langs de oevers van den stroom te maken, in gezelschap van
+sergeant Mac Niel. Werkelijk verlieten beiden het Stoomhuis, zelfs
+voordat wij nog <span class="pagenum">[<a id="pb98" href="#pb98" name=
+"pb98">98</a>]</span>vertrokken waren. Kapitein Hod, die reeds in
+garnizoen te B&eacute;nares geweest was, had het plan gevormd eenigen
+zijner kameraden te gaan zien. Banks en ik dus,&mdash;de ingenieur had
+mij tot gids willen verstrekken,&mdash;wij waren de eenigen, die uit
+een gevoel van belangstelling de stad wilden bezoeken.</p>
+<p>Als ik zeg, dat kapitein Hod te B&eacute;nares in garnizoen geweest
+was, moet men weten, dat de troepen der koninklijke arm&eacute;e
+gewoonlijk niet in de Hindoesche steden wonen. Hunne kazernen zijn te
+midden van &raquo;kantonnementen&rdquo; gelegen, die inderdaad echte
+Engelsche steden worden. <span class="corr" id="xd20e2265" title=
+"Bron: Die">Dit</span> is met <span class="corr" id="xd20e2268" title=
+"Bron: Allabahad">Allahabad</span>, met B&eacute;nares het geval,
+evenals op andere punten van het grondgebied, waar niet alleen de
+soldaten, maar de ambtenaren, de kooplieden, de renteniers zich bij
+voorkeur groepsgewijze vereenigen. Ieder dezer groote steden is in
+twee&euml;n verdeeld, het eene gedeelte met al het comfort van het
+moderne Europa, terwijl het andere de gewoonten van het land en de
+Hindoesche gebruiken in al hunne oorspronkelijkheid bewaard heeft!</p>
+<p>De Engelsche stad, met <span class="corr" id="xd20e2273" title=
+"Bron: B&eacute;nar&egrave;s">B&eacute;nares</span> vereenigd, is
+S&eacute;crole waarvan de bungalows, de wandeldreven, de christelijke
+kerken zeer weinig belangstelling inboezemen. Daar bevonden zich ook de
+voornaamste h&ocirc;tels, door toeristen bezocht. S&eacute;crole is een
+van die steden, gereed om door de toeristen van het Vereenigd
+Koninkrijk ingepakt en verzonden te worden en die men dadelijk weer kan
+opslaan. Zij bieden dus niets bijzonders ter bezichtiging aan. Nadat
+Banks en ik dus in een gondel plaats hadden genomen, staken wij den
+Ganges schuins over, teneinde eerst het prachtige schouwspel, dat
+B&eacute;nares, amphiteatersgewijze tegen den steilen oever gelegen,
+aanbiedt, in zijn geheel te overzien.</p>
+<p>&raquo;B&eacute;nares,&rdquo; zeide mij Banks, &raquo;is bij
+uitnemendheid de heilige stad van Indi&euml;. Het is het Hindostansche
+Mecca en iedereen, die er, al is het slechts vierentwintig uren,
+gewoond heeft, is <span class="corr" id="xd20e2278" title=
+"Bron: verzekerk">verzekerd</span> de eeuwige zaligheid deelachtig te
+worden. Men begrijpt dus welk een toevloed van bedevaartgangers zulk
+een geloof kan uitlokken, en welk een aantal inwoners een stad moet
+tellen waaraan Brahma zulke belangrijke voorrechten verleend
+heeft.&rdquo;</p>
+<p>Men kent aan B&eacute;nares meer dan dertig eeuwen bestaan toe. Zij
+zou dus gesticht zijn geworden nagenoeg ten tijde van de verwoesting
+van Troje. Na altijd een grooten, geen staatkundigen, maar geestelijken
+invloed op Hindostan gehad te hebben, was zij het meest bekende centrum
+van den bouddhistischen godsdienst tot de negende eeuw. Er had toen een
+godsdienstige omwenteling plaats. Het Brahmanisme vernietigde den ouden
+eeredienst. B&eacute;nares werd de hoofdstad der brahmanen, het
+middelpunt van aantrekking voor de geloovigen en men verzekert, dat
+driehonderdduizend bedevaartgangers haar jaarlijks bezoeken.
+<span class="pagenum">[<a id="pb99" href="#pb99" name=
+"pb99">99</a>]</span></p>
+<p>De metropolitaansche overheid heeft voor de heilige stad haar rajah
+weten te bewaren. Deze vorst, die vrij zuinig door Engeland bezoldigd
+werd, bewoont een prachtige residentie te Ramnagur, aan den Ganges. Hij
+is een wettige afstammeling van de koningen van Kaci, den ouden naam
+van B&eacute;nares, maar hij heeft niet den minsten invloed meer en zou
+zich dit laten welgevallen, indien zijn pensioen niet een lakh
+ropyen&mdash;honderdduizend ropyen, of honderd vijfentwintig duizend
+gulden ongeveer verminderd was, een som, die nauwlijks het zakgeld van
+een nabob van weleer bedroeg.</p>
+<p>Ook B&eacute;nares deelde, zooals bijna al de steden van de vallei
+van den Ganges, een oogenblik in den grooten opstand van 1857. Destijds
+bestond haar garnizoen uit het 37<sup>e</sup> regiment inlandsche
+infanterie, een corps ongeregelde kavallerie en een half regiment
+sikhs. Van koninklijke troepen bezat zij slechts een halve batterij
+Europeesche artillerie. Men kon niet verwachten, dat deze handvol
+mannen de inlandsche soldaten zou ontwapenen. Ook wachtte de overheid,
+niet zonder ongeduld, de aankomst af van kolonel Neil, die zich met het
+10<sup>e</sup> regiment van de koninklijke arm&eacute;e naar Allahabad
+op weg had begeven. Kolonel Neil trad B&eacute;nares binnen met slechts
+twee honderd vijftig man en gaf bevel tot het houden eener parade op
+het exercitieveld.</p>
+<p>Toen de Sipayers vereenigd waren, gelastte men hun de wapenen neder
+te leggen. Zij weigerden en dadelijk begon er een worsteling tusschen
+hen en de infanterie van kolonel Neil. Bijna onmiddellijk daarop
+voegden zich de ongeregelde kavallerie en daarna de sikhs, die zich
+verraden waanden, bij de opstandelingen. Doch toen opende de halve
+batterij haar vuur, beschoot de opstandelingen met schroot en
+niettegenstaande hunne dapperheid, niettegenstaande hunne verwoedheid,
+werden allen op de vlucht gedreven.</p>
+<p>Dit gevecht werd buiten de stad geleverd. Binnen had er slechts een
+eenvoudige poging tot opstand der muzelmannen plaats, die de groene
+vaan opstaken&mdash;eene poging, die dadelijk mislukte. Sedert dien dag
+werd B&eacute;nares, zelfs ten tijde toen de opstand in de provincies
+van het Westen scheen te zullen zegevieren, niet meer verontrust.</p>
+<p>Banks had mij deze bijzonderheden medegedeeld, terwijl onze gondel
+langzaam over de wateren van den Ganges gleed.</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde vriend,&rdquo; zei hij, &raquo;we gaan
+B&eacute;nares opzoeken, goed! Maar, hoe oud deze hoofdstad ook zij,
+zult ge er geen enkel monument vinden, dat meer dan drie honderd jaren
+oud is. Verwonder er u niet over. Dat is het gevolg der godsdienstige
+worstelingen, waarbij het vuur en het zwaard een maar al te treurige
+rol hebben gespeeld. Toch is B&eacute;nares een merkwaardige stad en ge
+zult u uw wandeling niet berouwen!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id=
+"pb100" href="#pb100" name="pb100">100</a>]</span></p>
+<p>Weldra hield onze gondel op zekeren afstand stil, teneinde op den
+achtergrond eener baai, blauw als de golf van Napels, de
+schilderachtige, amphiteatersgewijze tegen den heuvel oploopende huizen
+en de opeenstapeling van paleizen te bewonderen, waarvan een groot blok
+dreigt in te storten ten gevolge van een verzakking van den grond,
+ondermijnd door het water der rivier. Een nepaulsche pagode, van
+Chineeschen bouw, gewijd aan Bouddha, een woud van torens, spitsen,
+minarets, kleine piramiden, die zich van de moskee&euml;n en tempels
+verheffen, beheerscht door de gouden naald van den lingam van
+&Ccedil;iva en de twee magere torenspitsen van de moskee van
+Aureng-Zeb, bekroont dit bewonderenswaardig panorama.</p>
+<p>Inplaats van onmiddellijk aan een der &raquo;gh&acirc;ts&rdquo; of
+trappen, die de boorden in gemeenschap stellen met het bovenvlak der
+steile oevers, af te stappen, liet Banks den gondel bij de kaden
+aanleggen, waarvan de grondlagen door den stroom bespoeld worden.</p>
+<p>Ik vond daar het tooneel van Gaya terug, maar in een ander
+landschap. In plaats van de groene wouden van den Phalgou, werd nu de
+achtergrond der schilderij ingenomen door de heilige stad. Wat het
+onderwerp betreft, het was nagenoeg hetzelfde.</p>
+<p>Werkelijk bedekten duizenden bedevaartgangers den steilen oever, de
+terrassen, de trappen en kwamen zich in drie- of vierdubbele rijen in
+den stroom dompelen. Men meene daarom niet dat dit bad kosteloos
+genoten werd. Bewaarders met rooden tulband op het hoofd, de sabel op
+zijde, namen de onderste treden der gh&acirc;ts in, vorderden de
+schatting, in gezelschap van nijvere brahmanen, die rozenkransen,
+amuletten of andere vroomheidsmiddelen verkochten.</p>
+<p>Bovendien waren er niet alleen bedevaartgangers, die voor eigen
+rekening baadden, maar ook handelaars, die niets anders deden dan het
+heilige water in flesschen te putten om het tot in de meest verwijderde
+streken van het schiereiland rond te venten. Als bewijs van echtheid
+wordt elke flesch met het zegel der brahmanen verzegeld. Men moet
+evenwel aannemen, dat op uitgebreide schaal bedrog hiermede gepleegd
+wordt, zoo aanzienlijk is de uitvoer van deze wonderdadige vloeistof
+geworden.</p>
+<p>&raquo;Misschien wel,&rdquo; zei Banks, &raquo;zou al het water van
+den Ganges niet aan de behoeften der geloovigen voldoen!&rdquo;</p>
+<p>Ik vroeg hem toen of die badkuren niet dikwijls ongelukken
+veroorzaakten, die men volstrekt niet trachtte te voorkomen. Er waren
+toch geen zwemmeesters tegenwoordig om over de onvoorzichtigen te
+waken, die zich in den snellen stroom der rivier waagden.</p>
+<p>&raquo;Ongelukken komen dan ook veel voor,&rdquo; antwoordde mij
+Banks, &raquo;maar al is het lichaam van den vrome verloren gegaan,
+zijn ziel is gered. Ook ziet men zoo nauw niet.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En de krokodillen?&rdquo; liet ik er op volgen.</p>
+<div class="figure xd20e2324width"><img src="images/p101.jpg" alt=
+"De tempel Mankarnika. Blz. 104." width="503" height="720">
+<p class="figureHead">De tempel Mankarnika. Blz. <a href="#pb104"
+class="pageref">104</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;De krokodillen,&rdquo; antwoordde mij Banks, &raquo;houden
+zich gewoonlijk <span class="pagenum">[<a id="pb101" href="#pb101"
+name="pb101">101</a>]</span>op een afstand. Al dat geraas verschrikt
+ze. Deze monsters zijn niet het meest te vreezen, maar meer de
+boosdoeners, die duiken, onder het water voortsluipen, de vrouwen en
+kinderen beetpakken, <span class="pagenum">[<a id="pb102" href="#pb102"
+name="pb102">102</a>]</span>ze medenemen en ze van hunne kostbaarheden
+berooven. Men vertelt zelfs van een dezer schurken, die door middel van
+een kunstkop lang de rol van een valschen krokodil speelde en een
+aardig fortuintje met dit winstgevend en tegelijk gevaarlijk bedrijf
+gewonnen heeft, want werkelijk is deze gauwdief op zekeren dag door een
+echten krokodil verslonden geworden en men heeft niets meer van hem
+gevonden dan zijn lederen kop, die aan de oppervlakte der rivier
+dreef.&rdquo;</p>
+<p>Dan zijn er eindelijk ook nog van die dolle dweepers, die uit eigen
+beweging den dood in de golven van den Ganges komen zoeken en dit zelfs
+met een berekende, verfijnde barbaarschheid doen. Zij binden zich om
+het lichaam een rozenkrans van ledige urnen met open monden.
+Langzamerhand dringt het water in die urnen en doet ze allengs
+onderdompelen onder de uitbundige toejuichingen der geloovige
+menigte.</p>
+<p>Onze gondel had ons weldra voor de M&acirc;nm&ecirc;nka Gh&acirc;t
+gebracht, alwaar de brandstapels waaraan men de lijken heeft
+toevertrouwd van al de dooden, die bij hun leven eenige zorg voor een
+toekomstig leven gehad hebben, amphiteatersgewijze boven elkander
+gesteld zijn. Gretig wordt de lijkverbranding op deze heilige plaats
+door de geloovigen gezocht en de brandstapels branden dag en nacht. De
+rijke baboes laten zich uit verre oorden naar B&eacute;nares brengen
+zoodra ze zich door een ziekte voelen aangedaan, waaraan zij bezwijken
+zullen. Want B&eacute;nares is ontegenzeggelijk het beste uitgangspunt
+voor &raquo;de reis naar de andere wereld.&rdquo; Indien de overledene
+slechts lichte zonden op zijn geweten heeft, zal zijn ziel, met den
+rook der brandstapels medegevoerd, rechtstreeks naar het verblijf der
+eeuwige gelukzaligheid gaan. Is hij daarentegen een groot zondaar
+geweest, dan zal zijn ziel integendeel vooraf wedergeboren worden in
+het lichaam van een brahmaan, die nog geboren moet worden. Het is dus
+te hopen, dat gedurende deze tweede incarnatie, als zijn leven nu
+voorbeeldig geweest is, hem geen tweede avatar zal opgelegd worden,
+alvorens hij ten slotte toegelaten wordt tot de genietingen van den
+hemel van Brahma.</p>
+<p>Wij besteedden het overige van den dag aan het bezoeken der stad,
+hare voornaamste monumenten, hare bazars, naar Arabische mode, met
+sombere winkels bezet. Daar worden voornamelijk fijne mousselinen van
+kostbaar weefsel verkocht, alsmede de &raquo;kink&ocirc;b&rdquo;, een
+soort van zijden stof met goud bewerkt, een van de voornaamste
+nijverheidsproducten van B&eacute;nares. De straten waren zindelijk
+onderhouden, maar nauw, zooals noodzakelijk is voor de steden, die
+bijna altijd beschenen worden door de stralen eener tropische zon. Maar
+zelfs in de schaduw, was de warmte nog om te stikken. Ik beklaagde de
+dragers van onzen palankijn, die evenwel zich zelve niet zeer schenen
+te beklagen. <span class="pagenum">[<a id="pb103" href="#pb103" name=
+"pb103">103</a>]</span></p>
+<p>Trouwens, de arme duivels waren in de gelegenheid eenige ropyen te
+verdienen en dat was genoeg om hun moed en kracht te geven. Doch dat
+was het geval niet met een zekeren Hindoe, of liever Bengali, met een
+levendig oog en listige gelaatstrekken, die, zonder juist te trachten
+het te verbergen, ons gedurende onzen geheelen tocht volgde.</p>
+<p>Toen wij op de kaai van de M&acirc;nm&ecirc;nka Gh&acirc;t aan land
+stapten, had ik, met Banks sprekende, hardop den naam van kolonel Munro
+genoemd. De Bengali, die onzen gondel had zien aanleggen, ontstelde
+onwillekeurig. Ik had daar wel niet zoo bijzonder op gelet, maar toch
+herinnerde ik het mij, toen ik zag, dat die soort van spion zich
+hardnekkig aan onze schreden vasthechtte. Hij verliet ons slechts om
+eenige oogenblikken later voor of achter ons op nieuw voor den dag te
+komen. Was het een vriend of een vijand? <span class="corr" id=
+"xd20e2349" title="Bron: ik">Ik</span> wist het niet, maar het was een
+man wien de naam van kolonel Munro stellig niet onverschillig was.</p>
+<p>Onze palankijn hield weldra stil onder aan den grooten trap van
+honderd treden, die van de kaai naar de moskee van Aureng-Zeb
+voert.</p>
+<p>Voorheen beklommen de vromen slechts geknield deze soort van
+<i>Santa Scala</i>, in navolging van de geloovigen van Rome. Destijds
+was het de tempel van Vishnoe, die zich op deze plek verhief en nu
+vervangen is door de moskee van den veroveraar.</p>
+<p>Ik zou gaarne B&eacute;nares aanschouwd hebben van den top van een
+der minarets dezer moskee, welker bouworde voor een meesterstuk van
+architectuur gehouden werd. Deze minarets zijn honderd twee en dertig
+voet hoog, zijn nauwlijks zoo dik als een eenvoudige
+fabrieksschoorsteen en toch bevatten zij inwendig een wenteltrap; maar
+het is niet meer veroorloofd dezen te beklimmen, hetgeen ook niet
+geraden zou zijn, daar deze twee minarets aanmerkelijk van de loodlijn
+afwijken en minder levenskracht schijnen te bezitten dan de toren van
+Pisa.</p>
+<p>Bij het verlaten van de moskee van Aureng-Zeb, vond ik den Bengali
+terug, die ons aan de poort afwachtte. Ditmaal keek ik hem strak aan en
+hij sloeg de oogen neder. Alvorens de aandacht van Banks op dit voorval
+te vestigen, wilde ik zien of het individu in zijne dubbelzinnige
+houding zou volharden, en zei daarom niets.</p>
+<p>Bij honderden worden de pagoden en de moskee&euml;n in de
+bewonderenswaardige stad van B&eacute;nares geteld. Dit is ook het
+geval met de prachtige paleizen, waarvan het schoonste ontegenzeglijk
+aan den koning van Nagpore behoort. Weinige rajahs verzuimen inderdaad
+een te huis in de heilige stad te hebben, en komen er ten tijde der
+groote godsdienstige feesten van M&eacute;la.</p>
+<p>Het zou mij moeilijk geweest zijn, in den korten tijd waarover wij
+te beschikken hadden, al die tempels te bezoeken. Ik bepaalde
+<span class="pagenum">[<a id="pb104" href="#pb104" name=
+"pb104">104</a>]</span>mij dus tot een bezoek van den tempel van
+Bich&ecirc;shwar, alwaar de lingam van &Ccedil;iva zich verheft. Deze
+wanstaltige steen, die als een gedeelte van het lichaam van den
+wreedsten der Goden van de Hindoesche godenleer beschouwd wordt, bedekt
+een put, welks stilstaand, groenachtig, stinkend water wonderbaarlijke
+krachten bezit. Ik zag ook de Mankarnika-tempel met de heilige fontein,
+waarin de geloovigen zich baden ten profijte der Brahmanen, vervolgens
+den M&acirc;n-Mundir, een sterretoren voor twee honderd jaar gebouwd
+door den keizer Akbar en waarvan al de instrumenten, onbeweeglijk als
+marmer, slechts in steen zijn voorgesteld.</p>
+<p>Ik had ook hooren spreken van een apenpaleis, dat de toeristen niet
+in gebreke blijven te B&eacute;nares te bezoeken. Een Parijzenaar moest
+natuurlijk gelooven, dat hij zich voor de beroemde kooi van den
+Plantentuin zou bevinden. Dit was echter geenszins het geval.</p>
+<p>Dit paleis is slechts een tempel, de Dourga-Khound, even buiten de
+voorsteden gelegen. Hij dagteekent van de <span class=
+"smallcaps">IX</span><sup>e</sup> eeuw, en is een van de oudste
+monumenten der stad. De apen zijn er niet in een traliehok opgesloten.
+Zij loopen vrij op de binnenplaats rond, springen van den eenen muur op
+den anderen, klimmen naar den top van &eacute;norme mangoboomen,
+betwisten elkander de geroosterde graankorrels waarop zij zeer verzot
+zijn en die de bezoekers hun brengen. Daar, gelijk overal, heffen de
+brahmanen, de bewaarders van den Dourga-Khound, een kleine vergoeding,
+die van dit ambt een der meest winstgevende van Indi&euml; maakt.</p>
+<p>Het spreekt van zelf, dat we tamelijk afgemat waren van de hitte,
+toen wij tegen den avond er over dachten naar het Stoomhuis terug te
+keeren. We hadden te Secrole in een der beste h&ocirc;tels der
+Engelsche stad ontbeten en gedineerd en toch moet ik zeggen, dat deze
+keuken ons die van &raquo;monsieur Parazard&rdquo; deed betreuren.</p>
+<p>Toen de gondel onder aan de G&acirc;th kwam aanleggen om ons naar
+den rechteroever van den Ganges terug te brengen, ontmoette ik voor de
+laatste maal den Bengali, dicht bij het vaartuig. Een boot, door een
+Hindoe bestuurd, wachtte hem op en stak dadelijk af. Wilde hij ons ook
+op de rivier volgen, tot het kampement? Dat werd zeer verdacht.</p>
+<p>&raquo;Banks,&rdquo; zeide ik toen zacht, hem op den Bengali
+wijzende, &raquo;daar is een spion, die ons geen oogenblik uit het
+gezicht verloren heeft....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb hem wel gezien,&rdquo; antwoordde Banks,
+&raquo;en &rsquo;k heb opgemerkt, dat de naam van den kolonel, door u
+uitgesproken, hem opmerkzaam maakte.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zou er geen reden zijn, om....?&rdquo; zei ik toen.</p>
+<p>&raquo;Neen! Laat hem begaan,&rdquo; antwoordde Banks. &raquo;Het is
+beter, dat hij zich niet verdacht weet.... Trouwens, hij is al
+weg.&rdquo;</p>
+<p>En inderdaad was de boot van den Bengali reeds te midden der
+<span class="pagenum">[<a id="pb105" href="#pb105" name=
+"pb105">105</a>]</span>talrijke vaartuigen van allerlei vormen, die
+toen de sombere wateren van den Ganges kliefden, verdwenen.</p>
+<div class="figure xd20e2396width"><img src="images/p105.jpg" alt=
+"De citadel van Allahabad. Blz. 111." width="508" height="720">
+<p class="figureHead">De citadel van Allahabad. Blz. <a href="#pb111"
+class="pageref">111</a>.</p>
+</div>
+<p>Daarop vroeg Banks, zich tot onzen schipper wendende, op een
+<span class="pagenum">[<a id="pb106" href="#pb106" name=
+"pb106">106</a>]</span>toon, die onverschilligheid voorgaf:</p>
+<p>&raquo;Ken je dien man?&rdquo;</p>
+<p><span class="corr" id="xd20e2410" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Neen, &rsquo;t is de eerste keer dat ik
+hem zie,&rdquo; antwoordde de <span class="corr" id="xd20e2413" title=
+"Bron: chipper">schipper</span>.</p>
+<p>Het was nu avond geworden. Honderden met vlaggen en wimpels
+versierde vaartuigen<span class="corr" id="xd20e2418" title=
+"Bron: .">,</span> door veelkleurige lantarens verlicht, opgevuld met
+zangers en muzikanten, kruisten elkander op den feestelijken stroom in
+alle richtingen. Aan den linkeroever vertoonde zich allerlei soort van
+vuurwerk, mij herinnerende, dat we ons niet ver van het Hemelsche Rijk
+bevonden, waar men altijd zooveel met vuurwerk opheeft. Het zou
+moeielijk zijn een beschrijving van dit schouwspel te geven, dat
+waarlijk onbeschrijfelijk schoon was. Tot mijn spijt kon ik niet te
+weten komen welk ge&iuml;mproviseerd nachtfeest, waaraan Hindoes van
+allerlei klassen deelnamen, er gevierd werd. Op het oogenblik dat het
+eindigde, lag de gondel reeds aan den anderen oever aan.</p>
+<p>Het was dus als een visioen, en duurde niet langer dan de
+kortstondige, schitterende meteoren, die slechts een oogenblik het
+luchtruim in vuur en vlam zetten, om in het volgende oogenblik de
+nachtelijke duisternis nog dieper te doen schijnen. Doch Indi&euml;, ik
+zeide het reeds, vereert drie honderd millioen goden, mindere goden,
+heiligen en halve heiligen van allerlei soorten en het jaar telt zelfs
+niet genoeg uren, minuten en seconden om ieder dezer godheden de
+noodige eer te bewijzen.</p>
+<p>In het kampement teruggekomen, vonden wij er reeds kolonel Munro en
+Mac Neil. Banks vroeg den sergeant of er gedurende onze afwezigheid
+niets nieuws gebeurd was.</p>
+<p>&raquo;Niets,&rdquo; antwoordde Mac Neil.</p>
+<p>&raquo;Heb je geen verdacht persoon zien rondwaren?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Neen, mijnheer Banks. Hebt u eenige reden te
+vermoeden...&rdquo;</p>
+<p>&raquo;We zijn op onzen tocht naar B&eacute;nares
+gespionneerd,<span class="corr" id="xd20e2434" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> antwoordde de ingenieur, &raquo;en
+&rsquo;k heb liever niet dat men ons spionneert!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En wie was die spion?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Een Bengali, die bij het hooren van den naam van kolonel
+Munro de ooren spitste.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat kan die man van ons willen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat weet ik niet, Mac Neil. We moeten oppassen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Men zal oppassen,&rdquo; antwoordde de sergeant. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb107" href="#pb107" name="pb107">107</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="ch9" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">IX.</h2>
+<h2 class="main">Allahabad.</h2>
+<p class="firstpar">De afstand tusschen B&eacute;nares en <span class=
+"corr" id="xd20e2455" title="Bron: Allabahad">Allahabad</span> bedraagt
+ongeveer honderddertig kilometers. De weg loopt bijna gestadig langs
+den rechteroever van den Ganges, tusschen den spoorweg en den stroom.
+Storr had zich steenkolen in briquetten verschaft en hij had er den
+tender mede beladen. De olifant was dus voor verscheidene dagen van
+voedsel verzekerd. Zorgvuldig schoongemaakt,&mdash;ik had haast gezegd
+geroskamd,&mdash;opgepoetst alsof hij zoo pas uit de werkplaats kwam,
+wachtte hij ongeduldig op het oogenblik van vertrek. Hij trappelde wel
+niet, maar eenige trillingen zijner raderen<a id="xd20e2458" name=
+"xd20e2458"></a> bewezen de spankracht van den stoom, die zijne ijzeren
+longen vulde.</p>
+<p>Onze trein vertrok dus &rsquo;s morgens vroeg, den 24<sup>n</sup>,
+met een snelheid van 3 &agrave; vier mijlen per uur.</p>
+<p>De nacht was zonder bijzondere voorvallen verloopen en wij hadden
+den Bengali niet teruggezien.</p>
+<p>Wij moeten hier eens vooral vermelden, dat het programma van iederen
+dag, bevattende de uren van het opstaan en het naar bed gaan, het
+ontbijt, de lunch, diners, de siesta, met militaire nauwkeurigheid werd
+in acht genomen. Het leven in het Stoomhuis verliep even geregeld als
+in den bungalow van Calcutta. Het landschap wisselde onophoudelijk af,
+zonder dat onze woning zich scheen te verplaatsen. Wij waren geheel
+gewoon geraakt aan dit nieuwe leven, evenals een passagier aan het
+leven aan boord van een transatlantische stoomboot,&mdash;op de
+eentonigheid na, want wij hadden niet altijd den zelfden horizont voor
+ons.</p>
+<p>Ten elf ure, dien dag, deed zich in de vlakte een zonderling
+praalgraf voor, van Mongoolsche bouwkunde, dat opgericht is ter eere
+van twee heilige personages van den Islam, Kassim-Soliman, vader en
+zoon. Een half uur later zagen wij de belangrijke vesting van Chunar,
+welker schilderachtige bolwerken een onneembare rots bekronen, die zich
+honderdvijftig voet loodrecht boven den Ganges verheft.</p>
+<p>Er was geen sprake van halt te houden om deze vesting te bezoeken,
+een der belangrijkste van de vallei van den Ganges, zoodanig gelegen,
+dat men in geval van een aanval kruit en kogel <span class=
+"pagenum">[<a id="pb108" href="#pb108" name="pb108">108</a>]</span>kan
+besparen. Inderdaad zou de aanvalskolonne, die het wagen dorst de muren
+te bereiken, door een stortbui van rotssteenen, met opzet daartoe
+gereed gehouden, verpletterd worden.</p>
+<p>Aan den voet breidt zich de stad uit, die haar naam draagt en welker
+lieve woningen zich tusschen het groen verschuilen.</p>
+<p>Te <span class="corr" id="xd20e2479" title=
+"Bron: Benar&egrave;s">B&eacute;nares</span> hebben wij gezien, dat er
+verscheidene bevoorrechte plaatsen bestaan, die door de Hindoes
+beschouwd worden als de heiligste der wereld. Als men goed telde, zou
+men er op het gansche schiereiland honderden van die soort vinden. Ook
+de vesting Chunar bezit een dezer wonderdadige plekken. Daar vertoont
+men u een marmeren plaat, waarop de een of andere god geregeld zijn
+dagelijksche siesta komt nemen. Weliswaar is die god onzichtbaar en
+hebben wij dan ook niet getracht hem te zien.</p>
+<p>Des avonds hield de IJzeren Reus bij Mirzapore halt om er den nacht
+door te brengen. Niet alleen bezit de stad een aantal tempels, maar zij
+heeft ook fabrieken en een haven ter inscheping van het katoen, dat
+aldaar veel gebouwd wordt. Eens zal het een rijke handelsstad
+worden.</p>
+<p>Den volgenden dag, 25 Mei, tegen twee uren &rsquo;s namiddags
+doorwaadden wij de kleine rivier de Tonsa, die op dat tijdstip geen
+voet water had. Ten vijf ure, waren wij het punt voorbij, waar zich de
+groote tak van Bombay met dien naar Calcutta verbindt. Nagenoeg op de
+plek waar de Jumna in den Ganges valt, bewonderden wij den ijzeren
+viaduct, die haar zestien pijlers, zestig voet hoog, in de wateren van
+dien trotschen stroom dompelt. Aan de een kilometer lange schipbrug
+aangekomen, die den rechter- met den linkeroever van den stroom
+verbindt, gingen wij deze zonder veel moeite over en sloegen wij
+&rsquo;s avonds ons kamp op aan het einde van een der voorsteden van
+Allahabad.</p>
+<p>De 26<sup>e</sup> zou gewijd worden aan het bezoeken dezer
+belangrijke stad, het middelpunt waar al de spoorwegen van het groote
+Indische vasteland samenloopen. Zij heeft eene heerlijke ligging, te
+midden der rijkste landouwen, tusschen de twee armen van de Jumna en
+den Ganges.</p>
+<p>De natuur heeft voorzeker alles gedaan ons Allahabad tot hoofdstad
+te maken van Engelsch-Indi&euml;, het middelpunt der regeering, de
+residentie van den onderkoning. Het is daarom niet onmogelijk dat, als
+de cyclonen Calcutta, de tegenwoordige hoofdstad, eenige slechte
+streken spelen, zij het eenmaal worde. Het is zeker, dat eenige goede
+geesten deze mogelijkheid reeds ingezien en voorzien hebben. In het
+groote lichaam, Indi&euml; genoemd, wordt de plaats van het hart door
+Allahabad ingenomen, evenals Parijs het hart van Frankrijk is. Londen
+bevindt zich wel niet in het middelpunt van het Vereenigd Koninkrijk,
+doch heeft ook Londen op de groote Engelsche steden, Liverpool,
+Manchester, Birmingham niet <span class="pagenum">[<a id="pb109" href=
+"#pb109" name="pb109">109</a>]</span>denzelfden voorrang als Parijs op
+al de andere steden van Frankrijk.</p>
+<div class="figure xd20e2497width"><img src="images/p109.jpg" alt=
+"&raquo;Lees,&rdquo; zeide hij. Blz. 114." width="504" height="720">
+<p class="figureHead">&raquo;Lees,&rdquo; zeide hij. Blz. <a href=
+"#pb114" class="pageref">114</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;En gaan we nu van dit punt af,&rdquo; vroeg ik Banks,
+&raquo;rechtstreeks naar het noorden?&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb110" href="#pb110" name="pb110">110</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;of althans bijna
+rechtstreeks. Allahabad is in het westen de grens van dit eerste
+gedeelte van onzen tocht.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu!&rdquo; riep kapitein Hod uit, &raquo;de groote steden,
+goed, maar de groote vlakten, de groote jungles, beter! Als we zoo
+voortgaan met langs de spoorwegen te reizen, zullen we eindigen met er
+op te reizen en zou onze IJzeren Reus tot een eenvoudige locomotief
+gedegradeerd worden! Welk een achteruitgang!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Stel je gerust, Hod,&rdquo; antwoordde de ingenieur,
+&raquo;dat zal niet gebeuren. We zullen ons weldra in je geliefkoosde
+streken wagen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dus, Banks, gaan we rechtuit naar de Indisch-Chineesche
+grens, zonder Lucknow door te gaan?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ik zou er voor zijn deze stad te vermijden, en vooral
+Cawnpore, zoo vol noodlottige herinneringen voor kolonel
+Munro.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Je hebt gelijk,&rdquo; hernam ik, &raquo;en we kunnen er ons
+nooit ver genoeg van verwijderd houden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zeg eens, Banks,&rdquo; vroeg kapitein Hod, &raquo;heb je
+tijdens je bezoek van B&eacute;nares, niets bijzonders van Nana Sahib
+vernomen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Niets,&rdquo; antwoordde de ingenieur. &raquo;Waarschijnlijk
+zal de gouverneur van Bombay nogmaals op een dwaalspoor gebracht en
+Nana nooit weder in het presidentschap van Bombay verschenen
+zijn.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Werkelijk, zeer waarschijnlijk,&rdquo; antwoordde de
+kapitein, &raquo;want anders zou de oude opstandeling zeker al van zich
+hebben doen spreken?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hoe het zij,&rdquo; zeide Banks, &raquo;gaarne zou ik zoo
+spoedig mogelijk die vallei van den Ganges, die van Allahabad af tot
+Cawnpore toe, tijdens den opstand der Sipayers, het tooneel van zooveel
+onheilen geweest is, willen verlaten. Maar laten we vooral zorgen, dat
+de naam van die stad, even als die van Nana Sahib, nooit meer in
+tegenwoordigheid van den kolonel worde uitgesproken!&rdquo;</p>
+<p>Den volgenden dag wilde Banks mij wederom vergezellen tijdens de
+weinige uren, die ik nog aan een bezoek van Allahabad zou wijden.
+Misschien zouden er drie dagen noodig geweest zijn om de drie steden,
+waaruit Allahabad eigenlijk bestaat, goed te zien. En toch biedt zij
+over het geheel niet zooveel bijzonderheden aan als B&eacute;nares,
+alhoewel ook zij onder de heilige steden telt.</p>
+<p>Van de Hindoesche stad valt niets te zeggen. Het is een ophooping
+van lage huizen, gescheiden door nauwe straten, beschaduwd hier en daar
+door prachtige tamarindeboomen.</p>
+<p>Ook van de Engelsche stad en de kantonnementen zullen we niets
+zeggen. Goed beplante, fraaie lanen, rijke woningen, groote pleinen, al
+de <span class="corr" id="xd20e2534" title=
+"Bron: elementent">elementen</span> eener stad, eenmaal bestemd om een
+groote hoofdstad te worden.</p>
+<p>Het geheel is gelegen in een uitgestrekte vlakte, begrensd ten
+<span class="pagenum">[<a id="pb111" href="#pb111" name=
+"pb111">111</a>]</span>noorden en ten zuiden door de Jumna (Djoemna) en
+den Ganges. Men noemt het de &raquo;vlakte der Aalmoezen,&rdquo; omdat
+de Hindoesche vorsten zich ten allen tijde derwaarts begaven om
+weldaden te bewijzen en aalmoezen uit te reiken, terwijl de
+overlevering beweert, &raquo;dat het verdienstelijker is
+&eacute;&eacute;n stuk geld op deze plaats te geven, dan honderdduizend
+stuks elders.&rdquo;</p>
+<p>De God der christenen geeft slechts honderdvoudig. Dat is voorzeker
+honderdmaal minder, doch Hij boezemt mij meer vertrouwen in.</p>
+<p>Een woord slechts van de citadel van Allahabad, die der moeite waard
+is om te bezoeken. Zij is gebouwd ten westen van de groote vlakte der
+Aalmoezen en hare hooge muren van rooden zandsteen beheerschen de beide
+stroomen. Binnen de wallen van de vesting bevindt zich een paleis,
+vroeger de geliefkoosde residentie van den sultan Akbar, later tot
+arsenaal ingericht. In een der hoeken is een zeer fraaie zuil of
+l&acirc;t van F&eacute;roze-Schachs, een prachtige, cylindervormige
+monolith, zesendertig voet hoog, een leeuw dragende, terwijl niet ver
+vandaar een kleine tempel wordt aangetroffen, dien de Hindoes, wien men
+den toegang tot het fort weigert, niet bezoeken kunnen, ofschoon het
+een der heiligste punten der vesting is, die de aandacht der toeristen
+trekken.</p>
+<p>Banks deelde mij mede, dat het fort van Allahabad ook zijn legende
+had, die aan de bijbelsche legende herinnert betreffende den
+wederopbouw van den tempel van Salomon te <span class="corr" id=
+"xd20e2547" title="Bron: Jeruzulem">Jeruzalem</span>.</p>
+<p>Toen de sultan de citadel van Allahabad wilde bouwen, schijnt het
+dat de steenen zich zeer wederspannig toonden. Nauwlijks was een muur
+opgebouwd, of hij stortte weder in. Men raadpleegde het orakel en dit
+antwoordde als altijd, dat er een gewillig slachtoffer noodig was om de
+betoovering te bezweren. Een Hindoe bood zich aan, werd geofferd en het
+fort kon nu voltooid worden. Deze Hindoe noemde zich Brog en daarom
+wordt nog heden ten dage de stad aangeduid onder den dubbelen naam van
+Brog-Allahabad.</p>
+<p>Banks geleidde mij vervolgens naar de tuinen van Khousrou, die
+beroemd zijn en hunne beroemdheid werkelijk verdienen. Daar, in de
+schaduw der schoonste tamarinden van de wereld, verheffen zich
+verscheidene Mohamedaansche praalgraven. Een van deze is de laatste
+woning van den sultan, wiens naam deze tempels dragen. Op een der muren
+in wit marmer is de palm eener &eacute;norme hand ingedrukt. Men toonde
+haar ons met een bereidwilligheid, die wij misten bij de heilige
+indrukselen van Gaya.</p>
+<p>Weliswaar was het niet het spoor van den voet eens gods, maar het
+teeken van de hand eens eenvoudigen stervelings, naneef van
+Mahomet.</p>
+<p>Tijdens den opstand van 1857, werd er niet minder bloed vergoten te
+Allahabad dan in de andere steden van de vallei van den <span class=
+"pagenum">[<a id="pb112" href="#pb112" name=
+"pb112">112</a>]</span>Ganges. De strijd der opstandelingen op het
+exercitieveld van B&eacute;nares geleverd, lokte de omwenteling uit van
+de inlandsche troepen, en, in het bijzonder, den opstand van het
+6<sup>e</sup> regiment van het leger van Bengalen. Al dadelijk werden
+acht vaandrigs vermoord, doch dank zij de krachtige houding van eenige
+Europeesche artilleristen, die tot het corps der invaliden van Chounar
+behoorden, eindigden de Sipayers met de wapenen neer te leggen.</p>
+<p>In de kantonnementen ging het erger toe. De inlanders stonden op, de
+gevangenissen werden geopend, de dokken geplunderd, de Europeesche
+woningen in brand gestoken. Middelerwijl kwam kolonel Neil, na de orde
+te B&eacute;nares hersteld te hebben, met zijn regiment en honderd
+fusiliers van het regiment van Madras aan. Hij heroverde de schipbrug
+op de opstandelingen, nam den 18<sup>n</sup> Juni de voorsteden in,
+joeg de leden eener voorloopige regeering, door een muzelman ingesteld,
+uiteen en werd opnieuw het hoofd der provincie.</p>
+<p>Gedurende dit uitstapje naar Allahabad letten Banks en ik zorgvuldig
+op of we ook gevolgd werden zooals dit te B&eacute;nares het geval was
+geweest. Doch ditmaal zagen wij niets verdachts.</p>
+<p>&raquo;Om &rsquo;t even,&rdquo; zei de ingenieur, &raquo;we kunnen
+niet te voorzichtig zijn! &rsquo;k Was gaarne incognito gebleven, want
+de naam van kolonel Munro is maar al te zeer bekend bij de inboorlingen
+dezer provincie!&rdquo;</p>
+<p>Wij waren te zes uur terug voor het diner. Sir Edward Munro, die
+gedurende een paar uren het kampement had verlaten, was terug en
+wachtte ons. Wat kapitein Hod aangaat, die eenigen zijner kameraden in
+de kantonnementen in garnizoen was op gaan zoeken, hij kwam bijna
+tegelijk met ons terug.</p>
+<p>Ik merkte toen op en deed Banks opmerken, dat kolonel Munro er niet
+zoo zeer meer bedroefd, dan wel meer bezorgd dan gewoonlijk uitzag. Ik
+meende in zijne blikken een zeker vuur op te merken, dat de tranen er
+sedert lang moesten hebben uitgedoofd!</p>
+<p>&raquo;Je hebt gelijk,&rdquo; antwoordde Banks mij, &raquo;er is
+iets! wat zou er voorgevallen zijn?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als je &rsquo;t Mac Neil eens vroegt?&rdquo; zei ik.</p>
+<p>&raquo;Ja, Mac Neil zal er misschien meer van weten.&rdquo;</p>
+<p>Dit zeggende verliet de ingenieur het salon en opende de deur van
+het kamertje van den sergeant.</p>
+<p>De sergeant was er niet.</p>
+<p>&raquo;Waar is Mac Neil?&rdquo; vroeg Banks aan Go&ucirc;mi, die ons
+aan tafel zou bedienen.</p>
+<p>&raquo;Hij heeft het kampement verlaten,&rdquo; antwoordde
+Go&ucirc;mi.</p>
+<p>&raquo;Sedert wanneer?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Sedert ongeveer een uur en op bevel van kolonel
+Munro.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Je weet niet waarheen hij gegaan is?&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb113" href="#pb113" name="pb113">113</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e2600width"><img src="images/p113.jpg" alt=
+"Het monument van Cawnpore. Blz. 126." width="512" height="720">
+<p class="figureHead">Het monument van Cawnpore. Blz. <a href="#pb126"
+class="pageref">126</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Neen, mijnheer Banks<span class="corr" id="xd20e2609" title=
+"Niet in bron">,</span> en &rsquo;k weet ook niet waarom hij gegaan
+is.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Er is toch sedert ons vertrek niets bijzonders
+voorgevallen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Niets.&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb114" href=
+"#pb114" name="pb114">114</a>]</span></p>
+<p>Banks kwam terug, deelde mij de afwezigheid van den sergeant mede
+waarvan niemand de reden wist, en herhaalde:</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Weet niet wat er is, maar zeer zeker is er iets! We
+dienen wat geduld te hebben.&rdquo;</p>
+<p>Men zette zich aan tafel. Gewoonlijk nam kolonel Munro onder den
+maaltijd deel aan het gesprek. Hij hoorde gaarne wat we op onze
+uitstapjes gezien en ondervonden hadden. Ik vermeed steeds snaren aan
+te roeren, die hem zelfs van verre den opstand der Sipayers konden
+herinneren. Ik geloof dat hij het opmerkte, maar, zou hij mij dank
+weten voor mijne discretie? Daarbij kwam dat het soms vrij moeielijk
+was, als er gesproken werd over steden als B&eacute;nares of Allahabad,
+die het tooneel van oproerige bewegingen geweest waren.</p>
+<p>Heden en onder het diner mocht ik dus terecht vreezen, verplicht te
+zijn om over Allahabad te spreken. IJdele vrees. Kolonel Munro
+ondervroeg noch Banks, noch mij, hoe we onzen dag besteed hadden. Hij
+bleef zwijgen, tijdens den geheelen duur van onzen maaltijd. Zijne
+afgetrokkenheid scheen zelfs van uur tot uur toe te nemen. Hij keek
+dikwijls naar den weg, die naar de kantonnementen voerde en ik geloof
+zelfs, dat hij verscheidene malen op het punt was van tafel op te staan
+om beter in deze richting te kunnen zien. Sir Edward Munro wachtte
+blijkbaar met ongeduld op de terugkomst van den sergeant Mac Neil.</p>
+<p>Het diner ging dus vrij vervelend voorbij. Kapitein Hod keek Banks
+aan, om hem stilzwijgend te vragen wat er toch aan scheelde, maar Banks
+wist het evenmin als hij.</p>
+<p>Toen het diner was afgeloopen, stapte kolonel Munro, in plaats van
+zijn gewoon middagdutje te doen, de trede van de veranda af, deed
+eenige schreden op den weg, sloeg er een laatste maal een langen blik
+op en zeide, zich naar ons omkeerende:</p>
+<p>&raquo;Banks, Hod en gij ook Maucler, zoudt gij me willen
+vergezellen tot de eerste huizen van de kantonnementen?&rdquo;</p>
+<p>Wij verlieten onmiddellijk de tafel en volgden den kolonel, die
+langzaam zonder een woord te spreken, voortstapte.</p>
+<p>Na een honderd schreden afgelegd te hebben, bleef sir Edward Munro
+staan voor een paal, die aan den rechterkant van den weg was opgericht
+en waaraan een aankondiging was aangeplakt.</p>
+<p>&raquo;Lees,&rdquo; zeide hij.</p>
+<p>Het was de afkondiging, nu reeds meer dan twee maanden oud, die een
+prijs stelde op het hoofd van den nabob Nana Sahib en zijne
+tegenwoordigheid in het presidentschap van Bombay bekend maakte.</p>
+<p>Banks en Hod maakten onwillekeurig een gebaar van teleurstelling.
+Tot nog toe was het hun gelukt zoowel te Calcutta als onder de reis, te
+beletten dat deze afkondiging onder de oogen van den <span class=
+"pagenum">[<a id="pb115" href="#pb115" name=
+"pb115">115</a>]</span>kolonel kwam. Een noodlottig toeval had hunne
+voorzorgen verijdeld!</p>
+<p>&raquo;Banks,&rdquo; zeide sir Edward Munro, de hand van den
+ingenieur grijpende, &raquo;je kende deze afkondiging?&rdquo;</p>
+<p>Banks antwoordde niet.</p>
+<p>&raquo;Je wist, nu al voor twee maanden,&rdquo; hernam de kolonel,
+&raquo;dat de tegenwoordigheid van Nana Sahib in het presidentschap van
+Bombay was aangegeven en je hebt er me niets van gezegd!&rdquo;</p>
+<p>Banks bleef zwijgen, niet wetende wat te antwoorden.</p>
+<p>&raquo;Welnu, ja, kolonel,&rdquo; riep kapitein Hod uit, &raquo;ja,
+we wisten het, maar waarom zouden we &rsquo;t u gezegd hebben? Wie
+bewijst dat het feit, door deze afkondiging aangeduid, waar is en
+waartoe herinneringen bij u opgewekt, die u zoo smartelijk
+aandoen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Banks,&rdquo; riep Kolonel Munro uit, wiens gelaat plotseling
+een geheel andere uitdrukking aannam, &raquo;heb je dan vergeten, dat
+het mij, mij meer dan iemand anders, toekomt, dien man te rechten!
+Weet, dat, zoo ik er in toegestemd heb Calcutta te verlaten, deze reis
+mij naar het noorden van Indi&euml; moest terugvoeren, dat ik geen
+enkelen dag aan den dood van Nana Sahib geloofd heb, dat ik nooit mijn
+plicht als handhaver van het recht vergeten heb! Met u vertrekkende,
+heb ik slechts &eacute;&eacute;n denkbeeld, &eacute;&eacute;n hoop
+gehad! &rsquo;k Heb, om me mijn doel te doen bereiken, gerekend op de
+toevalligheden der reis en op de hulp van God! &rsquo;k Heb gelijk
+gehad! God heeft me voor deze aankondiging geleid! In het noorden
+moeten we Nana Sahib niet meer zoeken, maar in het zuiden! Welnu!
+&rsquo;k Zal naar het zuiden gaan!&rdquo;</p>
+<p>Onze voorgevoelens hadden ons dus niet bedrogen! Het was maar al te
+waar! Meer dan ooit werd kolonel Munro beheerscht door een geheime
+gedachte of liever een <i>id&eacute;e fixe</i>. Hij had zich nu geheel
+aan ons blootgegeven.</p>
+<p>&raquo;Munro,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;&rsquo;k heb je wel
+nergens over gesproken, maar &rsquo;k dacht ook volstrekt niet dat Nana
+Sahib zich in het presidentschap van Bombay zou ophouden. Het blijkt
+maar al te zeer, dat de overheid nogmaals bedrogen is. Inderdaad, de
+afkondiging is den 6<sup>n</sup> Maart gedateerd en sedert dat tijdstip
+heeft niets de tijding van de verschijning des nabobs
+bevestigd.&rdquo;</p>
+<p>Kolonel Munro gaf niet dadelijk antwoord op de opmerking van den
+ingenieur. Hij wierp nog een laatsten blik op den weg en zeide
+toen:</p>
+<p>&raquo;Mijne vrienden, &rsquo;k zal trachten te vernemen wat er van
+de zaak is. Mac Neil is met een brief voor den gouverneur naar
+Allahabad vertrokken. In een oogenblik zal ik weten of Nana Sahib zich
+werkelijk in een van de provincies van het westen heeft laten zien, of
+hij er nog of reeds verdwenen is.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En zoo hij er gezien is, zoo het feit niet te betwijfelen
+valt, <span class="pagenum">[<a id="pb116" href="#pb116" name=
+"pb116">116</a>]</span>Munro, wat <span class="corr" id="xd20e2676"
+title="Bron: denkt">denk</span> je dan te doen?&rdquo; vroeg Banks, die
+de hand van den kolonel greep.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Zal vertrekken!&rdquo; antwoordde sir Edward Munro.
+&raquo;&rsquo;k Zal overal gaan waar het in den naam van de opperste
+gerechtigheid, mijn plicht is te gaan!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Is dat vast beslist, Munro?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, Banks, vast. Gij, mijne vrienden, zult uw reis zonder mij
+voortzetten.... Heden avond nog ga ik met den trein van
+Bombay.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Goed, maar je zult niet alleen gaan!&rdquo; antwoordde de
+ingenieur, zich tot ons wendende. &raquo;We vergezellen je,
+Munro!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, ja, kolonel!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;We
+laten u niet zonder ons vertrekken! In plaats van op wilde beesten te
+jagen, zullen we op schurken jagen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Kolonel Munro,&rdquo; liet ik er op volgen, &raquo;u zult me
+toestaan me bij den kapitein en uwe vrienden te voegen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, Maucler,&rdquo; antwoordde Banks<span class="corr" id=
+"xd20e2693" title="Niet in bron">,</span> &raquo;en van avond nog,
+zullen we allen Allahabad verlaten hebben....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Onnoodig!&rdquo; sprak een ernstige stem.</p>
+<p>We keerden ons om. Sergeant Mac Neil stond voor ons, met een dagblad
+in de hand.</p>
+<p>&raquo;Lees, kolonel,&rdquo; zeide hij. &raquo;Dit heeft de
+gouverneur me verzocht u te laten lezen.&rdquo;</p>
+<p>En sir Edward Munro las het volgende:</p>
+<div class="blockquote">
+<p class="firstpar">&raquo;De gouverneur van het presidentschap van
+Bombay brengt ter kennisse van het publiek, dat de afkondiging van den
+6<sup>n</sup> Maart ll., ter zake van den nabob Dandou-Pant, voortaan
+als nutteloos moet beschouwd worden. Gisteren is Nana Sahib aangetast
+in de bergpassen van Sauptourra, alwaar hij met zijn troep de wijk
+genomen had en is in het gevecht gedood. Er valt niet te twijfelen aan
+zijn identiteit. Hij is herkend door de inwoners van Cawnpore en
+Lucknow. Er ontbrak hem een vinger aan de linkerhand en men weet, dat
+Nana Sahib een zijner vingers had afgesneden op het oogenblik dat hij
+door een valsche begrafenis aan zijn dood wilde doen gelooven. Het
+koninkrijk van Indi&euml; heeft dus niets meer te vreezen van den
+wreeden nabob, die het zooveel bloed gekost heeft.&rdquo;</p>
+</div>
+<p>Kolonel Munro had deze regels op doffen toon voorgelezen en legde
+het dagblad uit de hand.</p>
+<p>Wij zwegen. De dood van Nana Sahib, ontwijfelbaar zeker dezen keer,
+verloste ons van alle vrees voor de toekomst.</p>
+<p>Na eenige minuten van stilte, streek kolonel Munro de hand over
+zijne oogen als om vreeselijke herinneringen weg te wisschen.
+Vervolgens vroeg hij:</p>
+<p>&raquo;Wanneer moeten we Allahabad verlaten?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Morgen, met het krieken van den dag,&rdquo; antwoordde de
+ingenieur. <span class="pagenum">[<a id="pb117" href="#pb117" name=
+"pb117">117</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e2724width"><img src="images/p117.jpg" alt=
+"Hij viel op zijne knie&euml;n. Blz. 126." width="510" height="720">
+<p class="figureHead">Hij viel op zijne knie&euml;n. Blz. <a href=
+"#pb126" class="pageref">126</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Banks,&rdquo; hernam kolonel Munro, &raquo;kunnen we ons niet
+eenige uren te Cawnpore ophouden?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wil je?....&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb118" href=
+"#pb118" name="pb118">118</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Ja, Banks, gaarne.... &rsquo;k zou voor een laatste maal
+Cawnpore nog eens willen terugzien!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Welnu, we zijn er binnen twee dagen!&rdquo; antwoordde de
+ingenieur eenvoudig.</p>
+<p>&raquo;En dan?&rdquo; hernam kolonel Munro.</p>
+<p>&raquo;Dan?....&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;zullen we onzen
+tocht naar het noorden van Indi&euml; voortzetten!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja!.... naar het noorden! naar het noorden!....&rdquo; zei de
+kolonel op een toon, die me tot in de ziel trof.</p>
+<p>Inderdaad was het niet onwaarschijnlijk, dat sir Edward Munro nog
+eenigen twijfel koesterde omtrent den uitslag dezer laatste worsteling
+tusschen Nana Sahib en de agenten der Engelsche overheid. Had hij
+gelijk tegenover hetgeen overtuigend bewezen scheen?</p>
+<p>De toekomst zal het ons leeren.</p>
+</div>
+<div id="ch10" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">X.</h2>
+<h2 class="main">Via Dolorosa.</h2>
+<p class="firstpar">Het koninkrijk Oude was vroeger een der
+belangrijkste gedeelten van het schiereiland en ook heden nog is het
+een der rijkste van Indi&euml;. Het had vorsten waarvan deze sterk,
+geene zwak waren. Door de zwakheid van een hunner, Wajad-Ali-Schah,
+werd 6 Februari 1857, zijn koninkrijk bij het domein der Compagnie
+geannexeerd. Dit was dus nauwlijks eenige maanden voor het begin van
+den opstand en juist op dit gebied werden de vreeselijkste moorden,
+gevolgd door de felste weerwraak gepleegd.</p>
+<p>Twee namen van steden, Lucknow en Cawnpore, hebben sedert dien tijd
+een treurige vermaardheid verworven.</p>
+<p>Lucknow is de hoofdstad, Cawnpore een van de voornaamste steden van
+het oude koninkrijk.</p>
+<p>Kolonel Munro wilde naar Cawnpore gaan, alwaar wij dan ook in den
+morgen van den 29<sup>n</sup> Mei aankwamen, na den rechteroever van
+den Ganges gevolgd te zijn, door een vlakte waar zich onmetelijke met
+indigo beplante velden uitstrekten. Twee dagen achtereen had de IJzeren
+Reus met een gemiddelde snelheid van drie mijlen per uur geloopen, en
+waren dus op die wijze de twee honderd vijftig kilometers tusschen
+Cawnpore en Allahabad afgelegd.</p>
+<p>Wij bevonden ons toen nagenoeg duizend kilometers van Calcutta, ons
+punt van uitgang, verwijderd. <span class="pagenum">[<a id="pb119"
+href="#pb119" name="pb119">119</a>]</span></p>
+<p>Cawnpore is een stad van ongeveer zestigduizend zielen. Zij neemt op
+den rechter oever van den Ganges een strook grond in van vijf mijlen
+lang. Er bevindt zich een militair kantonnement, waarin zeven duizend
+man gekazerneerd zijn.</p>
+<p>De toerist zou in deze stad te vergeefs een monument vinden, dat
+waardig is zijn aandacht te trekken, ofschoon zij van zeer ouden
+oorsprong is en, naar men zegt, reeds van voor de christelijke
+jaartelling dateert.</p>
+<p>Het was dus geenszins een gevoel van nieuwsgierigheid, dat ons naar
+Cawnpore gevoerd had. Alleen de wil van Sir Edward Munro had er ons
+gebracht.</p>
+<p>&rsquo;s Morgens van den 30<sup>n</sup> Mei hadden wij ons kamp
+verlaten. Banks, kapitein Hod en ik, we vergezelden den kolonel en
+sergeant Mac Neil bij dien <span class="corr" id="xd20e2781" title=
+"Bron: smartelijkan">smartelijken</span> gang, dien Sir Edward Munro
+voor het laatst doen wilde.</p>
+<p>Het volgende is het verkorte verhaal van hetgeen Banks mij omtrent
+die vreeselijke gebeurtenissen mededeelde.</p>
+<p>&raquo;Cawnpore, dat op het oogenblik van de annexatie van het
+Koninkrijk Oude van zeer vertrouwde troepen voorzien was, telde in den
+aanvang van den opstand slechts tweehonderdvijftig soldaten van het
+<span class="corr" id="xd20e2789" title=
+"Bron: koninkrijke">koninklijke</span> leger tegenover drie inlandsche
+regimenten infanterie, het 1<sup>e</sup>, 53<sup>e</sup> en
+56<sup>e</sup>, twee regimenten kavallerie en een batterij artillerie
+van het leger van Bengalen. Bovendien bevonden er zich een vrij
+aanzienlijk getal Europeanen, bedienden, ambtenaren, kooplieden, enz.,
+verder, achthonderdvijftig vrouwen en kinderen van het 32<sup>e</sup>
+regiment der koninklijke arm&eacute;e, in garnizoen te Lucknow.</p>
+<p>&raquo;Sedert vele jaren, bewoonde kolonel Munro Cawnpore. Daar was
+het dat hij het jonge meisje, later zijne vrouw, leerde kennen.</p>
+<p>&raquo;Miss Honlay was een jong, bekoorlijk, verstandig Engelsch
+meisje, met een verheven karakter, een edel hart, een heldennatuur,
+waardig bemind te worden door een man als den kolonel, die haar
+bewonderde en aanbad. Zij bewoonde met haar moeder een bungalow in de
+omstreken der stad, alwaar Edward Munro haar in 1855 huwde.</p>
+<p>&raquo;Twee jaar na zijn huwelijk, in 1857, toen zich de eerste
+verschijnselen van den opstand te Mirat vertoonden, moest kolonel Munro
+zich zonder een dag te verliezen, weder bij zijn regiment bevinden. Hij
+was dus verplicht zijn vrouw en zijn schoonmoeder te Cawnpore te laten,
+haar evenwel op het hart drukkende onmiddellijk aanstalten te maken
+voor hun vertrek naar Calcutta. Kolonel Munro meende, dat Cawnpore niet
+veilig was en de feiten hebben later zijne voorgevoelens maar al te
+zeer gerechtvaardigd.</p>
+<p>&raquo;De afdeeling werd toen gekommandeerd door den generaal Sir
+Hugh Wheeler, een rond en braaf soldaat, die weldra het slachtoffer der
+listige handelingen van Nana Sahib moest worden. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb120" href="#pb120" name="pb120">120</a>]</span></p>
+<p>&raquo;De nabob bewoonde toen, op tien mijlen van Cawnpore, zijn
+kasteel van Bilhour en sedert lang veinsde hij in de beste termen met
+de Europeanen te leven.</p>
+<p>&raquo;Ge weet, waarde Maucler, dat de eerste beginselen der
+omwenteling zich te Mirat en te Delhi voordeden. De tijding er van kwam
+den 14<sup>n</sup> Mei te Cawnpore aan. Dienzelfden dag toonde het
+1<sup>e</sup> regiment Sipayers vijandige neigingen.</p>
+<p>&raquo;Toen bood Nana Sahib de regeering zijne goede diensten aan.
+Generaal Wheeler was onvoorzichtig genoeg om aan de goede trouw van
+dien bedrieger geloof te slaan, wiens eigen soldaten dadelijk de
+gebouwen der schatkamer bezetten.</p>
+<p>&raquo;Dienzelfden dag vermoordde een ongeregeld regiment Sipayers,
+dat Cawnpore passeerde, aan de poorten der stad zijne Europeesche
+officieren.</p>
+<p>&raquo;Het gevaar deed zich toen voor zooals het was, ontzettend.
+Generaal Wheeler gaf bevel aan al de Europeanen in de kazerne de wijk
+te nemen, waar de vrouwen en kinderen van het 32<sup>e</sup> regiment
+van Lucknow woonden,&mdash;eene kazerne op het dichtst bijzijnde punt
+van den weg naar Allahabad gelegen, die de eenige weg was waarlangs
+hulp kon komen.</p>
+<p><span class="corr" id="xd20e2834" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Daar was het waar lady Munro en hare
+moeder zich moesten opsluiten. Tijdens den geheelen duur dezer
+gevangenschap, wijdde de jonge vrouw zich geheel aan hare lotgenooten
+toe. Zij verzorgde hen met hare eigen handen, zij hielp hen met haar
+beurs, zij moedigde hen aan door haar voorbeeld en hare woorden, zij
+toonde zich zooals zij was, een edel hart, en zooals ik u gezegd heb,
+een heldhaftige vrouw.</p>
+<p><span class="corr" id="xd20e2838" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Het duurde niet lang of ook het arsenaal
+werd aan de bewaking der soldaten van Nana Sahib toevertrouwd.</p>
+<p>&raquo;De verrader ontrolde toen de vaan des opstands en op zijn
+bevel, tastten de Sipayers den 7<sup>n</sup> Juni de kazerne aan, die
+geen driehonderd soldaten telde in staat de wapenen te dragen.</p>
+<p>&raquo;Deze dapperen verdedigden zich evenwel onder het vuur der
+belegeraars, te midden van een kogelregen en van ziekten van allerlei
+aard, stervende van honger en dorst, zonder levensmiddelen, want de
+voorraad was onvoldoende, zonder water, want de putten waren spoedig
+opgedroogd.</p>
+<p><span class="corr" id="xd20e2849" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Deze weerstand duurde tot den
+27<sup>n</sup> Juni.</p>
+<p>&raquo;Nana Sahib stelde toen een capitulatie voor, waarin de
+generaal Wheeler de onvergeeflijke fout beging toe te stemmen,
+niettegenstaande lady Munro hem smeekte en zelfs bezwoer den strijd
+voort te zetten.</p>
+<p>&raquo;Tengevolge dezer capitulatie werden de mannen, vrouwen en
+kinderen, vijfhonderd personen ongeveer,&mdash;lady Munro en hare
+moeder behoorden tot deze,&mdash;ingescheept op vaartuigen, die den
+<span class="pagenum">[<a id="pb121" href="#pb121" name=
+"pb121">121</a>]</span>Ganges moesten afzakken en hen naar Allahabad
+zouden brengen.</p>
+<div class="figure xd20e2862width"><img src="images/p121.jpg" alt=
+"Lucknow, de moskee Im&acirc;mbara. Blz. 128." width="509" height=
+"720">
+<p class="figureHead">Lucknow, de moskee Im&acirc;mbara. Blz. <a href=
+"#pb128" class="pageref">128</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Nauwelijks zijn deze vaartuigen van den oever losgemaakt, of
+de Sipayers openen er hun vuur op. Een hagelbui van kogels en
+<span class="pagenum">[<a id="pb122" href="#pb122" name=
+"pb122">122</a>]</span>schroot! Eenigen zinken, anderen worden in brand
+geschoten. Een der vaartuigen evenwel mocht het gelukken, eenige mijlen
+ver den stroom af te zakken.</p>
+<p>&raquo;Lady Munro en haar moeder bevonden zich op dit vaartuig. Een
+oogenblik mochten zij de hoop voeden, dat zij gered waren, doch de
+soldaten van den Nana vervolgden hen, en namen hen weder naar de
+kantonnementen terug.</p>
+<p>&raquo;Daar verdeelde men de gevangenen. Al de mannen werden over de
+kling gejaagd. Wat de vrouwen en kinderen aangaat, men vereenigde ze
+met de andere kinderen en vrouwen, die den 27<sup>n</sup> Juni niet
+vermoord waren geworden.</p>
+<p>&raquo;Het was een totaal van twee honderd slachtoffers wien een
+lange doodstrijd was voorbehouden en die opgesloten werden in den
+bungalow, waarvan de naam Bibi-Ghar een treurige vermaardheid heeft
+behouden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar hoe heb je die vreeselijke bijzonderheden
+vernomen?&rdquo; vroeg ik Banks.</p>
+<p>&raquo;Door een oud sergeant van het 32<sup>e</sup> regiment van het
+koninklijk leger,&rdquo; antwoordde de ingenieur. &raquo;Die man, als
+door een wonder ontkomen, werd opgenomen door den rajah van
+Ra&iuml;schwarah, een der provinci&euml;n van het koninkrijk Oude, die
+hem en eenige andere vluchtelingen met de grootste liefderijkheid
+ontving.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En wat werd er van lady Munro en haar moeder?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde vriend,&rdquo; antwoordde Banks mij, &raquo;we
+hebben geen rechtstreeksche getuigenis meer van &rsquo;t geen er sedert
+dien datum is voorgevallen, maar &rsquo;t is maar al te gemakkelijk het
+te gissen. Inderdaad, de Sipayers waren meester van Cawnpore. Zij waren
+het tot den 15<sup>n</sup> Juli en die negentien dagen waren negentien
+eeuwen! De ongelukkige slachtoffers wachtten elk oogenblik hulp, die
+slechts te laat zou komen.<a id="xd20e2897" name="xd20e2897"></a></p>
+<p>&raquo;Reeds sedert eenigen tijd was generaal Havelock uit Calcutta
+vertrokken op marsch, tot ontzet van Cawnpore, en na de opstandelingen
+herhaalde malen geslagen te hebben, hield hij er den 17<sup>n</sup>
+Juli zijn intocht.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar, twee dagen te voren, toen Nana Sahib vernam, dat de
+koninklijke troepen de rivier Pandou-Naddi waren overgestoken, besloot
+hij de laatste uren zijner heerschappij door gruwelijke moordtooneelen
+voor eeuwig in het geheugen te griffelen. Tegenover de veroveraars van
+Indi&euml; scheen hem alles veroorloofd!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Eenige mannelijke gevangenen, die de gevangenschap der
+vrouwen in <span class="corr" id="xd20e2908" title=
+"Bron: Bidi-Ghar">Bibi-Ghar</span> gedeeld hadden, werden voor hem
+gebracht en onder zijne oogen geworgd.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De menigte vrouwen en kinderen bleef nog over en onder dezen,
+lady Munro en haar moeder. Een peloton van het 6<sup>e</sup> regiment
+Sipayers kreeg order ze te fusilleeren door de vensters van
+<span class="corr" id="xd20e2916" title=
+"Bron: Bidi-Ghar">Bibi-Ghar</span> <span class="pagenum">[<a id="pb123"
+href="#pb123" name="pb123">123</a>]</span>heen. De terechtstelling of
+liever de moord begon, maar daar het naar den zin van Nana, verplicht
+weldra te wijken, niet snel genoeg ging, voegde deze bloeddorstige
+vorst muzelmansche slagers bij de soldaten zijner garde en nu werd het
+een ware slachting!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Den volgenden dag werden dooden en levenden, vrouwen en
+kinderen, in een naburige put gestort, en toen de soldaten van Havelock
+te hulp snelden, rookte deze put, tot den rand toe gevuld,
+nog!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Toen begon de wederwraak. Een zeker aantal opstandelingen,
+medeplichtigen van Nana Sahib, waren in de handen van generaal Havelock
+gevallen. Nu vaardigde deze de volgende vreeselijke dagorder uit,
+waarvan ik de bewoordingen nooit vergeten, zal:</p>
+<div class="blockquote">
+<p class="firstpar">&raquo;De put waarin de stoffelijke overblijfselen
+rusten der arme vrouwen en kinderen, vermoord op last van den snoodaard
+Nana Sahib, zal gedempt en met zorg bedekt worden in den vorm van een
+graf. Een detachement Europeesche soldaten, aangevoerd door een
+officier, zal zich heden avond van die vrome taak kwijten. Het huis en
+de kamers waar de moord heeft plaatsgehad zullen door de landgenooten
+der slachtoffers niet schoongemaakt en gewit worden. De generaal wil,
+dat elke druppel onschuldig bloed, door de veroordeelden met de tong
+schoongemaakt of afgelikt worde, voordat zij terechtstaan, en dat,
+naargelang van hun kastenrang en het deel, dat zij in den moord genomen
+hebben. Bij gevolg zal iedere veroordeelde, na de lezing van het
+doodvonnis gehoord te hebben, naar het huis gevoerd worden waar de
+moord gepleegd is en gedwongen worden een zeker gedeelte van den vloer
+schoon te likken. Men drage zorg de taak zoo stuitend mogelijk te maken
+voor de godsdienstige gevoelens van den veroordeelde en de
+provoost-geweldige spare zijne roede niet. Nadat de taak verricht is,
+worde het vonnis tenuitvoergebracht aan de galg, bij het huis
+opgericht.&rdquo;</p>
+</div>
+<p>&raquo;Dit was,&rdquo; hernam Banks, die zeer ontroerd was,
+&raquo;deze dagorder. Zij werd letterlijk opgevolgd. Maar de
+slachtoffers waren niet meer. Zij waren vermoord, verminkt, verscheurd!
+Toen kolonel Munro, twee dagen later aangekomen, wilde beproeven,
+eenige overblijfselen van lady Munro en haar moeder op te sporen, vond
+hij niets.... niets!&rdquo;</p>
+<p>Dit was het wat Banks mij, v&oacute;&oacute;r onze komst te Cawnpore
+had medegedeeld en nu was het diezelfde plek waar de afgrijslijke moord
+gepleegd was, die de kolonel wilde bezoeken.</p>
+<p>Maar vooraf wilde hij den bungalow terugzien waar lady Munro gewoond
+had, waar zij haar jeugd had doorgebracht, de woning waar hij haar het
+laatst gezien had, den drempel waarop hij hare laatste omhelzingen
+genoten had.</p>
+<p>Deze bungalow was een klein eind buiten de voorsteden der
+<span class="pagenum">[<a id="pb124" href="#pb124" name=
+"pb124">124</a>]</span>stad gelegen, niet ver van de lijn der militaire
+kantonnementen. Bouwvallen, stukken zwarte muren, eenige omgevallen,
+verdorde boomen, was alles wat er van de woning was overgebleven. De
+kolonel had niet gewild dat iets hersteld werd. De bungalow verkeerde
+na zes jaren nog in denzelfden toestand als de hand der brandstichters
+hem gebracht had.</p>
+<p>Wij brachten een uur op die verwoeste plek door. Sir Edward Munro
+waarde zwijgend onder die bouwvallen rond, waaruit zich zooveel
+herinneringen voor hem opdeden. Zijne gedachten waren geheel vervuld
+met dat gelukkige leven, dat niets hem voortaan kon teruggeven. Hij zag
+het jonge meisje weder, gelukkig in het huis waar zij geboren was, waar
+hij haar gekend had en somtijds sloot hij de oogen als om zich haar nog
+beter te kunnen voorstellen.</p>
+<p>Doch eindelijk, plotseling, alsof hij zich zelven geweld had moeten
+aandoen, voerde hij ons met zich naar buiten.</p>
+<p>Banks had gehoopt dat de kolonel zich alleen tot het bezoeken van
+dezen bungalow bepalen zou.... Maar neen! Sir Edward Munro had besloten
+tot de laatste toe de bitterheden uitteputten, die deze noodlottige
+stad voor hem bewaard had! Na de woning van lady Munro, wilde hij de
+kazerne wederzien waar zoovele slachtoffers, waaraan de krachtvolle
+vrouw zich zoo heldhaftig had toegewijd, al de verschrikkingen van een
+beleg hadden doorgestaan.</p>
+<p>De kazerne was op de vlakte buiten de stad gelegen en men bouwde
+toen een kerk op de plek waar de bevolking van Cawnpore een
+schuilplaats had moeten zoeken. De weg daarheen was een macadamweg,
+beschaduwd door fraaie boomen.</p>
+<p>Daar was het eerste bedrijf van het vreeselijk treurspel afgespeeld.
+Daar hadden lady Munro en hare moeder geleefd, geleden, met den dood
+geworsteld tot het oogenblik dat de capitulatie in de handen van Nana
+Sahib den troep slachtoffers stelde, reeds tot een afgrijslijken moord
+gedoemd en dien de verrader beloofd had behouden te Allahabad te zullen
+brengen.</p>
+<p>Te midden van den onvoltooiden bouw, onderscheidde men nog
+overblijfselen van steenen muren, sporen der verdedigingswerken, die
+door generaal Wheeler<a class="noteref" id="xd20e2952src" href=
+"#xd20e2952" name="xd20e2952src">1</a> waren opgericht.</p>
+<div class="figure xd20e2967width"><img src="images/p125.jpg" alt=
+"Tegen den avond betrok de lucht. Blz. 135." width="511" height="720">
+<p class="figureHead">Tegen den avond betrok de lucht. Blz. <a href=
+"#pb135" class="pageref">135</a>.</p>
+</div>
+<p>Kolonel Munro bleef langen tijd onbeweeglijk en zwijgend voor
+<span class="pagenum">[<a id="pb125" href="#pb125" name=
+"pb125">125</a>]</span>deze overblijfselen. In zijne herinnering kwamen
+de afschuwelijke voorvallen waarvan zij het tooneel geweest waren,
+levendiger terug. Na den bungalow, waar lady Munro gelukkig geleefd
+had, de kazerne <span class="pagenum">[<a id="pb126" href="#pb126"
+name="pb126">126</a>]</span>waarin zij meer geleden had dan alles wat
+men zich kan voorstellen!</p>
+<p>Nog bleef het bezoek over van den Bibi-Ghar, de woning waarvan de
+Nana een gevangenis maakte, waar zich de put bevond op welks bodem de
+slachtoffers in den dood vermengd waren geworden.</p>
+<p>Toen Banks den kolonel zich naar deze zijde zag wenden, greep hij
+hem bij den arm als om hem terug te houden.</p>
+<p>Sir Edward Munro zag hem vlak in het gelaat en zeide op vreeselijk
+kalmen toon:</p>
+<p>&raquo;Kom, laat ons gaan!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Munro! ik bid je!....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dan zal ik alleen gaan.&rdquo;</p>
+<p>Er bleek niets aan te doen.</p>
+<p>Wij hebben ons toen naar den Bibi-Ghar gewend, waaraan prachtig
+aangelegde tuinen, beplant met fraaie boomen voorafgingen.</p>
+<p>Er verheft zich daar een zuilengang in Gothischen stijl, van
+octogonalen vorm. Hij omgeeft de plek waar de put zich bevindt, welks
+opening nu met een bekleeding van steenen gesloten is. Het is een soort
+van voetstuk, dat een standbeeld van wit marmer draagt, den Engel van
+het Medelijden, een der laatste werken van den beeldhouwer Marocchette
+voorstellende.</p>
+<p>Het was lord Canning, gouverneur-generaal van Indi&euml; gedurende
+den grooten opstand van 1857, die dit monument van boete en rouw deed
+oprichten; het was vervaardigd naar de teekeningen van den kolonel der
+genie Yule en lord Canning verkoos het uit zijne eigene middelen te
+betalen.</p>
+<p>Voor dezen put waarin de beide vrouwen, de moeder en de dochter, na
+door de slachters van Nana getroffen te zijn, misschien nog levend
+waren geworden, kon Sir Edward Munro zijne tranen niet inhouden. Hij
+viel op zijne knie&euml;n op de steenen van het monument neder.</p>
+<p>Sergeant Mac Neil weende naast hem in stilte.</p>
+<p>Het hart ontzonk ons en <span class="corr" id="xd20e3008" title=
+"Bron: woordeu">woorden</span> ontbraken ons om deze ontroostbare smart
+te lenigen, hopende dat Sir Edward Munro daar zijne laatste tranen zou
+weenen!</p>
+<p>O! als hij een der eerste soldaten van het koninklijk leger geweest
+was, die te Cawnpore binnenkwamen en die na den gruwzamen moord in dat
+Bibi-Ghar doordrongen, zou hij van smart gestorven zijn!</p>
+<p>En wat wonder als men het verslag leest van een der Engelsche
+officieren,&mdash;een verhaal door den reiziger Rousselet
+medegedeeld.</p>
+<p>&raquo;Nauwlijks te Cawnpore binnengekomen, haastten we ons om de
+ongelukkige vrouwen op te sporen, die wij wisten, dat zich in de handen
+bevonden van den verfoeilijken Nana, doch weldra vernamen wij de
+afschuwelijke terdoodbrenging. Gekweld door een <span class=
+"pagenum">[<a id="pb127" href="#pb127" name=
+"pb127">127</a>]</span>verschrikkelijken dorst naar wraak en
+doordrongen van het gevoel der ontzettende smarten, die de ongelukkige
+slachtoffers hadden moeten verduren, gevoelden wij zonderlinge en
+woeste idee&euml;n in ons wakker worden. Half krankzinnig van drift,
+loopen wij naar de droevige plek van het martelaarschap. Gestold bloed,
+vermengd met overblijfselen, waaraan men geen naam kon geven, bedekte
+den grond van het kleine vertrek waar zij opgesloten waren en reikte
+ons tot de enkels. Lange, zijdeachtige haarvlechten, brokstukken van
+vrouwenkleederen, kleine kinderschoentjes, speelgoed, lagen op den
+vochtigen grond verspreid. De met bloed besmeerde muren, droegen de
+sporen van den vreeselijken doodstrijd. Ik raapte een klein gebedenboek
+op, waarvan op de eerste bladzijde deze treffende woorden geschreven
+stonden: &raquo;27 Juni, de vaartuigen verlaten.... 7 Juli, gevangenen
+van den Nana.... noodlottige dag.<span class="corr" id="xd20e3019"
+title="Niet in bron">&rdquo;</span> Maar dit waren niet de eenige
+gruwelen, die ons wachtten. Veel verschrikkelijker nog was het gezicht
+van den diepen en nauwen put waar de verminkte overblijfselen van die
+teere schepselen waren opgehoopt!....&rdquo;</p>
+<p>Sir Edward Munro was in de eerste uren dat de soldaten van Havelock
+zich van de stad meester maakten, niet tegenwoordig. Hij kwam slechts
+twee dagen na de verfoeielijke slachting! En nu had hij niets anders
+voor oogen dan de plek waar de noodlottige put zich opende, het
+vreeselijke graf der twee honderd slachtoffers van Nana Sahib!</p>
+<p>Ditmaal gelukte het Banks, geholpen door den sergeant, hem met
+geweld weg te voeren.</p>
+<p>Kolonel Munro zou nooit de twee woorden vergeten, die een der
+soldaten van Havelock met zijn bajonet op den rand van den put
+geschreven had:</p>
+<p>&raquo;<span lang="en">Remember Cawnpore!</span>&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Herinner u Cawnpore.&rdquo;</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e2952" href="#xd20e2952src" name="xd20e2952">1</a></span> Sedert
+dien tijd is de kerk, aan de herinnering gewijd, voltooid. Op marmeren
+platen<a id="xd20e2954" name="xd20e2954"></a> herinneren opschriften
+aan de ingenieurs van den Oostindische spoorweg, die tijdens den
+grooten opstand van 1857 aan ziekte of aan hunne wonden stierven, aan
+de officieren, sergeants en soldaten van het 34<sup>e</sup> regiment
+van het koninklijke leger, gedood in den strijd van den 17<sup>n</sup>
+November voor Cawnpore, aan kapitein Stuart Beatson, de officieren,
+mannen en vrouwen van het 32<sup>e</sup> regiment, gestorven gedurende
+de belegeringen van Cawnpore en Lucknow of gedurende de omwenteling,
+aan de martelaressen eindelijk van Bibi-Ghar, vermoord in Juli
+1857.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch11" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XI.</h2>
+<h2 class="main">De verandering van moesson.</h2>
+<p class="firstpar">Ten elf ure waren wij in het kamp terug en hadden
+wij natuurlijk grooten haast Cawnpore te verlaten, maar eenige
+herstellingen aan de voedingspomp der machine lieten niet toe dat wij
+voor den volgenden morgen vertrokken. <span class="pagenum">[<a id=
+"pb128" href="#pb128" name="pb128">128</a>]</span></p>
+<p>Er bleef mij dus nog een halve dag over. Ik meende hem niet beter te
+kunnen besteden dan met het bezoeken van Lucknow. Het plan van Banks
+was niet door deze stad te gaan, alwaar kolonel Munro zich wederom op
+een der voornaamste tooneelen van den oorlog bevonden zou hebben. Hij
+had gelijk. Ook dat waren al te pijnlijke herinneringen voor hem.</p>
+<p>Na dus te twaalf uur het Stoomhuis verlaten te hebben, bereisde ik
+het kleine eindje spoorweg, dat Cawnpore met Lucknow verbindt. De
+afstand bedraagt geen twintig mijlen en ik kwam binnen twee uren in de
+belangrijke hoofdstad van het Koninkrijk Oude aan, waarvan ik slechts
+een oppervlakkig overzicht wilde nemen, niets meer dan wat men een
+indruk noemt.</p>
+<p>Ik moest overigens de waarheid erkennen van hetgeen ik had hooren
+zeggen van de monumenten te Lucknow, gebouwd onder de regeering der
+muzelmansche keizers in de <span class=
+"smallcaps">XVII</span><sup>e</sup> eeuw.</p>
+<p>Het was een Franschman, een inwoner van Lyon, Martin genaamd, een
+eenvoudig soldaat uit het leger van Lally-Tollendal, die, in 1730, de
+gunsteling van den koning geworden, de schepper, de bestuurder, men zou
+kunnen zeggen de bouwmeester werd van die alom geroemde wonderen van
+het Koninkrijk Oude. De offici&euml;ele residentie der vorsten, de
+Kaiserb&acirc;gh, een vreemde verzameling van alle bouwstijlen, die in
+de verbeelding van een korporaal konden opkomen, is slechts een zeer
+oppervlakkig werk. Niets inwendig, alles uitwendig, maar dat uitwendige
+is tegelijk Hindoesch, Chineesch, Moorsch en.... Europeesch. Het is
+hetzelfde geval met een ander, kleiner paleis, Farid B&acirc;kch, dat
+ook het werk van Martin is. Wat de Im&acirc;mbara betreft, gebouwd
+midden in de vesting door Ka&iuml;fi&acirc;toulla, den eerste
+bouwkundige van Indi&euml; in de <span class=
+"smallcaps">XVII</span><sup>e</sup> eeuw, dat is werkelijk een prachtig
+monument en brengt een grootsche uitwerking teweeg, met de duizend
+klokjes, die de tusschenwanden overdekken.</p>
+<p>Ik kon Lucknow niet verlaten zonder het paleis Konstantijn te
+bezoeken, dat ook het persoonlijk gewrocht is van den Franschen
+korporaal en den naam draagt van paleis de la Martini&egrave;re. Ik
+wilde ook nog den naburigen tuin zien, den Secunder B&acirc;gh, waar de
+Sipayers, die, alvorens de stad te verlaten, het graf van den nederigen
+soldaat geschonden hadden, bij honderden vermoord werden.</p>
+<div class="figure xd20e3064width"><img src="images/p129.jpg" alt=
+"De rustplaats was aan den zoom van een bosch. Blz. 136." width="503"
+height="720">
+<p class="figureHead">De rustplaats was aan den zoom van een bosch.
+Blz. <a href="#pb136" class="pageref">136</a>.</p>
+</div>
+<p>Wij moeten hier nog bijvoegen, dat de naam van Martin niet de eenige
+Fransche naam is, die te Lucknow in eere wordt gehouden. Een oude
+onderofficier van de Afrikaansche jagers, Duprat genaamd, onderscheidde
+zich zoodanig door zijne dapperheid tijdens het tijdperk van den
+opstand, dat de opstandelingen hem aanboden zich aan hun hoofd te
+plaatsen. Duprat was te edel om dit aanbod aan te nemen,
+niettegenstaande de rijkdommen, die hem werden toegezegd, <span class=
+"pagenum">[<a id="pb129" href="#pb129" name=
+"pb129">129</a>]</span>niettegenstaande de bedreigingen, die hem naar
+&rsquo;t hoofd werden geslingerd. Hij bleef den Engelschen getrouw.
+Maar, bijzonder blootgesteld aan de schoten der Sipayers, die geen
+verrader <span class="pagenum">[<a id="pb130" href="#pb130" name=
+"pb130">130</a>]</span>van hem hadden kunnen maken, werd hij gedood in
+een ontmoeting<span class="corr" id="xd20e3077" title=
+"Bron: ;">.</span> &raquo;Ongeloovige hond,&rdquo; hadden de
+opstandelingen gezegd, &raquo;we zullen je toch hebben, al wilde je
+niet!&rdquo; Zij hadden hem, dood.</p>
+<p>Beide deze Fransche soldaten werden bloedig gewroken. De Sipayers,
+die het graf van den een geschonden en het graf voor den ander gegraven
+hadden, werden zonder mededoogen vermoord.</p>
+<p>Eindelijk, na de prachtige parken bewonderd te hebben, die deze
+groote stad van vijfhonderd duizend inwoners als een krans van groen en
+bloemen omgeven, na op den rug van een olifant de voornaamste straten
+en haar heerlijken boulevard van Hazrat Gaudj doorloopen te hebben,
+kwam ik dienzelfden avond met den trein te Cawnpore terug.</p>
+<p>Den volgenden dag, 31 Mei, begaven wij ons in den vroegen morgen op
+weg.</p>
+<p>&raquo;Eindelijk,&rdquo; riep kapitein Hod uit, &raquo;is het dan
+toch uit met al die steden, die me mooi beginnen te
+vervelen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, &rsquo;t is gedaan, Hod,&rdquo; antwoordde Banks,
+&raquo;en nu gaan we rechtstreeks op weg naar het noorden, om bijna in
+rechte lijn den voet van het Himalaya-gebergte te bereiken.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Bravo!&rdquo; hernam de kapitein. &raquo;Wat ik bij
+uitnemendheid Indi&euml; noem, dat zijn niet de provinci&euml;n met
+steden bezaaid of met Hindoes bevolkt, dat is het land waar mijne
+vrienden de olifanten, de leeuwen, de tijgers, de panters, de
+luipaarden, de beren, de buffels, de slangen in vrijheid leven! Daar is
+het eenige werkelijk bewoonbare gedeelte van het schiereiland! Als je
+dat ziet, Maucler, zullen de wonderen van de vallei van den Ganges je
+niet berouwen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Zal in uw gezelschap nergens berouw over hebben,
+mijn waarde kapitein,&rdquo; antwoordde ik.</p>
+<p>&raquo;En toch,<span class="corr" id="xd20e3097" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> zeide Banks, &raquo;zijn er in het
+noordwesten nog andere zeer belangrijke steden, Delhi, Agra,
+Lahore.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wel, vriend Banks,&rdquo; riep Hod uit, &raquo;wie heeft ooit
+iets bijzonders gehoord van die ellendige gehuchten!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ellendige gehuchten!&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;wel
+neen, Hod, je meent prachtige steden! Stel je gerust, waarde
+vriend,&rdquo; voegde de ingenieur er bij, zich tot mij wendende,
+&raquo;we zullen trachten je dat alles te laten zien, zonder de
+veldtochtsplannen van den kapitein in de war te brengen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, daar heb ik vrede mee, Banks,&rdquo; antwoordde Hod,
+&raquo;maar vandaag begint onze reis pas!&rdquo;</p>
+<p>Toen riep hij met luide stem:</p>
+<p>&raquo;Fox?&rdquo;</p>
+<p>De oppasser verscheen.</p>
+<p>&raquo;Present!<a id="xd20e3115" name="xd20e3115"></a>
+kapitein,&rdquo; zei hij.</p>
+<p>&raquo;Fox, zorg dat de geweren, de karabijnen en de revolvers in
+orde zijn!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb131" href="#pb131"
+name="pb131">131</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Alles in orde.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Heb je alles goed nagekeken?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Alles.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maak de patronen gereed.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ze zijn gereed.<span class="corr" id="xd20e3130" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<p>&raquo;Alles goed klaar dus?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Alles klaar.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Zal niet lang duren of de acht en dertigste zal op
+je lijst prijken, Fox!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De <span class="corr" id="xd20e3142" title=
+"Bron: acht-en-dertigste">achtendertigste</span>!&rdquo; riep de
+oppasser uit, wiens gelaat plotseling verhelderde. &raquo;&rsquo;k Zal
+hem een springkogeltje gereed maken, waarover hij zich niet zal te
+beklagen hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ga je gang, Fox, ga je gang!&rdquo;</p>
+<p>Fox groette op soldatenwijs, maakte rechtsomkeert en sloot zich in
+zijn arsenaal op.</p>
+<p>Zie hier nu het plan van dit tweede gedeelte onzer reis,&mdash;een
+plan, waarin geen verandering zal komen, of er moeten zich onverwachts
+gebeurtenissen opdoen, die onmogelijk te voorzien waren.</p>
+<p>Vijf en zeventig kilometers ver ongeveer zal de reis in de richting
+van het noordwesten langs den Ganges worden voortgezet, doch van dit
+punt af aan gaat het recht naar het noorden tusschen een der takken van
+den grooten stroom en een anderen belangrijken tak van de Goutmi. Op
+deze wijze wordt een zeker aantal stroomen vermeden, die zich links en
+rechts verspreiden, terwijl de reis verder door Biswah schuins naar de
+eerste bergen van Nepaul gaat, door het westelijk gedeelte van het
+koninkrijk Oude en Rokilkhanne.</p>
+<p>Deze weg was met de grootste zorg door den ingenieur gekozen en
+daardoor werden allerlei moeielijkheden vermeden. Mocht de steenkool in
+het noorden van Hindostan moeielijker te vinden zijn, aan hout zou het
+nimmer ontbreken en wat onzen IJzeren Reus betreft, de goed onderhouden
+wegen door de prachtige wouden van het Indische schiereiland, zouden
+voor hem geen beletsel zijn om te gaan in welken tred hij verkoos.</p>
+<p>Wij waren nog ongeveer tachtig kilometers van de kleine stad Biswah
+verwijderd. Men kwam overeen dien afstand met zeer gematigde snelheid
+af te leggen&mdash;in zes dagen. Men kon dan halt houden, als de streek
+ons beviel, terwijl de jagers dan tijd zouden hebben hunne heldendaden
+te verrichten. Kapitein Hod en de oppasser Fox, aan wie Go&ucirc;mi
+zich gaarne aansloot, zouden dan gemakkelijk het veld kunnen ontdekken,
+terwijl de IJzeren Reus gelijken tred met hen zou houden. Het was mij
+niet verboden hen op hun drijfjacht te vergezellen, ofschoon ik een
+slechts weinig bedreven jager was, en ik voegde mij dan ook enkele
+malen bij hen.</p>
+<p>Ik moet niet onvermeld laten, dat kolonel Munro sedert het
+<span class="pagenum">[<a id="pb132" href="#pb132" name=
+"pb132">132</a>]</span>oogenblik dat onze reis een nieuw tijdperk was
+ingetreden, zich wat minder afgezonderd hield. Hij scheen buiten de
+meer volkrijke buurten, te midden van de Ganges-vallei, die we pas
+doorreisd hadden, gezelliger te worden. Onder die veranderde
+omstandigheden, scheen hij de kalmte terug te erlangen van het bestaan,
+dat hij te Calcutta leidde. En toch, kon hij vergeten, dat zijn rollend
+huis zich begaf naar het noorden van Indi&euml;, waar een
+onweerstaanbaar noodlot hem heen trok? Hoe het zij, onder de
+maaltijden, alsmede in den tijd, die gewoonlijk aan de siesta gewijd
+wordt, was hij veel levendiger en dikwijls zelfs werd in de uren van de
+halt, en in de schoone nachten, die het warme seizoen ons nog schonk,
+het gesprek tot diep in den nacht voortgezet. Wat Mac Neil aangaat,
+sedert het bezoek aan de put van Cawnpore, scheen hij mij nog somberder
+toe dan gewoonlijk. Had misschien het gezicht van <span class="corr"
+id="xd20e3161" title="Bron: Bibi Ghar">Bibi-Ghar</span> een haat bij
+hem verlevendigd, dien hij nog altijd hoopte te koelen?</p>
+<p>&raquo;Neen, mijnheer, neen,&rdquo; zeide hij mij op zekeren dag,
+<span class="corr" id="xd20e3166" title=
+"Bron: &ldquo;">&raquo;</span>&rsquo;k houd het voor onmogelijk, dat ze
+&rsquo;t niet aan ons zouden <span class="corr" id="xd20e3169" title=
+"Bron: hehben">hebben</span> overgelaten Nana Sahib te
+dooden.<span class="corr" id="xd20e3172" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<p>De eerste dag ging voorbij zonder voorvallen<a id="xd20e3177" name=
+"xd20e3177"></a> die der moeite waard zijn vermeld te worden. Noch
+kapitein Hod, noch Fox waren in de gelegenheid eenig dier te schieten.
+Het was verdrietig en zonderling genoeg om de vraag te wettigen of de
+verschijning van den IJzeren Reus de vreeselijke roofdieren dezer
+streken niet op een afstand hield. Werkelijk ging men eenige jungles
+voorbij, die toch de gewone schuilplaatsen der tijgers en andere wilde
+dieren van het kattengeslacht zijn en geen een vertoonde zich. Evenwel
+hadden de jagers zich een paar mijlen ter zijde van onzen trein begeven
+en moesten het zich getroosten Black en Phann mede te nemen om op klein
+wild te jagen, waarvan &raquo;Monsieur<a id="xd20e3179" name=
+"xd20e3179"></a> Parazard<span class="corr" id="xd20e3181" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> zijn dagelijkschen voorraad eischte. Hij
+verstond geen rede daaromtrent, onze zwarte chef, en toen de oppasser
+hem over tijgers, luipaarden en andere weinig eetbare dieren sprak,
+trok hij minachtend de schouders op, zeggende:</p>
+<p>&raquo;Is dat eetbare waar!&rdquo;</p>
+<p>Dienzelfden avond kampeerden wij onder het lommer van een groep
+&eacute;norme vijgeboomen. De nacht was even rustig als de dag stil
+geweest was. De stilte werd zelfs niet verstoord door het gehuil der
+wilde beesten. Onze olifant rustte evenwel. Zijn gebriesch liet zich
+niet meer hooren. De kampvuren waren uitgedoofd en om den kapitein te
+voldoen, liet Banks zelfs den electrischen stroom niet werken, die de
+oogen van den IJzeren Reus in twee machtige <span class="corr" id=
+"xd20e3189" title="Bron: vuurbaken">vuurbakens</span> veranderde. Maar
+niets!</p>
+<p>Dit was eveneens tijdens de dagen van den 1<sup>n</sup> en
+2<sup>n</sup> Juni het geval. Het was om wanhopig te worden.
+<span class="pagenum">[<a id="pb133" href="#pb133" name=
+"pb133">133</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e3202width"><img src="images/p133.jpg" alt=
+"Storr en K&acirc;louth hielden zich bezig met het opdoen van brandstof. Blz. 138."
+width="505" height="720">
+<p class="figureHead">Storr en K&acirc;louth hielden zich bezig met het
+opdoen van brandstof. Blz. <a href="#pb138" class=
+"pageref">138</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Ze hebben mijn koninkrijk Oude veranderd!&rdquo; herhaalde
+kapitein Hod. &raquo;Ze hebben &rsquo;t in &rsquo;t midden van Europa
+overgebracht. Er zijn hier evenmin tijgers als in de laaglanden van
+Schotland!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb134" href="#pb134"
+name="pb134">134</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Mogelijk, mijn waarde Hod,&rdquo; antwoordde kolonel Munro,
+&raquo;hebben ze hier pas drijf jacht gehouden en zijn de dieren in
+massa verhuisd. Maar wanhoop niet en wacht totdat we aan den voet van
+de bergen van N&eacute;paul zijn. Daar zult ge naar hartelust aan uw
+instinct van jager kunnen voldoen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;We willen het hopen, kolonel,&rdquo; antwoordde Hod het hoofd
+schuddende, &raquo;want anders zouden we onze kogels tot hagel moeten
+omgieten!&rdquo;</p>
+<p>De dag van den 3<sup>n</sup> Juni was een der heetste, die we nog
+gehad hadden. Zoo de weg niet door groote boomen beschaduwd was
+geworden, geloof ik dat we letterlijk in onze rollende woning gekookt
+zouden zijn. De thermometer steeg tot zeven-en-veertig graden in de
+schaduw en er was zelfs geen tochtje wind. Het was dus mogelijk, dat de
+roofdieren bij een dergelijke temperatuur, in dien gloeienden dampkring
+hunne holen niet durfden te verlaten, zelfs des nachts.</p>
+<p>Den volgende morgen, den 3<sup>n</sup> Juni<span class="corr" id=
+"xd20e3226" title="Niet in bron">,</span> vertoonde zich de horizont
+bij het opgaan der zon, voor de eerste maal vrij mistig in het westen.
+We hadden toen het prachtige <span class="corr" id="xd20e3229" title=
+"Bron: sehouwspel">schouwspel</span> van een dier verschijnselen van
+luchtspiegeling, die men in zekere gedeelten van Indi&euml;
+&raquo;seekote,&rdquo; of luchtkasteelen en in andere
+&raquo;dessasur&rdquo; of &raquo;zinsbegoocheling&rdquo; noemt.</p>
+<p>Het was geene gewaande watervlakte met hare zonderlinge uitwerkselen
+van straalbreking, die zich aan onze blikken voordeed, het was een lage
+heuvelrij, bebouwd met de meest fantastische kasteelen van de wereld,
+iets in den trant van de hoogten langs den Rijn, met hare oude
+roofsloten. In een oogwenk gevoelden we ons overgebracht, niet alleen
+in het Romaansche gedeelte van het oude Europa, maar een tijdvak van
+vijf of zes honderd jaren terug, in het hart der middeleeuwen.</p>
+<p>Dit natuurverschijnsel gaf ons met verrassende duidelijkheid, het
+gevoel eener volkomen werkelijkheid. De IJzeren Reus met den geheelen
+toestel der moderne machinerie, onderweg naar een stad der elfde eeuw,
+kwam mij dan ook veel vreemder voor dan toen hij met een rookpluim
+versierd, het land van <span class="corr" id="xd20e3236" title=
+"Bron: Kishnoe">Vishnoe</span> en Brahma bewandelde.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Zeg u dank, vrouw natuur!&rdquo; riep kapitein Hod
+uit. &raquo;Na zooveel minarets en koepels, na zooveel moskee&euml;n en
+pagoden, laat ge ons een oude stad uit het leenroerig tijdvak
+bewonderen, met de Romaansche of Gothische wonderen, die zich zoo
+prachtig aan onze oogen voordoen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat is onze vriend Hod dezen morgen dichterlijk!&rdquo;
+antwoordde Banks. &raquo;Zou hij bij zijn ontbijt misschien een ballade
+geslikt hebben?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Lach maar, Banks, steek den gek maar met me!&rdquo; hernam
+kapitein Hod, <span class="corr" id="xd20e3246" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>maar verzuim niet te kijken! Zie de
+voorwerpen op den voorgrond grooter worden! Zie de struiken, boomen, de
+heuvels, bergen worden, de.....&rdquo; <span class="pagenum">[<a id=
+"pb135" href="#pb135" name="pb135">135</a>]</span></p>
+<p>&raquo;De gewone katten tijgers worden, als er katten waren, niet
+waar, Hod?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, dat zou nog zoo kwaad niet zijn, Banks! Maar, zie, daar
+storten mijn kasteelen aan den Rijn in, daar zakt de stad ineen en we
+komen tot de werkelijkheid terug, een eenvoudig landschap van het
+koninkrijk Oude, dat zelfs de wilde dieren niet meer willen
+bewonen!&rdquo;</p>
+<p>Nauwelijks verscheen de zon boven den oostelijken horizont, of zij
+veranderde oogenblikkelijk het spel der straalbreking. De <span class=
+"corr" id="xd20e3256" title="Bron: burgten">burchten</span> zakten met
+de heuvels ineen, die zich in vlakten veranderden.</p>
+<p>&raquo;Welnu, de luchtspiegeling is verdwenen,&rdquo; zei Banks,
+&raquo;en met haar de dichterlijke geestdrift van kapitein Hod, maar
+weet je nu wel, mijne vrienden, wat dit natuurverschijnsel
+voorspelt?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wel, ingenieur?&rdquo; riep de kapitein uit.</p>
+<p>&raquo;Een spoedig ophanden zijnde weersverandering,&rdquo;
+antwoordde Banks. &raquo;Overigens zijn we in de eerste dagen van Juni,
+waarin wijzigingen van het klimaat voorkomen. De verandering van
+moesson zal ons spoedig in het seizoen der periodieke regens
+brengen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waarde Banks,&rdquo; zei ik, &raquo;me dunkt we behoeven niet
+bang voor den regen te zijn, niet waar, al waren het aanhoudende
+plasregens, toch schijnen ze mij verkieslijker, dan die
+warmte.....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, je zult je zin hebben, waarde vriend,&rdquo; antwoordde
+Banks. &raquo;&rsquo;k Geloof dat de regen niet ver meer af is en dat
+we weldra de eerste wolken uit het zuidwesten zullen zien
+opdagen!&rdquo;</p>
+<p>Banks bedroog zich niet. Tegen den avond begonnen er dampen aan den
+westelijken horizont op te komen, hetgeen beteekende dat de moesson,
+zooals dat meestal gebeurt, zich des nachts zou instellen. Het was de
+Indische oceaan, die ons over het schiereiland zijne dampen met
+electriciteit beladen, overzond, dampen met stormen bezwangerd, die
+weldra over onze hoofden zouden losbarsten.</p>
+<p>Ook hadden zich dien dag eenige andere verschijnselen voorgedaan,
+waarin een Anglo-Indi&euml;r zich niet had kunnen vergissen. Wolken
+zeer fijn stof hadden onder den marsch van den trein over den weg
+gedwarreld. De beweging der wielen, die weliswaar niet zeer snel was,
+zou toch stof hebben kunnen doen opwaaien, maar niet zoo woest en wild.
+Men zou gezegd hebben, dat het een wolk van die vlokjes was, die door
+electrische machines in beweging worden gebracht. De bodem kon dus
+vergeleken worden met een onmetelijken ontvanger, waarin de
+electriciteit zich sedert vele dagen zou hebben opgehoopt. Bovendien
+was dit stof met een gelen weerschijn gekleurd, van een
+allerzonderlingste uitwerking, terwijl in elk stofdeeltje een klein
+lichtend middelpunt schitterde. Er waren oogenblikken geweest, waarin
+ons geheele voertuig zich te midden der vlammen scheen <span class=
+"corr" id="xd20e3274" title="Bron: voorttebewegen">voort te
+bewegen</span>,&mdash;vlammen zonder <span class="pagenum">[<a id=
+"pb136" href="#pb136" name="pb136">136</a>]</span>warmte, doch die,
+noch door hun kleur, noch door hun beweeglijkheid aan die van het St.
+Elmusvuur herinnerden.</p>
+<p>Storr vertelde ons, dat hij somtijds op die wijze treinen op hunne
+rails had zien loopen te midden eener dubbele haag lichtend stof en
+Banks bevestigde dit zeggen van den machinist. Een kwartier lang had ik
+dit zonderlinge natuurverschijnsel zeer nauwkeurig kunnen waarnemen
+door de kleine vensters van het torentje, waardoor ik den weg over een
+lengte van vijf of zes kilometers kon gadeslaan. Deze weg, zonder
+boomen, was stofferig en wit verbrand door de verticale stralen der
+zon. Op dit oogenblik scheen het mij toe, dat de warmte van den
+dampkring die van den vuurhaard der machine overtrof. Het was waarlijk
+niet om uit te houden en toen ik onder het heen en weer zwaaien der
+punka een frisscher lucht kwam inademen, was ik half gestikt.</p>
+<p>&rsquo;s Avonds, tegen zeven uur, hield het Stoomhuis halt. De
+rustplaats, door Banks uitgekozen, was aan den zoom van een bosch met
+prachtige vijgeboomen, dat zich tot in het oneindige naar het noorden
+scheen uit te strekken. Een vrij fraaie weg doorkruiste dit bosch en
+beloofde ons voor den volgenden dag een aangenamer en gemakkelijker
+tocht onder een ruim en hoog koepeldak van groen.</p>
+<p>De vijgeboomen, die reuzen der Hindoesche flora, zijn te beschouwen
+als de grootvaders, men zou kunnen zeggen als de huisvaders der
+plantenfamilie, omringd door hunne kinderen en kleinkinderen. Dezen,
+uit een zelfden wortel ontspringende, klimmen recht om den hoofdstam,
+waarmede zij volstrekt geen gemeenschap hebben, in de hoogte en gaan
+zich in de verheven vaderlijke takken verliezen. Het is wezenlijk alsof
+ze onder dit dichte gebladerte zijn uitgebroeid, als de kiekens onder
+de vleugelen hunner moeder. Daarvandaan het zonderlinge gezicht, dat
+deze meerdere eeuwen oude bosschen opleveren. De oude boomen gelijken
+op alleenstaande pilaren, het onmetelijke gewelf onderschragende,
+waarvan de fijne ribben op jonge vijgeboomen rusten, die op hun beurt
+pilaren zullen worden.</p>
+<p>Dien avond werd het kamp met nog meer zorg ingericht dan gewoonlijk.
+Mocht toch de volgende dag even heet zijn als deze geweest was, dan
+stelde Banks zich voor de halt te verlengen, en zoo het noodig was,
+&rsquo;s nachts te reizen.</p>
+<p>Kolonel Munro trouwens vond het heerlijk om eenige uren in dat
+schoone, schaduwrijke en kalme bosch door te brengen. Allen waren zijne
+meening toegedaan, dezen omdat zij werkelijk rust noodig hadden,
+anderen omdat zij eindelijk toch eens een dier wenschten te ontmoeten,
+dat een geweerschot van een Anderson of van een G&eacute;rard waardig
+was. Men raadt wie deze laatsten waren.</p>
+<p>&raquo;Fox, Go&ucirc;mi, &rsquo;t is pas zeven uren!&rdquo; riep
+kapitein Hod. &raquo;Een <span class="pagenum">[<a id="pb137" href=
+"#pb137" name="pb137">137</a>]</span>toertje in het bosch, voordat het
+nog geheel donker is!&mdash;Ben je van de partij, Maucler?&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e3294width"><img src="images/p137.jpg" alt=
+"Onder het sombere bladerendak der vijgeboomen. Blz. 142." width="501"
+height="720">
+<p class="figureHead">Onder het sombere bladerendak der vijgeboomen.
+Blz. <a href="#pb142" class="pageref">142</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Mijn waarde Hod,&rdquo; zei Banks, alvorens ik had kunnen
+antwoorden, <span class="pagenum">[<a id="pb138" href="#pb138" name=
+"pb138">138</a>]</span>&raquo;je moest je waarlijk niet van het kamp
+verwijderen. De lucht voorspelt niet veel goeds. Als de storm losbarst,
+zal je moeielijk het kamp kunnen bereiken. Morgen, als we ons kamp
+blijven betrekken, kan je gaan....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Morgen, is het licht,&rdquo; antwoordde Hod, &raquo;en juist
+nu is het oogenblik gunstig!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat weet ik, Hod, maar &rsquo;k ben bang voor den nacht. Wil
+je daarom toch vertrekken, ga dan niet ver. Over een uur is het al
+pikdonker en je zoudt misschien moeielijk het kamp kunnen
+weervinden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wees gerust, Banks. &rsquo;t Is pas zeven uren, en &rsquo;k
+vraag mijn kolonel slechts een permissie <span class="corr" id=
+"xd20e3312" title="Bron: van">tot</span> tien uren.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ga je gang, mijn waarde Hod,&rdquo; antwoordde Sir Edward
+Munro, &raquo;maar denk aan &rsquo;t geen Banks je gezegd
+heeft.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, kolonel.&rdquo;</p>
+<p>Kapitein Hod, Fox en Go&ucirc;mi, met uitmuntende jachtkarabijnen
+gewapend, verlieten het kamp en verdwenen onder de hooge vijgeboomen,
+die aan de rechterzijde van den weg stonden.</p>
+<p>Ik was zoo vermoeid van de warmte en de vermoeienissen van den dag,
+dat ik liever thuis bleef.</p>
+<p>Evenwel werd het vuur, op bevel van Banks, in plaats van geheel te
+worden uitgedoofd, slechts naar achteren van den vuurhaard geschoven,
+zoodat de stoom een paar atmosfeeren drukking bleef behouden. De
+ingenieur wilde zich voor elke mogelijkheid gereed houden.</p>
+<p>Storr en K&acirc;louth hielden zich in dien tusschentijd bezig met
+het opdoen van brandstof en water. Een klein beekje, aan den linkerkant
+van den weg, verschafte hun het noodige water, en de naburige boomen
+het hout, dat zij benoodigd hadden om den tender te voorzien. Gedurende
+dien tijd hield &raquo;monsieur&rdquo; Parazard zich met zijne gewone
+bezigheden onledig en onder het afnemen van de overblijfselen van den
+maaltijd, bepeinsde hij het menu voor het diner van den volgenden
+dag.</p>
+<p>Het was nog vrij licht en kolonel Munro, Banks, sergeant Mac Neil en
+ik, gingen aan den oever van de beek ons middagslaapje houden. Deze
+heldere waterstroom verfrischte den dampkring, die werkelijk, zelfs op
+dit uur, verstikkend was. De zon was nog niet ondergegaan. Haar licht
+verfde de massa dampen, die men door de groote openingen tusschen het
+gebladerte zich allengs aan het zenith zag ophoopen, donker blauw. Het
+waren zware, dikke wolken, die niet door wind schenen bewogen te worden
+en hun beweegkracht in zichzelven schenen te bezitten.</p>
+<p>We zaten of lagen tot omstreeks acht uren te praten. Van tijd tot
+tijd stond Banks op om een ruimer gezicht van den horizont te nemen,
+door te gaan tot aan den zoom van het bosch, dat de <span class=
+"pagenum">[<a id="pb139" href="#pb139" name=
+"pb139">139</a>]</span>vlakte, op minder dan een kwart mijl van het
+kamp, doorsneed. Toen hij terugkwam, schudde hij niet zeer
+gerustgesteld het hoofd.</p>
+<p>De laatste maal vergezelden wij hem. Reeds viel de duisternis onder
+de vijgeboomen. Toen wij aan den zoom gekomen waren, zag ik, dat in het
+westen tot daar, waar zich een rij onduidelijk omschreven heuvels
+vertoonde die reeds met de wolken ineensmolten, zich een onmetelijke
+vlakte uitstrekte.</p>
+<p>Het voorkomen van de lucht was vreeselijk in haar kalmte. Geen
+tochtje wind bewoog de hooge bladeren der boomen. Het was niet de rust
+van de ingeslapen natuur, die de dichters zoo vaak bezongen hebben, het
+was integendeel een zware en ziekelijke slaap. Het was alsof de
+atmosfeer in een toestand van spanning verkeerde en ik kon het
+luchtruim nergens beter bij vergelijken dan bij een stoomketel, als de
+te sterk saamgeperste stoom op het punt staat los te barsten.</p>
+<p>De ontploffing was nabij.</p>
+<p>De stormachtige wolken dreven inderdaad zeer hoog, zooals dit
+gewoonlijk plaatsheeft boven vlakten, en hadden breede, kromlijnige,
+scherp omschreven omtrekken. Zij schenen zelfs zich uit te zetten, in
+aantal te verminderen en in grootte toe te nemen, steeds evenwel
+dezelfde basis behoudende. Blijkbaar zouden ze spoedig allen tot een
+zelfde massa zijn opgelost, die de dichtheid der eenige wolk zou doen
+toenemen. Reeds smolten de kleine bijwolkjes, aan een soort van
+aantrekkingskracht gehoorzamende, tegen elkander aanbotsende en zich
+van elkander afstootende, in een verwarde massa in een.</p>
+<p>Tegen half negen uur verscheurde een zig-zagsgewijze uitschietende,
+bliksemstraal, in zeer scherpe hoeken, de donkere massa op een lengte
+van twee duizend vijf honderd &agrave; drie duizend meters.</p>
+<p>Vijf en zestig seconden later barstte een donderslag los en liet een
+lang gerekt, dof gerommel hooren, eigenaardig aan deze soort van
+bliksemflitsen, dat ongeveer vijftien seconden aanhield.</p>
+<p>&raquo;Een en twintig kilometers,&rdquo; zei Banks, na zijn horloge
+geraadpleegd te hebben. &raquo;Dat is bijna de grootste afstand, waarop
+de donder zich kan doen hooren. Maar als eenmaal het onweer losgebroken
+is, komt het spoedig en we moeten het niet afwachten. Laten we naar
+binnen gaan, vrienden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En kapitein Hod?&rdquo; zei sergeant Mac Neil.</p>
+<p>&raquo;De donder gebiedt hem terug te komen,&rdquo; antwoordde
+Banks. &raquo;&rsquo;k Hoop dat hij zal gehoorzamen.&rdquo;</p>
+<p>Vijf minuten later<a id="xd20e3354" name="xd20e3354"></a> waren we
+in het kamp terug, en namen plaats onder de veranda van het salon.
+<span class="pagenum">[<a id="pb140" href="#pb140" name=
+"pb140">140</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="ch12" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XII.</h2>
+<h2 class="main">Driedubbele vuren.</h2>
+<p class="firstpar">Indi&euml; deelt met zekere oorden van
+Brazili&euml;,&mdash;die van Rio-Janeiro onder andere,&mdash;het
+voorrecht om van alle landen van den aardbol het meest door onweders
+geteisterd te worden. Wordt in Frankrijk, Engeland en Duitschland, in
+Midden-Europa dus, het aantal dagen van donder niet meer dan op twintig
+per jaar geteld, dan bedraagt dit getal jaarlijks in het Indische
+schiereiland meer dan vijftig.</p>
+<p>Zooveel wat de algemeene meteorologie betreft. In dit bijzondere
+geval moesten wij met het oog op de omstandigheden waaronder het zich
+voordeed, een onweer van buitengewone hevigheid verwachten.</p>
+<p>Zoodra wij in het stoomhuis waren teruggekomen, raadpleegde ik den
+barometer. Er had een plotselinge daling van twee duim&mdash;van
+negenentwintig tot zevenentwintig duim,<a class="noteref" id=
+"xd20e3369src" href="#xd20e3369" name="xd20e3369src">1</a> der
+kwikkolom plaatsgehad.</p>
+<p>Ik deed dit kolonel <span class="corr" id="xd20e3374" title=
+"Bron: Muno">Munro</span> opmerken.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Maak me ongerust over het lang wegblijven van
+kapitein Hod en zijn metgezellen,&rdquo; antwoordde hij mij. &raquo;Het
+onweer is op punt van los te barsten, de nacht komt, het wordt steeds
+donkerder. Jagers gaan altijd verder dan ze beloven en zelfs verder dan
+ze zelven willen. Hoe zullen ze den weg in die diepe duisternis
+vinden?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Die dwazen!&rdquo; zeide Banks. &raquo;&rsquo;t Is onmogelijk
+geweest ze reden te doen verstaan! Zeer zeker zouden ze beter gedaan
+hebben niet te vertrekken!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is waar, Banks, maar ze zijn nu eenmaal
+vertrokken,&rdquo; antwoordde kolonel Munro, &raquo;en we moeten al
+&rsquo;t mogelijke doen om ze te vinden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Is er geen middel hun de plaats te doen kennen waar we
+zijn?&rdquo; vroeg ik den ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Jawel,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;door onze electrische
+vuren te ontsteken, die een groot lichtvermogen bezitten en van zeer
+ver gezien worden. &rsquo;k Ga den stroom stellen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Uitmuntend id&eacute;e, Banks.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wilt u dat ik er op uit ga om kapitein Hod op te
+zoeken?&rdquo; vroeg de sergeant.</p>
+<p>&raquo;Neen, mijn oude Neil,&rdquo; antwoordde kolonel Munro,
+&raquo;je zoudt hem toch niet vinden en ook verdwalen.&rdquo;
+<span class="pagenum">[<a id="pb141" href="#pb141" name=
+"pb141">141</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e3396width"><img src="images/p141.jpg" alt=
+"Zij droegen Go&ucirc;mi in hunne armen. Blz. 148." width="503" height=
+"720">
+<p class="figureHead">Zij droegen Go&ucirc;mi in hunne armen.
+<span class="corr" id="xd20e3399" title="Bron: Bl.">Blz.</span>
+<a href="#pb148" class="pageref">148</a>.</p>
+</div>
+<p>Banks haastte zich nu om gebruik te maken van de vuren waarover hij
+beschikte. De elementen der kolom werden in werking gesteld, de stroom
+geleid en al spoedig wierpen de twee oogen van <span class=
+"pagenum">[<a id="pb142" href="#pb142" name="pb142">142</a>]</span>den
+IJzeren Reus, als twee electrische seinvuren hun schitterenden
+lichtbundel onder en door het sombere bladerengewelf der vijgeboomen.
+Zeker is het, dat dit licht in den donkeren nacht van zeer ver moest
+gezien worden en onze jagers tot gids kon verstrekken.</p>
+<p>Op dit oogenblik barstte er een soort van orkaan van ongekende
+hevigheid los. Hij verscheurde de takken der boomen, richtte zich
+schuins naar den bodem en floot door de dunne zuilen der vijgeboomen,
+alsof hij door de welluidende pijpen van een kabinetorgel gesuisd
+had.</p>
+<p>In een oogenblik werd de weg als bezaaid met een stortvloed van
+losgerukte takken en bladeren. Deze aanhoudende regen van met kracht op
+het dak van het stoomhuis neergeworpen boomloof, veroorzaakte een
+geluid als van aanhoudenden donder.</p>
+<p>Wij moesten de wijk nemen naar het salon en al de vensters sluiten.
+Er viel nog geen regen.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Schijnt een soort van &raquo;tofan&rdquo; te
+zijn,&rdquo; zei Banks.</p>
+<p>De Hindoes geven dezen naam gewoonlijk aan de woeste en plotseling
+opkomende orkanen, die meer in het bijzonder de bergachtige streken
+verwoesten en zeer in het land geducht zijn.</p>
+<p>&raquo;Storr!&rdquo; riep Banks den machinist toe, &raquo;heb je de
+schietgaten van het torentje zorgvuldig gesloten?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, mijnheer Banks,&rdquo; antwoordde de machinist.
+&raquo;Van dien kant is er niets te vreezen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waar is K&acirc;louth?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hij heeft juist den tender van brandstof voorzien.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Morgen,&rdquo; antwoordde de ingenieur, &raquo;ligt het hout
+overal voor &rsquo;t oprapen! De wind wordt houthakker en bespaart ons
+veel arbeid! Blijf onder stoom, Storr en kom weer schuilen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dadelijk, mijnheer.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zijn je kuipen vol, K&acirc;louth?&rdquo; vroeg Banks.</p>
+<p>&raquo;Ja, mijnheer Banks,&rdquo; antwoordde de stoker. &raquo;We
+hebben nu genoeg water.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Goed, maar kom binnen! kom binnen!&rdquo;</p>
+<p>De machinist en de stoker hadden weldra in het tweede rijtuig
+plaatsgenomen.</p>
+<p>De bliksemstralen volgden elkander toen snel op, terwijl de
+ontploffing der electrische wolken een dof gerommel deed hooren. De
+&raquo;tofan&rdquo; had den dampkring niet verfrischt. Het was een
+verschroeiende wind, die verbrandde alsof hij uit een heeten oven
+woei.</p>
+<p>Sir Edward Munro, Banks, Mac Neil en ik, we verlieten de zaal
+slechts om onder de veranda te gaan. Onze blikken naar de toppen der
+vijgeboomen richtende, zag men het gebladerte zich als fijn zwart
+kantwerk tegen de brandende lucht afteekenen. Geen bliksemstraal of hij
+werd een paar seconden later door donderslagen gevolgd. Nauwlijks had
+de echo tijd gehad uit te sterven of een <span class="pagenum">[<a id=
+"pb143" href="#pb143" name="pb143">143</a>]</span>nieuwe donderslag
+werd door haar teruggekaatst. Ook was aanhoudend een diepe bas als
+grondtoon te hooren, waartegen dan de eigenaardige kort afgebroken
+ontploffingen uitkwamen, die Lucretius zoo te recht vergeleken heeft
+met het scherpe geluid van papier dat verscheurd wordt.</p>
+<p>&raquo;Hoe is &rsquo;t mogelijk, dat de storm ze nog niet naar huis
+gejaagd heeft!&rdquo; zei kolonel Munro.</p>
+<p>&raquo;Misschien,&rdquo; antwoordde de sergeant, &raquo;hebben
+kapitein Hod en zijne metgezellen een schuilplaats in het bosch
+gevonden, in een hollen boom of in een rotsholte en staan ze eerst
+morgen voor onze oogen! Het kamp is altijd daar om ze te
+ontvangen!&rdquo;</p>
+<p>Banks schudde het hoofd als iemand, die niet gerust is. Hij scheen
+de meening van Mac Neil niet te deelen.</p>
+<p>Op dit oogenblik,&mdash;het was bijna negen uren,&mdash;begon het
+buitengewoon hard te regenen. Deze regen was vermengd met &eacute;norme
+hagelsteenen, die ons steenigden en op het luidklinkend dak van het
+Stoomhuis neer knetterden. Het was als het geroffel van honderden
+trommen, zoodat het onmogelijk was zich te hooren spreken, al had het
+geratel van den donder het luchtruim niet vervuld. Van alle kanten
+dwarrelden de door den hagel verscheurde bladeren der vijgeboomen
+rond<span class="corr" id="xd20e3456" title="Niet in bron">.</span></p>
+<p>Banks kon zich te midden van dat oorverdoovend geraas niet doen
+hooren en strekte toen den arm uit om ons opmerkzaam te maken op de
+hagelsteenen, die tegen de zijden van <span class="corr" id="xd20e3461"
+title="Bron: het">de</span> IJzeren Reus aansloegen.</p>
+<p>Het was ongeloofelijk. Alles flikkerde bij de aanraking met die
+harde lichamen. Men zou gezegd hebben, dat wat uit de wolken viel,
+werkelijke druppels waren van een in smelting verkeerend metaal, die
+het plaatijzer treffende, een lichtstraal terugwierpen. Dit
+natuurverschijnsel toonde hoe sterk de atmosfeer met electriciteit
+verzadigd was. Onophoudelijk werd de dampkring door den bliksem
+doorkruist, zoodat alles in vuur en vlam scheen te staan.</p>
+<p>Banks gaf ons met een gebaar te verstaan, dat we in het salon zouden
+gaan en sloot de deur, die op de veranda uitkwam. Het was toch hoogst
+gevaarlijk zich in de open lucht aan den schok der electrische stroomen
+bloot te stellen.</p>
+<p>Wij waren nu binnen in diepe duisternis gehuld, die door het
+onophoudelijk weerlichten buiten, nog dieper gemaakt werd. Hoe groot
+was niet onze verbazing toen we zagen, dat zelfs ons speeksel lichtend
+was! Het bleek dat we door en door met de omringende vloeistof
+verzadigd waren.</p>
+<p>&raquo;We spogen vuur,&rdquo; om de uitdrukking te gebruiken, die
+gediend heeft om dit zeldzaam voorkomend, maar altijd ontzettend
+natuurverschijnsel te kenmerken. En waarlijk, te midden van al die
+vlammen, zoowel van binnen als van buiten, te midden van <span class=
+"pagenum">[<a id="pb144" href="#pb144" name="pb144">144</a>]</span>het
+woeste geweld dier vreeselijke donderslagen, altijd vergezeld van felle
+bliksemstralen, moest wel den koelbloedigste onder ons het hart sneller
+kloppen.</p>
+<p>&raquo;En zij!&rdquo; sprak kolonel Munro.</p>
+<p>&raquo;Zij!.... zij!.... zij!&rdquo; antwoordde Banks.</p>
+<p>We maakten ons nu zeer ongerust en konden niets doen om kapitein Hod
+en zijne metgezellen te hulp te komen.</p>
+<p>Indien zij werkelijk een schuilplaats gevonden hadden, dan kon het
+slechts onder de boomen zijn en men weet welke gevaren men onder
+dergelijke omstandigheden gedurende het onweer loopt. Hoe zouden ze
+zich in dat dichte bosch op vijf of zes meters van de loodlijn af
+hebben kunnen plaatsen, die door het uiteinde van de langste takken
+gaat,&mdash;zooals dit den personen, die in de nabijheid van boomen
+door het <span class="corr" id="xd20e3483" title=
+"Bron: onw&ecirc;er">onwe&ecirc;r</span> verrast worden, wordt
+aanbevolen?</p>
+<p>Dit alles kwam mij in de gedachte, toen een donderslag, korter
+afgebroken dan een der anderen, plotseling losbarstte. Een tusschenpoos
+van nauwlijks een seconde was er tusschen den slag en den bliksem
+verloopen.</p>
+<p>Het Stoomhuis trilde er van en werd als van den grond opgelicht. Ik
+dacht niet anders of de trein zou omvervallen.</p>
+<p>Op hetzelfde oogenblik verspreidde er zich een sterke
+lucht,&mdash;de doordringende lucht van salpeterdamp,&mdash;en
+ongetwijfeld zou het regenwater, gedurende dit onweer verzameld, een
+groote hoeveelheid salpeterzuur bevat hebben.</p>
+<p>&raquo;De bliksem is ergens ingeslagen....&rdquo; zei Mac Neil.</p>
+<p>&raquo;Storr! K&acirc;louth! Parazard!&rdquo; schreeuwde Banks.</p>
+<p>De drie mannen stormden de zaal binnen. Gelukkig was niemand
+getroffen.</p>
+<p>De ingenieur opende toen de deur der veranda en begaf zich op het
+balkon.</p>
+<p>&raquo;Daar!.... kijk!....&rdquo; riep hij.</p>
+<p>Op tien passen afstand, links van den weg, was een &eacute;norme
+vijgeboom door den bliksem getroffen. Bij het onophoudelijk lichten,
+kon men zien als op klaarlichten dag. De ontzaglijke stam, die door
+zijne uitspruitsels niet meer kon gedragen worden, was dwars over de
+naburige boomen heen gevallen. Hij was in zijn geheele lengte netjes
+van den bast ontdaan en een lange reep schors, door de rukwinden als
+een slang heen en weder bewogen, zweepte al draaiende de lucht. Dit
+afscheuren van den bast moest zeker van onderen naar boven geschied
+zijn, onder de werking van een buitengewoon hevigen, opstijgenden
+bliksemstraal.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Scheelde weinig of het Stoomhuis was
+getroffen!&rdquo; zei de ingenieur. &raquo;Toch moeten we blijven, want
+&rsquo;t is hier nog veiliger schuilplaats dan die der
+boomen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Laat ons dus blijven,&rdquo; antwoordde kolonel Munro.
+<span class="pagenum">[<a id="pb145" href="#pb145" name=
+"pb145">145</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e3511width"><img src="images/p145.jpg" alt=
+"Een nieuwe donderslag. Blz. 151." width="508" height="720">
+<p class="figureHead">Een nieuwe donderslag. Blz. <a href="#pb151"
+class="pageref">151</a>.</p>
+</div>
+<p>Op dit oogenblik deed zich een geschreeuw hooren. Waren het onze
+metgezellen, die eindelijk terug kwamen?</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is de stem van Parazard,&rdquo; zei Storr.
+<span class="pagenum">[<a id="pb146" href="#pb146" name=
+"pb146">146</a>]</span></p>
+<p>En werkelijk was het de kok, die, onder de achterste veranda
+staande, ons luidkeels riep.</p>
+<p>We ijlden onmiddellijk naar hem toe.</p>
+<p>Op minder dan honderd meters afstand, achter en aan de rechterzijde
+van het kamp, stond het vijgeboomenbosch in brand. De hoogste toppen
+der boomen verdwenen reeds in de vlammen. De brand nam met
+ongeloofelijke hevigheid toe in de richting van het Stoomhuis, dat dus
+in het grootste gevaar verkeerde.</p>
+<p>Een langdurige gebrek aan regen, de hooge temperatuur gedurende de
+drie maanden van het heete jaargetijde, hadden boomen, struiken,
+kruiden en planten verdroogd. De brand voedde zich met al die licht
+ontvlambare brandstoffen en, zooals het menigmaal in Indi&euml;
+gebeurt, dreigde het geheele bosch verteerd te worden.</p>
+<p>En werkelijk zag men dat het vuur al grootere kringen beschreef en
+hoe langer hoe dichter naderde. Indien het de plek van het kamp
+bereikte, zouden binnen weinige minuten de twee wagens vernield zijn,
+want hunne dunne paneelen konden ze niet voor het vuur beschermen, als
+de dikke wanden van plaatijzer van een koffer dit kunnen.</p>
+<p>Zwijgend stonden wij dit gevaar aan te zien. Kolonel Munro kruiste
+zich de armen en zeide eenvoudig:</p>
+<p>&raquo;Banks, jij bent de man om ons hieruit te helpen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, Munro,&rdquo; antwoordde de ingenieur, &raquo;en daar we
+geen enkel middel hebben, om den brand te blusschen, moeten we hem
+ontvluchten!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Te voet?&rdquo; riep ik uit.</p>
+<p>&raquo;Neen, met onzen trein.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En kapitein Hod en zijn metgezellen?&rdquo; zei Mac Neil.</p>
+<p>&raquo;We kunnen hen niet helpen! als ze v&oacute;&oacute;r ons
+vertrek niet terug zijn, vertrekken we toch!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;We kunnen ze toch niet aan hun lot overlaten!&rdquo; zei de
+kolonel.</p>
+<p>&raquo;Munro,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;als de trein in
+veiligheid zal zijn, buiten het bereik van het vuur, zullen we
+terugkomen en het bosch doorzoeken totdat we ze gevonden
+hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ga je gang dan maar, Banks,&rdquo; antwoordde kolonel Munro,
+die zich naar de meening van den ingenieur moest schikken, omdat zij
+werkelijk de eenige geschikte bleek.</p>
+<p>&raquo;Storr,&rdquo; zei Banks, &raquo;naar je machine!
+K&acirc;louth, naar je stoomketel, en stook de vuren op! Welke drukking
+op den manometer?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Twee atmosfeeren,&rdquo; antwoordde de machinist.</p>
+<p>&raquo;Binnen tien minuten moeten we er vier hebben! Komt, mijne
+vrienden, komt!&rdquo;</p>
+<p>De machinist en de stoker lieten geen oogenblik verloren gaan. Het
+duurde niet lang of een stortvloed van zwarten rook ontwrong zich aan
+de tromp van den olifant en vermengde zich met de stroomen <span class=
+"pagenum">[<a id="pb147" href="#pb147" name=
+"pb147">147</a>]</span>regen, die de reus scheen te trotseeren. De
+bliksemstralen, die het luchtruim doorkliefden, beantwoordde hij met
+een dichten vonkenregen. Een straal van stoom floot in den schoorsteen
+en de kunstmatige trekking verhaastte de verbranding van het hout, dat
+K&acirc;louth in zijn oven ophoopte.</p>
+<p>Sir <span class="corr" id="xd20e3567" title=
+"Bron: Eduard">Edward</span> Munro, Banks en ik, wij waren onder de
+achterste veranda gebleven, van waar wij de vorderingen van den brand
+in het bosch konden waarnemen. Zij waren snel en vreeselijk om aan te
+zien. De groote boomen stortten in den onmetelijken vuurhaard, de
+takken knapten met een geluid als van revolverschoten, de lianen
+wrongen zich van den eenen stam naar den anderen en het vuur deelde
+zich bijna onmiddellijk aan nieuwe brandstof mede. Binnen vijf minuten
+was de verbranding vijftig meters vooruit gegaan, terwijl de vlammen,
+verdeeld en verscheurd door den stormwind, zich tot zulk een hoogte
+verhieven, dat de bliksemstralen ze in alle richtingen
+doorploegden!</p>
+<p>&raquo;Binnen vijf minuten moeten we de plek verlaten <span class=
+"corr" id="xd20e3572" title="Bron: hebbenl">hebben!</span>&rdquo; zei
+Banks, &raquo;of alles vliegt in den brand!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hij gaat snel, die brand!&rdquo; antwoordde ik.</p>
+<p>&raquo;We zullen sneller gaan dan hij!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als Hod en zijn metgezellen maar terug waren!&rdquo; zei sir
+Edward Munro.</p>
+<p>&raquo;Gefloten, gefloten<span class="corr" id="xd20e3583" title=
+"Bron: ?">!</span>&rdquo; riep Banks uit. &raquo;Ze zullen &rsquo;t
+misschien hooren!&rdquo;</p>
+<p>En, op het torentje toesnellende, deed hij dadelijk de lucht van de
+schrille tonen der stoomfluit weergalmen, die scherp tegen het diepe
+gerommel van den donder uitkwamen en ver moesten gehoord worden.</p>
+<p>Men kan zich dezen toestand voorstellen, men kan hem niet
+beschrijven.</p>
+<p>Van den eenen kant was men genoodzaakt zoo snel mogelijk te
+vluchten, van den anderen kant verplicht op hen, die nog niet terug
+waren, te wachten!</p>
+<p>Banks was naar de achter veranda teruggekeerd. De zoom van den brand
+was nu tot minstens vijftig voet van het stoomhuis voortgeschreden. Een
+ondraaglijke hitte kwam tot ons over en de brandende lucht zou ons
+weldra de ademhaling beletten. Talrijke vuurspranken vielen reeds op
+onzen trein neder, die evenwel, zeer gelukkig, in zekere mate door de
+stortvloeden beschermd werd, doch blijkbaar niet tegen den
+rechtstreekschen aanval van het vuur bestand zou zijn.</p>
+<p>De machine deed steeds haar schel gefluit hooren, doch noch Hod,
+noch Fox, noch Go&ucirc;mi kwamen voor den dag.</p>
+<p>Op dit oogenblik vervoegde de machinist zich bij Banks en zeide hem
+dat alles gereed was. <span class="pagenum">[<a id="pb148" href=
+"#pb148" name="pb148">148</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Welnu, op marsch dan, Storr!&rdquo; antwoordde Banks,
+&raquo;maar niet al te snel vooruit!.... Juist snel genoeg om ons
+buiten het bereik van den brand te houden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wacht nog wat, Banks!&rdquo; zei kolonel Munro, die niet kon
+besluiten het kamp te verlaten.</p>
+<p>&raquo;Nog drie minuten, Munro,&rdquo; antwoordde Banks koel,
+&raquo;maar niet langer. Over drie minuten zal de trein van achteren
+vuur vatten!&rdquo;</p>
+<p>Er verliepen twee minuten. Het was nu onmogelijk langer onder de
+veranda te blijven. Het plaatijzer begon te blakeren en was zoo heet,
+dat men het niet kon aanraken. Het was hoogst onvoorzichtig slechts
+eenige oogenblikken langer te blijven!</p>
+<p>&raquo;Op marsch, Storr!&rdquo; riep Banks.</p>
+<p>&raquo;Daar zijn ze!&rdquo; riep de sergeant uit.</p>
+<p>Kapitein Hod en Fox vertoonden zich rechts van den weg, Go&ucirc;mi
+als een onbezield lichaam in de armen dragende en kwamen met hem aan de
+voettrede van achteren.</p>
+<p>&raquo;Dood!&rdquo; riep Banks uit.</p>
+<p>&raquo;Neen, door den bliksem getroffen, die zijn geweer in de hand
+verbrijzeld heeft,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;en alleen aan
+het linkerbeen verlamd!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;God zij geloofd!&rdquo; zei kolonel Munro.</p>
+<p>&raquo;Dank, Banks!&rdquo; voegde de kapitein er bij. &raquo;Zonder
+je gefluit, zouden we het kamp nooit hebben kunnen
+terugvinden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Op marsch!&rdquo; riep Banks, &raquo;op marsch!&rdquo;</p>
+<p>Hod en Fox waren in den trein gesprongen, en Go&ucirc;mi, die het
+gebruik zijner zintuigen niet verloren had, werd in zijn kamertje
+neergelegd.</p>
+<p>&raquo;Welke drukking hebben we nu?&rdquo; vroeg Banks, die even
+naar den machinist gegaan was.</p>
+<p>&raquo;Bijna vijf atmosfeeren,&rdquo; antwoordde Storr.</p>
+<p>&raquo;Op marsch!&rdquo; herhaalde Banks.</p>
+<p>Het was half elf uur. Banks en Storr plaatsten zich in het torentje.
+De regulateur werd geopend, de stoom stortte zich in de cilinders, het
+eerste gebriesch deed zich hooren en de trein ging te midden van het
+driesoortige licht, voortgebracht door den brand van het bosch, de
+electrische vuren en den bliksem in het eerst langzaam voorwaarts.</p>
+<p>Met weinige woorden vertelde kapitein Hod ons de lotgevallen van
+zijn tocht. Zijne metgezellen en hij hadden geen spoor van dieren
+ontmoet. Met het opkomende onweer kwam de duisternis sneller en vooral
+dieper dan ze zich hadden voorgesteld. De eerste donderslag verraste
+hen dus toen ze zich reeds meer dan drie mijlen van het kamp af
+bevonden. Toen wilden ze op hunne schreden terugkeeren, maar wat ze ook
+deden om zich te orienteeren, waren ze al spoedig te midden van de
+groepen vijgeboomen, <span class="pagenum">[<a id="pb149" href="#pb149"
+name="pb149">149</a>]</span>die allen op elkander gelijken, verdwaald,
+terwijl geen enkel pad hun de goede richting aanwees.</p>
+<div class="figure xd20e3640width"><img src="images/p149.jpg" alt=
+"Deze door den schrik waanzinnige dieren.... Blz. 151." width="507"
+height="720">
+<p class="figureHead">Deze door den schrik waanzinnige dieren.... Blz.
+<a href="#pb151" class="pageref">151</a>.</p>
+</div>
+<p>Het onweer barstte nu met buitengewone hevigheid los. Op dit
+<span class="pagenum">[<a id="pb150" href="#pb150" name=
+"pb150">150</a>]</span>oogenblik bevonden ze zich alle drie buiten het
+bereik van het electrische licht en konden ze zich dus niet in rechte
+lijn naar het Stoomhuis richten. De hagel en de regen vielen in
+stroomen neder en geen schuilplaats behalve het onvoldoende
+bladerendak, dat weldra doorboord was, beschutte hen.</p>
+<p>Eensklaps barstte een donderslag los op hetzelfde oogenblik dat een
+felle bliksemstraal nederschoot. Go&ucirc;mi viel door den bliksem
+getroffen bij kapitein Hod, aan de voeten van Fox neder. Van het
+geweer, dat hij in de hand hield, bleef niets dan de kolf over. In een
+oogwenk was het beroofd van loop, slot, trekker, van alles in
+&eacute;&eacute;n woord wat er van metaal aan het geweer wordt
+aangetroffen.</p>
+<p>Zijne metgezellen dachten dat hij dood was. Gelukkig evenwel was dit
+zoo niet, maar zijn linkerbeen was, hoewel niet rechtstreeks, door den
+bliksem getroffen, verlamd. Het was den armen Go&ucirc;mi onmogelijk
+een voet te verzetten. Men moest hem dus dragen. Tevergeefs drong hij
+er op aan hem te laten waar hij was, men kon hem dan later wel komen
+halen. Zijne metgezellen wilden dit volstrekt niet, de een nam hem bij
+de schouders op, de andere aan de voeten en goed schiks, kwaad schiks,
+namen zij den tocht door het donkere bosch aan.</p>
+<p>Twee uren achtereen dwaalden Hod en Fox op goed geluk rond, nu eens
+stilhoudende, dan hun marsch weder hervattende, zonder een enkel
+teeken, dat hun de richting naar het Stoomhuis aanwees.</p>
+<p>Gelukkig drong eindelijk het schrille geluid van de stoomfluit,
+duidelijker hoorbaar dan wanneer het geweerschoten geweest waren, boven
+het geraas der elementen, tot hen door. Het was de stem van den IJzeren
+Reus.</p>
+<p>Een kwartier later, kwamen zij juist aan op het oogenblik dat de
+halt weldra zou verlaten zijn. Het was meer dan tijd!</p>
+<p>Mocht evenwel de trein zich op den breeden en effen weg van het
+bosch voortspoeden, de brand ging even spoedig als hij. Wat het gevaar
+dreigender maakte, was dat de wind veranderd was, wat meermalen bij
+onweer plaatsheeft. Inplaats van ter zijde, waaide hij nu van achteren
+en blies door zijn hevigheid het vuur nog meer aan. Het vuur maakte
+zichtbaar vorderingen. Het regende brandende takken en gloeiende
+spranken te midden van een wolk heete asch, van den grond opgewaaid,
+alsof een krater allerlei brandbare voorwerpen in het luchtruim had
+uitgebraakt. En werkelijk kon men dezen boschbrand nergens beter bij
+vergelijken dan bij den loop van een stroom lava, zich een weg door de
+vlakte banende en alles op zijn weg vernietigende.</p>
+<p>Banks had het oog op dit alles en, al had hij het niet gezien, zou
+hij het gemerkt hebben aan den verschroeienden wind, die den adem
+beklemde.</p>
+<p>Men ging dus sneller voorwaarts, alhoewel dit op dien onbekenden
+<span class="pagenum">[<a id="pb151" href="#pb151" name=
+"pb151">151</a>]</span>weg niet zonder gevaar was. Doch de weg was door
+den regen zoo diep uitgehold, dat de machine niet zoo hard kon werken
+als de ingenieur het wel gewenscht had.</p>
+<p>Tegen half twaalf uur was er een nieuwe donderslag en was de bliksem
+opnieuw ingeslagen! We uitten een kreet van ontzetting en dachten dat
+Banks en Storr beiden getroffen waren in het torentje van waaruit zij
+den trein bestuurden.</p>
+<p>Dit ongeluk was ons evenwel bespaard geworden. Het was onze olifant,
+die door de electrische ontlading aan de punt van een zijner lange
+hangende ooren getroffen was.</p>
+<p>Gelukkig was de machine er volstrekt niet door beschadigd, en het
+scheen dat de IJzeren Reus de donderslagen wilde beantwoorden door zijn
+sneller brieschend geluid.</p>
+<p>&raquo;Hoera!&rdquo; schreeuwde kapitein Hod, &raquo;hoera! Een
+olifant van vleesch en been zou stellig gevallen zijn! Gij, gij
+trotseert den bliksem en niets kan je tegenhouden! Hoera, IJzeren Reus,
+hoera!&rdquo;</p>
+<p>Nog een half uur lang bleef de trein denzelfden afstand bewaren. Uit
+vreeze al te hard ergens tegen aan te stooten, gaf Banks hem slechts de
+noodige snelheid om niet door het vuur bereikt te worden.</p>
+<p>Van de veranda waar kolonel Munro, Hod en ik plaats genomen hadden,
+zagen wij bij het licht door den brand en den bliksem verspreid, groote
+schaduwen voorbijgaan. Het waren eindelijk roofdieren!</p>
+<p>Uit voorzorg greep kapitein Hod zijn geweer, want het was mogelijk,
+dat de door den schrik waanzinnige dieren zich op den trein wilden
+werpen om er een schuilplaats te zoeken.</p>
+<p>En werkelijk wilde een reusachtige tijger dit beproeven, doch een
+ontzettenden sprong nemende, bleef hij met den nek tusschen twee
+uitspruitsels van een vijgeboom vastzitten. Toen deze zich nu onder den
+storm boog, spande hij zijne loten als twee &eacute;norme koorden, die
+het dier verworgden.</p>
+<p>&raquo;Arm dier!&rdquo; zei Fox.</p>
+<p>&raquo;Die wilde dieren,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;zijn
+geschapen om behoorlijk door een karabijnkogel gedood te worden en niet
+op zulk een ellendige manier! Jawel, arm dier!&rdquo;</p>
+<p>Waarlijk, het liep den kapitein niet mede! Toen hij tijgers zocht,
+zag hij ze niet en toen hij ze niet meer zocht, gingen ze hem in de
+vlucht voorbij, zonder dat hij ze kon schieten, of ze kwamen om als een
+muis in den val!</p>
+<p>Ten een ure &rsquo;s morgens verdubbelde het gevaar nog, hoe groot
+het tot nog toe ook geweest ware.</p>
+<p>Onder den invloed van de ongestadige winden, die al de streken van
+het kompas doorliepen, had de brand den weg voor ons bereikt en waren
+we nu van alle kanten ingesloten.</p>
+<p>Intusschen was het onweer nu zeer in hevigheid afgenomen, zooals
+<span class="pagenum">[<a id="pb152" href="#pb152" name=
+"pb152">152</a>]</span>dit bijna onveranderlijk gebeurt, als deze
+luchtverschijnselen boven een bosch heen gaan, waarvan de boomen
+allengs de electrische stof onttrekken en uitputten. Doch zoo de
+bliksemstralen zeldzamer waren en de donderslagen zich in langere
+tusschenpoozen lieten hooren, zoo de regen met minder hevigheid
+nederviel, streek daarentegen de wind steeds met eene ongeloofelijke
+woede langs den grond.</p>
+<p>Het kostte wat het wilde, men moest den gang van den trein
+verhaasten, op het gevaar af in onzachte aanraking met eenig voorwerp
+te komen of hem in een diepen kuil te storten.</p>
+<p>Banks ging er dan ook toe over, maar hij deed het met een
+verwonderlijke koelbloedigheid, den blik gevestigd houdende door de
+lensvormige glazen van het torentje, de hand aan den regulateur, dien
+zij niet meer verliet.</p>
+<p>De weg scheen nog slechts half open tusschen twee rijen vuur. Het
+was dus noodzakelijk tusschen deze twee rijen door te gaan.</p>
+<p>Banks aarzelde niet en stuurde den trein er tusschen door met een
+snelheid van zes &agrave; zeven mijlen per uur.</p>
+<p>Ik dacht dat wij er zouden blijven, vooral toen men een vijftig
+meters ver, een zeer nauwe plaats van den oven moest passeeren. De
+wielen van den trein knarsten over de gloeiende kolen, die den grond
+bedekten en een brandende atmosfeer omgaf hem geheel!....</p>
+<p>Gelukkig waren wij er door!</p>
+<p>Eindelijk deed zich te twee uur &rsquo;s morgens de uiterste zoom
+van het bosch in het licht der nu zeldzame bliksemstralen voor. Achter
+ons ontvouwde zich een uitgestrekt panorama van vlammen. De brand zou
+niet eerder gebluscht zijn, dan na den laatsten vijgeboom van het
+onmetelijk woud verteerd te hebben.</p>
+<p>Toen het dag was, hield de trein eindelijk op; het onweer was geheel
+geweken en men richtte een voorloopig kamp in.</p>
+<p>Onze olifant werd met zorg onderzocht en nu bleek het, dat de punt
+van het rechteroor door verscheidene gaatjes doorboord was.</p>
+<p>Ongetwijfeld ware onder zulk een bliksemstraal ieder ander dier dan
+een dier van ijzer, gevallen om zich niet weder op te richten en zou de
+trein in nood snel door het vuur verslonden zijn!</p>
+<p>Ten zes ure &rsquo;s morgens, werd de reis na een korte rust
+voortgezet en ten twaalf ure kampeerden wij in de <span class="corr"
+id="xd20e3725" title="Bron: omsteken">omstreken</span> van Rewah.</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e3369" href="#xd20e3369src" name="xd20e3369">1</a></span>
+Omstreeks zeven honderd dertig millimeters.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch13" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XIII.</h2>
+<h2 class="main">Heldendaden van kapitein Hod.</h2>
+<p class="firstpar">De halve dag van den 5<sup>n</sup> Juni en de
+volgende nacht werden <span class="pagenum">[<a id="pb153" href=
+"#pb153" name="pb153">153</a>]</span>rustig in het kamp doorgebracht.
+Na zooveel vermoeienissen en doorgestane gevaren, hadden wij die rust
+hoog noodig.</p>
+<div class="figure xd20e3741width"><img src="images/p153.jpg" alt=
+"Het dier nam opnieuw een sprong. Blz. 158." width="508" height="720">
+<p class="figureHead">Het dier nam opnieuw een sprong. Blz. <a href=
+"#pb158" class="pageref">158</a>.</p>
+</div>
+<p>Het was nu niet meer het koninkrijk Oude, dat zijne vruchtbare
+<span class="pagenum">[<a id="pb154" href="#pb154" name=
+"pb154">154</a>]</span>vlakten voor ons uitbreidde; het Stoomhuis
+vervolgde toen zijn reis door het grondgebied, steeds vruchtbaar, doch
+met &raquo;nullahs&rdquo;, of bergkloven doorsneden, dat Rohilkhande
+genoemd wordt. Bareilli is de hoofdstad van den uitgestrekten vierhoek
+van honderd vijf en vijftig duizend mijlen kustland, rijkelijk
+besproeid door de talrijke takken van de Cogra, hier en daar bepoot met
+prachtige mangoboomen en bezaaid met dichte jungles, die evenwel
+allengs plaatsmaken voor bebouwde velden.</p>
+<p>Daar was het middelpunt van den opstand na de inneming van Delhi;
+daar was het tooneel van een der veldtochten van sir Colin Campbell;
+daar was de legerafdeeling van den <span class="corr" id="xd20e3754"
+title="Bron: brigadegeneraal">brigade-generaal</span> Walpole in den
+aanvang niet gelukkig: daar kwam een vriend van sir Edward Munro om het
+leven, de kolonel van het 93<sup>e</sup> regiment Schotten, dat zich in
+het gevecht van den 14<sup>n</sup> April bij de twee belegeringen van
+Lucknow onderscheiden had.</p>
+<p>Met het oog op de gansche inrichting van dit grondgebied, kon geen
+ander gunstiger geweest zijn voor onzen trein. Fraaie, effen wegen,
+gemakkelijk over te steken stroomen tusschen de twee belangrijker
+slagaderen die van het noorden komen, alles bracht mede dit gedeelte
+van ons reisplan gemakkelijk te maken. Er bleef ons slechts nog eenige
+honderden kilometers te doorloopen over, alvorens de eerste verheffing
+van den bodem te gevoelen, die de vlakte met de bergen van
+N&eacute;paul verbindt.</p>
+<p>Alleen slechts moest nu ernstig rekening gehouden worden met het
+regenseizoen. De regentijd doet zich heviger in de kuststreek gevoelen
+dan binnen in het schiereiland en duurt ook wat <span class="corr" id=
+"xd20e3767" title="Bron: later">langer</span>. De reden hiervan is dat
+de wolken zich ontlasten alvorens het midden van Indi&euml; te
+bereiken, doch behalve dat veranderen zij eenigszins van richting door
+den slagboom der hooge bergen. Op de kust van Malabar begint de moesson
+in de maand Mei; in de centrale en noordelijke provinci&euml;n, doet
+hij zich slechts eenige weken later gevoelen, in de maand Juni.</p>
+<p>Nu bevonden wij ons juist in Juni en in deze bijzondere, doch
+vooruit geziene omstandigheden zou onze reis voortgezet worden.</p>
+<p>Alvorens evenwel met de mededeeling onzer lotgevallen verder te
+gaan, moet ik zeggen dat het met onzen braven Go&ucirc;mi, zoo
+ongelukkig door den bliksem ontwapend, den volgenden dag reeds beter
+ging. De verlamming van zijn linkerbeen was slechts tijdelijk. Hij
+hield er niets uit over, maar scheen toch eenigen wrok tegen het
+hemelvuur te koesteren.</p>
+<p>Op de twee dagen van den 6<sup>n</sup> en 7<sup>n</sup> Juni, had
+kapitein Hod met behulp van Phann en Black gelukkige jacht. Hij kon
+toch een paar antilopen, hier &raquo;nilgaus&rdquo; genaamd, schieten.
+Dit zijn de blauwe ossen der Hindoes, die men juister herten zou moeten
+noemen, omdat zij meer op herten dan op de stamgenooten van
+<span class="pagenum">[<a id="pb155" href="#pb155" name=
+"pb155">155</a>]</span>den god Apis gelijken. Men zou ze zelfs
+parelgrijze herten kunnen noemen en hunne kleur herinnert voorzeker
+meer aan de kleur van een stormachtige lucht dan aan die van een
+azuurblauwen hemel. Men verzekert evenwel, dat bij eenigen dezer
+prachtige dieren met kleine, scherpe en rechte horens, langen en een
+weinig gewelfden kop, het haar bijna blauw wordt,&mdash;een kleur die
+de natuur den viervoetigen dieren standvastig schijnt geweigerd te
+hebben, zelfs den blauwen vos, wiens pels eerder zwart is.</p>
+<p>Toch waren dit de roofdieren nog niet, waarvan kapitein Hod droomde.
+Evenwel is de nilgau, al is het geen roofdier, gevaarlijk, wanneer hij
+licht gekwetst den jager aanvalt. Een eerste kogel van den kapitein,
+een tweede van Fox, stuitten deze tweede prachtige dieren in hun vaart.
+Zij werden als in de vlucht geschoten. Voor Fox was het dan ook slechts
+vliegend wild!</p>
+<p>&raquo;Monsieur&rdquo; Parazard, evenwel dacht er heel anders over
+en de heerlijk gebraden bouten, die hij ons dien dag opdischte, deden
+ons tot zijne meening overhellen.</p>
+<p>Den 8<sup>n</sup> Juni, met het krieken van den dag, verlieten wij
+ons kamp, dat bij een klein dorp van Rohilkhande was opgeslagen. Wij
+waren er den vorigen avond aangekomen, na de veertig kilometers, die
+het van Rewah scheiden, te hebben afgelegd. Onze trein had dus slechts
+met een zeer gematigde snelheid gereisd over een grond, dien de regens
+steeds weeker maakten. Bovendien begonnen de beken te zwellen, terwijl
+verscheidene doorwaadbare plaatsen onze reis eenige uren vertraagden.
+Doch, aan een paar dagen waren wij niet gebonden. Wij waren toch zeker
+v&oacute;&oacute;r het einde van Juni de bergachtige streek te
+bereiken, waar wij ons gedurende eenige maanden van den zomer met het
+Stoomhuis wilden ophouden, als te midden van een sanitarium. Wij
+behoefden ons dus niet ongerust hierover te maken.</p>
+<p>Dien dag van den 8<sup>n</sup> miste kapitein Hod een prachtig
+schot.</p>
+<p>Terzijde van den weg bevonden zich dichte jungles van bamboes,
+zooals men er velen rondom de dorpen aantreft, die gebouwd schijnen in
+bloemenkorfjes. Het was nog de echte jungle niet, zooals die zoo vaak
+in Hindostan op de woeste, naakte, onvruchtbare vlakte wordt
+aangetroffen, en waarboven grijsachtige struiken uitsteken. Wij
+bevonden ons integendeel in een bebouwd land, te midden van vruchtbare
+landouwen, die gewoonlijk waren afgedeeld in moerassige
+rijstvelden.</p>
+<p>De IJzeren Reus ging bedaard voorwaarts, bestuurd door de hand van
+Storr en wierp fraaie rookwolkjes uit, die door den wind over het
+bamboes langs den weg verspreid werden.</p>
+<p>Eensklaps sprong een dier met verbazende vlugheid op den nek van
+onzen olifant.</p>
+<p>&raquo;Een tch&icirc;ta! een tch&icirc;ta!&rdquo; riep de machinist.
+<span class="pagenum">[<a id="pb156" href="#pb156" name=
+"pb156">156</a>]</span></p>
+<p>Op dezen kreet snelde kapitein Hod naar het voorste balkon en greep
+een geweer, dat daar altijd gereed stond.</p>
+<p>&raquo;Een tch&icirc;ta!&rdquo; riep hij op zijn beurt.</p>
+<p>&raquo;Schiet hem dan toch!&rdquo; schreeuwde ik.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb den tijd!&rdquo; antwoordde kapitein Hod, die
+zich vergenoegde met op het dier aan te leggen.</p>
+<p>De tch&icirc;ta is een soort van luipaard, in Indi&euml; thuis
+behoorende, niet zoo groot als de tijger, maar bijna even zoo geducht,
+zoo vlug, lenig en sterk is hij.</p>
+<p>Kolonel Munro, Banks en ik wij hielden hem onder de veranda staande
+in &rsquo;t oog, en wachtten altijd op het schot van den kapitein.</p>
+<p>Blijkbaar had zich de luipaard op het gezicht van onzen olifant
+vergist. Hij had zich stoutmoedig op hem geworpen, doch daar waar hij
+levend vleesch meende te vinden, waarin hij zijne tanden of klauwen kon
+slaan, was het vleesch van plaatijzer, dat noch zijn tanden, noch zijn
+klauwen konden oprijten. Woedend over dit slechte resultaat, klampte
+hij zich aan de lange ooren van het gewaande dier vast, en was
+ongetwijfeld op punt het weder los te laten, toen hij ons opmerkte.</p>
+<p>Kapitein Hod bleef steeds op hem aanleggen, als een jager, die zeker
+van zijn schot is en het dier slechts op het juiste oogenblik en op de
+juiste plek wil treffen.</p>
+<p>De tch&icirc;ta richtte zich brullende op. Zeker gevoelde hij het
+gevaar, maar scheen het niet te willen ontvluchten. Misschien zocht hij
+het gunstige oogenblik om zich op de veranda te werpen.</p>
+<p>Werkelijk zagen wij hem weldra naar den kop van den olifant kruipen,
+met zijne pooten den snuit, die tot schoorsteen diende, omvatten en
+daarna naar de opening klimmen, waaruit de stoom ontsnapte.</p>
+<p>&raquo;Schiet dan toch, Hod!&rdquo; zei ik weder.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb den tijd,&rdquo; antwoordde de kapitein.</p>
+<p>Daarna, zich tot mij wendende, vroeg hij, zonder echter den
+luipaard, die naar ons keek, uit het oog te verliezen:</p>
+<p>&raquo;Heb je nooit een tch&icirc;ta gedood, Maucler?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nooit.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wil je er een dooden?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Kapitein,&rdquo; antwoordde ik, &raquo;&rsquo;k wil je dat
+prachtige schot niet ontnemen....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat dat betreft,&rdquo; zei Hod, &raquo;&rsquo;t is toch geen
+schot voor een jager! Neem een geweer en leg op het schoudergewricht
+van het dier aan! Als je mis schiet, zal ik het in de vlucht
+raken!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, goed.&rdquo;</p>
+<p>Fox gaf mij een karabijn met dubbelen loop aan, die hij in de hand
+hield. Ik nam haar aan, spande den haan, legde op het <span class=
+"pagenum">[<a id="pb157" href="#pb157" name=
+"pb157">157</a>]</span>schoudergewricht van het dier aan, dat zich
+steeds onbeweeglijk hield en schoot.</p>
+<div class="figure xd20e3853width"><img src="images/p157.jpg" alt=
+"&raquo;Eindelijk!&rdquo; riep Hod uit. Blz. 163." width="502" height=
+"720">
+<p class="figureHead">&raquo;Eindelijk!&rdquo; riep Hod uit. Blz.
+<a href="#pb163" class="pageref">163</a>.</p>
+</div>
+<p>Het dier, gekwetst, doch licht, nam een geweldigen sprong, en
+<span class="pagenum">[<a id="pb158" href="#pb158" name=
+"pb158">158</a>]</span>over het torentje van den machinist heen gaande,
+stortte het zich op het eerste dak van het Stoomhuis neder.</p>
+<p>Welk een goede jager kapitein Hod ook ware, hij had den tijd niet
+gehad het in het voorbijgaan te treffen....</p>
+<p>&raquo;Pas op, Fox, pas op!&rdquo; riep hij uit.</p>
+<p>En beiden snelden van de veranda af en posteerden zich in het
+torentje.</p>
+<p>De luipaard, die heen en weer ging, wierp zich op het tweede dak, na
+het brugje te zijn overgesprongen.</p>
+<p>Op het oogenblik dat de kapitein zou schieten, nam het dier opnieuw
+een aanloop, die het op den grond deed neerkomen, richtte zich met een
+krachtigen sprong in de hoogte en verdween in de jungle.</p>
+<p>&raquo;Stop! stop!&rdquo; riep Banks den machinist haastig toe, die,
+den stoom afsluitende, de wielen van den trein door middel van den
+remtoestel oogenblikkelijk tot staan bracht.</p>
+<p>De kapitein en Fox sprongen op den weg en wierpen zich in het dichte
+kreupelhout om den tch&icirc;ta te bereiken.</p>
+<p>Eenige minuten luisterden wij niet zonder eenig ongeduld of zich ook
+een geweerschot deed hooren, doch te vergeefs en de twee jagers kwamen
+met ledige handen terug.</p>
+<p>&raquo;Verdwenen! gevlogen!&rdquo; riep kapitein Hod uit, &raquo;en
+zelfs geen spoor van bloed op den grond!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is mijn schuld!&rdquo; zei ik tot den
+kapitein<span class="corr" id="xd20e3885" title="Bron: .">,</span>
+&raquo;en &rsquo;t zou beter geweest zijn, als gij op dien tch&icirc;ta
+geschoten hadt, inplaats van het aan mij over te laten! <i>Gij</i>
+zoudt hem niet gemist hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En <i>gij</i> hebt hem toch geraakt, daar ben ik zeker
+van,&rdquo; antwoordde Hod, &raquo;maar niet op de goede
+plaats!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Die zal mijn acht en dertigste en uw een en veertigste niet
+zijn, kapitein!&rdquo; zei Fox, tamelijk onthutst.</p>
+<p>&raquo;Ook goed!&rdquo; zei Hod, op een toon van gemaakte
+onverschilligheid, &raquo;een tch&icirc;ta is geen tijger. Als dat het
+geval niet geweest was, mijn waarde Maucler, zou ik het niet van me
+hebben kunnen verkrijgen, u dat schot af te staan!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Aan tafel, mijne vrienden,&rdquo; zei toen kolonel Munro.
+&raquo;Het ontbijt wacht ons en dat zal u troosten....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Des te meer nog,&rdquo; zei Mac Neil, &raquo;omdat alles de
+schuld van Fox is!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Mijn schuld?&rdquo; antwoordde de oppasser, die niets in zijn
+schik was over deze onverwachte opmerking.</p>
+<p>&raquo;Ongetwijfeld, Fox,&rdquo; hernam de sergeant. &raquo;De
+karabijn, die je mijnheer Maucler hebt overhandigd, was slechts met
+hagel No. 6 geladen!&rdquo;</p>
+<p>En Mac Neil liet de tweede patroon zien, die hij uit het geweer
+gehaald had waarvan ik me bediend had. Zij bevatte werkelijk niets
+anders dan patrijzenhagel. <span class="pagenum">[<a id="pb159" href=
+"#pb159" name="pb159">159</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Fox!&rdquo; zei kapitein Hod.</p>
+<p>&raquo;Kapitein?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Twee dagen politiekamer!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Tot uw orders, kapitein!&rdquo;</p>
+<p>En Fox begaf zich naar zijn kamertje, vast besloten binnen acht en
+veertig uren niet meer voor ons te verschijnen. Hij was zeer beschaamd
+over zijn vergissing en wilde zijn schande verbergen.</p>
+<p>Den volgenden dag, 9 Juni, doorkruisten Hod, Go&ucirc;mi en ik,
+gedurende den halven dag rust, dien Banks ons had toegestaan, de vlakte
+langs den weg. Het had den geheelen morgen geregend, doch tegen den
+middag was de lucht wat opgeklaard en mocht men eenige uren droog weer
+verwachten.</p>
+<p>Intusschen was het niet Hod, de jager op roofdieren, die mij ditmaal
+medenam, maar de jager op wild. Ter voorziening van de tafel, ging hij
+bedaard langs den zoom der rijstvelden wandelen, in gezelschap van
+Black en van Phann. &raquo;Monsieur&rdquo; Parazard had den kapitein
+laten weten, dat de voorraadkamer ledig was en hij van Zijn
+Achtbaarheid verlangde dat Zijn Achtbaarheid &raquo;de noodige
+maatregelen&rdquo; wel wilde nemen om haar te vullen.</p>
+<p>Kapitein Hod onderwierp zich en wij vertrokken, gewapend met
+eenvoudige jachtgeweren. Gedurende twee uren zagen wij niets anders dan
+eenige hazen en patrijzen, maar op zulk een afstand, dat wij,
+niettegenstaande den goeden wil onzer honden, alle hoop ze te bereiken,
+moesten opgeven.</p>
+<p>Kapitein Hod was dan ook niets in zijn humeur. Trouwens, midden in
+die uitgestrekte vlakte, zonder jungles, zonder kreupelhout, bezaaid
+met dorpen en landhoeven, kon hij niet op de ontmoeting van eenig
+verscheurend dier rekenen, dat hem den gemisten luipaard van den
+vorigen dag had kunnen vergoeden. Hij was slechts uitgegaan in zijne
+hoedanigheid als proviandmeester en dacht aan de ontvangst van
+&raquo;monsieur&rdquo; Parazard als hij met ledigen weitasch
+thuiskwam.</p>
+<p>Het was toch onze schuld niet. Te vier uur waren we nog niet in de
+gelegenheid geweest een enkel schot te lossen. Het woei flink en,
+zooals ik reeds zeide, rees al het wild buiten schot op.</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde vriend,&rdquo; sprak toen kapitein Hod tot mij,
+&raquo;het loopt ons alles tegen! Toen we Calcutta verlieten heb ik je
+prachtige jachten beloofd en een <span class="corr" id="xd20e3935"
+title="Bron: halstarrig">halsstarrig</span> noodlot, dat me volkomen
+onverklaarbaar is, belet mij mijne belofte gestand te doen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Kom, kom, kapitein,&rdquo; antwoordde ik, &raquo;we moeten
+niet wanhopen. Als ik er eenig verdriet van heb, dan is dat minder voor
+mij, dan wel voor u!.... We zullen onze schade trouwens inhalen in de
+bergen van N&eacute;paul!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja,<span class="corr" id="xd20e3942" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> zei kapitein Hod, &raquo;daar op de
+eerste hellingen van het Himalaya-gebergte zullen de omstandigheden
+beter voor ons zijn. <span class="pagenum">[<a id="pb160" href="#pb160"
+name="pb160">160</a>]</span>Zie je, Maucler, &rsquo;k zou willen
+wedden, dat onze trein met al zijn omhaal, het geloei van zijn stoom,
+en vooral zijn reusachtigen olifant, die verwenschte roofdieren schrik
+aanjaagt, nog meer dan een spoortrein zou doen en dit zal maar al te
+zeer het geval zijn, zoolang hij op marsch is! Als de trein rust,
+moeten wij hopen, dat we gelukkiger zullen zijn. Die luipaard was toch
+werkelijk dwaas! Hij moet zeker woest van den honger geweest zijn, dat
+hij zich zoo op onzen IJzeren Reus wierp en hij was waard geweest
+morsdood geschoten te zijn! Die satansche Fox! &rsquo;k <span class=
+"corr" id="xd20e3947" title="Bron: zal">Zal</span> nooit vergeten wat
+hij gedaan heeft!&mdash;Hoe laat is &rsquo;t nu?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is bij vijf uren!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Al vijf uur, en we hebben nog geen patroon
+verschoten!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ze wachten ons eerst om zeven uur in &rsquo;t kamp terug.
+Misschien dat in dien tijd....!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Neen, &rsquo;t loopt ons allemaal tegen,&rdquo; riep kapitein
+Hod uit, <span class="corr" id="xd20e3958" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>en zie je, geluk moet er bij
+zijn!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar volharding ook,&rdquo; antwoordde ik. &raquo;Kom aan,
+kapitein, laten we afspreken, dat we niet met ledige handen zullen
+thuiskomen! Vindt u dat goed?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Of ik dat goed vind!&rdquo; riep Hod uit. &raquo;Een man een
+man, een woord een woord!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Afgesproken.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zie je, Maucler, &rsquo;k bracht liever een veldmuis of een
+eekhoorn mee dan platzak thuis te komen!&rdquo;</p>
+<p>Kapitein Hod, Go&ucirc;mi en ik, we bevonden ons in een stemming om
+met alles tevreden te zijn. De jacht werd dus met een hardnekkigheid
+voortgezet, een beter lot waardig, maar &rsquo;t was alsof de
+onschadelijkste vogeltjes onze vijandige voornemens geraden hadden. Het
+was niet mogelijk er een onder schot te krijgen.</p>
+<p>Zoo gingen wij tusschen de rijstvelden door, nu eens de eene zijde
+van den weg, dan de andere houdende, op onze schreden terugkeerende, om
+ons niet te ver van het kamp te verwijderen. Alles te vergeefs! Ten
+half zeven ure &rsquo;s avonds, was er nog geen schot gevallen. We
+hadden daar even goed met een rotting in de hand kunnen komen. Het
+resultaat zou hetzelfde geweest zijn.</p>
+<p>Ik keek kapitein Hod aan. Hij liep met de tanden op elkaar geklemd.
+Een stille woede had zich van hem meester gemaakt, kenbaar aan een
+diepen rimpel op zijn voorhoofd, tusschen de twee wenkbrauwen. Hij
+prevelde tusschen zijn saamgeknepen lippen allerlei bedreigingen tegen
+alle levende behaarde of gevederde wezens, waarvan geen enkel exemplaar
+zich op deze vlakte vertoonde. Ik zag aankomen, dat hij zijn geweer
+tegen een boom of een rots of eenig ander voorwerp ging
+lossen&mdash;een jagersmanier om aan zijn toorn lucht te geven. Zijn
+wapen brandde hem in de hand. Dat bleek uit zijn heele wijze van doen.
+Hij wierp het op in den arm, <span class="pagenum">[<a id="pb161" href=
+"#pb161" name="pb161">161</a>]</span>dan op schouder, dan droeg hij het
+in de hand, alles onwillekeurig, ondanks zich zelven.</p>
+<div class="figure xd20e3979width"><img src="images/p161.jpg" alt=
+"Hod hield de tromp van zijn geweer op het dier gevestigd. Blz. 164."
+width="506" height="720">
+<p class="figureHead">Hod hield de tromp van zijn geweer op het dier
+gevestigd. Blz. <a href="#pb164" class="pageref">164</a>.</p>
+</div>
+<p>Go&ucirc;mi keek hem aan. <span class="pagenum">[<a id="pb162" href=
+"#pb162" name="pb162">162</a>]</span></p>
+<p>&raquo;De kapitein zal gek worden als dat zoo voortgaat!&rdquo;
+zeide hij tot mij, het hoofd schuddende.</p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde ik, &raquo;en ik zou wel dertig
+shillings willen geven voor de eenvoudigste tamme duif, die een
+menschenvriend in zijn bereik wierp! Dat zou hem wat
+kalmeeren!&rdquo;</p>
+<p>Maar, noch voor dertig shillings, noch voor het dubbele, noch voor
+het driedubbele had men op het oogenblik zich het minst kostbare en
+gemeenste stuk wild kunnen verschaffen. Het was nu alles stil en
+verlaten op de vlakte en zelfs zagen we geen landhoeve noch dorp
+meer.</p>
+<p>Ik geloof waarlijk, dat als het mogelijk geweest was, ik Go&ucirc;mi
+had uitgestuurd om tegen elken prijs een of ander stuk gevogelte te
+koopen, al was het een geplukte kip, om haar onzen vergramden kapitein
+ter voldoening van zijn wraak over te leveren!</p>
+<p>De avond begon nu evenwel te vallen. Overeen uur zou het zoo donker
+zijn, dat het onmogelijk was onzen vergeefschen tocht voort te zetten.
+Alhoewel wij waren overeengekomen in geen geval met een ledigen
+weitasch in het kamp terug te komen, zouden we er toch wel toe
+verplicht zijn, tenzij we den nacht op de vlakte doorbrachten. Doch,
+behalve dat we een regenachtigen nacht te wachten hadden, zouden
+kolonel Munro en Banks, ons niet ziende terugkeeren, in groote
+ongerustheid verkeerd hebben.</p>
+<p>Kapitein Hod keek met wijd geopende oogen, van links naar rechts en
+van rechts naar links met de vlugheid van een vogel en liep een tiental
+passen vooruit, in een richting, die ons nu juist niet dichter bij het
+Stoomhuis bracht.</p>
+<p>Ik wilde juist mijne schreden verhaasten en hem inhalen om hem te
+zeggen, dat we het toch eindelijk maar moesten opgeven langer tegen het
+noodlot te strijden, toen een luid vleugelgeklep zich rechts van mij
+deed hooren. Ik keek en zag een witachtige massa zich langzaam boven
+een kreupelboschje verheffen.</p>
+<p>Snel, zonder kapitein Hod den tijd te laten zich omtekeeren, legde
+ik aan en schoot achtereenvolgens mijne twee loopen af.</p>
+<p>De onbekende vogel, dien ik geschoten had, viel zwaar aan den zoom
+van een rijstveld neder.</p>
+<p>Phann maakte zich met &eacute;&eacute;n sprong meester van het wild,
+dat ik getroffen had en bracht het den kapitein.</p>
+<p>&raquo;Eindelijk!&rdquo; riep Hod uit, &raquo;als
+&raquo;monsieur&rdquo; Parazard nu niet tevreden is, mag hij zich met
+zijn hoofd vooruit in zijn ketel storten!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar, is &rsquo;t wel wild, dat gegeten wordt?&rdquo; vroeg
+ik.</p>
+<p>&raquo;Wel zeker.... bij gebrek aan wat anders!&rdquo; antwoordde de
+kapitein.</p>
+<p><span class="corr" id="xd20e4017" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Zeer gelukkig heeft niemand u gezien,
+mijnheer Maucler!&rdquo; zei Go&ucirc;mi.</p>
+<p>&raquo;Welk kwaad heb ik dan gedaan?&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb163" href="#pb163" name="pb163">163</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Wel! u heb een pauw geschoten en het is verboden pauwen te
+dooden, die in gansch Indi&euml; als gewijde vogels ge&euml;erd
+worden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De duivel hale de gewijde vogels en hen, die ze
+vereeren!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;Deze is nu eenmaal
+gedood en men zal hem eten.... met eerbied, als je wilt, maar gegeten
+zal hij worden!&rdquo;</p>
+<p>Inderdaad is in dit land der brahmanen, sedert de expeditie van
+Alexander, de pauw, die zich omstreeks dezen tijd over het schiereiland
+verspreidde, een dier heilig boven allen. De Hindoes hebben er het
+zinnebeeld van de godin Saravasti van gemaakt, die voorzit bij de
+geboorten en huwelijken. Het is verboden dezen vogel te dooden op
+straffen, die door de Engelsche wet bekrachtigd zijn.</p>
+<p>Dit exemplaar van het hoendergeslacht, dat de vreugde uitmaakte van
+kapitein Hod, was prachtig met zijn donkergroene vleugels met
+metaalachtigen weerglans, aan de randen omzoomd met een smal goud
+randje. De goed gevulde en met schitterende oogen voorziene staart van
+den vogel, vormde een prachtigen waaier met zijdeachtige franjes.</p>
+<p>&raquo;Op marsch! op marsch!&rdquo; zei de kapitein. &raquo;Morgen
+zal &raquo;monsieur&rdquo; Parazard ons pauwenvleesch laten eten, wat
+al de brahmanen van Indi&euml; er van mogen denken! Weliswaar is de
+pauw maar een verwaand hoentje, maar deze zal met zijn kunstig
+opgemaakte veeren, toch een goed effect op onze tafel maken!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Eindelijk ben je dan toch tevreden, kapitein!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Tevreden.... over u, mijn waarde vriend, maar volstrekt niet
+over mijzelven! Mijn ongelukkig gestarnte heeft me nog niet verlaten!
+Kom, op marsch!&rdquo;</p>
+<p>Wij keerden dus nu op onze schreden naar den kant van het kamp
+terug, waarvan wij omstreeks drie mijlen moesten verwijderd zijn. Onze
+weg liep in bochten tusschen de dichte jungles van bamboes en
+noodzaakte ons dicht bij elkander te gaan, terwijl Go&ucirc;mi met ons
+wild een pas of drie achter ons liep. De zon was nog niet verdwenen,
+doch door dichte wolken omsluierd, zoodat wij onzen weg half in het
+duister moesten zoeken.</p>
+<p>Plotseling weerklonk een vreeselijk gebrul in een kreupelbosch
+rechts. Dit gebrul maakte zulk een geduchten indruk op mij, dat ik
+eensklaps stil bleef staan, als ondanks mij zelven.</p>
+<p>Kapitein Hod greep mij bij de hand.</p>
+<p>&raquo;Een tijger!&rdquo; zeide hij.</p>
+<p>Daarna uitte hij een vloek.</p>
+<p>&raquo;Bij alle duivels!&rdquo; riep hij uit, &raquo;we hebben
+slechts hagel op onze geweren!&rdquo;</p>
+<p>Het was maar al te waar, en noch Hod, noch Go&ucirc;mi, noch ik,
+hadden scherpe patronen bij ons! <span class="pagenum">[<a id="pb164"
+href="#pb164" name="pb164">164</a>]</span></p>
+<p>Trouwens zou ons de tijd ontbroken hebben om onze geweren met kogels
+te laden. Tien seconden later nam het dier, na zijn gebrul herhaald te
+hebben, een sprong buiten het kreupelhout en kwam op twintig passen van
+daar op den weg terecht.</p>
+<p>Het was een prachtige tijger, van de soort, die door de Hindoes
+menscheneters genoemd worden, woeste roofdieren, waarvan de
+slachtoffers jaarlijks bij honderden geteld worden.</p>
+<p>De toestand was vreeselijk.</p>
+<p>Ik keek den tijger aan, ik verslond hem met de oogen en ik moet
+bekennen, dat ik bevende mijn geweer vasthield. Hij was negen &agrave;
+tien voet lang, oranjekleurig en wit en zwart gestreept.</p>
+<p>Hij keek ons ook aan. Zijn kattenoog schitterde in het halfdonker.
+Zijn staart zweepte koortsachtig den grond. Hij dook ineen als om ons
+te bespringen.</p>
+<p>Hod had niets van zijn koelbloedigheid verloren en hield steeds de
+tromp van zijn geweer op het dier gevestigd, terwijl hij op een toon,
+die moeielijk was weer te geven, mompelde:</p>
+<p>&raquo;N<sup>o</sup>. zes! Een tijger te vernietigen met hagel
+n<sup>o</sup>. zes! Als ik hem niet heel dichtbij in zijn oogen schiet,
+zijn we....&rdquo;</p>
+<p>De kapitein kon niet uitspreken. De tijger naderde, niet bij
+sprongen, maar met kleine pasjes.</p>
+<p>Go&ucirc;mi, achter ons neergehurkt, mikte ook op hem, maar ook zijn
+geweer bevatte slechts hagel. Wat het mijne betreft, het was zelfs niet
+meer geladen.</p>
+<p>Ik wilde een patroon uit mijn patroontasch nemen.</p>
+<p>&raquo;Niet de minste beweging!&rdquo; fluisterde de kapitein mij
+in. &raquo;De tijger zou springen en hij moet niet springen!&rdquo;</p>
+<p>Alle drie hielden we ons dus onbeweeglijk.</p>
+<p>De tijger kwam langzaam naderbij. Zijn kop, dien hij straks nog heen
+en weer schudde, bewoog zich nu niet meer. Zijne oogen keken strak,
+maar als van onderen op. Met zijn half geopenden muil, dien hij dicht
+bij den grond hield, scheen hij er de uitwasemingen van op te
+snuiven.</p>
+<p>Weldra was het geduchte dier nog slechts tien schreden van den
+kapitein af.</p>
+<p>Hod, die zich stevig in postuur gezet had, onbeweeglijk als een
+standbeeld, concentreerde zijn geheele leven in zijn blik. De
+vreeselijke worsteling, die zou plaats hebben en waaruit misschien
+niemand onzer levend zou ontkomen, deed hem het hart zelfs niet sneller
+slaan!</p>
+<p>Op dit oogenblik dacht ik, dat de tijger eindelijk zijn sprong zou
+nemen.</p>
+<p>Hij deed nog vijf schreden vooruit. Ik had al mijn geestkracht
+noodig om kapitein Hod niet toe te roepen:</p>
+<p>&raquo;Maar schiet dan toch! schiet!&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb165" href="#pb165" name="pb165">165</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e4100width"><img src="images/p165.jpg" alt=
+"De &raquo;sapwallahs&rdquo; of slangenbezweerders. Blz. 171." width=
+"509" height="720">
+<p class="figureHead">De &raquo;sapwallahs&rdquo; of
+slangenbezweerders. Blz. <a href="#pb171" class="pageref">171</a>.</p>
+</div>
+<p>Neen! De kapitein had het gezegd,&mdash;en het was waarschijnlijk
+het eenige reddingsmiddel,&mdash;hij wilde het dier de oogen
+verbranden, maar daarvoor moest hij hem van zeer nabij schieten.
+<span class="pagenum">[<a id="pb166" href="#pb166" name=
+"pb166">166</a>]</span></p>
+<p>De tijger deed nog drie passen voorwaarts en richtte zich op om zijn
+sprong te nemen....</p>
+<p>Daar klonk een geweldige losbarsting, die bijna dadelijk door een
+tweede gevolgd werd.</p>
+<p>Deze tweede losbarsting had plaats in het lichaam van het dier zelf,
+dat na drie of vier schokken en een gebrul van pijn, dood neerviel.</p>
+<p>&raquo;O, wonder!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;Mijn geweer
+was dan toch met een kogel geladen! en nog wel met een ontplofbaren
+kogel! o! ditmaal dank, Fox, dank!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Is &rsquo;t mogelijk!&rdquo; riep ik uit.</p>
+<p>&raquo;Kijk!&rdquo;</p>
+<p>En zijn geweer naar omlaag houdende, haalde kapitein Hod de patroon
+uit den linker loop.</p>
+<p>Het was een kogelpatroon.</p>
+<p>Hoe was de toedracht der zaak?</p>
+<p>Kapitein Hod had een karabijn en een geweer met dubbelen loop beiden
+van hetzelfde kaliber. Terwijl nu Fox, bij vergissing, de karabijn met
+jachthagel geladen had, had hij het jachtgeweer met de ontplofbare
+kogels geladen. En terwijl nu die vergissing den vorigen dag het leven
+van het luipaard gered had, had zij heden ons leven gered!</p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;en nooit heb ik
+van meer nabij den dood onder de oogen gezien!&rdquo;</p>
+<p>Een half uur later, waren wij in het kamp terug. Hod liet Fox voor
+zich komen en vertelde hetgeen gebeurd was.</p>
+<p>&raquo;Kapitein,&rdquo; antwoordde de oppasser, &raquo;dat bewijst,
+dat ik in plaats van twee dagen consigne er vier verdien, omdat ik mij
+tweemalen vergist heb?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat is ook mijn meening,&rdquo; antwoordde kapitein Hod;
+&raquo;maar omdat ik door je vergissing den een en veertigsten
+geschoten heb, is het ook mijn meening je een guinje aan te
+bieden....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En de mijne haar aan te nemen,&rdquo; antwoordde Fox.</p>
+<p>Dit waren de bijzonderheden, die de eerste ontmoeting van kapitein
+Hod en zijn een en veertigsten tijger kenmerkten.</p>
+<p>Den 12<sup>n</sup> Juni &rsquo;s avonds, hield onze trein stil bij
+een weinig belangrijk gehucht en den volgenden morgen vertrokken wij
+weder om de honderd vijftig kilometers af te leggen, die nog tusschen
+ons en de bergen van N&eacute;paul lagen. <span class="pagenum">[<a id=
+"pb167" href="#pb167" name="pb167">167</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="ch14" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XIV.</h2>
+<h2 class="main">Een tegen drie.</h2>
+<p class="firstpar">Nog eenige dagen en we zouden eindelijk de eerste
+hellingen beklimmen van die noordelijke streken van Indi&euml;, die al
+hooger en hooger, van heuvel tot heuvel, van berg tot berg, de grootste
+hoogten van den aardbol bereiken. Tot nog toe was de helling van den
+bodem slechts ongevoelig geweest en scheen ook onze IJzeren Reus er
+niets van te bemerken.</p>
+<p>Het weer was stormachtig, regenachtig vooral, doch het bleef
+overigens een zeer draaglijke gemiddelde temperatuur. De wegen waren
+nog niet slecht en nog hard genoeg om de wielen van den zwaren trein
+met hare breede vellingen niet te diep te doen inzakken. Gebeurde het
+somtijds dat de gaten te diep waren, dan was een lichte druk van de
+hand van Storr op den regulateur voldoende om den stoom krachtiger te
+doen werken en den trein den hinderpaal te doen overwinnen. Men weet,
+dat onze machine kracht in overvloed bezat en, werd de toelaatklep een
+vierde slag meer geopend, zoo werd onmiddellijk de <span class="corr"
+id="xd20e4158" title="Bron: effective">effectieve</span> werking met
+eenige dozijnen paardekracht vermeerderd.</p>
+<p>En inderdaad hadden we slechts reden tot tevredenheid, zoowel over
+de wijze van vervoer als over de beweegkracht, door Banks aangenomen en
+de geriefelijkheid onzer rollende huizen, met hunne telkens zich
+hernieuwende gezichtspunten.</p>
+<p>Want nu was het niet meer de onbegrensde vlakte, die zich uitstrekt
+van de vallei van den Ganges tot het grondgebied van Oude en
+Rohilkhande. De toppen toch van het Himalayagebergte vormden in het
+noorden een reusachtigen rand, waartegen de door den zuidwesten wind
+voortgedreven wolken kwamen aanbotsen. Het was nog onmogelijk het
+schilderachtige profiel goed te bewonderen van een bergketen, die zich
+op een gemiddelde hoogte van acht duizend meters boven het vlak der zee
+tegen den hemel afteekende; doch bij het naderen van de grenzen van
+Thibet, werd het voorkomen van het land woester en maakten zich de
+jungles ten koste der bebouwde velden van den bodem meester.</p>
+<p>Ook de flora van dit gedeelte van het Hindoesche grondgebied was
+dezelfde niet meer. Reeds hadden de palmboomen plaats gemaakt voor
+prachtige pisangboomen, voor die dichte mangoboomen, die de lekkerste
+vruchten van Indi&euml; geven, doch vooral voor de groepen bamboes,
+welker takken en bladeren tot een hoogte van honderd <span class=
+"pagenum">[<a id="pb168" href="#pb168" name="pb168">168</a>]</span>voet
+boven den grond ontloken. Daar ook vertoonden zich magnolias, met
+groote bloemen, die de lucht met hare doordringende geuren vervulden,
+prachtige ahornboomen, verschillende soorten van eikenboomen,
+kastanjeboomen met de met stekels als zee&euml;gels bezette vruchten,
+caoutchoucboomen, waarvan het sap uit hunne geopende aderen stroomde,
+pijnboomen met hunne &eacute;norme bladeren; vervolgens kleiner van
+stuk, schitterender van kleuren, geraniums, rhododendrons,
+laurierboomen, in bedden geschikt, die de wegen omzoomden.</p>
+<p>Ook vertoonden zich nog eenige dorpen met hutten van stroo of
+bamboes, twee of drie landhoeven, verloren te midden der hooge boomen,
+maar reeds door een grooter aantal mijlen van elkander afgescheiden. De
+bevolking nam bij de nadering der hooge gronden af.</p>
+<p>Als achtergrond van de schilderij denke men zich nu over dat
+uitgestrekte landschap, een grijze en nevelachtige lucht verspreid,
+terwijl de regen meestal in stroomen nederviel. Gedurende vier dagen,
+van den 14<sup>n</sup> tot den 17<sup>n</sup> Juni, hadden wij
+misschien geen halven dag goed weer. Men was dus verplicht in het salon
+van het stoomhuis te blijven en moest dus de lange uren doorbrengen als
+in een vaste woning, rookende, pratende en whist spelende.</p>
+<p>Gedurende al dien tijd hadden de geweren niets te doen, tot groot
+verdriet van kapitein Hod, maar twee &raquo;schlems&rdquo; op een
+enkelen avond, brachten hem weder in zijn gewoon humeur.</p>
+<p>&raquo;Men kan altijd een tijger dooden,&rdquo; zeide hij,
+&raquo;maar men kan niet altijd schlem maken!&rdquo;</p>
+<p>Op zulk een ware en juist uitgedrukte bewering viel niet veel te
+antwoorden.</p>
+<p>Den 17<sup>n</sup> Juni werd het kamp opgeslagen bij een
+sera&iuml;,&mdash;de naam der bungalows, die inzonderheid voor de
+reizigers bestemd zijn. Het weder was een weinig opgehelderd en de
+IJzeren Reus, die gedurende die vier dagen gewerkt had, vorderde zooal
+niet eenige rust, dan toch eenige zorg. Men besloot dus den halven dag
+en den volgenden nacht op deze plaats door te brengen.</p>
+<p>De sera&iuml; is de karavansera, de openbare herberg der groote
+wegen van het schiereiland, een vierhoek van lage gebouwen, die een
+binnenplein omgeven, en meestal voorzien van vier hoektorens, hetgeen
+er een recht Oostersch voorkomen aan geeft. In die sera&iuml;s wordt de
+bediening waargenomen door een bijzonder daartoe aangewezen personeel,
+den &raquo;bhisti,&rdquo; of waterdrager, den kok, die voorzienigheid
+der reizigers die, niet veel eischend, zich met eieren en kippen weten
+te behelpen, en den <span class="corr" id="xd20e4193" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>khansama,&rdquo; of bezorger van
+levensmiddelen, met wien men rechtstreeks en gewoonlijk tegen lagen
+prijs kan handelen.</p>
+<p>De bewaarder van den sera&iuml; is eenvoudig een agent der zeer
+achtbare Compagnie, waaraan de meesten dezer inrichtingen behooren
+<span class="pagenum">[<a id="pb169" href="#pb169" name=
+"pb169">169</a>]</span>en die ze door den hoofdingenieur van het
+distrikt laat inspecteeren.</p>
+<div class="figure xd20e4201width"><img src="images/p169.jpg" alt=
+"Het was de prins Gourou Singh. Blz. 174." width="506" height="720">
+<p class="figureHead">Het was de prins Gourou Singh. Blz. <a href=
+"#pb174" class="pageref">174</a>.</p>
+</div>
+<p>Een vrij zonderlinge regel, maar die gestreng in deze inrichtingen
+<span class="pagenum">[<a id="pb170" href="#pb170" name=
+"pb170">170</a>]</span>gehandhaafd wordt, is deze: iedere reiziger kan
+gedurende vier en twintig uren van den sera&iuml; gebruik maken, doch,
+wil hij er langer in vertoeven, dan moet hij verlof van den inspecteur
+hebben. Heeft hij deze machtiging niet, dan kan de eerste de beste
+Engelschman of Hindoe, vorderen dat hij hem zijn plaats afstaat.</p>
+<p>Het spreekt van zelf dat, zoodra wij onze halt bereikt hadden, de
+IJzeren Reus zijn gewone uitwerking teweegbracht, namelijk zeer werd
+opgemerkt en misschien wel benijd werd. Toch beschouwden de aldaar toen
+aanwezige gasten van den sera&iuml; hem eerder met een soort van
+minachting,&mdash;een minachting evenwel, die te gemaakt was om gemeend
+te zijn.</p>
+<p>Nu hadden wij weliswaar met geen eenvoudige stervelingen te doen,
+die voor hun pleizier of hun handel reisden<span class="corr" id=
+"xd20e4216" title="Bron: ,">.</span> Het was geen Engelsch officier,
+zich naar zijne kantonnementen aan de N&eacute;paulsche grenzen
+begevende, noch een Hindoesche koopman, die zijn karavaan naar de
+steppen van Afghanistan, aan gene zijde van Lahore of Peshawar
+geleidde, neen, het was niemand anders dan de prins Gourou Singh in
+eigen persoon, de zoon van een onafhankelijken rajah van Guzarate, zelf
+een rajah en die met groote staatsie het noorden van het Indische
+schiereiland bereisde.</p>
+<p>Deze prins bewoonde niet alleen de drie of vier zalen van den
+sera&iuml;, maar ook al de toegangen, die <span class="corr" id=
+"xd20e4221" title="Bron: zoodaning">zoodanig</span> waren ingericht,
+dat zij de lieden van zijn gevolg konden herbergen.</p>
+<p>Ik had nooit een rajah op reis gezien. Toen dus nu onze halt op een
+kwartier uur afstand van den Sera&iuml;, op een bekoorlijke plek, aan
+den oever van een kleinen stroom en in de schaduw van prachtige boomen
+was ingericht, ging ik in gezelschap van kapitein Hod en Banks het kamp
+van den prins Gourou Singh bezoeken.</p>
+<p>De zoon van een rajah, die zich verplaatst, verplaatst zich niet
+alleen, verre van daar! Onder de menschen, die ik niet benijd,
+rangschik ik hen, die geen voet kunnen verzetten zonder dadelijk
+honderden van menschen in beweging te brengen! Naar mijn inzien is het
+beter een eenvoudige voetganger, met zijn bagage op den rug, zijn stok
+in de hand, zijn geweer op schouder te zijn, dan een prins in
+Indi&euml; reizende, met al de staatsie, hem door zijn rang
+opgelegd.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is geen mensch, die van de eene stad naar de andere
+gaat,&rdquo; zei Banks tot mij, &raquo;&rsquo;t is een geheel gehucht,
+dat zich op reis begeeft.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ik reis liever met ons Stoomhuis,&rdquo; antwoordde ik,
+&raquo;en &rsquo;k zou niet graag ruilen met dien zoon van een
+rajah!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En wie weet,&rdquo; hernam kapitein Hod, &raquo;of die prins
+ons rollend huis niet ver zou verkiezen boven al dien omslag op
+reis!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hij heeft maar &eacute;&eacute;n woord te zeggen,&rdquo; riep
+Banks uit, &raquo;en &rsquo;k zal hem een stoompaleis maken, als hij
+&rsquo;t maar goed betaalt! Maar laten we, al wachtende op zijn
+bestelling, dat kamp eens zien, of &rsquo;t ook de moeite waard
+is!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb171" href="#pb171" name=
+"pb171">171</a>]</span></p>
+<p>Het gevolg van den prins bedroeg niet minder dan vijf honderd
+personen. Buiten, onder de groote boomen op de vlakte, stonden twee
+honderd <span class="corr" id="xd20e4240" title=
+"Bron: symetrisch">symmetrisch</span> geplaatste wagens geschaard, als
+de tenten van een uitgestrekt kamp. Om deze wagens te trekken, hadden
+dezen zebus, anderen buffels, zonder drie prachtige olifanten te
+rekenen, die op hun rug palankijns van den grootsten rijkdom droegen,
+behalve nog een twintig kameelen, afkomstig uit de landstreken ten
+westen van den Indus, die &agrave; la Daumont worden voorgespannen.
+Niets ontbrak aan deze vorstelijke karavaan, noch de <span class="corr"
+id="xd20e4243" title="Bron: muziekanten">muzikanten</span>, die de
+ooren van Zijn Hoogheid streelden, noch de bajaderen, die zijne oogen
+bekoorden, noch de kunstenaars, die hem in zijn ledige oogenblikken
+vermaakten. Drie honderd dragers en twee honderd hellebardiers
+voltooiden dit personeel, waarvan de soldij iedere andere beurs zou
+uitgeput hebben dan die van een onafhankelijken rajah van
+Indi&euml;.</p>
+<p>De <span class="corr" id="xd20e4248" title=
+"Bron: muziekanten">muzikanten</span> bespeelden de tamboerijn,
+cimbalen, den tamtam en behoorden tot de school, die de toonen door
+geraas doet vervangen; vervolgens bespelers van gitaar en viool met
+vier snaren, welke instrumenten nooit in de hand van den stemmer
+geweest waren.</p>
+<p>Onder de kunstemakers waren eenige &raquo;sapwallahs&rdquo; of
+slangenbezweerders, die door hunne betooveringen kruipende dieren
+wegjagen en aanlokken; &raquo;nutuis&rdquo;, zeer bekwaam in de
+behandeling van de sabel; koordedansers die op de losse koord dansen,
+het hoofd bedekt met een pyramide van aarden potten en buffelhorens aan
+de voeten en eindelijk goochelaars, die het talent hebben oude
+slangenvellen in vergiftige &raquo;cobra&rsquo;s&rdquo; te veranderen,
+of andersom, naar gelieve des toeschouwers.</p>
+<p>Wat de bajaderen aangaat, zij behoorden tot de klasse van die
+schoone &raquo;boundelis&rdquo;, zoo gezocht voor de
+&raquo;nautchs&rdquo; of soir&eacute;es, waarop zij de dubbele rol van
+zangeressen en danseressen vervullen. Zeer zedig gekleed, sommigen van
+haar in moesseline met goud geborduurd, anderen met geplooide rokken en
+sluiers, die zij bij hunne passen ontvouwen, droegen deze
+balletdanseressen kostbare juweelen, rijke armbanden, gouden ringen aan
+de vingers en <span class="corr" id="xd20e4255" title=
+"Bron: toonen">teenen</span>, zilveren schelletjes aan den enkel. Aldus
+opgeschikt, voeren zij den beroemden eierdans uit met een wezenlijk
+buitengewone bevalligheid en behendigheid, en ik rekende er op, dat wij
+in de gelegenheid zouden zijn ze op speciale uitnoodiging van den rajah
+te bewonderen.</p>
+<p>Dan was er nog een zeker aantal mannen, vrouwen en kinderen, die
+onder geen bepaalden titel bij het personeel der karavaan voorkwamen.
+De mannen waren omhangen met een lange strook eener stof, die
+&raquo;dhoti&rdquo; genoemd wordt, of gekleed met het hemd
+&raquo;angarkah&rdquo; en het lange witte kleed &raquo;jamah&rdquo;,
+waarmede zij er recht schilderachtig uitzagen.</p>
+<p>De vrouwen droegen den &raquo;choli&rdquo;, een soort van jakje met
+korte <span class="pagenum">[<a id="pb172" href="#pb172" name=
+"pb172">172</a>]</span>mouwen en den &raquo;sarrie&rdquo;,
+overeenkomende met den dhoti der mannen, dien zij om de lendenen
+wikkelen en waarvan zij het eind koket over het hoofd slaan.</p>
+<p>Deze Hindoes rookten onder de boomen uitgestrekt en het uur van den
+maaltijd afwachtende, sigaartjes, gewikkeld in een groen blad, of den
+&raquo;gurago&rdquo;, een soort van zwartachtig mengsel, samengesteld
+uit tabak, suikersiroop en opium. Anderen kauwden het mengsel van
+betelbladeren, arekanoten en gebluschte kalk, dat zekere
+spijsverterende eigenschappen bezit, zeer nuttig in het heete klimaat
+van Indi&euml;.</p>
+<p>Al die menschen, gewoon aan het onrustige leven der karavanen,
+leefden in de beste verstandhouding en vertoonden alleen bij de
+feestelijkheden eenige levendigheid. Zij hadden veel van de figuranten
+bij een komedietroep, die, zoodra zij niet meer op het tooneel zijn,
+zich volkomen onverschillig houden.</p>
+<p>Toen wij evenwel bij het kamp waren aangekomen, haastten deze
+Hindoes zich ons met eenige &raquo;salams&rdquo; te begroeten, zich tot
+den grond buigende. De meesten schreeuwden: &raquo;Sahib! sahib!&rdquo;
+hetgeen wil zeggen: Mijnheer! mijnheer! dat wij met teekenen van
+vriendschap beantwoordden.</p>
+<p>Zooals ik zei, was het mij in de gedachte gekomen, dat de prins
+Gourou Singh ter onzer eere misschien een van die feesten wilde geven,
+waarmede de rajahs niet karig zijn. Het groote binnenplein van den
+bungalow was als aangewezen voor een soortgelijke plechtigheid en
+scheen mij bijzonder geschikt toe voor de dansen der bajaderen, de
+betooveringen der slangenbezweerders en de kunsten der koorddansers. Ik
+moet bekennen, dat ik verrukt zou geweest zijn als ik te midden van een
+sera&iuml;, in de schaduw van prachtige boomen dit schouwspel had
+kunnen bijwonen en daarenboven bekend had kunnen worden met de
+natuurlijke tooneelmatige inrichting, door het personeel der karavaan
+gevormd. Het zou ongetwijfeld beter geweest zijn dan de planken van een
+bekrompen theater, met zijn wanden van geschilderd doek, zijn randen
+van valsch groen en zijn beperkte ruimte.</p>
+<p>Ik deelde mijne gedachten aan mijne metgezellen mede, die, hetzelfde
+verlangen koesterende, niet aan de verwezenlijking geloofden.</p>
+<p>&raquo;De rajah van Guzarate,&rdquo; vertelde mij Banks, &raquo;is
+een onafhankelijk vorst, die zich na den opstand der Sipayers, waarin
+hij een vrij dubbelzinnige rol gespeeld heeft, nauwlijks onderworpen
+heeft. Hij houdt niet van de Engelschen en zijn zoon zal voorzeker
+niets doen om het ons aangenaam te maken.<span class="corr" id=
+"xd20e4277" title="Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<p>&raquo;Welnu, we kunnen zeer goed buiten zijne nautchs!&rdquo;
+antwoordde kapitein Hod, met een minachtend schouderophalen.</p>
+<p>En het geschiedde zooals Banks wel gedacht had en wij werden zelfs
+niet tot het inwendige bezoek van den sera&iuml; toegelaten. Misschien
+verwachtte <span class="pagenum">[<a id="pb173" href="#pb173" name=
+"pb173">173</a>]</span>de prins Gourou Singh het officieele bezoek van
+den kolonel, maar sir Edward Munro had dit personage niets te vragen,
+hij verwachtte er niets van en bekreunde zich niets om hem.</p>
+<div class="figure xd20e4287width"><img src="images/p173.jpg" alt=
+"De drie ontzaglijke dieren werden voortgesleurd. Blz. 178." width=
+"503" height="720">
+<p class="figureHead">De drie ontzaglijke dieren werden voortgesleurd.
+<span class="corr" id="xd20e4290" title="Bron: Bl.">Blz.</span>
+<a href="#pb178" class="pageref">178</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb174" href="#pb174" name=
+"pb174">174</a>]</span></p>
+<p>Wij kwamen dus in ons kamp terug en bewezen het uitstekende diner,
+dat &raquo;monsieur&rdquo; Parazard ons opdischte, alle eer. Ik moet
+evenwel zeggen, dat de verduurzaamde levensmiddelen er het voornaamste
+menu van uitmaakten. Sedert verscheidene dagen hadden wij wegens het
+slechte weer niet kunnen jagen, maar onze kok was een knap man en onder
+zijn bekwaam toezicht kregen onze verduurzaamde vleezen en groenten
+hunne natuurlijke frischheid en smaak terug.</p>
+<p>Gedurende den geheelen avond en niettegenstaande de beweringen van
+Banks, verwachtte ik, door een gevoel van nieuwsgierigheid gedreven,
+een uitnoodiging, die niet kwam. Kapitein Hod lachte mij uit om mijn
+smaak voor de balletten in de open lucht en verzekerde mij zelfs, dat
+het in de Opera veel beter was. Ik wilde er niets van gelooven, doch,
+wegens de weinige beminnelijkheid van den prins, was het mij niet
+mogelijk dit uit te maken.</p>
+<p>Den volgenden dag, den 18<sup>n</sup> Juni, werd alles in gereedheid
+gebracht om met het krieken van den dag te vertrekken.</p>
+<p>Te vijf uur begon K&acirc;louth te stoken. Onze olifant, die
+uitgespannen was, bevond zich een vijftig passen van den trein
+verwijderd en de machinist hield zich bezig met den voorraad water te
+vernieuwen.</p>
+<p>Onderwijl wandelden wij aan den oever der kleine rivier.</p>
+<p>Veertig minuten later had de ketel de noodige drukking en Storr zou
+juist zijn achterwaartsche beweging beginnen, toen een groep Hindoes
+kwam aanwandelen.</p>
+<p>Zij waren met hun vijven of zessen, rijk gekleed in witte
+toga&rsquo;s, zijden onderkleederen en tulbanden met goud borduursel.
+Zij werden vergezeld door een twaalftal wachters, met geweren en sabels
+gewapend. Een dezer soldaten droeg een kroon van groene
+bladeren,&mdash;&rsquo;t geen de tegenwoordigheid van een voornaam
+personage aanduidde.</p>
+<p>Werkelijk was dit voornaam personage niemand anders dan de prins
+Gourou Singh in eigen persoon, een man van ongeveer vijf en dertig
+jaar, trotsch van voorkomen,&mdash;de vrij goed geslaagde type van de
+afstammelingen dier rajahs van vroegere tijden, in wiens trekken het
+maharatten-karakter niet te miskennen was.</p>
+<p>De prins verwaardigde zich zelfs niet onze tegenwoordigheid op te
+merken. Hij deed eenige passen voorwaarts en naderde den reusachtigen
+olifant, dien de hand van Storr weldra in beweging zou brengen.
+Vervolgens, na hem niet zonder nieuwsgierigheid bekeken te hebben,
+ofschoon hij er niets van wilde laten blijken, vroeg hij aan Storr:</p>
+<p>&raquo;Wie heeft die machine gemaakt?&rdquo;</p>
+<p>De machinist wees den ingenieur aan, die eenige schreden van ons
+afstond. <span class="pagenum">[<a id="pb175" href="#pb175" name=
+"pb175">175</a>]</span></p>
+<p>Prins Gourou Singh drukte zich zeer gemakkelijk in &rsquo;t Engelsch
+uit en zich tot Banks wendende, zeide hij gedwongen:</p>
+<p>&raquo;Is u het, die....?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ik ben het, die....!&rdquo; antwoordde Banks.</p>
+<p>&raquo;Men heeft, meen ik, me gezegd, dat het een fantasie was van
+den overleden rajah van Bouthan?&rdquo;</p>
+<p>Banks knikte.</p>
+<p>&raquo;Waartoe,&rdquo; hernam Zijn Hoogheid, onbeleefd de schouders
+ophalende, &raquo;waartoe zich dan door een machine te laten trekken,
+als men olifanten van vleesch en beenderen tot zijn dienst
+heeft!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Omdat,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;deze olifant
+waarschijnlijk sterker is dan al de olifanten, die de overleden rajah
+in gebruik had.<span class="corr" id="xd20e4340" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<p>&raquo;Wat zeg je!&rdquo; zei Gourou Singh, ongeloovig glimlachende,
+&raquo;sterker?....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Oneindig sterker!&rdquo; antwoordde Banks.</p>
+<p>&raquo;Niet een van uw lieden,&rdquo; zei toen kapitein Hod, wien
+dit gesprek bijzonder hinderde, &raquo;niet een van uw lieden is in
+staat dien olifant een poot te doen verzetten, als hij &rsquo;t niet
+wilde.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;U zegt?&rdquo;..... zei de prins.</p>
+<p>&raquo;Mijn vriend zegt,&rdquo; antwoordde de ingenieur, &raquo;en
+ik zeg het hem na, dat dit kunstdier alleen is opgewassen tegen de
+trekkracht van tien spannen paarden en dat uw drie olifanten, te zamen
+aangespannen, hem geen stroobreedte zouden kunnen doen
+wijken!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Geloof er letterlijk niets van,&rdquo; antwoordde de
+prins.</p>
+<p>&raquo;U hebt ongelijk er letterlijk niets van te gelooven,&rdquo;
+antwoordde kapitein Hod.</p>
+<p>&raquo;En als uw Hoogheid er een behoorlijke prijs voor geven
+wil,&rdquo; voegde Banks er bij, &raquo;neem ik aan hem er een te
+leveren, die zoo sterk zal zijn als twintig olifanten, gekozen uit de
+beste van zijn stallen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Men kan dat licht zeggen,&rdquo; hernam Gourou Singh
+droog.</p>
+<p>&raquo;En men kan het doen,&rdquo; antwoordde Banks.</p>
+<p>De prins maakte zich warm. Men zag dat hij niet gaarne
+tegengesproken werd.</p>
+<p>&raquo;Men zou er nu dadelijk de proef van kunnen nemen,&rdquo;
+zeide hij na een oogenblik nagedacht te hebben.</p>
+<p>&raquo;Dat zou kunnen,&rdquo; antwoordde de ingenieur.</p>
+<p>&raquo;En zelfs,<span class="corr" id="xd20e4372" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> voegde prins Gourou Singh er bij,
+&raquo;zou men met deze proef een aanzienlijke <span class="corr" id=
+"xd20e4375" title="Bron: weddingschap">weddenschap</span> kunnen
+verbinden,&mdash;of je zoudt moeten achteruitgaan voor de vrees haar te
+verliezen, zoo als je olifant ongetwijfeld zou achteruitgaan, als hij
+met de mijne moest kampen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De IJzeren Reus achteruitgaan!&rdquo; riep kapitein Hod uit.
+&raquo;Wie durft beweren, dat de IJzeren Reus zou
+achteruitgaan?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ik,&rdquo; antwoordde Gourou Singh. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb176" href="#pb176" name="pb176">176</a>]</span></p>
+<p>&raquo;En wat zou Uwe <span class="corr" id="xd20e4385" title=
+"Bron: Hooghe&iuml;d">Hoogheid</span> verwedden?&rdquo; vroeg de
+ingenieur de armen kruisende.</p>
+<p>&raquo;Vier duizend ropijen,&rdquo; antwoordde de prins, &raquo;als
+je vier duizend ropijen te verliezen hebt!&rdquo;</p>
+<p>Dat bedroeg ongeveer vijf duizend gulden. Het was voorzeker geen
+geringe som en &rsquo;k zag wel, dat Banks, in weerwil van zijn
+vertrouwen, niet gaarne zooveel geld waagde.</p>
+<p>Kapitein Hod zou met pleizier het dubbele gehouden hebben, als zijn
+vrij bescheiden soldij het had toegelaten.</p>
+<p>&raquo;Je weigert!&rdquo; zei toen Zijn Hoogheid, voor wien vier
+duizend ropijen niet veel beteekenden. &raquo;Je durft dus geen
+vierduizend ropijen te wagen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Gehouden,&rdquo; zei kolonel Munro, die dichterbij gekomen
+was en met dit enkele woord tusschenbeiden kwam.</p>
+<p>&raquo;Kolonel Munro houdt dus vier duizend ropijen?&rdquo; vroeg
+prins Gourou Singh.</p>
+<p>&raquo;En zelfs tienduizend,&rdquo; antwoordde sir Edward Munro,
+&raquo;als Uwe Hoogheid het goedvindt.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Best!&rdquo; antwoordde Gourou Singh.</p>
+<p>Het werd waarlijk interessant. De ingenieur drukte den kolonel de
+hand, als om hem dank te zeggen, dat hij hem, Banks, niet door dien
+minachtenden rajah had laten uittarten, maar een oogenblik had hij
+zijne wenkbrauwen gefronst en dacht bij zich zelven of hij geen te
+hoogen dunk had van het vermogen zijner machine.</p>
+<p>Wat kapitein Hod aangaat, hij was verrukt, hij wreef zich in de
+handen en den olifant naderende, riep hij uit:</p>
+<p>&raquo;Opgepast, IJzeren Reus! Het geldt hier de eer van ons
+vaderland!&rdquo;</p>
+<p>Al onze lieden hadden zich aan een der zijden van den weg geschaard
+en ook een honderdtal Hindoes hadden den sera&iuml; verlaten en kwamen
+den kampstrijd bijwonen.</p>
+<p>Banks had zich in het torentje bij Storr begeven, die door een
+kunstmatige trekking den vuurhaard opstookte.</p>
+<p>Intusschen waren op een wenk van prins Gourou Singh eenigen zijner
+dienaars naar den sera&iuml; gegaan en kwamen zij terug met drie
+olifanten, ontdaan van hun reisbagage. Het waren drie prachtige dieren,
+afkomstig uit Bengalen en grooter dan hunne stamgenooten uit
+Zuid-Indi&euml;. Deze trotsche dieren, in de kracht huns levens, deden
+mij toch wel wat ongerust zijn.</p>
+<p>De &raquo;mahouts&rdquo;, op hun &eacute;normen nek gezeten,
+bestuurden ze met de hand en dreven ze aan met de stem.</p>
+<p>Toen deze olifanten voorbij Zijne Hoogheid gingen, bleef de grootste
+van de drie,&mdash;een echte reus van zijn geslacht,&mdash;stilstaan,
+boog de knie&euml;n, lichtte zijn snuit op en groette den prins als een
+volleerde hoveling. Daarna naderden zijn twee makkers en <span class=
+"pagenum">[<a id="pb177" href="#pb177" name="pb177">177</a>]</span>hij
+den IJzeren Reus, dien zij met verwondering en niet zonder eenigen
+schrik schenen op te nemen.</p>
+<div class="figure xd20e4425width"><img src="images/p177.jpg" alt=
+"Van daar uit kon men den blik laten weiden over de vlakte. Blz. 182."
+width="501" height="720">
+<p class="figureHead">Van daar uit kon men den blik laten weiden over
+de vlakte. Blz. <a href="#pb182" class="pageref">182</a>.</p>
+</div>
+<p>Nu werden sterke kettingen aan den tender en aan de trekstangen, die
+<span class="pagenum">[<a id="pb178" href="#pb178" name=
+"pb178">178</a>]</span>door het achterdeel van onzen olifant verborgen
+waren, vastgemaakt.</p>
+<p>Ik beken dat mijn hart klopte. Kapitein Hod beet koortsachtig op
+zijn knevel en kon geen oogenblik blijven staan.</p>
+<p>Wat kolonel Munro betreft, hij was even bedaard en zelfs nog
+bedaarder dan de prins Gourou Singh.</p>
+<p>&raquo;We zijn gereed,&rdquo; zei de ingenieur. &raquo;Als het Zijne
+Hoogheid behaagt?....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Behaagt me,&rdquo; antwoordde de prins.</p>
+<p>Gourou Singh gaf een teeken, de mahouts deden een eigenaardig
+gefluit hooren, en de drie olifanten, hunne kolossale pooten schrap
+zettende, trokken volkomen gelijk aan. De machine ging eenige schreden
+achteruit.</p>
+<p>Ik gaf een schreeuw. Hod stond te trappelen.</p>
+<p>&raquo;Rem de wielen!&rdquo; zei de ingenieur kalm, zich tot den
+machinist wendende.</p>
+<p>En met een enkelen druk, waarop een stoomgesis volgde, werd
+onmiddellijk de atmosfeerische remtoestel toegepast.</p>
+<p>De IJzeren Reus stond stil.</p>
+<p>De mahouts zetten de drie olifanten aan, die, met gespannen spieren,
+een nieuwe poging deden.</p>
+<p>Alles te vergeefs. Onze olifant stond als aan den grond
+geworteld.</p>
+<p>De prins Gourou Singh beet zich de lippen ten bloede.</p>
+<p>Kapitein Hod klapte in de handen.</p>
+<p>&raquo;Vooruit!&rdquo; schreeuwde Banks.</p>
+<p>&raquo;Ja, vooruit,&rdquo; herhaalde de kapitein,
+&raquo;vooruit!&rdquo;</p>
+<p>De regulateur werd geheel geopend, dikke rookkolommen ontsnapten
+slag op slag uit den snuit, de ontremde wielen draaiden langzaam rond
+en sloegen in den macadamweg, met dat gevolg dat de drie olifanten,
+niettegenstaande hun hardnekkigen wederstand, achteruitgesleept werden,
+diepe gaten in den grond borende.</p>
+<p>&raquo;Vooruit! vooruit!&rdquo; gilde kapitein Hod het uit.</p>
+<p>En, terwijl de IJzeren Reus werkelijk steeds vooruitging, vielen de
+drie ontzaglijke dieren omver en werden zij een twintig schreden
+voortgesleurd, zonder dat onze olifant er zelfs iets van scheen te
+merken.</p>
+<p>&raquo;Hoera! hoera! hoera!&rdquo; schreeuwde kapitein Hod, die zich
+geen meester meer was. <span class="corr" id="xd20e4476" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Voeg den geheelen sera&iuml; van Zijn
+Hoogheid er ook nog maar bij! &rsquo;t Zal er voor onzen IJzeren Reus
+geen greintje zwaarder om zijn!&rdquo;</p>
+<p>Kolonel Munro gaf een teeken met de hand. Banks sloot nu den
+regulateur en de toestel stond stil.</p>
+<p>Geen jammerlijker gezicht dan de drie olifanten van Zijn Hoogheid,
+met den snuit en de pooten in de lucht, zich werende als reusachtige
+torren op den rug!</p>
+<p>Wat den prins aangaat, boos en beschaamd ging hij heen, zonder zelfs
+het eind der proef af te wachten. <span class="pagenum">[<a id="pb179"
+href="#pb179" name="pb179">179</a>]</span></p>
+<p>De drie olifanten werden toen uitgespannen. Zij stonden op,
+zichtbaar vernederd door hun nederlaag. Toen zij weder voorbij den
+IJzeren Reus kwamen, kon de grootste, in spijt van zijn cornac, zich
+niet weerhouden de knie te buigen en met de tromp te groeten, gelijk
+hij voor prins Gourou Singh gedaan had.</p>
+<p>Een kwartier later kregen wij een bezoek van een Hindoe, den
+&raquo;k&acirc;mdar&rdquo; of secretaris van Zijn Hoogheid, die den
+kolonel een zak met tienduizend <span class="corr" id="xd20e4490"
+title="Bron: ropy&euml;n">ropyen</span> kwam brengen, het bedrag van de
+verloren weddingschap.</p>
+<p>Kolonel Munro nam den zak en zeide, hem met minachting den
+verbluften secretaris voor de voeten werpende:</p>
+<p>&raquo;Voor de bedienden van Zijn Hoogheid!&rdquo;</p>
+<p>Daarna wendde hij zich bedaard naar het stoomhuis.</p>
+<p>Men kon dien verwaanden prins, die ons zoo minachtend had
+uitgedaagd, niet beter op zijn plaats zetten.</p>
+<p>Zoodra intusschen de IJzeren Reus was ingespannen, gaf Banks het
+teeken van vertrek en, te midden van een ontzaglijken toeloop van
+verbaasde Hindoes, vertrok onze trein in volle vaart.</p>
+<p>Jubelende kreten begroetten hem bij zijn vertrek en weldra hadden
+wij bij een kromming van den weg den sera&iuml; van den prins Gourou
+Singh uit het gezicht verloren.</p>
+<p>Den volgenden dag begon het Stoomhuis de eerste hellingen te
+beklimmen, die het vlakke land met den voet van het Himalaya-gebergte
+verbinden. Het was slechts spel voor onzen IJzeren Reus, die met zijn
+vermogen van tachtig paardenkracht, in zijn schoot verborgen, in staat
+was geweest zonder moeite te kampen tegen de drie olifanten van prins
+Gourou Singh. Hij waagde zich dus gemakkelijk op de hellende wegen van
+die streek, zonder dat het noodig was de normale stoomdrukking te
+versterken.</p>
+<p>Het was wezenlijk een vreemd gezicht den kolos te zien, stroomen
+vonken uitbrakende, met minder snelle, maar diepere zuchten de twee
+wagens voorttrekkende, die langs de wegen in de hoogte stegen.
+Weliswaar liet ons zware dier diepe gaten achter en bedierf het den
+weg, die door de stortregens reeds zacht geworden was, nog meer.</p>
+<p>Toch steeg het Stoomhuis langzamerhand al hooger en hooger, steeds
+ontvouwde zich het panorama achter ons al verder en verder, al dieper
+en dieper zakte de vlakte onder ons weg en naar het zuiden ging de
+horizont zoover het oog reikte, achteruit.</p>
+<p>De uitwerking was nog merkbaarder wanneer de weg eenige uren
+achtereen onder de boomen van een dicht woud liep. Als dan, als een
+onmetelijk venster op den top eens bergs, een uitgestrekte open plek in
+het woud zich voordeed, bleef de trein stilstaan,&mdash;een oogenblik
+slechts als een vochtige mist het landschap als met een sluier
+bedekte,&mdash;een halven dag, als het zich duidelijker aan onze
+blikken vertoonde. Dan kwamen wij alle vier onder de prachtige
+<span class="pagenum">[<a id="pb180" href="#pb180" name=
+"pb180">180</a>]</span>achterveranda gezeten, het prachtige panorama,
+dat zich aan onze blikken ontrolde, genieten en waren niet spoedig van
+dat treffende schouwspel verzadigd.</p>
+<p>Deze opstijging, afgebroken door kortere of langere halten, al naar
+het uitkwam, duurde niet minder dan zeven dagen, van den 19<sup>n</sup>
+tot den 25<sup>n</sup> Juni.</p>
+<p>&raquo;Met een weinig geduld,&rdquo; zei kapitein Hod, &raquo;zou
+onze trein tot de hoogste toppen der Himalaya stijgen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Toch vooral geen al te grootsche verwachtingen,
+kapitein,&rdquo; antwoordde de ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Hij zou het werkelijk doen, Banks!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, Hod, &rsquo;k wil gelooven, dat hij het doen zou, als de
+weg maar goed bleef en we brandstoffen mede konden nemen, die hij over
+de ijsvelden niet vinden zou en dan, als we op die hoogten maar lucht
+hadden, geschikt om in te ademen, maar op een hoogte van twee duizend
+vademen zou deze ons al gaan ontbreken. En wat hebben we er ook aan
+verder te gaan dan de bewoonbare grens van het Himalayagebergte! Zoodra
+de IJzeren Reus de gemiddelde hoogte der satitariums zal bereikt
+hebben, zal hij halt houden op de een of andere bekoorlijke plek, aan
+den zoom van een bergwoud, in een door de bovenstroomen van het
+luchtruim verfrischte atmosfeer. Onze vriend Munro zal dan eenvoudig
+zijn bungalow van Calcutta naar de bergen van N&eacute;paul verplaatst
+hebben en we zullen er zoolang blijven als hij wil.&rdquo;</p>
+<p>Deze plek, waar wij eenige maanden zouden kampeeren, werd gelukkig
+den 25<sup>n</sup> Juni gevonden. Sedert acht en veertig uren werd de
+weg al minder en minder begaanbaar, hetzij hij onvolkomen was
+aangelegd, hetzij de zware regens hem te sterk gehavend hadden. De
+IJzeren Reus moest hier werkelijk sjouwen en had een weinig meer
+brandstof noodig. Eenige stukken hout meer in den vuurhaard van
+K&acirc;louth geworpen, waren voldoende om de spankracht van den stoom
+te doen toenemen. Maar het was nooit noodig de veiligheidskleppen te
+belasten, waarvan de smoorklep den stoom slechts onder een drukking van
+zeven atmosfeeren liet ontsnappen,&mdash;een drukking, die nooit
+overschreden werd.</p>
+<p>Sedert acht en veertig uren trok onze trein dan ook door een
+nagenoeg verlaten streek. Van dorpen of gehuchten was niets meer te
+vinden. Nauwelijks nog eenige eenzame woningen, somtijds een landhoeve
+in de groote dennenwouden verloren, die de zuidelijk gelegen zijden der
+bergkruinen bedekten. Drie of vier malen werden wij door de
+bewonderende uitroepen der enkele bergbewoners begroet. Moesten ze op
+het gezicht van dat wonderbaarlijk gevaarte, dat den berg besteeg, niet
+denken, dat Brahma het in zijn hoofd had gekregen een geheele pagode
+naar een ontoegankelijke hoogte aan de N&eacute;paulsche grens over te
+brengen? <span class="pagenum">[<a id="pb181" href="#pb181" name=
+"pb181">181</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e4542width"><img src="images/p181.jpg" alt=
+"De p&acirc;l van Tand&icirc;t. Blz. 187." width="507" height="720">
+<p class="figureHead">De p&acirc;l van Tand&icirc;t. Blz. <a href=
+"#pb187" class="pageref">187</a>.</p>
+</div>
+<p>Eindelijk, den 25<sup>n</sup> Juni, riep Banks ons een laatste maal
+het woord: &raquo;Halt!&rdquo; toe, dat het eerste gedeelte van onze
+reis in Noord-Indi&euml; voleindigde. De trein hield stil op een ruime
+open plek, bij <span class="pagenum">[<a id="pb182" href="#pb182" name=
+"pb182">182</a>]</span>een bergstroom, welks helder water aan al de
+behoeften van een kamp van eenige maanden kon voldoen. Van daar uit kon
+men den blik laten weiden over een vlakte van vijftig of zestig mijlen
+in omtrek.</p>
+<p>Het Stoomhuis bevond zich toen op drie honderd vijf en twintig
+mijlen van zijn uitgangspunt af, op twee duizend meters ongeveer boven
+het vlak der zee en aan den voet van den Dwalaghiri, wiens top zich op
+vijf en twintig duizend voet in het luchtruim verloor.</p>
+</div>
+<div id="ch15" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XV.</h2>
+<h2 class="main">De P&acirc;l van Tand&icirc;t.</h2>
+<p class="firstpar">Wij moeten nu kolonel Munro en zijne metgezellen,
+den ingenieur Banks, den kapitein Hod, den Franschman Maucler een
+oogenblik verlaten en eenige bladzijden het verhaal dezer reis
+opschorten, waarvan het eerste gedeelte, den reisweg van Calcutta naar
+de Indisch-Chineesche grens bevattende, eindigt aan den voet der bergen
+van Thibet.</p>
+<p>Men herinnert zich het voorval, dat plaats had op den tocht van het
+Stoomhuis naar Allahabad. Een nummer van het stedelijk dagblad,
+gedateerd 25 Mei, deed kolonel Munro den dood van Nana Sahib kennen.
+Deze tijding was al zoo dikwijls verspreid en daarna altijd weder
+tegengesproken, dat men niet wist of zij waar of valsch was. Kon sir
+Edward Munro, na zulke nauwkeurige bijzonderheden nog twijfelen en
+moest hij het niet eindelijk opgeven zich op den opstandeling van 1857
+te wreken?</p>
+<p>Men zal er later zelf over oordeelen.</p>
+<p>Zie hier wat er sedert den nacht van den 7<sup>n</sup> op den
+8<sup>n</sup> Maart gebeurd was, waarin Nana Sahib, vergezeld van zijn
+broeder Balao Rao, begeleid door zijn getrouwste krijgskameraden en
+gevolgd door den Hindoe K&acirc;lagani, de grotten van Adjuntah
+verlaten had.</p>
+<p>Zestig uren later bereikte de nabob de nauwe bergpassen van
+Sautpourra, na de Tapi te zijn overgestoken, die zich op de westkust
+van het schiereiland bij Surati in zee werpt. Hij bevond zich toen op
+honderd duizend mijlen van Adjuntah, in een weinig bezocht gedeelte der
+provincie, hetgeen hem voor het oogenblik eenige zekerheid
+verschafte.</p>
+<p>De plaats was goed gekozen.</p>
+<p>De Sautpourrabergen, van middelmatige hoogte, beheerschen ten zuiden
+het dal der Nerbudda, waarvan de noordelijke grens <span class=
+"pagenum">[<a id="pb183" href="#pb183" name=
+"pb183">183</a>]</span>bekroond wordt door de Vindhyabergen. Deze twee
+bergketens, bijna evenwijdig met elkander loopende, vertakken zich
+wederzijds en vormen in dit bergachtige land moeielijk te ontdekken
+schuilhoeken. Doch terwijl de Vindhyas op de hoogte van den drie en
+twintigsten breedtegraad Indi&euml; bijna geheel van het westen naar
+het oosten doorsnijden, en zij een der groote zijden van den centralen
+driehoek van het schiereiland vormen, zoo is dit niet het geval met de
+Sautpourrabergen, die den vijf en zeventigsten lengtegraad niet
+overschrijden en er zich met den berg Kaligong vereenigen.</p>
+<p>Daar bevond Nana Sahib zich bij den toegang tot het land der Gounds,
+geduchte stammen van die volkeren van oud ras, die slechts ten halve
+ten onder gebracht waren en die hij tot den opstand wilde
+aanzetten.</p>
+<p>Het land van Goudwana, waarvan Rousselet de bewoners als
+oorspronkelijk beschouwt en waar de kiemen van den opstand altijd
+gereed zijn zich te ontwikkelen, bestaat uit een grondgebied van twee
+honderd vierkante mijlen en een bevolking van meer dan drie millioen
+inwoners. Het maakt een belangrijk gedeelte van Hindostan uit en
+verkeert eigenlijk slechts in naam onder Engelsch beheer. Wel loopt de
+spoorweg van Bombay naar Allahabad van het zuidwesten naar het
+noordoosten dwars door dit land en geeft zelfs een tak naar het midden
+af van de provincie van Nagpore, maar de stammen zijn woest gebleven,
+wars van alle beschaving, onwillig zich aan de Europeanen te
+onderwerpen, in een woord, zeer moeielijk in hunne ongenaakbare bergen
+tot onderwerping te brengen,&mdash;en Nana Sahib wist het wel.</p>
+<p>Daar was het dus dat hij zich het eerst had willen verschuilen,
+teneinde de nasporingen der Engelsche politie te ontsnappen, totdat het
+uur zou slaan de oproerige beweging uit te lokken.</p>
+<p>Indien de nabob in zijn onderneming slaagde, indien de Gounds aan
+zijne oproeping gehoorzaamden en hem volgden, zou de opstand snel een
+aanmerkelijke uitbreiding kunnen erlangen.</p>
+<p>Inderdaad is het ten noorden van Goudwana, Bundelkund, dat de
+geheele bergachtige streek, gelegen tusschen het verheven bergvlak der
+Vindhyas en den belangrijken stroom der Jumna bevat. In dit land,
+bedekt met de schoonste maagdelijke wouden van Hindostan, woont een
+volk van Boundelas, bedrieglijk en wreed, waarbij alle misdadigers,
+staatkundige of andere gaarne een schuilplaats zoeken en gemakkelijk
+vinden; daar hoopt zich op een oppervlakte van acht en twintig duizend
+vierkante mijlen een bevolking op van twee en een half millioen
+bewoners; daar zijn de provinci&euml;n onbeschaafd gebleven; daar leven
+nog enkele partijgangers, die onder Tippo Sabib tegen de veroveraars
+streden; daar zijn de Thugs, de beruchte worgers geboren, zoo lang de
+schrik van Indi&euml;, dweepzieke moordenaars die, zonder ooit bloed te
+vergieten, ontelbare slachtoffers gemaakt <span class="pagenum">[<a id=
+"pb184" href="#pb184" name="pb184">184</a>]</span>hebben; daar hebben
+benden van Pindaris bijna straffeloos de verfoeielijkste moorden
+bedreven; daar wemelt het nog van die vreeselijke Dacoits, een secte
+van giftmengers, die in het bedrijven der ontzettendste misdaden met de
+Thugs wedijveren; daar eindelijk had Nana Sahib zelf reeds eens de wijk
+genomen, na aan de koninklijke troepen, die Jansie vermeesterd hadden,
+ontsnapt te zijn; daar was hij al de nasporingen ontkomen, alvorens een
+veiliger toevluchtsoord te gaan vragen aan de ontoegankelijke
+schuilplaatsen van de Indisch-Chineesche grens.</p>
+<p>Ten oosten van Goudwana is Khondistan of het land der Kounds
+gelegen. Zoo worden de woeste volgers genoemd van Tado Pennor, den god
+der aarde en Maunck Soro, den rooden god der gevechten, de bloedige
+aanhangers der &raquo;Meriahs,&rdquo; of menschenoffers, die de
+Engelschen zooveel moeite hebben uit te roeien, die woestelingen,
+waardig vergeleken te worden met de inboorlingen van de onbeschaafde
+eilanden van Australi&euml;, tegen wie van 1840 tot 1854, de
+generaal-majoor John Campbell, de kapiteins Macpherson, Macviccar en
+Frye moeielijke en lange krijgstochten ondernamen,&mdash;dweepers, die
+alles zouden durven, als onder eenig godsdienstig voorwendsel, een
+machtige hand hen zou aanzetten.</p>
+<p>Ten westen van Goudwana bevindt zich een land van vijftien honderd
+duizend &agrave; twee millioen zielen, bewoond door de Bh&icirc;ls,
+machtig eertijds in Malwa en Rajpoutuna, nu verdeeld in klans, door de
+geheele streek der Vindhyas verspreid, bijna altijd dronken van den
+brandewijn, hun door den boom van &raquo;mhowah&rdquo; verschaft, doch
+dapper, stoutmoedig, sterk, vlug en het oor altijd open voor den
+&raquo;kisri,&rdquo; hun oorlogskreet.</p>
+<p>Men ziet dat Nana Sahib een goede keus gedaan had. In dat centrale
+gedeelte van het schiereiland hoopte hij, in plaats van een eenvoudigen
+militairen opstand, dezen keer een nationale beweging uit te lokken,
+waaraan de Hindoes van alle kanten zouden deelnemen.</p>
+<p>Doch, alvorens iets te ondernemen, moest hij zich in het land
+vestigen, teneinde, naargelang de omstandigheden het medebrachten, op
+de bevolking te kunnen werken. Het was dus van het hoogste belang een
+veilige schuilplaats te zoeken, voor het oogenblik althans, om haar in
+geval zij verdacht mocht worden, te verlaten.</p>
+<p>Dit was de eerste zorg van Nana Sahib. De Hindoes, die hem van
+Adjuntah af gevolgd hadden, konden in het geheele presidentschap vrij
+komen en gaan. Balao Rao, op wien de afkondiging van den gouverneur
+niet van toepassing was, zou ook dezelfde vrijheid hebben kunnen
+genieten, indien hij niet zoo sterk op zijn broeder geleken had. Sedert
+zijne vlucht naar de grenzen van N&eacute;paul, was de aandacht niet
+meer op zijn persoon gevestigd geweest, en men had alle reden hem voor
+dood te houden. Doch, voor Nana Sahib <span class="pagenum">[<a id=
+"pb185" href="#pb185" name="pb185">185</a>]</span>aangezien, zou hij
+gevat geworden zijn,&mdash;hetgeen men tot elken prijs moest
+vermijden.</p>
+<div class="figure xd20e4611width"><img src="images/p185.jpg" alt=
+"De Dwalende Vlam. Blz. 188." width="504" height="720">
+<p class="figureHead">De Dwalende Vlam. Blz. <a href="#pb188" class=
+"pageref">188</a>.</p>
+</div>
+<p>Voor deze twee broeders dus, door hetzelfde doel vereenigd, door
+<span class="pagenum">[<a id="pb186" href="#pb186" name=
+"pb186">186</a>]</span>dezelfde gedachte bezield, was een zelfde
+schuilplaats noodig. Zulk eene te vinden nu, kon in de bergpassen van
+Sautpourra niet moeielijk zijn.</p>
+<p>En inderdaad werd al spoedig zulk een schuilplaats door een der
+Hindoes van den troep, een Gound, die de vallei tot in haar meest
+afgelegen schuilhoeken kende, gevonden.</p>
+<p>Aan den rechteroever van een kleinen bijstroom der Nerbudda bevond
+zich een verlaten p&acirc;l, de p&acirc;l van Tand&icirc;t genaamd.</p>
+<p>Een p&acirc;l is minder dan een dorp, nauwelijks een gehucht, een
+vereeniging van hutten, dikwijls zelfs een eenzame woning. De zwervende
+familie, die haar bewoont, heeft er zich tijdelijk gevestigd. Na eenige
+boomen verbrand te hebben, waarvan de asch voor een kort seizoen den
+bodem eenig leven schenkt, hebben de Gound en de zijnen hunne woning
+gebouwd. Doch, daar de veiligheid der streek veel te wenschen overlaat,
+heeft het huis het voorkomen van een klein fort aangenomen. Het is
+omringd door een rij palissaden en kan zich tegen een verrassing
+verdedigen. Daarenboven is het in dicht geboomte verborgen en schuilt
+het als het ware geheel weg onder een bladerengewelf van cactus en
+struikgewas, zoodat het niet gemakkelijk is het te ontdekken.</p>
+<p>Gewoonlijk is de p&acirc;l gevestigd op een kleine hoogte, aan den
+kant eener nauwe vallei, tusschen twee steile berghellingen, temidden
+van een ondoordringbaar kreupelbosch. Bij het zien van een dergelijk
+verblijf doet zich de vraag bij ons op, hoe daar menschen kunnen wonen.
+Wegen, die er heen leiden, zijn er niet en zelfs van voetpaden is er
+geen spoor. Om zulk een p&acirc;l te bereiken, moet men somtijds de
+uitgeholde bedding van een bergstroom, welks water elk spoor uitwischt,
+volgen. Natuurlijk laat het gaan in zulk een bedding geen spoor na
+zich. In het heete jaargetijde loopt men tot aan de enkels, in het
+koude tot aan de knie&euml;n in het water en niets verraadt, dat eenig
+levend wezen daar gepasseerd is. Daarenboven zou een stortvloed van
+rotsen, die de hand van een kind zou kunnen doen nederstorten, iedereen
+verpletteren, die het zou wagen den p&acirc;l te genaken tegen den wil
+zijner bewoners.</p>
+<p>Hoe afgezonderd zij evenwel in hunne ongenaakbare nesten wonen,
+kunnen de Gounds van p&acirc;l tot p&acirc;l snel met elkander in
+gemeenschap komen. Van de toppen der Sautpourra verspreiden zich de
+signalen binnen eenige minuten over twintig mijlen in de rondte. Nu
+eens is het een vuur op den top van een steile rots, nu eens een boom
+in een reusachtigen fakkel veranderd, dan weder een eenvoudige
+rookkolom op den top van een bergrug. Men kent de beteekenis van
+dergelijke signalen. De vijand, namelijk een detachement soldaten der
+koninklijke arm&eacute;e, een kleine afdeeling van de Engelsche
+politie, is in de vallei doorgedrongen, doorzoekt de bergengten
+<span class="pagenum">[<a id="pb187" href="#pb187" name=
+"pb187">187</a>]</span>ter opsporing van een misdadiger, wien dit land
+zoo gaarne een schuilplaats aanbiedt. De oorlogskreet, den bergbewoners
+zoo gemeenzaam, wordt een alarmkreet. Een vreemdeling zou hem houden
+voor het gehuil van nachtvogels of het gesis van slangen. De Gound kent
+ze, die geluiden. Men moet waken, men waakt, men moet vluchten, men
+vlucht. De verdachte p&acirc;ls worden verlaten, verbrand zelfs. Deze
+zwervers zoeken andere schuilplaatsen op, die zij opnieuw gaan
+verlaten, als zij te dicht op de hielen gezeten worden en op die met
+asch bedekte terreinen, vinden de agenten van het openbare gezag
+slechts bouwvallen.</p>
+<p>In een dezer p&acirc;ls nu,&mdash;de p&acirc;l van
+Tand&icirc;t,&mdash;waren Nana Sahib en de zijnen een schuilplaats
+komen zoeken. Daarheen had de getrouwe Gound, aan den persoon van den
+nabob gehecht, hen dadelijk geleid. Daar vestigden zij zich den
+12<sup>n</sup> Maart.</p>
+<p>Zoodra de twee broeders bezit van den p&acirc;l van Tand&icirc;t
+genomen hadden, onderzochten zij met de grootste zorg de toegangen. Zij
+namen nauwkeurig waar in welke richting en hoever het oog kon reiken.
+Zij lieten zich inlichten welke de dichtstbij zijnde woningen en wie de
+bewoners waren. Zij bestudeerden den verlaten bergrug, die den
+p&acirc;l van Tand&icirc;t te midden van een dichte boomgroep
+beheerschte en kwamen eindelijk tot de overtuiging van de
+onmogelijkheid er zich toegang te verschaffen zonder de bedding van een
+bergstroom te volgen, denzelfden stroom, waarlangs zij zelven gekomen
+waren.</p>
+<p>De p&acirc;l van Tand&icirc;t mocht dus als volkomen veilig
+beschouwd worden, te meer nog daar hij zich boven een sousterrein
+verhief, welks geheime uitgangen uitkwamen aan de zijde van den berg,
+die bij een voorkomend geval de gelegenheid aanboden te
+ontvluchten.</p>
+<p>Nana Sahib en zijn broeder hadden nooit veiliger toevluchtsoord
+kunnen vinden.</p>
+<p>Maar het was Balao Rao niet voldoende te weten wat de p&acirc;l van
+Tand&icirc;t heden was, hij wilde ook weten wat hij geweest was en
+terwijl de nabob het inwendige van het fort bezocht, ging hij voort met
+den Gound te ondervragen.</p>
+<p>&raquo;Nog eenige vragen,&rdquo; zeide hij tot hem. &raquo;Hoe lang
+is die p&acirc;l verlaten?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Sedert langer dan een jaar,&rdquo; antwoordde de Gound.</p>
+<p>&raquo;Wie bewoonde hem?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Een familie van zwervers die er slechts eenige maanden
+gebleven is.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waarom hebben zij hem verlaten?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Omdat de bodem, die hen moest voeden, hun geen voedsel meer
+kon verschaffen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En heeft niemand na hun vertrek, voor zoover je weet, hem
+bewoond?&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb188" href="#pb188"
+name="pb188">188</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Niemand.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Heeft nooit een soldaat van het koninklijk leger, nooit een
+agent van politie den voet binnen de omheining van dezen p&acirc;l
+gezet?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nooit.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Heeft ook geen vreemdeling hem ooit bezocht?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Niemand,&rdquo; antwoordde de Gound, &raquo;behalve een
+vrouw.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Eene vrouw?&rdquo; vroeg Balao Rao driftig.</p>
+<p>&raquo;Ja, een vrouw, die sedert ongeveer drie jaren in de vallei
+der Nerbudda rondzwerft.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wie is die vrouw?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wie zij is, weet ik niet,&rdquo; antwoordde de Gound.
+&raquo;Vanwaar ze komt, kan ik evenmin zeggen en in de geheele vallei
+is er niemand die iets meer van haar weet dan ik! Is ze een vreemde, is
+ze een Hindoesche, men heeft het nooit kunnen te weten
+komen!&rdquo;</p>
+<p>Balao Rao dacht een oogenblik na en vroeg toen:</p>
+<p>&raquo;Wat doet die vrouw?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ze komt, ze gaat,&rdquo; antwoordde de Gound, &raquo;en leeft
+alleen van aalmoezen. Men heeft in de gansche vallei een soort van
+bijgeloovigen eerbied voor haar. Meermalen heb ik haar in mijn eigen
+p&acirc;l ontvangen. Zij spreekt nooit. Men zou haast denken, dat ze
+stom was en &rsquo;t zou me niet verwonderen of ze is het. &rsquo;s
+Nachts ziet men haar wandelen met een harsachtigen, brandenden tak in
+de hand. Ook kent men haar niet anders dan onder den naam van de
+&raquo;Dwalende Vlam!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar,&rdquo; zei Balao Rao, &raquo;als die vrouw den
+p&acirc;l van Tand&icirc;t kent, zou ze er wel eens kunnen terugkomen
+terwijl we er wonen, en gevaarlijk voor ons kunnen worden?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat nooit,<span class="corr" id="xd20e4693" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> antwoordde de Gound. &raquo;Die vrouw is
+niet recht bij haar verstand, hare oogen zien zonder te weten wat ze
+zien, hare ooren hooren niet wat ze meenen te hooren, haar tong kan
+geen woord meer uitspreken! Ze is als een blinde, een doove, een stomme
+voor al de dingen van het dagelijksch leven. Ze is krankzinnig en een
+krankzinnige is een doode, die in &rsquo;t leven blijft!&rdquo;</p>
+<p>De Gound had met de aan de Hindoes der bergen eigenaardige taal het
+portret geschilderd van een vreemd schepsel, zeer bekend in de vallei,
+&raquo;de Dwalende Vlam,&rdquo; der Nerbudda.</p>
+<p>Het was een vrouw, wier bleek, nog schoon gelaat, verouderd en niet
+oud, doch zonder eenige uitdrukking, noch den oorsprong, noch den
+leeftijd aanduidde. Men zou gezegd hebben, dat hare verwilderde oogen
+zich voor het leven des geestes gesloten hadden bij een of ander
+vreeselijk tooneel, dat zij &raquo;inwendig&rdquo; bleven zien.</p>
+<p>Dit argeloos schepsel, van haar verstand beroofd, had een goede
+ontvangst bij de bergbewoners genoten. Krankzinnigen zijn voor de
+Gounds, gelijk trouwens voor al de wilde volkeren, heilige wezens, die
+een bijgeloovige eerbied beschermt. De Dwalende Vlam werd <span class=
+"pagenum">[<a id="pb189" href="#pb189" name="pb189">189</a>]</span>dan
+ook, overal waar zij zich vertoonde, gastvrij ontvangen. Geen
+p&acirc;l, die de deur voor haar sloot. Men voedde haar wanneer zij
+honger had men bereidde haar een rustplaats als zij uitgeput van
+<span class="pagenum">[<a id="pb190" href="#pb190" name=
+"pb190">190</a>]</span>vermoeienis neerviel, zonder een woord van dank
+te verwachten, dat haar mond niet meer kon uitspreken.</p>
+<div class="figure xd20e4708width"><img src="images/p189.jpg" alt=
+"Deze geestdrijvers wierpen de tadzias in het meer. Blz. 195." width=
+"514" height="720">
+<p class="figureHead">Deze geestdrijvers wierpen de tadzias in het
+meer. Blz. <a href="#pb195" class="pageref">195</a>.</p>
+</div>
+<p>Hoelang duurde dat bestaan? Van waar kwam die vrouw? Op welk
+tijdstip was zij in Goudwana verschenen? &rsquo;t Zou moeilijk geweest
+zijn het juist te zeggen. Waarom wandelde zij rond met een brandende
+toorts in de hand? Was het om haar pad te verlichten? Was het om de
+wilde dieren op een afstand te houden? Niemand kon het zeggen. Het
+gebeurde somtijds, dat zij geheele maanden achtereen verdween. Waar was
+zij dan? Verliet zij de bergpassen, der Sautpourra, om zich naar die
+der Vindhyas te begeven? Dwaalde zij aan den anderen kant der Nerbudda,
+tot in Malwa of in Bundelkund rond? Er was niemand die het wist.
+Meermalen bleef zij zoolang weg, dat men niet anders dacht dan dat haar
+treurig leven een einde had genomen. Maar neen! Men zag haar weder
+terugkomen, altijd dezelfde, zonder dat noch vermoeienis, noch ziekte,
+noch gebrek haar schijnbaar zoo teer gestel schenen te hebben
+aangedaan.</p>
+<p>Balao Rao had den Hindoe met de grootste aandacht aangehoord. Hij
+was het nog niet met zich zelven eens, of er niet eenig gevaar in
+gelegen was, dat de Dwalende Vlam den p&acirc;l van Tand&icirc;t kende,
+er reeds een schuilplaats gezocht had en haar instinct er haar kon
+terugvoeren.</p>
+<p>Hij kwam dus op dit punt terug en vroeg den Gound of hij of de
+zijnen wisten waar de krankzinnige zich op dit oogenblik bevond.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Weet het niet,&rdquo; antwoordde de Gound.
+&raquo;&rsquo;t Is al langer dan zes maanden geleden, dat men haar in
+de vallei gezien heeft. Mogelijk is ze dus dood. Maar, al kwam ze terug
+en bezocht ze ook den p&acirc;l van Tand&icirc;t, dan was er toch niets
+van haar te vreezen. &rsquo;t Is slechts een levend standbeeld. Ze zou
+u niet zien, u niet hooren, ze zou niet weten wie ge zijt. Ze zou
+binnenkomen, ze zou neerzitten aan uw haard, voor een, misschien twee
+dagen, dan zou ze haar uitgedoofde toorts weder aansteken, u verlaten
+en opnieuw beginnen met van huis tot huis te zwerven. Dat is haar
+geheele leven. Trouwens is ze ditmaal zoo lang weg geweest, dat ze
+waarschijnlijk wel nooit zal terugkomen. Zij, die geestelijk reeds dood
+was, zal nu ook lichamelijk wel overleden zijn!&rdquo;</p>
+<p>Balao Rao meende over dit onderwerp niet met Nana Sahib te moeten
+spreken en zelf hechtte hij er al spoedig niet het minste gewicht meer
+aan.</p>
+<p>Een maand na hun komst in den p&acirc;l van Tand&icirc;t, was van
+den terugkeer der Dwalende Vlam in de vallei van Nerbudda nog niets
+gebleken. <span class="pagenum">[<a id="pb191" href="#pb191" name=
+"pb191">191</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="ch16" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XVI.</h2>
+<h2 class="main">De dwalende vlam.</h2>
+<p class="firstpar">Gedurende een geheele maand, van den 12<sup>n</sup>
+Maart tot den 12<sup>n</sup> April, bleef Nana Sahib in den p&acirc;l
+verborgen. Hij wilde het Engelsche bewind den tijd geven, hetzij de
+opsporingen op te geven, hetzij het op een valsch spoor te brengen.</p>
+<p>Mochten al de twee broeders overdag niet uitgaan, hunne vrienden
+daarentegen doorliepen de vallei, bezochten de dorpen en de gehuchten,
+kondigden in bedekte termen de op handen zijnde verschijning aan van
+een &raquo;geduchten moulti,&rdquo; half god, half mensch, en zij
+bereidden de gemoederen voor op een nationale omwenteling.</p>
+<p>Zoodra de nacht was aangebroken, waagden Nana Sahib en Balao Rao het
+hunne schuilplaats te verlaten. Zij begaven zich dan naar de oevers der
+Nerbudda en gingen van dorp tot dorp, van p&acirc;l tot p&acirc;l, het
+oogenblik verbeidende waarop zij met eenige zekerheid het domein konden
+bezoeken der aan de Engelschen schatplichtige rajahs. Nana Sahib wist
+trouwens, dat vele halfonafhankelijken, ongeduldig om het vreemde juk
+af te werpen, zich op zijne stem zouden vereenigen. Doch, op dit
+oogenblik gold het slechts de woeste bevolking van Goudwana.</p>
+<p>Die onbeschaafde Bh&icirc;ls, die zwervende Kounds, die Gounds, wild
+en woest als de inboorlingen van de eilanden van den stillen Oceaan,
+vond de Nana gereed, om hem te volgen. Indien hij zich uit
+onvoorzichtigheid slechts aan twee of drie machtige stamhoofden bekend
+maakte, was dat voldoende om hem te bewijzen, dat zijn naam alleen
+verscheidene millioenen Hindoes zou medesleepen, die over de centrale
+bergvlakten van Hindostan verspreid zijn.</p>
+<p>Toen de beide broeders in den p&acirc;l van Tand&icirc;t waren
+teruggekeerd, deelden zij elkander mede wat zij gehoord, gezien en
+gedaan hadden. Hunne metgezellen voegden zich toen bij hen, van alle
+kanten de tijding medebrengende, dat de geest van oproer als een
+stormwind in de vallei der Nerbudda was losgebroken. De Gounds wilden
+niet anders dan den &raquo;kisri&rdquo; doen weergalmen, den
+oorlogskreet der bergbewoners, en de militaire kantonnementen van het
+presidentschap te overrompelen.</p>
+<p>Het oogenblik was nog niet gekomen.</p>
+<p>Het was namelijk niet voldoende, dat de geheele landstreek tusschen
+de Sautpourrabergen en de Vindhyas in vuur en vlam gezet werd, de brand
+moest al verder en verder om zich heen grijpen. Het was dus noodig de
+brandstoffen in de nabij de Nerbudda <span class="pagenum">[<a id=
+"pb192" href="#pb192" name="pb192">192</a>]</span>gelegen
+provinci&euml;n op te hoopen, die meer rechtstreeks onder Engelsche
+heerschappij verkeerden. Van al de steden en gehuchten van Bhopal,
+Malwa, Bundelkund en van het geheele uitgestrekte koninkrijk van
+Scindia moest een onmetelijke brandstapel gebouwd worden, gereed om
+ontstoken te worden. Doch Nana Sahib wilde met recht aan niemand anders
+dan aan zich zelven de zorg toevertrouwen de oude deelnemers aan den
+opstand van 1857 te bezoeken; al die landgenooten, die zijn zaak
+getrouw gebleven waren en nooit aan zijn dood geloofd hadden,
+verwachtten hem elken dag weder te zien verschijnen.</p>
+<p>Een maand na zijn aankomst in den p&acirc;l van Tand&icirc;t meende
+Nana Sahib veilig te kunnen handelen, daar toch het feit zijner
+wederverschijning in de provincie als valsch was erkend geworden.
+Partijgangers hielden hem op de hoogte van alles wat de gouverneur van
+het presidentschap van Bombay gedaan had om hem te vangen. Hij wist dat
+de overheid in de eerste dagen een nauwkeurig onderzoek had ingesteld,
+maar zonder gevolg. De visscher van Aurungabad, de oude gevangene van
+den Nana, was door een dolksteek omgebracht en niemand had kunnen
+vermoeden, dat de ontvluchte fakir de nabob Dandou-Pant was, op wiens
+hoofd een prijs gesteld was. Een week later, waren de geruchten tot
+zwijgen gekomen, de mededingers naar de premie van duizend gulden
+hadden alle hoop verloren en de naam van Nana Sahib kwam weder in
+vergetelheid.</p>
+<p>De nabob kon dus in eigen persoon handelen en zonder vrees van
+erkend te worden, zijne omwentelingsplannen verwezenlijken. Nu eens in
+het kostuum van een parsi, dan weder in dat van een eenvoudigen
+ra&iuml;ot, <span class="corr" id="xd20e4759" title=
+"Bron: van daag">vandaag</span> alleen, morgen van zijn broeder
+vergezeld, begon hij zich van den p&acirc;l van Tand&icirc;t te
+verwijderen, aan den anderen oever der Nerbudda naar het noorden en
+zelfs naar de andere zijde van de noordelijke helling der Vindhyas te
+reizen.</p>
+<p>Een spion, die hem in al zijne gangen had willen bespieden, zou hem
+den 12<sup>n</sup> April te Indore hebben aangetroffen.</p>
+<p>Daar, in die hoofdstad van het koninkrijk Holcar stelde Nana Sahib,
+een streng incognito bewarende, zich in gemeenschap met de talrijke
+landelijke bevolking, die zich met den bouw der slaapbollenvelden bezig
+hield. Het waren Rihillas, Mekranis, Valayalis, vurige, moedige,
+dweepzuchtige lieden, waarvan de meesten gedeserteerde Sipayers der
+inlandsche arm&eacute;e waren, die zich in de kleeding van den
+Hindoeschen boer verborgen hielden.</p>
+<p>Daarna stak Nana Sahib de Betwa, een tak van de Jumna over, die naar
+het noorden aan de westelijke grens van Bundelkund loopt en kwam den
+19<sup>n</sup> April, door een prachtige vallei met een overvloed van
+dadel- en <span class="corr" id="xd20e4775" title=
+"Bron: mango-boomen">mangoboomen</span>, te Souari aan.</p>
+<div class="figure xd20e4779width"><img src="images/p193.jpg" alt=
+"Eensklaps barstte een geweerschot los. Blz. 198." width="502" height=
+"720">
+<p class="figureHead">Eensklaps barstte een geweerschot los. Blz.
+<a href="#pb198" class="pageref">198</a>.</p>
+</div>
+<p>Daar bevinden zich zonderlinge bouwgewrochten van zeer hooge
+<span class="pagenum">[<a id="pb193" href="#pb193" name=
+"pb193">193</a>]</span>oudheid. Het zijn &raquo;t&ocirc;pes,&rdquo; een
+soort van tumuli, bedekt met halfbolvormige koepeldaken, die ten
+noorden der vallei de voornaamste groep van Saldhara vormen. Uit die
+praalgraven, uit die woningen <span class="pagenum">[<a id="pb194"
+href="#pb194" name="pb194">194</a>]</span>der dooden, waarvan de
+altaren, aan den Boeddhistischen eeredienst gewijd, beschut zijn onder
+steenen zonneschermen, uit die sedert zoovele eeuwen ledige graven
+kwamen, op de stem van Nana Sahib honderden vluchtelingen te
+voorschijn. Verscholen in de bouwvallen, om de vreeselijke weerwraak
+der Engelschen te ontgaan, was een woord voldoende hun te doen
+begrijpen wat de nabob van hunne medewerking verwachtte; een wenk zou
+op het bepaalde uur voldoende zijn om hen in massa op de veroveraars te
+werpen.</p>
+<p>Den 24<sup>n</sup> April was Nana Sahib te Bhilsa, de hoofdplaats
+van een belangrijk distrikt van Malwa en daar, te midden van de
+bouwvallen der oude stad, verzamelde hij bouwstoffen voor den opstand,
+die de nieuwe hem niet zou verschaft hebben.</p>
+<p>Den 27<sup>n</sup> April bereikte Nana Sahib Raygurh, op de grenzen
+van het koninkrijk Pannah en den 30<sup>n</sup> de overblijfselen van
+de oude stad Sangar, niet ver van de plek waar de generaal sir Hugh
+Rose den opstandelingen een bloedigen veldslag leverde, die hem met den
+Maudanporepas den sleutel gaf van de bergengten der Vindhyas.</p>
+<p>Daar voegde zijn broeder, door K&acirc;lagani vergezeld, zich bij
+den nabob en beiden maakten zich bekend aan de hoofden der voornaamste
+stammen, waarvan zij volkomen zeker waren. In deze geheime
+vergaderingen, werden de voorloopige handelingen van een algemeenen
+opstand besproken en vastgesteld. Terwijl Nana Sahib en Balao Rao dan
+in het zuiden zouden werken, moesten hunne bondgenooten aan de
+noordelijke hellingen der Vindhyas hunne maatregelen nemen.</p>
+<p>Alvorens naar de vallei der Nerbudda terug te gaan, wilden de twee
+broeders het koninkrijk Pannah nog bezoeken. Zij waagden zich langs de
+Keyne, onder bedekking van reusachtige teks, van kolossale bamboes en
+onder de beschutting van die ontelbare Indische vijgeboomen, welke
+bestemd schijnen gansch Indi&euml; in te nemen. Daar werden talrijke en
+woeste aanhangers geworven onder het ellendige personeel, dat voor
+rekening van den rajah, de rijke diamantmijnen exploiteert. &raquo;Deze
+rajah,&rdquo; zegt Rousselot, &raquo;de positie begrijpende, die de
+Engelsche overheersching den vorsten van Bundelkund bereidt, heeft de
+rol van een rijken grondeigenaar verkozen boven die van een weinig
+beteekenend vorstje.&rdquo; Een rijke grondbezitter is hij inderdaad!
+De diamanten bevattende streek, in zijn bezit, strekt zich uit over een
+lengte van dertig kilometers ten noorden van Pannah en de exploitatie
+zijner diamantmijnen, waarvan de producten op de markten van
+B&eacute;nares en Allahabad het meest geacht zijn, houdt een groot
+aantal Hindoes bezig. Maar onder de ongelukkigen, gewoon aan den
+zwaarsten arbeid, die de rajah doet onthoofden, zoodra de opbrengst van
+de mijn aan het dalen is, moest Nana Sahib duizenden aanhangers vinden,
+die gereed waren zich voor de onafhankelijkheid van hun land te laten
+dooden, en hij vond ze. <span class="pagenum">[<a id="pb195" href=
+"#pb195" name="pb195">195</a>]</span></p>
+<p>Van dit punt af, keerden de beide broeders naar de Nerbudda terug,
+teneinde de p&acirc;l van Tand&icirc;t wederom te bereiken. Evenwel
+wilden zij, alvorens den opstand van het zuiden voor te bereiden, die
+tegelijk met dien van het noorden moest losbreken, zich te Bhopal
+ophouden. Dit is een belangrijke muzelmansche stad, die het middelpunt
+van het Islamisme in Indi&euml; gebleven is en waarvan de b&eacute;goem
+gedurende het gansche tijdperk van den opstand den Engelschen getrouw
+is gebleven.</p>
+<p>Nana Sahib en Balao Rao, vergezeld van een dozijn Gounds, kwamen den
+24<sup>n</sup> Mei, den laatsten dag van de feesten van Moharum,
+ingesteld ter viering van de hernieuwing van het Muzelmansche leger, te
+Bhopal aan. Beiden waren gekleed als &raquo;joguis,&rdquo; sombere
+godsdienstige bedelaars, met lange dolken gewapend waarmede zij zich
+uit dweepzucht treffen, doch zonder zich gevaarlijke wonden toe te
+brengen.</p>
+<p>De twee broeders, die in deze vermomming onherkenbaar waren, hadden
+de processie in de straten der stad gevolgd, te midden der talrijke
+olifanten, die &raquo;tadzias,&rdquo; een soort van kleine tempels van
+twintig voet hoog op den rug droegen; zij hadden zich kunnen mengen
+onder de rijk met goud gestikte onderrokken gekleede en met moesselinen
+mutsen gedekte muzelmannen en zich kunnen wegschuilen in de rangen der
+<span class="corr" id="xd20e4820" title=
+"Bron: muziekanten">muzikanten</span>, der soldaten, der bajaderen, der
+als vrouwen vermomde jongelingen,&mdash;een vreemde opeenhooping van
+menschen, die aan deze plechtigheid het voorkomen gaf van een
+vastenavondsvertooning. Met deze Hindoes van allerlei kasten, waaronder
+zij talrijke aanhangers telden, hadden zij een soort van
+ma&ccedil;onniek teeken kunnen wisselen, dat bij de oude opstandelingen
+van 1857 in zwang was.</p>
+<p>Met het vallen van den avond hadden al die menschen zich naar het
+meer begeven, dat de oostelijke voorstad bespoelde.</p>
+<p>Daar wierpen onder een oorverdoovend geschreeuw, het ontbranden van
+vuurwapenen, het geknetter van voetzoekers en ander klein vuurwerk, bij
+het licht van duizenden toortsen, al deze geestdrijvers de tadzias in
+het meer. De feesten van Moharum waren hiermede ge&euml;indigd.</p>
+<p>Op dit oogenblik voelde Nana Sahib een hand op zijn schouder. Hij
+keerde zich om. Een Bengali stond voor hem.</p>
+<p>Nana Sahib herkende in dezen Hindoe een zijner oude krijgskameraden
+van Lucknow. Hij ondervroeg hem met de oogen.</p>
+<p>De Bengali bepaalde zich tot het fluisteren van de volgende woorden,
+die Nana Sahib hoorde zonder dat een enkel gebaar zijn ontroering
+verraden had.</p>
+<p>&raquo;Kolonel Munro heeft Calcutta verlaten.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waar is hij?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hij was gisteren te B&eacute;nares.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waar gaat hij heen?&rdquo; <span class="pagenum">[<a id=
+"pb196" href="#pb196" name="pb196">196</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Naar de grenzen van N&eacute;paul.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Met welk doel?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Om er eenige maanden te verblijven.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En dan?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Naar Bombay terug te keeren.&rdquo;</p>
+<p>Eensklaps deed zich een scherp geluid hooren. Een Hindoe sloop door
+de verzamelde menigte en was weldra Nana Sahib genaderd.</p>
+<p>Het was K&acirc;lagani.</p>
+<p>&raquo;Vertrek dadelijk,&rdquo; zei de nabob. &raquo;Zoek Munro op,
+die zich op &rsquo;t oogenblik naar het noorden begeeft. Dring je aan
+hem op, maak je noodzakelijk door hem den een of anderen dienst te
+bewijzen en waag je leven, als &rsquo;t moet. Verlaat hem niet voordat
+hij aan gene zijde der Vindhyas weder naar de vallei der Nerbudda is
+teruggekeerd en kom dan, maar alleen dan mij zijn tegenwoordigheid
+melden.<span class="corr" id="xd20e4859" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<p>K&acirc;lagani vergenoegde zich met een bevestigend teeken te geven
+en was weldra onder de menigte verdwenen. Een gebaar van den nabob was
+voor hem een order. Tien minuten later, had hij Bhopal achter den
+rug.</p>
+<p>Op dit oogenblik naderde Balao Rao zijn broeder.</p>
+<p>&raquo;Het is tijd om te vertrekken,&rdquo; zeide hij tot hem.</p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde Nana Sahib, &raquo;en
+v&oacute;&oacute;r den morgen moeten we den p&acirc;l van Tand&icirc;t
+bereikt hebben.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Op marsch dan.&rdquo;</p>
+<p>Beiden, door hunne Gounds gevolgd, begaven zich langs den
+noordelijken oever van het meer naar een afgezonderde landhoeve. Daar
+werden zij opgewacht door paarden voor hen en hun geleide. Het waren
+van die snelloopende paarden, die met een zeer gekruid voedsel gevoerd
+worden, en die vijftig mijlen in een enkelen nacht kunnen afleggen. Ten
+acht ure galoppeerden zij op den weg van Bhopal naar de Vindhyas.</p>
+<p>Dat de nabob v&oacute;&oacute;r den dageraad in den p&acirc;l van
+Tand&icirc;t terug wilde zijn, was slechts een maatregel van
+voorzichtigheid. Natuurlijk was het beter, dat zijn terugkeer in de
+vallei onopgemerkt voorbijging.</p>
+<p>De kleine troep ging dus zoo snel als de paarden slechts loopen
+konden, vooruit.</p>
+<p>Nana Sahib en Balao Rao, hoewel dicht bij elkander, reden
+stilzwijgend voort, maar dezelfde gedachte hield hen bezig. Van dien
+tocht aan gene zijde der Vindhyas, brachten zij niet alleen de hoop,
+maar ook de zekerheid mede, dat ontelbare aanhangers hunne zaak
+omhelsden. De centrale hoogvlakte van Indi&euml; was geheel in hunne
+handen. De militaire kantonnementen, over dit uitgestrekte grondgebied
+verdeeld, konden aan de eerste aanvallen der opstandelingen geen
+weerstand bieden. Hunne vernietiging zou <span class="pagenum">[<a id=
+"pb197" href="#pb197" name="pb197">197</a>]</span>de omwenteling vrij
+spel geven en weldra zou van het eene strand naar het andere een
+gansche muur dweepzieke Hindoes in opstand komen, waartegen de
+koninklijke arm&eacute;e zich te bersten zou stooten.</p>
+<div class="figure xd20e4884width"><img src="images/p197.jpg" alt=
+"De krankzinnige knielde bij het lijk neder. Blz. 200." width="503"
+height="720">
+<p class="figureHead">De krankzinnige knielde bij het lijk neder. Blz.
+<a href="#pb200" class="pageref">200</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb198" href="#pb198" name=
+"pb198">198</a>]</span></p>
+<p>Doch terzelfder tijd was Nana Sahib met de gedachte vervuld aan het
+gelukkige toeval, dat hem Munro in handen zou leveren. De kolonel had
+eindelijk Calcutta verlaten, alwaar het moeielijk was hem te bereiken.
+Voortaan zou geen enkele zijner bewegingen den nabob ontgaan. Geheel
+onbewust, zou de hand van K&acirc;lagani hem naar de woeste streek der
+Vindhyas geleiden en eenmaal daar, zou niemand hem aan het vonnis
+kunnen onttrekken, dat de haat van Nana Sahib hem bereid had.</p>
+<p>Balao Rao wist nog niets van hetgeen tusschen den Bengali en zijn
+broeder gesproken was. Eerst bij de nadering van den p&acirc;l van
+Tand&icirc;t, terwijl de paarden een oogenblik uitbliezen, vergenoegde
+Nana Sahib zich het hem in deze termen te zeggen:</p>
+<p>&raquo;Munro heeft Calcutta verlaten en richt zich naar
+Bombay.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De weg van Bombay,&rdquo; riep Balao Rao uit, &raquo;loopt
+naar het strand van de Indische Zee!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De weg van Bombay, ditmaal,&rdquo; antwoordde Nana Sahib,
+&raquo;zal ophouden bij de Vindhyas!&rdquo;</p>
+<p>In dit antwoord lag alles opgesloten.</p>
+<p>De paarden werden op nieuw in galop gebracht en sloegen den weg in
+door het bosch, dat zich aan den zoom van de vallei der Nerbudda
+verhief.</p>
+<p>Het was toen vijf uur &rsquo;s morgens. De dag was pas aangebroken.
+Nana Sahib, Balao Rao en hunne metgezellen waren aan den woest
+stroomenden Nazzur aangekomen, die naar den p&acirc;l liep.</p>
+<p>De paarden werden hier achtergelaten en aan de hoede toevertrouwd
+van twee Gounds, belast ze naar het dichtstbijzijnde dorp te
+geleiden.</p>
+<p>De anderen volgden de beide broeders, die de door het water van den
+bergstroom schuddende treden bestegen.</p>
+<p>Alles was stil en de eerste geluiden van den dag hadden de plechtige
+stilte van den nacht nog niet afgebroken.</p>
+<p>Eensklaps barstte een geweerschot los, dat door vele andere gevolgd
+werd. Terzelfder tijd deden zich deze kreten hooren:</p>
+<p>&raquo;Hoera! hoera! voorwaarts!&rdquo;</p>
+<p>Een officier, aan het hoofd van een vijftig soldaten van het
+koninklijk leger, verscheen op den rug van den p&acirc;l.</p>
+<p>&raquo;Vuur! Dat niemand ontsnappe!&rdquo; riep hij opnieuw.</p>
+<p>Nieuwe losbranding, van zeer nabij gericht op de groep Gounds, die
+Nana Sahib en zijn broeder omringde.</p>
+<p>Vijf of zes Hindoes vielen. De anderen wierpen zich terug in de
+bedding van den Nazzur en verdwenen onder de eerste boomen van het
+woud.</p>
+<p>&raquo;Nana Sahib! Nana Sahib!&rdquo; schreeuwden de Engelschen, de
+nauwe bergkloof betredende.</p>
+<p>Toen richtte een van hen, doodelijk getroffen, zich op met de hand
+naar hen uitgestrekt. <span class="pagenum">[<a id="pb199" href=
+"#pb199" name="pb199">199</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Dood aan de veroveraars!&rdquo; schreeuwde hij met een nog
+vreeselijke stem en viel toen onbeweeglijk neder.</p>
+<p>De officier naderde nu het lijk.</p>
+<p>&raquo;Is dit werkelijk Nana Sahib?&rdquo; vroeg hij.</p>
+<p>&raquo;Hij is het,&rdquo; antwoordden twee soldaten van het
+d&eacute;tachement, die te Cawnpore in garnizoen geweest zijnde, den
+nabob van nabij kenden.</p>
+<p>&raquo;En de anderen!&rdquo; riep de officier.</p>
+<p>En het geheele d&eacute;tachement ijlde het bosch in ter vervolging
+der Gounds.</p>
+<p>Nauwlijks was het verdwenen, of een schaduw gleed over de steilte
+waarboven de p&acirc;l zich verhief.</p>
+<p>Het was de Dwalende Vlam, in een lang bruin kleed gewikkeld, dat met
+een gordel om haar middel bevestigd was.</p>
+<p>Den vorigen avond was deze krankzinnige de onbewuste gids geweest
+van den Engelschen officier en zijne manschappen. Sedert den vorigen
+dag in de vallei teruggekomen, was zij werktuiglijk naar den p&acirc;l
+van Tand&icirc;t gegaan, waarheen een soort van instinct haar
+terugvoerde. Doch dezen keer liet het zonderlinge schepsel, dat men
+stom waande, aan hare lippen een naam ontsnappen, slechts een enkelen,
+dien van den moordenaar van Cawnpore!</p>
+<p>&raquo;Nana Sahib! Nana Sahib!&rdquo; herhaalde zij, alsof het beeld
+van den nabob, door eenig onverklaarbaar voorgevoel, in hare
+herinnering was opgekomen.</p>
+<p>Deze naam deed den officier ontroeren. Hij volgde de schreden der
+krankzinnige. Zij scheen hem niet te zien, noch de soldaten die haar
+naar den p&acirc;l volgden. Was het daar dus, dat de nabob, op wiens
+hoofd een prijs gesteld was, de wijk genomen had? De officier nam de
+noodige maatregelen en liet de bedding van den Nazzur bezetten totdat
+de dag aanbrak. Toen nu Nana Sahib en zijne Gounds er zich in hadden
+begeven, ontving hij ze met een losbranding, die er verscheidenen
+neervelde en onder hen, het hoofd van den opstand der Sipayers.</p>
+<p>Dit was de ontmoeting, die de telegraaf denzelfden dag den
+gouverneur van het presidentschap van Bombay berichtte. Deze telegram
+verspreidde zich over het geheele schiereiland, de dagbladen namen hem
+onmiddellijk over en zoo kwam het, dat kolonel Munro er den
+26<sup>n</sup> Mei in het dagblad van Allahabad kennis van kon
+nemen.</p>
+<p>Het was dus ditmaal niet te betwijfelen of Nana Sahib was wel
+degelijk dood. Zijn identiteit was nu werkelijk vastgesteld en het
+dagblad kon met volle recht zeggen: &raquo;Het koninkrijk Indi&euml;
+heeft voortaan niets meer te vreezen van den wreeden <span class="corr"
+id="xd20e4963" title="Bron: raj&acirc;h">rajah</span>, die het zooveel
+bloed gekost heeft!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb200" href=
+"#pb200" name="pb200">200</a>]</span></p>
+<p>Intusschen daalde de krankzinnige, na den p&acirc;l verlaten te
+hebben, langs de bedding van den Nazzur naar beneden. In hare oogen
+blonk de glans van een inwendig vuur, dat plotseling in haar scheen
+ontbrand te zijn, terwijl zij werktuiglijk in zich zelve den naam van
+den nabob herhaalde.</p>
+<p>Zoo kwam zij op de plaats waar de lijken lagen en hield stil bij dat
+wat door de soldaten van Lucknow was herkend geworden. Het vertrokken
+gelaat van den doode scheen nog te dreigen. Het was alsof, na slechts
+voor de wraak geleefd te hebben, de haat in hem overleefde.</p>
+<p>De krankzinnige knielde, betastte met beide handen het met kogels
+doorboorde lijk, waarvan het bloed de plooien van haar kleed bevlekte.
+Zij beschouwde het langen tijd, richtte zich daarna op en het hoofd
+schuddende, daalde zij langzaam langs de bedding van den Nazzur naar
+beneden.</p>
+<p>Maar toen was de Dwalende Vlam weder in hare gewone
+onverschilligheid vervallen en herhaalde haar mond niet meer den
+vervloekten naam van Nana Sahib.</p>
+</div>
+<div id="ch17" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XVII.</h2>
+<h2 class="main">Ons sanitarium.</h2>
+<p class="firstpar">Zou de grootsche uitdrukking, &raquo;de onmeetbaren
+in de schepping,&rdquo; waarvan de mineraloog Ha&uuml;y zich bediend
+heeft om de Amerikaansche Andes aan te duiden, niet met meer recht van
+toepassing zijn op de ontzagverwekkende Himalayaketen, die de mensch
+nog niet bij machte is met mathematische juistheid te bepalen?</p>
+<p>Een dergelijk gevoel bezielt mij op het gezicht van die
+onvergelijkelijke streek, alwaar kolonel Munro, kapitein Hod, Banks en
+ik eenige weken zouden doorbrengen.</p>
+<p>&raquo;Niet alleen,&rdquo; deelt de ingenieur ons mede, &raquo;zijn
+deze bergen onmeetbaar, maar hunne toppen moeten als ontoegankelijk
+beschouwd worden, omdat het menschelijk lichaam op zulke hoogten, waar
+de lucht niet dicht genoeg meer is om aan de behoeften der ademhaling
+te voldoen, de gewone functies niet meer kan volbrengen!&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e4987width"><img src="images/p201.jpg" alt=
+"De eerste trappen zijn met dichte bosschen bezet. Blz. 202." width=
+"500" height="720">
+<p class="figureHead">De eerste trappen zijn met dichte bosschen bezet.
+Blz. <a href="#pb202" class="pageref">202</a>.</p>
+</div>
+<p>Een bolwerk van primitieve rotsen, van graniet, gneis, micaschilfer,
+tweeduizend vijfhonderd kilometers lang, dat zich van <span class=
+"pagenum">[<a id="pb201" href="#pb201" name="pb201">201</a>]</span>den
+twee en zeventigsten tot den vijf en negentigsten meridiaan uitstrekt
+over twee presidentschappen, Agra en Calcutta en over twee
+koninkrijken, Bouthan en N&eacute;paul;&mdash;een keten, waarvan de
+<span class="pagenum">[<a id="pb202" href="#pb202" name=
+"pb202">202</a>]</span>gemiddelde hoogte, een derde hooger dan de top
+van den Mont-Blanc, in drie onderscheiden luchtstreken kan afgedeeld
+worden, de eerste, vijfduizend voeten hoog, meer gematigd dan de lager
+gelegen vlakte, des winters een korenoogst gevende, des zomers een
+rijstoogst; de tweede van vijf tot negen duizend voet, waar de sneeuw
+bij den terugkeer der lente smelt; de derde, van negen duizend tot vijf
+en twintig duizend voet, met dikke ijsmassa&rsquo;s bezet, die zelfs in
+het heete seizoen de zonnestralen trotseeren,&mdash;dwars door die
+grootsche verhevenheid, de hoogste der aarde, verleenen elf bergpassen,
+waarvan eenige den berg op een hoogte van twintig duizend voet
+doorboren, den toegang van Indi&euml; naar Thibet, doch niet dan ten
+koste van buitengewone moeielijkheden, want die bergpassen worden
+onophoudelijk bedreigd door sneeuwvallen, door bergstroomen vernield en
+uitgehold, overweldigd door het ijs;&mdash;boven die kruin, nu eens in
+groote koepels afgerond, dan weder vlak als de Tafelberg van de Kaap de
+Goede Hoop, zeven &agrave; acht spitse bergtoppen, waarvan eenige
+vulkanisch, de bronnen van de Cogra, de <span class="corr" id=
+"xd20e5000" title="Bron: Djumna">Djoemna</span> en den Ganges
+beheerschende, de Doukia en de Kinchinjunga, zich tot een hoogte van
+meer dan zeven duizend meters, de Dhiodounga tot acht duizend, de
+Dawaghaliri tot acht duizend vijf honderd, de Tchamoulari tot acht
+duizend zeven honderd, de berg Everest, zich tot negen duizend meters
+verheffende en van welks top de blik een omtrek zou omvatten gelijk aan
+dien van geheel Frankrijk;&mdash;een opeenhooping van bergen eindelijk,
+die door de Alpen op de Alpen, de Pyrenee&euml;n op de Andes op de
+schaal van de hoogten der aarde niet zou overtroffen worden; zoodanig
+is die kolossale verhevenheid, waarvan de voet der stoutmoedigste
+bergbeklimmers misschien nooit de hoogste toppen zal betreden en die
+bekend is onder den naam van het Himalayagebergte!</p>
+<p>De eerste trappen naar die reusachtige zuilengangen zijn met dichte
+en uitgestrekte bosschen bedekt. Men vindt er nog verschillende
+<span class="corr" id="xd20e5005" title=
+"Bron: tegenwoordigers">vertegenwoordigers</span> van de rijke familie
+der palmboomen, die in een hoogere luchtstreek plaats maken voor
+uitgestrekte wouden van eikenboomen, cipressen en pijnboomen, voor
+weelderige bosschen van bamboes en grasachtige planten.</p>
+<p>Banks, die ons deze bijzonderheden mededeelt, vertelt ons ook, dat,
+terwijl de onderste sneeuwlijn langs de Hindoesche helling der
+bergketen tot vier duizend meters daalt, zij zich aan de Thibetsche
+helling tot zes duizend meters verheft. De reden hiervan is, dat de
+dampen, door de zuidenwinden aangevoerd, door den &eacute;normen
+slagboom worden opgehouden. Daardoor hebben zich dan ook aan de andere
+zijde dorpen kunnen vestigen tot een hoogte van vijftien duizend voet,
+te midden van gerstevelden en prachtige weilanden. Volgens het
+getuigenis der <span class="corr" id="xd20e5010" title=
+"Bron: bergwoners">bergbewoners</span> zouden in &eacute;&eacute;n
+nacht die weilanden met een grastapijt bedekt zijn. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb203" href="#pb203" name="pb203">203</a>]</span></p>
+<p>In de middelste, de gematigde luchtstreek wordt het rijk der vogelen
+vertegenwoordigd door pauwen, patrijzen, <span class="corr" id=
+"xd20e5016" title="Bron: faisanten">fazanten</span>, trapganzen en
+kwartels. Het wemelt er van geiten en schapen. In de hoogste
+luchtstreek ontmoet men slechts het wilde zwijn, de gems, de wilde kat,
+terwijl de arend alleen boven de zeldzame gewassen zweeft, die slechts
+tot de nederige planten der Noordpoolflora behooren.</p>
+<p>Doch dat was het niet wat kapitein Hod aanlokte. Waarom zou die
+Nimrod in de streken der Himalaya gekomen zijn, als hij niets anders te
+doen had gehad dan wild voor de keuken te schieten? Zeer gelukkig voor
+hem was er ook geen gebrek aan groote roofdieren, waardig door zijn
+Enfield-buks en zijne <span class="corr" id="xd20e5021" title=
+"Bron: onplofbare">ontplofbare</span> kogels geveld te worden.</p>
+<p>Inderdaad strekt zich aan den voet van de eerste helling der keten
+een onderste streek uit, die de Hindoes den gordel van Tarryani noemen.
+Het is een uitgestrekte, afhellende vlakte, zeven &agrave; acht
+kilometers groot, vochtig, warm, met een somberen plantengroei, bedekt
+met dichte bosschen, waarin de wilde dieren gaarne een schuilplaats
+zoeken. Dit Eden van den jager, die de sterke gemoedsbewegingen van den
+kampstrijd lief heeft, was slechts vijftien honderd meters onder ons
+kamp gelegen. Het was dus gemakkelijk naar dit afgesloten terrein af te
+dalen, dat zich zelf bewaarde.</p>
+<p>Het was dus waarschijnlijk, dat kapitein Hod de onderste hellingen
+der Himalaya liever zou bezoeken dan de bovenste streken. Daar toch
+zijn zelfs na den humoristischen reiziger Victor Jacquemont, nog vele
+belangrijke geografische ontdekkingen te maken.</p>
+<p>&raquo;Die &eacute;norme bergketen is dus nog maar zeer onvolkomen
+bekend?&rdquo; vroeg ik aan Banks.</p>
+<p>&raquo;Zeer onvolkomen,&rdquo; antwoordde de ingenieur. &raquo;Het
+Himalaya-gebergte is als een soort van kleine planeet, die zich aan
+onzen aardbol heeft vastgehecht en die hare geheimen
+bewaart.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar men heeft het toch doorkruist,&rdquo; antwoordde ik,
+&raquo;men heeft het toch zooveel mogelijk doorzocht!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;O! voorzeker heeft het niet aan reizigers in de Himalaya
+ontbroken!&rdquo; antwoordde Banks. &raquo;De gebroeders G&eacute;rard
+de Webb, de officieren Kirpatrick en Fraser, Hogdson, Herbert, Lloyd,
+Hooker, Cuningham, Strabing, Skinner, Johnson, Moorcroft, Thomson,
+Griffith, Vigne, H&uuml;gel, de zendelingen Huk en Gabet, en later de
+gebroeders Schlagintweit, de kolonel Wangh, de luitenant Reuillier en
+Montgomery, hebben na een belangrijken arbeid op groote schaal de
+orografische gesteldheid der bergketen doen kennen. Toch, mijne
+vrienden<span class="corr" id="xd20e5037" title="Niet in bron">,</span>
+<span class="corr" id="xd20e5040" title="Bron: blijf">blijft</span> er
+veel over, dat nog nader moet uitgemaakt worden. De juiste hoogte der
+voornaamste toppen heeft aanleiding gegeven tot ontelbare
+verbeteringen. Zoo was vroeger de Dwalaghiri de koning der geheele
+keten, daarna heeft deze, na nieuwe <span class="pagenum">[<a id=
+"pb204" href="#pb204" name="pb204">204</a>]</span>metingen, plaats
+moeten maken voor den Kintchindj&iuml;nga, die op zijn beurt nu
+onttroond is door den berg Everest. Tot nog toe wint deze laatste het
+van al zijne mededingers. Evenwel zou volgens het zeggen der Chineezen,
+de Kouin-Lun,&mdash;op welken, weliswaar, de juiste <span class="corr"
+id="xd20e5045" title="Bron: m&eacute;thoden">methode</span> der
+Europeesche meetkundigen nog niet zijn toegepast,&mdash;den berg
+Everest iets overtreffen en zou het dus niet in de Himalaya zijn, dat
+men het hoogste punt van onzen aardbol zou moeten zoeken. Doch
+werkelijk kunnen deze metingen niet eerder als <span class="corr" id=
+"xd20e5048" title="Bron: mathemathische">mathematisch</span> beschouwd
+worden dan wanneer men ze ook barometrisch en met al de voorzorgen zal
+verkregen hebben, die deze rechtstreeksche bepaling medebrengt. En hoe
+ze te verkrijgen, zonder een barometer te brengen naar het hoogste punt
+dezer bijna ontoegankelijke bergtoppen? En, tot nog toe is dit niet
+kunnen verricht worden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat zal geschieden,&rdquo; antwoordde kapitein Hod,
+&raquo;zooals eenmaal de reizen naar de zuid- en de noordpool zullen
+gedaan worden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waarschijnlijk!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De reis naar de grootste diepten van den Oceaan!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ongetwijfeld!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De reis naar het middelpunt der aarde!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Bravo, Hod!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zooals alles eenmaal geschieden zal!&rdquo; voegde ik er
+bij.</p>
+<p>&raquo;Zelfs een reis op de planeten van het zonnestelsel!&rdquo;
+antwoordde kapitein Hod, die nergens meer voor stond.</p>
+<p>&raquo;Neen, kapitein,&rdquo; antwoordde ik. &raquo;De mensch, als
+eenvoudige aardbewoner, zal er de grenzen nooit van kunnen
+overschrijden! Doch, gebonden aan haar korst, kan hij er al de geheimen
+van doorgronden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hij kan en moet zulks!&rdquo; hernam Banks. &raquo;Alles wat
+binnen de grens der mogelijkheid ligt, moet en zal volbracht worden.
+Dan, als er niets meer voor den mensch overblijft te weten van den bol,
+dien hij bewoont.....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zal hij verdwijnen met dien bol, die geene geheimen meer voor
+hem heeft,&rdquo; antwoordde kapitein <span class="corr" id="xd20e5074"
+title="Bron: Hol">Hod</span>.</p>
+<p>&raquo;Volstrekt niet!&rdquo; hernam Banks. &raquo;Als meester zal
+hij er dan genot van hebben en er nog beter partij van trekken. Maar,
+vriend Hod, daar we ons in de streek der Himalaya bevinden, zal ik je
+in de gelegenheid stellen onder anderen een zonderlinge ontdekking te
+doen, waarin je voorzeker belang zult stellen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat meen je, Banks?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De zendeling Huc spreekt in het verhaal zijner reizen van een
+wonderlijken boom, dien men in Thibet &raquo;den boom met de
+tienduizend spreuken&rdquo; noemt. Volgens de Hindoesche legende, zou
+Tong Kabac, de hervormer van den Boeddhistischen godsdienst, een
+duizend jaren nadat hetzelfde avontuur aan Philemon, Baucis,
+Daphn&eacute;, die vreemde <span class="pagenum">[<a id="pb205" href=
+"#pb205" name="pb205">205</a>]</span>plantenwezens in de mythologische
+flora, overkomen was, in een boom veranderd zijn. Het haar van Tong
+Kabac zou het gebladerte van dien heiligen boom geworden zijn en op die
+bladeren verzekert de <span class="pagenum">[<a id="pb206" href=
+"#pb206" name="pb206">206</a>]</span>zendeling met eigen oogen
+Thib&eacute;taansche letters, duidelijk door hunne ribben gevormd,
+gezien te hebben.&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e5088width"><img src="images/p205.jpg" alt=
+"De plek is met zorg gekozen. Blz. 207." width="502" height="720">
+<p class="figureHead">De plek is met zorg gekozen. Blz. <a href=
+"#pb207" class="pageref">207</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Een boom met bedrukte bladeren!&rdquo; riep ik uit.</p>
+<p>&raquo;En waarop men spreuken van de reinste zedekunde leest,&rdquo;
+antwoordde de ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Dat is de moeite waard om te onderzoek,&rdquo; zei ik
+lachende.</p>
+<p>&raquo;Onderzoek het dan, mijne vrienden,&rdquo; antwoordde Banks.
+&raquo;Als er van die boomen in het zuidelijke gedeelte van Thibet
+bestaan, moeten er ook in de noordelijke streken, aan de zuidelijke
+helling der Himalaya gevonden worden. Zoek dus, op uw tochten, zoek
+dien..... hoe zal ik zeggen?.... dien spreukenschrijver....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waarachtig niet!&rdquo; antwoordde kapitein Hod.
+&raquo;&rsquo;k Ben hier gekomen om te jagen en niet om bergen te
+beklimmen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wel, vriend Hod!&rdquo; hernam Banks. &raquo;Zoo&rsquo;n
+stoutmoedige bergbeklimmer als gij, zal toch hier of daar wel eens een
+opstijging wagen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nooit,&rdquo; riep de kapitein uit.</p>
+<p>&raquo;En waarom niet?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb het beklimmen van bergen opgegeven!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En sedert wanneer?.....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Sedert den dag toen het mij, na twintigmaal het leven er bij
+gewaagd te hebben,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;eindelijk
+mocht gelukken den top van den Vrigel, in het koninkrijk Bouthan te
+bereiken. Men had me verzekerd, dat de top van dezen berg nooit door
+den voet van eenig menschelijk wezen was betreden geworden! Mijn
+eigenliefde kwam er dus bij in het spel! Nu, eindelijk, na duizend
+gevaren bereik ik den top en wat zie ik? deze woorden in een rots
+gegrift: &raquo;Durand, tandmeester, 14, straat Caumartin te
+Parijs!&rdquo; <a id="xd20e5118" name="xd20e5118"></a>Sedert dien tijd
+bestijg ik geen bergen meer!&rdquo;</p>
+<p>Die goede kapitein! We mogen niet onvermeld laten, dat, toen hij ons
+deze treurige omstandigheid vermeldde, hij zulk een dwaas gezicht trok,
+dat het onmogelijk was niet hartelijk te lachen!<a id="xd20e5122" name=
+"xd20e5122"></a></p>
+<p>Meermalen heb ik van de &raquo;sanitariums&rdquo; van het
+<span class="corr" id="xd20e5127" title=
+"Bron: schiereilend">schiereiland</span> gesproken. Deze stations in de
+bergen worden in den zomer druk bezocht door de renteniers, de
+ambtenaren en de kooplieden van Indi&euml;, die de brandende hitte der
+vlakte ontvlieden.</p>
+<p>Bovenaan staat Simla, gelegen op den een en dertigsten breedtegraad
+en ten westen van den vijf en zeventigsten meridiaan. Het is een klein
+hoekje van Zwitserland met zijn bergstroomen, zijn beken, zijn
+ch&acirc;lets, bekoorlijk gelegen in de schaduw van ceders en
+pijnboomen, op twee duizend meters boven het vlak der zee.</p>
+<p>Na Simla komt Dorjiling met zijn witte huizen, aan den voet van den
+Kinchinjinga, twee duizend drie honderd meters hoog, op vijf honderd
+kilometers ten noorden van Calcutta, op den zes en tachtigsten
+lengtegraad en den zeven en twintigsten breedtegraad,&mdash;een
+verrukkelijke plek in het schoonste land der wereld. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb207" href="#pb207" name="pb207">207</a>]</span></p>
+<p>Op verschillende punten van de Himalayaketen bevinden zich nog
+andere sanitariums.</p>
+<p>En nu bij die frissche en gezonde stations, die het brandende
+klimaat van Indi&euml; onmisbaar maakt, moet ons Stoomhuis gevoegd
+worden. Maar dit hoort ons toe. Het biedt al de geriefelijkheid aan der
+weelderigste woningen van het schiereiland. Er wacht ons in een
+gelukkige luchtstreek, met al het genot van het moderne leven, een
+kalmte, die men te vergeefs te Simla of te Dorjiling zou zoeken, waar
+de Anglo-Indi&euml;rs in menigte voorkomen.</p>
+<p>De plek is met zorg gekozen. De weg, die langs het onderste gedeelte
+van den berg loopt, verdeelt zich op deze hoogte in twee&euml;n ter
+verbinding met eenige in het oosten en westen verspreide gehuchten. Het
+dichtstbij gelegen dezer dorpen bevindt zich op vijf mijlen van het
+Stoomhuis. Het wordt bewoond door een gastvrij ras van bergbewoners,
+fokkers van geiten en schapen, bebouwers van rijke velden koren en
+gerst.</p>
+<p>Dank zij de medewerking van ons personeel onder de leiding van
+Banks, heeft het slechts eenige uren gekost om een kamp in orde te
+brengen, waarin we gedurende zes of zeven weken moeten verblijven.</p>
+<p>Het bergvlak, waarop ons kamp gevestigd is, is zacht golvend en
+heeft een lengte van ongeveer een mijl en een breedte van een halve
+mijl. Het groene tapijt, dat het bedekt, bestaat uit een kort, dicht,
+plucheachtig gras, hier en daar met viooltjes bestrooid. Dichte
+boschjes van boomvormige rhododendrons, zoo groot als kleine
+eikenboomen, natuurlijke korfjes met camelias, vormen er een honderdtal
+bekoorlijke boeketten. De natuur heeft geen werklieden van Ispahan of
+Smyrna noodig gehad om dit prachtig plantaardig tapijt samen te
+stellen. Eenige duizenden zaadkorreltjes, op dien vruchtbaren bodem
+door den zuidenwind medegevoerd, een weinig water, een weinig zon, zijn
+voldoende geweest om dit zachte en onverslijtbaar weefsel te
+fabriceeren.</p>
+<p>Verder prijkt het plateau met een dozijn prachtige boomgroepen. Het
+is alsof zij zich losgemaakt hebben van het onmetelijke bosch, dat de
+berghelling bedekt en tot een hoogte van zes honderd meters tegen de
+naburige bergen opklimt. Ceders, eikenboomen, pendanus met lange
+bladeren, beuken, ahornboomen vermengen zich met pisangboomen,
+<span class="corr" id="xd20e5147" title="Bron: bambous">bamboes</span>,
+magnolias, St. Jan&rsquo;s broodboomen en Japansche vijgeboomen.
+Sommigen dezer reuzen spreiden hunne hoogste takken tot meer dan
+honderd voet boven den grond uit. Zij schijnen op deze plek gebracht te
+zijn met het doel een boschwoning te overschaduwen. Het Stoomhuis, op
+het juiste tijdstip gekomen, heeft het landschap voltooid. De
+koepelsgewijze daken zijner twee pagoden paren zich gelukkig met al dat
+verschillende loof, met al die stijve of buigzame takken, die nu eens
+kleine en teere bladeren als vlindervleugels, dan weder breede en lange
+als <span class="pagenum">[<a id="pb208" href="#pb208" name=
+"pb208">208</a>]</span>Australische pagaaien dragen. De rijtuigentrein
+schuilt weg onder een dicht bosch van groen en bloemen. Niets verraadt
+het beweegbare huis en men zou zeggen, dat het een vaste woning was,
+volkomen ingericht om niet van haar plaats te gaan.</p>
+<p>Achter, rechts van de schilderij, loopt een bergstroom, welks
+zilveren band men tot een hoogte van verscheidene <span class="corr"
+id="xd20e5154" title="Bron: duidenden">duizenden</span> voeten langs de
+helling van de bergsteilte kan volgen en die zich in een natuurlijk
+bekken stort, dat door een groep heerlijke boomen overschaduwd
+wordt.</p>
+<p>Uit dit bekken vloeit het water als een beek weg, loopt door het
+grasveld en eindigt in een ruischenden waterval, die in een afgrond
+valt, welks diepte niet met den blik kan gepeild worden.</p>
+<p>Met ziet dat het Stoomhuis, wat de ligging betreft, het nuttige met
+het aangename vereenigde.</p>
+<p>Begeeft men zich naar den voorsten rand der bergvlakte, dan ziet
+men, dat zij zich boven een aantal minder belangrijke bergruggen
+uitstrekt, die in reusachtige trappen naar de vlakte afdalen. De
+helling is zoo zacht, dat men haar in haar geheel met den blik kan
+omvatten.</p>
+<p>Rechts is het eerste huis van het Stoomhuis schuins geplaatst,
+zoodanig dat het gezicht van den zuidelijken horizont gespaard is,
+zoowel voor het balkon der veranda als voor de zijramen van het salon,
+de eetzaal en de kleine vertrekken links. Groote cederboomen breiden
+hunne takken er boven uit en teekenen zich in zwarte lijnen scherp af
+tegen den verren achtergrond der groote keten, die door de eeuwige
+sneeuw bekleed wordt.</p>
+<p>Links is het tweede huis aangeleund tegen de zijde van een
+&eacute;norme rots van graniet, door de stralen der zon verguld. Deze
+rots herinnert zoowel door haar zonderlingen vorm als door haar warme
+kleur aan de reusachtige &raquo;plumpudding&rdquo; van steen, die
+Russell-Killough in zijn reis door Zuid-Indi&euml; vermeldt. Van die
+woning, toegewezen aan den sergeant Mac Neil en zijne metgezellen van
+het personeel, ziet men slechts de zijde. Zij bevindt zich twintig
+passen van het voornaamste huis af, als een aanhangsel eener
+belangrijker pagode. Aan het uiteinde van een der daken, die haar
+bedekken, ziet men een klein blauwachtig rookkolommetje uit het
+keuken-laboratorium van &raquo;monsieur&rdquo; Parazard ten hemel
+stijgen. Meer links bevindt zich een groep boomen op de westelijke
+borstwering, als een voorpost van het bosch, en vormt deze het zijplan
+van het landschap.</p>
+<div class="figure xd20e5169width"><img src="images/p209.jpg" alt=
+"&raquo;Fox, geen vergissingen, dezen keer!&rdquo; Blz. 212." width=
+"502" height="720">
+<p class="figureHead">&raquo;Fox, geen vergissingen, dezen keer!&rdquo;
+Blz. <a href="#pb212" class="pageref">212</a>.</p>
+</div>
+<p>Op den achtergrond, tusschen de twee woningen, vertoont zich een
+reusachtige mastodont. Het is onze IJzeren Reus, die onder een prieel
+van groote pendanus als in een koetshuis geborgen is. Met zijn
+opgerichte tromp, zou men zeggen, dat hij er de bovenste takken van
+<span class="corr" id="xd20e5178" title="Bron: afeet">af eet</span>.
+Maar hij blijft stationnair en rust uit, ofschoon <span class=
+"pagenum">[<a id="pb209" href="#pb209" name="pb209">209</a>]</span>hij
+volstrekt geen behoefte aan rast heeft. Thans de onwankelbare bewaker
+van het Stoomhuis, verdedigt hij als een &eacute;norm autediluviaansch
+dier er den toegang van. In tegenwoordigheid van de reusachtige
+<span class="pagenum">[<a id="pb210" href="#pb210" name=
+"pb210">210</a>]</span>bergketen, die zich tot een hoogte van zes
+duizend meters boven het bergvlak verheft, schijnt onze kunstmatige
+reus, waarmede de hand van Banks de Hindoesche fauna verrijkt heeft,
+niets buitengewoons meer te hebben, hoe kolossaal onze olifant ook zij,
+met andere woorden, hij past volkomen in de schilderij van het
+landschap.</p>
+<p>Ja zelfs had kapitein Hod recht, toen hij niet zonder eenigen spijt
+de aanmerking maakte: &raquo;Een vlieg op den gevel van een
+hoofdkerk!&rdquo;</p>
+<p>En hij heeft volkomen gelijk. Achter ons toch bevindt zich een blok
+van graniet, waarin men gemakkelijk duizend olifanten, zoo groot als de
+onze, zou kunnen uithouwen en dit blok is slechts een van de honderd
+treden van den trap, die naar den top van de bergketen leidt en
+waarboven de Dwalaghiri zich met zijn scherpe spits verheft.</p>
+<p>Somwijlen daalt de hemel van dit tooneel voor het oog van den
+waarnemer. Niet alleen verdwijnen de hooge toppen, maar ook de lager
+gelegen bergrug van de keten verdwijnt een oogenblik onder de dikke
+dampen, die zich van de middelste streek der Himalaya verheffen en het
+geheele bovenste gedeelte in nevelen hullen. Het landschap verkleint
+zich en dan is het alsof door een lichteffect de woningen, de boomen,
+de naburige bergruggen en de IJzeren Reus zelf hunne werkelijke grootte
+hernemen.</p>
+<p>Ook gebeurt het dat de nog lager hangende wolken door zekere
+vochtige winden voortgedreven, zich onder het bergvlak ontrollen. Het
+oog ziet dan slechts een golvende zee van wolken aan welker oppervlakte
+de zon verwonderlijke lichtspelingen toovert. Dan is, zoowel in de
+hoogte als in de laagte, de horizont verdwenen en schijnt het alsof wij
+naar de een of andere streek van het luchtruim zijn overgebracht,
+buiten de grenzen der aarde.</p>
+<p>Doch de wind loopt naar het noorden en, zich met geweld een weg
+tusschen de openingen der keten banende, jaagt hij al die nevelen
+uiteen, de zee van dampen verdicht zich bijna oogenblikkelijk, de
+vlakte komt aan den zuidelijken horizont weder te voorschijn, de
+grootsche gevaarten van het Himalayagebergte teekenen zich opnieuw
+scherp af tegen den thans helderen hemel, de schilderij doet zich
+wederom in al haar oorspronkelijke grootschheid voor en de blik, die nu
+door niets meer beperkt wordt, kan langs een horizont van zestig mijlen
+al de bijzonderheden onderscheiden van een onvergelijkelijk schoon
+panorama. <span class="pagenum">[<a id="pb211" href="#pb211" name=
+"pb211">211</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="ch18" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XVIII.</h2>
+<h2 class="main">Matthias van Guitt.</h2>
+<p class="firstpar">Den volgenden dag, den 26<sup>n</sup> Juni, werd ik
+bij het aanbreken van den dageraad door het geluid van bekende stemmen
+gewekt. Ik stond dadelijk op. Kapitein Hod en zijn oppasser Fox hadden
+een druk gesprek in de eetzaal van het Stoomhuis. Ik voegde mij
+dadelijk bij hen.</p>
+<p>Op hetzelfde oogenblik verliet Banks zijn kamer en werd dadelijk
+door den kapitein met zijn luidklinkende stem toegesproken:</p>
+<p>&raquo;Wel, vriend Banks,&rdquo; zeide hij tot hem, &raquo;eindelijk
+zijn we dan toch in een goede haven aangekomen! Ditmaal is het voor
+goed. &rsquo;t Is nu geen halt meer van eenige uren, maar een verblijf
+van eenige maanden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, waarde Hod,&rdquo; antwoordde de ingenieur, &raquo;en nu
+kunt ge uw jachten op uw gemak organiseeren. De fluit van den IJzeren
+Reus zal u niet meer in het kamp terugroepen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hoor je, Fox?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, kapitein,&rdquo; antwoordde de oppasser.</p>
+<p>&raquo;De hemel sta me bij!&rdquo; riep Hod uit, &raquo;maar
+&rsquo;k verzeker je, dat ik ons sanitarium niet verlaat voordat ik
+mijn vijftigsten geschoten heb! Mijn vijftigsten, Fox! &rsquo;k Heb
+zoo&rsquo;n id&eacute;e, dat die al bijzonder moeilijk te snappen zal
+zijn!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Toch zal men hem snappen,&rdquo; antwoordde Fox.</p>
+<p>&raquo;Hoe kom je aan dat id&eacute;e, kapitein Hod?&rdquo; vroeg
+ik.</p>
+<p>&raquo;Wat zal &rsquo;k je zeggen, Maucler, &rsquo;t is een
+voorgevoel, niets anders!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dus,&rdquo; zei Banks, &raquo;ga je vandaag den veldtocht al
+openen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Vandaag al,&rdquo; antwoordde kapitein Hod. &raquo;We zullen
+beginnen met het terrein te verkennen, en de onderste streek gaan
+doorzoeken tot de bosschen van Tarryani. Als de tijgers die streek maar
+niet verlaten hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waarom zou je dat denken?...&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En, mijn slechte veine?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Slechte veine!... in de Himalaya!...&rdquo; antwoordde de
+ingenieur. &raquo;Is dat mogelijk!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, we zullen zien!&mdash;Je gaat toch mede, Maucler?&rdquo;
+vroeg kapitein Hod, zich tot mij wendende.</p>
+<p>&raquo;Ja zeker.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En gij, Banks?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ik ook,&rdquo; antwoordde de ingenieur, &raquo;en &rsquo;k
+denk dat Munro zich bij u zal voegen, zooals ik het doen zal... als
+liefhebber!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, mij wel!&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;als
+liefhebbers, maar <span class="pagenum">[<a id="pb212" href="#pb212"
+name="pb212">212</a>]</span>dan toch als goed gewapende liefhebbers!
+Men kan daar moeilijk gaan wandelen met een rotting in de hand! Dat zou
+vernederend zijn voor de wilde dieren van Tarryani!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat is dus afgesproken!&rdquo; antwoordde de ingenieur.</p>
+<p>&raquo;En nu, Fox,&rdquo; hernam de kapitein, zich tot zijn oppasser
+richtende, &raquo;geen vergissingen, dezen keer! We zijn in het land
+der tijgers! Vier Enfield-karabijnen voor den kolonel, Banks, Maucler
+en mij, twee geweren met ontplofbare kogels voor jou en
+Go&ucirc;mi.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wees gerust, kapitein,&rdquo; antwoordde Fox. &raquo;&rsquo;t
+Wild zal zich niet te beklagen hebben!&rdquo;</p>
+<p>Deze dag zou dus gewijd zijn aan de verkenning van het bosch van
+Tarryani, dat het onderste gedeelte van de Himalayaketen onder ons
+sanitarium, bedekt. Tegen elf uren dus, na het ontbijt, daalden we, Sir
+Edward Munro, Banks, Hod, Fox, Go&ucirc;mi en ik, allen goed gewapend,
+den weg af, die schuins naar de vlakte loopt, na gezorgd te hebben de
+twee honden in het kamp achter te laten, die we op dezen tocht niet
+noodig hadden.</p>
+<p>Sergeant Mac Neil was met Storr, <span class="corr" id="xd20e5258"
+title="Bron: Kalo&ucirc;th">K&acirc;louth</span> en den kok in het
+Stoomhuis gebleven om de laatste hand aan onze installatie te leggen.
+Na een reis van twee maanden, was het noodig dat de IJzeren Reus in- en
+uitwendig onderzocht, schoon gemaakt en opgeknapt werd. Dat was een
+lange, nauwkeurige, moeielijke arbeid, die zijn gewonen cornacs, den
+stoker en den machinist niet veel rust zou geven.</p>
+<p>Ten elf ure hadden wij het sanitarium verlaten en eenige minuten
+daarna, bij de eerste kromming van den weg, hadden we het Stoomhuis
+achter het dichte geboomte uit het oog verloren.</p>
+<p>Het regende niet meer. Een frissche wind uit het noordoosten joeg
+het zwerk in de hooge streken van den dampkring met drift voort. De
+hemel was grijs,&mdash;de temperatuur zeer geschikt voor voetgangers;
+maar nu ook miste men de schilderachtige afwisseling van licht en
+schaduw, die zulk een eigenaardige bekoorlijkheid aan de groote
+bosschen verleent.</p>
+<p>Een recht eind wegs van twee duizend meters af te dalen, zou het
+werk van vijf en twintig &agrave; dertig minuten geweest zijn, maar nu
+die weg zich verlengde door al de bochten, waardoor de steile hellingen
+vermeden werden, was er meer tijd toe noodig. We hadden niet minder dan
+anderhalf uur noodig om den bovensten zoom van de bosschen van Tarryani
+op vijf of zes honderd voet boven de vlakte te bereiken. Natuurlijk
+werd de weg in vroolijke stemming afgelegd.</p>
+<p>&raquo;Opgepast!&rdquo; zei kapitein Hod. &raquo;We komen nu op het
+domein der tijgers, leeuwen, panters, luipaarden en andere lieve
+diertjes van de streek der Himalaya-bergen. &rsquo;t Is goed om de
+wilde dieren te dooden, maar &rsquo;t is beter niet door hen gedood te
+worden! Laten we ons dus niet van elkander verwijderen en voorzichtig
+zijn!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb213" href="#pb213" name=
+"pb213">213</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e5271width"><img src="images/p213.jpg" alt=
+"Niets vertoonde zich nog. Blz. 218." width="503" height="720">
+<p class="figureHead">Niets vertoonde zich nog. Blz. <a href="#pb218"
+class="pageref">218</a>.</p>
+</div>
+<p>Zulk een aanbeveling in den mond van den koenen jager was geld
+waard. Ook stelden we haar allen op prijs. De karabijnen en de geweren
+waren geladen, de hanen gespannen. Wij bereidden ons op alles voor.
+<span class="pagenum">[<a id="pb214" href="#pb214" name=
+"pb214">214</a>]</span></p>
+<p>Doch het waren niet alleen de verscheurende dieren, waartegen wij op
+onze hoede moesten zijn, maar ook de slangen, waarvan de gevaarlijkste
+in de wouden van Indi&euml; worden aangetroffen. De
+&raquo;belongas,&rdquo; de groene slangen, de zweepslangen en nog
+zooveel andere soorten zijn zeer vergiftig. Het aantal slachtoffers,
+die jaarlijks ten gevolge van de beten dezer kruipende dieren omkomen,
+is vijf- of zesmaal grooter dan dat der huisdieren of der menschen, die
+ten prooi der wilde beesten bezwijken.</p>
+<p>Het is dan ook in deze streken meer dan ooit zaak op alles te
+letten, goed toe te zien waar men den voet zet, waar men de hand
+steunt, het oor te leenen aan de minste geruchten, die uit het gras of
+van tusschen de struiken voortkomen.</p>
+<p>Het was half een uur toen wij onder de groote boomen aan den zoom
+van het bosch aankwamen. Hunne hooge takken breidden zich boven eenige
+breede lanen uit, waardoor de IJzeren Reus, gevolgd door den trein,
+dien hij zooals gewoonlijk voorttrok, gemakkelijk had kunnen passeeren.
+Werkelijk was dan ook dit gedeelte van den weg sedert lang in gebruik
+voor het vervoer van het door de bergbewoners in den handel gebrachte
+hout, hetgeen te zien was aan de versche sporen in de weeke klei. Deze
+groote lanen liepen in de richting der keten en, in de lengte loopende
+van het Tarryani-woud, verbonden zij de door den bijl van den
+houthakker hier en daar opengehouden plekken; maar aan elke zijde namen
+zij smalle voetpaden op, die zich onder ondoordringbaar kreupelhout
+verloren.</p>
+<p>Wij volgden dus deze lanen, meer als landmeters dan als jagers,
+teneinde hare algemeene richting te verkennen. Geen gehuil verstoorde
+de stilte in het diepst van het woud. Groote, versche in den bodem
+achtergelaten indrukselen evenwel, waren het bewijs dat de roofdieren
+het woud van Tarryani niet verlaten hadden.</p>
+<p>Eensklaps, op het oogenblik dat wij een van de bochten der laan
+doorliepen, die op deze plaats door den voet van een berg van de rechte
+lijn was afgeweken, deed een uitroep van kapitein Hod, die vooruitliep,
+ons stilstaan.</p>
+<p>Op twintig schreden van ons af, aan den hoek van een open plek in
+het bosch, omzoomd door groote pendanus, verhief zich een gebouwtje van
+vrij zonderlingen vorm. Het was geen huis, want het had noch
+schoorsteen, noch vensters. Het was ook geen jagershut, want het had
+noch schietgaten, noch openingen voor deuren en vensters. Men zou het
+eerder voor een Hindoesche grafplaats hebben kunnen houden, verloren in
+het diepst van dit woud.</p>
+<p>Men stelle zich namelijk een soort van lang vierkant voor,
+samengesteld uit boomstammen, vertikaal tegen elkander geplaatst, die
+stevig in den grond geheid en aan hun bovenste gedeelte door een dikken
+band van takken verbonden waren. Als dak andere dwarsstammen, stevig
+aan de opgaande stammen bevestigd. <span class="pagenum">[<a id="pb215"
+href="#pb215" name="pb215">215</a>]</span></p>
+<p>Blijkbaar had de bouwer zijn best gedaan het gebouwtje tegen alle
+uitwendige invloeden bestand te maken. Het was ongeveer zes voet hoog,
+twaalf lang en vijf breed, Het had schijnbaar geen opening, behalve aan
+den voorgevel, alwaar zij door een zwaren balk, waarvan het afgeronde
+hoofd iets boven het dak uitstak, verborgen was.</p>
+<p>Boven het dak uit waren lange, buigzame staken opgericht, op een
+zonderlinge wijze met elkander verbonden. Aan het uiteinde van een
+horizontale spaak, die deze stelling torschte, hing een lus, of liever
+een ring, gevormd door een dikke vlecht lianen.</p>
+<p>&raquo;Wat is dat?&rdquo; riep ik uit.</p>
+<p>&raquo;Dat is eenvoudig,&rdquo; antwoordde Banks, na alles goed
+opgenomen te hebben, &raquo;een muizenval, maar &rsquo;k geef je te
+raden, mijne vrienden, welke muizen zij bestemd is te
+vangen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Een tijgerval?&rdquo; riep kapitein Hod uit.</p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;een tijgerval, waarvan de
+deur, gesloten door den balk, die door dezen strik van lianen gedragen
+werd is nedergevallen, omdat de wipplank van binnen door een dier is
+aangeraakt.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Voor het eerst,&rdquo; antwoordde Hod, &raquo;zie ik in een
+bosch van Indi&euml; een val van deze soort. Een muizenval, je hebt
+gelijk! Maar dat is een jager onwaardig!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Een tijger ook,&rdquo; voegde Fox er bij.</p>
+<p>&raquo;Zeer zeker,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;maar zoo het er
+op aankomt deze woeste dieren te vernietigen en niet ze voor pleizier
+te jagen, dan is de beste val die, welke de meeste vangt. Nu komt deze
+mij werkelijk schrander gesteld voor om wilde beesten te lokken en
+gevangen te houden, hoe wantrouwig en sterk ze ook zijn!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En daar,&rdquo; zei toen kolonel Munro, &raquo;het evenwicht
+der wipplank, die de deur van den val ophield, verbroken is, is het
+waarschijnlijk dat werkelijk een dier zich heeft laten
+vangen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;We zullen het gauw weten!&rdquo; riep kapitein Hod uit,
+&raquo;en als de muis niet dood is!...&rdquo;</p>
+<p>Dit zeggende gaf de kapitein het voorbeeld en hield zich gereed zijn
+karabijn aan te leggen, hetgeen door allen gevolgd werd.</p>
+<p>Natuurlijk twijfelden wij geen oogenblik of dit gebouwtje was
+werkelijk een val van die soort, welke dikwijls in de bosschen van Java
+wordt aangetroffen. Doch, al was het niet het werk van een Hindoe, dan
+beantwoordde het toch ten volle aan al de voorwaarden die deze
+vernielingswerktuigen zoo praktisch maken, buitengewone gevoeligheid,
+gepaard aan beproefde stevigheid.</p>
+<p>Nadat onze beschikkingen genomen waren, naderden kapitein Hod, Fox
+en Go&ucirc;mi den val, dien zij eerst van alle kanten wilden opnemen.
+Ongelukkig was er geen opening tusschen de vertikale stammen, die hun
+veroorloofde een blik in het inwendige te slaan.</p>
+<p>Zij luisterden met de grootste aandacht. Geen enkel geluid verried
+<span class="pagenum">[<a id="pb216" href="#pb216" name=
+"pb216">216</a>]</span>de tegenwoordigheid van een levend wezen binnen
+het houten vierkant, zoo stom als het graf.</p>
+<p>Kapitein Hod en zijne metgezellen kwamen aan de voorzijde terug. Zij
+overtuigden zich, dat de beweegbare balk in twee groote vertikaal
+gestelde groeven gegleden was. Men behoefde hem dus slechts op te
+lichten om tot het inwendige van den val door te dringen.</p>
+<p>&raquo;Niet het minste geluid!&rdquo; zei kapitein Hod, die zijn oor
+tegen de deur had aangelegd, &raquo;geen zuchtje zelfs! De muizenval is
+ledig!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Het doet er niet toe, weest voorzichtig!&rdquo; antwoordde
+kolonel Munro.</p>
+<p>En hij zette zich op een boomstam, links van de open plek. Ik
+plaatste mij naast hem.</p>
+<p>&raquo;Kom Go&ucirc;mi!&rdquo; zei kapitein Hod.</p>
+<p>Go&ucirc;mi, vlug, hoewel klein van persoon, toch slank, snel in
+zijn bewegingen als een aap, lenig als een luipaard, een echte
+Hindoesche clown, begreep wat de kapitein wilde. Door al deze
+hoedanigheden was hij de aangewezen persoon voor den dienst, welken men
+van hem verwachtte. Met &eacute;&eacute;n sprong was hij op het dak van
+den val en in een oogenblik had hij een der staken bereikt die de
+bovenste stelling vormden. Daarna liet hij zich langs de spaak, die tot
+hefboom diende, tot den ring van lianen afglijden en door zijn gewicht
+boog hij haar tot het boveneinde van den balk, die de opening
+sloot.</p>
+<p>Deze ring werd vervolgens in een keep boven aan den balk geschoven
+en nu had men niets anders te doen dan even te wippen, door het andere
+uiteinde van de spaak of hefboom naar beneden te drukken.</p>
+<p>Maar toen moesten al de vereenigde krachten van onzen kleinen troep
+te hulp geroepen worden. Kolonel Munro, Banks, Fox en ik, we begaven
+ons dus achter den val om deze beweging voort te brengen.</p>
+<p>Go&ucirc;mi was in de stelling gebleven, om den hefboom los te
+maken, ingeval hij door eenigen hinderpaal belet werd vrij te
+werken.</p>
+<p>&raquo;Mijne vrienden,&rdquo; riep kapitein Hod ons toe, &raquo;als
+het noodig is dat ik me bij je voeg, kom ik, maar als je &rsquo;t
+zonder me kunt doen, blijf ik liever bij de opening staan. Als er dan
+althans een tijger uit tevoorschijn komt, begroet ik hem in het
+voorbijgaan met een kogel!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En telt die dan voor den twee en veertigsten?&rdquo; vroeg ik
+den kapitein.</p>
+<p>&raquo;Waarom niet?&rdquo; antwoordde Hod. &raquo;Als hij onder mijn
+schot valt, zal hij altijd in volle vrijheid gevallen zijn!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Laten we het vel van den beer niet verkoopen.....&rdquo;
+hernam de ingenieur, &raquo;voordat hij geschoten is!&rdquo;
+<span class="pagenum">[<a id="pb217" href="#pb217" name=
+"pb217">217</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e5360width"><img src="images/p217.jpg" alt=
+"&raquo;Tot den natuurkundige Matthias van Guitt.&rdquo; Blz. 219."
+width="500" height="720">
+<p class="figureHead">&raquo;Tot den natuurkundige Matthias van
+Guitt.&rdquo; Blz. <a href="#pb219" class="pageref">219</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="corr" id="xd20e5368" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Vooral als die beer wel eens een tijger
+kon zijn!.....&rdquo; voegde kolonel Munro er bij.</p>
+<p>&raquo;Tegelijk, mijne vrienden,&rdquo; riep Banks,
+&raquo;tegelijk!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb218" href=
+"#pb218" name="pb218">218</a>]</span></p>
+<p>De balk was zwaar en gleed slecht in zijn sponningen. Toch gelukte
+het ons hem in beweging te brengen, hij schommelde een oogenblik en
+bleef een voet van den grond af hangen.</p>
+<p>Kapitein <span class="corr" id="xd20e5378" title=
+"Bron: Hop">Hod</span> trachtte in half gebogen houding, met aangelegde
+karabijn, te zien of er geen &eacute;norme poot of open muil in de
+opening van den val te voorschijn kwam, doch niets vertoonde zich
+nog.</p>
+<p>&raquo;Nog &eacute;&eacute;n poging, mijne vrienden!&rdquo; riep
+Banks.</p>
+<p>En dank zij Go&ucirc;mi, die het achtereinde van den hefboom eenige
+schokken kwam geven, werd de balk langzamerhand in de hoogte geheschen.
+Weldra was de opening wijd genoeg om zelfs een groot dier door te
+laten.</p>
+<p>Doch er vertoonde zich geen dier, welk ook.</p>
+<p>Evenwel was het mogelijk, dat, tengevolge van al het leven in den
+omtrek van den val, de gevangene in het achterste gedeelte van zijn
+gevangenis de wijk had gekomen. Misschien zelfs wachtte hij slechts op
+het geschikte oogenblik om zijn sprong te nemen, iedereen omver te
+werpen, die zich tegen zijn vlucht zou verzetten en in het dichtst van
+het woud te verdwijnen.</p>
+<p>Het was <span class="corr" id="xd20e5392" title=
+"Bron: waariijk">waarlijk</span> een kritiek oogenblik.</p>
+<p>Kapitein Hod deed nu eenige schreden voorwaarts met den vinger aan
+den trekker van zijn karabijn en spande zich in om met den blik tot in
+het achterste gedeelte van den val door te dringen.</p>
+<p>Eindelijk was de balk geheel opgelicht en stroomde het licht door de
+opening naar binnen.</p>
+<p>Op dit oogenblik meende men door de wanden van den val heen een
+lichte beweging te vernemen, daarna een dof geronk of liever een
+geducht gegeeuw, dat ik zeer verdacht vond.</p>
+<p>Hoogst waarschijnlijk was daar een dier, dat sliep en dat we
+plotseling hadden wakker gemaakt.</p>
+<p>Kapitein Hod kwam nog wat naderbij en richtte zijn karabijn op iets,
+dat hij in de halve duisternis zag bewegen.</p>
+<p>Eensklaps bewoog zich iets van binnen en weerklonk een kreet van
+schrik, die dadelijk gevolgd werd door deze woorden, in goed Engelsch
+uitgesproken:</p>
+<p>&raquo;Schiet niet, in God&rsquo;s naam! Schiet niet!&rdquo;</p>
+<p>Daar sprong een man buiten den val.</p>
+<p>We waren zoo verbaasd, dat wij den balk loslieten en hij met een dof
+geluid voor de opening neerviel, die hij wederom sloot.</p>
+<p>Intusschen liep deze zoo geheel onverwachte persoon op kapitein Hod
+toe, wiens karabijn hem steeds bleef bedreigen, en zeide op een vrij
+verwaanden toon, gepaard met een sprekend gebaar:</p>
+<p>&raquo;Wees zoo goed, mijnheer, en wend uw wapen af. Ge hebt met
+geen tijger van Tarryani te doen!&rdquo;</p>
+<p>Kapitein Hod bracht na eenige aarzeling zijn karabijn in een minder
+gevaarlijke positie. <span class="pagenum">[<a id="pb219" href="#pb219"
+name="pb219">219</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Tot wien hebben we de eer te spreken?&rdquo; vroeg Banks.</p>
+<p>&raquo;Tot den natuurkundige Matthias van Guitt, gewoon leverancier
+van dikhuidige dieren, luiaards, zoolgangers, snuitdragers,
+verscheurende en andere zoogdieren voor het huis Charles Rice van
+Londen en het huis Hagenbeck van Hamburg!&rdquo;</p>
+<p>Vervolgens een zwierig gebaar in de rondte makende:</p>
+<p>&raquo;En de heeren?....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Kolonel Munro en zijne reisgenooten,&rdquo; antwoordde Banks,
+ons met de hand aanduidende.</p>
+<p>&raquo;Op een wandeling in de wouden van het
+Himalayagebergte!&rdquo; hernam de leverancier. &raquo;Werkelijk een
+bekoorlijk tochtje! Uw onderdanige dienaar, mijne heeren, uw
+onderdanige dienaar!&rdquo;</p>
+<p>Wie was de origineel met wien we te doen hadden? Zijne hersenen
+waren toch niet gekrenkt tengevolge zijner gevangenschap in den
+tijgerval? Was hij krankzinnig of bij zijn verstand? Tot welke
+categorie van tweehandige schepselen behoorde toch dat wezen?</p>
+<p>We zouden het spoedig weten en in het vervolg leerden wij dat
+zonderlinge personage, dat zich natuurkundige noemde en het inderdaad
+geweest was, beter kennen.</p>
+<p>De heer Matthias van Guitt, leverancier van menagerie&euml;n, droeg
+een bril en was vijftig jaar oud. Zijn glad gelaat, zijn knippende
+oogen, zijn neus in den wind, de aanhoudende beweeglijkheid van zijn
+geheelen persoon, zijn levendige gebaren bij elken volzin, die aan zijn
+wijden mond ontrolde, dat alles deed hem kennen als het overbekende
+type van den reizenden komediant. Wie heeft niet hier of daar een van
+die acteurs ontmoet, wier geheele leven verloopt tusschen het voetlicht
+en den achtergrond van een tooneel? Als onvermoeide praters, vervelende
+gebarenmakers, bluffers met zich zelve ingenomen, dragen ze het hoofd
+hoog, dat te ledig is in den ouderdom om op jeugdigen leeftijd ooit
+goed gevuld geweest te zijn. Werkelijk had Matthias van Guitt veel van
+den ouden komediespeler.</p>
+<p>Misschien heeft men de aardige anecdote wel eens hooren vertellen,
+betreffende dien armen drommel van een zanger, die elk woord van zijn
+rol door een bijzonder gebaar meende te moeten doen vergezeld gaan.</p>
+<p>Hief hij bijvoorbeeld in de opera <i>Masaniello</i> uit volle borst
+aan:</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Als van een Napelschen visscher....</p>
+</div>
+<p class="firstpar">dan zwaaide hij zijn rechter arm, naar de zaal
+uitgestrekt, koortsachtig alsof hij een snoek aan zijn hengel had, die
+den haak had ingeslikt. Daarna voortgaande:</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">De hemel een monarch wilde maken,</p>
+</div>
+<p class="firstpar">terwijl hij een zijner handen naar boven uitstak om
+den hemel aan <span class="pagenum">[<a id="pb220" href="#pb220" name=
+"pb220">220</a>]</span>te wijzen, vertoonde de andere, een kring om
+zijn fier opgericht hoofd beschrijvende, een koningskroon.</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Zich verzettende tegen de beslissing van het
+noodlot,</p>
+</div>
+<p class="firstpar">zijn geheele lichaam bood hevig weerstand tegen een
+kracht, die poogde hem achterover te doen vallen.</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Zou hij, zijn bootje besturende, zeggen....</p>
+</div>
+<p class="firstpar">en nu bewogen zich zijn beide armen snel van links
+naar rechts en van rechts naar links, alsof hij den wrikriem behandelde
+en toonde hij daarmede zijne handigheid in het besturen van een
+bootje.</p>
+<p>Welnu, dergelijke gebaren, die vermelden zanger tot een tweede
+natuur geworden waren, waren nagenoeg die van den leverancier Matthias
+van Guitt. Hij maakte in zijn spreken slechts van uitgezochte termen
+gebruik en moest voor hem, die met hem sprak en zich niet buiten het
+bereik zijner gebaren kon stellen, al zeer hinderlijk zijn.</p>
+<p>Zooals wij later van hem zelven vernamen was Matthias van Guitt
+oud-hoogleeraar in de natuurkunde, die evenwel niet veel succes van
+zijn professoraat gehad had. Het is zeker, dat de waardige man veel
+stof tot lachen moest geven en dat, zoo hij al veel toehoorders kreeg,
+dit meer was om zich te vermaken, dan om te leeren. Het kwam eindelijk
+zoo ver, dat het hem begon te vervelen zonder succes de theoretische
+zo&ouml;logie te onderwijzen en hij liever naar de Indi&euml;n ging om
+de practische zo&ouml;logie te bestudeeren. Deze soort van handel
+beviel hem beter en hij werd aangesteld als leverancier der belangrijke
+huizen van Hamburg en Londen, die meerendeels de publieke en bijzondere
+diergaarden der twee werelden voorzien.</p>
+<p>En de reden waarom Matthias van Guitt zich thans in Tarryani
+ophield, was dat een belangrijke bestelling van wilde dieren voor
+Europa hem daar gebracht had. Inderdaad was zijn kamp niet meer dan
+twee mijlen van den val verwijderd, waaruit wij hem pas verlost
+hadden.</p>
+<p>Maar hoe kwam toch de leverancier in den val? Dit was de eerste
+vraag, die Banks hem deed en ziehier wat hij antwoordde in een taal
+door een menigte gebaren opgeluisterd:</p>
+<p>&raquo;Het was gisteren. De zon had reeds de helft van haar
+dagelijkschen weg afgelegd, toen de gedachte bij mij opkwam een der
+tijgervallen te gaan bezoeken, door mijne handen gesteld. Ik verliet
+dus mijn kraal, dien ge wel met een bezoek zult willen vereeren, mijne
+heeren, en ik kwam op deze open plek in het bosch. &rsquo;k Was alleen,
+mijn personeel hield zich met allernoodzakelijkste bezigheden onledig
+en ik had er hen niet in willen stooren. Dat was <span class=
+"pagenum">[<a id="pb221" href="#pb221" name=
+"pb221">221</a>]</span>onvoorzichtig. Toen ik mij voor den val bevond,
+zag ik dadelijk dat de schuifdeur, door den beweeglijken balk gevormd,
+was opgehaald, waaruit ik niet zonder een logische opeenvolging van
+feiten besloot, dat zich tot nog toe geen wild dier in den val had
+laten vangen. Evenwel wilde ik mij overtuigen of het lokaas nog altijd
+aanwezig was en de wipplank goed werkte. Met een handige kruipende
+beweging, sloop ik dus door de nauwe opening.&rdquo;</p>
+<p>En met een sierlijk gebaar bootste Matthias van Guitt de beweging na
+van een slang, die door het hooge gras kruipt.</p>
+<p>&raquo;Achter in den val gekomen,&rdquo; hernam de leverancier,
+&raquo;verzekerde ik mij dat het stuk geitenvleesch, waarvan de reuk de
+gasten van dit gedeelte van het bosch moest aantrekken, onaangeroerd
+was. Toen ik wilde heengaan, stootte ik onwillekeurig met mijn arm
+tegen de wipplank, de stelling boven ontspande zich, de schuifdeur viel
+neder en &rsquo;k was in mijn eigen val gevangen, zonder eenig middel
+er uit te komen.&rdquo;</p>
+<p>Hier hield Matthias van Guitt even op om al het ernstige van zijn
+toestand te doen begrijpen.</p>
+<p>&raquo;Evenwel, mijne heeren,&rdquo; hernam hij, &raquo;wil ik u
+niet verzwijgen, dat ik de zaak eerst geheel van haar komieke zijde
+beschouwde. &rsquo;k Was gevangen, goed! Geen cipier om de deur mijner
+gevangenis te openen, volkomen waar! Maar ik verkeerde in het gelukkige
+denkbeeld, dat mijne onderhoorigen, zoodra ze mij niet zagen
+terugkeeren, zich over mijn langdurige afwezigheid ongerust zouden
+maken en nasporingen zouden gaan doen, die vroeger of later met een
+goeden uitslag zouden bekroond worden. &rsquo;t Was slechts een
+quaestie van tijd. &rsquo;k Gaf mij dus, om den tijd door te brengen,
+aan mijne overpeinzingen over en uren verliepen, zonder dat iets
+verandering in mijn toestand kwam brengen. Toen de avond gevallen was,
+begon de honger zich te doen gevoelen en &rsquo;t beste wat ik meende
+te kunnen doen, was in den slaap verlichting van mijn leed te zoeken.
+&rsquo;k Nam dus vrij philosophisch mijn partij en &rsquo;k viel in een
+diepen slaap. De nacht was kalm te midden van de diepe stilte des
+wouds. Niets verstoorde mijn slaap en misschien zou ik op dit oogenblik
+nog slapen, zoo een vreemd geluid me niet gewekt had. De schuifdeur van
+den val werd opgehaald, het licht drong in stroomen mijn duister
+verblijf binnen en &rsquo;k had niet anders te doen dan naar buiten te
+snellen!..... Wat was ik verschrikt toen ik het doodelijk werktuig op
+mijn borst gericht zag! Een oogenblik en &rsquo;k was getroffen! Het
+uur van mijn verlossing zou het laatste mijns levens geweest zijn!.....
+Maar mijnheer de kapitein wilde wel een schepsel van zijn soort in mij
+zien..... en er blijft mij nog slechts over u te danken, mijne heeren,
+mij de vrijheid te hebben weergegeven.&rdquo;</p>
+<p>Dit was het verhaal van den leverancier. Ik moet bekennen, dat
+<span class="pagenum">[<a id="pb222" href="#pb222" name=
+"pb222">222</a>]</span>we niet zonder moeite een glimlach konden
+weerhouden, dien zijn toon en zijn gebaren ons ontlokten.</p>
+<p>&raquo;Dus, mijnheer,&rdquo; vroeg Banks hem, &raquo;is uw kamp in
+dit gedeelte van Tarryani gevestigd?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, mijnheer,&rdquo; antwoordde Matthias van Guitt.
+&raquo;Zooals ik het genoegen had u medetedeelen, is mijn kraal niet
+meer dan twee mijlen van hier verwijderd, en mocht u hem met uwe
+tegenwoordigheid willen vereeren, zal ik zeer gelukkig zijn er u te
+ontvangen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ongetwijfeld, mijnheer van Guitt,&rdquo; antwoordde kolonel
+Munro, &raquo;zullen we u een bezoek komen brengen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;We zijn jagers,&rdquo; voegde kapitein Hod er bij, &raquo;en
+de inrichting van een kraal boezemt ons veel belang in.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Jagers!&rdquo; riep Matthias van Guitt uit,
+&raquo;jagers!&rdquo;</p>
+<p>En er kwam een uitdrukking op zijn gelaat, waaruit te lezen was, dat
+hij de zonen van Nimrod nu juist niet veel telde.</p>
+<p>&raquo;U jaagt op wilde dieren.... om ze te dooden zeker?&rdquo;
+hernam hij, zich tot den kapitein wendende.</p>
+<p>&raquo;Alleen om ze te dooden,&rdquo; antwoordde Hod.</p>
+<p>&raquo;En ik, alleen om ze te vangen!&rdquo; zei de leverancier, met
+een zeker gevoel van fierheid.</p>
+<p>&raquo;Welnu, mijnheer van Guitt, we zullen, hoop ik, geen
+concurrenten zijn!&rdquo; antwoordde kapitein Hod.</p>
+<p>De leverancier schudde het hoofd. Intusschen belette onze
+hoedanigheid van jager niet zijne uitnoodiging aan te nemen.</p>
+<p>&raquo;U hebt me slechts te volgen, mijne heeren!&rdquo; zeide hij
+bevallig buigende.</p>
+<p>Doch op dit oogenblik deden zich verscheidene stemmen in het bosch
+hooren en verscheen een half dozijn Hindoes om den hoek der groote
+laan, die aan geene zijde der open plek begon.</p>
+<p>&raquo;O! daar zijn mijn onderhoorigen,&rdquo; zei Matthias van
+Guitt.</p>
+<p>Daarna kwam hij naar ons toe met den vinger op den mond en zeide, de
+lippen een weinig vooruitstekende:</p>
+<p>&raquo;Geen woord over ons avontuur! Het personeel van den kraal
+moet niet weten, dat ik me als een gewoon dier in mijn eigen val heb
+laten vangen! Dat zou het gevoel van onderdanigheid, dat ze jegens mij
+koesteren kunnen verzwakken!&rdquo;</p>
+<p>Een teeken van instemming onzerzijds stelde den leverancier
+gerust.</p>
+<p>&raquo;Meester,&rdquo; zei toen een der Hindoes, wiens strak maar
+schrander gelaat mijn aandacht trok, &raquo;meester, we zoeken u sedert
+langer dan een uur zonder u......&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb kennis gemaakt met deze heeren, die me wel tot
+onzen kraal willen vergezellen,&rdquo; antwoordde van Guitt.
+&raquo;Maar voordat we op weg gaan, dient deze val in orde gebracht te
+worden.&rdquo;</p>
+<p>Op bevel van den leverancier, gingen de Hindoes over tot het op
+nieuw stellen van den val. <span class="pagenum">[<a id="pb223" href=
+"#pb223" name="pb223">223</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e5538width"><img src="images/p223.jpg" alt=
+"Het vergiftige dier wierp zich op den kolonel. Blz. 224." width="501"
+height="720">
+<p class="figureHead">Het vergiftige dier wierp zich op den kolonel.
+Blz. <a href="#pb224" class="pageref">224</a>.</p>
+</div>
+<p>Inmiddels noodigde Matthias van Guitt ons uit het inwendige van den
+val te onderzoeken. Kapitein Hod sloop er na hem in en ik volgde hem.
+<span class="pagenum">[<a id="pb224" href="#pb224" name=
+"pb224">224</a>]</span></p>
+<p>De plaats was wel wat bekrompen voor de gebaren van onzen gastheer,
+die zich weerde alsof hij in een salon geweest was.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Maak u mijn kompliment,&rdquo; zei kapitein Hod, na
+den toestel bekeken te hebben. &raquo;&rsquo;t Is waarlijk vernuftig
+bedacht.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Kan u verzekeren, mijnheer de kapitein,&rdquo;
+antwoordde Matthias van Guitt, &raquo;dat deze soort van vallen verre
+de voorkeur verdient boven de oude kuilen, voorzien van palen van
+gehard hout en de buigzame als bogen gespannen boomen, van een strik
+voorzien. In het eerste geval wordt de buik opengereten, in het tweede
+wordt het dier geworgd. Nu komt er dat weinig op aan als het alleen te
+doen is om de wilde dieren te dooden! Maar <i>ik</i> moet ze levend,
+volkomen gaaf, zonder gebreken hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is duidelijk,&rdquo; antwoordde kapitein Hod,
+&raquo;dat we niet op dezelfde wijze <span class="corr" id="xd20e5560"
+title="Bron: tewerk">te werk</span> gaan.&rdquo;</p>
+<p><span class="corr" id="xd20e5564" title=
+"Bron: &laquo;">&raquo;</span>De mijne is zeker wel de beste!&rdquo;
+hernam de leverancier. &raquo;Als men de wilde dieren
+raadpleegde.....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar ik raadpleeg ze niet!&rdquo; antwoordde de kapitein.</p>
+<p>Het bleek, dat kapitein Hod en Matthias van Guitt wel eenige moeite
+zouden hebben elkander te verstaan.</p>
+<p>&raquo;Maar,&rdquo; vroeg ik den leverancier, &raquo;hoe doet u om
+deze dieren uit den val te halen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Er wordt een kooi op rollen voor de opening geplaatst,<a id=
+"xd20e5575" name="xd20e5575"></a> antwoordde Matthias van Guitt,
+&raquo;de gevangenen gaan er uit zich zelve in over en &rsquo;k heb
+niets anders te doen dan ze naar den kraal over te brengen, met den
+bedaarden en langzamen stap van mijn tamme buffels.&rdquo;</p>
+<p>Nauwelijks had hij deze woorden uitgesproken<span class="corr" id=
+"xd20e5579" title="Bron: .">,</span> of er deed zich buiten een
+geschreeuw hooren.</p>
+<p>Onze eerste beweging, van kapitein Hod en mij, was ons buiten den
+val te storten.</p>
+<p>Wat was er gebeurd?</p>
+<p>Een zweepslang van de boosaardigste soort was door een stokje dat
+een Hindoe in de hand hield, door midden geslagen en wel op hetzelfde
+oogenblik dat het vergiftige dier zich op den kolonel wierp.</p>
+<p>Het was dezelfde Hindoe, dien ik reeds had opgemerkt. Zijn snelle
+tusschenkomst had ongetwijfeld Sir Edward Munro van een <span class=
+"corr" id="xd20e5591" title="Bron: onmiddelijken">onmiddellijken</span>
+dood gered, waarvan we ons allen konden overtuigen.</p>
+<p>Werkelijk kwam het geschreeuw, dat we gehoord hadden, van een der
+bedienden van den kraal, die zich in de laatste stuiptrekkingen van den
+doodstrijd op den grond lag te wringen.</p>
+<p>Een betreurenswaardig noodlot wilde, dat de kop der slang, glad
+afgesneden, op zijn borst was terecht gekomen, alwaar hij zich met de
+tanden had vastgehecht, zoodat de ongelukkige, doordrongen van het
+scherpe vergif, in minder dan een minuut den <span class=
+"pagenum">[<a id="pb225" href="#pb225" name=
+"pb225">225</a>]</span>laatsten adem uitblies, zonder dat het mogelijk
+was hem hulp te verleenen.</p>
+<p>In het eerste oogenblik, ontzet door dit vreeselijk tooneel, snelden
+we op den kolonel toe.</p>
+<p>&raquo;Ben je niet gebeten?&rdquo; vroeg Banks, die hem haastig bij
+de hand vatte.</p>
+<p>&raquo;Neen, Banks, stel je gerust,&rdquo; antwoordde Sir Edward
+Munro.</p>
+<p>Vervolgens, zich oprichtende en op den Hindoe toetredende, wien hij
+het leven verschuldigd was, zeide hij tot hem:</p>
+<p>&raquo;Dank, mijn vriend.&rdquo;</p>
+<p>De Hindoe gaf hem met een gebaar te kennen, dat hem daarvoor
+volstrekt geen dank verschuldigd was.</p>
+<p>&raquo;Hoe is je naam?&rdquo; vroeg kolonel Munro hem.</p>
+<p>&raquo;K&acirc;lagani,&rdquo; antwoordde de Hindoe.</p>
+</div>
+</div>
+<div class="back">
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb227" href="#pb227" name=
+"pb227">227</a>]</span></p>
+<div id="toc" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="main">Inhoud.</h2>
+<ul>
+<li>I. <a href="#ch1">Een vogelvrij verklaarde</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">1</span></li>
+<li>II. <a href="#ch2">De kolonel Munro</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">12</span></li>
+<li>III. <a href="#ch3">De opstand der Sipayers</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">26</span></li>
+<li>IV. <a href="#ch4">In de grotten van Ellora</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">40</span></li>
+<li>V. <a href="#ch5">De <span class="corr" id="xd20e5654" title=
+"Bron: ijzeren">IJzeren</span> Reus</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">52</span></li>
+<li>VI. <a href="#ch6">Eerste halten</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">63</span></li>
+<li>VII. <a href="#ch7">De bedevaartgangers van den Phalgou</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">78</span></li>
+<li>VIII. <a href="#ch8">Eenige uren te B&eacute;nares</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">92</span></li>
+<li>IX. <a href="#ch9">Allahabad</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">107</span></li>
+<li>X. <a href="#ch10">Via Dolorosa</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">118</span></li>
+<li>XI. <a href="#ch11">De verandering van moesson</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">127</span></li>
+<li>XII. <a href="#ch12">Driedubbele vuren</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">140</span></li>
+<li>XIII. <a href="#ch13">Heldendaden van kapitein Hod</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">152</span></li>
+<li>XIV. <a href="#ch14">Een tegen drie</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">167</span></li>
+<li>XV. <a href="#ch15">De P&acirc;l van Tand&icirc;t</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">182</span></li>
+<li>XVI. <a href="#ch16">De dwalende vlam</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">191</span></li>
+<li>XVII. <a href="#ch17">Ons sanitarium</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">200</span></li>
+<li>XVIII. <a href="#ch18">Matthias van Guitt</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">211</span></li>
+</ul>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb229" href="#pb229" name=
+"pb229">229</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<p class="firstpar"></p>
+<div class="figure xd20e5755width"><a href="images/map1h.jpg"><img src=
+"images/map1.jpg" alt="Noord Indi&euml;." width="483" height="720"></a>
+<p class="figureHead">Noord Indi&euml;.</p>
+<p class="firstpar">1<sup>e</sup> kaart.</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="main">Bij den Uitgever dezes zijn mede verschenen:</h2>
+<ul>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/11318">DE REIS OM DE WERELD IN 80
+DAGEN</a>. 6<sup>e</sup> druk. Met 52 houtgravuren ... <span class=
+"flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/27309">DE REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN
+en 12 UREN</a>. 2<sup>e</sup> druk. Met 60 houtgravuren ...
+<span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Zuid-Amerika. Met 60 houtgravuren
+... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Australi&euml;. Met 50 houtgravuren
+... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Stille Z.-Zee. Met 52 houtgravuren
+... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/11205">20,000 MIJLEN ONDER ZEE</a>.
+Oost. Halfrond. Met 50 houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof;
+1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/11393">20,000 MIJLEN ONDER ZEE</a>.
+West. Halfrond. Met 60 houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof;
+1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/19086">VIJF WEKEN IN EEN
+LUCHTBALLON</a>. Ontdekkingsreis in de Binnenlanden van Afrika. Met 75
+houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/20331">HET GEHEIMZINNIGE EILAND</a>. De
+Luchtschipbreukelingen. Met 54 houtgravuren ... <span class=
+"flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/22580">HET GEHEIMZINNIGE EILAND</a>. De
+verlatene. Met 54 houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof;
+1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/10349">NAAR HET MIDDELPUNT DER
+AARDE</a>. Met 53 houtgravuren. ... <span class="flushright">&fnof;
+1.50.</span></li>
+<li>MICHAEL STROGOFF. De Koerier van den Czaar. Met 60 houtgravuren.
+... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>HET ZWARTE GOUD. Met 55 houtgravuren ... <span class=
+"flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>HEKTOR SERVADAC. De Vulkaanbewoners. Met 51 houtgravuren ...
+<span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>HEKTOR SERVADAC. De terugtocht naar de aarde. Met 47 houtgravuren
+... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>AVONTUREN VAN DRIE RUSSEN EN DRIE ENGELSCHEN. Gevolgd door de
+&raquo;Blokkadebrekers&rdquo;. Met 64 houtgr. ... <span class=
+"flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/18425">EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR</a>. De
+Walvischjagers. Met 51 houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof;
+1.50.</span></li>
+<li>EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR. In slavernij. Gevolgd door &raquo;Een
+overwintering in het ijs&rdquo;. Met 56 houtgravuren. ... <span class=
+"flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>DE SCHIPBREUK VAN DE CHANCELLOR. Gevolgd door &raquo;Martin
+Paz&rdquo;. Met 56 houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof;
+1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/24773">WONDERLIJKE AVONTUREN VAN EEN
+CHINEES</a>. Gevolgd door &raquo;Muiterij aan boord der Bounty&rdquo;.
+Met 54 houtgr. ... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>ELDORADO EN HET MONSTERKANON VAN STAALSTAD. Gevolgd door
+&raquo;Meester Zacharias&rdquo;. Met 51 houtgr ... <span class=
+"flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>HET LAND DER BUITENSTE DUISTERNIS. De Pelterijhandel. Met 56
+houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>HET LAND DER BUITENSTE DUISTERNIS. Het Drijvende Eiland. Gevolgd
+door &raquo;Een Treurspel in de wolken&rdquo;. Met 56 houtgravuren ...
+<span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+</ul>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<p class="firstpar"></p>
+<div class="figure xd20e5891width"><img src="images/back.jpg" alt=
+"Oorspronkelijke achterkant." width="501" height="720"></div>
+</div>
+<div class="transcribernote">
+<h2 class="main">Colofon</h2>
+<h3 class="main">Beschikbaarheid</h3>
+<p class="firstpar">Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen
+overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het
+kopi&euml;ren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de
+Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a class=
+"exlink" title="Externe link" href=
+"http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.</p>
+<p>Dit eBoek is geproduceerd door het on-line gedistribueerd correctie
+team op <a class="exlink" title="Externe link" href=
+"http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.</p>
+<h3 class="main">Codering</h3>
+<p class="firstpar">Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is
+geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het
+einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in
+het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn gemarkeerd
+met het corr-element.</p>
+<p>Hoge resolutie scans van dit boek en alle illustraties zijn
+beschikbaar in het <a class="exlink" title="Externe link" href=
+"http://www.archive.org/details/JulesVerne-Stoomhuis1">Internet
+Archive</a>. De tekst en de scans van de illustraties komen van de
+eerste druk verschenen bij Robbers in 1880. De scans van de omslag
+komen van vierde druk uit 1912, verschenen bij Elsevier.</p>
+<p>Oorspronkelijke titel: <i>Maison &agrave; vapeur; voyage &agrave;
+travers l&rsquo;Inde septentrionale</i>.</p>
+<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3>
+<ul>
+<li>2010-06-24 Begonnen.</li>
+</ul>
+<h3 class="main">Externe Referenties</h3>
+<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn
+dat deze links voor u niet werken.</p>
+<h3 class="main">Verbeteringen</h3>
+<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
+<table width="75%" summary=
+"Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst.">
+<tr>
+<th>Bladzijde</th>
+<th>Bron</th>
+<th>Verbetering</th>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e154">2</a></td>
+<td class="width40">Aurangabad</td>
+<td class="width40">Aurungabad</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e173">3</a></td>
+<td class="width40">Hijderabad</td>
+<td class="width40">Hyderabad</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e180">3</a></td>
+<td class="width40">Indie</td>
+<td class="width40">Indi&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e189">4</a></td>
+<td class="width40">ontmoeten</td>
+<td class="width40">ontmoetten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e192">4</a></td>
+<td class="width40">praaten</td>
+<td class="width40">praatten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e275">8</a></td>
+<td class="width40">s&rsquo;</td>
+<td class="width40">&rsquo;s</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e284">9</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">niet</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e290">9</a></td>
+<td class="width40">&lsquo;</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e355">11</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e361">12</a></td>
+<td class="width40">klouteren</td>
+<td class="width40">klauteren</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e438">15</a></td>
+<td class="width40">handelstad</td>
+<td class="width40">handelsstad</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e464">16</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e469">16</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e511">19</a></td>
+<td class="width40">H.</td>
+<td class="width40">Hugh</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e517">19</a></td>
+<td class="width40">geindianiseerd</td>
+<td class="width40">ge&iuml;ndianiseerd</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e601">22</a></td>
+<td class="width40">slaapwagon</td>
+<td class="width40">slaapwaggon</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e647">24</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e687">26</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e690">26</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e693">26</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e742">27</a></td>
+<td class="width40">Nepaul</td>
+<td class="width40">N&eacute;paul</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e758">28</a></td>
+<td class="width40">Indie</td>
+<td class="width40">Indi&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e761">28</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e887">31</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">en</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e911">32</a></td>
+<td class="width40">brigadegeneraal</td>
+<td class="width40">brigade-generaal</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e942">32</a></td>
+<td class="width40">brigadegeneraal</td>
+<td class="width40">brigade-generaal</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e953">32</a></td>
+<td class="width40">slagorder</td>
+<td class="width40">slagorde</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1020">35</a></td>
+<td class="width40">burgelijke</td>
+<td class="width40">burgerlijke</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1088">38</a></td>
+<td class="width40">Betna</td>
+<td class="width40">Betwa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1166">42</a></td>
+<td class="width40">gouverneur generaal</td>
+<td class="width40">gouverneur-generaal</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1190">43</a></td>
+<td class="width40">ontmetelijke</td>
+<td class="width40">onmetelijke</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1195">43</a></td>
+<td class="width40">ondeaardsche</td>
+<td class="width40">onderaardsche</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1216">44</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1219">44</a></td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1273">47</a></td>
+<td class="width40">brahmanen</td>
+<td class="width40">Brahmanen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1276">47</a></td>
+<td class="width40">?</td>
+<td class="width40">!</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1306">47</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">?</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1349">50</a></td>
+<td class="width40">fantastische</td>
+<td class="width40">fantastisch</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1369">51</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1414">54</a></td>
+<td class="width40">?</td>
+<td class="width40">!</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1506">60</a></td>
+<td class="width40">kleerkas</td>
+<td class="width40">kleerkast</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1558">64</a></td>
+<td class="width40">dagen</td>
+<td class="width40">uren</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1597">66</a></td>
+<td class="width40">K&aacute;louth</td>
+<td class="width40">K&acirc;louth</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1600">66</a></td>
+<td class="width40">zee</td>
+<td class="width40">Zee</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1605">66</a></td>
+<td class="width40">Gourgkahs</td>
+<td class="width40">Gourgkhas</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1616">67</a></td>
+<td class="width40">vroeg</td>
+<td class="width40">droeg</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1621">67</a></td>
+<td class="width40">uitteoefenen</td>
+<td class="width40">uit te oefenen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1644">68</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1673">70</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1699">70</a></td>
+<td class="width40">?</td>
+<td class="width40">!</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1710">71</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1714">71</a></td>
+<td class="width40">barometer</td>
+<td class="width40">thermometer</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1780">75</a></td>
+<td class="width40">hierendaar</td>
+<td class="width40">hier en daar</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1795">75</a></td>
+<td class="width40">aan</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1822">76</a></td>
+<td class="width40">verzuimde</td>
+<td class="width40">verzuimden</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1844">78</a></td>
+<td class="width40">Behar</td>
+<td class="width40">B&eacute;har</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1855">79</a></td>
+<td class="width40">raiots</td>
+<td class="width40">ra&iuml;ots</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1863">79</a></td>
+<td class="width40">41&deg; 11&rsquo; C.</td>
+<td class="width40">41,11&deg; C.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1883">80</a></td>
+<td class="width40">Cawnnpore</td>
+<td class="width40">Cawnpore</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1892">80</a></td>
+<td class="width40">antwoorde</td>
+<td class="width40">antwoordde</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1931">83</a></td>
+<td class="width40">Behar</td>
+<td class="width40">B&eacute;har</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1972">85</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2176">92</a></td>
+<td class="width40">B&eacute;nar&egrave;s</td>
+<td class="width40">B&eacute;nares</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2222">95</a></td>
+<td class="width40">brandedewijn</td>
+<td class="width40">brandewijn</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2238">95</a></td>
+<td class="width40">verbeeling</td>
+<td class="width40">verbeelding</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2265">98</a></td>
+<td class="width40">Die</td>
+<td class="width40">Dit</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2268">98</a></td>
+<td class="width40">Allabahad</td>
+<td class="width40">Allahabad</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2273">98</a></td>
+<td class="width40">B&eacute;nar&egrave;s</td>
+<td class="width40">B&eacute;nares</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2278">98</a></td>
+<td class="width40">verzekerk</td>
+<td class="width40">verzekerd</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2349">103</a></td>
+<td class="width40">ik</td>
+<td class="width40">Ik</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2410">106</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2413">106</a></td>
+<td class="width40">chipper</td>
+<td class="width40">schipper</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2418">106</a></td>
+<td class="width40">.</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2434">106</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2455">107</a></td>
+<td class="width40">Allabahad</td>
+<td class="width40">Allahabad</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2458">107</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2479">108</a></td>
+<td class="width40">Benar&egrave;s</td>
+<td class="width40">B&eacute;nares</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2534">110</a></td>
+<td class="width40">elementent</td>
+<td class="width40">elementen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2547">111</a></td>
+<td class="width40">Jeruzulem</td>
+<td class="width40">Jeruzalem</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2609">113</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2676">116</a></td>
+<td class="width40">denkt</td>
+<td class="width40">denk</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2693">116</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2781">119</a></td>
+<td class="width40">smartelijkan</td>
+<td class="width40">smartelijken</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2789">119</a></td>
+<td class="width40">koninkrijke</td>
+<td class="width40">koninklijke</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2834">120</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2838">120</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2849">120</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2897">122</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2908">122</a></td>
+<td class="width40">Bidi-Ghar</td>
+<td class="width40">Bibi-Ghar</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2916">122</a></td>
+<td class="width40">Bidi-Ghar</td>
+<td class="width40">Bibi-Ghar</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2954">124</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3008">126</a></td>
+<td class="width40">woordeu</td>
+<td class="width40">woorden</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3019">127</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3077">130</a></td>
+<td class="width40">;</td>
+<td class="width40">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3097">130</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3115">130</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3130">131</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3142">131</a></td>
+<td class="width40">acht-en-dertigste</td>
+<td class="width40">achtendertigste</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3161">132</a></td>
+<td class="width40">Bibi Ghar</td>
+<td class="width40">Bibi-Ghar</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3166">132</a></td>
+<td class="width40">&ldquo;</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3169">132</a></td>
+<td class="width40">hehben</td>
+<td class="width40">hebben</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3172">132</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3177">132</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3179">132</a></td>
+<td class="width40">&rsquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3181">132</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3189">132</a></td>
+<td class="width40">vuurbaken</td>
+<td class="width40">vuurbakens</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3226">134</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3229">134</a></td>
+<td class="width40">sehouwspel</td>
+<td class="width40">schouwspel</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3236">134</a></td>
+<td class="width40">Kishnoe</td>
+<td class="width40">Vishnoe</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3246">134</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3256">135</a></td>
+<td class="width40">burgten</td>
+<td class="width40">burchten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3274">135</a></td>
+<td class="width40">voorttebewegen</td>
+<td class="width40">voort te bewegen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3312">138</a></td>
+<td class="width40">van</td>
+<td class="width40">tot</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3354">139</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3374">140</a></td>
+<td class="width40">Muno</td>
+<td class="width40">Munro</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3399">141</a></td>
+<td class="width40">Bl.</td>
+<td class="width40">Blz.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3456">143</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3461">143</a></td>
+<td class="width40">het</td>
+<td class="width40">de</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3483">144</a></td>
+<td class="width40">onw&ecirc;er</td>
+<td class="width40">onwe&ecirc;r</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3567">147</a></td>
+<td class="width40">Eduard</td>
+<td class="width40">Edward</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3572">147</a></td>
+<td class="width40">hebbenl</td>
+<td class="width40">hebben!</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3583">147</a></td>
+<td class="width40">?</td>
+<td class="width40">!</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3725">152</a></td>
+<td class="width40">omsteken</td>
+<td class="width40">omstreken</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3754">154</a></td>
+<td class="width40">brigadegeneraal</td>
+<td class="width40">brigade-generaal</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3767">154</a></td>
+<td class="width40">later</td>
+<td class="width40">langer</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3885">158</a></td>
+<td class="width40">.</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3935">159</a></td>
+<td class="width40">halstarrig</td>
+<td class="width40">halsstarrig</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3942">159</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3947">160</a></td>
+<td class="width40">zal</td>
+<td class="width40">Zal</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3958">160</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4017">162</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4158">167</a></td>
+<td class="width40">effective</td>
+<td class="width40">effectieve</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4193">168</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4216">170</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4221">170</a></td>
+<td class="width40">zoodaning</td>
+<td class="width40">zoodanig</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4240">171</a></td>
+<td class="width40">symetrisch</td>
+<td class="width40">symmetrisch</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4243">171</a></td>
+<td class="width40">muziekanten</td>
+<td class="width40">muzikanten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4248">171</a></td>
+<td class="width40">muziekanten</td>
+<td class="width40">muzikanten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4255">171</a></td>
+<td class="width40">toonen</td>
+<td class="width40">teenen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4277">172</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4290">173</a></td>
+<td class="width40">Bl.</td>
+<td class="width40">Blz.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4340">175</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4372">175</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4375">175</a></td>
+<td class="width40">weddingschap</td>
+<td class="width40">weddenschap</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4385">176</a></td>
+<td class="width40">Hooghe&iuml;d</td>
+<td class="width40">Hoogheid</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4476">178</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4490">179</a></td>
+<td class="width40">ropy&euml;n</td>
+<td class="width40">ropyen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4693">188</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4759">192</a></td>
+<td class="width40">van daag</td>
+<td class="width40">vandaag</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4775">192</a></td>
+<td class="width40">mango-boomen</td>
+<td class="width40">mangoboomen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4820">195</a></td>
+<td class="width40">muziekanten</td>
+<td class="width40">muzikanten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4859">196</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4963">199</a></td>
+<td class="width40">raj&acirc;h</td>
+<td class="width40">rajah</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5000">202</a></td>
+<td class="width40">Djumna</td>
+<td class="width40">Djoemna</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5005">202</a></td>
+<td class="width40">tegenwoordigers</td>
+<td class="width40">vertegenwoordigers</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5010">202</a></td>
+<td class="width40">bergwoners</td>
+<td class="width40">bergbewoners</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5016">203</a></td>
+<td class="width40">faisanten</td>
+<td class="width40">fazanten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5021">203</a></td>
+<td class="width40">onplofbare</td>
+<td class="width40">ontplofbare</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5037">203</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5040">203</a></td>
+<td class="width40">blijf</td>
+<td class="width40">blijft</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5045">204</a></td>
+<td class="width40">m&eacute;thoden</td>
+<td class="width40">methode</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5048">204</a></td>
+<td class="width40">mathemathische</td>
+<td class="width40">mathematisch</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5074">204</a></td>
+<td class="width40">Hol</td>
+<td class="width40">Hod</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5118">206</a></td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5122">206</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5127">206</a></td>
+<td class="width40">schiereilend</td>
+<td class="width40">schiereiland</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5147">207</a></td>
+<td class="width40">bambous</td>
+<td class="width40">bamboes</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5154">208</a></td>
+<td class="width40">duidenden</td>
+<td class="width40">duizenden</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5178">208</a></td>
+<td class="width40">afeet</td>
+<td class="width40">af eet</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5258">212</a></td>
+<td class="width40">Kalo&ucirc;th</td>
+<td class="width40">K&acirc;louth</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5368">217</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5378">218</a></td>
+<td class="width40">Hop</td>
+<td class="width40">Hod</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5392">218</a></td>
+<td class="width40">waariijk</td>
+<td class="width40">waarlijk</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5560">224</a></td>
+<td class="width40">tewerk</td>
+<td class="width40">te werk</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5564">224</a></td>
+<td class="width40">&laquo;</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5575">224</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5579">224</a></td>
+<td class="width40">.</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5591">224</a></td>
+<td class="width40">onmiddelijken</td>
+<td class="width40">onmiddellijken</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5654">227</a></td>
+<td class="width40">ijzeren</td>
+<td class="width40">IJzeren</td>
+</tr>
+</table>
+</div>
+</div>
+
+
+<div style='display:block; margin-top:4em'>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK HET STOOMHUIS ***</div>
+<div style='text-align:left'>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Updated editions will replace the previous one&#8212;the old editions will
+be renamed.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright
+law means that no one owns a United States copyright in these works,
+so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United
+States without permission and without paying copyright
+royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part
+of this license, apply to copying and distributing Project
+Gutenberg&#8482; electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG&#8482;
+concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,
+and may not be used if you charge for an eBook, except by following
+the terms of the trademark license, including paying royalties for use
+of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for
+copies of this eBook, complying with the trademark license is very
+easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation
+of derivative works, reports, performances and research. Project
+Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away&#8212;you may
+do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected
+by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark
+license, especially commercial redistribution.
+</div>
+
+<div style='margin-top:1em; font-size:1.1em; text-align:center'>START: FULL LICENSE</div>
+<div style='text-align:center;font-size:0.9em'>THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE</div>
+<div style='text-align:center;font-size:0.9em'>PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+To protect the Project Gutenberg&#8482; mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase &#8220;Project
+Gutenberg&#8221;), you agree to comply with all the terms of the Full
+Project Gutenberg&#8482; License available with this file or online at
+www.gutenberg.org/license.
+</div>
+
+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg&#8482; electronic works
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg&#8482;
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or
+destroy all copies of Project Gutenberg&#8482; electronic works in your
+possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a
+Project Gutenberg&#8482; electronic work and you do not agree to be bound
+by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person
+or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.B. &#8220;Project Gutenberg&#8221; is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg&#8482; electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg&#8482; electronic works if you follow the terms of this
+agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg&#8482;
+electronic works. See paragraph 1.E below.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation (&#8220;the
+Foundation&#8221; or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection
+of Project Gutenberg&#8482; electronic works. Nearly all the individual
+works in the collection are in the public domain in the United
+States. If an individual work is unprotected by copyright law in the
+United States and you are located in the United States, we do not
+claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,
+displaying or creating derivative works based on the work as long as
+all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope
+that you will support the Project Gutenberg&#8482; mission of promoting
+free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg&#8482;
+works in compliance with the terms of this agreement for keeping the
+Project Gutenberg&#8482; name associated with the work. You can easily
+comply with the terms of this agreement by keeping this work in the
+same format with its attached full Project Gutenberg&#8482; License when
+you share it without charge with others.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are
+in a constant state of change. If you are outside the United States,
+check the laws of your country in addition to the terms of this
+agreement before downloading, copying, displaying, performing,
+distributing or creating derivative works based on this work or any
+other Project Gutenberg&#8482; work. The Foundation makes no
+representations concerning the copyright status of any work in any
+country other than the United States.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other
+immediate access to, the full Project Gutenberg&#8482; License must appear
+prominently whenever any copy of a Project Gutenberg&#8482; work (any work
+on which the phrase &#8220;Project Gutenberg&#8221; appears, or with which the
+phrase &#8220;Project Gutenberg&#8221; is associated) is accessed, displayed,
+performed, viewed, copied or distributed:
+</div>
+
+<blockquote>
+  <div style='display:block; margin:1em 0'>
+    This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most
+    other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
+    whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
+    of the Project Gutenberg License included with this eBook or online
+    at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you
+    are not located in the United States, you will have to check the laws
+    of the country where you are located before using this eBook.
+  </div>
+</blockquote>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg&#8482; electronic work is
+derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not
+contain a notice indicating that it is posted with permission of the
+copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in
+the United States without paying any fees or charges. If you are
+redistributing or providing access to a work with the phrase &#8220;Project
+Gutenberg&#8221; associated with or appearing on the work, you must comply
+either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or
+obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg&#8482;
+trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg&#8482; electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any
+additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms
+will be linked to the Project Gutenberg&#8482; License for all works
+posted with the permission of the copyright holder found at the
+beginning of this work.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg&#8482;
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg&#8482;.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg&#8482; License.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including
+any word processing or hypertext form. However, if you provide access
+to or distribute copies of a Project Gutenberg&#8482; work in a format
+other than &#8220;Plain Vanilla ASCII&#8221; or other format used in the official
+version posted on the official Project Gutenberg&#8482; website
+(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense
+to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means
+of obtaining a copy upon request, of the work in its original &#8220;Plain
+Vanilla ASCII&#8221; or other form. Any alternate format must include the
+full Project Gutenberg&#8482; License as specified in paragraph 1.E.1.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg&#8482; works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg&#8482; electronic works
+provided that:
+</div>
+
+<div style='margin-left:0.7em;'>
+    <div style='text-indent:-0.7em'>
+        &#8226; You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+        the use of Project Gutenberg&#8482; works calculated using the method
+        you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed
+        to the owner of the Project Gutenberg&#8482; trademark, but he has
+        agreed to donate royalties under this paragraph to the Project
+        Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid
+        within 60 days following each date on which you prepare (or are
+        legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty
+        payments should be clearly marked as such and sent to the Project
+        Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in
+        Section 4, &#8220;Information about donations to the Project Gutenberg
+        Literary Archive Foundation.&#8221;
+    </div>
+
+    <div style='text-indent:-0.7em'>
+        &#8226; You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+        you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+        does not agree to the terms of the full Project Gutenberg&#8482;
+        License. You must require such a user to return or destroy all
+        copies of the works possessed in a physical medium and discontinue
+        all use of and all access to other copies of Project Gutenberg&#8482;
+        works.
+    </div>
+
+    <div style='text-indent:-0.7em'>
+        &#8226; You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of
+        any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+        electronic work is discovered and reported to you within 90 days of
+        receipt of the work.
+    </div>
+
+    <div style='text-indent:-0.7em'>
+        &#8226; You comply with all other terms of this agreement for free
+        distribution of Project Gutenberg&#8482; works.
+    </div>
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project
+Gutenberg&#8482; electronic work or group of works on different terms than
+are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing
+from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of
+the Project Gutenberg&#8482; trademark. Contact the Foundation as set
+forth in Section 3 below.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+works not protected by U.S. copyright law in creating the Project
+Gutenberg&#8482; collection. Despite these efforts, Project Gutenberg&#8482;
+electronic works, and the medium on which they may be stored, may
+contain &#8220;Defects,&#8221; such as, but not limited to, incomplete, inaccurate
+or corrupt data, transcription errors, a copyright or other
+intellectual property infringement, a defective or damaged disk or
+other medium, a computer virus, or computer codes that damage or
+cannot be read by your equipment.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the &#8220;Right
+of Replacement or Refund&#8221; described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg&#8482; trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg&#8482; electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium
+with your written explanation. The person or entity that provided you
+with the defective work may elect to provide a replacement copy in
+lieu of a refund. If you received the work electronically, the person
+or entity providing it to you may choose to give you a second
+opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If
+the second copy is also defective, you may demand a refund in writing
+without further opportunities to fix the problem.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you &#8216;AS-IS&#8217;, WITH NO
+OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT
+LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of
+damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement
+violates the law of the state applicable to this agreement, the
+agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or
+limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or
+unenforceability of any provision of this agreement shall not void the
+remaining provisions.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg&#8482; electronic works in
+accordance with this agreement, and any volunteers associated with the
+production, promotion and distribution of Project Gutenberg&#8482;
+electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,
+including legal fees, that arise directly or indirectly from any of
+the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this
+or any Project Gutenberg&#8482; work, (b) alteration, modification, or
+additions or deletions to any Project Gutenberg&#8482; work, and (c) any
+Defect you cause.
+</div>
+
+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg&#8482;
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Project Gutenberg&#8482; is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of
+computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It
+exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations
+from people in all walks of life.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg&#8482;&#8217;s
+goals and ensuring that the Project Gutenberg&#8482; collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg&#8482; and future
+generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see
+Sections 3 and 4 and the Foundation information page at www.gutenberg.org.
+</div>
+
+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation&#8217;s EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by
+U.S. federal laws and your state&#8217;s laws.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+The Foundation&#8217;s business office is located at 809 North 1500 West,
+Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up
+to date contact information can be found at the Foundation&#8217;s website
+and official page at www.gutenberg.org/contact
+</div>
+
+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Project Gutenberg&#8482; depends upon and cannot survive without widespread
+public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine-readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To SEND
+DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state
+visit <a href="https://www.gutenberg.org/donate/">www.gutenberg.org/donate</a>.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Please check the Project Gutenberg web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations. To
+donate, please visit: www.gutenberg.org/donate
+</div>
+
+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
+Section 5. General Information About Project Gutenberg&#8482; electronic works
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project
+Gutenberg&#8482; concept of a library of electronic works that could be
+freely shared with anyone. For forty years, he produced and
+distributed Project Gutenberg&#8482; eBooks with only a loose network of
+volunteer support.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Project Gutenberg&#8482; eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in
+the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not
+necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper
+edition.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Most people start at our website which has the main PG search
+facility: <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+This website includes information about Project Gutenberg&#8482;,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+</div>
+</div>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/33075-h/images/back.jpg b/33075-h/images/back.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9e8e764
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/back.jpg
diff --git a/33075-h/images/book.png b/33075-h/images/book.png
new file mode 100644
index 0000000..963d165
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/book.png
diff --git a/33075-h/images/cover.jpg b/33075-h/images/cover.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ffd7aa9
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/cover.jpg
diff --git a/33075-h/images/external.png b/33075-h/images/external.png
new file mode 100644
index 0000000..ba4f205
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/external.png
diff --git a/33075-h/images/map1.jpg b/33075-h/images/map1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7690b36
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/map1.jpg
diff --git a/33075-h/images/map1h.jpg b/33075-h/images/map1h.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2c3ae52
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/map1h.jpg
diff --git a/33075-h/images/p001.jpg b/33075-h/images/p001.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e0d79c9
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p001.jpg
diff --git a/33075-h/images/p005.jpg b/33075-h/images/p005.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4205108
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p005.jpg
diff --git a/33075-h/images/p009.jpg b/33075-h/images/p009.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a6b5d00
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p009.jpg
diff --git a/33075-h/images/p013.jpg b/33075-h/images/p013.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7b7af1f
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p013.jpg
diff --git a/33075-h/images/p017.jpg b/33075-h/images/p017.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ca5a663
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p017.jpg
diff --git a/33075-h/images/p021.jpg b/33075-h/images/p021.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fdacdf1
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p021.jpg
diff --git a/33075-h/images/p025.jpg b/33075-h/images/p025.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c6f33a2
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p025.jpg
diff --git a/33075-h/images/p029.jpg b/33075-h/images/p029.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a1e129f
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p029.jpg
diff --git a/33075-h/images/p033.jpg b/33075-h/images/p033.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ab6df00
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p033.jpg
diff --git a/33075-h/images/p037.jpg b/33075-h/images/p037.jpg
new file mode 100644
index 0000000..14cc741
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p037.jpg
diff --git a/33075-h/images/p041.jpg b/33075-h/images/p041.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d9303ea
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p041.jpg
diff --git a/33075-h/images/p045.jpg b/33075-h/images/p045.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9a1146f
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p045.jpg
diff --git a/33075-h/images/p049.jpg b/33075-h/images/p049.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b177ec4
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p049.jpg
diff --git a/33075-h/images/p053.jpg b/33075-h/images/p053.jpg
new file mode 100644
index 0000000..84e67d4
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p053.jpg
diff --git a/33075-h/images/p057.jpg b/33075-h/images/p057.jpg
new file mode 100644
index 0000000..55a1ad3
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p057.jpg
diff --git a/33075-h/images/p061.jpg b/33075-h/images/p061.jpg
new file mode 100644
index 0000000..177b760
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p061.jpg
diff --git a/33075-h/images/p065.jpg b/33075-h/images/p065.jpg
new file mode 100644
index 0000000..72102cc
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p065.jpg
diff --git a/33075-h/images/p069.jpg b/33075-h/images/p069.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fd22d4f
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p069.jpg
diff --git a/33075-h/images/p073.jpg b/33075-h/images/p073.jpg
new file mode 100644
index 0000000..721638a
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p073.jpg
diff --git a/33075-h/images/p077.jpg b/33075-h/images/p077.jpg
new file mode 100644
index 0000000..88b4c96
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p077.jpg
diff --git a/33075-h/images/p081.jpg b/33075-h/images/p081.jpg
new file mode 100644
index 0000000..290e8e2
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p081.jpg
diff --git a/33075-h/images/p085.jpg b/33075-h/images/p085.jpg
new file mode 100644
index 0000000..8b94978
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p085.jpg
diff --git a/33075-h/images/p089.jpg b/33075-h/images/p089.jpg
new file mode 100644
index 0000000..03ad130
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p089.jpg
diff --git a/33075-h/images/p093.jpg b/33075-h/images/p093.jpg
new file mode 100644
index 0000000..3e26957
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p093.jpg
diff --git a/33075-h/images/p097.jpg b/33075-h/images/p097.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4bf0f7a
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p097.jpg
diff --git a/33075-h/images/p101.jpg b/33075-h/images/p101.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ec53c0e
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p101.jpg
diff --git a/33075-h/images/p105.jpg b/33075-h/images/p105.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2f7608b
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p105.jpg
diff --git a/33075-h/images/p109.jpg b/33075-h/images/p109.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d12a0ff
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p109.jpg
diff --git a/33075-h/images/p113.jpg b/33075-h/images/p113.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fd5aafb
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p113.jpg
diff --git a/33075-h/images/p117.jpg b/33075-h/images/p117.jpg
new file mode 100644
index 0000000..3bf5419
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p117.jpg
diff --git a/33075-h/images/p121.jpg b/33075-h/images/p121.jpg
new file mode 100644
index 0000000..40eb032
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p121.jpg
diff --git a/33075-h/images/p125.jpg b/33075-h/images/p125.jpg
new file mode 100644
index 0000000..00a7b89
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p125.jpg
diff --git a/33075-h/images/p129.jpg b/33075-h/images/p129.jpg
new file mode 100644
index 0000000..65cc073
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p129.jpg
diff --git a/33075-h/images/p133.jpg b/33075-h/images/p133.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9cabdf1
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p133.jpg
diff --git a/33075-h/images/p137.jpg b/33075-h/images/p137.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f440a37
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p137.jpg
diff --git a/33075-h/images/p141.jpg b/33075-h/images/p141.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d88ccdd
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p141.jpg
diff --git a/33075-h/images/p145.jpg b/33075-h/images/p145.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d5e1748
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p145.jpg
diff --git a/33075-h/images/p149.jpg b/33075-h/images/p149.jpg
new file mode 100644
index 0000000..11062a1
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p149.jpg
diff --git a/33075-h/images/p153.jpg b/33075-h/images/p153.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c15b5cd
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p153.jpg
diff --git a/33075-h/images/p157.jpg b/33075-h/images/p157.jpg
new file mode 100644
index 0000000..8977039
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p157.jpg
diff --git a/33075-h/images/p161.jpg b/33075-h/images/p161.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4acfd20
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p161.jpg
diff --git a/33075-h/images/p165.jpg b/33075-h/images/p165.jpg
new file mode 100644
index 0000000..bfbd1f0
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p165.jpg
diff --git a/33075-h/images/p169.jpg b/33075-h/images/p169.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e7e1799
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p169.jpg
diff --git a/33075-h/images/p173.jpg b/33075-h/images/p173.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7cf56b1
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p173.jpg
diff --git a/33075-h/images/p177.jpg b/33075-h/images/p177.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0a45465
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p177.jpg
diff --git a/33075-h/images/p181.jpg b/33075-h/images/p181.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f54e258
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p181.jpg
diff --git a/33075-h/images/p185.jpg b/33075-h/images/p185.jpg
new file mode 100644
index 0000000..1a6da19
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p185.jpg
diff --git a/33075-h/images/p189.jpg b/33075-h/images/p189.jpg
new file mode 100644
index 0000000..330c7a4
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p189.jpg
diff --git a/33075-h/images/p193.jpg b/33075-h/images/p193.jpg
new file mode 100644
index 0000000..87459ab
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p193.jpg
diff --git a/33075-h/images/p197.jpg b/33075-h/images/p197.jpg
new file mode 100644
index 0000000..86b4e40
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p197.jpg
diff --git a/33075-h/images/p201.jpg b/33075-h/images/p201.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f1a1a4a
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p201.jpg
diff --git a/33075-h/images/p205.jpg b/33075-h/images/p205.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c6461c1
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p205.jpg
diff --git a/33075-h/images/p209.jpg b/33075-h/images/p209.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b343841
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p209.jpg
diff --git a/33075-h/images/p213.jpg b/33075-h/images/p213.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7991a54
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p213.jpg
diff --git a/33075-h/images/p217.jpg b/33075-h/images/p217.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7c2a9ec
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p217.jpg
diff --git a/33075-h/images/p223.jpg b/33075-h/images/p223.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ba215a9
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/p223.jpg
diff --git a/33075-h/images/titlepage.jpg b/33075-h/images/titlepage.jpg
new file mode 100644
index 0000000..13d87f6
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/titlepage.jpg
diff --git a/33075-h/images/vignet.jpg b/33075-h/images/vignet.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c59e0b0
--- /dev/null
+++ b/33075-h/images/vignet.jpg
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..71168d2
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #33075 (https://www.gutenberg.org/ebooks/33075)
diff --git a/old/33075-8.txt b/old/33075-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..ddafe75
--- /dev/null
+++ b/old/33075-8.txt
@@ -0,0 +1,9508 @@
+The Project Gutenberg EBook of Het Stoomhuis, by Jules Verne
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Het Stoomhuis
+       De IJzeren Reus
+
+Author: Jules Verne
+
+Release Date: July 4, 2010 [EBook #33075]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET STOOMHUIS ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+
+
+                             Wonderreizen.
+
+
+                              Jules Verne.
+
+
+                             Het Stoomhuis.
+
+                            De IJzeren Reus.
+
+
+
+                     Rotterdam.--Jacs. G. Robbers.
+
+
+
+
+
+
+                   Gedrukt bij G.J. Thieme te Arnhem.
+
+
+
+
+
+
+I.
+
+EEN VOGELVRIJVERKLAARDE.
+
+
+»Eene belooning van duizend gulden aan hem, die dood of levend een
+der oude hoofden van den opstand der Sipayers uitlevert, gezien in
+het presidentschap van Bombay, den nabob [1] Dandou-Pant, meer bekend
+onder den naam van...."
+
+Dit was de bekendmaking, die de inwoners van Aurungabad konden lezen
+in den avond van den 6n Maart 1867.
+
+De laatste naam,--door sommigen verfoeid en voor altijd vervloekt,
+door anderen in het geheim bewonderd,--ontbrak aan de afkondiging,
+die voor korten tijd was aangeplakt op den muur van een bouwvalligen
+bungalow, aan den oever der Doudhma.
+
+Die naam ontbrak, omdat de onderste hoek van het aanplakbiljet,
+waar hij in groote letters gedrukt stond, was afgescheurd door de
+hand van een fakir (Mohamedaanschen bedelmonnik), die dit op den
+toen verlaten oever onopgemerkt had kunnen doen. Tegelijk met dien
+naam was ook de naam verdwenen van den gouverneur-generaal van het
+presidentschap van Bombay, die met den onderkoning van Indië de
+afkondiging onderteekend had.
+
+Wat zou den fakir toch tot deze handeling bewogen hebben? Hoopte
+hij door het verscheuren van deze bekendmaking, dat de opstandeling
+van 1857 aan de algemeene vervolging en bestraffing van zijn persoon
+zou ontsnappen? Kon hij werkelijk gelooven, dat zulk een vreeselijke
+beroemdheid met de verscheurde stukjes van dat papier in het niet
+zou verdwijnen?
+
+Dat ware dwaasheid geweest, want andere aanplakbiljetten in menigte
+verspreid, prijkten overal op de muren der huizen, der paleizen, der
+moskeeën, der hotels van Aurungabad. Daarenboven liep een omroeper
+door de straten der stad en las met luider stemme het besluit van
+het gouvernement. De bewoners der geringste gehuchten in de provincie
+wisten reeds, dat een gansch fortuin was toegezegd aan hem, die dien
+Dandou-Pant in handen van het gerecht zou stellen. Zijn naam was
+nutteloos vernietigd en zou, voordat er twaalf uren verloopen waren,
+de rondte van het geheele presidentschap gemaakt hebben. Indien de
+inlichtingen juist waren, indien de nabob werkelijk een schuilplaats
+in dit gedeelte van Hindostan gezocht had, leed het geen twijfel of
+hij zou weldra in de handen vallen van hen, die er groot belang bij
+hadden hem te vangen.
+
+Welk gevoel had dien fakir dan toch wel bezield bij het verscheuren
+van een aanplakbiljet, waarvan reeds verscheidene duizenden exemplaren
+getrokken waren?
+
+Een gevoel van toorn zeker,--misschien ook had hij toegegeven aan
+een opwelling van minachting. Hoe het zij, na de schouders te hebben
+opgehaald, drong hij door tot het volkrijkste, maar armoedigst bewoonde
+kwartier der stad.
+
+Men noemt Dekan het uitgestrekte gedeelte van het Indische
+schiereiland, dat begrepen is tusschen de westelijke Ghatta (passen
+of gassen, straten) en de Ghatta van de golf van Bengalen. Dit is
+de naam, die gewoonlijk aan het zuidelijk gedeelte van Indië, aan de
+andere zijde van den Ganges, gegeven wordt. Dit Dekan, waarvan de naam
+in het Sanskriet »Zuid" beteekent, telt in de presidentschappen van
+Bombay en Madras, een zeker aantal provincies. Een van de voornaamste
+is de provincie van Aurungabad, welker hoofdstad eertijds die van
+geheel Dekan was.
+
+In de XVIIe eeuw bracht de beroemde Mongoolsche keizer Aureng-Zeb zijn
+hof in die stad over, welke in de vroegste tijden van de geschiedenis
+van Hindostan onder den naam van Kirkhi bekend was. Zij had toen
+eene bevolking van honderd duizend inwoners. Tegenwoordig bezit
+zij er slechts eene van vijftig duizend, onder de heerschappij
+der Engelschen, die haar besturen uit naam van den Nizam (een
+vorstentitel) van Hyderabad. Toch is het een der gezondste steden
+van het schiereiland, tot nog toe gespaard door de zoozeer gevreesde
+Aziatische cholera en die zelfs nooit bezocht was geweest door de in
+Indië zoo geduchte koortsen.
+
+Aurungabad heeft prachtige overblijfselen van haar vroegeren luister
+overgehouden. Het paleis van den grooten Mogol, aan den rechteroever
+van de Doudhma, het praalgraf van de begunstigde sultane van Shah
+Jahan, vader van Aureng-Zeb, de moskee, gebouwd volgens den sierlijken
+Tadje d'Agra, die zijn vier minarets rondom een bevallig geronden
+koepel ten hemel richt, nog andere monumenten, kunstig gebouwd, rijk
+versierd, getuigen van de macht en de grootheid van den beroemdsten
+overwinnaar van Hindostan, die dit koninkrijk, waarbij hij Kaboel en
+Assam voegde, tot een ongekenden trap van grootheid bracht.
+
+Alhoewel de bevolking van Aurungabad, zooals wij reeds zeiden, sterk
+verminderd was, kon toch een man te midden van de zoo verschillende
+typen, waaruit zij was samengesteld, zich nog gemakkelijk verborgen
+houden. De fakir, hij mocht dan waar of valsch zijn, onderscheidde
+zich in niets van die volksmassa. Het krioelt van zijne gelijken in
+Indië. Zij maken met de »Sayeds" (muzelmannen uit het geslacht van
+den profeet) een lichaam uit van de godsdienstige bedelaars, die te
+voet of te paard een aalmoes vragen en deze weten te eischen, als men
+haar niet goedschiks geeft. Zij versmaden ook de rol van vrijwillige
+martelaars niet en genieten in de lagere rangen van het Hindoesche
+volk een groot vertrouwen.
+
+De fakir, van wien hier sprake is, was een rijzig man van vijf
+Engelsche voeten negen duim. Indien hij ouder dan veertig was, bedroeg
+dit op zijn hoogst een paar jaar. Zijn gelaat herinnerde aan de schoone
+Mahratten-type, vooral door den glans zijner zwarte, levendige oogen;
+maar moeielijk zou men anders op dat door de kinderpokken vreeselijk
+geschonden gelaat de fijne trekken van zijn ras herkend hebben. De
+man was overigens in de kracht van zijn leven en vlug en sterk. Als
+kenmerkend teeken ontbrak hem een vinger aan de linkerhand. De haren
+rood geverfd, ging hij half naakt, barrevoets, een tulband op het
+hoofd, nauwlijks bedekt met een versleten, gestreept wollen hemd,
+om het middel toegehaald. Op zijn borst waren in levendige kleuren de
+zinnebeelden te zien van de twee behoudende en verwoestende beginselen
+der Hindoesche godenleer, de leeuwenkop van de vierde incarnatie
+(vleesch-mensch-wording) van Vishnoe, de drie oogen en de symbolische
+drietand van den woesten Çiva.
+
+Evenwel heerschte er in de straten van Aurungabad een licht te
+begrijpen drukte, meer bijzonder in die waarin de cosmopolitische
+bevolking der geringe wijken zich samendrong. Daar krioelde het
+buiten de armzalige stulpen, die haar tot woning strekten. Mannen,
+vrouwen, kinderen, grijsaards, Europeanen of inboorlingen, soldaten der
+koninklijke of inlandsche regimenten, allerlei soorten van bedelaars,
+boeren uit den omtrek, ontmoetten elkander, praatten, gesticuleerden,
+behandelden de afkondiging en berekenden de kansen om de énorme som,
+door het gouvernement uitgeloofd, te winnen. De opgewondenheid der
+gemoederen zou niet grooter hebben kunnen zijn bij het rad eener
+loterij, waarvan de grootste prijs duizend gulden zou bedragen
+hebben. Men kan er zelfs nog bijvoegen, dat er ditmaal niemand was,
+die niet een goed briefje kon nemen: dit briefje namelijk was het
+hoofd van Dandou-Pant. Het is waar, dat men al zeer gelukkig moest
+zijn om den nabob te ontmoeten en daarenboven stoutmoedig genoeg om
+zich van hem meester te maken.
+
+De fakir,--blijkbaar de eenige, die niet door de hoop bezield werd de
+uitgeloofde belooning te winnen,--bewoog zich te midden der groepen,
+bleef tusschenbeiden eens staan om te hooren wat men zeide, als iemand,
+die er misschien zijn voordeel mede kon doen. Maar hij mengde zich
+niet in de gesprekken, die gevoerd werden en, mocht zijn mond al stom
+blijven, zijn oogen en ooren liet hij niet ongebruikt.
+
+»Duizend gulden om den nabob op te sporen!" riep er een uit, zijne
+kromme vingers ten hemel heffende.
+
+»Niet om hem op te sporen," antwoordde een ander, »maar om hem te
+vatten, dat een groot verschil maakt!"
+
+»Dat zal waar zijn, want 't is geen man om zich maar zoo weerloos te
+laten gevangen nemen."
+
+»Maar vertelde men onlangs niet, dat hij in de jungles van Népaul
+aan de koorts gestorven was?"
+
+»Daar is niets van waar! De slimme Dandou-Pant heeft zich voor dood
+laten doorgaan, om met meer zekerheid in 't leven te kunnen blijven!"
+
+»Er had zelfs een gerucht geloopen, dat hij te midden van zijn kamp
+aan de grenzen begraven was!"
+
+»Valsche lijkdienst om iedereen om den tuin te leiden!"
+
+De fakir had geen spier van zijn gelaat vertrokken, toen hij dit
+laatste feit hoorde bevestigen op een wijze, die geen den minsten
+twijfel overliet. Doch wel rimpelde zich onwillekeurig zijn voorhoofd,
+toen hij een van de luidruchtigste Hindoes van de groep, waarbij
+hij zich gevoegd had, de volgende bijzonderheden hoorde vermelden,
+bijzonderheden, die al te juist waren om niet waar te zijn.
+
+»Dat is zeker," zeide de Hindoe, »dat in 1859 de nabob met zijn broeder
+Balao Rao en den ex-rajah van Gonda, Debi-Bux-Singh de wijk genomen
+had in een kamp, aan den voet van een der bergen van Népaul. Toen de
+Engelsche troepen hen aldaar te dicht op de hielen zaten, besloten ze
+alle drie de Indisch-Chineesche grens te passeeren. Doch, alvorens
+deze over te gaan, hebben de nabob en zijn twee metgezellen, om het
+gerucht van hun dood des te beter ingang te doen verschaffen, hunne
+eigen begrafenis bezorgd; maar 't eenige wat men van hen begraven
+heeft, is een vinger van de linkerhand geweest, die ze zich op het
+oogenblik der plechtigheid hebben afgehouwen."
+
+»En hoe weet je dat?" vroeg een der toehoorders dien Hindoe, die met
+zooveel zekerheid sprak.
+
+»'k Was tegenwoordig bij de begrafenisplechtigheid," antwoordde de
+Hindoe. »De soldaten van Dandou-Pant hadden me gevangen genomen en
+eerst zes maanden later heb ik kunnen ontvluchten."
+
+Terwijl de Hindoe dit met allen schijn van waarheid vertelde,
+verloor de fakir hem geen oogenblik uit het gezicht. Zijn oogen
+schitterden. Hij had zijn verminkte hand voorzichtig onder de wollen
+lap verborgen, die hem de borst bedekte. Hij hoorde toe zonder een
+woord te zeggen, maar zijn lippen trilden en lieten zijne scherpe
+tanden bloot.
+
+»Dus ken je den nabob?" vroeg men den ouden gevangene van Dandou-Pant.
+
+»Ja," antwoordde de Hindoe.
+
+»En zou je 'm dadelijk herkennen, als het toeval je eens met hem
+samenbracht?"
+
+»Zoo zeker als ik me zelven zou herkennen!"
+
+»Dan heb je wel eenige kans om den prijs van duizend gulden te
+winnen!" antwoordde een der omstanders, niet zonder een gevoel van
+kwalijk verborgen spijt.
+
+»Misschien...." hernam de Hindoe, »als het althans waar is, dat de
+nabob de onvoorzichtigheid gehad heeft zich tot in het presidentschap
+van Bombay te wagen, 't geen me zeer onwaarschijnlijk voorkomt!"
+
+»Wat zou hij er ook doen!"
+
+»Zeker een nieuwen opstand trachten te bewerken," zei een van de
+personen uit de groep, »zooal niet onder de Sipayers, dan toch onder
+de bevolking van de middenstaten."
+
+»Omdat het gouvernement verzekert, dat zijn tegenwoordigheid in de
+provincie gesignaleerd is," hernam een der sprekers, tot die klasse
+van menschen behoorende, die meenen dat de overheid zich nooit kan
+vergissen, »moet het gouvernement in dit opzicht goed ingelicht zijn!"
+
+»Welnu!" antwoordde de Hindoe. »Brahma (Brahmanen zijn de halfvergode
+priesters en wetgevers bij de Indiërs) geve dat Dandou-Pant mijn weg
+kruise, en mijn fortuin is gemaakt!"
+
+De fakir trad eenige schreden terug, maar hij verloor den ex-gevangene
+van den nabob niet uit het oog.
+
+Het was nu volkomen duister geworden, en toch verminderde de woeligheid
+in de straten van Aurungabad niet. Nog drukker deden de praatjes over
+den nabob de rondte. Hier zeide men, dat hij in de stad zelve gezien
+was, daar, dat hij reeds ver weg was. Men verzekerde ook, dat een
+renbode uit het noorden der provincie, den gouverneur de tijding van
+de inhechtenisneming van Dandou-Pant was komen berichten. Ten negen
+ure 's avonds hielden de best ingelichten vol, dat hij reeds in de
+gevangenis zat in gezelschap van eenige Thugs, die er reeds langer
+dan dertig jaren wegkwijnden, en dat hij den volgenden dag, met het
+opgaan der zon zou gehangen worden, met niet meer formaliteiten dan
+dit met Tantia-Topi, zijn beruchten medeopstandeling geschied was,
+op het plein van Sipri. Doch, te tien uur, een andere tijding, geheel
+in strijd met de eerste. Het gerucht verspreidde zich namelijk, dat
+de gevangene bijna dadelijk had kunnen ontsnappen, hetgeen de hoop
+verlevendigde van allen, wien de premie van duizend gulden toelachte.
+
+Werkelijk waren al die verschillende geruchten slechts praatjes. De
+best ingelichten wisten er niets meer van dan zij, die niet zoo goed
+of slecht op de hoogte waren. Het hoofd van den nabob was nog altijd
+den uitgeloofden prijs waard, het was nog altijd een benijdenswaardige
+buit.
+
+Intusschen was de Hindoe, door het feit dat hij Dandou-Pant persoonlijk
+kende, beter dan iemand anders in staat de uitgeloofde belooning te
+winnen. Weinigen slechts, vooral in het presidentschap van Bombay,
+waren in de gelegenheid geweest het woeste opperhoofd van den grooten
+opstand te ontmoeten. Meer noordelijk en meer in het midden, in
+Scindia Bundelkund, in Oude, in de omstreken van Agra, van Delhi,
+van Cawnpore, van Lucknow, op het voornaamste tooneel der op zijn
+bevel bedreven wreedheden, zou de geheele bevolking zich tegen hem
+verzet en hem aan de Engelsche rechtspleging overgeleverd hebben. De
+bloedverwanten zijner slachtoffers, echtgenooten, broeders, kinderen,
+vrouwen, beweenden nog steeds hen, die de nabob bij honderden had doen
+ombrengen. Een tijdvak van tien jaren was niet voldoende geweest om
+de rechtmatigste gevoelens van wraak en haat uit te dooven. Het was
+dan ook niet mogelijk, dat Dandou-Pant onvoorzichtig genoeg geweest
+was zich juist in die provincie te wagen waar zijn naam door iedereen
+verfoeid werd. Indien hij dus, zooals men zeide, de Indisch-Chineesche
+grens weder was overschreden, indien een of andere onbekende drijfveer,
+zooals plannen van oproer of andere, hem bewogen hadden de veilige
+schuilplaats te verlaten, waarvan het geheim door de Engelsch-Indische
+politie nog niet ontdekt was, dan waren het alleen de provincies van
+Dekan, die hem een soort van veiligheid konden verschaffen.
+
+Men ziet evenwel, dat de gouverneur de lucht van zijn verschijning
+in het presidentschap verkregen en dadelijk een prijs op zijn hoofd
+gesteld had.
+
+Nu moeten wij echter doen opmerken, dat de leden der hoogere klassen,
+overheidspersonen, officieren, ambtenaars, de inlichtingen, door
+den gouverneur ingewonnen, wel eenigszins betwijfelden. Reeds zoo
+dikwijls was het gerucht verspreid geworden, dat de moeielijk te vatten
+Dandou-Pant gezien en zelfs gevangen was! Zoovele valsche tijdingen
+hadden ten zijnen opzichte de rondte gedaan, dat er een soort van
+legende in omloop was over de gave van alomtegenwoordigheid van den
+nabob en over zijn behendigheid om de bekwaamste agenten van politie
+om den tuin te leiden; maar onder het volk twijfelde men niet.
+
+Onder de minst ongeloovigen bevond zich natuurlijk de oud-gevangene van
+den nabob. Die arme duivel van een Hindoe, uitgelokt door de belooning
+en daarenboven bezield door een behoefte aan persoonlijke wraak, dacht
+nergens aan dan om de campagne te beginnen en beschouwde zijn succes
+bijna als verzekerd. Zijn plan was zeer eenvoudig. Den volgenden
+dag reeds, stelde hij zich voor den gouverneur zijne diensten aan
+te bieden; daarna, na nauwkeurig vernomen te hebben waarop de in de
+afkondiging vermelde inlichtingen berustten, was hij van plan zich
+naar de plaats zelve te begeven waar de nabob gezien was.
+
+Tegen elf uren 's avonds, na zooveel verschillende praatjes gehoord
+te hebben, die weliswaar zijn denkvermogen in de war brachten, maar
+hem in zijn voornemen versterkten, dacht de Hindoe er eindelijk aan
+eenige rust te nemen. Hij had geen andere woning dan een schuit aan
+een der oevers van de Doudhma vastgelegd en hij richtte zich naar
+dien kant, droomende, met de oogen half gesloten.
+
+Zonder dat hij er iets van merkte, had de fakir hem niet verlaten;
+hij zette hem na zonder zijn aandacht te wekken en volgde hem slechts
+in de schaduw.
+
+Aan het einde van de volkrijke buurt van Aurungabad, waren de straten
+om dezen tijd minder druk. De voornaamste uitgang dezer buurt eindigde
+in eenige ledige terreinen, waarvan de eene zijde gevormd werd door
+een der oevers van de Doudhma. Het was een soort van woestijn, aan het
+uiteinde der stad. Zij werd slechts bezocht door eenige achterblijvers,
+die haar haastig doorliepen om zich naar de meer bezochte wijken te
+begeven. Weldra liet zich het geluid der laatste voetstappen hooren,
+maar de Hindoe merkte niet op, dat hij niet de eenige was, die langs
+den oever der rivier liep.
+
+De fakir volgde hem altijd en koos de donkere plekken van het terrein,
+hetzij onder bescherming der boomen, hetzij dicht langs de sombere
+muren der hier en daar verspreide in puin gevallen woningen.
+
+De voorzorg was niet overbodig. De maan was zooeven opgekomen en
+verspreidde een onzeker licht. De Hindoe zou dus hebben kunnen zien,
+dat hij bespied en zelfs dicht achtervolgd werd. De schreden van den
+fakir te hooren, ware onmogelijk geweest. Deze gleed op zijn bloote
+voeten voort eerder dan hij liep. Niet het geringste geluid verried
+zijn tegenwoordigheid aan den oever van de Doudhma.
+
+Vijf minuten waren op deze wijze verloopen. De Hindoe bereikte als
+werktuiglijk de armzalige schuit, waarin hij gewoon was den nacht
+door te brengen. De richting, die hij volgde, was voor geen andere
+uitlegging vatbaar. Hij liep als iemand, die gewoon was elken avond
+deze verlaten plaats te bezoeken; hij was geheel verdiept in de
+gedachte van den stap, dien hij den volgenden dag bij den gouverneur
+ging doen. De hoop zich op den nabob te wreken, die zijne gevangenen
+nooit bijzonder zacht behandeld had, gevoegd bij de hevige begeerte
+den uitgeloofden prijs te winnen, maakte hem blind en doof.
+
+Hij had dan ook niet het minste bewustzijn van het gevaar, dat hij
+door zijn onvoorzichtig gebabbel liep.
+
+Hij zag niet, dat de fakir hem langzamerhand naderde.
+
+Maar plotseling sprong als een tijger een man op hem toe, met iets
+bliksemends in de hand. Het was het maanlicht, dat het lemmer van
+een maleischen dolk bescheen.
+
+De Hindoe viel, in de borst getroffen, met een doffen slag op den
+grond.
+
+Evenwel was de ongelukkige, hoewel de stoot met een zekeren arm was
+toegebracht, niet dood. Eenige half uitgesproken woorden ontsnapten
+met een golf bloeds zijne lippen.
+
+De moordenaar bukte zich naar den grond, pakte zijn slachtoffer aan,
+lichtte het in de hoogte, en, zijn eigen gelaat door het volle licht
+der maan latende beschijnen, zeide hij:
+
+»Herkent ge me?"
+
+»Hij!" prevelde de Hindoe.
+
+En de vreeselijke naam van den fakir zou zijn laatste woord zijn,
+toen hij plotseling stikte en den laatsten adem uitblies.
+
+Een oogenblik later verdween het lijk van den Hindoe in den stroom
+der Doudhma, die het nooit zou teruggeven.
+
+De fakir wachtte totdat de rimpels aan de oppervlakte des waters
+verdwenen waren. Daarna trad hij terug, ging de ledige terreinen weder
+over, vervolgens door de wijken waar de stilte begon en richtte zich
+met snelle schreden naar een van de poorten der stad.
+
+Doch juist op het oogenblik dat hij daar aankwam, had men de poort
+gesloten. Eenige soldaten van het koninklijke leger bezetten de wacht,
+die den toegang verdedigde. De fakir kon Aurungabad niet meer verlaten,
+zooals hij van plan geweest was.
+
+»Ik moet er toch uit en dezen nacht nog.... of ik zou er nooit meer
+uit komen!" mompelde hij.
+
+Hij keerde dus op zijne schreden terug, liep den muur van binnen langs
+en beklom twee honderd passen verder het talud, ten einde boven op
+de borstwering te komen.
+
+Deze borstwering verhief zich een vijftig voet boven het niveau van
+de gracht, die tusschen de escarp en contrescarp gegraven was. Het
+was een loodrechte muur, zonder eenig uitsteeksel om tot steunpunt
+voor den voet te dienen. Ook was het ten eenemale onmogelijk, dat
+iemand zich langs de bekleeding kon laten afglijden. Met een touw
+was de nederdaling ongetwijfeld te beproeven geweest, maar de gordel
+om de lendenen van den fakir was nauwlijks eenige voeten lang en dus
+niet voldoende om hem aan den voet van het talud te brengen.
+
+De fakir bleef een oogenblik staan, sloeg een blik in het rond en
+dacht na over hetgeen hem nu te doen stond.
+
+Boven de borstwering stak een donker koepeldak van gebladerte uit,
+gevormd door het loof der groote boomen, die Aurungabad als in een
+groene lijst omvatten. Van dit koepeldak bogen lange buigzame en
+sterke takken naar buiten uit, waarvan men misschien gebruik zou kunnen
+maken om, niet zonder groot gevaar, den bodem der gracht te bereiken.
+
+Nauwlijks was dit denkbeeld bij den fakir opgekomen of hij aarzelde
+niet. Hij begaf zich onder een dezer koepeldaken en kwam weldra buiten
+den muur weder te voorschijn, aan het uiteinde van een langen tak
+hangende, die allengs onder zijn gewicht boog.
+
+Zoodra de tak genoeg gebogen was om den bovensten zoom van den muur
+even aan te raken, liet de fakir zich langzaam zakken, alsof hij een
+touw met knoopen tusschen de handen had. Hij kon op die wijze tot de
+halve hoogte van de inwendige escarp afdalen, doch hij bevond zich
+nog op een hoogte van dertig voet boven den grond, dien hij moest
+bereiken om te kunnen ontvluchten.
+
+Hij hing dus te slingeren tusschen hemel en aarde en zocht met den voet
+een of andere ongelijkheid, die hem tot steunpunt kon verstrekken.....
+
+Eensklaps schitterde geweervuur in de duisternis en deden zich
+losbarstingen hooren. De soldaten der wacht hadden den vluchteling
+opgemerkt en op hem gevuurd, doch zonder hem te raken. Toch trof een
+kogel den tak waaraan hij hing, twee duim boven zijn hoofd.
+
+Twintig seconden later brak de tak en viel de fakir in de droge
+gracht.... Een ander ware dood geweest, maar hem deerde niets.
+
+Op te staan, te midden van een kogelregen, waarvan geen een hem trof,
+tegen het talud van de escarp op te klauteren en in de duisternis
+weg te sluipen, was voor den vluchteling slechts spel.
+
+Twee mijlen verder passeerde hij ongezien het kantonnement der
+Engelsche troepen, die buiten Aurungabad gelegerd waren.
+
+Een paar honderd schreden verder bleef hij staan, keerde zich om,
+stak zijn verminkte hand naar de stad uit en uitte deze woorden:
+
+»Wee hen, die nog in de handen zullen vallen van Dandou-Pant! Gij
+Engelschen, uw rekening met Nana Sahib is nog niet vereffend!"
+
+Nana Sahib! Nogmaals had de nabob dien naam, den geduchtsten onder al
+de namen, die in den opstand van 1857 zulk een bloedige vermaardheid
+verwierven, den veroveraars van Indië als een laatste uitdaging voor
+de voeten geworpen!
+
+
+
+
+
+
+II.
+
+DE KOLONEL MUNRO.
+
+
+»Komaan, mijn waarde Maucler," voerde de ingenieur Banks mij te gemoet,
+»je vertelt ons niets van je reis! 't Is alsof je Parijs nog niet
+verlaten hebt! Hoe bevalt het je in Indië?"
+
+»Indië!" antwoordde ik, »wel, om er goed over te oordeelen, zou ik
+het althans eerst moeten zien."
+
+»Die is goed!" hernam de ingenieur, »heb je niet pas het geheele
+schiereiland doorkruist, van Bombay naar Calcutta, en als je niet
+blind zijt...."
+
+»'k Ben niet blind, mijn waarde Banks, maar op dien tocht was ik
+verblind...."
+
+»Verblind?...."
+
+»Ja! verblind door den rook, door den stoom, door het stof, en
+vooral door de snelheid van het vervoer. Hoor eens! 'k Wil geen kwaad
+van de spoorwegen spreken, omdat het tot je vak hoort ze te maken,
+mijn waarde Banks, maar om zich in een wagon te laten opsluiten, met
+niets anders tot gezichtsveld dan het raampje van het portier, dag
+en nacht door te sporen met een gemiddelde snelheid van tien mijlen
+per uur, nu eens over bergen, in gezelschap van arenden of gieren,
+dan weder door tunnels, in gezelschap van ratten of muizen, slechts
+op te houden aan de stations die allen op elkaar gelijken, van de
+steden niets anders te zien dan de muren of de spitsen der minarets,
+een tijd achtereen gedoemd te zijn te verkeeren in het onophoudelijk
+rumoer van het zuchten der locomotief, van het gefluit der stoomketels,
+van het geknars der rails en het dreunen der wielen, is dat reizen!"
+
+»Goed gesproken!" riep kapitein Hod uit. »Zeg daar eens wat tegen,
+als je kunt, Banks! Wat zegt u er van, kolonel?"
+
+De kolonel tot wien kapitein Hod zich wendde, knikte even met het
+hoofd, en vergenoegde zich met te zeggen:
+
+»'k Zou wel eens willen weten wat Banks er den heer Maucler, onzen
+gast, op zou kunnen antwoorden."
+
+»Dat brengt me volstrekt niet in verlegenheid," antwoordde de ingenieur
+en 'k moet zeggen, dat Maucler volkomen gelijk heeft."
+
+»Als dat dan zoo is," riep kapitein Hod uit, »waarom maak je dan
+spoorwegen?"
+
+»Om u, als u haast hebt, kapitein, instaat te stellen u binnen zestig
+uren van Calcutta naar Bombay te begeven."
+
+»'k Heb nooit haast!"
+
+»Welnu, volg dan den Great Trunk road," antwoordde de ingenieur. »Volg
+hem, Hod, en ga te voet!"
+
+»Dat denk ik ook stellig te doen!"
+
+»Wanneer?"
+
+»Zoodra mijn kolonel er in toestemt een wandelingetje door het
+schiereiland met me te maken van een acht of negen honderd mijlen!"
+
+De kolonel vergenoegde zich met te glimlachen en verviel al weder
+spoedig in een van die langdurige droomerijen, waaruit zelfs zijne
+beste vrienden, zooals de ingenieur Banks en kapitein Hod zooveel
+moeite hadden hem te wekken.
+
+Ik was nog slechts sedert een maand in Indië, en daar ik met den Great
+Indian Peninsularspoorweg, die Bombay met Calcutta over Allahabad
+verbindt, gekomen was, kende ik tot nog toe niets van het schiereiland.
+
+Maar het was mijn voornemen eerst het noordelijk gedeelte te
+doorreizen, aan de andere zijde van den Ganges de groote steden te
+bezoeken, de voornaamste gedenkteekenen te bestudeeren en aan dezen
+tocht al den tijd te wijden, die noodig was om alles goed te zien en
+te onderzoeken.
+
+Ik had te Parijs den ingenieur Banks leeren kennen. Sedert eenige
+jaren reeds hadden wij vriendschap gesloten en een meer innige
+vertrouwelijkheid had dezen vriendschapsband slechts versterkt. Ik
+had beloofd hem te Calcutta te bezoeken, zoodra de voltooiing van
+het gedeelte Scindia Pendjab en Delhi, waarmede hij belast was, hem
+den tijd zou geven. Nu waren die werkzaamheden werkelijk voltooid
+en Banks had daardoor recht op een rust van verscheidene maanden,
+zoodat ik hem was komen vragen te rusten door zich te vermoeien met
+Indië te doorkruisen. Het spreekt van zelf, dat hij mijn voorstel
+met geestdrift had aangenomen. We zouden dan ook binnen eenige weken
+vertrekken, zoodra het seizoen gunstig zou geworden zijn.
+
+Bij mijn komst te Calcutta, in Maart 1867, had Banks mij in kennis
+gebracht met een zijner goede kameraden, den kapitein Hod; daarna had
+hij mij voorgesteld aan zijn vriend, den kolonel Munro, bij wien we
+den avond doorbrachten.
+
+De kolonel, toen zeven en veertig jaar oud, bewoonde een alleenstaand
+huis in de Europeesche wijk, en bijgevolg buiten de drukte en
+beweging, welke die handelsstad, de hoofdstad van Indië, met hare
+uitsluitend zwarte bevolking, kenmerkt. Deze wijk is somwijlen
+de »Stad der paleizen" genoemd en inderdaad is er geen gebrek aan
+paleizen, indien men althans die benaming mag toepassen op woningen,
+die van paleizen niets anders hebben dan de open arcadengalerijen,
+de zuilen en de terrassen. Calcutta is de verzamelplaats van al de
+bouworden, die de Engelsche smaak in de steden der oude en nieuwe
+wereld gewoonlijk in praktijk brengt.
+
+Wat de woning van den kolonel betreft, deze was de »bungalow" in al
+zijn eenvoudigheid, een gebouw, opgericht op een grondmuur van steen,
+met een verdieping gelijkvloers, bedekt door een dak, dat in een
+pyramide uitloopt. Een veranda, gedragen door lichte kolommetjes, omgaf
+het geheele gebouw. Aan de zijden vormden de keukens, de koetshuizen,
+het verblijf der dienstboden, twee vleugels. Het geheel was bevat in
+een tuin met schoone boomen beplant en omringd door lage muren.
+
+Het huis van den kolonel was dat van een zeer gegoed man. Zijn
+dienstbodenpersoneel was talrijk, zooals de bediening
+in de Indisch-Engelsche families het medebrengt. Meubelen,
+levensbenoodigdheden, huiselijke beschikkingen, alles was goed en
+deftig ingericht. Men gevoelde, dat de hand eener verstandige vrouw
+daar geordend en ook voor de toekomst gezorgd had, maar men gevoelde
+ook, dat die vrouw er niet meer was.
+
+Het bestuur over zijne dienstboden, de algemeene leiding van zijn huis,
+had de kolonel geheel overgegeven aan een zijner krijgskameraden,
+een Schot, den sergeant Mac Neil, met wien hij al de veldtochten
+van Indië had medegemaakt, een van die edelaardige karakters,
+die hun leven veil hebben voor hem, dien ze hun vriend noemen. Het
+was een man van vijf en veertig jaar, krachtig, groot, met langen,
+vollen baard, als de Bergschotten. In zijn voorkomen, zijn gelaat,
+zoowel als door zijn costuum op de overlevering gegrond, was hij met
+hart en ziel hooglander gebleven, alhoewel hij tegelijk met kolonel
+Munro den militairen dienst verlaten had. Beiden hadden in 1860 hun
+ontslag genomen. Doch inplaats naar hunne bergen, te midden hunner
+voorvaderlijke klans terug te keeren, waren zij in Indië gebleven
+en woonden zij te Calcutta, in een soort van afzondering, waarvoor
+redenen bestonden.
+
+Voor dat Banks mij aan kolonel Munro voorstelde, gaf hij mij onder
+vier oogen de volgende aanbeveling:
+
+»Spreek niet over den opstand der Sipayers, en noem vooral nooit den
+naam van Nana Sahib!"
+
+Kolonel Edward Munro behoorde tot een oude Schotsche familie, wier
+voorvaderen in de geschiedenis van het Vereenigd Koninkrijk een
+schitterende rol gespeeld hadden. Hij telde onder zijne voorvaderen
+Sir Hector Munro, die in 1760 het leger van Bengalen aanvoerde en die
+juist een oproer moest dempen, dat de Sipayers een eeuw later zouden
+herhalen. Majoor Munro onderdrukte den opstand met meedoogenlooze
+gestrengheid,--en aarzelde niet dienzelfden dag acht en twintig
+opstandelingen voor den mond der kanonnen te laten binden,--een
+vreeselijke strafoefening, die gedurende den opstand van 1857 telkens
+herhaald werd en waarvan die voorvader van den kolonel misschien de
+wreede uitvinder was.
+
+Ten tijde dat de Sipayers opstonden, kommandeerde kolonel Munro het 93e
+regiment Schotsche infanterie. Hij maakte bijna den geheelen veldtocht
+mede, onder de bevelen van Sir James Outram, een der helden van dien
+oorlog, hij die den naam verwierf van »Bayard van het Indische leger",
+zooals Sir Charles Napier het bij proclamatie bekend maakte. Met
+hem was kolonel Munro dan ook te Cawnpore; hij maakte den tweeden
+veldtocht mede onder Colin Campbell; ook was hij bij het beleg van
+Lucknow en verliet dezen beroemden soldaat niet eer dan toen Outram
+tot lid van den raad van Indië te Calcutta benoemd was.
+
+In 1858 was kolonel sir Edward Munro ridder-kommandant van de Ster van
+Indië, »the Star of India" (K. C. S. I.). Hij werd tot baronet verheven
+en zijn echtgenoote zou den titel van lady Munro [2] verkregen hebben,
+indien de ongelukkige den 27n Juni, 1857 niet omgekomen was in den
+vreeselijken moord van Cawnpore, een moord op bevel en onder de oogen
+van Nana Sahib volbracht.
+
+Lady Munro.--de vrienden van den kolonel noemden haar nooit
+anders,--werd door haren man aangebeden. Zij was nauwelijks zeven
+en twintig jaar oud, toen zij met de tweehonderd slachtoffers dier
+afschuwelijke slachterij verdween. Mistress Orr en miss Jackson,
+wonderdadig gered na de inneming van Lucknow, hadden hun man en
+hun vader overleefd. Wat Lady Munro betreft, zij kon haren man niet
+teruggegeven worden. Het was onmogelijk geweest hare overblijfselen,
+onder die van zoovele slachtoffers in den put van Cawnpore, weder te
+vinden en ze een christelijke begrafenis te bezorgen.
+
+Sir Edward Munro was wanhopig en had van dat oogenblik af slechts eene
+gedachte, eene enkele slechts, die van Nana Sahib weder te vinden,
+dien het Engelsche gouvernement overal deed opsporen en met zijn
+wraak een soort van dorst naar recht te stillen, die hem verteerde. Om
+vrijer in zijne handelingen te zijn, nam hij zijn ontslag.
+
+Mac Neil volgde hem op al zijn schreden. Deze twee menschen, door
+denzelfden geest bezield, eene zelfde gedachte met zich omdragende,
+slechts hetzelfde doel beoogende, trachtten als speurhonden hem op het
+spoor te komen, maar zij waren niet gelukkiger dan de Engelsch-Indische
+politie. De Nana wist aan alle nasporingen te ontkomen en na drie jaren
+van vruchtelooze pogingen, moesten de kolonel en de sergeant hunne
+nasporingen voorloopig staken. Daarenboven had zich omstreeks dezen
+tijd het gerucht van den dood van Nana Sahib door Indië verspreid en
+ditmaal met zulk een schijn van waarheid, dat er geen reden was het
+te betwijfelen.
+
+Sir Edward Munro en Mac Neil keerden naar Calcutta terug, waar zij zich
+in dien afgelegen bungalow vestigden. Daar, geen boeken noch dagbladen
+lezende, die hem het bloedige tijdperk van den opstand in het geheugen
+hadden kunnen terugroepen, nooit zijn woning verlatende, leefde de
+kolonel als iemand wiens leven verder doelloos is. Nooit evenwel was
+de vrouw, die hij eenmaal zoo liefhad, uit zijne gedachten. Het scheen
+zelfs, dat de tijd niet vermocht zijn smart te lenigen.
+
+Wij moeten hier nog bijvoegen, dat de mare der wederverschijning van
+den Nana in het presidentschap van Bombay,--de tijding, die sedert
+eenige dagen in omloop was,--niet ter oore van den kolonel gekomen
+was. En dat was gelukkig, want hij zou onmiddellijk den bungalow
+verlaten hebben.
+
+Dit had Banks mij medegedeeld, alvorens mij in deze woning voor te
+stellen, waar de vreugde voor altijd verbannen was en ziedaar ook
+de reden waarom elke zinspeling op den opstand der Sipayers en den
+wreedsten hunner aanvoerders, Nana Sahib, moest vermeden worden.
+
+Slechts twee vrienden,--twee beproefde vrienden,--bezochten ijverig het
+huis van den kolonel. Het waren de ingenieur Banks en de kapitein Hod.
+
+Banks had, zooals ik gezegd heb, juist de werkzaamheden voltooid,
+waarmede hij belast was geweest ter vestiging van de »Great Indian
+Peninsular" spoorbaan. Hij was een man van vijf en veertig jaren, in
+de volle kracht des levens. Hij moest ook een werkzaam deel nemen aan
+het leggen van den Madras-spoorweg, die bestemd was om de Arabische
+golf in gemeenschap te brengen met de baai van Benguela; maar het was
+niet waarschijnlijk, dat de werkzaamheden voor een jaar een aanvang
+konden nemen. Hij rustte dus uit te Calcutta, zich bezig houdende
+met verschillende onderwerpen van werktuigkunde, want het was een
+werkzame en vruchtbare geest, die altijd op nieuwe uitvindingen uit
+was. Buiten zijne bezigheden, wijdde hij al zijn tijd aan den kolonel,
+met wien hij door een vriendschap van twintig jaren verbonden was. Ook
+bracht hij al zijne avonden door onder de veranda van den bungalow,
+in gezelschap van sir Edward Munro en van kapitein Hod, die juist
+een verlof van tien maanden verkregen had.
+
+Hod behoorde tot het 1e escadron karabiniers der koninklijke armée
+en had den geheelen veldtocht van 1857-58 medegemaakt, eerst met sir
+Colin Campbell in Oude en Rohilkhande, daarna met sir Hugh Rose,
+in Centraal-Indië,--een veldtocht, die eindigde met de inneming
+van Gwalior.
+
+Kapitein Hod, een leerling uit de harde school van Indië, een
+der voortreffelijke leden van de Club van Madras, roodblond van
+haren en baard, was niet ouder dan dertig jaren. Ofschoon hij tot
+het koninklijke leger behoorde, zou men hem voor een officier der
+inlandsche armee gehouden hebben, zoo had hij zich gedurende zijn
+verblijf op het schiereiland »geïndianiseerd." Al was hij werkelijk
+in Hindostan geboren, kon hij niet meer Hindoe geweest zijn. Voor
+hem was Indië dan ook het land bij uitnemendheid, het beloofde land,
+het eenige land waar een mensch leven kon. Daar inderdaad kon hij
+aan al zijne neigingen voldoen. Soldaat van inborst, hernieuwden zich
+onophoudelijk de gelegenheden om te strijden. Was hij, de uitmuntende
+jager, niet in het land waar de natuur al de wilde dieren der schepping
+scheen vereenigd te hebben, en al het behaarde en gevederde wild der
+oude en nieuwe wereld? Had hij, de moedige bergbeklimmer, niet de
+ontzagverwekkende bergketen van Thibet bij de hand, die de hoogste
+toppen van den aardbol telt? Wie belette hem, den stoutmoedigen
+reiziger, den voet te zetten op plekken, nog nooit door iemand
+betreden, in de ontoegankelijke streken namelijk van het Himalaya
+gebergte. Had hij niet, als hartstochtelijke wedrenner, de renbanen
+van Indië, die in zijne oogen konden opwegen tegen die van La Marche
+of Epsom? Op dit punt, waren Banks en hij het zelfs geheel oneens. De
+ingenieur stelde in zijne hoedanigheid van volbloed werktuigkundige
+slechts een zeer middelmatig belang in de heldendaden der Gladiators
+en Filles-de-l'air.
+
+En zelfs toen kapitein Hod het hierover met hem had, antwoordde Banks
+hem, dat de wedrennen naar zijne meening slechts op eene voorwaarde
+werkelijk merkwaardig zouden zijn.
+
+»En op welke?" vroeg Hod.
+
+»Dat er bepaald moest worden," antwoordde Banks ernstig, »dat de
+jockey, die het laatst aankomt, op staanden voet aan den eindpaal
+moet opgehangen worden!"
+
+»Dat is nog zoo'n kwaad idée niet!...." antwoordde kapitein Hod
+eenvoudig.
+
+En hij zou ongetwijfeld in staat geweest zijn, die kans in eigen
+persoon te wagen!
+
+Zoodanig waren de twee ijverige bezoekers van den bungalow van sir
+Edward Munro. De kolonel mocht hen gaarne over alle dingen hooren
+redetwisten en zelfs brachten hunne eeuwige woordenwisselingen somtijds
+een soort van glimlach op zijn lippen.
+
+Eén wensch hadden de beide kameraden gemeen, den kolonel namelijk over
+te halen tot een reis, die hem kon verstrooien. Meermalen reeds hadden
+zij hem voorgesteld met hen naar het noorden van het schiereiland
+te vertrekken en eenige maanden te gaan doorbrengen in de omstreken
+van een van die sanitariums, waar de rijke Engelsch-Indische wereld
+gedurende het heete seizoen gaarne een toevlucht zoekt, maar de
+kolonel had altijd geweigerd.
+
+Wat betreft de reis, die Banks en ik wenschten te ondernemen, hadden
+wij hem reeds gepolst. Dienzelfden avond kwam de zaak opnieuw op
+het tapijt. Men heeft gezien, dat kapitein Hod maar eventjes plan
+had gemaakt te voet een grooten tocht in het noorden van Indië te
+ondernemen. Mocht Banks niet op paarden gesteld zijn, Hod hield van
+geen spoorwegen. Wat de eene niet wilde, wenschte de andere.
+
+Nu hadden zij er dat op kunnen vinden, dat ieder op zijne wijze, om
+beurten, hetzij per rijtuig, hetzij per palankijn reisde,--hetgeen
+op de goed aangelegde en goed onderhouden wegen van Hindostan vrij
+gemakkelijk is.
+
+»Spreek me toch niet van je wagens met bultossen bespannen!" riep Banks
+uit. »Als wij er niet voor gezorgd hadden, behielp je je nog altijd
+met die primitieve voertuigen, die men in Europa voor vijfhonderd
+jaren al afgeschaft heeft!"
+
+»Nu, Banks," antwoordde kapitein Hod, »die zijn licht zoo goed als je
+met kussens voorziene waggons en je Cramptons! Die groote, witte ossen,
+die steeds in galop blijven en om de twee mijlen aan de poststations
+verwisseld worden...."
+
+»En die een soort van tartanen op vier wielen voortsleepen, waarin
+men ruwer heen en weer geschud wordt dan de visschers in hunne booten
+op een onstuimige zee!"
+
+»'k Moet je dat gedeeltelijk toestemmen, Banks," antwoordde kapitein
+Hod. »Maar hebben we niet onze rijtuigen met twee, drie en vier
+paarden, die in spoed kunnen wedijveren met je »treinen", veel
+gelijkende op een lijkstatie! Dan vind ik den eenvoudigen palankijn
+nog beter...."
+
+»Je palankijnen, kapitein Hod, echte doodkisten, zes voet lang,
+vier breed, waarin men als een lijk ligt uitgestrekt!"
+
+»Goed, Banks, maar geen schokken, men kan lezen, schrijven en gerust
+slapen, zonder bij elk station wakker te worden! Met een palankijn met
+vier of zes Bengaalsche Gamals [3] maakt men nog vier en een halve
+mijl [4] per uur en, zooals dat met je geweldige sneltreinen het geval
+is, waagt men althans niet om aan te komen, voordat je nog goed en wel
+vertrokken zijt.... als men aankomt.."
+
+»Het best," zei ik daarop, »zou zeker zijn zijn huis met zich mede
+te kunnen nemen!"
+
+»Als een slak!" riep Banks uit.
+
+»Mijn vriend," antwoordde ik, »een slak, die zijn huisje kan
+verlaten en er naar goedvinden weer in kan komen, is misschien niet
+zoo bijzonder te beklagen! Met in zijn huis, een beweegbaar huis,
+te reizen, zal waarschijnlijk het laatste woord gezegd zijn van den
+vooruitgang in het reizen!"
+
+»Misschien," zei daarop kolonel Munro; »thuis blijvende zich te
+verplaatsen, zijn thuis en al de herinneringen daaraan verbonden, mede
+te kunnen nemen, zijn horizont af te wisselen, zijn gezichtspunten,
+zijn klimaat te wijzigen, zonder zijne dagelijksche gewoonten te
+veranderen.... ja.... misschien!"
+
+»Geen bungalows meer dus voor de reizigers!" antwoordde kapitein Hod,
+»waar voor de geriefelijkheden des levens altijd iets te wenschen
+zal overblijven en waarin men zonder toestemming van de plaatselijke
+overheid niet mag wonen!"
+
+»Geen ellendige herbergen meer, waarin men naar ziel en lichaam op
+alle mogelijke manieren gevild wordt!" deed ik niet zonder eenige
+reden opmerken.
+
+»Het rijtuig der goochelaars dus!" riep kapitein Hod uit, »maar
+ingericht naar den tijd waarin we leven. Welk een droom nog! Op
+te houden als men wil, te vertrekken naar goedvinden, te stappen
+of in galop voort te snellen naar den luim van het oogenblik,
+niet alleen zijn slaapkamer met zich te voeren, maar zijn salon,
+zijn eetzaal, zijn rookvertrek en vooral zijn keuken en zijn kok,
+dat noem ik je vooruitgang, vriend Banks! Dat is honderdmaal beter
+dan spoorwegen! Durf me dat eens tegenspreken, gij, ingenieur!"
+
+»Wel! vriend Hod," antwoordde Banks, »'k zou 't volkomen met je eens
+zijn, als...."
+
+»Als?...." vroeg de kapitein, het hoofd schuddende.
+
+»Als in de vlucht naar vooruitgang, je niet plotseling onderweg waart
+blijven stilstaan."
+
+»Zou er dan nog iets beters te doen zijn?"
+
+»Oordeel zelf. Je stelt het rollende huis ver boven den waggon, zelfs
+boven het salonrijtuig, zelfs boven den slaapwaggon der spoorwegen. Je
+hebt gelijk, kapitein, als men tijd te verliezen heeft, als men voor
+zijn pleizier en niet voor zaken reist. 'k Geloof dat we 't allen in
+dit opzicht geheel eens zijn?"
+
+»Allen!" antwoordde ik.
+
+Kolonel Munro boog het hoofd, bij wijze van goedkeuring.
+
+»Toegestemd dus," antwoordde Banks. »Goed! 'k Vervolg. Je hebt je
+gewend tot een rijtuigmaker, die den raad van een architect heeft
+ingewonnen en hij heeft je een rollend huis gemaakt. Het is sterk, goed
+ingericht en voldoet aan al de eischen van gemak en weelde. Het is niet
+te hoog, waardoor het niet licht kan ombuitelen, het is niet te groot,
+zoodat het alle wegen kan begaan; het is vernuftig opgehangen, zoodat
+het gemakkelijk en zacht rijdt. Uitstekend! Uitstekend! 'k Veronderstel
+dat het vervaardigd is voor onzen vriend den kolonel. Hij ontvangt er
+ons gastvrij. We gaan, als je wilt, de noordelijke streken van Indië
+bezoeken, weliswaar op de wijze van slakken, maar als slakken, wier
+staart niet onafscheidelijk aan hunne schelpen vast zitten. Alles is
+gereed. Men heeft niets vergeten.... zelfs niet den kok en de keuken,
+die de kapitein zoo lief heeft. De dag van het vertrek is gekomen,
+men gaat werkelijk vertrekken! Alles is in order!.... En wie zal het
+voorttrekken, uw rollend huis, mijn beste vriend?"
+
+»Wie?" riep kapitein Hod uit! »wel, muilezels, ezels, paarden,
+ossen!..."
+
+»Bij dozijnen?" zei Banks.
+
+»Olifanten!" antwoordde kapitein Hod, »olifanten! Dat zou trotsch en
+statig zijn! Een huis voortgetrokken door een bespanning olifanten,
+goed gedresseerd, met fieren gang, die draven en galoppeeren als de
+beste koetspaarden van de wereld!"
+
+»Dat zou prachtig zijn, kapitein!"
+
+»Een rajah-trein te velde, ingenieur!"
+
+»Ja, maar...."
+
+»Maar.... wat? Is er nog een maar?" riep kapitein Hod uit.
+
+»Een groote maar!"
+
+»Die ingenieurs! overal zien ze moeielijkheden in!..."
+
+»Die ze weten te overwinnen, als ze niet onoverkomelijk zijn,"
+antwoordde Banks.
+
+»Welnu, geef dan raad!"
+
+»Wat is het geval, mijn waarde Munro. Al die trekdieren, die de
+kapitein opsomde, dat loopt, dat trekt, dat sleept, maar dat vermoeit
+zich ook. Daarenboven zijn ze koppig, weerspannig en hebben vooral veel
+voedsel noodig. Zoodra nu de weiden ontbreken en men geen vijfhonderd
+bunders weiland op sleeptouw kan nemen, staat de bespanning stil, put
+zich uit, valt, sterft van honger, het rollende huis rolt niet meer
+en blijft even onbeweeglijk als de bungalow waar we op dit oogenblik
+zitten te praten. Er volgt dus uit, dat het genoemde huis dan eerst
+praktisch bruikbaar zal zijn als het een stoomhuis zal zijn."
+
+»Dat op rails zal loopen!" riep de kapitein uit, de schouders
+ophalende.
+
+»Neen, op wegen en getrokken door een tot volkomenheid gebrachte
+weglocomotief."
+
+»Bravo!" juichte de kapitein, »bravo! zoodra je huis geen spoorweg
+noodig heeft en zich naar willekeur kan richten, zonder genoodzaakt
+te zijn een ijzeren spoor te volgen, ben ik je man."
+
+»Maar," deed ik Banks opmerken, »als muilezels, ezels, paarden, ossen,
+olifanten eten, een machine eet ook, en uit gebrek aan brandstof zal
+je ook onderweg blijven staan."
+
+»Een stoompaard," antwoordde Banks, »staat in kracht gelijk met drie of
+vier gewone paarden en dit vermogen kan nog toenemen. Een stoompaard
+is niet aan vermoeienis noch aan ziekte onderhevig. Ten allen tijde,
+onder alle breedten, in de zon, in den regen, in de sneeuw, altijd
+gaat het voort, zonder ooit uitgeput te raken. Het behoeft zelfs
+de aanvallen der wilde beesten niet te vreezen, noch den beet der
+slangen, noch den steek der horzels en andere geduchte insecten. Het
+heeft noch den prikstok der ossendrijvers, noch de zweep der geleiders
+noodig. Rust is overbodig en slaap kan het missen. Het stoompaard,
+door de hand van den mensch vervaardigd, is, met het oog op zijne
+bestemming en bij de onmogelijkheid dat het eenmaal tot voedsel zal
+verstrekken, te verkiezen boven al de trekdieren, die de Voorzienigheid
+ter beschikking van den mensch gesteld heeft. Een weinig olie en
+vet, een weinig steenkolen of hout, is alles wat het verteert. En,
+ge weet het, mijne vrienden, aan bosschen is geen gebrek op het
+Indische schiereiland en het hout is er het eigendom van iedereen.
+
+»Goed gesproken!" riep kapitein Hod uit. »Hoera voor het stoompaard! 'k
+Zie reeds in mijne verbeelding het rollende huis van den ingenieur
+Banks, in beweging op de groote wegen van Indië, door de wilde
+kreupelbosschen zich een weg banende, doordringende onder de boomen
+van het woud, zich wagende tot in de holen der leeuwen, der tijgers,
+der beeren, der panters, der luipaarden, en wij achter zijne muren
+verscholen, een slachting makende onder de wilde dieren om al de
+Nimrods, de Andersons, de Gérards, de Pertuisets, de Chassaings
+van de wereld van ergernis te doen barsten! Zeg, Banks, 'k moet er
+van watertanden en je doet het me bitter betreuren, dat ik niet een
+vijftig jaren later geboren ben!"
+
+»En waarom dat, kapitein?"
+
+»Omdat je droom over een vijftig jaar zal verwezenlijkt worden en
+eerst dan het stoomrijtuig zal gereed zijn."
+
+»Het is gereed," antwoordde eenvoudig de ingenieur.
+
+»Gereed! en door u vervaardigd misschien?...."
+
+»Door mij, en om de waarheid te zeggen vrees ik maar eene zaak,
+dat het je verwachting overtreft."
+
+»Op weg, Banks, op weg!" riep kapitein Hod uit, die zich oprichtte
+als door den schok eener electrische ontlading. Hij was gereed om
+te vertrekken.
+
+De ingenieur bracht hem tot bedaren; daarna, op ernstiger toon zich
+tot sir Edward Munro wendende, zeide hij:
+
+»Edward, als ik een rollend huis ter uwer beschikking stel, als ik
+over een maand, zoodra het seizoen er geschikt toe is, je kom zeggen:
+Daar is je kamer, die zich zal verplaatsen en gaan zal waarheen je
+wilt, daar zijn je vrienden, Maucler, kapitein Hod en ik, die niets
+liever willen dan je vergezellen op een tocht door het noorden van
+Indië, zal je me dan antwoorden: Laten we vertrekken, Banks, laten
+we vertrekken, en dat de God der reizigers ons bescherme!"
+
+»Ja, mijne vrienden," antwoordde kolonel Munro, na een oogenblik
+nagedacht te hebben. »Banks, beschik over het noodige geld. Doe,
+wat je belooft. Breng ons dat ideale stoomhuis, dat de stoutste
+verwachtingen zou overtreffen en we zullen geheel Indië doorkruisen!"
+
+»Hoera! Hoera! Hoera!" juichte kapitein Hod, »en wee de wilde dieren
+op de Népaulsche grenzen!"
+
+Op dit oogenblik verscheen sergeant Mac Neil, aangetrokken door de
+hoera's van den kapitein, aan de deur der woning.
+
+»Mac Neil," zei kolonel Munro tot hem, »we vertrekken binnen een
+maand naar het noorden van Indië. Je maakt immers de reis mee?"
+
+»Natuurlijk, kolonel, omdat u gaat!" antwoordde sergeant Mac Neil.
+
+
+
+
+
+
+III.
+
+DE OPSTAND DER SIPAYERS.
+
+
+Eenige weinige woorden zullen voldoende zijn om den toestand van
+Indië te doen kennen ten tijde van de voorvallen, die in dit verhaal
+voorkomen en meer bijzonder van het geduchte oproer der Sipayers,
+waarvan we hier de voornaamste feiten in het geheugen willen
+terugbrengen.
+
+Het was in 1600, onder de regeering van Elisabeth, op den gewijden
+grond van Aryavarta, te midden eener bevolking van twee honderd
+millioen bewoners, waarvan honderd twaalf millioen den Hindoeschen
+godsdienst beleden, dat de zeer achtbare Oost-Indische Compagnie
+gesticht werd, bekend onder den echt Engelschen bijnaam van »Old
+John Company."
+
+Het was in het begin een eenvoudige »vereeniging van kooplieden,
+die handel op Oost-Indië dreven" en aan welker hoofd de hertog van
+Cumberland geplaatst werd.
+
+Omstreeks dezen tijd was de Portugeesche macht, die groot in Indië
+geweest was, reeds aan het afnemen. Ook namen de Engelschen, van dezen
+toestand gebruik makende, een eerste proef van politiek en militair
+bestuur in het presidentschap van Bengalen, waarvan de hoofdstad,
+Calcutta, weldra het middelpunt der nieuwe regeering zou worden. Al
+dadelijk kwam het 39e regiment der koninklijke armée, uit Engeland
+afgezonden, de provincie bezetten. Van daar de zinspreuk, die het
+nog altijd in zijn vaandel draagt: Primus in Indiïs.
+
+Intusschen had zich ongeveer terzelfder tijd, onder bescherming van
+Colbert een Fransche Compagnie gevestigd. Zij had hetzelfde doel
+als de Compagnie van de Londensche kooplieden. Wat wonder dat uit
+die mededinging een strijd van belangen geboren werd. Er volgde een
+langdurige met afwisselend geluk gevoerde worsteling uit, die de
+namen van Dupleix, Labourdonnais en Lally-Tollendal beroemd maakte.
+
+Eindelijk moesten de Franschen voor de overmacht bukken en Carnatië,
+dat gedeelte van het schiereiland, dat een gedeelte van zijn oostelijke
+grens bevat, verlaten.
+
+Lord Clive, zonder concurrenten voortaan, niets meer van Portugal
+noch van Frankrijk te vreezen hebbende, ondernam toen de verovering
+van Bengalen, waarvan lord Hastings tot Gouverneur-generaal
+benoemd werd. Door een bekwaam en volhardend bestuur kwamen
+heilzame hervormingen tot stand. Maar van dien tijd af aan werd
+de Oost-Indische Compagnie, eens zoo machtig, rechtstreeks in hare
+dierbaarste belangen getroffen. Eenige jaren later, in 1784, bracht
+Pitt nogmaals wijzigingen in de oorspronkelijke oorkonde. Haar schepter
+moest overgaan in de handen van de raadslieden der Kroon. Het gevolg
+van dezen stand van zaken was, dat in 1813 de Compagnie het monopolie
+van den Indischen handel en in 1833 het monopolie van den handel met
+China ging verliezen.
+
+Al had nu evenwel Engeland niet meer te strijden tegen de vreemde
+maatschappijen op het schiereiland, moest het toch moeielijke oorlogen
+voeren, hetzij tegen de oude bezitters van den grond, hetzij tegen
+de laatste Aziatische veroveraars van dit rijke grondgebied.
+
+Onder lord Cornwallis, in 1784, was het de strijd met Tippo Sahib,
+gedood den 4n Mei 1799, bij de laatste bestorming van Seringapatam
+door generaal Harris. Het was de oorlog met de Mahratten, dat volk
+van voornaam ras, zeer machtig in de XVIIIe eeuw, en de oorlog
+met de Pindaris, die zich zoo moedig verdedigden. Het was nog de
+oorlog met de Gourgkhas van Népaul, de stoutmoedige bergbewoners,
+die in de gevaarlijke beproeving van 1857 de getrouwe bondgenooten
+der Engelschen zouden blijven. Eindelijk was het de oorlog tegen de
+Birmanen, van 1823 tot 1824.
+
+In 1828 waren de Engelschen meester, direct of indirect, van een
+groot gedeelte van het grondgebied. Met lord William Bentinck begon
+een nieuw tijdperk van bestuur.
+
+Sedert de regeling der militaire macht in Indië, had het leger altijd
+twee zeer onderscheiden contingenten geteld, het Europeesche en het
+inlandsche contingent. Het eerste vormde het koninklijke leger,
+samengesteld uit regimenten cavalerie, bataillons infanterie en
+bataillons Europeesche infanterie in dienst van de Oost-Indische
+Compagnie; het tweede vormde het inlandsche leger, bevattende
+bataillons infanterie en bataillons geregelde, maar inlandsche
+cavalerie, gekommandeerd door Engelsche officieren. Daarbij kwam
+een artillerie, waarvan het personeel, tot de Compagnie behoorende,
+met uitzondering van eenige batterijen, uit Europeanen bestond.
+
+Welk was het effectief dezer regimenten of bataillons, die
+onverschillig op deze wijze in het koninklijk leger genoemd worden? Wat
+de infanterie aangaat, elfhonderd man per bataillon in het leger van
+Bengalen en acht à negen honderd in de legers van Bombay en Madras;
+wat de cavalerie betreft, zeshonderd paarden in ieder regiment der
+twee legers.
+
+In het geheel kon men in 1837, zooals het door de Valbezen in zijne
+Nieuwe studieën over de Engelschen en Indië, een zeer merkwaardig werk,
+met groote nauwkeurigheid wordt vastgesteld, de gansche macht der
+drie presidentschappen, schatten op twee honderd duizend inlandsche
+troepen en op vijf en veertig duizend Europeesche.
+
+Nu maakten de Sipayers wel is waar een geregeld corps uit, door
+Engelsche officieren gekommandeerd, maar zij koesterden toch altijd een
+stille neiging om het harde juk der Europeesche discipline, hun door
+de veroveraars opgelegd, af te schudden. Reeds had in 1806, misschien
+zelfs op aanstoken van den zoon van Tippo Sahib, het garnizoen van het
+inlandsche leger van Madras, gekantonneerd te Vellore, de hoofdwacht
+van het 69e regiment der koninklijke armee vermoord, de kazernen in
+brand gestoken, de officieren en hunne families omgebracht en de zieke
+soldaten tot in het hospitaal doodgeschoten. Wat was de oorzaak van
+dezen opstand geweest,--de schijnbare oorzaak, althans? Een voorgewende
+quaestie van knevels, van kapsel en oorringen, maar eigenlijk was
+het de haat der veroverden tegen de veroveraars.
+
+Deze eerste opstand werd spoedig in de geboorte gestikt door de
+koninklijke troepen, die te Ascot gekantonneerd waren.
+
+Een dergelijke reden,--ook een voorwendsel,--was evenzeer de aanleiding
+tot de eerste oproerige beweging van 1857,--een nog veel geduchter
+opstand, die voor altijd de Engelsche macht in Indië zou vernietigd
+hebben, indien de inlandsche troepen van de presidentschappen van
+Madras en Bombay er aan deel hadden genomen.
+
+Alvorens evenwel verder te gaan, moet vermeld worden, dat deze
+opstand niet nationaal was. De Hindoes van het land en der steden,
+dat is zeker, stelden er niet het minste belang in. Bovendien bepaalde
+hij zich tot de half onafhankelijke Staten van Centraal-Indië, tot
+de provincies van het noordwesten en het koninkrijk Oude. Pendjab
+bleef den Engelschen getrouw met zijn regiment van drie escadrons
+uit den Indischen Caucasus. Ook de Sikhs, deze werklieden van lagere
+kaste, die zich inzonderheid bij het beleg van Delhi onderscheidden;
+getrouw ook de Gourgkhas, ten getale van twaalfduizend naar het beleg
+van Lucknow gevoerd door den rajah van Nepaul, getrouw eindelijk
+de Maharajahs van Gwalior en van Pattyalah, de rajah van Rampore,
+de Rani van Bhopal, getrouw aan de wetten van de militaire eer en
+om de gewone uitdrukking, in zwang onder de inboorlingen van Indië,
+te gebruiken »getrouw aan het zout."
+
+Bij den aanvang van den opstand, bevond lord Canning zich aan het hoofd
+van het bestuur in hoedanigheid van gouverneur-generaal. Misschien
+had die staatsman zich verkeerde voorstellingen gevormd aangaande de
+strekking der beweging. Reeds sedert eenige jaren was de ster van
+het Vereenigde Koninkrijk zichtbaar verbleekt aan den Hindoeschen
+hemel. In 1842 had de terugtocht van Kaboel het prestige der
+Europeesche veroveraars doen afnemen. De houding van het Engelsche
+leger gedurende den Krimoorlog was in sommige opzichten beneden de
+militaire faam gebleven. Ook was er een oogenblik dat de Sipayers,
+die zeer op de hoogte waren van hetgeen er voorviel op de oevers
+van de Zwarte zee, dachten dat een opstand der inlandsche troepen
+misschien zou gelukken. Er was trouwens slechts een vonk noodig om
+de behoorlijk voorbereide gemoederen, die de barden, de Brahmanen,
+de »moulvis" door hunne redevoeringen en gezangen aanvuurden, in
+lichtelaaie vlam te brengen.
+
+Deze gelegenheid bood zich aan in het jaar 1857, toen, tengevolge
+van buitenlandsche aangelegenheden, het contingent van het koninklijk
+leger noodzakelijk had moeten verminderd worden.
+
+In het begin van dit jaar had Nana Sahib, anders genoemd de nabob
+Dandou-Pant, die bij Cawnpore zijn verblijf hield, zich naar Delhi
+en daarna naar Lucknow begeven, met het doel ongetwijfeld de sedert
+lang voorbereide omwenteling te bevorderen.
+
+En werkelijk barstte korten tijd na het vertrek van den Nana de
+oproerige beweging los.
+
+Het Engelsche gouvernement had voor korten tijd in het inlandsche leger
+de Enfield-karabijn ingevoerd, die het gebruik noodzakelijk maakt van
+met vet bestreken patronen. Zekeren dag verspreidde zich het gerucht,
+dat dit vet of rundervet of varkensvet was, al naardat de patronen
+bestemd waren voor de Hindoesche of Mohamedaansche soldaten van het
+inlandsche leger.
+
+In een land nu waar zelfs het volk weigert zeep te gebruiken, omdat
+zij kan vervaardigd zijn van het vet van een heilig of onrein dier,
+moest het gebruik van patronen met deze stof besmeerd,--patronen die
+met de tanden moeten afgebeten worden en met de lippen in aanraking
+komen,--de algemeene ontevredenheid opwekken. Het gouvernement gaf
+gedeeltelijk toe aan de bezwaren, die hiertegen gemaakt werden, maar
+het mocht de behandeling der karabijn al wijzigen, verzekeren dat
+het vet in quaestie niet diende tot de vervaardiging der patronen,
+toch bevredigde en overtuigde het niemand in het leger der Sipayers.
+
+Den 24n Februari, te Berampore, weigert het 34e regiment de
+patronen. In het midden van Maart wordt een adjudant vermoord en zal
+weldra het afgedankte regiment, na de straf der moordenaars, in de
+naburige provincies nog vruchtbaarder zaden van muiterij verspreiden.
+
+Den 10n Mei komen te Mirat, iets ten noorden van Delhi, het 3e, 11e
+en 20e regiment in opstand, dooden hunne kolonels en verscheidene
+officieren van den grooten staf, geven de stad aan plundering over
+en trekken naar Delhi terug. Daar voegt de rajah, een afstammeling
+van Timour, zich bij hen. Het arsenaal valt in hunne handen, en de
+officieren van het 54e regiment worden omgebracht.
+
+Den 11n Mei, te Delhi, worden majoor Fraser en zijne officieren
+meedoogenloos vermoord door de opstandelingen van Mirat tot in
+het paleis van den Europeeschen kommandant en den 16n Mei vallen
+negen-en-veertig gevangenen, mannen, vrouwen en kinderen onder de
+bijl der moordenaars.
+
+Den 20n Mei doodt het 26e regiment, bij Lahore gekantonneerd, den
+havenkommandant en den Europeeschen sergeant-majoor.
+
+De eerste stoot was nu eenmaal tot die afschuwelijke slachterijen
+gegeven.
+
+Den 28n Mei, te Nourabad, nieuwe slachtoffers onder de
+Engelsch-Indische officieren.
+
+Den 30n Mei, in de kantonnementen van Lucknow, moord van den
+brigadier-kommandant, van zijn adjudant en van verscheidene andere
+officieren.
+
+Den 31n Mei, te Barreilli in Rohilkhande, moord van eenige officieren,
+die overvallen werden en zich zelfs niet kunnen verdedigen.
+
+Op denzelfden datum, te Schajahanpore, moord van den ontvanger en van
+een zeker aantal officieren door de Sipayers van het 38e regiment,
+en den volgenden dag, aan de andere zijde van Barwar, dood van de
+officieren, vrouwen en kinderen, die op weg waren gegaan om het
+station van Sivapore, op een mijl van Anrungabad te bereiken.
+
+In de eerste dagen van Juni, te Bhopal, moord van een gedeelte van de
+Europeesche bevolking en te Jansi, op aanstoken van de vreeselijke,
+afgezette Rani, een bloedbad, met verfijnde wreedheid aangericht,
+onder de op het fort gevluchte vrouwen en kinderen.
+
+Den 6n Juni, vallen te Allahabad acht jonge vaandrigs onder het lood
+der Sipayers.
+
+Den 14n Juni, te Gwalior, muiterij van twee inlandsche regimenten en
+moord der officieren.
+
+Den 27n Juni, te Cawnpore, eerste hecatombe van slachtoffers van
+iederen leeftijd en sekse, doodgeschoten of verdronken,--voorspel van
+het afschuwelijk treurspel, dat eenige weken later zou plaats hebben.
+
+Te Holkar, den 1n Juli, moord van vier-en-dertig Europeanen,
+officieren, vrouwen en kinderen, plundering, brandstichting, en te
+Ugow, denzelfden dag, moord van den kolonel en den adjudant van het
+23e regiment der koninklijke armée.
+
+Den 15n Juli, tweede moord te Cawnpore. Dien dag, worden vele honderden
+kinderen en vrouwen,--en onder deze lady Munro,--met ongehoorde
+wreedheid op bevel van den Nana zelven omgebracht, die de muzelmansche
+slachters der openbare slachtplaatsen te hulp riep. Verschrikkelijke
+slachting, na welke de lijken in een put geworpen werden, die voor
+altijd berucht gebleven is.
+
+Den 26n September, worden op een plein van Lucknow, tegenwoordig
+»square der draagbaren" genoemd, talrijke gewonden neergesabeld en
+nog levend in de vlammen geworpen.
+
+En eindelijk nog zooveel andere afzonderlijke moorden in de steden
+en op het land, die aan dezen opstand een karakter van gruwzame
+wreedheid verleenden.
+
+De Engelsche generaals beantwoordden trouwens deze moorden dadelijk
+met weerwraak, die wel is waar noodzakelijk, omdat zij een heilzame
+vrees onder de opstandelingen verspreidde, maar die niettemin
+verschrikkelijk was.
+
+In het begin van den opstand hadden de opperrechter Montgomery en
+de brigade-generaal Corbett, te Lahore, zonder bloed te vergieten,
+voor den mond van twaalf stukken geschut, met brandende lont, het 8e,
+16e, 26e en 49e regiment van het inlandsche leger kunnen ontwapenen. Te
+Moulton hadden het 62e en 29e inlandsche regiment ook de wapenen moeten
+nederleggen, zonder ernstigen tegenstand te kunnen bieden. Evenzeer
+werden te Peschawar het 24e, 27e en 51e regiment ontwapend door den
+brigade-generaal S. Colton en den kolonel Nicholson op het oogenblik
+dat het oproer zou uitbarsten. Maar toen eenige officieren van het
+51e regiment in de bergen gevlucht waren, werd een som op hun hoofd
+gezet en werden weldra allen door de bergbewoners teruggebracht.
+
+Dit was het begin der wederwraak.
+
+Nu werd een legerafdeeling, onder kolonel Nicholson, tegen een
+inlandsch regiment aangevoerd, dat naar Delhi marcheerde. De
+opstandelingen werden weldra bereikt, geslagen, verspreid en honderd
+twintig man gevangen genomen en te Peschawar binnengebracht. Allen
+werden ter dood veroordeeld, maar een op de drie man zou werkelijk
+ter dood gebracht worden. Tien kanonnen werden op het exercitieveld
+in slagorde gesteld, een gevangene voor elk hunner monden gebonden
+en vijfmaal gaven de tien kanonnen vuur, het plein met vormlooze
+overblijfselen bedekkende, te midden van een ondraaglijke lucht van
+verbrand vleesch.
+
+Deze slachtoffers stierven, volgens de Valbezen, bijna allen met
+de heldhaftige onverschilligheid, die de Indianen met den dood voor
+oogen, zoo goed weten te bewaren. »Mijnheer de kapitein," sprak tot
+een der officieren, die de terechtstelling kommandeerden, een schoone
+Sipayer van twintig jaar, in een bevallige houding tegen het moordtuig
+aangeleund, »mijnheer de kapitein, 't is niet noodig me vast te binden,
+'k ben niet van plan te vluchten."
+
+Dit was de eerste van een talrijke reeks van vreeselijke
+terechtstellingen.
+
+Ziehier overigens de dagorder, die op dienzelfden datum te Lahore de
+brigade-generaal Chamberlain, na de terechtstelling van twee Sipayers
+van het 55e regiment, ter kennisse bracht van de inlandsche troepen.
+
+»Gij hebt twee uwer kameraden levend voor den mond der kanonnen zien
+vastbinden en in stukken schieten; deze kastijding zal het lot zijn
+van alle verraders. Uw geweten zal u zeggen welke straffen zij in de
+andere wereld zullen ondergaan. De twee soldaten zijn door het kanon
+en niet aan de galg ter dood gebracht, omdat ik hun de bezoedeling
+van de aanraking des beuls heb willen besparen en daardoor heb willen
+bewijzen dat het gouvernement, in deze dagen van spanning, niets wil
+doen om hen in hun godsdienst of kaste te krenken."
+
+Den 30n Juli vielen twaalfhonderd zeven en dertig gevangenen
+achtereenvolgens voor het peleton, dat met de terechtstelling belast
+was en vijfhonderd anderen ontsnapten slechts aan de uitvoering van
+het doodvonnis om van honger en gebrek aan lucht te sterven in de
+gevangenis waar men hen had opgesloten.
+
+Den 28n Augustus werden van de achthonderd zeventig Sipayers, die
+Lahore ontvluchtten, zeshonderd negen en vijftig meedoogenloos door
+de soldaten van het koninklijk leger vermoord.
+
+Den 23n September, na de inneming van Delhi, gaven zich drie prinsen
+van de familie des konings, de vermoedelijke erfprins en zijne twee
+neven, onvoorwaardelijk aan generaal Hodson over, die hen medevoerde
+met een geleide van slechts vijf man te midden van een dreigenden
+hoop van vijfduizend Hindoes,--een tegen duizend. En evenwel liet
+Hodson halfweg de kar met de gevangenen stilhouden, klom bij hen,
+beval hun zich de borst te ontblooten en doodde hen alle drie met
+revolverschoten. »Deze bloedige terechtstelling, door de hand van een
+Engelsch officier," zei de Valbezen, »moest in Pendjab de grootste
+bewondering wekken."
+
+Na de inneming van Delhi, kwamen drieduizend gevangenen door het kanon
+of de galg om, waaronder negenentwintig leden van de koninklijke
+familie. Het beleg van Delhi, wel is waar, had den belegeraars
+tweeduizend eenenvijftig Europeanen en zestienhonderd zesentachtig
+inboorlingen gekost.
+
+Te Allahabad hadden vreeselijke menschenslachtingen plaats, niet
+alleen onder de Sipayers, maar in de rangen van de lagere volksklasse,
+die door de dweepers bijna onwetend tot plundering waren medegesleept.
+
+Te Lucknow bedekten twee duizend gedoode Sipayers met hunne lijken
+een oppervlakte van honderdtwintig vierkante meters.
+
+Te Cawnpore verplichtte kolonel Neil de veroordeelden, alvorens hen
+aan de galg over te leveren, naar gelang van hun kasterang, met de
+tong alle bloedvlekken af te likken en schoon te maken, die in het
+huis waar men de slachtoffers had omgebracht, waren overgebleven. Dit
+was voor deze Hindoes den dood door de schande doen voorafgaan.
+
+Gedurende den tocht door Centraal-Indië, hielden de terechtstellingen
+der gevangenen aanhoudend aan, en werden »muren van menschenvleesch
+door geweervuur omvergeworpen!"
+
+Den 9n Maart 1858, bij den aanval van het Gele Huis, ten tijde van
+het tweede beleg van Lucknow, na een vreeselijke slachting onder de
+Sipayers, schijnt het boven allen twijfel verheven, dat een dezer
+ongelukkigen, onder de oogen der Engelsche officieren zèlven, levend
+door de Sikhs gebraden werd.
+
+Den 11n vulden vijftig lijken van Sipayers de grachten om het paleis
+der Begoem te Lucknow, zonder dat een enkele gewonde was gespaard
+geworden door soldaten, die geen meester van zich zelven meer waren.
+
+Eindelijk stierven in twaalf dagen van strijd, drie duizend
+inboorlingen door het koord of door den kogel en onder hen, drie
+honderd tachtig vluchtelingen, opgehoopt op het eiland Hydaspes,
+die zich tot in Kasjmir gered hadden.
+
+Om kort te gaan, zonder het aantal Sipayers mede te rekenen, die
+gedurende deze meedoogenlooze fnuiking van den opstand,--eene fnuiking,
+die geen gevangenen duldde omkwamen, telt men alleen in den veldtocht
+van Pendjab, niet minder dan zes honderd acht en twintig op bevel
+der militaire autoriteit doodgeschoten of voor den mond der kanonnen
+vastgebonden inboorlingen, dertien honderd zeventig op bevel van de
+burgerlijke autoriteit, drie honderd zes en tachtig gehangen op bevel
+der beide autoriteiten.
+
+In het geheel dus schatte men in het begin van het jaar 1859 op meer
+dan honderd twintig duizend het aantal officieren en inlandsche
+soldaten die omkwamen, en op meer dan twee honderd duizend dat
+der burgerlijke inboorlingen, die met hun leven hunne dikwijls
+twijfelachtige deelneming aan dezen opstand boetten. Verschrikkelijke
+weerwraak, waartegen Gladstone, misschien niet zonder reden in het
+Engelsche parlement, met kracht opkwam.
+
+Het was voor het verhaal dat volgt, van belang van weerszijden de
+balans van dit doodregister vast te stellen. Dit moest, om den lezer
+te doen begrijpen, welk een onvoldane haat, zoowel in het hart der
+naar wraak dorstende overwonnelingen, als in dat der overwinnaars,
+die tien jaar later rouwden over de slachtoffers van Cawnpore en
+Lucknow, moest zijn overgebleven.
+
+Wat de zuiver militaire feiten van den geheelen veldtocht tegen de
+oproerlingen betreft, zij bestaan uit de volgende expedities, die
+hier kortelijk vermeld zullen worden.
+
+Het is vooreerst de eerste veldtocht van Pendjab, die aan sir John
+Laurence het leven kostte.
+
+Daarna volgt het beleg van Delhi, de hoofdstad van den opstand,
+versterkt door duizenden vluchtelingen en gedurende welk Mohammed
+Schah Bahadour tot keizer van Hindostan werd uitgeroepen. »Maak het
+uit met Delhi!" had de gouverneur-generaal in een laatste dépêche aan
+den opperbevelhebber verordend en het beleg, in den nacht van 13 Juni
+begonnen, eindigde den 19n September, na het leven gekost te hebben
+aan de generaals sir Harry Barnard en John Nicholson.
+
+Ter zelfder tijd, nadat Nana Sahib zich tot Peïschwah had laten
+benoemen en in het versterkte kasteel Bilhour had laten kronen,
+marcheerde generaal Havelock naar Cawnpore. Hij kwam er den 17n Juli
+binnen, maar te laat om den laatsten moord te beletten en zich van
+den Nana meester te maken, die met vijf duizend man en veertig stukken
+geschut kon ontvluchten.
+
+Daarna ondernam Havelock een eersten veldtocht in het koninkrijk Oude,
+en trok den 28n den Ganges over met slechts zeventien honderd man en
+tien kanonnen, zich naar Lucknow richtende.
+
+Nu verschenen sir Colin Campbell en de generaal-majoor sir James
+Outram op het tooneel. Het beleg van Lucknow zou zeven en tachtig
+dagen duren en het leven kosten aan sir Henri Lawrence en generaal
+Havelock. Vervolgens maakte Colin Campbell de toebereidselen voor
+een tweeden veldtocht, na gedwongen te zijn zich op Cawnpore terug
+te trekken, waarvan hij zich eindelijk meester maakte.
+
+Gedurende dien tijd ontzetten andere troepen Mohir, een stad van
+Centraal-Indië en maakten een expeditie door Malwa, waardoor het
+Engelsche gezag in dit koninkrijk hersteld werd.
+
+In het begin van het jaar 1858, ondernamen Campbell en Outram
+een tweeden veldtocht in Oude, met vier divisies infanterie,
+aangevoerd door de generaals sir James Outram, sir Edward Lugar en
+de brigade-generaals Walpole en Franks. De kavalerie stond onder de
+bevelen van sir Hope Grant, de andere wapens onder Wilson en Robert
+Napier,--uitmakende ongeveer vijf en twintig duizend strijders, die de
+maharajah van Nepaul met twaalf duizend Gourgkhas ging versterken. Doch
+het oproerige leger van de Begoem telde niet minder dan honderd
+twintig duizend man, en de stad Lucknow zeven- à acht honderd duizend
+inwoners. De eerste aanval had plaats den 6n Maart. Den 16n Maart, na
+een reeks van gevechten, waarin de kapitein ter zee sir William Peel
+en majoor Hodson sneuvelden, kwamen de Engelschen in bezit van het aan
+de Goumti gelegen gedeelte der stad. Niettegenstaande deze voordeelen,
+boden de Begoem en haar zoon nog wederstand in het paleis van Mousa
+Bagh, aan het noord-westelijk uiteinde van Lucknow en de Moulvi,
+een muzelmansch opperhoofd van den opstand, die in het midden der
+stad zelve de wijk genomen had, weigerde zich over te geven. Den 19n
+verzekerde een aanval van Outram en den 21n, een gelukkig gevecht,
+den Engelschen eindelijk het volle bezit van dit geduchte bolwerk
+van den opstand der Sipayers.
+
+Met de maand April trad de opstand in zijn laatste tijdperk. Er
+werd een veldtocht beraamd en uitgevoerd in Rohilkhande, waarheen
+voortvluchtige opstandelingen zich in grooten getale begeven
+hadden. Bareilli, de hoofdstad van het koninkrijk, was het
+punt waarheen de opperhoofden der Engelsche armee zich het eerst
+richtten. Het begin was niet gelukkig. De Engelschen leden een soort
+van nederlaag te Judgespore. De brigade-generaal Adrien Hope werd
+gedood. Doch, tegen het einde van de maand snelde Campbell te hulp,
+hernam Schah-Jahanpore, schoot, den 5n Mei Bareilli aanvallende,
+de stad in brand en nam haar in, zonder te kunnen beletten, dat de
+opstandelingen haar eerst ontruimden.
+
+Gedurende dien tijd werd in Centraal-Indië de veldtocht van sir
+Hugh Rose geopend. Deze generaal marcheerde in de eerste dagen van
+Januari 1858 op Saungor, door het koninkrijk Bhopal, ontzette er het
+garnizoen den 3n Februari, nam tien dagen later het fort Gurakota,
+maakte zich met geweld meester van den Mandapore-pas van de keten der
+Vindhyas, stak de Betwa over, verscheen voor Jansi, verdedigd door
+elf duizend opstandelingen, onder bevel der woeste Rani, sloot de
+stad den 22n Maart onder een verzengende hitte in, detacheerde twee
+duizend man van zijn leger om twintig duizend man van het contingent
+van Gwalior af te snijden, aangevoerd door den befaamden Tantia-Topi,
+wierp dit oproerige opperhoofd overhoop, bestormde de stad den 2n
+April, overweldigde den muur, nam de citadel, waaruit het de Rani
+gelukte te ontsnappen, hernam de operaties tegen het fort Calpi,
+waar de Rani en Tantia-Topi besloten hadden te sterven, bemachtigde
+het den 22n Mei, na een heldhaftige bestorming, zette den veldtocht
+voort met de vervolging van de Rani en haren metgezel, die zich
+in Gwalior geworpen hadden, vereenigde er den 16n Juni zijne beide
+brigades, versterkt door een macht onder den brigade-generaal Napier,
+verpletterde de opstandelingen te Morar, veroverde de plaats den 18n
+en kwam na een zegevierenden veldtocht te Bombay terug.
+
+Het was in een voorposten-gevecht, voor Gwalior, dat de Rani
+sneuvelde. Deze geduchte koningin, met hart en ziel gehecht aan den
+nabob, wiens getrouwe gezellin zij gedurende den opstand geweest
+was, werd gedood door de eigen hand van sir Edward Munro. Nana Sahib
+over het lijk van lady Munro te Cawnpore, de kolonel over het lijk
+van de Rani te Gwalior, waren twee mannen die den opstand en zijne
+onderdrukking vertegenwoordigden, wier bittere haat jegens elkander
+vreeselijke gevolgen zoude hebben, indien zij elkander ooit van
+aangezicht tot aangezicht weder mochten ontmoeten!
+
+Op dit oogenblik kon men den opstand als bedwongen beschouwen,
+uitgenomen misschien in eenige gedeelten van het koninkrijk
+Oude. Campbell opent dus den 2n November een nieuwen veldtocht,
+maakt zich van de laatste stellingen der opstandelingen meester en
+verplicht eenige voorname opperhoofden zich te onderwerpen. Evenwel is
+er een van hen, Beni Madho, die nog altijd niet gevat is. Men verneemt
+in December, dat hij in een aangrenzend distrikt van Nepaul de wijk
+genomen heeft. Men verzekert dat Nana Sahib, Balao Rao, zijn broeder,
+en de Begoem van Oude met hem zijn. Later, gedurende de laatste dagen
+van het jaar, loopt er een gerucht, dat zij een schuilplaats gezocht
+hebben aan de grens der koninkrijken Nepaul en Oude. Campbell zit hen
+dicht op de hielen, maar zij gaan over de grens. Het was eerst in de
+eerste dagen van Februari 1859, dat een Engelsche brigade, waarvan
+een der regimenten onder bevel stond van den kolonel Munro, hen tot
+in Népaul kon vervolgen. Beni Madho wordt gedood, de Begoem van Oude
+en haar zoon worden gevangen genomen en verkrijgen vergunning in de
+hoofdstad van Nepaul te wonen. Wat Nana Sahib en Balao Rao betreft,
+geruimen tijd meende men dat zij dood waren en toch was dit niet
+het geval.
+
+Hoe het zij, de geduchte opstand was gefnuikt. Tantia-Topi,
+overgeleverd door zijn luitenant Man-Singh en ter dood veroordeeld,
+stond den 15n April te Sipri te recht. Deze oproerling, »deze inderdaad
+merkwaardige figuur uit het groote treurspel van den Indischen
+opstand," zegt de Valbezen, »en die bewijzen gaf van een staatkundig
+genie vol berekening en overleg," stierf moedig op het schavot.
+
+Toch moest het einde van dezen opstand der Sipayers, die den Engelschen
+misschien Indië zou gekost hebben, indien hij zich over het geheele
+schiereiland had uitgestrekt, en vooral indien de beweging nationaal
+geweest was, den val van de achtbare Indische Compagnie na zich
+sleepen.
+
+Inderdaad werd met het einde van het jaar 1857 het Hof der Direkteurs
+door lord Palmerston met ondergang bedreigd.
+
+Den 1n November 1858, verkondigde een proclamatie, in twintig talen
+uitgevaardigd, dat Haar Majesteit Victoria Beatrix, koningin van
+Engeland, den schepter van Indië in handen nam, waarvan zij eenige
+jaren later tot keizerin zou gekroond worden.
+
+Dit was het werk van lord Stanley. De titel van gouverneur,
+vervangen door dien van onderkoning, een secretaris van Staat en
+vijftien leden, de centrale regeering uitmakende, de leden van den
+raad van Indië buiten den Indischen dienst benoemd, de gouverneurs
+der presidentschappen van Madras en Bombay, door de koningin gekozen,
+de leden van den Indischen dienst en de hoofdkommandanten gekozen door
+den secretaris van Staat, zoodanig waren de voornaamste beschikkingen
+van het nieuwe gouvernement.
+
+Wat de militaire macht betreft, het koninklijk leger telt tegenwoordig
+zeventien duizend man meer dan voor den opstand der Sipayers,
+namelijk twee en vijftig regimenten infanterie, negen regimenten
+fuziliers en een aanzienlijke artillerie, met vijf honderd man per
+kavallerie-regiment en zeven honderd man per infanterie-regiment.
+
+Het inlandsche leger bestaat uit honderd zeven en dertig regimenten
+infanterie en veertig regimenten kavalerie; maar de artillerie is
+Europeesch, bijna zonder uitzondering.
+
+Zoodanig is tegenwoordig de toestand van het schiereiland uit een
+administratief en militair oogpunt, zoodanig is het effectief der
+gewapende macht, die een grondgebied moet beschermen van vier honderd
+duizend vierkante mijlen.
+
+»De Engelschen," zegt terecht Grandidier, »zijn gelukkig geweest in
+dit groote en prachtige land een zacht, schrander, beschaafd volk
+aan te treffen, dat van ouds geleerd heeft zich te onderwerpen. Doch,
+zij mogen op hun hoede zijn, de zachtheid heeft hare grenzen en moge
+het juk niet te zwaar zijn, of eenmaal richten de hoofden zich op en
+verbreken het."
+
+
+
+
+
+
+IV.
+
+IN DE GROTTEN VAN ELLORA.
+
+
+Het was maar al te waar. De mahratten-prins Dandou-Pant, de aangenomen
+zoon van Baji-Rao, Peïschwah van Pounah, in een woord Nana-Sahib,--op
+dit oogenblik misschien de eenige overlevende van de hoofden der
+omwenteling der Sipayers,--had zijne ongenaakbare schuilhoeken in
+Nepaul kunnen verlaten. Dapper, stoutmoedig, gewoon allerlei gevaren
+te trotseeren, bekwaam in de kunst zijn vervolgers het spoor bijster
+te doen worden, buitengewoon listig, had hij zich tot in de provincie
+van Dekan gewaagd, onder de nooit sluimerende inblazingen van een
+haat, dien de vreeselijke weerwraak van den opstand van 1857 slechts
+vertienvoudigd had.
+
+Ja! het was een doodelijke haat, dien de Nana den bezitters van
+Indië gezworen had. Hij was de erfgenaam van Baji-Rao en, toen de
+Peïschwah in 1851 stierf, weigerde de Compagnie hem voortaan het
+pensioen van acht lakhs ropyen (een millioen gulden) uit te keeren,
+waarop hij recht had. Dit was een der oorzaken van dien haat, die
+tot de grootste buitensporigheden zou leiden.
+
+Maar wat hoopte Nana Sahib dan? Sedert acht jaren was de opstand der
+Sipayers volkomen gedempt. Het Engelsche gouvernement was allengs in
+de plaats getreden van de achtbare Indische Compagnie en hield het
+gansche schiereiland onder vrij wat strenger bestuur dan dat van de
+vereeniging der kooplieden. Er was geen spoor van den opstand meer
+overgebleven, zelfs niet in de rangen van het inlandsche leger, dat
+ook geheel gereorganiseerd was. Had de Nana dan kans van slagen in
+zijne pogingen om onder de lagere klassen van Hindostan een nieuwe
+beweging aan te stoken? Zijne plannen zullen weldra bekend zijn. Eene
+zaak wist hij, dat namelijk zijne tegenwoordigheid in de provincie
+Aurungabad gesignaleerd was geworden, dat de gouverneur-generaal er
+de onderkoning te Calcutta van verwittigd had en dat er een prijs op
+zijn hoofd gesteld was. Zeker was het dat hij overijld op de vlucht had
+moeten gaan en zich op nieuw in zulk een goed verborgen schuilplaats
+had moeten verbergen, dat hij aan de nasporingen van de agenten der
+Engelsch-Indische politie kon ontsnappen.
+
+De Nana verloor in den nacht van den 6n op den 7n Maart geen uur. Hij
+kende het land volkomen en besloot Ellora te bereiken, gelegen op
+vijf en twintig mijlen van Aurungabad, om zich daar bij een zijner
+medeplichtigen te voegen.
+
+De nacht was donker. De gewaande fakir richtte zich, na zich
+overtuigd te hebben dat hij niet vervolgd werd, naar het praalgraf,
+op eenigen afstand van de stad opgericht ter eere van den mohamedaan
+Sha-Soufi, een heilige wiens reliquiën den naam hebben genezingen
+te volbrengen. Maar alles sliep toen in het praalgraf, priesters en
+bedevaartgangers, en de Nana kon zich bewegen zonder door lastige
+vragen verontrust te worden.
+
+Evenwel was het niet zoo duister, dat dit granietblok, het onneembare
+fort van Daoulutabad dragende en zich midden in eene vlakte tot eene
+hoogte van twee honderd veertig voet verheffende, zijn ontzaglijk
+schaduwbeeld aan de blikken kon onttrekken. Toen de nabob het
+zag, herinnerde hij zich dat een der keizers van Dekan, een zijner
+voorouders, zijn hoofdstad had willen maken van de uitgestrekte stad,
+die vroeger aan den voet van het fort gebouwd was. En werkelijk
+zou het een onverwinlijke positie geweest zijn, zeer geschikt om in
+dit gedeelte van Indië het middelpunt eener oproerige beweging te
+worden. Doch Nana Sahib wendde het hoofd om en had slechts een blik
+vol haat over voor die sterkte, nu in de handen zijner vijanden.
+
+Op deze vlakte volgde een meer afwisselend terrein. Het waren de eerste
+oneffenheden van den bodem, die weldra bergachtig zou worden. De Nana,
+nog in de volle kracht des levens, vertraagde zijne schreden niet,
+toen hij reeds vrij steile hellingen moest beklimmen. Hij wilde dien
+nacht vijf en twintig mijlen maken, dat is den afstand afleggen,
+die Ellora van Aurungabad scheidt. Eenmaal daar, hoopte hij in
+veiligheid te kunnen uitrusten. Ook hield hij zich niet op, noch in
+een karavansera, voor iedereen open, die men op weg ontmoette, noch
+in een half vervallen bungalow, waar hij in een afgezonderd gedeelte
+van den berg een paar uur had kunnen slapen.
+
+Bij het opgaan der zon ging de vluchteling om het dorp Ranzah heen,
+dat het zeer eenvoudige graf bezit van den grootsten Mongoolschen
+keizer, Aureng-Zeb. Eindelijk had hij de beroemde groep holen bereikt,
+die hun naam ontleend hebben aan het kleine dorp bij Ellora.
+
+De heuvel, waarin die holen ten getale van een dertigtal gegraven
+zijn, heeft de gedaante van een halve maan. Vier tempels, vier en
+twintig bouddhisten-kloosters, eenige minder belangrijke grotten,
+zijn de monumenten van de groep. De basaltgroeve is rijkelijk
+door menschenhanden geëxploiteerd. Maar niet om de kunststukken,
+hier en daar over de onmetelijke oppervlakte van het schiereiland
+verspreid, hebben de hindostansche bouwkundigen in de eerste eeuwen der
+christelijke jaartelling er de steenen uitgegraven. Neen! die steenen
+zijn alleen daarom weggenomen om ledige ruimten in de hoofdmassa
+te maken en het zijn deze ruimten, die, al naar hunne bestemming,
+»chaityas" of »viharas" geworden zijn.
+
+De zonderlingste dezer tempels is voorzeker die der Kaïlas. Men stelle
+zich een blok voor van honderd twintig voet hoog, bij een omtrek
+van zes honderd voet. Dit blok heeft men stoutweg in den berg zelven
+uitgesneden en te midden van een plein van drie honderd zestig voet
+lang en honderd zes en tachtig breed afgezonderd,--een plein, verkregen
+ten koste van de basaltmassa. Toen nu eenmaal dit blok op deze wijze
+was vrijgemaakt, hebben de architecten het uitgehouwen, evenals een
+beeldhouwer een stuk ivoor. Uitwendig hebben zij kolommen uitgesneden,
+kleine pyramiden gebeeldhouwd, koepels vervaardigd, zooveel van de
+rots gespaard als noodig was om de bas-reliefs goed te doen uitkomen,
+meer dan levensgroote olifanten voorstellende, die het geheele gebouw
+schijnen te dragen; inwendig hebben zij een groote zaal uitgehouwen,
+omgeven met kapellen en waarvan het gewelf op kolommen rust, die
+van de geheele massa zijn afgezonderd. Eindelijk hebben zij van dit
+uit één steen gemaakte kunstwerk een tempel vervaardigd, die in de
+eigenlijke beteekenis van het woord niet »gebouwd" is geworden, maar
+een tempel eenig op de wereld en die waardig is mede te dingen met de
+bewonderenswaardigste gebouwen van Indië en zeer goed de vergelijking
+kan doorstaan met de onderaardsche begraafplaatsen van het oude Egypte.
+
+Deze tempel, nu bijna verlaten, is als alle aardsche dingen, niet
+door den tijd gespaard. In sommige gedeelten begint hij reeds
+te vervallen. Zijne bas-reliefs slijten af als de wanden van de
+steenen massa, waaruit men ze vervaardigd heeft en toch bestaat dit
+kunstgewrocht nog slechts duizend jaren. Maar wat in de werken der
+natuur nog nieuw is, is dikwijls reeds oud en vervallen in den arbeid
+der menschen. In den zijdelingschen grondmuur links waren eenige diepe
+scheuren gekomen, en het is door een dezer openingen, die half door het
+kruis van een der torschende olifanten verborgen waren, dat Nana Sahib
+weg sloop, zonder dat iemand zijn komst te Ellora had kunnen vermoeden.
+
+De scheur kwam uit in een donkeren gang, die door den grondmuur liep en
+zich in de diepte tot onder den bodem des tempels uitstrekte. Daar had
+men een soort van onderaardsche kapel of put, nu droog, uitgegraven,
+die tot vergaarbak van het regenwater diende.
+
+Zoodra de Nana in den gang was gekomen, deed hij een zeker gefluit
+hooren, dat door een gelijk gefluit beantwoord werd. Het was geen
+echo. Weldra werd de duisternis verlicht door een Hindoe, die een
+kleinen lantaren in de hand droeg.
+
+»Geen licht!" zei de Nana.
+
+»Ben jij het, Dandou-Pant?" antwoordde de Hindoe, die dadelijk zijn
+lantaren uitdoofde.
+
+»Ik, broeder!"
+
+»Is.....?"
+
+»Eerst iets te eten," antwoordde de Nana, »dan zullen we praten. Maar
+noch om te praten, noch om te eten heb ik licht noodig. Neem mijn
+hand en geleid me."
+
+De Hindoe greep de hand van den Nana, nam hem mede naar de enge
+kapel en liet hem zich uitstrekken op een hoop drooge kruiden, dien
+hij zooeven verlaten had. Het fluiten van den fakir had hem uit zijn
+laatsten slaap gewekt.
+
+Deze man, gewoon zich in deze donkere schuilplaats te bewegen, had
+spoedig eenig voedsel gevonden, brood, een soort van pastei, bereid van
+kippenvleesch, dat veel in Indië gegeten wordt, en een kalbasflesch
+met een halve pint met die sterke likeur, bekend onder den naam van
+»arak," verkregen door de distillatie van het sap van den kokosnoot.
+
+De Nana at en dronk zonder een woord te spreken. Hij bezweek bijna
+van honger en vermoeienis. Zijn geheele leven concentreerde zich
+toen in zijne oogen, die in de duisternis vuur schoten als de oogen
+eens tijgers.
+
+De Hindoe wachtte zonder zich te bewegen totdat de nabob goedvond om
+te spreken.
+
+Die man was Balao Rao, de eigen broeder van Nana Sahib.
+
+Balao Rao, oudere broeder van Dandou-Pant, doch nauwlijks een jaar,
+geleek hem lichamelijk sprekend, maar ook geestelijk was het Nana Sahib
+volkomen. Dezelfde haat jegens de Engelschen, dezelfde sluwheid in
+zijne plannen, dezelfde wreedheid in de uitvoering, dezelfde ziel in
+twee lichamen. Gedurende den geheelen opstand hadden de twee broeders
+elkander niet verlaten. Na de nederlaag had hetzelfde kampement
+aan de grenzen van Nepaul hun een schuilplaats verleend. En nu,
+door een zelfde gedachte bezield de worsteling op nieuw te beginnen,
+waren zij beiden gereed te handelen.
+
+Toen de Nana, door den haastig verslonden maaltijd verkwikt, zijne
+krachten had terug erlangd, bleef hij eenigen tijd met het hoofd
+in de handen geleund zitten. Balao Rao, meenende dat hij zich door
+eenige uren slaap wilde versterken, bewaarde altijd het stilzwijgen.
+
+Doch Dandou-Pant, het hoofd oprichtende, vatte de hand van zijn
+broeder en zeide met doffe stem:
+
+»'k Ben gesignaleerd in het presidentschap van Bombay! De gouverneur
+van het presidentschap heeft een prijs op mijn hoofd gesteld! Hij heeft
+duizend gulden uitgeloofd aan hen, die hem Nana Sahib zal overleveren!"
+
+»Dandou-Pant!" riep Balao Rao uit, »je hoofd is meer waard! Dat zou
+nauwlijks de prijs van het mijne zijn en na drie maanden zouden ze
+maar al te gelukkig zijn ze beiden voor tien duizend gulden te hebben!"
+
+»Ja," antwoordde de Nana, »over drie maanden, den 23n Juni, is het
+de verjaardag van den veldslag van Plassey waarvan de honderdste
+verjaardag, in 1857, het eind van de Engelsche heerschappij en de
+vrijmaking van het zonneras moest zien! Onze profeten hadden het
+voorzegd! Onze barden hadden het bezongen! Binnen drie maanden,
+broeder, zullen honderd negen jaren verloopen zijn en nog altijd is
+de vreemdeling heer en meester over Indië!"
+
+»Dandou-Pant," antwoordde Balao Rao, »wat in 1857 niet gelukt is,
+kan en moet tien jaren later gelukken. In 1827, in 1737, in 1847
+hebben er oproeren in Indië plaats gehad! Om de tien jaar worden de
+Hindoes door de omwentelingskoorts aangetast! welnu, dit jaar zullen
+ze zich genezen door zich in golven Europeesch bloed te baden!"
+
+»Dat Brahma ons geleide," zeide Nana zacht, »en dan oog om oog, tand
+om tand! Wee den aanvoerders van het koninklijke leger, die onder de
+slagen onzer Sipayers niet gevallen zijn! Laurence is dood, Barnard
+is dood, Hope is dood, Napier is dood, Hodson is dood, Havelock is
+dood! Maar eenigen hebben het overleefd! Campbell, Rose leven nog,
+en onder hen hij, dien ik het meest van allen haat, die kolonel Munro,
+die afstammeling van den beul, hij, die met eigen hand mijn gezellin,
+de Rani van Jansi gedood heeft! Als hij in mijn handen valt, zal hij
+zien of ik de gruwelen van den kolonel Neil, de moorden van Sekander
+Bagh, de slachtingen van het paleis der Begoem, van Bareilli, van
+Jansi en van Morar, van het eiland Hydaspes en van Delhi vergeet! Hij
+zal zien of ik vergeten heb, dat wij elkander's dood gezworen hebben!"
+
+»Heeft hij zijn ontslag niet uit den dienst genomen?" vroeg Balao Rao.
+
+»O! wat dat aangaat!" antwoordde Nana Sahib, »bij de eerste beweging
+treedt hij weder in dienst! Maar wordt ook deze opstand onderdrukt,
+dan zal ik hem opsporen tot in zijn bungalow van Calcutta en hem
+daar dooden!"
+
+»Goed, maar nu?...."
+
+»Nu, het eenmaal begonnen werk moet voortgezet worden. De beweging
+zal dezen keer nationaal zijn. Als in de steden en buiten op het
+land de Hindoes opstaan, zullen de Sipayers spoedig gemeene zaak
+met hen maken. Ik heb het midden en noorden van Dekan doorgetrokken
+en overal heb ik de gemoederen geneigd tot den opstand gevonden. Er
+zijn geen steden, noch gehuchten, waar we geen aanvoerders hebben,
+gereed om dadelijk te handelen. De Brahmanen zullen het volk
+opwinden. De godsdienst zal ditmaal de volgelingen van Çiva en van
+Vishnoe medesleepen. Op het vooraf beraamde tijdstip, zullen bij het
+overeengekomen signaal, millioenen Hindoes opstaan, en de koninklijke
+armee zal vernietigd worden!"
+
+»En Dandou-Pant?...." vroeg Balao Rao, de hand van zijn broeder
+grijpende.
+
+»Dandou-Pant," antwoordde de Nana, »zal niet slechts zijn de op
+het sterke kasteel Bilhour bekroonde Peïschwah! Hij zal dan zijn de
+souverein van het heilige land der Indiën!"
+
+Na deze woorden gesproken te hebben, bleef Nana Sahib, de armen
+gekruist, met den droomenden blik van hen, die niet het verledene of
+het tegenwoordige, maar de toekomst gadeslaan, in stilte verzonken.
+
+Balao Rao wachtte zich wel hem te storen. Liever liet hij deze
+ongetemde ziel zich door haar eigen vuur ontvlammen en des
+noods was hij immers daar om het vuur dat in hem smeulde, aan te
+blazen. Nana Sahib kon geen medeplichtige hebben, inniger aan zijn
+persoon verbonden, geen vuriger raadsman om hem zijn doel te doen
+bereiken. Het is reeds gezegd, het was zijn ander ik.
+
+Na eenige minuten van stilte, richtte de Nana het hoofd op en kwam
+tot den tegenwoordigen toestand terug.
+
+»Waar zijn onze metgezellen?" vroeg hij.
+
+»In de grotten van Adjuntah, waar ze ons volgens afspraak zouden
+wachten," antwoordde Balao Rao.
+
+»En onze paarden?"
+
+»'k Heb ze een eind van hier op den weg van Ellora naar Boregami in
+bewaring gegeven."
+
+»Bij Kâlagani immers?"
+
+»Juist, broeder. Ze worden daar goed verzorgd en staan gereed om
+te vertrekken."
+
+»Laten we dan vertrekken," antwoordde de Nana. »We moeten voor het
+aanbreken van den dag te Adjuntah zijn."
+
+»En waarheen dan verder?" vroeg Balao Rao. »Heeft deze overhaaste
+vlucht je plannen niet tegengewerkt?"
+
+»Neen," antwoordde Nana Sahib. »We zullen de Sautpourrabergen bereiken,
+waarvan ik al de passen ken en waar ik de nasporingen van de Engelsche
+politie kan trotseeren. Daar ook zullen we op het grondgebied zijn
+der Bhîls en der Gounds, die onze zaak getrouw zijn gebleven. Daar
+zal ik dan het gunstige oogenblik kunnen afwachten, te midden van
+de bergachtige streek der Vindhyas, waar de gemoederen altijd in
+gisting verkeeren!
+
+»Op marsch!" antwoordde Balao Rao. »Welnu, ze hebben duizend gulden
+uitgeloofd aan hem, die je vangt. Maar, 't is niet voldoende om een
+prijs op je hoofd te stellen, 't moet genomen worden ook!"
+
+»Ze krijgen 't niet," antwoordde Nana Sahib. »Kom, zonder een oogenblik
+te verliezen, broeder, kom!"
+
+Balao Rao liep met zekeren tred door den nauwen gang, die naar deze
+donkere schuilplaats, onder den vloer van den tempel gegraven,
+geleidde. Aan de opening gekomen, door het kruis van den steenen
+olifant verborgen, stak hij voorzichtig het hoofd naar buiten, keek
+rechts en links, verzekerde zich dat de toegangen vrij waren en waagde
+zich buiten. Uit overmaat van voorzorg, liep hij een twintig schreden
+ver in de laan, die de richting volgde van de as des tempels, doch
+niets verdachts opmerkende, liet hij een gefluit hooren, om Nana te
+waarschuwen dat de weg vrij was.
+
+Eenige oogenblikken later, verlieten de beide broeders de een halve
+mijl lange, kunstmatige vallei, waarin een menigte galerijen, gewelven,
+uitdiepingen, op zekere plaatsen tot een groote hoogte trapsgewijze
+boven elkander zijn uitgehouwen. Zij vermeden het mohamedaansche
+praalgraf, dat tot bungalow dient voor de bedevaartsgangers of de
+nieuwsgierigen van allerlei landaard, aangetrokken door de wonderen
+van Ellora; eindelijk, na het dorp Ranzah te zijn omgegaan, bevonden
+zij zich op den weg, die Adjuntah met Boregami verbindt.
+
+De afstand van Ellora naar Adjuntah bedroeg vijftig mijlen (80
+kilometers ongeveer); doch de Nana was nu niet meer de vluchteling, die
+te voet en zonder middel van vervoer uit Aurungabad ontsnapte. Zooals
+Balao Rao gezegd had, wachtten hun drie paarden op den weg op,
+onder de hoede van den Hindoe Kâlagani, een getrouwen dienaar
+van Dandou-Pant. Deze paarden waren verborgen geweest in een dicht
+bosch, een mijl van het dorp af. Het eene was bestemd voor den Nana,
+het andere voor Balao Rao, het derde voor Kâlagani en even daarna
+galoppeerden alle drie in de richting van Adjuntah. Niemand trouwens
+zou er zich over verwonderd hebben een fakir te paard te zien, want
+inderdaad vragen deze brutale bedelaars dikwijls te paard zittende
+een aalmoes.
+
+Daarenboven was de weg in dezen voor de bedevaarten minder gunstigen
+tijd van het jaar, niet druk bezocht. De Nana en zijne beide
+metgezellen reden dus snel, zonder vrees dat iets hen kon hinderen
+of ophouden. Zij namen er den tijd van af om hunne dieren te laten
+uitblazen, en op deze korte halten, putten zij uit den voorraad, dien
+Kâlagani aan den zadelknop had opgehangen. Zij vermeden zoodoende de
+meer bezochte gedeelten der provincie, de bungalows en de dorpen, onder
+anderen het gehucht Roja, een ellendige hoop zwarte huizen, zooals
+de door den rook zwart geworden sombere woningen van Cornonailles en
+Pulmary, een klein, verlaten gehucht in een woeste landstreek.
+
+De bodem was gelijk en vlak. In alle richtingen strekten zich
+heidevelden uit, overal met dichte jungles bezet. Doch in de nabijheid
+van Adjuntah werd de landstreek meer oneffen.
+
+De prachtige grotten van dien naam, mededingsters der wondervolle
+grotten van Ellora, en in hun geheel misschien schooner, nemen het
+lagere gedeelte eener kleine vallei in, een halve mijl ongeveer van
+de stad af.
+
+Nana Sahib behoefde dus niet door Adjuntah te gaan, waar de afkondiging
+van den gouverneur reeds aangeplakt moest zijn. Bijgevolg bestond er
+voor hem geen vrees herkend te worden.
+
+Vijftien uren dus na Ellora verlaten te hebben, drong hij met zijne
+metgezellen door een nauwen bergpas, die naar de beroemde vallei
+geleidde, waarvan de zeven en twintig tempels, in de rotsachtige
+massa zelve uitgehouwen, over duizelingwekkende afgronden hangen.
+
+Het was een prachtige nacht, met een schitterenden sterrenhemel,
+doch zonder maan. Hooge vijgeboomen en eenige »bars," die onder
+de reuzen der Indische flora geteld worden, teekenden zich zwart
+tegen den met sterren bezaaiden hemel af. Geen windje verstoorde de
+kalmte van den dampkring, geen blaadje bewoog zich, niet het minste
+geluid deed zich hooren, of het moest het zacht geruisch zijn van
+een bergstroom, die eenige honderden schreden verder in een diepe
+kloof vloeide. Doch dit geruisch nam toe en werd een waar geloei,
+toen de paarden den waterval van den Satkhound bereikt hadden, die
+van een hoogte van vijftig vademen valt, gebroken en verscheurd door
+de scherpe rotsen van kwarts en basalt. Vloeibaar stof dwarrelde in
+den bergpas rond en zou, zoo de maan in dien schoonen lentenacht den
+horizont verlicht had, het prachtige schouwspel hebben opgeleverd
+van de zeven kleuren van den regenboog.
+
+De Nana, Balao Rao en Kâlagani vertoonden zich nu in den bergpas,
+die op deze plaats een scherpe kromming maakt en een prachtig uitzicht
+geeft op de vallei, verrijkt door de meesterstukken der boeddhistische
+bouwkunst. Daar, op de muren dier tempels, rijkelijk met zuilen,
+rozetten, arabesken, veranda's versierd, bevolkt met kolossale
+figuren van fantastisch gevormde dieren, voorzien van in de rotsmassa
+uitgeholde sombere cellen, eertijds door priesters, de bewaarders
+dezer heilige verblijfplaatsen bewoond, kan de kunstenaar ook nog
+eenige fresco's bewonderen, die eerst gisteren geschilderd schijnen
+te zijn en die koninklijke plechtigheden, godsdienstige processies,
+veldslagen voorstellen waarin al de wapenen van dien tijd voorkomen,
+zooals ze in de eerste tijden van de christelijke jaartelling in het
+prachtige land van Indië in zwang waren.
+
+Nana Sahib kende al de geheimen dezer onderaardsche verblijven. Meer
+dan eens hadden zijne metgezellen en hij, door de koninklijke
+troepen in 't nauw gebracht, er in de kwade dagen van den opstand
+een schuilplaats gevonden. De onderaardsche galerijen, die ze met
+elkander verbonden, de nauwste tunnels in de kwartsachtige rotsmassa
+uitgegraven, de bochtige gangen, die elkaar in alle richtingen
+kruisten, de duizend vertakkingen van dien doolhof, die den geduldigste
+wanhopend zouden gemaakt hebben, alles was hem gemeenzaam. Hij kon er
+niet verdwalen, zelfs al verlichtte geen fakkel hunne donkerste hoeken.
+
+De Nana ging als iemand, volkomen zeker van zich zelven, recht naar
+een van de minst belangrijke holen der groep. De opening was verborgen
+door dicht struikgewas en een hoop groote steenen, afkomstig van een
+oude instorting, tusschen de struiken van den bodem en de planten,
+die tusschen de spleten van de rots groeiden.
+
+Een licht tikje op den wand was den nabob voldoende om zijne
+tegenwoordigheid aan de opening van het hol te kennen te geven.
+
+Dadelijk kwamen twee of drie hoofden van Hindoes tusschen de takken
+te voorschijn, daarna tien, twintig en weldra vormden die hoofden,
+door lichamen gevolgd, als slangen tusschen de steenen doorkruipende,
+een groep van een veertigtal goed gewapende mannen.
+
+»Op marsch!" zeide Nana Sahib.
+
+En zonder eenige verklaring te vragen, zonder te weten waarheen
+hij hen leidde, volgden hem de getrouwe metgezellen van den nabob,
+gereed zich op een teeken van hem te laten dooden. Zij waren te voet,
+maar hunne beenen konden in snelheid wedijveren met die van een paard.
+
+De kleine troep drong door den bergpas, die langs den rand van den
+afgrond in de richting van het noorden liep en ging om den top van den
+berg heen. Een uur later had hij den weg van den Kandeisch bereikt,
+die zich verliest in de bergpassen der Sautpourrabergen.
+
+Met het aanbreken van den dag passeerden zij den tak op Nagpore van
+den spoorweg van Bombay op Allahabad en even later den weg zelven,
+die naar het noordoosten loopt.
+
+Op dit oogenblik bruiste de sneltrein van Calcutta voorbij, en
+liet zijn witten rook in de toppen der trotsche vijgeboomen langs
+den weg hangen, terwijl de roofdieren der jungles verschrikt op de
+vlucht joegen.
+
+De nabob hield zijn paard in en riep met luide stem, de hand naar
+den voortsnellenden trein uitgestrekt:
+
+»Ga en zeg den onderkoning van Indië, dat Nana Sahib nog altijd in
+leven is en dat hij dezen spoorweg, dat vervloekte gewrocht hunner
+handen, in het bloed der veroveraars zal verdrinken!"
+
+
+
+
+
+
+V.
+
+DE IJZEREN REUS.
+
+
+Wie beschrijft de verbazing der mannen, vrouwen en kinderen, van
+Hindoes zoowel als van Engelschen, op den grooten weg van Calcutta
+naar Chandernagor, toen zij in den vroegen morgen van den 6n Mei uit
+een der laatste voorsteden van de hoofdstad van Indië, tusschen twee
+dichte rijen nieuwsgierigen een vreemde equipage zagen te voorschijn
+komen,--indien men althans dien naam kan geven aan den zonderlingen
+toestel, die zich langs den oever der Hoogly voortbewoog.
+
+Aan het hoofd en als de eenige beweegkracht van den trein, stapte
+een reusachtige olifant, van twintig voet hoog, dertig lang en breed
+naar evenredigheid, bedaard en geheimzinnig voort. Zijn snuit was half
+omgebogen, als een énorme hoorn van overvloed, met het uiteinde in de
+lucht. Zijne vergulde slagtanden staken buiten zijn ontzaglijk kakebeen
+uit, gelijk aan twee dreigende zeisen. Over zijn donkergroen lichaam,
+zonderling gevlekt, was een in ruime plooien afhangend kleed van
+schitterende kleuren geslagen, afgezet met goud- en zilverdraadwerk,
+omgeven door groote eikels van gedraaide franje. Zijn rug torste
+een soort van prachtig versierd torentje, bekroond met een op de
+Indische wijze rond koepeldak en welks wanden voorzien waren van
+groote lensvormige glazen, veel gelijkende op de patrijspoorten
+eener scheepskajuit.
+
+Wat nu die olifant voorttrok, was een trein van twee énorme wagens,
+of liever twee werkelijke huizen, een soort van rollende bungalows,
+elk op vier raderen met sierlijk gebeeldhouwde naven, speken en
+velgen. Deze wielen, waarvan men slechts het onderste segment zag,
+bewogen zich in kasten, die half door het onderstel dezer énorme
+bewegingstoestellen verborgen waren. Een van scharnieren voorzien
+smal brugje, dat zich naar de beweging der wielen schikte, verbond
+het eerste voertuig met het tweede.
+
+Hoe kon nu een enkele olifant, hoe sterk ook, schijnbaar zonder
+de minste moeite, deze twee zware gevaarten trekken? Hij deed het
+evenwel, het wonderdier! Zijne dikke pooten lichtten zich op en
+daalden automatisch neder met een echt mechanische regelmaat en hij
+ging onmiddellijk van den stap in den draf over, zonder dat noch de
+stem, noch de hand van een »mahout" zich deed hooren of zien.
+
+Dat was voorzeker iets waarover de nieuwsgierigen zich moesten
+verwonderen, indien zij zich althans op eenigen afstand hielden,
+want, als zij dichter bij den kolos kwamen, ontdekten zij het geheim
+en week hunne verbazing voor bewondering.
+
+En inderdaad werd het oor onmiddellijk getroffen door een soort van
+op de maat afgepast geloei, dat zeer veel overeenkomst had met het
+eigenaardig geschreeuw van die reuzen der Indische fauna. Daarenboven
+ontsnapte er in kleine tusschenpoozen uit de naar den hemel gerichte
+tromp een schitterende rookwolk.
+
+En toch was het zeer zeker een olifant! Zijn met vouwen en rimpels
+bedekte, zwartachtig groene huid hield ongetwijfeld een dier machtige
+beenderengestellen verborgen, waarmede de natuur de dikhuidigen
+begiftigd heeft! Zijne oogen schitterden met een levendigen glans! Zijn
+leden waren met beweging begaafd!
+
+Doch, zoo de een of andere nieuwsgierige het gewaagd had de hand op het
+ontzaglijke dier te leggen, was alles helder voor hem geworden. Het
+was slechts een bewonderenswaardige oogbedrieger, een verrassende
+navolging, met al de uiterlijke kenteekenen van het leven, zelfs
+van dichtbij.
+
+Werkelijk was die olifant van plaatijzer en hield inwendig een
+weglocomotief verborgen, en wat den trein, het »Stoomhuis" betreft,
+om de benaming te gebruiken, die hem toekomt, het was de door den
+ingenieur beloofde rollende woning.
+
+De eerste wagen of liever het eerste huis, diende tot woning voor
+kolonel Munro, kapitein Hod, Banks en mij.
+
+Het tweede huisvestte sergeant Mac Neil en de lieden, die het personeel
+van den tocht uitmaakten.
+
+Banks had zijne belofte gehouden, kolonel Munro de zijne en ziedaar
+hoe men in den morgen van den 6n Mei, in die buitengewone equipage
+vertrokken was om de noordelijke streken van het Indische schiereiland
+te bezoeken.
+
+Doch waartoe zulk een kunstmatige olifant? Waarom die fantasie,
+in strijd met den praktischen geest der Engelschen? Tot nog toe was
+het nooit bij iemand opgekomen om aan een locomotief, bestemd om,
+hetzij op de groote straatwegen of op de rails der spoorbanen, te
+circuleeren, de gedaante van een viervoetig dier te geven!
+
+Het valt niet te ontkennen, dat we, voor 't eerst de wonderlijke
+machine ziende, ten hoogste verbaasd stonden te kijken. Er kwam geen
+einde aan de vragen, die onzen vriend Banks ten opzichte der machine
+gedaan werden. Volgens zijne plannen toch en onder zijne leiding was
+deze weglocomotief vervaardigd. Wie had hem de zonderlinge gedachte
+ingeblazen haar tusschen de ijzeren wanden van een mechanischen
+olifant te verbergen?
+
+»Mijne vrienden," vergenoegde Banks zich zeer ernstig te antwoorden,
+»kent ge den rajah van Bouthan?"
+
+»Ik ken hem," antwoordde kapitein Hod, »of liever, ik kende hem,
+want hij is nu sedert drie maanden overleden."
+
+»Welnu, voor hij stierf," antwoordde de ingenieur, »was de rajah
+van Bouthan niet alleen in leven, maar hij leefde heel anders
+dan een ander. Hij was zeer op pracht gesteld, onder welken vorm
+ook. Hij weigerde zich niets, niets namelijk van 't geen hem in
+zijn hoofd opkwam. Hij bedacht het onmogelijke en indien zijn
+beurs niet onuitputtelijk geweest ware, had zij werkelijk kans
+gehad uitgeput te worden in de verwezenlijking zijner weelderige
+fantasie. Hij was rijk als de nabobs van vroegere tijden. Zoo hij
+ooit door eenige zorg gekweld werd, dan was het door de zorg hoe
+zijne schatten iets minder alledaags te verteren dan zijne millioenen
+rijke medebroeders. Nu kwam er eens een gedachte bij hem op, die zich
+zoodanig van hem meester maakte, dat hij er niet meer van kon slapen,
+een gedachte waarop Salomo trotsch zou geweest zijn, en die hij zeker
+verwezenlijkt zou hebben, als hij den stoom gekend had: de gedachte
+namelijk om op eene tot nog toe geheel nieuwe wijze te reizen, met
+een equipage zooals nooit iemand er een had kunnen droomen. Hij
+kende mij, liet mij aan zijn hof komen en teekende mij zelf het
+plan van zijn voertuig. En als ge nu denkt, mijne vrienden, dat ik
+in lachen uitbarstte bij het voorstel van den rajah, dan bedriegt ge
+u! Ik begreep volkomen dat dit grootsche idée slechts in de hersenen
+van een Hindoeschen souverein had kunnen opkomen, en 'k had van dat
+oogenblik af slechts ééne begeerte, het zoodra mogelijk uit te voeren
+op eene wijze, die mijn dichterlijken cliënt en mij zelven het best
+kon bevredigen. Een ingenieur is niet alle dag in de gelegenheid
+zijne krachten aan fantastische voorstellingen te beproeven en de
+fauna der Apocalypsis of de schepping der Duizend en een Nacht met
+een dier van eigen vinding te verrijken. En toch, de fantasie van den
+rajah was uitvoerbaar. Ge weet wat men in werktuigkunde al doet, wat
+men al kan doen en wat men eenmaal zal doen. Ik zette mij dus aan den
+arbeid en in dit omhulsel van plaatijzer, dat een olifant voorstelt,
+gelukte het mij den stoomketel, met het mechanisme en den tender van
+een weglocomotief met zijn geheele toebehooren in te sluiten. De
+gelede tromp, die naar goedvinden kan opgeheven en neergedrukt
+worden, diende mij tot schoorsteen; door middel van een excentriek [5]
+kon ik de beenen van mijn dier aan de wielen van mijn toestel
+spannen; ik richtte de oogen in als de lensglazen van een vuurtoren,
+teneinde op die wijze twee stralen electrisch licht te verspreiden
+en daarmede was de kunstmatige olifant voltooid. Ik had meer dan eene
+moeielijkheid moeten overwinnen, die niet dadelijk was opgelost. Het
+gevaarte kostte mij vrij wat slapelooze nachten, zoodat mijn rajah,
+die hoogst ongeduldig was en den meesten tijd van zijn leven in mijn
+werkplaats doorbracht, kwam te sterven, voordat mijn olifant zijne
+wandeling op de groote wegen van Indië kon beginnen. De ongelukkige
+had den tijd niet gehad de proef van zijn rollend huis te nemen. Maar
+zijn erfgenamen, minder fantastisch dan hij, beschouwden den toestel
+met schrik en bijgeloof, als het werk van een krankzinnige. Zij
+haastten zich dus er zich tegen een lagen prijs van te ontdoen en
+daarom kocht ik alles voor rekening van den kolonel. Ge weet nu, mijne
+vrienden, hoe en waarom wij alleen op de wereld, ik sta er voor in,
+kunnen beschikken over een stoomolifant van tachtig paardenkracht,
+of liever van tachtig olifanten van drie honderd kilogrammeters!"
+
+»Bravo! Banks, bravo!" riep kapitein Hod uit. »Een ingenieur, die
+daarenboven kunstenaar is, een dichter in ijzer en staal, dat mag
+een witte raaf genoemd worden!"
+
+»Toen nu de rajah dood was," antwoordde Banks, »en zijn equipage
+teruggekocht, had ik den moed niet mijn olifant te vernietigen en
+den locomotief zijn gewonen vorm terug te geven!"
+
+»En je hebt volmaakt goed gehandeld!" hernam de kapitein. »Onze olifant
+is prachtig! En wat zullen we een effect met dat reusachtige dier
+maken, als het ons over de vlakten en door de jungles van Hindostan
+voert! Een dergelijk denkbeeld kon alleen bij een rajah opkomen! Welnu,
+wij zullen dat idée in praktijk brengen, niet waar, kolonel?"
+
+Kolonel Munro had bijna geglimlacht. Dat stond gelijk met een volslagen
+goedkeuring van de woorden des kapiteins. De reis werd dus vastgesteld
+en dat was de reden, waarom een ijzeren olifant, eenig in zijn soort,
+een kunstmatige Leviathan er toe gebracht werd de rollende woning te
+trekken van vier Engelschen, inplaats van in groote staatsie een der
+rijkste rajahs van het Indische schiereiland rond te leiden.
+
+En hoe is nu deze weglocomotief ingericht, waaraan Banks vernuftig
+al de verbeteringen der moderne wetenschap had aangebracht?
+
+Tusschen de vier wielen strekt zich het geheele mechanisme,
+cilinders, stangen, stoomschuiven, voedingspomp, excentrieken,
+in het lichaam van den stoomketel geborgen, uit. Deze pijpketel
+heeft zestig vierkante meters verwarmend oppervlak. Hij is geheel
+bevat in het voorste gedeelte van het lichaam des olifants, welks
+achterste gedeelte den tender verbergt, bestemd om het water en
+de brandstof mede te voeren. De stoomketel en de tender, beiden op
+hetzelfde gestel geplaatst, zijn alleen van elkander gescheiden door
+een tusschenruimte voor den stoker. De machinist houdt zijn verblijf
+in den toren, bestand tegen de kogels, welke toren boven het lichaam
+van het dier uitkomt en waarin, in geval van een ernstigen aanval,
+al onze manschappen zich zullen kunnen verschuilen. Onder de oogen van
+den machinist bevinden zich de veiligheidskleppen en de manometer, die
+de spanning van den stoom aangeven; binnen zijn bereik de regulator en
+de gangkruk die hem dienen, de een om den aanvoer van stoom, de andere
+om de beweging der stoomschuiven te regelen en bijgevolg den gang naar
+voren of achteren van den toestel te bepalen. Uit dit torentje kan
+hij door dikke lensvormige glazen den weg waarnemen, dien zij gaan,
+terwijl een pedaal, die met de voorwielen in verband staat, deze
+verstelt en het gevaarte de scherpste bochten en krommingen doet maken.
+
+Veeren van het beste staal, aan de assen bevestigd, torsen den ketel
+en den tender, om de schokken door de ongelijkheden van den grond
+teweeggebracht, te temperen. Wat de wielen betreft, van beproefde
+sterkte, zij zijn aan den omtrek van tanden voorzien, die in den
+grond ingrijpen, hetgeen het slijten of doorslaan belet.
+
+Zooals Banks ons mededeelde, is de nominale kracht der machine
+tachtig paarden, die men evenwel tot honderd vijftig effectieve
+kracht kan opvoeren, zonder vrees voor ontploffing. Deze machine,
+samengesteld volgens de beginselen van het »stelsel Field," is
+met dubbelen cilinder en veranderlijke uitzetting. Een hermetisch
+gesloten omhulsel beveiligt het geheele mechanisme voor het stof der
+wegen, dat het anders spoedig zou bederven. De voortreffelijkheid
+dezer machine bestaat vooral hierin, dat zij weinig verbruikt en veel
+voortbrengt. Inderdaad is het gemiddelde verbruik, in verhouding tot de
+verkregen trekkracht, even voordeelig, hetzij men kool of hout stoke,
+want de rooster van den vuurhaard is zoo ingericht, dat alle soorten
+van brandstof kunnen gebruikt worden. Wat de normale snelheid van
+dezen weglocomotief betreft, deze wordt door den ingenieur geschat
+op vijf en twintig kilometers per uur, maar op een gunstig terrein,
+zal hij het tot veertig brengen. De wielen kunnen, zooals wij zeiden,
+niet gemakkelijk doorslaan, niet alleen door het ingrijpen hunner
+vellingen in den grond, doch ook omdat de ophanging van den toestel
+op veeren van uitstekende hoedanigheid, volkomen is en het gewicht,
+dat door de schokken telkens ongelijk zou worden, daardoor overal
+gelijkelijk verdeeld blijft. Daarenboven kunnen deze wielen gemakkelijk
+vastgezet worden door een remtoestel met samengeperste lucht, die
+het voertuig òf langzamerhand, òf bijna plotseling doet stilstaan.
+
+Wat het vermogen der machine aangaat om tegen hellingen op te gaan,
+dit is werkelijk merkwaardig. Banks heeft inderdaad de schoonste
+resultaten verkregen door rekening te houden met het gewicht en het
+voortdrijvend vermogen, op elken zuiger van zijn locomotief. Ook kan
+hij gemakkelijk hellingen bestijgen van tien à twaalf centimeters
+per meter,--'t geen aanzienlijk is.
+
+Overigens zijn de wegen, door de Engelschen in Indië aangelegd en
+die een net uitmaken van verscheidene duizenden mijlen, wezenlijk
+prachtig. Zij leenen zich uitstekend voor deze soort van vervoer. Om
+van geen anderen weg te spreken dan van den »Great Trunk Road", die
+het geheele schiereiland doorsnijdt, deze strekt zich onafgebroken
+twaalf honderd mijlen, of bij de twee duizend kilometers ver uit.
+
+En nu, laat ons een en ander vertellen van het Stoomhuis, dat de
+kunstmatige olifant voorttrok.
+
+Banks toch had van de erfgenamen van den nabob, voor rekening van
+kolonel Munro niet alleen den weglocomotief gekocht, maar ook den
+trein, dien hij voorttrok. Wien zal het verwonderen, dat de rajah
+van Bouthan hem geheel naar eigen vinding en in Hindoeschen trant had
+laten vervaardigen? Ik noemde hem reeds een rollenden bungalow; hij
+verdient dien naam ten volle en inderdaad mogen de twee wagens, waaruit
+de trein bestaat, een wonder van de bouwkunst des lands genoemd worden.
+
+Men stelle zich twee soorten van pagoden zonder minarets voor, met hare
+dubbele, dikbuikige, ronde koepeldaken, hare uitstekende vensters, door
+vierkante, platte, gebeeldhouwde zuilen gedragen, haar versiering in
+veelkleurig lofwerk van kostbare houtsoorten, hare bevallig geteekende,
+sierlijk gebogen omtrekken, de rijk aangebrachte veranda's, waarin
+zij van voren en achteren uitloopen. Men zou gezegd hebben, dat het
+twee aan den heiligen heuvel van Sonnaghur ontleende pagoden waren,
+die, met elkander verbonden, door dien ijzeren olifant op sleeptouw
+genomen, de groote wegen van Indië gingen bewandelen!
+
+En, opdat er toch niets aan dit wonderbaarlijke voertuig zou ontbreken,
+moet nog vermeld worden, dat het drijven kon. Het benedengedeelte toch
+van het lichaam des olifants, de buik in een woord, die de machine
+bevat, zoowel als het onderstel der twee rollende huizen, vormden
+vaartuigen van licht plaatijzer. Deed er zich nu een stroom op zijn
+weg voor, dan trad de olifant er in, de trein volgde hem en de pooten
+van het dier, door de drijfstangen als schoepen in beweging gebracht,
+sleepte het geheele stoomhuis over de rivieren en stroomen voort. Een
+onschatbaar voordeel voorzeker in het uitgestrekte land van Indië,
+door zooveel stroomen doorsneden, waarover de bruggen nog moeten
+gelegd worden.
+
+Zoodanig was dus die trein, eenig in zijn soort en zoodanig had de
+zonderlinge rajah van Bouthan hem gewild. Maar, mocht Banks al aan de
+fantasie van den rajah hebben toegegeven, die aan de beweegkracht den
+vorm van een olifant en aan de rijtuigen de gedaante van pagoden gaf,
+het inwendige had hij gemeend naar den Engelschen smaak te moeten
+inrichten en daarbij in het oog gehouden, dat het een reis van langen
+duur zou zijn. En hierin was hij volkomen geslaagd.
+
+Het Stoomhuis bestond, zooals ik gezegd heb, uit twee wagens, die
+inwendig niet minder dan zes meters breed waren. Zij overschreden
+bijgevolg de assen der wielen, die slechts vijf meters breed waren. Op
+zeer lange en buitengewoon buigzame veeren rustende, hadden zij evenmin
+van schokken te lijden als de wagens op een goed aangelegden spoorweg.
+
+De eerste wagen had een lengte van vijftien meters. Van voren
+overschaduwde een sierlijke veranda, op lichte zuilen rustende, een
+ruim balkon, dat gemakkelijk een tiental personen kon bevatten. Twee
+vensters en een deur kwamen op het salon uit, daarenboven verlicht
+door twee zijvensters. Dit salon, gemeubeld met een tafel en een
+bibliotheek, in zijn geheele breedte voorzien van zachte divans, was
+smaakvol versierd en met rijke stoffen behangen. Een dik Smyrna's
+tapijt bedekte den vloer. »Tatti's," een soort van lichtschermen
+van met bloemen versierd rietgras, voor de vensters gehangen en
+onophoudelijk met welriekend water besproeid, onderhielden een
+aangename frischheid, zoowel in het salon als in de kleinere
+vertrekken. Aan de zoldering hing een »punka," die, terwijl de
+trein op weg was, automatisch bewogen of gedurende de halten door
+een dienaar heen en weder gezwaaid werd. Moest men niet met alle
+mogelijke middelen het onaangename bestrijden eener temperatuur,
+die gedurende zekere maanden van het jaar, in de schaduw boven vijf
+en veertig graden C. rijst?
+
+Achter in de zaal verleende een tweede deur, van kostbaar hout,
+tegenover de deur der veranda, toegang tot de eetzaal, die haar licht
+niet alleen ontving van de zijvensters, maar ook van een plafond
+van mat glas. Rondom de in het midden geplaatste tafel, konden acht
+gasten plaats nemen. Wij waren slechts met ons vieren en zouden het
+dus ruim genoeg hebben. Buffetten en kredenstafeltjes, beladen met al
+de weelde van zilverwerk, glazen en porceleinen voorwerpen, door het
+Engelsche comfort vereischt, meubelden deze eetzaal. Het spreekt van
+zelf, dat al de licht breekbare voorwerpen, half in bijzonder daartoe
+vervaardigde inkervingen gevat, evenals dit aan boord van schepen
+geschiedt, voor de schokken bewaard bleven, zelfs op de slechtste
+wegen, ingeval onze trein ooit genoodzaakt werd zich op dezen te wagen.
+
+De deur, achter in de eetzaal, kwam uit op een gang, die uitliep
+op een achterbalkon, mede bedekt door een veranda. Langs dezen gang
+bevonden zich vier kamers, zijdelings verlicht, een bed, een toilet,
+een kleerkast, een divan bevattende en ingericht als de kajuiten van
+de rijkste transatlantische paketbooten. De eerste kamer links werd
+bewoond door kolonel Munro, de tweede rechts, door den ingenieur
+Banks. Dan volgde rechts, op de kamer van den ingenieur, die van
+kapitein Hod en de mijne links op die van kolonel Munro.
+
+De tweede wagen, twaalf meters lang, bezat evenals de eerste, een
+balkon met veranda, dat uitkwam op een groote keuken, aan iedere zijde
+geflankeerd door twee provisiekamers, en natuurlijk voorzien van de
+noodige keukengereedschappen. Deze keuken stond in verbinding met een
+gang, die zich in het midden tot een vierkant vertrek verwijdde en
+voor het personeel der expeditie een tweede eetzaal vormde, verlicht
+door een vallicht in de zoldering. Aan de vier hoeken bevonden zich
+vier kleine vertrekken, bewoond door sergeant Mac Neil, den machinist,
+den stoker en den ordonnans van kolonel Munro; vervolgens waren er van
+achteren nog twee andere vertrekjes, het eene bestemd voor den kok,
+het andere voor den oppasser van kapitein Hod; eindelijk nog andere
+vertrekken, die dienden tot berging van wapenen, tot ijskelder,
+bagagekamer, enz., en allen uitkwamen op het verandabalkon van
+achteren.
+
+Men ziet dat Banks de twee rollende woningen van het Stoomhuis
+doelmatig en gemakkelijk had ingericht. Zij konden 's winters
+verwarmd worden door een toestel, waarvan de verwarmde lucht, door de
+machine verschaft, door de kamers circuleerde, behalve twee kleine
+schoorsteenen, die in het salon en de eetzaal geplaatst waren. Wij
+waren dus in staat het barre jaargetijde te trotseeren, zelfs aan
+den voet van de bergen van Thibet.
+
+De belangrijke vraag der levensmiddelen was natuurlijk niet verzuimd en
+we namen zooveel fijne verduurzaamde spijzen van allerlei aard mede,
+dat het geheele personeel der expeditie er een jaar lang genoeg aan
+zou gehad hebben. Het overvloedigst waren wij voorzien van vleesch
+in blikken bussen van de beste merken, vooral gekookt en gestoofd
+ossenvleesch, en van kippenpasteiën, waarvan het gebruik in Indië
+zoo algemeen verspreid is.
+
+Ook aan melk zou het ons niet ontbreken voor het ontbijt in den
+vroegen morgen, dat het eigenlijke ontbijt voorafgaat, ook niet
+aan bouillon voor de »tiffin," (het tweede ontbijt) die het diner
+des avonds voorafgaat, dank zij de nieuwe toebereidingen, die het
+mogelijk maken, dat men ze geconcentreerd op reis medeneemt.
+
+Na de melk tot deegachtige consistentie uitgedampt te hebben,
+wordt zij in hermetisch dichte bussen gesloten van vier honderd
+vijftig gram inhoud, die drie kan vloeistof kunnen opleveren
+door de bijvoeging van het vijfvoudig gewicht aan water. In dezen
+toestand komt zij in samenstelling overeen met normale melk van goede
+hoedanigheid. Hetzelfde resultaat wordt verkregen met den bouillon,
+die, na op dezelfde wijze geconserveerd en tot tabletjes gevormd te
+zijn, opgelost uitmuntende soepen geeft.
+
+Wat het ijs aangaat, zoo nuttig in die heete luchtstreek, het was
+ons gemakkelijk het in weinige oogenblikken te maken, door middel
+van den toestel van Carré, die de verlaging der temperatuur door
+de verdamping van vloeibaar ammoniakgas bewerkt. Een der kleinere
+vertrekken van achteren was zelfs tot ijskelder ingericht en hetzij
+door de verdamping van den ammoniak, hetzij door de vervluchtiging van
+den methylether, kon de opbrengst onzer jachten onbepaald geconserveerd
+worden, dank zij de toepassing der methode van een Franschman,
+mijn landgenoot Ch. Tellier. Men zal moeten toestemmen, dat dit een
+kostbare hulpbron was, die in alle omstandigheden levensmiddelen van
+de beste hoedanigheid ter onzer beschikking stelde.
+
+Wat de dranken betreft, ook hiervan was de kelder goed
+voorzien. Fransche wijnen, verschillende soorten van bier, brandewijn,
+arak, hadden allen afzonderlijke plaatsen en waren in voldoende
+hoeveelheid voorhanden voor de eerste behoeften.
+
+Wij moeten overigens opmerken, dat onze reisweg ons niet belangrijk van
+de bewoonde provinciën van het schiereiland zou verwijderen. Men stelle
+zich ook vooral Indië niet als een woestijn voor. Mits men de ropijen
+niet spaart, kan men er zich niet alleen het noodige, maar meer dan
+dat verschaffen. Het zou kunnen zijn dat, als wij in de noordelijke
+streken, aan den voet van het Himalaya-gebergte overwinteren, we aan
+onze eigen hulpmiddelen zullen overgeleverd zijn. Doch ook in dat
+geval zouden we aan al de behoeften van een comfortable levenswijze
+kunnen voldoen. De praktische geest van onzen vriend Banks had alles
+voorzien, en men kon zich voor de zorg ons onder weg te proviandeeren,
+gerust op hem verlaten.
+
+Ziehier nu het plan dezer reis,--een plan, dat in beginsel werd
+vastgesteld, uitgenomen de weinige wijzigingen, die onvoorziene
+omstandigheden er in konden brengen:
+
+Te vertrekken van Calcutta langs de vallei van den Ganges naar
+Allahabad; door het koninkrijk Oude in de richting van het noorden
+verder te gaan, teneinde de eerste berghellingen van Thibet te
+bereiken, gedurende eenige maanden nu eens hier, dan weder daar te
+kampeeren, het daarbij kapitein Hod gemakkelijk makende zijne jachten
+te organiseeren, om vervolgens weder naar Bombay af te zakken.
+
+Dat was bijna negen honderd mijlen af te leggen. Doch ons huis en
+zijn geheele personeel reisden met ons. Wie zou er iets tegen hebben
+om onder dergelijke omstandigheden meermalen de reis om de wereld
+te maken?
+
+
+
+
+
+
+VI.
+
+EERSTE HALTEN.
+
+
+Den 6n Mei had ik met het aanbreken van den dag het hotel Spencer
+verlaten, een der beste van Calcutta, alwaar ik sedert mijn komst in de
+hoofdstad van Indië mijn verblijf had gevestigd. Deze groote stad had
+nu voortaan geene geheimen meer voor mij. Morgenwandelingen, te voet,
+gedurende de eerste uren van den dag, avondwandelingen, per rijtuig,
+in het Strand, tot het voorplein van het fort William, te midden van
+de prachtige équipages der Europeanen, die de niet minder prachtige
+rijtuigen der dikke, vette inlandsche baboes (Bengaalsche burgers)
+vrij minachtend kruisen; tochten door de merkwaardige neringdoende
+straten, die zeer juist den naam van bazars dragen; bezoeken aan de
+velden waar de dooden tot asch verbrand worden, aan de oevers van den
+Ganges, aan de botanische tuinen van den natuurkundige Hooker, aan
+»mevrouw Kâli", de vreeselijke vrouw met vier armen, de wreede godin
+des doods, die zich in een kleinen tempel van een der voorsteden
+verbergt, waar de moderne beschaving hand aan hand gaat met de
+inlandsche barbaarschheid. Het paleis beschouwen van den onderkoning,
+dat juist tegenover het hôtel Spencer gelegen is; het zonderlinge
+paleis bewonderen van Chowringhi Road en den Town-Hall, gewijd aan
+de herinnering der groote mannen van onzen tijd; in bijzonderheden
+de belangwekkende moskee van Hoogly bestudeeren; langs de haven te
+wandelen, bezaaid met de schoonste koopvaardijschepen der Engelsche
+marine; afscheid te nemen eindelijk van de arghila's, adjudanten of
+wijsgeeren,--die vogels hebben zooveel namen!--die belast zijn met
+het schoonhouden der straten en met de openbare gezondheid der stad,
+dat alles was verricht en mijn vertrek was bepaald.
+
+Dien morgen dus kwam een palki-ghari, een soort van slecht rijtuig met
+twee paarden en op vier wielen,--dat onder de fraaie en gemakkelijke
+producten der Engelsche rijtuigfabrieken onwaardig was zich te
+vertoonen,--mij op het plein van het Gouvernement afhalen, om mij even
+daarna aan de deur van den bungalow van kolonel Munro af te zetten.
+
+Een honderd schreden verder buiten de voorstad, stond onze trein
+ons af te wachten. We hadden alleen nog maar te verhuizen,--in de
+eigenlijke beteekenis van het woord.
+
+Het spreekt van zelf, dat onze bagage vooraf in de daartoe afzonderlijk
+ingerichte bergplaats was overgebracht. We namen trouwens niets dan
+het hoognoodige met ons. Wat evenwel wapens aangaat, had kapitein
+Hod gemeend het met niet minder dan met vier Enfield-karabijnen, met
+ontplofbare kogels, vier jachtgeweren en twee eendenroeren te kunnen
+stellen, behalve nog een zeker aantal geweren en revolvers,--genoeg
+om al onze lieden te wapenen. Al die oorlogswapenen bedreigden meer
+de wilde dieren dan het eenvoudige wild voor de keuken, doch men zou
+dit den Nimrod onzer expeditie niet gemakkelijk aan zijn verstand
+hebben kunnen brengen.
+
+Kapitein Hod was overigens verrukt! Het pleizier zijn kolonel aan
+zijne eenzame levenswijze te ontrukken, de vreugde naar de noordelijke
+provinciën van Indië te vertrekken, in een equipage zonder weerga,
+het vooruitzicht van buitengewone jachtoefeningen, jachttochten,
+jachtavonturen in het Himalaya-gebergte, dit alles lachte hem toe,
+wond hem op en uitte zich door onophoudelijke uitroepen en stevige
+handdrukken.
+
+Het uur van vertrek had geslagen. De stoom had de noodige drukking, de
+machine stond gereed om dienst te doen. De machinist was op zijn post,
+met de hand op den regulateur. De gewone stoomfluit deed zich hooren.
+
+»Vooruit!" riep kapitein Hod, zijn hoed zwaaiende. »IJzeren Reus,
+vooruit!"
+
+De IJzeren Reus, waarmede onze opgewonden vriend,
+de bewonderenswaardige beweegkracht van onzen trein bestempelde,
+verdiende dien naam terecht en bleef haar bij.
+
+Een woord over het personeel der expeditie, dat het tweede rollende
+huis bewoonde:
+
+De machinist Storr, een Engelschman, behoorde tot de Compagnie van
+den »Great Southern of India," die hij nog maar sedert weinige maanden
+verlaten had. Banks kende hem als zeer bekwaam en had hem in den dienst
+van kolonel Munro doen overgaan. Het was een man van veertig jaar,
+handig werkman, zeer op de hoogte van alles wat zijn vak betrof,
+en die ons groote diensten zou bewijzen.
+
+De stoker heette Kâlouth. Hij behoorde tot de door de
+Spoorwegcompagnieën zoo gezochte klasse van Hindoes, die ongestraft
+de tropische hitte van Indië, nog verhoogd door de hitte van hun
+stoomketel, kunnen verdragen. Ditzelfde is het geval met de Arabieren
+waaraan de Compagnieën van zeetransporten op den tocht door de
+Roode Zee den dienst als stoker toevertrouwen. Deze goede menschen
+vergenoegen zich met zich slechts te laten koken, waar de Europeanen
+in eenige oogenblikken zouden braden. Ook dit was een goede keus.
+
+De ordonnans van kolonel Munro was een Hindoe van vijf en dertig
+jaar, van het ras der Gourgkhas, Goûmi genaamd. Hij behoorde tot het
+regiment, dat als een bewijs van goede discipline, het gebruik der
+nieuwe munitie aannam, die aanleiding gaf of althans het voorwendsel
+was van de omwenteling der Sipayers. Klein, vlug, welgemaakt,
+van beproefde getrouwheid, droeg hij nog de zwarte uniform van de
+»riflebrigade", waaraan hij gehecht was als aan zijn eigen huid.
+
+Sergeant Mac Neil en Goûmi waren met ziel en lichaam gehecht aan
+kolonel Munro.
+
+Na in al de oorlogen van Indië aan zijne zijde gestreden te hebben,
+na hem te hebben bijgestaan in zijne vruchtelooze pogingen om Nana
+Sahib weder te vinden, hadden zij hem in zijne afzondering gevolgd
+en zouden hem nimmermeer verlaten.
+
+Was Goûmi de ordonnans van den kolonel, Fox,--een echte Engelschman,
+zeer vroolijk, zeer spraakzaam,--was de oppasser van kapitein Hod,
+en niet minder hartstochtelijk jager dan hij. De goede jongen had
+zijn betrekking voor geen andere, welke ook, willen verruilen. Zijn
+slimheid maakte hem den naam dien hij droeg waardig. Fox! Vos! maar
+een vos, die zeven en dertig tijgers gedood had,--drie minder dan
+zijn kapitein. Hij dacht het er trouwens niet bij te laten.
+
+Om van het geheele personeel der expeditie een woord te zeggen, mogen
+we onzen kok niet onvermeld laten, die tusschen de twee provisiekamers,
+in het voorste gedeelte van het tweede huis, het bevel voerde. Hij
+was een neger van Franschen oorsprong en had reeds onder alle
+breedten gebraden en gestoofd. »Monsieur Parazard" verbeeldde zich
+geen alledaagsch bedrijf, maar een ambt van het grootste gewicht uit
+te oefenen. Met de deftigheid van een paus stapte hij van het eene
+fornuis naar het andere en bestrooide met de nauwkeurigheid van een
+scheikundige, zijne spijzen met peper, zout en de andere specerijen,
+die den smaak zijner geleerde preparaten moesten verhoogen. Maar,
+»monsieur Parazard" was bekwaam en zindelijk en daarom vergaf men
+hem gaarne deze keukenijdelheid.
+
+Dus bestond de expeditie, die de IJzeren Reus met zijn uit twee
+rollende huizen bestaanden trein naar het noorden van het schiereiland
+medevoerde, uit de heeren sir Edward Munro, Banks, kapitein Hod en mij
+van de eene zijde en Mac Neil, Storr, Kâlouth, Goûmi, Fox en »monsieur
+Parazard" van de andere,--te zamen dus uit tien personen. Men vergete
+daarbij niet de twee honden Phann en Black, wier hoedanigheden de
+kapitein op de jacht van allerlei wild niet genoeg kon roemen.
+
+Bengalen is misschien, zooal niet het belangrijkste, dan toch zeker
+het rijkste presidentschap van Hindostan. Het is het eigenlijke
+land der rajahs niet, hetgeen meer bijzonder het middelpunt van dit
+uitgestrekte Koninkrijk uitmaakt; doch deze provincie beslaat een
+zeer bevolkt grondgebied, dat misschien beschouwd kan worden als
+het ware land der Hindoes. Zij strekt zich ten noorden uit tot de
+ontoegankelijke grenzen van het Himalaya-gebergte en onze reisweg
+zou haar in schuinsche richting doorsnijden.
+
+Na over de het eerst te houden halten beraadslaagd te hebben, waren
+wij het allen omtrent dit punt eens geworden: gedurende eenige mijlen
+langs den oever der Hoogly, een arm van den Ganges, waaraan Calcutta
+gelegen is op te klimmen, de Fransche stad Chandernagor rechts te laten
+liggen, van daar langs den spoorweg tot Burdwan te gaan, daarna schuins
+Béhar te doortrekken, om den Ganges later te Bénares weder te vinden.
+
+»Mijne vrienden," had kolonel Munro gezegd, »ik laat het geheel aan
+u over welken weg wij nemen zullen.... Laat mij er buiten. Handelt
+daaromtrent zooals gij goedvindt."
+
+»Maar mijn waarde Munro," antwoordde Banks, »ge moest ons althans
+ook uw meening zeggen...."
+
+»Neen, Banks," hernam de kolonel, »'k ben volkomen onverschillig
+daaromtrent en heb waarlijk niet de minste voorliefde tot het bezoeken
+van de eene provincie boven de andere. Eén vraag evenwel: welke
+richting denkt ge te nemen, als we Bénares zullen bereikt hebben?"
+
+»De richting naar het noorden!" riep kapitein Hod onstuimig uit,
+»den weg, die rechtstreeks door het koninkrijk Oude naar den voet
+der Himalaya voert!"
+
+»Welnu, mijne vrienden, op dit oogenblik...." antwoordde kolonel
+Munro, »zal ik u misschien vragen om.... Doch, we zullen er over
+spreken als het tijd zal zijn. Gaat vooreerst, zooals het u goeddunkt!"
+
+Dit antwoord van Sir Edward Munro verwonderde mij wel eenigszins. Wat
+meende hij toch? Had hij slechts toegestemd om die reis te ondernemen
+met de gedachte, dat het toeval hem misschien beter zou dienen dan
+zijn wil het vermocht had? Zeide hij bij zich zelven dat, indien Nana
+Sahib niet dood was, hij hem misschien zou kunnen wedervinden in het
+Noorden van Indië? Hoopte hij nog altijd zich te kunnen wreken? Wat
+mij aangaat, ik had als een voorgevoel dat een verborgen gedachte den
+kolonel Munro bezielde en het scheen me toe dat sergeant Mac Neil in
+het geheim van zijn meester moest zijn.
+
+Gedurende de eerste uren van dezen morgen, waren wij bijeen in het
+salon van het Stoomhuis. De deur en de twee vensters der véranda
+waren geopend en de punka, de lucht in beweging brengende, maakte de
+temperatuur draaglijker.
+
+De IJzeren Reus werd door den regulateur van Storr zoodanig in bedwang
+gehouden, dat men niet sneller ging dan een kleine mijl per uur en
+dit was op het oogenblik snel genoeg voor reizigers, die gaarne het
+land wilden zien, dat zij doorreisden.
+
+Bij het verlaten der voorsteden van Calcutta, werden wij gevolgd door
+een zeker aantal Europeanen, die onze equipage verbaasd opnamen en
+door een menigte Hindoes, die haar met een soort van bewondering, met
+vrees gemengd, aanstaarden. Deze menigte was gaandeweg verminderd,
+maar wij ontsnapten niet aan de bevreemding der voorbijgangers,
+die hunne bewonderende wahs! wahs! uitten. Het spreekt van zelf dat
+al deze uitroepen minder de twee prachtige wagens golden dan den
+reusachtigen olifant, die ze trok, onder het onophoudelijk uitbraken
+van wolken stoom.
+
+Te tien uur werd de tafel aangerecht in de eetzaal en deden wij eer aan
+het ontbijt van »monsieur Parazard," minder geschud voorzeker dan we
+'t zouden geweest zijn in een wagon-salon eerste klasse.
+
+De weg, dien onze trein volgde, liep toen langs den linkeroever
+der Hoogly, de meest westelijke der talrijke armen van den Ganges,
+die te zamen het warnet vormen van den delta der Sunderbunds. Dit
+geheele gedeelte van het grondgebied is van alluviaal-formatie.
+
+»Wat ge daar ziet, mijn waarde Maucler," zei Banks tot mij, »is
+een verovering van den heiligen stroom op de niet minder heilige
+Bengaalsche golf. Een quaestie van tijd. Er is misschien geen enkel
+deeltje van dezen grond, dat niet van het Himalaya gebergte gekomen is,
+overgebracht door den Gangesstroom. De stroom heeft allengs den berg
+afgekabbeld om er den bodem dezer provincie mede samen te stellen,
+waar hij zich een bedding gevormd heeft...."
+
+»Die hij dikwijls verlaat voor een ander!" voegde Kapitein Hod er
+bij. »Ja, hij is luimig, fantastisch, wonderlijk, die Ganges! Men
+bouwt een stad aan zijn oevers en eenige eeuwen later, is de stad
+midden in een vlakte gelegen, zijn de kaden droog en is de stroom
+van richting en van monding veranderd! Zoo ging het met Rajmahal,
+zoo met Gaur, die beiden vroeger door den ongetrouwen stroom bespoeld,
+nu te midden van de dorre rijstvelden der vlakte van dorst omkomen!"
+
+»En!" antwoordde ik, »moet men niet vreezen dat ook Calcutta een
+dergelijk lot beschoren is?"
+
+»Wie weet?"
+
+»Wel! zijn wij er dan niet?" antwoordde Banks. »'t Is maar een quaestie
+van dijken! Als 't noodig is, zullen de ingenieurs de overstroomingen
+van dien Ganges wel weten te bedwingen! Men zal hem het dwangbuis
+aantrekken!"
+
+»Gelukkig voor u, waarde Banks," antwoordde ik, »dat de Hindoes u
+zoo niet hooren spreken over hun heiligen stroom! Ze zouden het u
+nooit vergeven!"
+
+»Werkelijk," antwoordde Banks, »is de Ganges een zoon van God, als
+hij God zelf niet is, en niets van 't geen hij doet, is kwaad in
+hunne oogen!"
+
+»Zelfs de koortsen, de cholera, de pest niet, die hij in endemischen
+toestand onderhoudt!" riep kapitein Hod uit. »Het is waar, dat de
+tijgers en de krokodillen, waarvan het in de Sunderbunds krioelt, er
+niet te slechter om varen. Integendeel? Men zou waarlijk zeggen, dat
+de verpeste lucht die dieren goed doet, als de zuivere lucht van ons
+sanitarium de Engelsch-Indiërs gedurende het warme jaargetijde. O! die
+roofdieren!--Fox?" zei Hod, zich naar zijn oppasser omkeerende,
+die de tafel afnam.
+
+»Kapitein?" antwoordde Fox.
+
+»Heb je daar je zevenendertigste niet gedood?"
+
+»Ja, kapitein, twee mijlen van de haven van Canning," antwoordde
+Fox. »'t Was op een avond...."
+
+»Genoeg, Fox!" hernam de kapitein, een groot glas grog ledigende,
+»'k ken de geschiedenis van den zevenendertigsten. Die van den
+achtendertigsten zou me meer belang inboezemen!"
+
+»De achtendertigste is nog niet dood, kapitein!"
+
+»Je zult hem dooden, Fox, zooals ik mijn eenenveertigsten!"
+
+Men ziet dat in de gesprekken van kapitein Hod en zijn oppasser het
+woord »tijger" nooit werd uitgesproken. Het was onnoodig, de twee
+jagers begrepen elkander.
+
+Intusschen versmalde zich de bedding der Hoogly, die bij Calcutta
+bijna een kilometer breed is, al naarmate wij verder gingen. Boven
+de stad zijn de oevers vrij laag en heerschen er maar al te dikwijls
+geduchte cyclonen, die hunne verwoestingen over de geheele provincie
+uitstrekken. Geheele wijken worden vernietigd, honderden huizen
+verpletterd, onmetelijke bebouwde velden verwoest, duizenden lijken
+bedekken steden en velden; dat zijn de rampen, die deze onweerstaanbare
+natuurverschijnselen na zich sleepen en waarvan de cycloon van 1864
+een der noodlottigste voorbeelden opleverde.
+
+Men weet dat het klimaat van Indië drie seizoenen bezit: het
+regenseizoen, het koude en het heete jaargetijde. Dit laatste is
+het kortste, maar ook het moeielijkst te verdragen. Maart, April en
+Mei zijn bijzonder ongunstige maanden. Onder allen is Mei de heetste
+maand. Door in dezen tijd gedurende zekere uren van den dag de zon
+te trotseeren, waagt men zijn leven,--althans de Europeanen. Het
+is inderdaad niet zeldzaam dat de thermometer, zelfs in de schaduw,
+tot honderd zes graden Fahrenheit (ongeveer 41° C) rijst.
+
+»De menschen," zegt de Valbezen, »blazen dan als droezige paarden
+en gedurende den oorlog tegen de rebellen, moesten officieren en
+soldaten hun toevlucht tot stortbaden op het hoofd nemen ten einde
+congestie te voorkomen."
+
+Nochtans hadden we, dank zij den snellen gang van het Stoomhuis,
+de door het zwaaien der punka in voortdurende beweging verkeerende
+lucht, den vochtigen dampkring, die door de telkens besproeide
+lichtschermen van rietgras circuleerde, niet al te veel van de warmte
+te lijden. Daarenboven was het regenseizoen, dat van de maand Juni tot
+de maand October duurt, niet ver meer verwijderd en het was te vreezen,
+dat het onaangenamer zou zijn dan het heete jaargetijde. Doch, alles
+wel beschouwd, hadden we in de omstandigheden waaronder onze reis
+zich voordeed, niets ernstigs te vreezen.
+
+Tegen een uur 's namiddags, kwamen we na een heerlijk niet al te snel
+ritje te Chandernagor aan.
+
+Ik had dit hoekje land,--het eenige in het presidentschap Bengalen,
+dat nog aan Frankrijk behoort, reeds vroeger bezocht. Deze stad,
+waar nog altijd de driekleur woei en die het recht niet heeft
+meer dan vijftien soldaten voor hare bewaking te houden, deze oude
+mededingster van Calcutta gedurende de worsteling in de XVIIIe eeuw,
+is tegenwoordig zeer van hare grootheid vervallen, zonder nijverheid,
+zonder handel, de bazars verlaten, haar fort ledig. Misschien ware
+Chandernagor er een weinig boven opgekomen, zoo de spoorweg van
+Allahabad de stad doorkruist of althans langs hare muren geloopen
+had; doch bij al de moeilijkheden door het Fransche gouvernement
+de Engelsche compagnie in den weg gelegd, heeft deze den weg een
+schuinsche richting moeten geven, teneinde ons grondgebied om te gaan
+en daardoor heeft Chandernagor de eenige gelegenheid verloren eenig
+commercieel gewicht te herwinnen.
+
+Onze trein kwam dus de stad niet binnen. Hij hield op drie mijlen van
+daar, op den weg, bij den ingang van een bosch van waaierpalmen. Toen
+het kamp geheel was ingericht, zou men gezegd hebben dat er een
+begin van een dorp op deze plaats in aanbouw was. Maar het dorp
+was beweeglijk en hernam den volgenden dag, 7 Mei, den afgebroken
+marsch, na een rustigen nacht in onze gemakkelijke en goed ingerichte
+vertrekken te hebben doorgebracht.
+
+Gedurende deze halt had Banks de brandstof laten hernieuwen. Alhoewel
+de machine weinig verteerd had, was hij er op gesteld dat de tender
+altijd zijn vollen last inhield, namelijk water, hout of kolen genoeg
+om zestig uren achtereen te stoomen.
+
+Dezen regel bleven kapitein Hod en zijn getrouwe Fox niet in gebreke
+op zichzelven toe te passen en hun vuurhaard,--ik meen hun maag,
+die een groote verwarmingsoppervlakte aanbood,--was steeds voorzien
+van de stikstofrijke brandstof, onmisbaar om de menschelijke machine
+goed en lang te laten loopen.
+
+Dezen keer moest de halt langer duren. We zouden twee dagen reizen
+en twee nachten rusten, teneinde den 9n Burdwan te bereiken en deze
+stad dien dag te bezoeken.
+
+Ten 6 ure 's morgens liet Storr met een scherp, doordringend gefluit
+eenigen stoom ontsnappen en den IJzeren Reus een snelleren gang
+aannemen dan den vorigen dag.
+
+Gedurende eenige uren hadden wij langs den spoorweg gereden, die
+over Burdwan te Rajmahal naar de vallei van den Ganges loopt, dien
+hij dan tot aan de andere zijde van Bénares volgt. De trein van
+Calcutta kwam in volle vaart voorbij. Hij scheen ons uit te dagen
+door de bewonderende uitroepen der reizigers. Wij beantwoordden hunne
+uitdaging niet. Zij mochten sneller gaan dan wij, gemakkelijker en
+aangenamer voorzeker niet!
+
+Het land, dat gedurende die twee dagen doorkruist werd, was
+onveranderlijk vlak en daardoor vrij eentonig. Hier en daar werd de
+eentonigheid afgebroken door eenige buigzame kokosboomen, die, aan de
+andere zijde van Burdwan, eindelijk ook achterbleven. Deze boomen,
+tot de groote familie der palmboomen behoorende, bevinden zich bij
+voorkeur in de nabijheid der kust en ademen gaarne de zeelucht in,
+zoodat men ze in Centraal-Indië te vergeefs zal zoeken. Doch de flora
+van het binnenland is er niet te minder belangrijk en rijk om.
+
+Aan elken kant van den weg was het in den eigenlijken zin des woords
+slechts een onmetelijk schaakbord van rijstvelden, die zich in het
+verre verschiet verloren. De bodem was verdeeld in vier hoeken als de
+zoutmoeren of de oesterparken eener kuststreek. Doch de groene kleur
+had de overhand en de oogst beloofde rijk te zijn op dien vochtigen,
+warmen bodem, die van een verbazende vruchtbaarheid getuigde.
+
+Den volgenden avond hield het gevaarte met de grootste nauwkeurigheid,
+op het vooraf bepaalde uur voor de poorten van Burdwan op.
+
+Uit een administratief oogpunt is deze stad de hoofdplaats van
+een Engelsch distrikt, maar het distrikt is het eigendom van een
+maharajah, die niet minder dan tien millioen aan belasting aan de
+regeering betaalt. De stad bestaat grootendeels uit lage huizen,
+van elkander afgescheiden door fraaie lanen van boomen, kokosboomen
+en pinangpalmen. Deze lanen waren breed genoeg om door onzen trein
+bereden te kunnen worden. We sloegen dus op een bekoorlijke plek,
+waar het schaduwrijk en frisch was, ons kamp op. Dien avond telde de
+hoofdstad van den maharajah een kleine wijk te meer, ons draagbaar
+gehucht namelijk, ons dorp van twee huizen en we zouden het niet
+geruild hebben tegen het geheele kwartier waar het prachtige paleis
+van Engelsch-Indische bouwkunst van Burdwan's souverein zich verheft.
+
+Men kan zich voorstellen, dat onze olifant daar de gewone uitwerking
+had, namelijk die van een soort van bewondering met schrik gemengd;
+van alle kanten kwamen de goede Bengaalsche burgers aangeloopen,
+blootshoofds, de haren geknipt à la Titus en niets anders voor kleeding
+dan, de mannen een schortje om de lendenen, de vrouwen een wit hemd,
+waarin zij van het hoofd tot de voeten gehuld waren.
+
+»'k Heb slechts eene vrees!" zei kapitein Hod, »dat de maharajah onzen
+IJzeren Reus zal willen koopen en er ons zulk een buitensporigen
+prijs voor biedt, dat we wel verplicht zijn hem aan zijn Hoogheid
+te verkoopen!"
+
+»Nooit!" riep Banks uit. »'k Zal hem een anderen olifant maken, als
+hij wil, en dan zoo énorm, dat hij zijn heele hoofdstad van 't eene
+einde van zijn land naar 't andere zal kunnen medenemen! Maar den onzen
+verkoopen we niet, al biedt hij er nog zooveel voor, niet waar, Munro?"
+
+»Al wil hij er nog zooveel voor geven!" antwoordde de kolonel op den
+toon van iemand, dien het aanbod van een millioen niet zou kunnen
+overhalen.
+
+Gelukkig evenwel behoefde er over den aankoop van onzen kolos niet
+beraadslaagd te worden. De maharajah was niet te Burdwan. Het eenige
+bezoek, dat we ontvingen was dat van zijn »kâmdar," een soort van
+geheim-secretaris, die onze equipage eens kwam bekijken. Toen dit
+afgeloopen was, bood dit personage ons aan,--en dit aanbod werd gaarne
+aangenomen,--de tuinen van het paleis te gaan zien, beplant met de
+heerlijkste planten der tropische gewesten, besproeid door het water
+uit vijvers of uit beken, die in alle richtingen heen liepen, het
+park te bezoeken, versierd met hier en daar schilderachtig geplaatste
+kiosken, bekleed met groene grasperken, bevolkt door reeën, herten,
+olifanten, vertegenwoordigers der huisdieren, en door tijgers, leeuwen,
+panters, beren, vertegenwoordigers der wilde dieren, die in prachtige
+menagerieën verblijf hielden.
+
+»Tijgers in kooien als vogels, kapitein!" riep Fox uit. »Hoe treurig
+toch!"
+
+»Ja, Fox!" antwoordde de kapitein. »Als men hen ondervroeg, die
+goede beesten, zouden ze liever in de jungles rondzwerven.... zelfs
+op geweerschots afstand!"
+
+»Of ik dat begrijp, kapitein!" antwoordde de oppasser, een zucht
+loozende.
+
+Den volgenden morgen, 10 Mei, verlieten we Burdwan. Het Stoomhuis,
+goed van alles voorzien, ging weder op weg, dwars de rails over, in
+rechtstreeksche richting naar Ramghur, eene stad op vijf en zeventig
+mijlen ongeveer van Calcutta gelegen.
+
+Wel is waar liet deze reisweg rechts de belangrijke stad Mourchedabad
+liggen, die noch in haar Indisch, noch in haar Engelsch gedeelte iets
+bijzonders aanbiedt; Monghir, een soort van Birmingham in Hindostan,
+op een voorgebergte genesteld, dat den heiligen stroom bestrijkt;
+Patna, de hoofdstad van het koninkrijk Béhar, dat we schuins zouden
+doortrekken, een rijke stapelplaats voor het opium en die dreigt
+te verdwijnen onder den rijkdom van klimplanten, waarvan de flora
+krioelt. Doch het kwam ons beter uit een meer zuidelijke richting te
+volgen, twee graden beneden de vallei van den Ganges.
+
+Op dit gedeelte van de reis, werd de IJzeren Reus iets meer aangezet
+en in een lichten draf gebracht, waaruit wij de uitmuntende inrichting
+onzer opgehangen huizen leerden op prijs stellen. De weg was overigens
+best en leende zich goed tot de proefneming. Zouden de roofdieren
+verschrikt geworden zijn bij de passage van den reusachtigen olifant,
+rook en stoom uitbrakende? Mogelijk wel! Zeker is het, dat we tot
+groote verbazing van kapitein Hod er te midden der jungles dezer streek
+geen een zagen. Doch het was in de noordelijke streken van Indië en
+niet in de provincies van Bengalen, dat hij zijn lust tot jagen wilde
+botvieren en hij dacht er daarom nog niet over zich te beklagen.
+
+Den 15n Mei bevonden wij ons bij Ramghur, op vijftig mijlen omstreeks
+van Burdwan verwijderd. De gemiddelde snelheid was vijftien mijlen
+op de twaalf uren geweest, niet meer.
+
+Drie dagen later, den 18n, hield de trein honderd kilometers verder,
+bij de kleine stad Chittra stil.
+
+Geen enkel bijzonder toeval had dit gedeelte van de reis gekenmerkt. De
+dagen waren warm, maar hoe heerlijk was de siesta onder beschutting
+der veranda's! Wij brachten er de heetste uren van den dag in een
+aangenaam farniente door.
+
+Des avonds hielden Storr en Kâlouth onder toezicht van Banks zich bezig
+met het schoonmaken van den stoomketel en het onderzoeken der machine.
+
+Gedurende dien tijd gingen kapitein Hod en ik, vergezeld van Fox,
+Goûmi en de twee staande honden, in den omtrek van het kamp jagen. Dit
+betrof alleen nog maar het kleine wild, doch al trok de kapitein er
+als jager zijn neus voor op, als lekkerbek kon hij er zich goed mede
+vereenigen en den volgenden middag telde het menu van den maaltijd tot
+zijn groot genoegen en niet minder tot dat van »monsieur Parazard" een
+paar smakelijke schotels meer, die onze verduurzaamde levensmiddelen
+bespaarden.
+
+Soms ook bleven Goûmi en Fox achter om als houthakkers en waterdragers
+dienst te doen. Men moest immers den tender van nieuwen voorraad
+voorzien voor den volgenden dag. Ook koos Banks zooveel mogelijk de
+halten aan den oever van de beek en in de nabijheid van een bosch. Deze
+noodzakelijke proviandeering had plaats onder het toezicht van den
+ingenieur, die geen enkele bijzonderheid verzuimde.
+
+Wanneer dan alles in orde was, staken we onze sigaren aan,--uitmuntende
+»cherouts" van Manilla,--en rookten we, steeds over het land pratende,
+dat Hod en Banks tot in de minste bijzonderheden kenden. Wat den
+kapitein betreft, hij versmaadde de nietige sigaar en haalde met zijne
+krachtige longen, door een twintig voet lange buis, den aromatischen
+rook op van een zorgvuldig door de hand van zijn oppasser gestopten
+»houka."
+
+We zouden zeer gaarne gezien hebben, dat kolonel Munro ons op die korte
+tochten in den omtrek van het kamp vergezeld had. Nooit verzuimden
+we 't dan ook het hem op het oogenblik van ons vertrek te vragen,
+doch even standvastig wees hij ons aanbod van de hand en bleef met
+sergeant Mac Neil achter. Beiden wandelden dan op den weg een honderd
+passen heen en weder. Zij spraken weinig, maar zij schenen elkander
+opperbest te verstaan en behoefden geene woorden te wisselen om
+gedachten te wisselen. Zij waren beiden geheel verdiept in noodlottige
+herinneringen, die door niets konden uitgewischt worden. Wie weet zelfs
+of die herinneringen zich niet verlevendigden, naarmate sir Edward
+Munro en de sergeant het tooneel van den bloedigen opstand naderden.
+
+Blijkbaar had de een of andere gedachte, die wij eerst later zullen
+leeren kennen en niet de eenvoudige begeerte zich niet van ons te
+scheiden, den kolonel Munro overgehaald zich bij deze expeditie
+in Noord-Indië aan te sluiten. Banks en kapitein Hod deelden mijne
+zienswijze ten dezen opzichte. Ook vroegen wij ons niet zonder eenige
+ongerustheid in de toekomst af of die ijzeren olifant op zijn tocht
+door de vlakten van het schiereiland geen treurspel met zich voerde.
+
+
+
+
+
+
+VII.
+
+DE BEDEVAARTGANGERS VAN DEN PHALGOU.
+
+
+Béhar vormde in vroegere eeuwen het rijk van Magadha. Het was een soort
+van heilig grondgebied ten tijde der Bouddhisten en nog heden is het
+bedekt met tempels en kloosters. Doch sedert lang hebben de brahmanen
+de priesters van Bouddha opgevolgd. Zij hebben zich meester gemaakt
+van de »viharas," zij exploiteeren ze, zij leven van de opbrengst
+van den eeredienst; van alle kanten stroomen de geloovigen naar hen
+toe; zij concurreeren met de heilige wateren van den Ganges, met de
+pelgrimstochten van Bénares, met de plechtigheden van Jaggernaut,
+in een woord, men kan gerust zeggen, dat het land hun toebehoort.
+
+Het is een rijk land met zijn onmetelijke smaragd-groene rijstvelden en
+zijn uitgestrekte vlakten met maankop, met zijn talrijke gehuchten,
+verloren in het groen, beschaduwd door palmboomen, mangoboomen,
+dadels, taras, waarover de natuur een niet te ontwarren net van lianen
+geworpen heeft. De wegen, door het Stoomhuis bereden, vormen zoovele
+dichte, overdekte lanen, waarvan de vochtige bodem de frischheid
+onderhoudt. Wij gaan vooruit met de kaart voor ons, zonder ooit te
+vreezen te verdwalen. Het gebriesch van onzen olifant vermengt zich
+met de oorverdoovende concerten van het gevogelte en het wanluidende
+geschreeuw der talrijke apensoorten. Zijn rook verliest zich in het
+dichte gebladerte dier feniksen der velden, de bananen, waarvan
+de gouden vruchten nedervallen als sterren te midden van lichte
+wolkjes. Bij zijn passage vliegen troepen teere rijstvogeltjes op,
+wier wit gevederte zich vermengt met de witte stoomspiralen. Hier
+en daar teekenen zich groepen vijgeboomen, boschjes pampelmoezen,
+bedden met »dalhs," een soort van boomvormige erwten, gedragen door
+een steel van een el hoog, scherp tegen den wolkeloozen hemel af en
+vormen den voorgrond van het onvergelijkelijk schoone landschap.
+
+Maar welk een hitte! Nauwlijks dringt een weinig vochtige lucht door de
+lichtschermen van rietgras onzer vensters. De heete winden, bezwangerd
+met de warmtestof der uitgestrekte pleinen van het westen, strijken
+met hun vurigen adem over de velden. Het is tijd, dat de moesson van
+Juni den toestand van den dampkring komt veranderen. Niemand zou die
+gloeiende zonnestralen kunnen verdragen, zonder met een doodelijke
+stikking bedreigd te worden.
+
+Het landschap is dan ook verlaten. Zelfs de »raïots," hoe gehard ook
+tegen deze brandende zon, zouden zich niet met den veldarbeid kunnen
+bezighouden. Alleen de schaduwrijke weg is begaanbaar en dan nog alleen
+in onzen rollenden bungalow. De stoker Kâlouth moet wel, 'k zal niet
+zeggen van platina zijn, want platina zou smelten, maar van zuiver
+koolstof, om de brandende hitte van het vuur te kunnen weerstaan. Maar
+de brave Hindoe biedt krachtig weerstand. Hij heeft het zich bij
+zijn leven op de locomotieven der spoortreinen van Centraal-Indië,
+tot een tweede natuur gemaakt, zulk een temperatuur te verdragen!
+
+De thermometer, aan den wand der eetzaal, staat den 19n Mei op
+honderd zes graden Fahrenheit (41,11° C.) Dien avond, hebben we onze
+hygiénische wandeling om na de verstikkende hitte van een tropischen
+dag een weinig lauwe en zuivere lucht in te ademen, niet kunnen
+maken. Dezen keer was de dampkring werkelijk verschroeiend.
+
+»Mijnheer Maucler," richtte zich de sergeant Mac Neil tot mij, »dat
+doet me denken aan de laatste dagen van Maart, toen sir Hugh Rose,
+met een batterij van slechts 2 stukken, bres trachtte te schieten in
+de omheining van Lucknow. Er waren zestien dagen verloopen, sedert we
+de Betwa waren overgestoken en sedert zestien dagen waren de paarden
+geen enkele maal onttoomd geweest. We streden tusschen énorme muren
+van graniet, dat zooveel beteekende als tusschen de steenen wanden
+van een hoogoven. »Chitsis" met emmers water, doorliepen onze rangen
+en terwijl we onze geweren afschoten, goten ze water op onze hoofden,
+daar we anders neergevallen zouden zijn. 'k Zal 't nooit vergeten. Ik
+kon niet meer, mijn hoofd zou bersten en 'k was op het punt neer te
+slaan.... Kolonel Munro ziet het en den emmer uit de handen van een
+chitsi rukkende, stort hij hem over mij uit.... 't was de laatste,
+dien de dragers zich hadden kunnen verschaffen!.... Ziet u, dat zal
+ik niet licht vergeten! Neen! een druppel bloed voor een druppel
+water! Al had ik al het mijne voor mijn kolonel gestort, zou ik nog
+zijn schuldenaar zijn!"
+
+»Sergeant," vroeg ik, »vindt ge niet dat de kolonel sedert ons vertrek
+er bezorgder uitziet dan gewoonlijk? Hij schijnt elken dag...."
+
+»Ja, mijnheer," antwoordde Mac Neil, die me vrij driftig in de rede
+viel, »maar dat is zeer natuurlijk! De kolonel komt elken dag dichter
+bij Lucknow, bij Cawnpore, waar Nana Sahib zijn vrouw.... O! ik kan
+er niet van spreken of het bloed stijgt me naar 't hoofd! Misschien
+zou 't beter geweest zijn onze reis anders te nemen en de provincies
+niet door te trekken, die door den opstand verwoest zijn! 't Is nog
+te kort geleden, dat die vreeselijke gebeurtenissen plaats hadden en
+ze zijn nog te versch in 't geheugen!"
+
+»Waarom zouden we onzen weg dan niet veranderen!" zei ik daarop. »Als
+ge wilt, Mac Neil, zal ik er met Banks, met kapitein Hod over
+spreken...."
+
+»'t Is te laat," antwoordde de sergeant. »'k Heb alle reden, trouwens,
+om te gelooven, dat de kolonel misschien een laatste maal, het tooneel
+van dien vreeselijken oorlog wil weerzien, dat hij de plek wil bezoeken
+waar lady Munro den dood en welken dood, gevonden heeft!"
+
+»Als ge dat denkt, Mac Neil," antwoordde ik, »is het beter kolonel
+Munro te laten begaan en niets aan onze plannen te veranderen. 't Is
+dikwijls een troost en een verzachting voor onze smart, hen die we
+liefhebben op hun graf te gaan beweenen...."
+
+»Op het graf, ja!" riep Mac Neil uit. »Maar is dat dan een graf,
+die put van Cawnpore, waar zoovele slachtoffers op en onder elkander
+zijn neergesmeten! Is dat een graftombe, die te midden van bloemen,
+in de schaduw van statig geboomte, met een enkelen naam, den naam
+van hem, die niet meer is, en dien we zoo innig lief hadden, de
+herinnering levendig houdt! O mijnheer! ik vrees maar al te zeer,
+dat de smart van mijn kolonel onherstelbaar is! Maar, nogmaals,
+het is nu te laat om hem een anderen weg te doen inslaan. Wie weet
+of hij dan niet weigeren zou ons te volgen! Kom! laten we de zaken
+haar loop hebben en dat God ons geleide!"
+
+Blijkbaar wist Mac Neil, toen hij zoo sprak, waaraan zich te houden
+ten opzichte van de plannen van Sir Edward Munro. Doch, zeide hij
+mij wel alles en was het slechts het plan Cawnpore weder te zien,
+dat den kolonel had doen besluiten Calcutta te verlaten? Wat er van
+zij, het was nu alsof een zeilsteen hem naar de plek trok waar de
+ontknooping van dit noodlottige treurspel had plaats gehad!.... Men
+moest hem zijn gang laten gaan!
+
+Ik kwam toen op het denkbeeld den sergeant te vragen of hij voor zich
+alle idée van wraak had opgegeven, in een woord, of hij meende dat
+Nana Sahib werkelijk dood was.
+
+»Neen," antwoordde Mac Neil mij onbewimpeld. »Ofschoon ik geen
+enkel bewijs voor mijne meening heb, geloof ik niet en kan ik
+niet gelooven, dat Nana Sahib gestorven is zonder gestraft
+te zijn voor zooveel misdaden! Neen! En toch, ik weet niets
+en heb ook niets vernomen!... Het is alsof een instinct mij
+drijft!.... O! mijnheer! zich tot doel een wettige wraak te stellen,
+zou iets zijn in het leven! Geve de hemel dat mijne voorgevoelens
+mij niet bedriegen en dat eenmaal...."
+
+De sergeant eindigde niet.... Een gebaar gaf te kennen, wat zijn mond
+niet had willen zeggen. De dienaar was het eens met den meester!
+
+Toen ik Banks en kapitein Hod den inhoud van dit gesprek mededeelde,
+waren beiden het er over eens, dat het reisplan niet mocht en kon
+veranderd worden. Trouwens was er nooit sprake van geweest de reis over
+Cawnpore te nemen en na eenmaal den Ganges te Bénares overgestoken
+te zijn, zouden we ons rechtstreeks naar het noorden richten door
+het oostelijk gedeelte van de koninkrijken Oude en Rohilkhande. Wat
+ook Mac Neil mocht denken, het was niet zeker dat Sir Edward Munro
+Lucknow of Cawnpore wilde terug zien, plaatsen, die hem zoovele
+vreeselijke herinneringen in het geheugen zouden terug roepen; maar,
+als hij het wilde, zoude men hem op dit punt niet tegenwerken.
+
+Wat Nana Sahib betreft, hij was zoo bekend, dat, indien de afkondiging,
+die zijne wederverschijning in het presidentschap van Bombay, waarheid
+sprak, wij er op nieuw iets van hadden moeten vernemen. Maar, bij ons
+vertrek van Calcutta was er reeds geen sprake meer van den nabob en
+de onderweg verkregen inlichtingen gaven aanleiding tot het vermoeden,
+dat de overheid op een dwaalspoor gebracht was.
+
+In alle geval, indien er mogelijk iets van aan ware, indien kolonel
+Munro een geheim plan had, dan mocht het werkelijk verwonderlijk
+schijnen dat Banks, zijn intiemste vriend, niet in zijn vertrouwen
+deelde, eerder dan de sergeant Mac Neil. Doch dit kwam zeker
+daarvandaan, zooals Banks zeide, dat hij alles gedaan had om den
+kolonel terug te houden zich in gevaarlijke en nuttelooze nasporingen
+te begeven, terwijl de sergeant hem er zeker toe aanzette!
+
+Den 19n Mei, tegen twaalf uren hadden wij het gehucht Chittra achter
+den rug. Het Stoomhuis bevond zich nu honderdvijftig kilometers van
+zijn punt van uitgang verwijderd.
+
+Den volgenden dag, 20 Mei, kwam de IJzeren Reus, bij het vallen van
+den nacht, na een buitengewoon heeten dag, in de omstreken van Gaya
+aan. Aan den oever eener heilige rivier, de Phalgou, zeer bekend bij
+de bedevaartgangers, werd halt gehouden. De twee huizen hielden stand
+op een fraaie plek, aan den steilen oever, beschaduwd door schoone
+boomen, op twee mijlen ongeveer van de stad af.
+
+Ons voornemen was zesendertig uren op deze plaats te vertoeven,
+namelijk twee nachten en een dag, want de plek bood veel
+bezienswaardigs aan, zooals ik reeds vroeger gezegd heb.
+
+Den volgenden dag begaven Banks, kapitein Hod en ik te vier uur
+'s morgens, teneinde de middaghitte te vermijden, na afscheid van
+kolonel Munro genomen te hebben, zich naar Gaya.
+
+Men verzekert dat jaarlijks honderdvijftig duizend geloovigen naar dit
+middelpunt der Brahmaansche vestigingen stroomden. En inderdaad waren
+bij de toegangen tot de stad de wegen bezaaid met een ontelbaren stoet
+mannen, vrouwen, grijsaards en kinderen. Al die menschen gingen bij
+wijze eener processie door het veld, na de duizend vermoeienissen van
+een langen pelgrimstocht getrotseerd te hebben ter vervulling hunner
+godsdienstige plichten.
+
+Banks had reeds vroeger dit grondgebied van Béhar bezocht tijdens
+hij opmetingen deed voor een spoorweg, die nog niet tot uitvoering
+gekomen was. Hij kende dus het land en we konden geen beteren gids
+hebben. Hij had overigens kapitein Hod verplicht al zijn jachttuig
+in het kamp te laten en men had dus niet te vreezen, dat onze Nimrod
+ons onderweg verlaten zou.
+
+Even voor in de stad aan te komen, waaraan men met recht den naam van
+heilige stad kan geven, deed Banks ons stil houden voor een heiligen
+boom, waaromheen pelgrims van allerlei leeftijd en van beide seksen
+in aanbidding waren neergezonken.
+
+Deze boom was een »pipala," met een énormen stam; maar, hoewel de
+meeste takken reeds van ouderdom waren afgevallen, kon hij toch
+niet meer dan twee of driehonderd jaren levens tellen. Dit zou ook
+twee jaren later bevestigd worden door Louis Rousselet, op zijn
+belangwekkende reis door het Indië der Rajahs.
+
+De boom Boddhi, was de godsdienstige naam van dezen laatsten
+vertegenwoordiger van het geslacht van pipala's, die gedurende
+een lange reeks van eeuwen deze plek beschaduwden en waarvan de
+eerste vijf honderd jaar voor de christelijke jaartelling gepoot
+werd. Waarschijnlijk was het voor de geknielde dweepers aan zijn voet,
+de boom zelf, door Bouddha op deze plaats gewijd. Hij verheft zich
+nu op een bouwvallig terras, zeer nabij een steenen tempel, welks
+oorsprong blijkbaar zeer oud is.
+
+De tegenwoordigheid van drie Europeanen, te midden dier duizenden
+Hindoes, werd met geen goede oogen aangezien. Men sprak echter niet
+tot ons, doch we konden niet bij het terras komen, noch doordringen
+tot de bouwvallen van den tempel. Overigens werden wij zoo dicht door
+de bedevaartgangers omringd, dat het moeielijk geweest zou zijn zich
+een weg tusschen hen door te banen.
+
+»Zoo daar een Brahmaan geweest was," zei Banks, »zouden we meer
+pleizier van ons bezoek gehad hebben en het gebouw misschien tot in
+zijn diepste schuilhoeken hebben kunnen bezoeken."
+
+»Wat!" antwoordde ik, »zou een priester minder streng geweest zijn
+dan zijn eigen geloovigen?"
+
+»Mijn waarde Maucler," antwoordde Banks, »er is geen gestrengheid
+bestand tegen het aanbod van eenige ropyen en de brahmanen moeten
+immers toch ook leven!"
+
+»'k Zie er de noodzakelijkheid niet van in," antwoordde kapitein
+Hod, die het zwak had voor de Hindoes, hunne zeden, vooroordeelen,
+gewoonten en de voorwerpen hunner vereering, de verdraagzaamheid te
+gevoelen, die zijne landgenooten hun met alle recht verleenen.
+
+Voor het oogenblik was Indië voor hem slechts een uitgestrekt
+jachtgebied en gaf hij onbetwistbaar boven de bevolking van de steden
+en het land de voorkeur aan de woeste roofdieren der jungles.
+
+Na een behoorlijk poosje aan den voet van den heiligen boom
+vertoefd te hebben, geleidde Banks ons op den weg in de richting
+van Gaya. Naargelang wij de heilige stad naderden, nam de toevloed
+der pelgrims steeds toe. Weldra deed zich door een open plek in het
+groen Gaya aan ons voor op den top van de rots, die zij met hare
+schilderachtige bouwwerken bekroont.
+
+Wat vooral de aandacht der toeristen op deze plaats wekt, is de tempel
+van Vishnoe in eigen persoon achtergelaten, toen hij zich verwaardigde
+op de aarde neder te dalen om met den demon Maya te worstelen. Nu kon
+de worsteling tusschen een god en een duivel niet lang twijfelachtig
+zijn. De duivel delfde het onderspit en een steenen blok, zichtbaar in
+de omheining zelve van Vishnoe-Pad, getuigt door de diepe indrukselen
+van de voeten zijns tegenstanders, dat de duivel het hard genoeg te
+verantwoorden had.
+
+Ik zeg »een blok van steen, dat zichtbaar was," en ik haast mij er
+bij te voegen »zichtbaar alleen voor de Hindoes," want geen Europeaan
+is het vergund deze goddelijke voetstappen te aanschouwen. Misschien
+moet men, om ze goed op den wonderdadigen steen te onderscheiden, een
+sterk geloof hebben, dat men niet meer aantreft bij de geloovigen der
+westelijke volkeren. Hoe dit zij, Banks bood dezen keer te vergeefs
+zijne ropijen aan. Geen priester wilde aannemen wat de prijs van een
+heiligschennis zou geweest zijn. Ik zou niet durven beslissen of de
+som niet groot genoeg was voor het geweten van een brahmaan. Zeker
+is het, dat we niet tot in den tempel konden doordringen en ik heb er
+niet achter kunnen komen, wat er eigenlijk van is, van dat zachte en
+schoone jonge mensch, hemelsblauw gekleurd, gekleed als een koning
+uit ver vervlogen tijden, beroemd door zijne tien incarnaties [6],
+die het behoudend beginsel vertegenwoordigt, in tegenoverstelling met
+Çiva, het woeste zinnebeeld van het vernietigend beginsel en dien de
+Vaichnavas, de aanbidders van Vishnoe erkennen als den eerste der
+drie honderd dertig millioenen goden, die hunne bij uitnemendheid
+polytheïstische mythologie bevolken.
+
+Toch hadden wij geen reden spijt te gevoelen over onzen tocht naar
+de heilige stad, noch over dien naar Vishnoe-Pad. Het zou onmogelijk
+zijn den verwarden hoop tempels, de reeks pleinen, de ophooping van
+viharas, die we moesten omgaan of doorkruisen om tot hem te komen,
+te beschrijven. Theseus zelf met den draad van Ariadne in de hand,
+zou verdwaald zijn in dien doolhof! Wij daalden dus van de rots van
+Gaya weder naar omlaag.
+
+Kapitein Hod was woedend en had den Brahmaan, die ons den toegang
+tot Vishnoe-Pad weigerde, wel te lijf gewild.
+
+»Ben je niet wijs, Hod?" zei Banks tot hem, hem terughoudende. »Weet
+je niet dat de Hindoes hunne priesters de brahmanen niet alleen
+beschouwen als wezens van aanzienlijken bloede, maar ook als wezens
+van een hoogeren oorsprong?"
+
+Toen wij bij dat gedeelte der Phalgou-rivier aangekomen waren, dat
+de rots van Gaya bespoelt, breidde zich de verbazende ophooping van
+bedevaartgangers voor onze blikken uit. Daar verdrongen zich in een
+verward mengelmoes door elkander, mannen en vrouwen, grijsaards en
+kinderen, stad- en landbewoners, rijke Bengaalsche burgers en arme
+mannen van het volk, van de minste soort, Vaïchyas, kooplieden
+en boeren, Kchatryas, fiere krijgslieden, Sudras, armzalige
+handwerkslieden van verschillende secten, parias, die buiten de
+wet gesteld zijn en wier oogen de voorwerpen bezoedelen, die ze
+beschouwen,--in een woord alle klassen of alle kasten van Indië,
+de krachtige Radsjpoet den zwakkelijken Bengali op zijde dringende,
+de lieden van Pendjab tegenover de mohamedanen van Scinde. Dezen
+zijn in palankijns gekomen, genen in rijtuigen, getrokken door
+groote bultossen. Dezen liggen uitgestrekt bij hunne kameelen, genen
+hebben den weg te voet afgelegd en nog altijd stroomt het toe van alle
+gedeelten van het schiereiland. Hier en daar worden tenten opgeslagen,
+hier en daar ziet men uitgespannen karren, hier en daar hutten van
+takken, die tot voorloopige woning van al die menschen dienen.
+
+»Welk een gedrang!" zei kapitein Hod.
+
+»Het water van den Phalgou zal van avond niet lekker zijn!" deed
+Banks opmerken.
+
+»En waarom niet?" vroeg ik.
+
+»Omdat dat water heilig is en die heele verdachte troep er zich in
+gaat baden, zooals de Gangisten in de wateren van den Ganges."
+
+»Zijn we dan hier benedenwaarts van den stroom?" riep Hod uit, de
+hand naar ons kamp uitstrekkende.
+
+»Neen, kapitein, wees gerust," antwoordde de ingenieur, »we zijn
+stroomopwaarts."
+
+»Opperbest, Banks, want we moeten onzen IJzeren Reus zijn dorst aan
+deze onzuivere bron niet laten lesschen!"
+
+Intusschen vervolgden wij onzen weg te midden van die duizenden
+Hindoes, in een betrekkelijk kleine ruimte opgehoopt.
+
+Het oor werd getroffen door een wanluidenden klank van kettingen
+en schelletjes. Het waren bedelaars, die de openbare liefdadigheid
+inriepen.
+
+Het wemelde namelijk van allerlei soorten van dat landloopers
+gilde, over het geheele Indische schiereiland verspreid. De meesten
+vertoonden valsche wonden en gebreken, als de Clopin-Trouillefous der
+middeleeuwen. Doch, mogen de bedelaars van bedrijf meestal voorgewende
+gebrekkigen zijn, met de dweepers is dit niet het geval. En inderdaad
+zou het moeielijk geweest zijn voorbeelden te vinden van inniger
+overtuiging.
+
+Er bevonden zich daar fakirs, goussaïns, bijna naakt, met asch bedekt;
+hier een met een stijven arm door hem voortdurend uitgestrekt gehouden
+te hebben, daar een ander de hand doorboord met de nagels zijner
+eigen vingers.
+
+Anderen hadden zich tot voorwaarde gesteld den geheelen door
+hen afgelegden weg met hun lichaam te meten. Zich op den grond
+uitstrekkende, zich weder oprichtende, zich opnieuw uitstrekkende,
+hadden zij op deze wijze honderden mijlen afgelegd, alsof zij tot
+meetketting van een landmeter gediend hadden.
+
+Hier waren geloovigen, bedwelmd door het gebruik van »bâng,"--een
+drank van opium met een infusie van hennip gemengd,--met boomtakken
+verbonden door in hunne schouders geslagen ijzeren haken. Op deze
+wijze opgehangen zwaaiden zij zoolang heen en weder, tot eindelijk
+hun vleesch begon mede te geven en zij in de wateren van den Phalgou
+vielen.
+
+Daar waren nog anderen, die ter eere van Çiva, de beenen doorboord, met
+doorstoken tong, en pijlen, die hen eveneens het lichaam doorboorden,
+het bloed, dat uit hunne wonden vloeide, door slangen lieten oplikken.
+
+Dit geheele schouwspel moest voor een Europeaan iets terugstootends
+hebben en daarom haastte ik mij ook het te ontvlieden toen Banks mij
+tegenhield en zeide:
+
+»Het biduur!"
+
+Op dit oogenblik verscheen een Brahmaan te midden der menigte. Hij
+hield de rechterhand opgeheven en richtte haar naar de zon, die tot
+nog toe door de rots van Gaya verborgen was gehouden.
+
+De eerste straal der dagvorstin was het teeken. De genoegzaam naakte
+menigte trad in het heilige water. Vooreerst waren het eenvoudige
+indompelingen, zooals in de eerste tijden van den doop; doch weldra
+ging dit over in werkelijke onderdompelingen, waarvan het godsdienstig
+karakter moeielijk te vatten was. Ik weet niet of de ingewijden,
+bij het reciteeren der »slocas" of verzen, die de priesters hun
+tegen een vastgestelden prijs vóórzeiden, er meer aan dachten hun
+lichaam dan wel hun ziel te wasschen. Zeker is het dat, na water in
+het holle van de hand geschept te hebben, na er de vier hoofdstreken
+mede besproeid te hebben, zij er zich eenige druppels van in het
+gelaat wierpen, evenals baders die zich in de eerste golven van een
+zeebadstrand verlustigen. Ik moet er overigens nog bijvoegen, dat zij
+niet vergaten zich althans één haar uit te trekken voor elke zonde,
+die zij bedreven hadden. Hoevelen waren er onder hen, die verdiend
+hadden kaal uit de wateren van den Phalgou te treden!
+
+En zulk een beweging maakten die geloovigen, nu eens plotseling
+onderduikende, dan het water pijlsnel doorklievende, dat de verschrikte
+krokodillen naar den tegenovergestelden oever vluchtten. Van daar
+keken zij met hunne groene oogen, op een rij geschaard, naar die
+luidruchtige menigte, de lucht met het geklapper hunner geduchte
+kakebeenen doende weergalmen. De pelgrims stoorden er zich trouwens
+niet meer aan, dan of het onschadelijke hagedissen waren.
+
+Het was tijd deze zonderlinge vromen zich in staat te laten stellen
+in den Kaïlas te komen, die het paradijs van Brahma is. Wij begaven
+ons dus langs het strand van den Phalgou naar het kamp terug.
+
+Het ontbijt vereenigde ons allen aan tafel en het overige van dien dag,
+die buitengewoon warm geweest was, ging zonder bijzondere toevallen
+voorbij. Kapitein Hod doorkruiste tegen den avond de omringende vlakte
+en bracht eenig klein wild mede. In dien tijd hernieuwden Storr,
+Kâlouth en Goûmi den voorraad water en brandstof want het plan bestond
+om den volgenden morgen met het krieken van den dag te vertrekken.
+
+Ten negen ure 's avonds hadden wij allen onze kamers bereikt. Een
+zeer kalme, maar vrij donkere nacht was in aantocht. Dikke wolken
+hielden de sterren verborgen, en maakten den dampkring zwaar. Het
+was nog even warm, zelfs met het ondergaan der zon.
+
+De temperatuur was zoo drukkend, dat ik eenige moeite had om in te
+slapen. Door mijn opengelaten venster drong een heete lucht naar
+binnen, die mij zeer ongeschikt toescheen voor de geregelde werking
+der longen.
+
+Het was middernacht en ik had nog geen oogenblik rust genoten; toch
+had ik het stellige plan gemaakt drie of vier uren voor ons vertrek te
+slapen, maar ik was ook zoo dwaas den slaap te willen dwingen en juist
+daarom ontvlood hij mij. De wil kan er niets aan doen, integendeel.
+
+Het zal omstreeks één uur van den morgen geweest zijn, toen ik een
+dof geruisch meende te hooren, dat zich langs de oevers van den
+Phalgou verspreidde.
+
+Eerst kwam de gedachte bij mij op dat, onder den invloed van een zeer
+met electriciteit verzadigden dampkring, een stormwind in het westen
+begon op te steken. Ook deze wind zou zeker wel brandend zijn, maar
+hij zou misschien toch de luchtlagen verplaatsen en misschien eenige
+koelte verspreiden.
+
+Ik bedroog mij. De takken der boomen, die het kamp beschutten, bleven
+volkomen onbeweeglijk.
+
+Ik stak het hoofd buiten mijn venster en luisterde. Het verre
+geruisch deed zich opnieuw hooren, maar ik zag niets. Het watervlak
+van den Phalgou was volkomen duister, zonder een van die trillende
+lichtpuntjes, die de minste beweging aan de oppervlakte gewoonlijk
+doet ontstaan. Het geruisch kwam noch van het water noch uit de lucht.
+
+Intusschen merkte ik niets verdachts op. Ik ging dus weder naar bed en
+door vermoeienis overmand, viel ik in een lichte sluimering. In zekere
+tusschenpoozen kwamen nog eenige windvlaagjes met dat onverklaarbaar
+geruisch tot mij, maar eindelijk sliep ik voor goed in.
+
+Twee uren later, op het oogenblik dat de eerste lichtflikkering van
+den aanbrekenden dageraad zich een weg baande door de duisternis,
+werd ik eensklaps wakker.
+
+Men riep den ingenieur.
+
+»Mijnheer Banks?"
+
+»Wat is er?"
+
+»Kom eens hier."
+
+Ik had de stem van Banks en die van den machinist herkend, die zooeven
+den gang was binnengetreden.
+
+Ik stond dadelijk op en ging mijn kamer uit. Banks en Storr waren
+reeds onder de voorste veranda. Kolonel Munro was er mij voorgegaan
+en weldra voegde ook kapitein Hod zich bij ons.
+
+»Wat gebeurt er?" vroeg de ingenieur.
+
+»Zie eens, mijnheer," antwoordde Storr.
+
+Bij het eerste licht van den aanbrekenden dag kon ik de oevers van
+den Phalgou en een gedeelte van den weg, die zich verscheidene mijlen
+voor ons uitstrekte, onderscheiden. Hoe groot was onze verbazing,
+toen wij verscheidene honderden Hindoes bij groepen aan den kant van
+den weg zagen liggen.
+
+»Dat zijn onze bedevaartgangers van gisteren," zei kapitein Hod.
+
+»Wat doen ze daar?" vroeg ik.
+
+»Ze wachten zeker tot de zon opkomt," antwoordde de kapitein, »om
+zich in de gewijde wateren te storten!"
+
+»Neen," antwoordde Banks. »Kunnen ze hunne reiniging niet te Gaya
+zelve volbrengen? De reden waarom ze hier gekomen zijn, is om...."
+
+»Omdat onze IJzeren Reus zijn gewone uitwerking heeft gedaan!" riep
+kapitein Hod uit. »Ze zullen teweten gekomen zijn, dat een reusachtige
+olifant, een kolos, zooals zij er nooit een gezien hebben, in de
+nabuurschap was, en ze komen hem nu bewonderen!"
+
+»Als het maar bij bewonderen blijft!" antwoordde de ingenieur, het
+hoofd schuddende.
+
+»Wat vrees je dan toch, Banks?" vroeg kolonel Munro.
+
+»Wel, 'k vrees, dat die dweepers ons den weg zullen versperren!"
+
+»Wees in alle geval voorzichtig! Met zulke vromen kan men niet te
+veel voorzorgen nemen."
+
+»Inderdaad," antwoordde Banks.
+
+Daarna riep hij den stoker en vroeg dezen of alles gereed was.
+
+»Ja, mijnheer."
+
+»Welnu, steek aan."
+
+»Ja, steek aan, Kâlouth!" riep kapitein Hod. »En stook op, Kâlouth,
+laat onzen olifant zijn rook en stoom in het gelaat van al die
+pelgrims spuwen!"
+
+Het was toen drie en een half uur 's morgens. Hoogstens over een
+half uur, kon de machine de noodige drukking hebben. De vuren werden
+dadelijk aangestoken, het hout knapte in den vuurhaard en weldra
+ontsnapte een zwarte rook uit den reusachtigen snuit van den olifant,
+waarvan het uiteinde zich in de takken der hooge boomen verloor.
+
+Op dit oogenblik kwamen eenige groepen Hindoes naderbij. Er had een
+algemeene beweging in de menigte plaats. Men verdrong zich om onzen
+trein. In de eerste rangen dezer pelgrims, lichtte men de armen in
+de hoogte, men strekte ze naar den olifant uit, men bukte zich, men
+knielde neder, men kroop tot in het stof. Het was duidelijk aanbidding
+tot haar hoogste punt gevoerd.
+
+Wij zagen van onder de veranda dat schouwspel aan, kolonel Munro,
+kapitein Hod en ik, niet zonder bezorgdheid waarop deze dweeperij zou
+uitloopen. Mac Neil had zich bij ons vervoegd en zag in stilte toe. Wat
+Banks aangaat, hij was met Storr in den toren, dien het enorme dier
+droeg, gaan staan en van waar hij het naar goedvinden kon besturen.
+
+Te vier uur bromde de stoomketel reeds. Dit helderklinkend gesnor
+moest door de Hindoes gehouden worden voor het vertoornde gebrom van
+een bovennatuurlijken olifant. Op dit oogenblik wees de manometer
+een drukking aan van vijf atmosferen, en Storr liet den stoom door
+de veiligheidskleppen ontsnappen, alsof hij door de huid van het
+reusachtige dikhuidige dier uitzweette.
+
+»We zijn gereed, Munro!" riep Banks.
+
+»Vooruit, Banks," antwoordde de kolonel, »maar voorzichtig en laten
+we niemand verpletteren!"
+
+Het was toen bijna dag. De weg langs den oever van den Phalgou was
+geheel bedekt met geloovigen, weinig geneigd, naar het scheen, om
+plaats te maken. In die omstandigheid was het geen gemakkelijke zaak
+voorwaarts te gaan en niemand te verpletteren.
+
+Banks liet twee- of driemalen fluiten, hetgeen door de bedevaartgangers
+met een uitzinnig gehuil beantwoord werd.
+
+»Op zij! Op zij!" riep de ingenieur, den machinist bevelende den
+regulateur een weinig te openen.
+
+Het geloei van den stoom, die zich in de cilinders stortte, deed zich
+hooren. De machine stelde zich langzaam in beweging. Een machtige
+kolom van witten rook werd met kracht uit den snuit gestooten.
+
+De menigte was in een oogenblik uiteengeweken. De regulateur werd
+toen half geopend. Het gebriesch van den IJzeren Reus nam toe en onze
+trein begon zich tusschen de dichte rangen der Hindoes te bewegen,
+die geen plaats schenen te willen maken.
+
+»Banks, pas op!" riep ik eensklaps uit.
+
+Toen ik mij voorover buiten de veranda boog, had ik gezien dat er
+zich een twaalftal van die dweepers op den weg geworpen hadden,
+met den vasten wil zich onder de raderen van het zware gevaarte te
+laten verpletteren.
+
+»Geeft acht! geeft acht! Terug," riep kolonel Munro, die hen beduidde
+zich op te richten.
+
+»Die onnozelen!" riep op zijn beurt kapitein Hod. »Zij houden ons
+voertuig voor de kar van Jaggernaut! Zij willen zich onder de pooten
+van den heiligen olifant laten verpletteren!"
+
+Op een teeken van Banks, sloot de machinist den stoom af. De
+bedevaartgangers, dwars over den weg uitgestrekt, schenen besloten
+niet op te staan. Om hen heen gilde de dweepende menigte het uit en
+moedigde ze met gebaren aan.
+
+De machine stond stil. Banks was ten einde raad en wist wezenlijk
+niet wat te doen.
+
+Plotseling komt er een idée bij hem op.
+
+»We zullen eens zien!" zeide hij.
+
+Hij opende oogenblikkelijk de stoomkraan en krachtige stoomstralen
+sisten langs den grond, terwijl de lucht van een scherp gefluit
+weerklonk.
+
+»Hoera! hoera! hoera!" riep kapitein Hod uit.
+
+»Geesel ze, vriend Banks, geesel ze!"
+
+Dit middel baatte. De dweepers, door de stoomstralen getroffen,
+vlogen op onder een oorverdoovend geschreeuw. Zij konden zich wel
+laten verpletteren, maar zich te laten verbranden, dat nooit!
+
+De menigte week terug en de weg was open. Nu werd de regulateur geheel
+geopend en sloegen de wielen diep in den grond.
+
+»Vooruit! vooruit!" riep kapitein Hod uit, die in de handen klapte
+en hartelijk lachte.
+
+En nu ijlde de IJzeren Reus, het midden van den weg houdende, snel
+voort en was weldra uit het oog der verbaasde menigte verdwenen,
+als een fantastisch dier in een wolk van stoom.
+
+
+
+
+
+
+VIII.
+
+EENIGE UREN TE BÉNARES.
+
+
+De groote weg lag nu voor het Stoomhuis open, de weg, die over
+Sasserâm, naar den rechter oever van den Ganges tegenover Bénares liep.
+
+Een mijl voorbij het kamp, nam de machine een meer gematigden gang aan,
+zoo omstreeks twee en een halve mijl per uur. Het plan van Banks was,
+dien zelfden avond op vijf en twintig mijlen van Gaya te kampeeren
+en den nacht rustig door te brengen in de omstreken van de kleine
+stad Sasserâm.
+
+In het algemeen vermijden de Indische wegen zooveel mogelijk de
+stroomen, die bruggen noodzakelijk maken, daar het leggen van dezen
+op die alluviale gronden zeer kostbaar is. Ook moeten ze op vele
+plaatsen, waar het niet mogelijk geweest is een rivier of een stroom
+te beletten den weg te versperren, nog gelegd worden. Wel is waar is
+de oude, primitieve pont nog in werking, die evenwel om onzen trein
+over te brengen zonder twijfel onvoldoende zoude geweest zijn. Zeer
+gelukkig konden wij er buiten.
+
+Juist moesten wij dien dag een belangrijke rivier oversteken, de
+Sône. Deze rivier boven Rhotas gevoed door twee andere, den Coput en
+den Coyle, vloeit in den Ganges, nagenoeg tusschen Arrah en Dinapore.
+
+Niets gemakkelijker dan deze overtocht. De olifant daalde langs een
+zachte helling den steilen oever af, trad in den stroom, bleef op de
+oppervlakte en trok, het water met zijn dikke pooten als de schoepen
+van een drijfrad slaande, den trein zacht voort.
+
+Kapitein Hod gaf luide zijne verrukking te kennen.
+
+»Een rollend huis!" riep hij uit, »een huis dat tegelijk een rijtuig
+en een stoomboot is. De vleugels ontbreken er nog maar aan om zich
+in een vliegtoestel te herscheppen en de ruimte te doorklieven!"
+
+»Dat zal den een of anderen dag ook nog wel eens gebeuren, vriend Hod,"
+antwoordde de ingenieur ernstig.
+
+»Ik weet het, vriend Banks," antwoordde niet minder ernstig de
+kapitein. »Alles zal gebeuren! Maar wat toch niet gebeuren zal,
+is, dat we over twee honderd jaar in leven zijn om die wonderen te
+zien! Het leven is alle dag wel niet even vroolijk en toch zou ik
+gaarne tien eeuwen wenschen te leven, enkel uit nieuwsgierigheid!"
+
+Dien avond kampeerden wij, na onder de prachtige brug, die den spoorweg
+draagt, gegaan te zijn, op tachtig voet boven de bedding van de Sône,
+op twaalf uren afstand van Gaya, in de omstreken van Sasserâm. We
+zouden ons hier slechts een nacht ophouden om ons van hout en water
+te voorzien en met den dageraad weder vertrekken.
+
+Dit programma werd in alle deelen gevolgd en den volgenden morgen 22
+Mei, vóór de brandende uren, die de gloeiende middagzon ons bezorgde,
+waren wij weder op reis.
+
+Het land was overal hetzelfde, namelijk zeer rijk, zeer
+bebouwd. Zoodanig doet het zich voor bij het naderen van de
+prachtige vallei van den Ganges. Ik zal hier niet spreken van de
+talrijke dorpen, die zich verliezen te midden van de onmetelijke
+rijstvelden, tusschen de groepen van tara-palmboomen met hun dicht
+gewelfd bladerdak, in de schaduw der mangoboomen en ander weelderig
+opschietend geboomte. Overigens hielden wij ons niet op en indien
+somtijds de weg door een wagen, langzaam door zebus voortgetrokken,
+gestremd werd, deed een twee of driemalig fluiten hem op zijde gaan,
+waarna dan onze trein tot groote verbazing der raïots doorging.
+
+Op dien dag, had ik het pleizier een groot aantal rozenvelden te
+zien. En geen wonder, want wij waren niet ver verwijderd van Ghazipore,
+het groote middelpunt der fabricatie van het water of liever van de
+olie, uit deze bloemen vervaardigd.
+
+Ik vroeg Banks of hij mij eenige inlichtingen betreffende dit zoo
+gezochte voortbrengsel kon geven, dat het toppunt schijnt te zijn
+der kunst op het stuk van parfumerie.
+
+»Hier zijn cijfers, waarde vriend," gaf Banks mij ten antwoord,
+»en ze zullen u toonen hoe kostbaar deze bereiding is. Veertig pond
+rozen worden vooraf aan een soort van langzame distillatie over een
+zacht vuur onderworpen en geven ongeveer dertig pond rozenwater. Dit
+water wordt op een nieuw pak bloemen van veertig pond gegoten,
+waarvan men de distillatie voortzet totdat het mengsel twintig pond
+bedraagt. Men stelt dit mengsel gedurende twaalf uren bloot aan de
+frissche nachtlucht en den volgenden dag vindt men de oppervlakte
+van het mengsel bedekt met hoeveel? een ons welriekende olie. Dus
+heeft men uit tachtig pond rozen--eene hoeveelheid die niet minder
+dan twee honderd duizend bloemen telt,--ten slotte slechts een ons
+vocht getrokken. Het is een wezenlijke moord! Het is dan ook niet
+te verwonderen, dat zelfs in het land der bewerking, de rozenolie
+veertig ropijen of honderd franken het ons kost.
+
+»Nu," antwoordde kapitein Hod, »als men om een ons brandewijn te
+fabriceeren, tachtig pond druiven noodig had, zouden de grogjes fameus
+duur worden!"
+
+Op dien dag, moesten we ook de Karamnaca, een der takken van den Ganges
+nog overtrekken. De Hindoes hebben van die onschuldige rivier een soort
+van Styx gemaakt, waarop het niet goed is te varen. Hare oevers zijn
+niet minder vervloekt dan de oevers van den Jordaan of van de Doode
+Zee. De lijken, die men haar toevertrouwt, brengt zij regelrecht naar
+de Brahmaansche hel. Ik wil over deze geloofsleer niet redetwisten,
+doch ik protesteer tegen de algemeen verspreide meening dat het water
+dezer diabolische rivier onaangenaam smaakt en slecht voor de maag
+zou zijn. Het is overheerlijk.
+
+Na een weinig heuvelachtig land te zijn doorgetrokken, tusschen de
+onmetelijke velden met slaapbollen en het uitgestrekte dambord der
+rijstvelden, kampeerden wij op den rechteroever van den Ganges,
+tegenover het antieke Jeruzalem der Hindoes, de heilige stad Bénares.
+
+»Vierentwintig uren halt!" zei Banks.
+
+»Hoever zijn we nu nog van Calcutta?" vroeg ik den ingenieur.
+
+»Nog driehonderdvijftig mijlen ongeveer," antwoordde hij mij, »en
+ge zult me moeten bekennen, waarde vriend, dat we tot nog toe niet
+den minsten last gehad hebben noch van den langen weg, noch van de
+vermoeienissen der reis!"
+
+De Ganges! Is er een stroom waarvan de naam dichterlijker legendes
+voor onze verbeelding toovert en is het niet alsof gansch Indië in hem
+opgaat? Bestaat er op de wereld een vallei, te vergelijken met die,
+welke tot richting van zijn trotschen loop, zich vijfhonderd mijlen ver
+uitstrekt en niet minder telt dan honderd millioen bewoners? Is er een
+plek op den aardbol waar sedert de verschijning der Aziatische rassen
+meer wonderen zijn opgehoopt? Wat zou Victor Hugo, die zoo trotsch
+den Donau bezongen heeft, wel van den Ganges gezegd hebben! Want even
+als de zee heeft de Ganges zijn deining, zijne cyclonen, vreeselijker
+dan de orkanen van den Europeeschen stroom! Als een slang ontrolt hij
+zich in de meest dichterlijke streken der wereld! Ook hij stroomt van
+het westen naar het oosten! Doch aan geen onaanzienlijke heuvelreeks
+ontleent hij zijn oorsprong! Neen, van de hoogste bergketen des
+aardbols, van de bergen van Thibet stort hij naar beneden en neemt
+onderweg al de schatplichtige stroomen op. Zijn plaats van oorsprong
+is het Himalaya gebergte!
+
+Den volgenden dag, 23 Mei, bij het opgaan der zon, lag het zich in
+hare stralen afspiegelende watervlak voor onze blikken uitgespreid. Op
+het witte zand schenen eenige troepen krokodillen, groot van stuk,
+het eerste daglicht met volle teugen in te zwelgen. Zij lagen daar
+onbeweeglijk, naar de zon gekeerd, alsof zij de getrouwste aanhangers
+van de leer van Brahma geweest waren. Maar eenige voorbij drijvende
+lijken ontrukten hen aan hunne aanbidding. Men heeft wel eens beweerd,
+dat de lijken, door den stroom medegevoerd, op den rug drijven als
+het mannen zijn en op den buik van vrouwen. Ik kon mij nu verzekeren,
+dat er niets waar is van deze opmerking. Een oogenblik later wierpen
+de monsters zich op hun prooi, die hun dagelijks door de rivieren van
+het schiereiland verschaft wordt en oogenblikkelijk door hen naar de
+diepte wordt gesleurd.
+
+De spoorweg van Calcutta volgt, alvorens zich te Allahabad te vertakken
+om naar Delhi ten noordwesten en naar Bombay ten zuidwesten te loopen,
+voortdurend den rechter oever van den Ganges, waarvan hij door zijn
+rechtlijnige richting de talrijke bochten bespaart. Aan het station
+van Mogul-Seraï, waarvan wij slechts eenige mijlen verwijderd waren,
+scheidt zich een kleine tak af, die over den stroom naar Bénares
+loopt en door de vallei van de Goûmti een zestig mijlen ver naar
+Jaunpore gaat.
+
+Bénares is dus aan den linkeroever gelegen. Doch op deze plaats
+zouden wij den Ganges niet oversteken, dat zou eerst te Allahabad
+geschieden. De IJzeren Reus bleef dus in het kamp, dat den vorigen
+avond, 22 Mei gekozen was. Er lagen gondels aan den oever gereed
+om ons naar de heilige stad over te brengen, die ik met eenige zorg
+wenschte te bezoeken.
+
+Wat kolonel Munro betreft, voor hem had het bezoek dezer steden, waar
+hij zoo vaak geweest was, niets vreemds of verrassends en toch dacht
+hij er dien dag een oogenblik over ons te vergezellen; doch, na rijpe
+overweging besloot hij een tocht langs de oevers van den stroom te
+maken, in gezelschap van sergeant Mac Niel. Werkelijk verlieten beiden
+het Stoomhuis, zelfs voordat wij nog vertrokken waren. Kapitein Hod,
+die reeds in garnizoen te Bénares geweest was, had het plan gevormd
+eenigen zijner kameraden te gaan zien. Banks en ik dus,--de ingenieur
+had mij tot gids willen verstrekken,--wij waren de eenigen, die uit
+een gevoel van belangstelling de stad wilden bezoeken.
+
+Als ik zeg, dat kapitein Hod te Bénares in garnizoen geweest was,
+moet men weten, dat de troepen der koninklijke armée gewoonlijk
+niet in de Hindoesche steden wonen. Hunne kazernen zijn te midden
+van »kantonnementen" gelegen, die inderdaad echte Engelsche steden
+worden. Dit is met Allahabad, met Bénares het geval, evenals op
+andere punten van het grondgebied, waar niet alleen de soldaten,
+maar de ambtenaren, de kooplieden, de renteniers zich bij voorkeur
+groepsgewijze vereenigen. Ieder dezer groote steden is in tweeën
+verdeeld, het eene gedeelte met al het comfort van het moderne Europa,
+terwijl het andere de gewoonten van het land en de Hindoesche gebruiken
+in al hunne oorspronkelijkheid bewaard heeft!
+
+De Engelsche stad, met Bénares vereenigd, is Sécrole waarvan de
+bungalows, de wandeldreven, de christelijke kerken zeer weinig
+belangstelling inboezemen. Daar bevonden zich ook de voornaamste
+hôtels, door toeristen bezocht. Sécrole is een van die steden, gereed
+om door de toeristen van het Vereenigd Koninkrijk ingepakt en verzonden
+te worden en die men dadelijk weer kan opslaan. Zij bieden dus niets
+bijzonders ter bezichtiging aan. Nadat Banks en ik dus in een gondel
+plaats hadden genomen, staken wij den Ganges schuins over, teneinde
+eerst het prachtige schouwspel, dat Bénares, amphiteatersgewijze
+tegen den steilen oever gelegen, aanbiedt, in zijn geheel te overzien.
+
+»Bénares," zeide mij Banks, »is bij uitnemendheid de heilige stad
+van Indië. Het is het Hindostansche Mecca en iedereen, die er,
+al is het slechts vierentwintig uren, gewoond heeft, is verzekerd
+de eeuwige zaligheid deelachtig te worden. Men begrijpt dus welk
+een toevloed van bedevaartgangers zulk een geloof kan uitlokken, en
+welk een aantal inwoners een stad moet tellen waaraan Brahma zulke
+belangrijke voorrechten verleend heeft."
+
+Men kent aan Bénares meer dan dertig eeuwen bestaan toe. Zij zou
+dus gesticht zijn geworden nagenoeg ten tijde van de verwoesting van
+Troje. Na altijd een grooten, geen staatkundigen, maar geestelijken
+invloed op Hindostan gehad te hebben, was zij het meest bekende centrum
+van den bouddhistischen godsdienst tot de negende eeuw. Er had toen
+een godsdienstige omwenteling plaats. Het Brahmanisme vernietigde
+den ouden eeredienst. Bénares werd de hoofdstad der brahmanen,
+het middelpunt van aantrekking voor de geloovigen en men verzekert,
+dat driehonderdduizend bedevaartgangers haar jaarlijks bezoeken.
+
+De metropolitaansche overheid heeft voor de heilige stad haar
+rajah weten te bewaren. Deze vorst, die vrij zuinig door Engeland
+bezoldigd werd, bewoont een prachtige residentie te Ramnagur, aan
+den Ganges. Hij is een wettige afstammeling van de koningen van Kaci,
+den ouden naam van Bénares, maar hij heeft niet den minsten invloed
+meer en zou zich dit laten welgevallen, indien zijn pensioen niet een
+lakh ropyen--honderdduizend ropyen, of honderd vijfentwintig duizend
+gulden ongeveer verminderd was, een som, die nauwlijks het zakgeld
+van een nabob van weleer bedroeg.
+
+Ook Bénares deelde, zooals bijna al de steden van de vallei van
+den Ganges, een oogenblik in den grooten opstand van 1857. Destijds
+bestond haar garnizoen uit het 37e regiment inlandsche infanterie,
+een corps ongeregelde kavallerie en een half regiment sikhs. Van
+koninklijke troepen bezat zij slechts een halve batterij Europeesche
+artillerie. Men kon niet verwachten, dat deze handvol mannen
+de inlandsche soldaten zou ontwapenen. Ook wachtte de overheid,
+niet zonder ongeduld, de aankomst af van kolonel Neil, die zich
+met het 10e regiment van de koninklijke armée naar Allahabad op
+weg had begeven. Kolonel Neil trad Bénares binnen met slechts twee
+honderd vijftig man en gaf bevel tot het houden eener parade op het
+exercitieveld.
+
+Toen de Sipayers vereenigd waren, gelastte men hun de wapenen neder te
+leggen. Zij weigerden en dadelijk begon er een worsteling tusschen hen
+en de infanterie van kolonel Neil. Bijna onmiddellijk daarop voegden
+zich de ongeregelde kavallerie en daarna de sikhs, die zich verraden
+waanden, bij de opstandelingen. Doch toen opende de halve batterij
+haar vuur, beschoot de opstandelingen met schroot en niettegenstaande
+hunne dapperheid, niettegenstaande hunne verwoedheid, werden allen
+op de vlucht gedreven.
+
+Dit gevecht werd buiten de stad geleverd. Binnen had er slechts een
+eenvoudige poging tot opstand der muzelmannen plaats, die de groene
+vaan opstaken--eene poging, die dadelijk mislukte. Sedert dien dag
+werd Bénares, zelfs ten tijde toen de opstand in de provincies van
+het Westen scheen te zullen zegevieren, niet meer verontrust.
+
+Banks had mij deze bijzonderheden medegedeeld, terwijl onze gondel
+langzaam over de wateren van den Ganges gleed.
+
+»Mijn waarde vriend," zei hij, »we gaan Bénares opzoeken, goed! Maar,
+hoe oud deze hoofdstad ook zij, zult ge er geen enkel monument vinden,
+dat meer dan drie honderd jaren oud is. Verwonder er u niet over. Dat
+is het gevolg der godsdienstige worstelingen, waarbij het vuur en het
+zwaard een maar al te treurige rol hebben gespeeld. Toch is Bénares
+een merkwaardige stad en ge zult u uw wandeling niet berouwen!"
+
+Weldra hield onze gondel op zekeren afstand stil, teneinde op
+den achtergrond eener baai, blauw als de golf van Napels, de
+schilderachtige, amphiteatersgewijze tegen den heuvel oploopende
+huizen en de opeenstapeling van paleizen te bewonderen, waarvan een
+groot blok dreigt in te storten ten gevolge van een verzakking van den
+grond, ondermijnd door het water der rivier. Een nepaulsche pagode,
+van Chineeschen bouw, gewijd aan Bouddha, een woud van torens,
+spitsen, minarets, kleine piramiden, die zich van de moskeeën en
+tempels verheffen, beheerscht door de gouden naald van den lingam
+van Çiva en de twee magere torenspitsen van de moskee van Aureng-Zeb,
+bekroont dit bewonderenswaardig panorama.
+
+Inplaats van onmiddellijk aan een der »ghâts" of trappen, die de
+boorden in gemeenschap stellen met het bovenvlak der steile oevers,
+af te stappen, liet Banks den gondel bij de kaden aanleggen, waarvan
+de grondlagen door den stroom bespoeld worden.
+
+Ik vond daar het tooneel van Gaya terug, maar in een ander
+landschap. In plaats van de groene wouden van den Phalgou, werd nu
+de achtergrond der schilderij ingenomen door de heilige stad. Wat
+het onderwerp betreft, het was nagenoeg hetzelfde.
+
+Werkelijk bedekten duizenden bedevaartgangers den steilen oever, de
+terrassen, de trappen en kwamen zich in drie- of vierdubbele rijen
+in den stroom dompelen. Men meene daarom niet dat dit bad kosteloos
+genoten werd. Bewaarders met rooden tulband op het hoofd, de sabel op
+zijde, namen de onderste treden der ghâts in, vorderden de schatting,
+in gezelschap van nijvere brahmanen, die rozenkransen, amuletten of
+andere vroomheidsmiddelen verkochten.
+
+Bovendien waren er niet alleen bedevaartgangers, die voor eigen
+rekening baadden, maar ook handelaars, die niets anders deden dan het
+heilige water in flesschen te putten om het tot in de meest verwijderde
+streken van het schiereiland rond te venten. Als bewijs van echtheid
+wordt elke flesch met het zegel der brahmanen verzegeld. Men moet
+evenwel aannemen, dat op uitgebreide schaal bedrog hiermede gepleegd
+wordt, zoo aanzienlijk is de uitvoer van deze wonderdadige vloeistof
+geworden.
+
+»Misschien wel," zei Banks, »zou al het water van den Ganges niet
+aan de behoeften der geloovigen voldoen!"
+
+Ik vroeg hem toen of die badkuren niet dikwijls ongelukken
+veroorzaakten, die men volstrekt niet trachtte te voorkomen. Er waren
+toch geen zwemmeesters tegenwoordig om over de onvoorzichtigen te
+waken, die zich in den snellen stroom der rivier waagden.
+
+»Ongelukken komen dan ook veel voor," antwoordde mij Banks, »maar al
+is het lichaam van den vrome verloren gegaan, zijn ziel is gered. Ook
+ziet men zoo nauw niet."
+
+»En de krokodillen?" liet ik er op volgen.
+
+»De krokodillen," antwoordde mij Banks, »houden zich gewoonlijk
+op een afstand. Al dat geraas verschrikt ze. Deze monsters zijn
+niet het meest te vreezen, maar meer de boosdoeners, die duiken,
+onder het water voortsluipen, de vrouwen en kinderen beetpakken,
+ze medenemen en ze van hunne kostbaarheden berooven. Men vertelt
+zelfs van een dezer schurken, die door middel van een kunstkop lang
+de rol van een valschen krokodil speelde en een aardig fortuintje met
+dit winstgevend en tegelijk gevaarlijk bedrijf gewonnen heeft, want
+werkelijk is deze gauwdief op zekeren dag door een echten krokodil
+verslonden geworden en men heeft niets meer van hem gevonden dan zijn
+lederen kop, die aan de oppervlakte der rivier dreef."
+
+Dan zijn er eindelijk ook nog van die dolle dweepers, die uit
+eigen beweging den dood in de golven van den Ganges komen zoeken
+en dit zelfs met een berekende, verfijnde barbaarschheid doen. Zij
+binden zich om het lichaam een rozenkrans van ledige urnen met open
+monden. Langzamerhand dringt het water in die urnen en doet ze allengs
+onderdompelen onder de uitbundige toejuichingen der geloovige menigte.
+
+Onze gondel had ons weldra voor de Mânmênka Ghât gebracht, alwaar
+de brandstapels waaraan men de lijken heeft toevertrouwd van al de
+dooden, die bij hun leven eenige zorg voor een toekomstig leven gehad
+hebben, amphiteatersgewijze boven elkander gesteld zijn. Gretig wordt
+de lijkverbranding op deze heilige plaats door de geloovigen gezocht
+en de brandstapels branden dag en nacht. De rijke baboes laten zich
+uit verre oorden naar Bénares brengen zoodra ze zich door een ziekte
+voelen aangedaan, waaraan zij bezwijken zullen. Want Bénares is
+ontegenzeggelijk het beste uitgangspunt voor »de reis naar de andere
+wereld." Indien de overledene slechts lichte zonden op zijn geweten
+heeft, zal zijn ziel, met den rook der brandstapels medegevoerd,
+rechtstreeks naar het verblijf der eeuwige gelukzaligheid gaan. Is hij
+daarentegen een groot zondaar geweest, dan zal zijn ziel integendeel
+vooraf wedergeboren worden in het lichaam van een brahmaan, die nog
+geboren moet worden. Het is dus te hopen, dat gedurende deze tweede
+incarnatie, als zijn leven nu voorbeeldig geweest is, hem geen tweede
+avatar zal opgelegd worden, alvorens hij ten slotte toegelaten wordt
+tot de genietingen van den hemel van Brahma.
+
+Wij besteedden het overige van den dag aan het bezoeken der stad,
+hare voornaamste monumenten, hare bazars, naar Arabische mode, met
+sombere winkels bezet. Daar worden voornamelijk fijne mousselinen van
+kostbaar weefsel verkocht, alsmede de »kinkôb", een soort van zijden
+stof met goud bewerkt, een van de voornaamste nijverheidsproducten
+van Bénares. De straten waren zindelijk onderhouden, maar nauw,
+zooals noodzakelijk is voor de steden, die bijna altijd beschenen
+worden door de stralen eener tropische zon. Maar zelfs in de schaduw,
+was de warmte nog om te stikken. Ik beklaagde de dragers van onzen
+palankijn, die evenwel zich zelve niet zeer schenen te beklagen.
+
+Trouwens, de arme duivels waren in de gelegenheid eenige ropyen te
+verdienen en dat was genoeg om hun moed en kracht te geven. Doch
+dat was het geval niet met een zekeren Hindoe, of liever Bengali,
+met een levendig oog en listige gelaatstrekken, die, zonder juist te
+trachten het te verbergen, ons gedurende onzen geheelen tocht volgde.
+
+Toen wij op de kaai van de Mânmênka Ghât aan land stapten, had ik, met
+Banks sprekende, hardop den naam van kolonel Munro genoemd. De Bengali,
+die onzen gondel had zien aanleggen, ontstelde onwillekeurig. Ik had
+daar wel niet zoo bijzonder op gelet, maar toch herinnerde ik het
+mij, toen ik zag, dat die soort van spion zich hardnekkig aan onze
+schreden vasthechtte. Hij verliet ons slechts om eenige oogenblikken
+later voor of achter ons op nieuw voor den dag te komen. Was het een
+vriend of een vijand? Ik wist het niet, maar het was een man wien de
+naam van kolonel Munro stellig niet onverschillig was.
+
+Onze palankijn hield weldra stil onder aan den grooten trap van
+honderd treden, die van de kaai naar de moskee van Aureng-Zeb voert.
+
+Voorheen beklommen de vromen slechts geknield deze soort van Santa
+Scala, in navolging van de geloovigen van Rome. Destijds was het de
+tempel van Vishnoe, die zich op deze plek verhief en nu vervangen is
+door de moskee van den veroveraar.
+
+Ik zou gaarne Bénares aanschouwd hebben van den top van een
+der minarets dezer moskee, welker bouworde voor een meesterstuk
+van architectuur gehouden werd. Deze minarets zijn honderd twee
+en dertig voet hoog, zijn nauwlijks zoo dik als een eenvoudige
+fabrieksschoorsteen en toch bevatten zij inwendig een wenteltrap;
+maar het is niet meer veroorloofd dezen te beklimmen, hetgeen ook
+niet geraden zou zijn, daar deze twee minarets aanmerkelijk van de
+loodlijn afwijken en minder levenskracht schijnen te bezitten dan de
+toren van Pisa.
+
+Bij het verlaten van de moskee van Aureng-Zeb, vond ik den Bengali
+terug, die ons aan de poort afwachtte. Ditmaal keek ik hem strak
+aan en hij sloeg de oogen neder. Alvorens de aandacht van Banks
+op dit voorval te vestigen, wilde ik zien of het individu in zijne
+dubbelzinnige houding zou volharden, en zei daarom niets.
+
+Bij honderden worden de pagoden en de moskeeën in de
+bewonderenswaardige stad van Bénares geteld. Dit is ook het geval
+met de prachtige paleizen, waarvan het schoonste ontegenzeglijk aan
+den koning van Nagpore behoort. Weinige rajahs verzuimen inderdaad
+een te huis in de heilige stad te hebben, en komen er ten tijde der
+groote godsdienstige feesten van Méla.
+
+Het zou mij moeilijk geweest zijn, in den korten tijd waarover wij te
+beschikken hadden, al die tempels te bezoeken. Ik bepaalde mij dus
+tot een bezoek van den tempel van Bichêshwar, alwaar de lingam van
+Çiva zich verheft. Deze wanstaltige steen, die als een gedeelte van
+het lichaam van den wreedsten der Goden van de Hindoesche godenleer
+beschouwd wordt, bedekt een put, welks stilstaand, groenachtig,
+stinkend water wonderbaarlijke krachten bezit. Ik zag ook de
+Mankarnika-tempel met de heilige fontein, waarin de geloovigen zich
+baden ten profijte der Brahmanen, vervolgens den Mân-Mundir, een
+sterretoren voor twee honderd jaar gebouwd door den keizer Akbar en
+waarvan al de instrumenten, onbeweeglijk als marmer, slechts in steen
+zijn voorgesteld.
+
+Ik had ook hooren spreken van een apenpaleis, dat de toeristen niet
+in gebreke blijven te Bénares te bezoeken. Een Parijzenaar moest
+natuurlijk gelooven, dat hij zich voor de beroemde kooi van den
+Plantentuin zou bevinden. Dit was echter geenszins het geval.
+
+Dit paleis is slechts een tempel, de Dourga-Khound, even buiten de
+voorsteden gelegen. Hij dagteekent van de IXe eeuw, en is een van
+de oudste monumenten der stad. De apen zijn er niet in een traliehok
+opgesloten. Zij loopen vrij op de binnenplaats rond, springen van den
+eenen muur op den anderen, klimmen naar den top van énorme mangoboomen,
+betwisten elkander de geroosterde graankorrels waarop zij zeer verzot
+zijn en die de bezoekers hun brengen. Daar, gelijk overal, heffen de
+brahmanen, de bewaarders van den Dourga-Khound, een kleine vergoeding,
+die van dit ambt een der meest winstgevende van Indië maakt.
+
+Het spreekt van zelf, dat we tamelijk afgemat waren van de hitte,
+toen wij tegen den avond er over dachten naar het Stoomhuis terug te
+keeren. We hadden te Secrole in een der beste hôtels der Engelsche
+stad ontbeten en gedineerd en toch moet ik zeggen, dat deze keuken
+ons die van »monsieur Parazard" deed betreuren.
+
+Toen de gondel onder aan de Gâth kwam aanleggen om ons naar den
+rechteroever van den Ganges terug te brengen, ontmoette ik voor de
+laatste maal den Bengali, dicht bij het vaartuig. Een boot, door een
+Hindoe bestuurd, wachtte hem op en stak dadelijk af. Wilde hij ons
+ook op de rivier volgen, tot het kampement? Dat werd zeer verdacht.
+
+»Banks," zeide ik toen zacht, hem op den Bengali wijzende, »daar is
+een spion, die ons geen oogenblik uit het gezicht verloren heeft...."
+
+»'k Heb hem wel gezien," antwoordde Banks, »en 'k heb opgemerkt, dat
+de naam van den kolonel, door u uitgesproken, hem opmerkzaam maakte."
+
+»Zou er geen reden zijn, om....?" zei ik toen.
+
+»Neen! Laat hem begaan," antwoordde Banks. »Het is beter, dat hij
+zich niet verdacht weet.... Trouwens, hij is al weg."
+
+En inderdaad was de boot van den Bengali reeds te midden der talrijke
+vaartuigen van allerlei vormen, die toen de sombere wateren van den
+Ganges kliefden, verdwenen.
+
+Daarop vroeg Banks, zich tot onzen schipper wendende, op een toon,
+die onverschilligheid voorgaf:
+
+»Ken je dien man?"
+
+»Neen, 't is de eerste keer dat ik hem zie," antwoordde de schipper.
+
+Het was nu avond geworden. Honderden met vlaggen en wimpels versierde
+vaartuigen, door veelkleurige lantarens verlicht, opgevuld met zangers
+en muzikanten, kruisten elkander op den feestelijken stroom in alle
+richtingen. Aan den linkeroever vertoonde zich allerlei soort van
+vuurwerk, mij herinnerende, dat we ons niet ver van het Hemelsche
+Rijk bevonden, waar men altijd zooveel met vuurwerk opheeft. Het
+zou moeielijk zijn een beschrijving van dit schouwspel te geven,
+dat waarlijk onbeschrijfelijk schoon was. Tot mijn spijt kon ik niet
+te weten komen welk geïmproviseerd nachtfeest, waaraan Hindoes van
+allerlei klassen deelnamen, er gevierd werd. Op het oogenblik dat
+het eindigde, lag de gondel reeds aan den anderen oever aan.
+
+Het was dus als een visioen, en duurde niet langer dan de kortstondige,
+schitterende meteoren, die slechts een oogenblik het luchtruim in vuur
+en vlam zetten, om in het volgende oogenblik de nachtelijke duisternis
+nog dieper te doen schijnen. Doch Indië, ik zeide het reeds, vereert
+drie honderd millioen goden, mindere goden, heiligen en halve heiligen
+van allerlei soorten en het jaar telt zelfs niet genoeg uren, minuten
+en seconden om ieder dezer godheden de noodige eer te bewijzen.
+
+In het kampement teruggekomen, vonden wij er reeds kolonel Munro en
+Mac Neil. Banks vroeg den sergeant of er gedurende onze afwezigheid
+niets nieuws gebeurd was.
+
+»Niets," antwoordde Mac Neil.
+
+»Heb je geen verdacht persoon zien rondwaren?"
+
+»Neen, mijnheer Banks. Hebt u eenige reden te vermoeden..."
+
+»We zijn op onzen tocht naar Bénares gespionneerd," antwoordde de
+ingenieur, »en 'k heb liever niet dat men ons spionneert!"
+
+»En wie was die spion?"
+
+»Een Bengali, die bij het hooren van den naam van kolonel Munro de
+ooren spitste."
+
+»Wat kan die man van ons willen?"
+
+»Dat weet ik niet, Mac Neil. We moeten oppassen!"
+
+»Men zal oppassen," antwoordde de sergeant.
+
+
+
+
+
+
+IX.
+
+ALLAHABAD.
+
+
+De afstand tusschen Bénares en Allahabad bedraagt ongeveer
+honderddertig kilometers. De weg loopt bijna gestadig langs
+den rechteroever van den Ganges, tusschen den spoorweg en den
+stroom. Storr had zich steenkolen in briquetten verschaft en hij had
+er den tender mede beladen. De olifant was dus voor verscheidene dagen
+van voedsel verzekerd. Zorgvuldig schoongemaakt,--ik had haast gezegd
+geroskamd,--opgepoetst alsof hij zoo pas uit de werkplaats kwam,
+wachtte hij ongeduldig op het oogenblik van vertrek. Hij trappelde
+wel niet, maar eenige trillingen zijner raderen bewezen de spankracht
+van den stoom, die zijne ijzeren longen vulde.
+
+Onze trein vertrok dus 's morgens vroeg, den 24n, met een snelheid
+van 3 à vier mijlen per uur.
+
+De nacht was zonder bijzondere voorvallen verloopen en wij hadden
+den Bengali niet teruggezien.
+
+Wij moeten hier eens vooral vermelden, dat het programma van iederen
+dag, bevattende de uren van het opstaan en het naar bed gaan, het
+ontbijt, de lunch, diners, de siesta, met militaire nauwkeurigheid werd
+in acht genomen. Het leven in het Stoomhuis verliep even geregeld als
+in den bungalow van Calcutta. Het landschap wisselde onophoudelijk af,
+zonder dat onze woning zich scheen te verplaatsen. Wij waren geheel
+gewoon geraakt aan dit nieuwe leven, evenals een passagier aan het
+leven aan boord van een transatlantische stoomboot,--op de eentonigheid
+na, want wij hadden niet altijd den zelfden horizont voor ons.
+
+Ten elf ure, dien dag, deed zich in de vlakte een zonderling praalgraf
+voor, van Mongoolsche bouwkunde, dat opgericht is ter eere van twee
+heilige personages van den Islam, Kassim-Soliman, vader en zoon. Een
+half uur later zagen wij de belangrijke vesting van Chunar, welker
+schilderachtige bolwerken een onneembare rots bekronen, die zich
+honderdvijftig voet loodrecht boven den Ganges verheft.
+
+Er was geen sprake van halt te houden om deze vesting te bezoeken,
+een der belangrijkste van de vallei van den Ganges, zoodanig gelegen,
+dat men in geval van een aanval kruit en kogel kan besparen. Inderdaad
+zou de aanvalskolonne, die het wagen dorst de muren te bereiken,
+door een stortbui van rotssteenen, met opzet daartoe gereed gehouden,
+verpletterd worden.
+
+Aan den voet breidt zich de stad uit, die haar naam draagt en welker
+lieve woningen zich tusschen het groen verschuilen.
+
+Te Bénares hebben wij gezien, dat er verscheidene bevoorrechte plaatsen
+bestaan, die door de Hindoes beschouwd worden als de heiligste der
+wereld. Als men goed telde, zou men er op het gansche schiereiland
+honderden van die soort vinden. Ook de vesting Chunar bezit een
+dezer wonderdadige plekken. Daar vertoont men u een marmeren plaat,
+waarop de een of andere god geregeld zijn dagelijksche siesta komt
+nemen. Weliswaar is die god onzichtbaar en hebben wij dan ook niet
+getracht hem te zien.
+
+Des avonds hield de IJzeren Reus bij Mirzapore halt om er den nacht
+door te brengen. Niet alleen bezit de stad een aantal tempels, maar
+zij heeft ook fabrieken en een haven ter inscheping van het katoen, dat
+aldaar veel gebouwd wordt. Eens zal het een rijke handelsstad worden.
+
+Den volgenden dag, 25 Mei, tegen twee uren 's namiddags doorwaadden
+wij de kleine rivier de Tonsa, die op dat tijdstip geen voet water
+had. Ten vijf ure, waren wij het punt voorbij, waar zich de groote tak
+van Bombay met dien naar Calcutta verbindt. Nagenoeg op de plek waar de
+Jumna in den Ganges valt, bewonderden wij den ijzeren viaduct, die haar
+zestien pijlers, zestig voet hoog, in de wateren van dien trotschen
+stroom dompelt. Aan de een kilometer lange schipbrug aangekomen,
+die den rechter- met den linkeroever van den stroom verbindt, gingen
+wij deze zonder veel moeite over en sloegen wij 's avonds ons kamp
+op aan het einde van een der voorsteden van Allahabad.
+
+De 26e zou gewijd worden aan het bezoeken dezer belangrijke stad,
+het middelpunt waar al de spoorwegen van het groote Indische vasteland
+samenloopen. Zij heeft eene heerlijke ligging, te midden der rijkste
+landouwen, tusschen de twee armen van de Jumna en den Ganges.
+
+De natuur heeft voorzeker alles gedaan ons Allahabad tot hoofdstad te
+maken van Engelsch-Indië, het middelpunt der regeering, de residentie
+van den onderkoning. Het is daarom niet onmogelijk dat, als de cyclonen
+Calcutta, de tegenwoordige hoofdstad, eenige slechte streken spelen,
+zij het eenmaal worde. Het is zeker, dat eenige goede geesten deze
+mogelijkheid reeds ingezien en voorzien hebben. In het groote lichaam,
+Indië genoemd, wordt de plaats van het hart door Allahabad ingenomen,
+evenals Parijs het hart van Frankrijk is. Londen bevindt zich wel niet
+in het middelpunt van het Vereenigd Koninkrijk, doch heeft ook Londen
+op de groote Engelsche steden, Liverpool, Manchester, Birmingham niet
+denzelfden voorrang als Parijs op al de andere steden van Frankrijk.
+
+»En gaan we nu van dit punt af," vroeg ik Banks, »rechtstreeks naar
+het noorden?"
+
+»Ja," antwoordde Banks, »of althans bijna rechtstreeks. Allahabad is
+in het westen de grens van dit eerste gedeelte van onzen tocht."
+
+»Nu!" riep kapitein Hod uit, »de groote steden, goed, maar de groote
+vlakten, de groote jungles, beter! Als we zoo voortgaan met langs
+de spoorwegen te reizen, zullen we eindigen met er op te reizen en
+zou onze IJzeren Reus tot een eenvoudige locomotief gedegradeerd
+worden! Welk een achteruitgang!"
+
+»Stel je gerust, Hod," antwoordde de ingenieur, »dat zal niet
+gebeuren. We zullen ons weldra in je geliefkoosde streken wagen."
+
+»Dus, Banks, gaan we rechtuit naar de Indisch-Chineesche grens,
+zonder Lucknow door te gaan?"
+
+»Ik zou er voor zijn deze stad te vermijden, en vooral Cawnpore,
+zoo vol noodlottige herinneringen voor kolonel Munro."
+
+»Je hebt gelijk," hernam ik, »en we kunnen er ons nooit ver genoeg
+van verwijderd houden!"
+
+»Zeg eens, Banks," vroeg kapitein Hod, »heb je tijdens je bezoek van
+Bénares, niets bijzonders van Nana Sahib vernomen?"
+
+»Niets," antwoordde de ingenieur. »Waarschijnlijk zal de gouverneur
+van Bombay nogmaals op een dwaalspoor gebracht en Nana nooit weder
+in het presidentschap van Bombay verschenen zijn."
+
+»Werkelijk, zeer waarschijnlijk," antwoordde de kapitein, »want anders
+zou de oude opstandeling zeker al van zich hebben doen spreken?"
+
+»Hoe het zij," zeide Banks, »gaarne zou ik zoo spoedig mogelijk die
+vallei van den Ganges, die van Allahabad af tot Cawnpore toe, tijdens
+den opstand der Sipayers, het tooneel van zooveel onheilen geweest is,
+willen verlaten. Maar laten we vooral zorgen, dat de naam van die
+stad, even als die van Nana Sahib, nooit meer in tegenwoordigheid
+van den kolonel worde uitgesproken!"
+
+Den volgenden dag wilde Banks mij wederom vergezellen tijdens
+de weinige uren, die ik nog aan een bezoek van Allahabad zou
+wijden. Misschien zouden er drie dagen noodig geweest zijn om de drie
+steden, waaruit Allahabad eigenlijk bestaat, goed te zien. En toch
+biedt zij over het geheel niet zooveel bijzonderheden aan als Bénares,
+alhoewel ook zij onder de heilige steden telt.
+
+Van de Hindoesche stad valt niets te zeggen. Het is een ophooping
+van lage huizen, gescheiden door nauwe straten, beschaduwd hier en
+daar door prachtige tamarindeboomen.
+
+Ook van de Engelsche stad en de kantonnementen zullen we niets
+zeggen. Goed beplante, fraaie lanen, rijke woningen, groote pleinen,
+al de elementen eener stad, eenmaal bestemd om een groote hoofdstad
+te worden.
+
+Het geheel is gelegen in een uitgestrekte vlakte, begrensd ten noorden
+en ten zuiden door de Jumna (Djoemna) en den Ganges. Men noemt het de
+»vlakte der Aalmoezen," omdat de Hindoesche vorsten zich ten allen
+tijde derwaarts begaven om weldaden te bewijzen en aalmoezen uit te
+reiken, terwijl de overlevering beweert, »dat het verdienstelijker
+is één stuk geld op deze plaats te geven, dan honderdduizend stuks
+elders."
+
+De God der christenen geeft slechts honderdvoudig. Dat is voorzeker
+honderdmaal minder, doch Hij boezemt mij meer vertrouwen in.
+
+Een woord slechts van de citadel van Allahabad, die der moeite waard
+is om te bezoeken. Zij is gebouwd ten westen van de groote vlakte
+der Aalmoezen en hare hooge muren van rooden zandsteen beheerschen
+de beide stroomen. Binnen de wallen van de vesting bevindt zich een
+paleis, vroeger de geliefkoosde residentie van den sultan Akbar, later
+tot arsenaal ingericht. In een der hoeken is een zeer fraaie zuil
+of lât van Féroze-Schachs, een prachtige, cylindervormige monolith,
+zesendertig voet hoog, een leeuw dragende, terwijl niet ver vandaar een
+kleine tempel wordt aangetroffen, dien de Hindoes, wien men den toegang
+tot het fort weigert, niet bezoeken kunnen, ofschoon het een der
+heiligste punten der vesting is, die de aandacht der toeristen trekken.
+
+Banks deelde mij mede, dat het fort van Allahabad ook zijn legende had,
+die aan de bijbelsche legende herinnert betreffende den wederopbouw
+van den tempel van Salomon te Jeruzalem.
+
+Toen de sultan de citadel van Allahabad wilde bouwen, schijnt het
+dat de steenen zich zeer wederspannig toonden. Nauwlijks was een muur
+opgebouwd, of hij stortte weder in. Men raadpleegde het orakel en dit
+antwoordde als altijd, dat er een gewillig slachtoffer noodig was om
+de betoovering te bezweren. Een Hindoe bood zich aan, werd geofferd
+en het fort kon nu voltooid worden. Deze Hindoe noemde zich Brog en
+daarom wordt nog heden ten dage de stad aangeduid onder den dubbelen
+naam van Brog-Allahabad.
+
+Banks geleidde mij vervolgens naar de tuinen van Khousrou, die beroemd
+zijn en hunne beroemdheid werkelijk verdienen. Daar, in de schaduw
+der schoonste tamarinden van de wereld, verheffen zich verscheidene
+Mohamedaansche praalgraven. Een van deze is de laatste woning van den
+sultan, wiens naam deze tempels dragen. Op een der muren in wit marmer
+is de palm eener énorme hand ingedrukt. Men toonde haar ons met een
+bereidwilligheid, die wij misten bij de heilige indrukselen van Gaya.
+
+Weliswaar was het niet het spoor van den voet eens gods, maar het
+teeken van de hand eens eenvoudigen stervelings, naneef van Mahomet.
+
+Tijdens den opstand van 1857, werd er niet minder bloed vergoten te
+Allahabad dan in de andere steden van de vallei van den Ganges. De
+strijd der opstandelingen op het exercitieveld van Bénares
+geleverd, lokte de omwenteling uit van de inlandsche troepen, en,
+in het bijzonder, den opstand van het 6e regiment van het leger van
+Bengalen. Al dadelijk werden acht vaandrigs vermoord, doch dank zij
+de krachtige houding van eenige Europeesche artilleristen, die tot
+het corps der invaliden van Chounar behoorden, eindigden de Sipayers
+met de wapenen neer te leggen.
+
+In de kantonnementen ging het erger toe. De inlanders stonden op,
+de gevangenissen werden geopend, de dokken geplunderd, de Europeesche
+woningen in brand gestoken. Middelerwijl kwam kolonel Neil, na de orde
+te Bénares hersteld te hebben, met zijn regiment en honderd fusiliers
+van het regiment van Madras aan. Hij heroverde de schipbrug op de
+opstandelingen, nam den 18n Juni de voorsteden in, joeg de leden
+eener voorloopige regeering, door een muzelman ingesteld, uiteen en
+werd opnieuw het hoofd der provincie.
+
+Gedurende dit uitstapje naar Allahabad letten Banks en ik zorgvuldig
+op of we ook gevolgd werden zooals dit te Bénares het geval was
+geweest. Doch ditmaal zagen wij niets verdachts.
+
+»Om 't even," zei de ingenieur, »we kunnen niet te voorzichtig zijn! 'k
+Was gaarne incognito gebleven, want de naam van kolonel Munro is maar
+al te zeer bekend bij de inboorlingen dezer provincie!"
+
+Wij waren te zes uur terug voor het diner. Sir Edward Munro, die
+gedurende een paar uren het kampement had verlaten, was terug en
+wachtte ons. Wat kapitein Hod aangaat, die eenigen zijner kameraden
+in de kantonnementen in garnizoen was op gaan zoeken, hij kwam bijna
+tegelijk met ons terug.
+
+Ik merkte toen op en deed Banks opmerken, dat kolonel Munro er niet
+zoo zeer meer bedroefd, dan wel meer bezorgd dan gewoonlijk uitzag. Ik
+meende in zijne blikken een zeker vuur op te merken, dat de tranen
+er sedert lang moesten hebben uitgedoofd!
+
+»Je hebt gelijk," antwoordde Banks mij, »er is iets! wat zou er
+voorgevallen zijn?"
+
+»Als je 't Mac Neil eens vroegt?" zei ik.
+
+»Ja, Mac Neil zal er misschien meer van weten."
+
+Dit zeggende verliet de ingenieur het salon en opende de deur van
+het kamertje van den sergeant.
+
+De sergeant was er niet.
+
+»Waar is Mac Neil?" vroeg Banks aan Goûmi, die ons aan tafel zou
+bedienen.
+
+»Hij heeft het kampement verlaten," antwoordde Goûmi.
+
+»Sedert wanneer?"
+
+»Sedert ongeveer een uur en op bevel van kolonel Munro."
+
+»Je weet niet waarheen hij gegaan is?"
+
+»Neen, mijnheer Banks, en 'k weet ook niet waarom hij gegaan is."
+
+»Er is toch sedert ons vertrek niets bijzonders voorgevallen?"
+
+»Niets."
+
+Banks kwam terug, deelde mij de afwezigheid van den sergeant mede
+waarvan niemand de reden wist, en herhaalde:
+
+»'k Weet niet wat er is, maar zeer zeker is er iets! We dienen wat
+geduld te hebben."
+
+Men zette zich aan tafel. Gewoonlijk nam kolonel Munro onder den
+maaltijd deel aan het gesprek. Hij hoorde gaarne wat we op onze
+uitstapjes gezien en ondervonden hadden. Ik vermeed steeds snaren aan
+te roeren, die hem zelfs van verre den opstand der Sipayers konden
+herinneren. Ik geloof dat hij het opmerkte, maar, zou hij mij dank
+weten voor mijne discretie? Daarbij kwam dat het soms vrij moeielijk
+was, als er gesproken werd over steden als Bénares of Allahabad,
+die het tooneel van oproerige bewegingen geweest waren.
+
+Heden en onder het diner mocht ik dus terecht vreezen, verplicht
+te zijn om over Allahabad te spreken. IJdele vrees. Kolonel Munro
+ondervroeg noch Banks, noch mij, hoe we onzen dag besteed hadden. Hij
+bleef zwijgen, tijdens den geheelen duur van onzen maaltijd. Zijne
+afgetrokkenheid scheen zelfs van uur tot uur toe te nemen. Hij keek
+dikwijls naar den weg, die naar de kantonnementen voerde en ik geloof
+zelfs, dat hij verscheidene malen op het punt was van tafel op te staan
+om beter in deze richting te kunnen zien. Sir Edward Munro wachtte
+blijkbaar met ongeduld op de terugkomst van den sergeant Mac Neil.
+
+Het diner ging dus vrij vervelend voorbij. Kapitein Hod keek Banks
+aan, om hem stilzwijgend te vragen wat er toch aan scheelde, maar
+Banks wist het evenmin als hij.
+
+Toen het diner was afgeloopen, stapte kolonel Munro, in plaats van
+zijn gewoon middagdutje te doen, de trede van de veranda af, deed
+eenige schreden op den weg, sloeg er een laatste maal een langen blik
+op en zeide, zich naar ons omkeerende:
+
+»Banks, Hod en gij ook Maucler, zoudt gij me willen vergezellen tot
+de eerste huizen van de kantonnementen?"
+
+Wij verlieten onmiddellijk de tafel en volgden den kolonel, die
+langzaam zonder een woord te spreken, voortstapte.
+
+Na een honderd schreden afgelegd te hebben, bleef sir Edward Munro
+staan voor een paal, die aan den rechterkant van den weg was opgericht
+en waaraan een aankondiging was aangeplakt.
+
+»Lees," zeide hij.
+
+Het was de afkondiging, nu reeds meer dan twee maanden oud, die
+een prijs stelde op het hoofd van den nabob Nana Sahib en zijne
+tegenwoordigheid in het presidentschap van Bombay bekend maakte.
+
+Banks en Hod maakten onwillekeurig een gebaar van teleurstelling. Tot
+nog toe was het hun gelukt zoowel te Calcutta als onder de reis,
+te beletten dat deze afkondiging onder de oogen van den kolonel
+kwam. Een noodlottig toeval had hunne voorzorgen verijdeld!
+
+»Banks," zeide sir Edward Munro, de hand van den ingenieur grijpende,
+»je kende deze afkondiging?"
+
+Banks antwoordde niet.
+
+»Je wist, nu al voor twee maanden," hernam de kolonel, »dat de
+tegenwoordigheid van Nana Sahib in het presidentschap van Bombay was
+aangegeven en je hebt er me niets van gezegd!"
+
+Banks bleef zwijgen, niet wetende wat te antwoorden.
+
+»Welnu, ja, kolonel," riep kapitein Hod uit, »ja, we wisten het,
+maar waarom zouden we 't u gezegd hebben? Wie bewijst dat het feit,
+door deze afkondiging aangeduid, waar is en waartoe herinneringen
+bij u opgewekt, die u zoo smartelijk aandoen?"
+
+»Banks," riep Kolonel Munro uit, wiens gelaat plotseling een geheel
+andere uitdrukking aannam, »heb je dan vergeten, dat het mij, mij meer
+dan iemand anders, toekomt, dien man te rechten! Weet, dat, zoo ik er
+in toegestemd heb Calcutta te verlaten, deze reis mij naar het noorden
+van Indië moest terugvoeren, dat ik geen enkelen dag aan den dood van
+Nana Sahib geloofd heb, dat ik nooit mijn plicht als handhaver van het
+recht vergeten heb! Met u vertrekkende, heb ik slechts één denkbeeld,
+één hoop gehad! 'k Heb, om me mijn doel te doen bereiken, gerekend
+op de toevalligheden der reis en op de hulp van God! 'k Heb gelijk
+gehad! God heeft me voor deze aankondiging geleid! In het noorden
+moeten we Nana Sahib niet meer zoeken, maar in het zuiden! Welnu! 'k
+Zal naar het zuiden gaan!"
+
+Onze voorgevoelens hadden ons dus niet bedrogen! Het was maar al te
+waar! Meer dan ooit werd kolonel Munro beheerscht door een geheime
+gedachte of liever een idée fixe. Hij had zich nu geheel aan ons
+blootgegeven.
+
+»Munro," antwoordde Banks, »'k heb je wel nergens over gesproken, maar
+'k dacht ook volstrekt niet dat Nana Sahib zich in het presidentschap
+van Bombay zou ophouden. Het blijkt maar al te zeer, dat de overheid
+nogmaals bedrogen is. Inderdaad, de afkondiging is den 6n Maart
+gedateerd en sedert dat tijdstip heeft niets de tijding van de
+verschijning des nabobs bevestigd."
+
+Kolonel Munro gaf niet dadelijk antwoord op de opmerking van den
+ingenieur. Hij wierp nog een laatsten blik op den weg en zeide toen:
+
+»Mijne vrienden, 'k zal trachten te vernemen wat er van de zaak is. Mac
+Neil is met een brief voor den gouverneur naar Allahabad vertrokken. In
+een oogenblik zal ik weten of Nana Sahib zich werkelijk in een van
+de provincies van het westen heeft laten zien, of hij er nog of reeds
+verdwenen is."
+
+»En zoo hij er gezien is, zoo het feit niet te betwijfelen valt,
+Munro, wat denk je dan te doen?" vroeg Banks, die de hand van den
+kolonel greep.
+
+»'k Zal vertrekken!" antwoordde sir Edward Munro. »'k Zal overal gaan
+waar het in den naam van de opperste gerechtigheid, mijn plicht is
+te gaan!"
+
+»Is dat vast beslist, Munro?"
+
+»Ja, Banks, vast. Gij, mijne vrienden, zult uw reis zonder mij
+voortzetten.... Heden avond nog ga ik met den trein van Bombay."
+
+»Goed, maar je zult niet alleen gaan!" antwoordde de ingenieur,
+zich tot ons wendende. »We vergezellen je, Munro!"
+
+»Ja, ja, kolonel!" riep kapitein Hod uit. »We laten u niet zonder
+ons vertrekken! In plaats van op wilde beesten te jagen, zullen we
+op schurken jagen!"
+
+»Kolonel Munro," liet ik er op volgen, »u zult me toestaan me bij
+den kapitein en uwe vrienden te voegen!"
+
+»Ja, Maucler," antwoordde Banks, »en van avond nog, zullen we allen
+Allahabad verlaten hebben...."
+
+»Onnoodig!" sprak een ernstige stem.
+
+We keerden ons om. Sergeant Mac Neil stond voor ons, met een dagblad
+in de hand.
+
+»Lees, kolonel," zeide hij. »Dit heeft de gouverneur me verzocht u
+te laten lezen."
+
+En sir Edward Munro las het volgende:
+
+
+    »De gouverneur van het presidentschap van Bombay brengt ter
+    kennisse van het publiek, dat de afkondiging van den 6n Maart
+    ll., ter zake van den nabob Dandou-Pant, voortaan als nutteloos
+    moet beschouwd worden. Gisteren is Nana Sahib aangetast in de
+    bergpassen van Sauptourra, alwaar hij met zijn troep de wijk
+    genomen had en is in het gevecht gedood. Er valt niet te twijfelen
+    aan zijn identiteit. Hij is herkend door de inwoners van Cawnpore
+    en Lucknow. Er ontbrak hem een vinger aan de linkerhand en men
+    weet, dat Nana Sahib een zijner vingers had afgesneden op het
+    oogenblik dat hij door een valsche begrafenis aan zijn dood wilde
+    doen gelooven. Het koninkrijk van Indië heeft dus niets meer te
+    vreezen van den wreeden nabob, die het zooveel bloed gekost heeft."
+
+
+Kolonel Munro had deze regels op doffen toon voorgelezen en legde
+het dagblad uit de hand.
+
+Wij zwegen. De dood van Nana Sahib, ontwijfelbaar zeker dezen keer,
+verloste ons van alle vrees voor de toekomst.
+
+Na eenige minuten van stilte, streek kolonel Munro de hand over zijne
+oogen als om vreeselijke herinneringen weg te wisschen. Vervolgens
+vroeg hij:
+
+»Wanneer moeten we Allahabad verlaten?"
+
+»Morgen, met het krieken van den dag," antwoordde de ingenieur.
+
+»Banks," hernam kolonel Munro, »kunnen we ons niet eenige uren te
+Cawnpore ophouden?"
+
+»Wil je?...."
+
+»Ja, Banks, gaarne.... 'k zou voor een laatste maal Cawnpore nog eens
+willen terugzien!"
+
+»Welnu, we zijn er binnen twee dagen!" antwoordde de ingenieur
+eenvoudig.
+
+»En dan?" hernam kolonel Munro.
+
+»Dan?...." antwoordde Banks, »zullen we onzen tocht naar het noorden
+van Indië voortzetten!"
+
+»Ja!.... naar het noorden! naar het noorden!...." zei de kolonel op
+een toon, die me tot in de ziel trof.
+
+Inderdaad was het niet onwaarschijnlijk, dat sir Edward Munro nog
+eenigen twijfel koesterde omtrent den uitslag dezer laatste worsteling
+tusschen Nana Sahib en de agenten der Engelsche overheid. Had hij
+gelijk tegenover hetgeen overtuigend bewezen scheen?
+
+De toekomst zal het ons leeren.
+
+
+
+
+
+
+X.
+
+VIA DOLOROSA.
+
+
+Het koninkrijk Oude was vroeger een der belangrijkste gedeelten van het
+schiereiland en ook heden nog is het een der rijkste van Indië. Het
+had vorsten waarvan deze sterk, geene zwak waren. Door de zwakheid
+van een hunner, Wajad-Ali-Schah, werd 6 Februari 1857, zijn koninkrijk
+bij het domein der Compagnie geannexeerd. Dit was dus nauwlijks eenige
+maanden voor het begin van den opstand en juist op dit gebied werden
+de vreeselijkste moorden, gevolgd door de felste weerwraak gepleegd.
+
+Twee namen van steden, Lucknow en Cawnpore, hebben sedert dien tijd
+een treurige vermaardheid verworven.
+
+Lucknow is de hoofdstad, Cawnpore een van de voornaamste steden van
+het oude koninkrijk.
+
+Kolonel Munro wilde naar Cawnpore gaan, alwaar wij dan ook in den
+morgen van den 29n Mei aankwamen, na den rechteroever van den Ganges
+gevolgd te zijn, door een vlakte waar zich onmetelijke met indigo
+beplante velden uitstrekten. Twee dagen achtereen had de IJzeren
+Reus met een gemiddelde snelheid van drie mijlen per uur geloopen,
+en waren dus op die wijze de twee honderd vijftig kilometers tusschen
+Cawnpore en Allahabad afgelegd.
+
+Wij bevonden ons toen nagenoeg duizend kilometers van Calcutta,
+ons punt van uitgang, verwijderd.
+
+Cawnpore is een stad van ongeveer zestigduizend zielen. Zij neemt op
+den rechter oever van den Ganges een strook grond in van vijf mijlen
+lang. Er bevindt zich een militair kantonnement, waarin zeven duizend
+man gekazerneerd zijn.
+
+De toerist zou in deze stad te vergeefs een monument vinden, dat
+waardig is zijn aandacht te trekken, ofschoon zij van zeer ouden
+oorsprong is en, naar men zegt, reeds van voor de christelijke
+jaartelling dateert.
+
+Het was dus geenszins een gevoel van nieuwsgierigheid, dat ons naar
+Cawnpore gevoerd had. Alleen de wil van Sir Edward Munro had er
+ons gebracht.
+
+'s Morgens van den 30n Mei hadden wij ons kamp verlaten. Banks,
+kapitein Hod en ik, we vergezelden den kolonel en sergeant Mac Neil
+bij dien smartelijken gang, dien Sir Edward Munro voor het laatst
+doen wilde.
+
+Het volgende is het verkorte verhaal van hetgeen Banks mij omtrent
+die vreeselijke gebeurtenissen mededeelde.
+
+»Cawnpore, dat op het oogenblik van de annexatie van het Koninkrijk
+Oude van zeer vertrouwde troepen voorzien was, telde in den aanvang
+van den opstand slechts tweehonderdvijftig soldaten van het koninklijke
+leger tegenover drie inlandsche regimenten infanterie, het 1e, 53e en
+56e, twee regimenten kavallerie en een batterij artillerie van het
+leger van Bengalen. Bovendien bevonden er zich een vrij aanzienlijk
+getal Europeanen, bedienden, ambtenaren, kooplieden, enz., verder,
+achthonderdvijftig vrouwen en kinderen van het 32e regiment der
+koninklijke armée, in garnizoen te Lucknow.
+
+»Sedert vele jaren, bewoonde kolonel Munro Cawnpore. Daar was het
+dat hij het jonge meisje, later zijne vrouw, leerde kennen.
+
+»Miss Honlay was een jong, bekoorlijk, verstandig Engelsch meisje,
+met een verheven karakter, een edel hart, een heldennatuur, waardig
+bemind te worden door een man als den kolonel, die haar bewonderde
+en aanbad. Zij bewoonde met haar moeder een bungalow in de omstreken
+der stad, alwaar Edward Munro haar in 1855 huwde.
+
+»Twee jaar na zijn huwelijk, in 1857, toen zich de eerste
+verschijnselen van den opstand te Mirat vertoonden, moest kolonel
+Munro zich zonder een dag te verliezen, weder bij zijn regiment
+bevinden. Hij was dus verplicht zijn vrouw en zijn schoonmoeder te
+Cawnpore te laten, haar evenwel op het hart drukkende onmiddellijk
+aanstalten te maken voor hun vertrek naar Calcutta. Kolonel Munro
+meende, dat Cawnpore niet veilig was en de feiten hebben later zijne
+voorgevoelens maar al te zeer gerechtvaardigd.
+
+»De afdeeling werd toen gekommandeerd door den generaal Sir Hugh
+Wheeler, een rond en braaf soldaat, die weldra het slachtoffer der
+listige handelingen van Nana Sahib moest worden.
+
+»De nabob bewoonde toen, op tien mijlen van Cawnpore, zijn kasteel
+van Bilhour en sedert lang veinsde hij in de beste termen met de
+Europeanen te leven.
+
+»Ge weet, waarde Maucler, dat de eerste beginselen der omwenteling
+zich te Mirat en te Delhi voordeden. De tijding er van kwam den 14n
+Mei te Cawnpore aan. Dienzelfden dag toonde het 1e regiment Sipayers
+vijandige neigingen.
+
+»Toen bood Nana Sahib de regeering zijne goede diensten aan. Generaal
+Wheeler was onvoorzichtig genoeg om aan de goede trouw van dien
+bedrieger geloof te slaan, wiens eigen soldaten dadelijk de gebouwen
+der schatkamer bezetten.
+
+»Dienzelfden dag vermoordde een ongeregeld regiment Sipayers,
+dat Cawnpore passeerde, aan de poorten der stad zijne Europeesche
+officieren.
+
+»Het gevaar deed zich toen voor zooals het was, ontzettend. Generaal
+Wheeler gaf bevel aan al de Europeanen in de kazerne de wijk te
+nemen, waar de vrouwen en kinderen van het 32e regiment van Lucknow
+woonden,--eene kazerne op het dichtst bijzijnde punt van den weg naar
+Allahabad gelegen, die de eenige weg was waarlangs hulp kon komen.
+
+»Daar was het waar lady Munro en hare moeder zich moesten
+opsluiten. Tijdens den geheelen duur dezer gevangenschap, wijdde de
+jonge vrouw zich geheel aan hare lotgenooten toe. Zij verzorgde hen met
+hare eigen handen, zij hielp hen met haar beurs, zij moedigde hen aan
+door haar voorbeeld en hare woorden, zij toonde zich zooals zij was,
+een edel hart, en zooals ik u gezegd heb, een heldhaftige vrouw.
+
+»Het duurde niet lang of ook het arsenaal werd aan de bewaking der
+soldaten van Nana Sahib toevertrouwd.
+
+»De verrader ontrolde toen de vaan des opstands en op zijn bevel,
+tastten de Sipayers den 7n Juni de kazerne aan, die geen driehonderd
+soldaten telde in staat de wapenen te dragen.
+
+»Deze dapperen verdedigden zich evenwel onder het vuur der belegeraars,
+te midden van een kogelregen en van ziekten van allerlei aard,
+stervende van honger en dorst, zonder levensmiddelen, want de voorraad
+was onvoldoende, zonder water, want de putten waren spoedig opgedroogd.
+
+»Deze weerstand duurde tot den 27n Juni.
+
+»Nana Sahib stelde toen een capitulatie voor, waarin de generaal
+Wheeler de onvergeeflijke fout beging toe te stemmen, niettegenstaande
+lady Munro hem smeekte en zelfs bezwoer den strijd voort te zetten.
+
+»Tengevolge dezer capitulatie werden de mannen, vrouwen en kinderen,
+vijfhonderd personen ongeveer,--lady Munro en hare moeder behoorden
+tot deze,--ingescheept op vaartuigen, die den Ganges moesten afzakken
+en hen naar Allahabad zouden brengen.
+
+»Nauwelijks zijn deze vaartuigen van den oever losgemaakt, of
+de Sipayers openen er hun vuur op. Een hagelbui van kogels en
+schroot! Eenigen zinken, anderen worden in brand geschoten. Een der
+vaartuigen evenwel mocht het gelukken, eenige mijlen ver den stroom
+af te zakken.
+
+»Lady Munro en haar moeder bevonden zich op dit vaartuig. Een oogenblik
+mochten zij de hoop voeden, dat zij gered waren, doch de soldaten van
+den Nana vervolgden hen, en namen hen weder naar de kantonnementen
+terug.
+
+»Daar verdeelde men de gevangenen. Al de mannen werden over de kling
+gejaagd. Wat de vrouwen en kinderen aangaat, men vereenigde ze met
+de andere kinderen en vrouwen, die den 27n Juni niet vermoord waren
+geworden.
+
+»Het was een totaal van twee honderd slachtoffers wien een lange
+doodstrijd was voorbehouden en die opgesloten werden in den bungalow,
+waarvan de naam Bibi-Ghar een treurige vermaardheid heeft behouden."
+
+»Maar hoe heb je die vreeselijke bijzonderheden vernomen?" vroeg
+ik Banks.
+
+»Door een oud sergeant van het 32e regiment van het koninklijk leger,"
+antwoordde de ingenieur. »Die man, als door een wonder ontkomen,
+werd opgenomen door den rajah van Raïschwarah, een der provinciën
+van het koninkrijk Oude, die hem en eenige andere vluchtelingen met
+de grootste liefderijkheid ontving."
+
+»En wat werd er van lady Munro en haar moeder?"
+
+»Mijn waarde vriend," antwoordde Banks mij, »we hebben geen
+rechtstreeksche getuigenis meer van 't geen er sedert dien
+datum is voorgevallen, maar 't is maar al te gemakkelijk het te
+gissen. Inderdaad, de Sipayers waren meester van Cawnpore. Zij waren
+het tot den 15n Juli en die negentien dagen waren negentien eeuwen! De
+ongelukkige slachtoffers wachtten elk oogenblik hulp, die slechts te
+laat zou komen.
+
+»Reeds sedert eenigen tijd was generaal Havelock uit Calcutta
+vertrokken op marsch, tot ontzet van Cawnpore, en na de opstandelingen
+herhaalde malen geslagen te hebben, hield hij er den 17n Juli zijn
+intocht."
+
+»Maar, twee dagen te voren, toen Nana Sahib vernam, dat de koninklijke
+troepen de rivier Pandou-Naddi waren overgestoken, besloot hij de
+laatste uren zijner heerschappij door gruwelijke moordtooneelen voor
+eeuwig in het geheugen te griffelen. Tegenover de veroveraars van
+Indië scheen hem alles veroorloofd!"
+
+»Eenige mannelijke gevangenen, die de gevangenschap der vrouwen in
+Bibi-Ghar gedeeld hadden, werden voor hem gebracht en onder zijne
+oogen geworgd."
+
+»De menigte vrouwen en kinderen bleef nog over en onder dezen,
+lady Munro en haar moeder. Een peloton van het 6e regiment Sipayers
+kreeg order ze te fusilleeren door de vensters van Bibi-Ghar heen. De
+terechtstelling of liever de moord begon, maar daar het naar den zin
+van Nana, verplicht weldra te wijken, niet snel genoeg ging, voegde
+deze bloeddorstige vorst muzelmansche slagers bij de soldaten zijner
+garde en nu werd het een ware slachting!"
+
+»Den volgenden dag werden dooden en levenden, vrouwen en kinderen,
+in een naburige put gestort, en toen de soldaten van Havelock te hulp
+snelden, rookte deze put, tot den rand toe gevuld, nog!"
+
+»Toen begon de wederwraak. Een zeker aantal opstandelingen,
+medeplichtigen van Nana Sahib, waren in de handen van generaal Havelock
+gevallen. Nu vaardigde deze de volgende vreeselijke dagorder uit,
+waarvan ik de bewoordingen nooit vergeten, zal:
+
+
+    »De put waarin de stoffelijke overblijfselen rusten der arme
+    vrouwen en kinderen, vermoord op last van den snoodaard Nana Sahib,
+    zal gedempt en met zorg bedekt worden in den vorm van een graf. Een
+    detachement Europeesche soldaten, aangevoerd door een officier, zal
+    zich heden avond van die vrome taak kwijten. Het huis en de kamers
+    waar de moord heeft plaatsgehad zullen door de landgenooten der
+    slachtoffers niet schoongemaakt en gewit worden. De generaal wil,
+    dat elke druppel onschuldig bloed, door de veroordeelden met de
+    tong schoongemaakt of afgelikt worde, voordat zij terechtstaan,
+    en dat, naargelang van hun kastenrang en het deel, dat zij in
+    den moord genomen hebben. Bij gevolg zal iedere veroordeelde,
+    na de lezing van het doodvonnis gehoord te hebben, naar het huis
+    gevoerd worden waar de moord gepleegd is en gedwongen worden een
+    zeker gedeelte van den vloer schoon te likken. Men drage zorg
+    de taak zoo stuitend mogelijk te maken voor de godsdienstige
+    gevoelens van den veroordeelde en de provoost-geweldige spare
+    zijne roede niet. Nadat de taak verricht is, worde het vonnis
+    tenuitvoergebracht aan de galg, bij het huis opgericht."
+
+
+»Dit was," hernam Banks, die zeer ontroerd was, »deze dagorder. Zij
+werd letterlijk opgevolgd. Maar de slachtoffers waren niet meer. Zij
+waren vermoord, verminkt, verscheurd! Toen kolonel Munro, twee dagen
+later aangekomen, wilde beproeven, eenige overblijfselen van lady
+Munro en haar moeder op te sporen, vond hij niets.... niets!"
+
+Dit was het wat Banks mij, vóór onze komst te Cawnpore had medegedeeld
+en nu was het diezelfde plek waar de afgrijslijke moord gepleegd was,
+die de kolonel wilde bezoeken.
+
+Maar vooraf wilde hij den bungalow terugzien waar lady Munro gewoond
+had, waar zij haar jeugd had doorgebracht, de woning waar hij haar
+het laatst gezien had, den drempel waarop hij hare laatste omhelzingen
+genoten had.
+
+Deze bungalow was een klein eind buiten de voorsteden der stad gelegen,
+niet ver van de lijn der militaire kantonnementen. Bouwvallen, stukken
+zwarte muren, eenige omgevallen, verdorde boomen, was alles wat er
+van de woning was overgebleven. De kolonel had niet gewild dat iets
+hersteld werd. De bungalow verkeerde na zes jaren nog in denzelfden
+toestand als de hand der brandstichters hem gebracht had.
+
+Wij brachten een uur op die verwoeste plek door. Sir Edward Munro
+waarde zwijgend onder die bouwvallen rond, waaruit zich zooveel
+herinneringen voor hem opdeden. Zijne gedachten waren geheel vervuld
+met dat gelukkige leven, dat niets hem voortaan kon teruggeven. Hij
+zag het jonge meisje weder, gelukkig in het huis waar zij geboren was,
+waar hij haar gekend had en somtijds sloot hij de oogen als om zich
+haar nog beter te kunnen voorstellen.
+
+Doch eindelijk, plotseling, alsof hij zich zelven geweld had moeten
+aandoen, voerde hij ons met zich naar buiten.
+
+Banks had gehoopt dat de kolonel zich alleen tot het bezoeken van dezen
+bungalow bepalen zou.... Maar neen! Sir Edward Munro had besloten
+tot de laatste toe de bitterheden uitteputten, die deze noodlottige
+stad voor hem bewaard had! Na de woning van lady Munro, wilde hij de
+kazerne wederzien waar zoovele slachtoffers, waaraan de krachtvolle
+vrouw zich zoo heldhaftig had toegewijd, al de verschrikkingen van
+een beleg hadden doorgestaan.
+
+De kazerne was op de vlakte buiten de stad gelegen en men bouwde toen
+een kerk op de plek waar de bevolking van Cawnpore een schuilplaats
+had moeten zoeken. De weg daarheen was een macadamweg, beschaduwd
+door fraaie boomen.
+
+Daar was het eerste bedrijf van het vreeselijk treurspel
+afgespeeld. Daar hadden lady Munro en hare moeder geleefd, geleden,
+met den dood geworsteld tot het oogenblik dat de capitulatie in de
+handen van Nana Sahib den troep slachtoffers stelde, reeds tot een
+afgrijslijken moord gedoemd en dien de verrader beloofd had behouden
+te Allahabad te zullen brengen.
+
+Te midden van den onvoltooiden bouw, onderscheidde men nog
+overblijfselen van steenen muren, sporen der verdedigingswerken,
+die door generaal Wheeler [7] waren opgericht.
+
+Kolonel Munro bleef langen tijd onbeweeglijk en zwijgend voor
+deze overblijfselen. In zijne herinnering kwamen de afschuwelijke
+voorvallen waarvan zij het tooneel geweest waren, levendiger terug. Na
+den bungalow, waar lady Munro gelukkig geleefd had, de kazerne waarin
+zij meer geleden had dan alles wat men zich kan voorstellen!
+
+Nog bleef het bezoek over van den Bibi-Ghar, de woning waarvan de
+Nana een gevangenis maakte, waar zich de put bevond op welks bodem
+de slachtoffers in den dood vermengd waren geworden.
+
+Toen Banks den kolonel zich naar deze zijde zag wenden, greep hij
+hem bij den arm als om hem terug te houden.
+
+Sir Edward Munro zag hem vlak in het gelaat en zeide op vreeselijk
+kalmen toon:
+
+»Kom, laat ons gaan!"
+
+»Munro! ik bid je!...."
+
+»Dan zal ik alleen gaan."
+
+Er bleek niets aan te doen.
+
+Wij hebben ons toen naar den Bibi-Ghar gewend, waaraan prachtig
+aangelegde tuinen, beplant met fraaie boomen voorafgingen.
+
+Er verheft zich daar een zuilengang in Gothischen stijl, van
+octogonalen vorm. Hij omgeeft de plek waar de put zich bevindt,
+welks opening nu met een bekleeding van steenen gesloten is. Het is
+een soort van voetstuk, dat een standbeeld van wit marmer draagt, den
+Engel van het Medelijden, een der laatste werken van den beeldhouwer
+Marocchette voorstellende.
+
+Het was lord Canning, gouverneur-generaal van Indië gedurende den
+grooten opstand van 1857, die dit monument van boete en rouw deed
+oprichten; het was vervaardigd naar de teekeningen van den kolonel
+der genie Yule en lord Canning verkoos het uit zijne eigene middelen
+te betalen.
+
+Voor dezen put waarin de beide vrouwen, de moeder en de dochter, na
+door de slachters van Nana getroffen te zijn, misschien nog levend
+waren geworden, kon Sir Edward Munro zijne tranen niet inhouden. Hij
+viel op zijne knieën op de steenen van het monument neder.
+
+Sergeant Mac Neil weende naast hem in stilte.
+
+Het hart ontzonk ons en woorden ontbraken ons om deze ontroostbare
+smart te lenigen, hopende dat Sir Edward Munro daar zijne laatste
+tranen zou weenen!
+
+O! als hij een der eerste soldaten van het koninklijk leger geweest
+was, die te Cawnpore binnenkwamen en die na den gruwzamen moord in
+dat Bibi-Ghar doordrongen, zou hij van smart gestorven zijn!
+
+En wat wonder als men het verslag leest van een der Engelsche
+officieren,--een verhaal door den reiziger Rousselet medegedeeld.
+
+»Nauwlijks te Cawnpore binnengekomen, haastten we ons om de ongelukkige
+vrouwen op te sporen, die wij wisten, dat zich in de handen bevonden
+van den verfoeilijken Nana, doch weldra vernamen wij de afschuwelijke
+terdoodbrenging. Gekweld door een verschrikkelijken dorst naar wraak en
+doordrongen van het gevoel der ontzettende smarten, die de ongelukkige
+slachtoffers hadden moeten verduren, gevoelden wij zonderlinge
+en woeste ideeën in ons wakker worden. Half krankzinnig van drift,
+loopen wij naar de droevige plek van het martelaarschap. Gestold bloed,
+vermengd met overblijfselen, waaraan men geen naam kon geven, bedekte
+den grond van het kleine vertrek waar zij opgesloten waren en reikte
+ons tot de enkels. Lange, zijdeachtige haarvlechten, brokstukken van
+vrouwenkleederen, kleine kinderschoentjes, speelgoed, lagen op den
+vochtigen grond verspreid. De met bloed besmeerde muren, droegen de
+sporen van den vreeselijken doodstrijd. Ik raapte een klein gebedenboek
+op, waarvan op de eerste bladzijde deze treffende woorden geschreven
+stonden: »27 Juni, de vaartuigen verlaten.... 7 Juli, gevangenen van
+den Nana.... noodlottige dag." Maar dit waren niet de eenige gruwelen,
+die ons wachtten. Veel verschrikkelijker nog was het gezicht van den
+diepen en nauwen put waar de verminkte overblijfselen van die teere
+schepselen waren opgehoopt!...."
+
+Sir Edward Munro was in de eerste uren dat de soldaten van Havelock
+zich van de stad meester maakten, niet tegenwoordig. Hij kwam slechts
+twee dagen na de verfoeielijke slachting! En nu had hij niets anders
+voor oogen dan de plek waar de noodlottige put zich opende, het
+vreeselijke graf der twee honderd slachtoffers van Nana Sahib!
+
+Ditmaal gelukte het Banks, geholpen door den sergeant, hem met geweld
+weg te voeren.
+
+Kolonel Munro zou nooit de twee woorden vergeten, die een der soldaten
+van Havelock met zijn bajonet op den rand van den put geschreven had:
+
+»Remember Cawnpore!"
+
+»Herinner u Cawnpore."
+
+
+
+
+
+
+XI.
+
+DE VERANDERING VAN MOESSON.
+
+
+Ten elf ure waren wij in het kamp terug en hadden wij natuurlijk
+grooten haast Cawnpore te verlaten, maar eenige herstellingen aan de
+voedingspomp der machine lieten niet toe dat wij voor den volgenden
+morgen vertrokken.
+
+Er bleef mij dus nog een halve dag over. Ik meende hem niet beter te
+kunnen besteden dan met het bezoeken van Lucknow. Het plan van Banks
+was niet door deze stad te gaan, alwaar kolonel Munro zich wederom op
+een der voornaamste tooneelen van den oorlog bevonden zou hebben. Hij
+had gelijk. Ook dat waren al te pijnlijke herinneringen voor hem.
+
+Na dus te twaalf uur het Stoomhuis verlaten te hebben, bereisde ik
+het kleine eindje spoorweg, dat Cawnpore met Lucknow verbindt. De
+afstand bedraagt geen twintig mijlen en ik kwam binnen twee uren
+in de belangrijke hoofdstad van het Koninkrijk Oude aan, waarvan ik
+slechts een oppervlakkig overzicht wilde nemen, niets meer dan wat
+men een indruk noemt.
+
+Ik moest overigens de waarheid erkennen van hetgeen ik had hooren
+zeggen van de monumenten te Lucknow, gebouwd onder de regeering der
+muzelmansche keizers in de XVIIe eeuw.
+
+Het was een Franschman, een inwoner van Lyon, Martin genaamd, een
+eenvoudig soldaat uit het leger van Lally-Tollendal, die, in 1730,
+de gunsteling van den koning geworden, de schepper, de bestuurder, men
+zou kunnen zeggen de bouwmeester werd van die alom geroemde wonderen
+van het Koninkrijk Oude. De officiëele residentie der vorsten, de
+Kaiserbâgh, een vreemde verzameling van alle bouwstijlen, die in
+de verbeelding van een korporaal konden opkomen, is slechts een zeer
+oppervlakkig werk. Niets inwendig, alles uitwendig, maar dat uitwendige
+is tegelijk Hindoesch, Chineesch, Moorsch en.... Europeesch. Het is
+hetzelfde geval met een ander, kleiner paleis, Farid Bâkch, dat ook
+het werk van Martin is. Wat de Imâmbara betreft, gebouwd midden in
+de vesting door Kaïfiâtoulla, den eerste bouwkundige van Indië in
+de XVIIe eeuw, dat is werkelijk een prachtig monument en brengt
+een grootsche uitwerking teweeg, met de duizend klokjes, die de
+tusschenwanden overdekken.
+
+Ik kon Lucknow niet verlaten zonder het paleis Konstantijn te bezoeken,
+dat ook het persoonlijk gewrocht is van den Franschen korporaal en den
+naam draagt van paleis de la Martinière. Ik wilde ook nog den naburigen
+tuin zien, den Secunder Bâgh, waar de Sipayers, die, alvorens de stad
+te verlaten, het graf van den nederigen soldaat geschonden hadden,
+bij honderden vermoord werden.
+
+Wij moeten hier nog bijvoegen, dat de naam van Martin niet de
+eenige Fransche naam is, die te Lucknow in eere wordt gehouden. Een
+oude onderofficier van de Afrikaansche jagers, Duprat genaamd,
+onderscheidde zich zoodanig door zijne dapperheid tijdens het
+tijdperk van den opstand, dat de opstandelingen hem aanboden zich
+aan hun hoofd te plaatsen. Duprat was te edel om dit aanbod aan te
+nemen, niettegenstaande de rijkdommen, die hem werden toegezegd,
+niettegenstaande de bedreigingen, die hem naar 't hoofd werden
+geslingerd. Hij bleef den Engelschen getrouw. Maar, bijzonder
+blootgesteld aan de schoten der Sipayers, die geen verrader van hem
+hadden kunnen maken, werd hij gedood in een ontmoeting. »Ongeloovige
+hond," hadden de opstandelingen gezegd, »we zullen je toch hebben,
+al wilde je niet!" Zij hadden hem, dood.
+
+Beide deze Fransche soldaten werden bloedig gewroken. De Sipayers,
+die het graf van den een geschonden en het graf voor den ander gegraven
+hadden, werden zonder mededoogen vermoord.
+
+Eindelijk, na de prachtige parken bewonderd te hebben, die deze groote
+stad van vijfhonderd duizend inwoners als een krans van groen en
+bloemen omgeven, na op den rug van een olifant de voornaamste straten
+en haar heerlijken boulevard van Hazrat Gaudj doorloopen te hebben,
+kwam ik dienzelfden avond met den trein te Cawnpore terug.
+
+Den volgenden dag, 31 Mei, begaven wij ons in den vroegen morgen
+op weg.
+
+»Eindelijk," riep kapitein Hod uit, »is het dan toch uit met al die
+steden, die me mooi beginnen te vervelen!"
+
+»Ja, 't is gedaan, Hod," antwoordde Banks, »en nu gaan we rechtstreeks
+op weg naar het noorden, om bijna in rechte lijn den voet van het
+Himalaya-gebergte te bereiken."
+
+»Bravo!" hernam de kapitein. »Wat ik bij uitnemendheid Indië noem,
+dat zijn niet de provinciën met steden bezaaid of met Hindoes bevolkt,
+dat is het land waar mijne vrienden de olifanten, de leeuwen, de
+tijgers, de panters, de luipaarden, de beren, de buffels, de slangen
+in vrijheid leven! Daar is het eenige werkelijk bewoonbare gedeelte
+van het schiereiland! Als je dat ziet, Maucler, zullen de wonderen
+van de vallei van den Ganges je niet berouwen!"
+
+»'k Zal in uw gezelschap nergens berouw over hebben, mijn waarde
+kapitein," antwoordde ik.
+
+»En toch," zeide Banks, »zijn er in het noordwesten nog andere zeer
+belangrijke steden, Delhi, Agra, Lahore."
+
+»Wel, vriend Banks," riep Hod uit, »wie heeft ooit iets bijzonders
+gehoord van die ellendige gehuchten!"
+
+»Ellendige gehuchten!" antwoordde Banks, »wel neen, Hod, je meent
+prachtige steden! Stel je gerust, waarde vriend," voegde de ingenieur
+er bij, zich tot mij wendende, »we zullen trachten je dat alles te
+laten zien, zonder de veldtochtsplannen van den kapitein in de war
+te brengen."
+
+»Nu, daar heb ik vrede mee, Banks," antwoordde Hod, »maar vandaag
+begint onze reis pas!"
+
+Toen riep hij met luide stem:
+
+»Fox?"
+
+De oppasser verscheen.
+
+»Present! kapitein," zei hij.
+
+»Fox, zorg dat de geweren, de karabijnen en de revolvers in orde zijn!"
+
+»Alles in orde."
+
+»Heb je alles goed nagekeken?"
+
+»Alles."
+
+»Maak de patronen gereed."
+
+»Ze zijn gereed."
+
+»Alles goed klaar dus?"
+
+»Alles klaar."
+
+»'t Zal niet lang duren of de acht en dertigste zal op je lijst
+prijken, Fox!"
+
+»De achtendertigste!" riep de oppasser uit, wiens gelaat plotseling
+verhelderde. »'k Zal hem een springkogeltje gereed maken, waarover
+hij zich niet zal te beklagen hebben!"
+
+»Ga je gang, Fox, ga je gang!"
+
+Fox groette op soldatenwijs, maakte rechtsomkeert en sloot zich in
+zijn arsenaal op.
+
+Zie hier nu het plan van dit tweede gedeelte onzer reis,--een plan,
+waarin geen verandering zal komen, of er moeten zich onverwachts
+gebeurtenissen opdoen, die onmogelijk te voorzien waren.
+
+Vijf en zeventig kilometers ver ongeveer zal de reis in de richting
+van het noordwesten langs den Ganges worden voortgezet, doch van dit
+punt af aan gaat het recht naar het noorden tusschen een der takken van
+den grooten stroom en een anderen belangrijken tak van de Goutmi. Op
+deze wijze wordt een zeker aantal stroomen vermeden, die zich links
+en rechts verspreiden, terwijl de reis verder door Biswah schuins
+naar de eerste bergen van Nepaul gaat, door het westelijk gedeelte
+van het koninkrijk Oude en Rokilkhanne.
+
+Deze weg was met de grootste zorg door den ingenieur gekozen en
+daardoor werden allerlei moeielijkheden vermeden. Mocht de steenkool in
+het noorden van Hindostan moeielijker te vinden zijn, aan hout zou het
+nimmer ontbreken en wat onzen IJzeren Reus betreft, de goed onderhouden
+wegen door de prachtige wouden van het Indische schiereiland, zouden
+voor hem geen beletsel zijn om te gaan in welken tred hij verkoos.
+
+Wij waren nog ongeveer tachtig kilometers van de kleine stad Biswah
+verwijderd. Men kwam overeen dien afstand met zeer gematigde snelheid
+af te leggen--in zes dagen. Men kon dan halt houden, als de streek ons
+beviel, terwijl de jagers dan tijd zouden hebben hunne heldendaden
+te verrichten. Kapitein Hod en de oppasser Fox, aan wie Goûmi zich
+gaarne aansloot, zouden dan gemakkelijk het veld kunnen ontdekken,
+terwijl de IJzeren Reus gelijken tred met hen zou houden. Het was mij
+niet verboden hen op hun drijfjacht te vergezellen, ofschoon ik een
+slechts weinig bedreven jager was, en ik voegde mij dan ook enkele
+malen bij hen.
+
+Ik moet niet onvermeld laten, dat kolonel Munro sedert het oogenblik
+dat onze reis een nieuw tijdperk was ingetreden, zich wat minder
+afgezonderd hield. Hij scheen buiten de meer volkrijke buurten, te
+midden van de Ganges-vallei, die we pas doorreisd hadden, gezelliger
+te worden. Onder die veranderde omstandigheden, scheen hij de kalmte
+terug te erlangen van het bestaan, dat hij te Calcutta leidde. En toch,
+kon hij vergeten, dat zijn rollend huis zich begaf naar het noorden
+van Indië, waar een onweerstaanbaar noodlot hem heen trok? Hoe het zij,
+onder de maaltijden, alsmede in den tijd, die gewoonlijk aan de siesta
+gewijd wordt, was hij veel levendiger en dikwijls zelfs werd in de
+uren van de halt, en in de schoone nachten, die het warme seizoen ons
+nog schonk, het gesprek tot diep in den nacht voortgezet. Wat Mac Neil
+aangaat, sedert het bezoek aan de put van Cawnpore, scheen hij mij nog
+somberder toe dan gewoonlijk. Had misschien het gezicht van Bibi-Ghar
+een haat bij hem verlevendigd, dien hij nog altijd hoopte te koelen?
+
+»Neen, mijnheer, neen," zeide hij mij op zekeren dag, »'k houd het
+voor onmogelijk, dat ze 't niet aan ons zouden hebben overgelaten
+Nana Sahib te dooden."
+
+De eerste dag ging voorbij zonder voorvallen die der moeite waard
+zijn vermeld te worden. Noch kapitein Hod, noch Fox waren in de
+gelegenheid eenig dier te schieten. Het was verdrietig en zonderling
+genoeg om de vraag te wettigen of de verschijning van den IJzeren
+Reus de vreeselijke roofdieren dezer streken niet op een afstand
+hield. Werkelijk ging men eenige jungles voorbij, die toch de
+gewone schuilplaatsen der tijgers en andere wilde dieren van het
+kattengeslacht zijn en geen een vertoonde zich. Evenwel hadden
+de jagers zich een paar mijlen ter zijde van onzen trein begeven
+en moesten het zich getroosten Black en Phann mede te nemen om op
+klein wild te jagen, waarvan »Monsieur Parazard" zijn dagelijkschen
+voorraad eischte. Hij verstond geen rede daaromtrent, onze zwarte chef,
+en toen de oppasser hem over tijgers, luipaarden en andere weinig
+eetbare dieren sprak, trok hij minachtend de schouders op, zeggende:
+
+»Is dat eetbare waar!"
+
+Dienzelfden avond kampeerden wij onder het lommer van een groep
+énorme vijgeboomen. De nacht was even rustig als de dag stil geweest
+was. De stilte werd zelfs niet verstoord door het gehuil der wilde
+beesten. Onze olifant rustte evenwel. Zijn gebriesch liet zich niet
+meer hooren. De kampvuren waren uitgedoofd en om den kapitein te
+voldoen, liet Banks zelfs den electrischen stroom niet werken,
+die de oogen van den IJzeren Reus in twee machtige vuurbakens
+veranderde. Maar niets!
+
+Dit was eveneens tijdens de dagen van den 1n en 2n Juni het geval. Het
+was om wanhopig te worden.
+
+»Ze hebben mijn koninkrijk Oude veranderd!" herhaalde kapitein Hod. »Ze
+hebben 't in 't midden van Europa overgebracht. Er zijn hier evenmin
+tijgers als in de laaglanden van Schotland!"
+
+»Mogelijk, mijn waarde Hod," antwoordde kolonel Munro, »hebben ze hier
+pas drijf jacht gehouden en zijn de dieren in massa verhuisd. Maar
+wanhoop niet en wacht totdat we aan den voet van de bergen van Népaul
+zijn. Daar zult ge naar hartelust aan uw instinct van jager kunnen
+voldoen."
+
+»We willen het hopen, kolonel," antwoordde Hod het hoofd schuddende,
+»want anders zouden we onze kogels tot hagel moeten omgieten!"
+
+De dag van den 3n Juni was een der heetste, die we nog gehad
+hadden. Zoo de weg niet door groote boomen beschaduwd was geworden,
+geloof ik dat we letterlijk in onze rollende woning gekookt zouden
+zijn. De thermometer steeg tot zeven-en-veertig graden in de schaduw en
+er was zelfs geen tochtje wind. Het was dus mogelijk, dat de roofdieren
+bij een dergelijke temperatuur, in dien gloeienden dampkring hunne
+holen niet durfden te verlaten, zelfs des nachts.
+
+Den volgende morgen, den 3n Juni, vertoonde zich de horizont bij het
+opgaan der zon, voor de eerste maal vrij mistig in het westen. We
+hadden toen het prachtige schouwspel van een dier verschijnselen van
+luchtspiegeling, die men in zekere gedeelten van Indië »seekote,"
+of luchtkasteelen en in andere »dessasur" of »zinsbegoocheling" noemt.
+
+Het was geene gewaande watervlakte met hare zonderlinge uitwerkselen
+van straalbreking, die zich aan onze blikken voordeed, het was een
+lage heuvelrij, bebouwd met de meest fantastische kasteelen van de
+wereld, iets in den trant van de hoogten langs den Rijn, met hare oude
+roofsloten. In een oogwenk gevoelden we ons overgebracht, niet alleen
+in het Romaansche gedeelte van het oude Europa, maar een tijdvak van
+vijf of zes honderd jaren terug, in het hart der middeleeuwen.
+
+Dit natuurverschijnsel gaf ons met verrassende duidelijkheid, het
+gevoel eener volkomen werkelijkheid. De IJzeren Reus met den geheelen
+toestel der moderne machinerie, onderweg naar een stad der elfde eeuw,
+kwam mij dan ook veel vreemder voor dan toen hij met een rookpluim
+versierd, het land van Vishnoe en Brahma bewandelde.
+
+»'k Zeg u dank, vrouw natuur!" riep kapitein Hod uit. »Na zooveel
+minarets en koepels, na zooveel moskeeën en pagoden, laat ge ons een
+oude stad uit het leenroerig tijdvak bewonderen, met de Romaansche
+of Gothische wonderen, die zich zoo prachtig aan onze oogen voordoen!"
+
+»Wat is onze vriend Hod dezen morgen dichterlijk!" antwoordde
+Banks. »Zou hij bij zijn ontbijt misschien een ballade geslikt hebben?"
+
+»Lach maar, Banks, steek den gek maar met me!" hernam kapitein Hod,
+»maar verzuim niet te kijken! Zie de voorwerpen op den voorgrond
+grooter worden! Zie de struiken, boomen, de heuvels, bergen worden,
+de....."
+
+»De gewone katten tijgers worden, als er katten waren, niet waar, Hod?"
+
+»Nu, dat zou nog zoo kwaad niet zijn, Banks! Maar, zie, daar storten
+mijn kasteelen aan den Rijn in, daar zakt de stad ineen en we komen
+tot de werkelijkheid terug, een eenvoudig landschap van het koninkrijk
+Oude, dat zelfs de wilde dieren niet meer willen bewonen!"
+
+Nauwelijks verscheen de zon boven den oostelijken horizont, of zij
+veranderde oogenblikkelijk het spel der straalbreking. De burchten
+zakten met de heuvels ineen, die zich in vlakten veranderden.
+
+»Welnu, de luchtspiegeling is verdwenen," zei Banks, »en met haar
+de dichterlijke geestdrift van kapitein Hod, maar weet je nu wel,
+mijne vrienden, wat dit natuurverschijnsel voorspelt?"
+
+»Wel, ingenieur?" riep de kapitein uit.
+
+»Een spoedig ophanden zijnde weersverandering," antwoordde
+Banks. »Overigens zijn we in de eerste dagen van Juni, waarin
+wijzigingen van het klimaat voorkomen. De verandering van moesson
+zal ons spoedig in het seizoen der periodieke regens brengen."
+
+»Waarde Banks," zei ik, »me dunkt we behoeven niet bang voor den
+regen te zijn, niet waar, al waren het aanhoudende plasregens, toch
+schijnen ze mij verkieslijker, dan die warmte....."
+
+»Nu, je zult je zin hebben, waarde vriend," antwoordde Banks. »'k
+Geloof dat de regen niet ver meer af is en dat we weldra de eerste
+wolken uit het zuidwesten zullen zien opdagen!"
+
+Banks bedroog zich niet. Tegen den avond begonnen er dampen aan den
+westelijken horizont op te komen, hetgeen beteekende dat de moesson,
+zooals dat meestal gebeurt, zich des nachts zou instellen. Het was
+de Indische oceaan, die ons over het schiereiland zijne dampen met
+electriciteit beladen, overzond, dampen met stormen bezwangerd,
+die weldra over onze hoofden zouden losbarsten.
+
+Ook hadden zich dien dag eenige andere verschijnselen voorgedaan,
+waarin een Anglo-Indiër zich niet had kunnen vergissen. Wolken
+zeer fijn stof hadden onder den marsch van den trein over den
+weg gedwarreld. De beweging der wielen, die weliswaar niet zeer
+snel was, zou toch stof hebben kunnen doen opwaaien, maar niet
+zoo woest en wild. Men zou gezegd hebben, dat het een wolk van
+die vlokjes was, die door electrische machines in beweging worden
+gebracht. De bodem kon dus vergeleken worden met een onmetelijken
+ontvanger, waarin de electriciteit zich sedert vele dagen zou hebben
+opgehoopt. Bovendien was dit stof met een gelen weerschijn gekleurd,
+van een allerzonderlingste uitwerking, terwijl in elk stofdeeltje een
+klein lichtend middelpunt schitterde. Er waren oogenblikken geweest,
+waarin ons geheele voertuig zich te midden der vlammen scheen voort
+te bewegen,--vlammen zonder warmte, doch die, noch door hun kleur,
+noch door hun beweeglijkheid aan die van het St. Elmusvuur herinnerden.
+
+Storr vertelde ons, dat hij somtijds op die wijze treinen op hunne
+rails had zien loopen te midden eener dubbele haag lichtend stof en
+Banks bevestigde dit zeggen van den machinist. Een kwartier lang
+had ik dit zonderlinge natuurverschijnsel zeer nauwkeurig kunnen
+waarnemen door de kleine vensters van het torentje, waardoor ik den
+weg over een lengte van vijf of zes kilometers kon gadeslaan. Deze weg,
+zonder boomen, was stofferig en wit verbrand door de verticale stralen
+der zon. Op dit oogenblik scheen het mij toe, dat de warmte van den
+dampkring die van den vuurhaard der machine overtrof. Het was waarlijk
+niet om uit te houden en toen ik onder het heen en weer zwaaien der
+punka een frisscher lucht kwam inademen, was ik half gestikt.
+
+'s Avonds, tegen zeven uur, hield het Stoomhuis halt. De rustplaats,
+door Banks uitgekozen, was aan den zoom van een bosch met prachtige
+vijgeboomen, dat zich tot in het oneindige naar het noorden scheen uit
+te strekken. Een vrij fraaie weg doorkruiste dit bosch en beloofde
+ons voor den volgenden dag een aangenamer en gemakkelijker tocht
+onder een ruim en hoog koepeldak van groen.
+
+De vijgeboomen, die reuzen der Hindoesche flora, zijn te beschouwen
+als de grootvaders, men zou kunnen zeggen als de huisvaders der
+plantenfamilie, omringd door hunne kinderen en kleinkinderen. Dezen,
+uit een zelfden wortel ontspringende, klimmen recht om den hoofdstam,
+waarmede zij volstrekt geen gemeenschap hebben, in de hoogte en gaan
+zich in de verheven vaderlijke takken verliezen. Het is wezenlijk alsof
+ze onder dit dichte gebladerte zijn uitgebroeid, als de kiekens onder
+de vleugelen hunner moeder. Daarvandaan het zonderlinge gezicht, dat
+deze meerdere eeuwen oude bosschen opleveren. De oude boomen gelijken
+op alleenstaande pilaren, het onmetelijke gewelf onderschragende,
+waarvan de fijne ribben op jonge vijgeboomen rusten, die op hun beurt
+pilaren zullen worden.
+
+Dien avond werd het kamp met nog meer zorg ingericht dan
+gewoonlijk. Mocht toch de volgende dag even heet zijn als deze geweest
+was, dan stelde Banks zich voor de halt te verlengen, en zoo het
+noodig was, 's nachts te reizen.
+
+Kolonel Munro trouwens vond het heerlijk om eenige uren in dat schoone,
+schaduwrijke en kalme bosch door te brengen. Allen waren zijne meening
+toegedaan, dezen omdat zij werkelijk rust noodig hadden, anderen
+omdat zij eindelijk toch eens een dier wenschten te ontmoeten, dat
+een geweerschot van een Anderson of van een Gérard waardig was. Men
+raadt wie deze laatsten waren.
+
+»Fox, Goûmi, 't is pas zeven uren!" riep kapitein Hod. »Een toertje
+in het bosch, voordat het nog geheel donker is!--Ben je van de partij,
+Maucler?"
+
+»Mijn waarde Hod," zei Banks, alvorens ik had kunnen antwoorden, »je
+moest je waarlijk niet van het kamp verwijderen. De lucht voorspelt
+niet veel goeds. Als de storm losbarst, zal je moeielijk het kamp
+kunnen bereiken. Morgen, als we ons kamp blijven betrekken, kan
+je gaan...."
+
+»Morgen, is het licht," antwoordde Hod, »en juist nu is het oogenblik
+gunstig!"
+
+»Dat weet ik, Hod, maar 'k ben bang voor den nacht. Wil je daarom
+toch vertrekken, ga dan niet ver. Over een uur is het al pikdonker
+en je zoudt misschien moeielijk het kamp kunnen weervinden."
+
+»Wees gerust, Banks. 't Is pas zeven uren, en 'k vraag mijn kolonel
+slechts een permissie tot tien uren."
+
+»Ga je gang, mijn waarde Hod," antwoordde Sir Edward Munro, »maar
+denk aan 't geen Banks je gezegd heeft."
+
+»Ja, kolonel."
+
+Kapitein Hod, Fox en Goûmi, met uitmuntende jachtkarabijnen gewapend,
+verlieten het kamp en verdwenen onder de hooge vijgeboomen, die aan
+de rechterzijde van den weg stonden.
+
+Ik was zoo vermoeid van de warmte en de vermoeienissen van den dag,
+dat ik liever thuis bleef.
+
+Evenwel werd het vuur, op bevel van Banks, in plaats van geheel te
+worden uitgedoofd, slechts naar achteren van den vuurhaard geschoven,
+zoodat de stoom een paar atmosfeeren drukking bleef behouden. De
+ingenieur wilde zich voor elke mogelijkheid gereed houden.
+
+Storr en Kâlouth hielden zich in dien tusschentijd bezig met het
+opdoen van brandstof en water. Een klein beekje, aan den linkerkant van
+den weg, verschafte hun het noodige water, en de naburige boomen het
+hout, dat zij benoodigd hadden om den tender te voorzien. Gedurende
+dien tijd hield »monsieur" Parazard zich met zijne gewone bezigheden
+onledig en onder het afnemen van de overblijfselen van den maaltijd,
+bepeinsde hij het menu voor het diner van den volgenden dag.
+
+Het was nog vrij licht en kolonel Munro, Banks, sergeant Mac Neil en
+ik, gingen aan den oever van de beek ons middagslaapje houden. Deze
+heldere waterstroom verfrischte den dampkring, die werkelijk, zelfs op
+dit uur, verstikkend was. De zon was nog niet ondergegaan. Haar licht
+verfde de massa dampen, die men door de groote openingen tusschen het
+gebladerte zich allengs aan het zenith zag ophoopen, donker blauw. Het
+waren zware, dikke wolken, die niet door wind schenen bewogen te
+worden en hun beweegkracht in zichzelven schenen te bezitten.
+
+We zaten of lagen tot omstreeks acht uren te praten. Van tijd tot tijd
+stond Banks op om een ruimer gezicht van den horizont te nemen, door
+te gaan tot aan den zoom van het bosch, dat de vlakte, op minder dan
+een kwart mijl van het kamp, doorsneed. Toen hij terugkwam, schudde
+hij niet zeer gerustgesteld het hoofd.
+
+De laatste maal vergezelden wij hem. Reeds viel de duisternis onder
+de vijgeboomen. Toen wij aan den zoom gekomen waren, zag ik, dat in
+het westen tot daar, waar zich een rij onduidelijk omschreven heuvels
+vertoonde die reeds met de wolken ineensmolten, zich een onmetelijke
+vlakte uitstrekte.
+
+Het voorkomen van de lucht was vreeselijk in haar kalmte. Geen
+tochtje wind bewoog de hooge bladeren der boomen. Het was niet de
+rust van de ingeslapen natuur, die de dichters zoo vaak bezongen
+hebben, het was integendeel een zware en ziekelijke slaap. Het was
+alsof de atmosfeer in een toestand van spanning verkeerde en ik kon
+het luchtruim nergens beter bij vergelijken dan bij een stoomketel,
+als de te sterk saamgeperste stoom op het punt staat los te barsten.
+
+De ontploffing was nabij.
+
+De stormachtige wolken dreven inderdaad zeer hoog, zooals dit
+gewoonlijk plaatsheeft boven vlakten, en hadden breede, kromlijnige,
+scherp omschreven omtrekken. Zij schenen zelfs zich uit te zetten,
+in aantal te verminderen en in grootte toe te nemen, steeds evenwel
+dezelfde basis behoudende. Blijkbaar zouden ze spoedig allen tot
+een zelfde massa zijn opgelost, die de dichtheid der eenige wolk zou
+doen toenemen. Reeds smolten de kleine bijwolkjes, aan een soort van
+aantrekkingskracht gehoorzamende, tegen elkander aanbotsende en zich
+van elkander afstootende, in een verwarde massa in een.
+
+Tegen half negen uur verscheurde een zig-zagsgewijze uitschietende,
+bliksemstraal, in zeer scherpe hoeken, de donkere massa op een lengte
+van twee duizend vijf honderd à drie duizend meters.
+
+Vijf en zestig seconden later barstte een donderslag los en liet
+een lang gerekt, dof gerommel hooren, eigenaardig aan deze soort van
+bliksemflitsen, dat ongeveer vijftien seconden aanhield.
+
+»Een en twintig kilometers," zei Banks, na zijn horloge geraadpleegd
+te hebben. »Dat is bijna de grootste afstand, waarop de donder zich
+kan doen hooren. Maar als eenmaal het onweer losgebroken is, komt
+het spoedig en we moeten het niet afwachten. Laten we naar binnen
+gaan, vrienden."
+
+»En kapitein Hod?" zei sergeant Mac Neil.
+
+»De donder gebiedt hem terug te komen," antwoordde Banks. »'k Hoop
+dat hij zal gehoorzamen."
+
+Vijf minuten later waren we in het kamp terug, en namen plaats onder
+de veranda van het salon.
+
+
+
+
+
+
+XII.
+
+DRIEDUBBELE VUREN.
+
+
+Indië deelt met zekere oorden van Brazilië,--die van Rio-Janeiro onder
+andere,--het voorrecht om van alle landen van den aardbol het meest
+door onweders geteisterd te worden. Wordt in Frankrijk, Engeland en
+Duitschland, in Midden-Europa dus, het aantal dagen van donder niet
+meer dan op twintig per jaar geteld, dan bedraagt dit getal jaarlijks
+in het Indische schiereiland meer dan vijftig.
+
+Zooveel wat de algemeene meteorologie betreft. In dit bijzondere
+geval moesten wij met het oog op de omstandigheden waaronder het zich
+voordeed, een onweer van buitengewone hevigheid verwachten.
+
+Zoodra wij in het stoomhuis waren teruggekomen, raadpleegde ik
+den barometer. Er had een plotselinge daling van twee duim--van
+negenentwintig tot zevenentwintig duim, [8] der kwikkolom plaatsgehad.
+
+Ik deed dit kolonel Munro opmerken.
+
+»'k Maak me ongerust over het lang wegblijven van kapitein Hod en zijn
+metgezellen," antwoordde hij mij. »Het onweer is op punt van los te
+barsten, de nacht komt, het wordt steeds donkerder. Jagers gaan altijd
+verder dan ze beloven en zelfs verder dan ze zelven willen. Hoe zullen
+ze den weg in die diepe duisternis vinden?"
+
+»Die dwazen!" zeide Banks. »'t Is onmogelijk geweest ze reden te doen
+verstaan! Zeer zeker zouden ze beter gedaan hebben niet te vertrekken!"
+
+»'t Is waar, Banks, maar ze zijn nu eenmaal vertrokken," antwoordde
+kolonel Munro, »en we moeten al 't mogelijke doen om ze te vinden."
+
+»Is er geen middel hun de plaats te doen kennen waar we zijn?" vroeg
+ik den ingenieur.
+
+»Jawel," antwoordde Banks, »door onze electrische vuren te ontsteken,
+die een groot lichtvermogen bezitten en van zeer ver gezien worden. 'k
+Ga den stroom stellen."
+
+»Uitmuntend idée, Banks."
+
+»Wilt u dat ik er op uit ga om kapitein Hod op te zoeken?" vroeg
+de sergeant.
+
+»Neen, mijn oude Neil," antwoordde kolonel Munro, »je zoudt hem toch
+niet vinden en ook verdwalen."
+
+Banks haastte zich nu om gebruik te maken van de vuren waarover hij
+beschikte. De elementen der kolom werden in werking gesteld, de stroom
+geleid en al spoedig wierpen de twee oogen van den IJzeren Reus,
+als twee electrische seinvuren hun schitterenden lichtbundel onder
+en door het sombere bladerengewelf der vijgeboomen. Zeker is het,
+dat dit licht in den donkeren nacht van zeer ver moest gezien worden
+en onze jagers tot gids kon verstrekken.
+
+Op dit oogenblik barstte er een soort van orkaan van ongekende
+hevigheid los. Hij verscheurde de takken der boomen, richtte zich
+schuins naar den bodem en floot door de dunne zuilen der vijgeboomen,
+alsof hij door de welluidende pijpen van een kabinetorgel gesuisd had.
+
+In een oogenblik werd de weg als bezaaid met een stortvloed van
+losgerukte takken en bladeren. Deze aanhoudende regen van met kracht
+op het dak van het stoomhuis neergeworpen boomloof, veroorzaakte een
+geluid als van aanhoudenden donder.
+
+Wij moesten de wijk nemen naar het salon en al de vensters sluiten. Er
+viel nog geen regen.
+
+»'t Schijnt een soort van »tofan" te zijn," zei Banks.
+
+De Hindoes geven dezen naam gewoonlijk aan de woeste en plotseling
+opkomende orkanen, die meer in het bijzonder de bergachtige streken
+verwoesten en zeer in het land geducht zijn.
+
+»Storr!" riep Banks den machinist toe, »heb je de schietgaten van
+het torentje zorgvuldig gesloten?"
+
+»Ja, mijnheer Banks," antwoordde de machinist. »Van dien kant is er
+niets te vreezen."
+
+»Waar is Kâlouth?"
+
+»Hij heeft juist den tender van brandstof voorzien."
+
+»Morgen," antwoordde de ingenieur, »ligt het hout overal voor 't
+oprapen! De wind wordt houthakker en bespaart ons veel arbeid! Blijf
+onder stoom, Storr en kom weer schuilen!"
+
+»Dadelijk, mijnheer."
+
+»Zijn je kuipen vol, Kâlouth?" vroeg Banks.
+
+»Ja, mijnheer Banks," antwoordde de stoker. »We hebben nu genoeg
+water."
+
+»Goed, maar kom binnen! kom binnen!"
+
+De machinist en de stoker hadden weldra in het tweede rijtuig
+plaatsgenomen.
+
+De bliksemstralen volgden elkander toen snel op, terwijl de ontploffing
+der electrische wolken een dof gerommel deed hooren. De »tofan"
+had den dampkring niet verfrischt. Het was een verschroeiende wind,
+die verbrandde alsof hij uit een heeten oven woei.
+
+Sir Edward Munro, Banks, Mac Neil en ik, we verlieten de zaal
+slechts om onder de veranda te gaan. Onze blikken naar de toppen
+der vijgeboomen richtende, zag men het gebladerte zich als fijn zwart
+kantwerk tegen de brandende lucht afteekenen. Geen bliksemstraal of hij
+werd een paar seconden later door donderslagen gevolgd. Nauwlijks had
+de echo tijd gehad uit te sterven of een nieuwe donderslag werd door
+haar teruggekaatst. Ook was aanhoudend een diepe bas als grondtoon te
+hooren, waartegen dan de eigenaardige kort afgebroken ontploffingen
+uitkwamen, die Lucretius zoo te recht vergeleken heeft met het scherpe
+geluid van papier dat verscheurd wordt.
+
+»Hoe is 't mogelijk, dat de storm ze nog niet naar huis gejaagd
+heeft!" zei kolonel Munro.
+
+»Misschien," antwoordde de sergeant, »hebben kapitein Hod en zijne
+metgezellen een schuilplaats in het bosch gevonden, in een hollen
+boom of in een rotsholte en staan ze eerst morgen voor onze oogen! Het
+kamp is altijd daar om ze te ontvangen!"
+
+Banks schudde het hoofd als iemand, die niet gerust is. Hij scheen
+de meening van Mac Neil niet te deelen.
+
+Op dit oogenblik,--het was bijna negen uren,--begon het buitengewoon
+hard te regenen. Deze regen was vermengd met énorme hagelsteenen,
+die ons steenigden en op het luidklinkend dak van het Stoomhuis neer
+knetterden. Het was als het geroffel van honderden trommen, zoodat
+het onmogelijk was zich te hooren spreken, al had het geratel van den
+donder het luchtruim niet vervuld. Van alle kanten dwarrelden de door
+den hagel verscheurde bladeren der vijgeboomen rond.
+
+Banks kon zich te midden van dat oorverdoovend geraas niet doen
+hooren en strekte toen den arm uit om ons opmerkzaam te maken op de
+hagelsteenen, die tegen de zijden van de IJzeren Reus aansloegen.
+
+Het was ongeloofelijk. Alles flikkerde bij de aanraking met die
+harde lichamen. Men zou gezegd hebben, dat wat uit de wolken viel,
+werkelijke druppels waren van een in smelting verkeerend metaal,
+die het plaatijzer treffende, een lichtstraal terugwierpen. Dit
+natuurverschijnsel toonde hoe sterk de atmosfeer met electriciteit
+verzadigd was. Onophoudelijk werd de dampkring door den bliksem
+doorkruist, zoodat alles in vuur en vlam scheen te staan.
+
+Banks gaf ons met een gebaar te verstaan, dat we in het salon zouden
+gaan en sloot de deur, die op de veranda uitkwam. Het was toch hoogst
+gevaarlijk zich in de open lucht aan den schok der electrische stroomen
+bloot te stellen.
+
+Wij waren nu binnen in diepe duisternis gehuld, die door het
+onophoudelijk weerlichten buiten, nog dieper gemaakt werd. Hoe
+groot was niet onze verbazing toen we zagen, dat zelfs ons speeksel
+lichtend was! Het bleek dat we door en door met de omringende vloeistof
+verzadigd waren.
+
+»We spogen vuur," om de uitdrukking te gebruiken, die gediend heeft om
+dit zeldzaam voorkomend, maar altijd ontzettend natuurverschijnsel
+te kenmerken. En waarlijk, te midden van al die vlammen, zoowel
+van binnen als van buiten, te midden van het woeste geweld dier
+vreeselijke donderslagen, altijd vergezeld van felle bliksemstralen,
+moest wel den koelbloedigste onder ons het hart sneller kloppen.
+
+»En zij!" sprak kolonel Munro.
+
+»Zij!.... zij!.... zij!" antwoordde Banks.
+
+We maakten ons nu zeer ongerust en konden niets doen om kapitein Hod
+en zijne metgezellen te hulp te komen.
+
+Indien zij werkelijk een schuilplaats gevonden hadden, dan kon het
+slechts onder de boomen zijn en men weet welke gevaren men onder
+dergelijke omstandigheden gedurende het onweer loopt. Hoe zouden ze
+zich in dat dichte bosch op vijf of zes meters van de loodlijn af
+hebben kunnen plaatsen, die door het uiteinde van de langste takken
+gaat,--zooals dit den personen, die in de nabijheid van boomen door
+het onweêr verrast worden, wordt aanbevolen?
+
+Dit alles kwam mij in de gedachte, toen een donderslag, korter
+afgebroken dan een der anderen, plotseling losbarstte. Een tusschenpoos
+van nauwlijks een seconde was er tusschen den slag en den bliksem
+verloopen.
+
+Het Stoomhuis trilde er van en werd als van den grond opgelicht. Ik
+dacht niet anders of de trein zou omvervallen.
+
+Op hetzelfde oogenblik verspreidde er zich een sterke lucht,--de
+doordringende lucht van salpeterdamp,--en ongetwijfeld zou het
+regenwater, gedurende dit onweer verzameld, een groote hoeveelheid
+salpeterzuur bevat hebben.
+
+»De bliksem is ergens ingeslagen...." zei Mac Neil.
+
+»Storr! Kâlouth! Parazard!" schreeuwde Banks.
+
+De drie mannen stormden de zaal binnen. Gelukkig was niemand getroffen.
+
+De ingenieur opende toen de deur der veranda en begaf zich op het
+balkon.
+
+»Daar!.... kijk!...." riep hij.
+
+Op tien passen afstand, links van den weg, was een énorme vijgeboom
+door den bliksem getroffen. Bij het onophoudelijk lichten, kon men
+zien als op klaarlichten dag. De ontzaglijke stam, die door zijne
+uitspruitsels niet meer kon gedragen worden, was dwars over de naburige
+boomen heen gevallen. Hij was in zijn geheele lengte netjes van den
+bast ontdaan en een lange reep schors, door de rukwinden als een slang
+heen en weder bewogen, zweepte al draaiende de lucht. Dit afscheuren
+van den bast moest zeker van onderen naar boven geschied zijn, onder
+de werking van een buitengewoon hevigen, opstijgenden bliksemstraal.
+
+»'t Scheelde weinig of het Stoomhuis was getroffen!" zei de
+ingenieur. »Toch moeten we blijven, want 't is hier nog veiliger
+schuilplaats dan die der boomen!"
+
+»Laat ons dus blijven," antwoordde kolonel Munro.
+
+Op dit oogenblik deed zich een geschreeuw hooren. Waren het onze
+metgezellen, die eindelijk terug kwamen?
+
+»'t Is de stem van Parazard," zei Storr.
+
+En werkelijk was het de kok, die, onder de achterste veranda staande,
+ons luidkeels riep.
+
+We ijlden onmiddellijk naar hem toe.
+
+Op minder dan honderd meters afstand, achter en aan de rechterzijde van
+het kamp, stond het vijgeboomenbosch in brand. De hoogste toppen der
+boomen verdwenen reeds in de vlammen. De brand nam met ongeloofelijke
+hevigheid toe in de richting van het Stoomhuis, dat dus in het grootste
+gevaar verkeerde.
+
+Een langdurige gebrek aan regen, de hooge temperatuur gedurende de
+drie maanden van het heete jaargetijde, hadden boomen, struiken,
+kruiden en planten verdroogd. De brand voedde zich met al die licht
+ontvlambare brandstoffen en, zooals het menigmaal in Indië gebeurt,
+dreigde het geheele bosch verteerd te worden.
+
+En werkelijk zag men dat het vuur al grootere kringen beschreef
+en hoe langer hoe dichter naderde. Indien het de plek van het kamp
+bereikte, zouden binnen weinige minuten de twee wagens vernield zijn,
+want hunne dunne paneelen konden ze niet voor het vuur beschermen,
+als de dikke wanden van plaatijzer van een koffer dit kunnen.
+
+Zwijgend stonden wij dit gevaar aan te zien. Kolonel Munro kruiste
+zich de armen en zeide eenvoudig:
+
+»Banks, jij bent de man om ons hieruit te helpen!"
+
+»Ja, Munro," antwoordde de ingenieur, »en daar we geen enkel middel
+hebben, om den brand te blusschen, moeten we hem ontvluchten!"
+
+»Te voet?" riep ik uit.
+
+»Neen, met onzen trein."
+
+»En kapitein Hod en zijn metgezellen?" zei Mac Neil.
+
+»We kunnen hen niet helpen! als ze vóór ons vertrek niet terug zijn,
+vertrekken we toch!"
+
+»We kunnen ze toch niet aan hun lot overlaten!" zei de kolonel.
+
+»Munro," antwoordde Banks, »als de trein in veiligheid zal zijn,
+buiten het bereik van het vuur, zullen we terugkomen en het bosch
+doorzoeken totdat we ze gevonden hebben!"
+
+»Ga je gang dan maar, Banks," antwoordde kolonel Munro, die zich naar
+de meening van den ingenieur moest schikken, omdat zij werkelijk de
+eenige geschikte bleek.
+
+»Storr," zei Banks, »naar je machine! Kâlouth, naar je stoomketel,
+en stook de vuren op! Welke drukking op den manometer?"
+
+»Twee atmosfeeren," antwoordde de machinist.
+
+»Binnen tien minuten moeten we er vier hebben! Komt, mijne vrienden,
+komt!"
+
+De machinist en de stoker lieten geen oogenblik verloren gaan. Het
+duurde niet lang of een stortvloed van zwarten rook ontwrong zich aan
+de tromp van den olifant en vermengde zich met de stroomen regen, die
+de reus scheen te trotseeren. De bliksemstralen, die het luchtruim
+doorkliefden, beantwoordde hij met een dichten vonkenregen. Een
+straal van stoom floot in den schoorsteen en de kunstmatige trekking
+verhaastte de verbranding van het hout, dat Kâlouth in zijn oven
+ophoopte.
+
+Sir Edward Munro, Banks en ik, wij waren onder de achterste veranda
+gebleven, van waar wij de vorderingen van den brand in het bosch
+konden waarnemen. Zij waren snel en vreeselijk om aan te zien. De
+groote boomen stortten in den onmetelijken vuurhaard, de takken
+knapten met een geluid als van revolverschoten, de lianen wrongen
+zich van den eenen stam naar den anderen en het vuur deelde zich
+bijna onmiddellijk aan nieuwe brandstof mede. Binnen vijf minuten
+was de verbranding vijftig meters vooruit gegaan, terwijl de vlammen,
+verdeeld en verscheurd door den stormwind, zich tot zulk een hoogte
+verhieven, dat de bliksemstralen ze in alle richtingen doorploegden!
+
+»Binnen vijf minuten moeten we de plek verlaten hebben!" zei Banks,
+»of alles vliegt in den brand!"
+
+»Hij gaat snel, die brand!" antwoordde ik.
+
+»We zullen sneller gaan dan hij!"
+
+»Als Hod en zijn metgezellen maar terug waren!" zei sir Edward Munro.
+
+»Gefloten, gefloten!" riep Banks uit. »Ze zullen 't misschien hooren!"
+
+En, op het torentje toesnellende, deed hij dadelijk de lucht van de
+schrille tonen der stoomfluit weergalmen, die scherp tegen het diepe
+gerommel van den donder uitkwamen en ver moesten gehoord worden.
+
+Men kan zich dezen toestand voorstellen, men kan hem niet beschrijven.
+
+Van den eenen kant was men genoodzaakt zoo snel mogelijk te vluchten,
+van den anderen kant verplicht op hen, die nog niet terug waren,
+te wachten!
+
+Banks was naar de achter veranda teruggekeerd. De zoom van den brand
+was nu tot minstens vijftig voet van het stoomhuis voortgeschreden. Een
+ondraaglijke hitte kwam tot ons over en de brandende lucht zou ons
+weldra de ademhaling beletten. Talrijke vuurspranken vielen reeds
+op onzen trein neder, die evenwel, zeer gelukkig, in zekere mate
+door de stortvloeden beschermd werd, doch blijkbaar niet tegen den
+rechtstreekschen aanval van het vuur bestand zou zijn.
+
+De machine deed steeds haar schel gefluit hooren, doch noch Hod,
+noch Fox, noch Goûmi kwamen voor den dag.
+
+Op dit oogenblik vervoegde de machinist zich bij Banks en zeide hem
+dat alles gereed was.
+
+»Welnu, op marsch dan, Storr!" antwoordde Banks, »maar niet al te
+snel vooruit!.... Juist snel genoeg om ons buiten het bereik van den
+brand te houden!"
+
+»Wacht nog wat, Banks!" zei kolonel Munro, die niet kon besluiten
+het kamp te verlaten.
+
+»Nog drie minuten, Munro," antwoordde Banks koel, »maar niet
+langer. Over drie minuten zal de trein van achteren vuur vatten!"
+
+Er verliepen twee minuten. Het was nu onmogelijk langer onder de
+veranda te blijven. Het plaatijzer begon te blakeren en was zoo heet,
+dat men het niet kon aanraken. Het was hoogst onvoorzichtig slechts
+eenige oogenblikken langer te blijven!
+
+»Op marsch, Storr!" riep Banks.
+
+»Daar zijn ze!" riep de sergeant uit.
+
+Kapitein Hod en Fox vertoonden zich rechts van den weg, Goûmi als
+een onbezield lichaam in de armen dragende en kwamen met hem aan de
+voettrede van achteren.
+
+»Dood!" riep Banks uit.
+
+»Neen, door den bliksem getroffen, die zijn geweer in de hand
+verbrijzeld heeft," antwoordde kapitein Hod, »en alleen aan het
+linkerbeen verlamd!"
+
+»God zij geloofd!" zei kolonel Munro.
+
+»Dank, Banks!" voegde de kapitein er bij. »Zonder je gefluit, zouden
+we het kamp nooit hebben kunnen terugvinden!"
+
+»Op marsch!" riep Banks, »op marsch!"
+
+Hod en Fox waren in den trein gesprongen, en Goûmi, die het gebruik
+zijner zintuigen niet verloren had, werd in zijn kamertje neergelegd.
+
+»Welke drukking hebben we nu?" vroeg Banks, die even naar den machinist
+gegaan was.
+
+»Bijna vijf atmosfeeren," antwoordde Storr.
+
+»Op marsch!" herhaalde Banks.
+
+Het was half elf uur. Banks en Storr plaatsten zich in het torentje. De
+regulateur werd geopend, de stoom stortte zich in de cilinders,
+het eerste gebriesch deed zich hooren en de trein ging te midden van
+het driesoortige licht, voortgebracht door den brand van het bosch,
+de electrische vuren en den bliksem in het eerst langzaam voorwaarts.
+
+Met weinige woorden vertelde kapitein Hod ons de lotgevallen van
+zijn tocht. Zijne metgezellen en hij hadden geen spoor van dieren
+ontmoet. Met het opkomende onweer kwam de duisternis sneller en
+vooral dieper dan ze zich hadden voorgesteld. De eerste donderslag
+verraste hen dus toen ze zich reeds meer dan drie mijlen van het kamp
+af bevonden. Toen wilden ze op hunne schreden terugkeeren, maar wat ze
+ook deden om zich te orienteeren, waren ze al spoedig te midden van
+de groepen vijgeboomen, die allen op elkander gelijken, verdwaald,
+terwijl geen enkel pad hun de goede richting aanwees.
+
+Het onweer barstte nu met buitengewone hevigheid los. Op dit
+oogenblik bevonden ze zich alle drie buiten het bereik van het
+electrische licht en konden ze zich dus niet in rechte lijn naar het
+Stoomhuis richten. De hagel en de regen vielen in stroomen neder en
+geen schuilplaats behalve het onvoldoende bladerendak, dat weldra
+doorboord was, beschutte hen.
+
+Eensklaps barstte een donderslag los op hetzelfde oogenblik dat een
+felle bliksemstraal nederschoot. Goûmi viel door den bliksem getroffen
+bij kapitein Hod, aan de voeten van Fox neder. Van het geweer, dat
+hij in de hand hield, bleef niets dan de kolf over. In een oogwenk
+was het beroofd van loop, slot, trekker, van alles in één woord wat
+er van metaal aan het geweer wordt aangetroffen.
+
+Zijne metgezellen dachten dat hij dood was. Gelukkig evenwel was dit
+zoo niet, maar zijn linkerbeen was, hoewel niet rechtstreeks, door
+den bliksem getroffen, verlamd. Het was den armen Goûmi onmogelijk
+een voet te verzetten. Men moest hem dus dragen. Tevergeefs drong
+hij er op aan hem te laten waar hij was, men kon hem dan later wel
+komen halen. Zijne metgezellen wilden dit volstrekt niet, de een
+nam hem bij de schouders op, de andere aan de voeten en goed schiks,
+kwaad schiks, namen zij den tocht door het donkere bosch aan.
+
+Twee uren achtereen dwaalden Hod en Fox op goed geluk rond, nu eens
+stilhoudende, dan hun marsch weder hervattende, zonder een enkel
+teeken, dat hun de richting naar het Stoomhuis aanwees.
+
+Gelukkig drong eindelijk het schrille geluid van de stoomfluit,
+duidelijker hoorbaar dan wanneer het geweerschoten geweest waren,
+boven het geraas der elementen, tot hen door. Het was de stem van
+den IJzeren Reus.
+
+Een kwartier later, kwamen zij juist aan op het oogenblik dat de halt
+weldra zou verlaten zijn. Het was meer dan tijd!
+
+Mocht evenwel de trein zich op den breeden en effen weg van het bosch
+voortspoeden, de brand ging even spoedig als hij. Wat het gevaar
+dreigender maakte, was dat de wind veranderd was, wat meermalen bij
+onweer plaatsheeft. Inplaats van ter zijde, waaide hij nu van achteren
+en blies door zijn hevigheid het vuur nog meer aan. Het vuur maakte
+zichtbaar vorderingen. Het regende brandende takken en gloeiende
+spranken te midden van een wolk heete asch, van den grond opgewaaid,
+alsof een krater allerlei brandbare voorwerpen in het luchtruim had
+uitgebraakt. En werkelijk kon men dezen boschbrand nergens beter bij
+vergelijken dan bij den loop van een stroom lava, zich een weg door
+de vlakte banende en alles op zijn weg vernietigende.
+
+Banks had het oog op dit alles en, al had hij het niet gezien, zou hij
+het gemerkt hebben aan den verschroeienden wind, die den adem beklemde.
+
+Men ging dus sneller voorwaarts, alhoewel dit op dien onbekenden
+weg niet zonder gevaar was. Doch de weg was door den regen zoo diep
+uitgehold, dat de machine niet zoo hard kon werken als de ingenieur
+het wel gewenscht had.
+
+Tegen half twaalf uur was er een nieuwe donderslag en was de bliksem
+opnieuw ingeslagen! We uitten een kreet van ontzetting en dachten
+dat Banks en Storr beiden getroffen waren in het torentje van waaruit
+zij den trein bestuurden.
+
+Dit ongeluk was ons evenwel bespaard geworden. Het was onze olifant,
+die door de electrische ontlading aan de punt van een zijner lange
+hangende ooren getroffen was.
+
+Gelukkig was de machine er volstrekt niet door beschadigd, en het
+scheen dat de IJzeren Reus de donderslagen wilde beantwoorden door
+zijn sneller brieschend geluid.
+
+»Hoera!" schreeuwde kapitein Hod, »hoera! Een olifant van vleesch
+en been zou stellig gevallen zijn! Gij, gij trotseert den bliksem en
+niets kan je tegenhouden! Hoera, IJzeren Reus, hoera!"
+
+Nog een half uur lang bleef de trein denzelfden afstand bewaren. Uit
+vreeze al te hard ergens tegen aan te stooten, gaf Banks hem slechts
+de noodige snelheid om niet door het vuur bereikt te worden.
+
+Van de veranda waar kolonel Munro, Hod en ik plaats genomen hadden,
+zagen wij bij het licht door den brand en den bliksem verspreid,
+groote schaduwen voorbijgaan. Het waren eindelijk roofdieren!
+
+Uit voorzorg greep kapitein Hod zijn geweer, want het was mogelijk,
+dat de door den schrik waanzinnige dieren zich op den trein wilden
+werpen om er een schuilplaats te zoeken.
+
+En werkelijk wilde een reusachtige tijger dit beproeven, doch een
+ontzettenden sprong nemende, bleef hij met den nek tusschen twee
+uitspruitsels van een vijgeboom vastzitten. Toen deze zich nu onder
+den storm boog, spande hij zijne loten als twee énorme koorden,
+die het dier verworgden.
+
+»Arm dier!" zei Fox.
+
+»Die wilde dieren," antwoordde kapitein Hod, »zijn geschapen om
+behoorlijk door een karabijnkogel gedood te worden en niet op zulk
+een ellendige manier! Jawel, arm dier!"
+
+Waarlijk, het liep den kapitein niet mede! Toen hij tijgers zocht,
+zag hij ze niet en toen hij ze niet meer zocht, gingen ze hem in de
+vlucht voorbij, zonder dat hij ze kon schieten, of ze kwamen om als
+een muis in den val!
+
+Ten een ure 's morgens verdubbelde het gevaar nog, hoe groot het tot
+nog toe ook geweest ware.
+
+Onder den invloed van de ongestadige winden, die al de streken van
+het kompas doorliepen, had de brand den weg voor ons bereikt en waren
+we nu van alle kanten ingesloten.
+
+Intusschen was het onweer nu zeer in hevigheid afgenomen, zooals
+dit bijna onveranderlijk gebeurt, als deze luchtverschijnselen boven
+een bosch heen gaan, waarvan de boomen allengs de electrische stof
+onttrekken en uitputten. Doch zoo de bliksemstralen zeldzamer waren
+en de donderslagen zich in langere tusschenpoozen lieten hooren,
+zoo de regen met minder hevigheid nederviel, streek daarentegen de
+wind steeds met eene ongeloofelijke woede langs den grond.
+
+Het kostte wat het wilde, men moest den gang van den trein verhaasten,
+op het gevaar af in onzachte aanraking met eenig voorwerp te komen
+of hem in een diepen kuil te storten.
+
+Banks ging er dan ook toe over, maar hij deed het met een
+verwonderlijke koelbloedigheid, den blik gevestigd houdende door
+de lensvormige glazen van het torentje, de hand aan den regulateur,
+dien zij niet meer verliet.
+
+De weg scheen nog slechts half open tusschen twee rijen vuur. Het
+was dus noodzakelijk tusschen deze twee rijen door te gaan.
+
+Banks aarzelde niet en stuurde den trein er tusschen door met een
+snelheid van zes à zeven mijlen per uur.
+
+Ik dacht dat wij er zouden blijven, vooral toen men een vijftig
+meters ver, een zeer nauwe plaats van den oven moest passeeren. De
+wielen van den trein knarsten over de gloeiende kolen, die den grond
+bedekten en een brandende atmosfeer omgaf hem geheel!....
+
+Gelukkig waren wij er door!
+
+Eindelijk deed zich te twee uur 's morgens de uiterste zoom van het
+bosch in het licht der nu zeldzame bliksemstralen voor. Achter ons
+ontvouwde zich een uitgestrekt panorama van vlammen. De brand zou
+niet eerder gebluscht zijn, dan na den laatsten vijgeboom van het
+onmetelijk woud verteerd te hebben.
+
+Toen het dag was, hield de trein eindelijk op; het onweer was geheel
+geweken en men richtte een voorloopig kamp in.
+
+Onze olifant werd met zorg onderzocht en nu bleek het, dat de punt
+van het rechteroor door verscheidene gaatjes doorboord was.
+
+Ongetwijfeld ware onder zulk een bliksemstraal ieder ander dier dan
+een dier van ijzer, gevallen om zich niet weder op te richten en zou
+de trein in nood snel door het vuur verslonden zijn!
+
+Ten zes ure 's morgens, werd de reis na een korte rust voortgezet en
+ten twaalf ure kampeerden wij in de omstreken van Rewah.
+
+
+
+
+
+
+XIII.
+
+HELDENDADEN VAN KAPITEIN HOD.
+
+
+De halve dag van den 5n Juni en de volgende nacht werden rustig in het
+kamp doorgebracht. Na zooveel vermoeienissen en doorgestane gevaren,
+hadden wij die rust hoog noodig.
+
+Het was nu niet meer het koninkrijk Oude, dat zijne vruchtbare vlakten
+voor ons uitbreidde; het Stoomhuis vervolgde toen zijn reis door het
+grondgebied, steeds vruchtbaar, doch met »nullahs", of bergkloven
+doorsneden, dat Rohilkhande genoemd wordt. Bareilli is de hoofdstad
+van den uitgestrekten vierhoek van honderd vijf en vijftig duizend
+mijlen kustland, rijkelijk besproeid door de talrijke takken van de
+Cogra, hier en daar bepoot met prachtige mangoboomen en bezaaid met
+dichte jungles, die evenwel allengs plaatsmaken voor bebouwde velden.
+
+Daar was het middelpunt van den opstand na de inneming van Delhi; daar
+was het tooneel van een der veldtochten van sir Colin Campbell; daar
+was de legerafdeeling van den brigade-generaal Walpole in den aanvang
+niet gelukkig: daar kwam een vriend van sir Edward Munro om het leven,
+de kolonel van het 93e regiment Schotten, dat zich in het gevecht van
+den 14n April bij de twee belegeringen van Lucknow onderscheiden had.
+
+Met het oog op de gansche inrichting van dit grondgebied, kon geen
+ander gunstiger geweest zijn voor onzen trein. Fraaie, effen wegen,
+gemakkelijk over te steken stroomen tusschen de twee belangrijker
+slagaderen die van het noorden komen, alles bracht mede dit gedeelte
+van ons reisplan gemakkelijk te maken. Er bleef ons slechts nog
+eenige honderden kilometers te doorloopen over, alvorens de eerste
+verheffing van den bodem te gevoelen, die de vlakte met de bergen
+van Népaul verbindt.
+
+Alleen slechts moest nu ernstig rekening gehouden worden met het
+regenseizoen. De regentijd doet zich heviger in de kuststreek gevoelen
+dan binnen in het schiereiland en duurt ook wat langer. De reden
+hiervan is dat de wolken zich ontlasten alvorens het midden van Indië
+te bereiken, doch behalve dat veranderen zij eenigszins van richting
+door den slagboom der hooge bergen. Op de kust van Malabar begint de
+moesson in de maand Mei; in de centrale en noordelijke provinciën,
+doet hij zich slechts eenige weken later gevoelen, in de maand Juni.
+
+Nu bevonden wij ons juist in Juni en in deze bijzondere, doch vooruit
+geziene omstandigheden zou onze reis voortgezet worden.
+
+Alvorens evenwel met de mededeeling onzer lotgevallen verder te gaan,
+moet ik zeggen dat het met onzen braven Goûmi, zoo ongelukkig door den
+bliksem ontwapend, den volgenden dag reeds beter ging. De verlamming
+van zijn linkerbeen was slechts tijdelijk. Hij hield er niets uit over,
+maar scheen toch eenigen wrok tegen het hemelvuur te koesteren.
+
+Op de twee dagen van den 6n en 7n Juni, had kapitein Hod met behulp
+van Phann en Black gelukkige jacht. Hij kon toch een paar antilopen,
+hier »nilgaus" genaamd, schieten. Dit zijn de blauwe ossen der
+Hindoes, die men juister herten zou moeten noemen, omdat zij meer
+op herten dan op de stamgenooten van den god Apis gelijken. Men zou
+ze zelfs parelgrijze herten kunnen noemen en hunne kleur herinnert
+voorzeker meer aan de kleur van een stormachtige lucht dan aan die
+van een azuurblauwen hemel. Men verzekert evenwel, dat bij eenigen
+dezer prachtige dieren met kleine, scherpe en rechte horens, langen
+en een weinig gewelfden kop, het haar bijna blauw wordt,--een kleur
+die de natuur den viervoetigen dieren standvastig schijnt geweigerd
+te hebben, zelfs den blauwen vos, wiens pels eerder zwart is.
+
+Toch waren dit de roofdieren nog niet, waarvan kapitein Hod
+droomde. Evenwel is de nilgau, al is het geen roofdier, gevaarlijk,
+wanneer hij licht gekwetst den jager aanvalt. Een eerste kogel van den
+kapitein, een tweede van Fox, stuitten deze tweede prachtige dieren
+in hun vaart. Zij werden als in de vlucht geschoten. Voor Fox was
+het dan ook slechts vliegend wild!
+
+»Monsieur" Parazard, evenwel dacht er heel anders over en de heerlijk
+gebraden bouten, die hij ons dien dag opdischte, deden ons tot zijne
+meening overhellen.
+
+Den 8n Juni, met het krieken van den dag, verlieten wij ons kamp,
+dat bij een klein dorp van Rohilkhande was opgeslagen. Wij waren er
+den vorigen avond aangekomen, na de veertig kilometers, die het van
+Rewah scheiden, te hebben afgelegd. Onze trein had dus slechts met
+een zeer gematigde snelheid gereisd over een grond, dien de regens
+steeds weeker maakten. Bovendien begonnen de beken te zwellen,
+terwijl verscheidene doorwaadbare plaatsen onze reis eenige uren
+vertraagden. Doch, aan een paar dagen waren wij niet gebonden. Wij
+waren toch zeker vóór het einde van Juni de bergachtige streek te
+bereiken, waar wij ons gedurende eenige maanden van den zomer met
+het Stoomhuis wilden ophouden, als te midden van een sanitarium. Wij
+behoefden ons dus niet ongerust hierover te maken.
+
+Dien dag van den 8n miste kapitein Hod een prachtig schot.
+
+Terzijde van den weg bevonden zich dichte jungles van bamboes,
+zooals men er velen rondom de dorpen aantreft, die gebouwd schijnen
+in bloemenkorfjes. Het was nog de echte jungle niet, zooals die zoo
+vaak in Hindostan op de woeste, naakte, onvruchtbare vlakte wordt
+aangetroffen, en waarboven grijsachtige struiken uitsteken. Wij
+bevonden ons integendeel in een bebouwd land, te midden van vruchtbare
+landouwen, die gewoonlijk waren afgedeeld in moerassige rijstvelden.
+
+De IJzeren Reus ging bedaard voorwaarts, bestuurd door de hand van
+Storr en wierp fraaie rookwolkjes uit, die door den wind over het
+bamboes langs den weg verspreid werden.
+
+Eensklaps sprong een dier met verbazende vlugheid op den nek van
+onzen olifant.
+
+»Een tchîta! een tchîta!" riep de machinist.
+
+Op dezen kreet snelde kapitein Hod naar het voorste balkon en greep
+een geweer, dat daar altijd gereed stond.
+
+»Een tchîta!" riep hij op zijn beurt.
+
+»Schiet hem dan toch!" schreeuwde ik.
+
+»'k Heb den tijd!" antwoordde kapitein Hod, die zich vergenoegde met
+op het dier aan te leggen.
+
+De tchîta is een soort van luipaard, in Indië thuis behoorende,
+niet zoo groot als de tijger, maar bijna even zoo geducht, zoo vlug,
+lenig en sterk is hij.
+
+Kolonel Munro, Banks en ik wij hielden hem onder de veranda staande in
+'t oog, en wachtten altijd op het schot van den kapitein.
+
+Blijkbaar had zich de luipaard op het gezicht van onzen olifant
+vergist. Hij had zich stoutmoedig op hem geworpen, doch daar waar hij
+levend vleesch meende te vinden, waarin hij zijne tanden of klauwen
+kon slaan, was het vleesch van plaatijzer, dat noch zijn tanden, noch
+zijn klauwen konden oprijten. Woedend over dit slechte resultaat,
+klampte hij zich aan de lange ooren van het gewaande dier vast, en
+was ongetwijfeld op punt het weder los te laten, toen hij ons opmerkte.
+
+Kapitein Hod bleef steeds op hem aanleggen, als een jager, die zeker
+van zijn schot is en het dier slechts op het juiste oogenblik en op
+de juiste plek wil treffen.
+
+De tchîta richtte zich brullende op. Zeker gevoelde hij het gevaar,
+maar scheen het niet te willen ontvluchten. Misschien zocht hij het
+gunstige oogenblik om zich op de veranda te werpen.
+
+Werkelijk zagen wij hem weldra naar den kop van den olifant kruipen,
+met zijne pooten den snuit, die tot schoorsteen diende, omvatten en
+daarna naar de opening klimmen, waaruit de stoom ontsnapte.
+
+»Schiet dan toch, Hod!" zei ik weder.
+
+»'k Heb den tijd," antwoordde de kapitein.
+
+Daarna, zich tot mij wendende, vroeg hij, zonder echter den luipaard,
+die naar ons keek, uit het oog te verliezen:
+
+»Heb je nooit een tchîta gedood, Maucler?"
+
+»Nooit."
+
+»Wil je er een dooden?"
+
+»Kapitein," antwoordde ik, »'k wil je dat prachtige schot niet
+ontnemen...."
+
+»Wat dat betreft," zei Hod, »'t is toch geen schot voor een jager! Neem
+een geweer en leg op het schoudergewricht van het dier aan! Als je
+mis schiet, zal ik het in de vlucht raken!"
+
+»Nu, goed."
+
+Fox gaf mij een karabijn met dubbelen loop aan, die hij in de hand
+hield. Ik nam haar aan, spande den haan, legde op het schoudergewricht
+van het dier aan, dat zich steeds onbeweeglijk hield en schoot.
+
+Het dier, gekwetst, doch licht, nam een geweldigen sprong, en over
+het torentje van den machinist heen gaande, stortte het zich op het
+eerste dak van het Stoomhuis neder.
+
+Welk een goede jager kapitein Hod ook ware, hij had den tijd niet
+gehad het in het voorbijgaan te treffen....
+
+»Pas op, Fox, pas op!" riep hij uit.
+
+En beiden snelden van de veranda af en posteerden zich in het torentje.
+
+De luipaard, die heen en weer ging, wierp zich op het tweede dak,
+na het brugje te zijn overgesprongen.
+
+Op het oogenblik dat de kapitein zou schieten, nam het dier opnieuw
+een aanloop, die het op den grond deed neerkomen, richtte zich met
+een krachtigen sprong in de hoogte en verdween in de jungle.
+
+»Stop! stop!" riep Banks den machinist haastig toe, die, den stoom
+afsluitende, de wielen van den trein door middel van den remtoestel
+oogenblikkelijk tot staan bracht.
+
+De kapitein en Fox sprongen op den weg en wierpen zich in het dichte
+kreupelhout om den tchîta te bereiken.
+
+Eenige minuten luisterden wij niet zonder eenig ongeduld of zich ook
+een geweerschot deed hooren, doch te vergeefs en de twee jagers kwamen
+met ledige handen terug.
+
+»Verdwenen! gevlogen!" riep kapitein Hod uit, »en zelfs geen spoor
+van bloed op den grond!"
+
+»'t Is mijn schuld!" zei ik tot den kapitein, »en 't zou beter geweest
+zijn, als gij op dien tchîta geschoten hadt, inplaats van het aan
+mij over te laten! Gij zoudt hem niet gemist hebben!"
+
+»En gij hebt hem toch geraakt, daar ben ik zeker van," antwoordde Hod,
+»maar niet op de goede plaats!"
+
+»Die zal mijn acht en dertigste en uw een en veertigste niet zijn,
+kapitein!" zei Fox, tamelijk onthutst.
+
+»Ook goed!" zei Hod, op een toon van gemaakte onverschilligheid,
+»een tchîta is geen tijger. Als dat het geval niet geweest was, mijn
+waarde Maucler, zou ik het niet van me hebben kunnen verkrijgen,
+u dat schot af te staan!"
+
+»Aan tafel, mijne vrienden," zei toen kolonel Munro. »Het ontbijt
+wacht ons en dat zal u troosten...."
+
+»Des te meer nog," zei Mac Neil, »omdat alles de schuld van Fox is!"
+
+»Mijn schuld?" antwoordde de oppasser, die niets in zijn schik was
+over deze onverwachte opmerking.
+
+»Ongetwijfeld, Fox," hernam de sergeant. »De karabijn, die je mijnheer
+Maucler hebt overhandigd, was slechts met hagel No. 6 geladen!"
+
+En Mac Neil liet de tweede patroon zien, die hij uit het geweer
+gehaald had waarvan ik me bediend had. Zij bevatte werkelijk niets
+anders dan patrijzenhagel.
+
+»Fox!" zei kapitein Hod.
+
+»Kapitein?"
+
+»Twee dagen politiekamer!"
+
+»Tot uw orders, kapitein!"
+
+En Fox begaf zich naar zijn kamertje, vast besloten binnen acht en
+veertig uren niet meer voor ons te verschijnen. Hij was zeer beschaamd
+over zijn vergissing en wilde zijn schande verbergen.
+
+Den volgenden dag, 9 Juni, doorkruisten Hod, Goûmi en ik, gedurende den
+halven dag rust, dien Banks ons had toegestaan, de vlakte langs den
+weg. Het had den geheelen morgen geregend, doch tegen den middag was
+de lucht wat opgeklaard en mocht men eenige uren droog weer verwachten.
+
+Intusschen was het niet Hod, de jager op roofdieren, die mij ditmaal
+medenam, maar de jager op wild. Ter voorziening van de tafel, ging
+hij bedaard langs den zoom der rijstvelden wandelen, in gezelschap
+van Black en van Phann. »Monsieur" Parazard had den kapitein laten
+weten, dat de voorraadkamer ledig was en hij van Zijn Achtbaarheid
+verlangde dat Zijn Achtbaarheid »de noodige maatregelen" wel wilde
+nemen om haar te vullen.
+
+Kapitein Hod onderwierp zich en wij vertrokken, gewapend met eenvoudige
+jachtgeweren. Gedurende twee uren zagen wij niets anders dan eenige
+hazen en patrijzen, maar op zulk een afstand, dat wij, niettegenstaande
+den goeden wil onzer honden, alle hoop ze te bereiken, moesten opgeven.
+
+Kapitein Hod was dan ook niets in zijn humeur. Trouwens, midden
+in die uitgestrekte vlakte, zonder jungles, zonder kreupelhout,
+bezaaid met dorpen en landhoeven, kon hij niet op de ontmoeting van
+eenig verscheurend dier rekenen, dat hem den gemisten luipaard van
+den vorigen dag had kunnen vergoeden. Hij was slechts uitgegaan in
+zijne hoedanigheid als proviandmeester en dacht aan de ontvangst van
+»monsieur" Parazard als hij met ledigen weitasch thuiskwam.
+
+Het was toch onze schuld niet. Te vier uur waren we nog niet in de
+gelegenheid geweest een enkel schot te lossen. Het woei flink en,
+zooals ik reeds zeide, rees al het wild buiten schot op.
+
+»Mijn waarde vriend," sprak toen kapitein Hod tot mij, »het loopt ons
+alles tegen! Toen we Calcutta verlieten heb ik je prachtige jachten
+beloofd en een halsstarrig noodlot, dat me volkomen onverklaarbaar is,
+belet mij mijne belofte gestand te doen."
+
+»Kom, kom, kapitein," antwoordde ik, »we moeten niet wanhopen. Als ik
+er eenig verdriet van heb, dan is dat minder voor mij, dan wel voor
+u!.... We zullen onze schade trouwens inhalen in de bergen van Népaul!"
+
+»Ja," zei kapitein Hod, »daar op de eerste hellingen van het
+Himalaya-gebergte zullen de omstandigheden beter voor ons zijn. Zie
+je, Maucler, 'k zou willen wedden, dat onze trein met al zijn omhaal,
+het geloei van zijn stoom, en vooral zijn reusachtigen olifant, die
+verwenschte roofdieren schrik aanjaagt, nog meer dan een spoortrein zou
+doen en dit zal maar al te zeer het geval zijn, zoolang hij op marsch
+is! Als de trein rust, moeten wij hopen, dat we gelukkiger zullen
+zijn. Die luipaard was toch werkelijk dwaas! Hij moet zeker woest van
+den honger geweest zijn, dat hij zich zoo op onzen IJzeren Reus wierp
+en hij was waard geweest morsdood geschoten te zijn! Die satansche
+Fox! 'k Zal nooit vergeten wat hij gedaan heeft!--Hoe laat is 't nu?"
+
+»'t Is bij vijf uren!"
+
+»Al vijf uur, en we hebben nog geen patroon verschoten!"
+
+»Ze wachten ons eerst om zeven uur in 't kamp terug. Misschien dat
+in dien tijd....!"
+
+»Neen, 't loopt ons allemaal tegen," riep kapitein Hod uit, »en zie
+je, geluk moet er bij zijn!"
+
+»Maar volharding ook," antwoordde ik. »Kom aan, kapitein, laten we
+afspreken, dat we niet met ledige handen zullen thuiskomen! Vindt u
+dat goed?"
+
+»Of ik dat goed vind!" riep Hod uit. »Een man een man, een woord
+een woord!"
+
+»Afgesproken."
+
+»Zie je, Maucler, 'k bracht liever een veldmuis of een eekhoorn mee
+dan platzak thuis te komen!"
+
+Kapitein Hod, Goûmi en ik, we bevonden ons in een stemming om met alles
+tevreden te zijn. De jacht werd dus met een hardnekkigheid voortgezet,
+een beter lot waardig, maar 't was alsof de onschadelijkste vogeltjes
+onze vijandige voornemens geraden hadden. Het was niet mogelijk er
+een onder schot te krijgen.
+
+Zoo gingen wij tusschen de rijstvelden door, nu eens de eene zijde
+van den weg, dan de andere houdende, op onze schreden terugkeerende,
+om ons niet te ver van het kamp te verwijderen. Alles te vergeefs! Ten
+half zeven ure 's avonds, was er nog geen schot gevallen. We hadden
+daar even goed met een rotting in de hand kunnen komen. Het resultaat
+zou hetzelfde geweest zijn.
+
+Ik keek kapitein Hod aan. Hij liep met de tanden op elkaar geklemd. Een
+stille woede had zich van hem meester gemaakt, kenbaar aan een diepen
+rimpel op zijn voorhoofd, tusschen de twee wenkbrauwen. Hij prevelde
+tusschen zijn saamgeknepen lippen allerlei bedreigingen tegen alle
+levende behaarde of gevederde wezens, waarvan geen enkel exemplaar
+zich op deze vlakte vertoonde. Ik zag aankomen, dat hij zijn geweer
+tegen een boom of een rots of eenig ander voorwerp ging lossen--een
+jagersmanier om aan zijn toorn lucht te geven. Zijn wapen brandde
+hem in de hand. Dat bleek uit zijn heele wijze van doen. Hij wierp
+het op in den arm, dan op schouder, dan droeg hij het in de hand,
+alles onwillekeurig, ondanks zich zelven.
+
+Goûmi keek hem aan.
+
+»De kapitein zal gek worden als dat zoo voortgaat!" zeide hij tot mij,
+het hoofd schuddende.
+
+»Ja," antwoordde ik, »en ik zou wel dertig shillings willen geven
+voor de eenvoudigste tamme duif, die een menschenvriend in zijn bereik
+wierp! Dat zou hem wat kalmeeren!"
+
+Maar, noch voor dertig shillings, noch voor het dubbele, noch voor
+het driedubbele had men op het oogenblik zich het minst kostbare
+en gemeenste stuk wild kunnen verschaffen. Het was nu alles stil en
+verlaten op de vlakte en zelfs zagen we geen landhoeve noch dorp meer.
+
+Ik geloof waarlijk, dat als het mogelijk geweest was, ik Goûmi had
+uitgestuurd om tegen elken prijs een of ander stuk gevogelte te koopen,
+al was het een geplukte kip, om haar onzen vergramden kapitein ter
+voldoening van zijn wraak over te leveren!
+
+De avond begon nu evenwel te vallen. Overeen uur zou het zoo
+donker zijn, dat het onmogelijk was onzen vergeefschen tocht voort
+te zetten. Alhoewel wij waren overeengekomen in geen geval met een
+ledigen weitasch in het kamp terug te komen, zouden we er toch wel toe
+verplicht zijn, tenzij we den nacht op de vlakte doorbrachten. Doch,
+behalve dat we een regenachtigen nacht te wachten hadden, zouden
+kolonel Munro en Banks, ons niet ziende terugkeeren, in groote
+ongerustheid verkeerd hebben.
+
+Kapitein Hod keek met wijd geopende oogen, van links naar rechts en van
+rechts naar links met de vlugheid van een vogel en liep een tiental
+passen vooruit, in een richting, die ons nu juist niet dichter bij
+het Stoomhuis bracht.
+
+Ik wilde juist mijne schreden verhaasten en hem inhalen om hem te
+zeggen, dat we het toch eindelijk maar moesten opgeven langer tegen
+het noodlot te strijden, toen een luid vleugelgeklep zich rechts van
+mij deed hooren. Ik keek en zag een witachtige massa zich langzaam
+boven een kreupelboschje verheffen.
+
+Snel, zonder kapitein Hod den tijd te laten zich omtekeeren, legde
+ik aan en schoot achtereenvolgens mijne twee loopen af.
+
+De onbekende vogel, dien ik geschoten had, viel zwaar aan den zoom
+van een rijstveld neder.
+
+Phann maakte zich met één sprong meester van het wild, dat ik getroffen
+had en bracht het den kapitein.
+
+»Eindelijk!" riep Hod uit, »als »monsieur" Parazard nu niet tevreden
+is, mag hij zich met zijn hoofd vooruit in zijn ketel storten!"
+
+»Maar, is 't wel wild, dat gegeten wordt?" vroeg ik.
+
+»Wel zeker.... bij gebrek aan wat anders!" antwoordde de kapitein.
+
+»Zeer gelukkig heeft niemand u gezien, mijnheer Maucler!" zei Goûmi.
+
+»Welk kwaad heb ik dan gedaan?"
+
+»Wel! u heb een pauw geschoten en het is verboden pauwen te dooden,
+die in gansch Indië als gewijde vogels geëerd worden."
+
+»De duivel hale de gewijde vogels en hen, die ze vereeren!" riep
+kapitein Hod uit. »Deze is nu eenmaal gedood en men zal hem
+eten.... met eerbied, als je wilt, maar gegeten zal hij worden!"
+
+Inderdaad is in dit land der brahmanen, sedert de expeditie van
+Alexander, de pauw, die zich omstreeks dezen tijd over het schiereiland
+verspreidde, een dier heilig boven allen. De Hindoes hebben er het
+zinnebeeld van de godin Saravasti van gemaakt, die voorzit bij de
+geboorten en huwelijken. Het is verboden dezen vogel te dooden op
+straffen, die door de Engelsche wet bekrachtigd zijn.
+
+Dit exemplaar van het hoendergeslacht, dat de vreugde uitmaakte
+van kapitein Hod, was prachtig met zijn donkergroene vleugels met
+metaalachtigen weerglans, aan de randen omzoomd met een smal goud
+randje. De goed gevulde en met schitterende oogen voorziene staart
+van den vogel, vormde een prachtigen waaier met zijdeachtige franjes.
+
+»Op marsch! op marsch!" zei de kapitein. »Morgen zal »monsieur"
+Parazard ons pauwenvleesch laten eten, wat al de brahmanen van Indië
+er van mogen denken! Weliswaar is de pauw maar een verwaand hoentje,
+maar deze zal met zijn kunstig opgemaakte veeren, toch een goed effect
+op onze tafel maken!"
+
+»Eindelijk ben je dan toch tevreden, kapitein!"
+
+»Tevreden.... over u, mijn waarde vriend, maar volstrekt niet over
+mijzelven! Mijn ongelukkig gestarnte heeft me nog niet verlaten! Kom,
+op marsch!"
+
+Wij keerden dus nu op onze schreden naar den kant van het kamp terug,
+waarvan wij omstreeks drie mijlen moesten verwijderd zijn. Onze weg
+liep in bochten tusschen de dichte jungles van bamboes en noodzaakte
+ons dicht bij elkander te gaan, terwijl Goûmi met ons wild een pas
+of drie achter ons liep. De zon was nog niet verdwenen, doch door
+dichte wolken omsluierd, zoodat wij onzen weg half in het duister
+moesten zoeken.
+
+Plotseling weerklonk een vreeselijk gebrul in een kreupelbosch
+rechts. Dit gebrul maakte zulk een geduchten indruk op mij, dat ik
+eensklaps stil bleef staan, als ondanks mij zelven.
+
+Kapitein Hod greep mij bij de hand.
+
+»Een tijger!" zeide hij.
+
+Daarna uitte hij een vloek.
+
+»Bij alle duivels!" riep hij uit, »we hebben slechts hagel op onze
+geweren!"
+
+Het was maar al te waar, en noch Hod, noch Goûmi, noch ik, hadden
+scherpe patronen bij ons!
+
+Trouwens zou ons de tijd ontbroken hebben om onze geweren met kogels
+te laden. Tien seconden later nam het dier, na zijn gebrul herhaald
+te hebben, een sprong buiten het kreupelhout en kwam op twintig passen
+van daar op den weg terecht.
+
+Het was een prachtige tijger, van de soort, die door de Hindoes
+menscheneters genoemd worden, woeste roofdieren, waarvan de
+slachtoffers jaarlijks bij honderden geteld worden.
+
+De toestand was vreeselijk.
+
+Ik keek den tijger aan, ik verslond hem met de oogen en ik moet
+bekennen, dat ik bevende mijn geweer vasthield. Hij was negen à tien
+voet lang, oranjekleurig en wit en zwart gestreept.
+
+Hij keek ons ook aan. Zijn kattenoog schitterde in het halfdonker. Zijn
+staart zweepte koortsachtig den grond. Hij dook ineen als om ons
+te bespringen.
+
+Hod had niets van zijn koelbloedigheid verloren en hield steeds de
+tromp van zijn geweer op het dier gevestigd, terwijl hij op een toon,
+die moeielijk was weer te geven, mompelde:
+
+»No. zes! Een tijger te vernietigen met hagel no. zes! Als ik hem
+niet heel dichtbij in zijn oogen schiet, zijn we...."
+
+De kapitein kon niet uitspreken. De tijger naderde, niet bij sprongen,
+maar met kleine pasjes.
+
+Goûmi, achter ons neergehurkt, mikte ook op hem, maar ook zijn geweer
+bevatte slechts hagel. Wat het mijne betreft, het was zelfs niet
+meer geladen.
+
+Ik wilde een patroon uit mijn patroontasch nemen.
+
+»Niet de minste beweging!" fluisterde de kapitein mij in. »De tijger
+zou springen en hij moet niet springen!"
+
+Alle drie hielden we ons dus onbeweeglijk.
+
+De tijger kwam langzaam naderbij. Zijn kop, dien hij straks nog heen
+en weer schudde, bewoog zich nu niet meer. Zijne oogen keken strak,
+maar als van onderen op. Met zijn half geopenden muil, dien hij dicht
+bij den grond hield, scheen hij er de uitwasemingen van op te snuiven.
+
+Weldra was het geduchte dier nog slechts tien schreden van den
+kapitein af.
+
+Hod, die zich stevig in postuur gezet had, onbeweeglijk als een
+standbeeld, concentreerde zijn geheele leven in zijn blik. De
+vreeselijke worsteling, die zou plaats hebben en waaruit misschien
+niemand onzer levend zou ontkomen, deed hem het hart zelfs niet
+sneller slaan!
+
+Op dit oogenblik dacht ik, dat de tijger eindelijk zijn sprong
+zou nemen.
+
+Hij deed nog vijf schreden vooruit. Ik had al mijn geestkracht noodig
+om kapitein Hod niet toe te roepen:
+
+»Maar schiet dan toch! schiet!"
+
+Neen! De kapitein had het gezegd,--en het was waarschijnlijk het
+eenige reddingsmiddel,--hij wilde het dier de oogen verbranden,
+maar daarvoor moest hij hem van zeer nabij schieten.
+
+De tijger deed nog drie passen voorwaarts en richtte zich op om zijn
+sprong te nemen....
+
+Daar klonk een geweldige losbarsting, die bijna dadelijk door een
+tweede gevolgd werd.
+
+Deze tweede losbarsting had plaats in het lichaam van het dier zelf,
+dat na drie of vier schokken en een gebrul van pijn, dood neerviel.
+
+»O, wonder!" riep kapitein Hod uit. »Mijn geweer was dan toch met een
+kogel geladen! en nog wel met een ontplofbaren kogel! o! ditmaal dank,
+Fox, dank!"
+
+»Is 't mogelijk!" riep ik uit.
+
+»Kijk!"
+
+En zijn geweer naar omlaag houdende, haalde kapitein Hod de patroon
+uit den linker loop.
+
+Het was een kogelpatroon.
+
+Hoe was de toedracht der zaak?
+
+Kapitein Hod had een karabijn en een geweer met dubbelen loop beiden
+van hetzelfde kaliber. Terwijl nu Fox, bij vergissing, de karabijn met
+jachthagel geladen had, had hij het jachtgeweer met de ontplofbare
+kogels geladen. En terwijl nu die vergissing den vorigen dag het
+leven van het luipaard gered had, had zij heden ons leven gered!
+
+»Ja," antwoordde kapitein Hod, »en nooit heb ik van meer nabij den
+dood onder de oogen gezien!"
+
+Een half uur later, waren wij in het kamp terug. Hod liet Fox voor
+zich komen en vertelde hetgeen gebeurd was.
+
+»Kapitein," antwoordde de oppasser, »dat bewijst, dat ik in plaats
+van twee dagen consigne er vier verdien, omdat ik mij tweemalen
+vergist heb?"
+
+»Dat is ook mijn meening," antwoordde kapitein Hod; »maar omdat ik
+door je vergissing den een en veertigsten geschoten heb, is het ook
+mijn meening je een guinje aan te bieden...."
+
+»En de mijne haar aan te nemen," antwoordde Fox.
+
+Dit waren de bijzonderheden, die de eerste ontmoeting van kapitein
+Hod en zijn een en veertigsten tijger kenmerkten.
+
+Den 12n Juni 's avonds, hield onze trein stil bij een weinig belangrijk
+gehucht en den volgenden morgen vertrokken wij weder om de honderd
+vijftig kilometers af te leggen, die nog tusschen ons en de bergen
+van Népaul lagen.
+
+
+
+
+
+
+XIV.
+
+EEN TEGEN DRIE.
+
+
+Nog eenige dagen en we zouden eindelijk de eerste hellingen beklimmen
+van die noordelijke streken van Indië, die al hooger en hooger, van
+heuvel tot heuvel, van berg tot berg, de grootste hoogten van den
+aardbol bereiken. Tot nog toe was de helling van den bodem slechts
+ongevoelig geweest en scheen ook onze IJzeren Reus er niets van
+te bemerken.
+
+Het weer was stormachtig, regenachtig vooral, doch het bleef overigens
+een zeer draaglijke gemiddelde temperatuur. De wegen waren nog niet
+slecht en nog hard genoeg om de wielen van den zwaren trein met hare
+breede vellingen niet te diep te doen inzakken. Gebeurde het somtijds
+dat de gaten te diep waren, dan was een lichte druk van de hand van
+Storr op den regulateur voldoende om den stoom krachtiger te doen
+werken en den trein den hinderpaal te doen overwinnen. Men weet,
+dat onze machine kracht in overvloed bezat en, werd de toelaatklep
+een vierde slag meer geopend, zoo werd onmiddellijk de effectieve
+werking met eenige dozijnen paardekracht vermeerderd.
+
+En inderdaad hadden we slechts reden tot tevredenheid, zoowel over
+de wijze van vervoer als over de beweegkracht, door Banks aangenomen
+en de geriefelijkheid onzer rollende huizen, met hunne telkens zich
+hernieuwende gezichtspunten.
+
+Want nu was het niet meer de onbegrensde vlakte, die zich uitstrekt
+van de vallei van den Ganges tot het grondgebied van Oude en
+Rohilkhande. De toppen toch van het Himalayagebergte vormden in
+het noorden een reusachtigen rand, waartegen de door den zuidwesten
+wind voortgedreven wolken kwamen aanbotsen. Het was nog onmogelijk
+het schilderachtige profiel goed te bewonderen van een bergketen,
+die zich op een gemiddelde hoogte van acht duizend meters boven het
+vlak der zee tegen den hemel afteekende; doch bij het naderen van de
+grenzen van Thibet, werd het voorkomen van het land woester en maakten
+zich de jungles ten koste der bebouwde velden van den bodem meester.
+
+Ook de flora van dit gedeelte van het Hindoesche grondgebied was
+dezelfde niet meer. Reeds hadden de palmboomen plaats gemaakt voor
+prachtige pisangboomen, voor die dichte mangoboomen, die de lekkerste
+vruchten van Indië geven, doch vooral voor de groepen bamboes, welker
+takken en bladeren tot een hoogte van honderd voet boven den grond
+ontloken. Daar ook vertoonden zich magnolias, met groote bloemen,
+die de lucht met hare doordringende geuren vervulden, prachtige
+ahornboomen, verschillende soorten van eikenboomen, kastanjeboomen
+met de met stekels als zeeëgels bezette vruchten, caoutchoucboomen,
+waarvan het sap uit hunne geopende aderen stroomde, pijnboomen met
+hunne énorme bladeren; vervolgens kleiner van stuk, schitterender van
+kleuren, geraniums, rhododendrons, laurierboomen, in bedden geschikt,
+die de wegen omzoomden.
+
+Ook vertoonden zich nog eenige dorpen met hutten van stroo of bamboes,
+twee of drie landhoeven, verloren te midden der hooge boomen, maar
+reeds door een grooter aantal mijlen van elkander afgescheiden. De
+bevolking nam bij de nadering der hooge gronden af.
+
+Als achtergrond van de schilderij denke men zich nu over dat
+uitgestrekte landschap, een grijze en nevelachtige lucht verspreid,
+terwijl de regen meestal in stroomen nederviel. Gedurende vier dagen,
+van den 14n tot den 17n Juni, hadden wij misschien geen halven dag
+goed weer. Men was dus verplicht in het salon van het stoomhuis te
+blijven en moest dus de lange uren doorbrengen als in een vaste woning,
+rookende, pratende en whist spelende.
+
+Gedurende al dien tijd hadden de geweren niets te doen, tot groot
+verdriet van kapitein Hod, maar twee »schlems" op een enkelen avond,
+brachten hem weder in zijn gewoon humeur.
+
+»Men kan altijd een tijger dooden," zeide hij, »maar men kan niet
+altijd schlem maken!"
+
+Op zulk een ware en juist uitgedrukte bewering viel niet veel te
+antwoorden.
+
+Den 17n Juni werd het kamp opgeslagen bij een seraï,--de naam der
+bungalows, die inzonderheid voor de reizigers bestemd zijn. Het weder
+was een weinig opgehelderd en de IJzeren Reus, die gedurende die vier
+dagen gewerkt had, vorderde zooal niet eenige rust, dan toch eenige
+zorg. Men besloot dus den halven dag en den volgenden nacht op deze
+plaats door te brengen.
+
+De seraï is de karavansera, de openbare herberg der groote wegen van
+het schiereiland, een vierhoek van lage gebouwen, die een binnenplein
+omgeven, en meestal voorzien van vier hoektorens, hetgeen er een
+recht Oostersch voorkomen aan geeft. In die seraïs wordt de bediening
+waargenomen door een bijzonder daartoe aangewezen personeel, den
+»bhisti," of waterdrager, den kok, die voorzienigheid der reizigers
+die, niet veel eischend, zich met eieren en kippen weten te behelpen,
+en den »khansama," of bezorger van levensmiddelen, met wien men
+rechtstreeks en gewoonlijk tegen lagen prijs kan handelen.
+
+De bewaarder van den seraï is eenvoudig een agent der zeer achtbare
+Compagnie, waaraan de meesten dezer inrichtingen behooren en die ze
+door den hoofdingenieur van het distrikt laat inspecteeren.
+
+Een vrij zonderlinge regel, maar die gestreng in deze inrichtingen
+gehandhaafd wordt, is deze: iedere reiziger kan gedurende vier en
+twintig uren van den seraï gebruik maken, doch, wil hij er langer
+in vertoeven, dan moet hij verlof van den inspecteur hebben. Heeft
+hij deze machtiging niet, dan kan de eerste de beste Engelschman of
+Hindoe, vorderen dat hij hem zijn plaats afstaat.
+
+Het spreekt van zelf dat, zoodra wij onze halt bereikt hadden, de
+IJzeren Reus zijn gewone uitwerking teweegbracht, namelijk zeer werd
+opgemerkt en misschien wel benijd werd. Toch beschouwden de aldaar
+toen aanwezige gasten van den seraï hem eerder met een soort van
+minachting,--een minachting evenwel, die te gemaakt was om gemeend
+te zijn.
+
+Nu hadden wij weliswaar met geen eenvoudige stervelingen te doen,
+die voor hun pleizier of hun handel reisden. Het was geen Engelsch
+officier, zich naar zijne kantonnementen aan de Népaulsche grenzen
+begevende, noch een Hindoesche koopman, die zijn karavaan naar
+de steppen van Afghanistan, aan gene zijde van Lahore of Peshawar
+geleidde, neen, het was niemand anders dan de prins Gourou Singh in
+eigen persoon, de zoon van een onafhankelijken rajah van Guzarate,
+zelf een rajah en die met groote staatsie het noorden van het Indische
+schiereiland bereisde.
+
+Deze prins bewoonde niet alleen de drie of vier zalen van den seraï,
+maar ook al de toegangen, die zoodanig waren ingericht, dat zij de
+lieden van zijn gevolg konden herbergen.
+
+Ik had nooit een rajah op reis gezien. Toen dus nu onze halt op een
+kwartier uur afstand van den Seraï, op een bekoorlijke plek, aan den
+oever van een kleinen stroom en in de schaduw van prachtige boomen
+was ingericht, ging ik in gezelschap van kapitein Hod en Banks het
+kamp van den prins Gourou Singh bezoeken.
+
+De zoon van een rajah, die zich verplaatst, verplaatst zich niet
+alleen, verre van daar! Onder de menschen, die ik niet benijd,
+rangschik ik hen, die geen voet kunnen verzetten zonder dadelijk
+honderden van menschen in beweging te brengen! Naar mijn inzien is
+het beter een eenvoudige voetganger, met zijn bagage op den rug,
+zijn stok in de hand, zijn geweer op schouder te zijn, dan een prins
+in Indië reizende, met al de staatsie, hem door zijn rang opgelegd.
+
+»'t Is geen mensch, die van de eene stad naar de andere gaat," zei
+Banks tot mij, »'t is een geheel gehucht, dat zich op reis begeeft."
+
+»Ik reis liever met ons Stoomhuis," antwoordde ik, »en 'k zou niet
+graag ruilen met dien zoon van een rajah!"
+
+»En wie weet," hernam kapitein Hod, »of die prins ons rollend huis
+niet ver zou verkiezen boven al dien omslag op reis!"
+
+»Hij heeft maar één woord te zeggen," riep Banks uit, »en 'k zal hem
+een stoompaleis maken, als hij 't maar goed betaalt! Maar laten we,
+al wachtende op zijn bestelling, dat kamp eens zien, of 't ook de
+moeite waard is!"
+
+Het gevolg van den prins bedroeg niet minder dan vijf honderd
+personen. Buiten, onder de groote boomen op de vlakte, stonden twee
+honderd symmetrisch geplaatste wagens geschaard, als de tenten van
+een uitgestrekt kamp. Om deze wagens te trekken, hadden dezen zebus,
+anderen buffels, zonder drie prachtige olifanten te rekenen, die op
+hun rug palankijns van den grootsten rijkdom droegen, behalve nog
+een twintig kameelen, afkomstig uit de landstreken ten westen van
+den Indus, die à la Daumont worden voorgespannen. Niets ontbrak aan
+deze vorstelijke karavaan, noch de muzikanten, die de ooren van Zijn
+Hoogheid streelden, noch de bajaderen, die zijne oogen bekoorden, noch
+de kunstenaars, die hem in zijn ledige oogenblikken vermaakten. Drie
+honderd dragers en twee honderd hellebardiers voltooiden dit personeel,
+waarvan de soldij iedere andere beurs zou uitgeput hebben dan die
+van een onafhankelijken rajah van Indië.
+
+De muzikanten bespeelden de tamboerijn, cimbalen, den tamtam en
+behoorden tot de school, die de toonen door geraas doet vervangen;
+vervolgens bespelers van gitaar en viool met vier snaren, welke
+instrumenten nooit in de hand van den stemmer geweest waren.
+
+Onder de kunstemakers waren eenige »sapwallahs" of slangenbezweerders,
+die door hunne betooveringen kruipende dieren wegjagen en aanlokken;
+»nutuis", zeer bekwaam in de behandeling van de sabel; koordedansers
+die op de losse koord dansen, het hoofd bedekt met een pyramide van
+aarden potten en buffelhorens aan de voeten en eindelijk goochelaars,
+die het talent hebben oude slangenvellen in vergiftige »cobra's"
+te veranderen, of andersom, naar gelieve des toeschouwers.
+
+Wat de bajaderen aangaat, zij behoorden tot de klasse van die schoone
+»boundelis", zoo gezocht voor de »nautchs" of soirées, waarop zij
+de dubbele rol van zangeressen en danseressen vervullen. Zeer zedig
+gekleed, sommigen van haar in moesseline met goud geborduurd, anderen
+met geplooide rokken en sluiers, die zij bij hunne passen ontvouwen,
+droegen deze balletdanseressen kostbare juweelen, rijke armbanden,
+gouden ringen aan de vingers en teenen, zilveren schelletjes aan
+den enkel. Aldus opgeschikt, voeren zij den beroemden eierdans uit
+met een wezenlijk buitengewone bevalligheid en behendigheid, en ik
+rekende er op, dat wij in de gelegenheid zouden zijn ze op speciale
+uitnoodiging van den rajah te bewonderen.
+
+Dan was er nog een zeker aantal mannen, vrouwen en kinderen, die onder
+geen bepaalden titel bij het personeel der karavaan voorkwamen. De
+mannen waren omhangen met een lange strook eener stof, die »dhoti"
+genoemd wordt, of gekleed met het hemd »angarkah" en het lange witte
+kleed »jamah", waarmede zij er recht schilderachtig uitzagen.
+
+De vrouwen droegen den »choli", een soort van jakje met korte mouwen en
+den »sarrie", overeenkomende met den dhoti der mannen, dien zij om de
+lendenen wikkelen en waarvan zij het eind koket over het hoofd slaan.
+
+Deze Hindoes rookten onder de boomen uitgestrekt en het uur van den
+maaltijd afwachtende, sigaartjes, gewikkeld in een groen blad, of den
+»gurago", een soort van zwartachtig mengsel, samengesteld uit tabak,
+suikersiroop en opium. Anderen kauwden het mengsel van betelbladeren,
+arekanoten en gebluschte kalk, dat zekere spijsverterende eigenschappen
+bezit, zeer nuttig in het heete klimaat van Indië.
+
+Al die menschen, gewoon aan het onrustige leven der karavanen,
+leefden in de beste verstandhouding en vertoonden alleen bij de
+feestelijkheden eenige levendigheid. Zij hadden veel van de figuranten
+bij een komedietroep, die, zoodra zij niet meer op het tooneel zijn,
+zich volkomen onverschillig houden.
+
+Toen wij evenwel bij het kamp waren aangekomen, haastten deze
+Hindoes zich ons met eenige »salams" te begroeten, zich tot den grond
+buigende. De meesten schreeuwden: »Sahib! sahib!" hetgeen wil zeggen:
+Mijnheer! mijnheer! dat wij met teekenen van vriendschap beantwoordden.
+
+Zooals ik zei, was het mij in de gedachte gekomen, dat de prins Gourou
+Singh ter onzer eere misschien een van die feesten wilde geven,
+waarmede de rajahs niet karig zijn. Het groote binnenplein van den
+bungalow was als aangewezen voor een soortgelijke plechtigheid en
+scheen mij bijzonder geschikt toe voor de dansen der bajaderen, de
+betooveringen der slangenbezweerders en de kunsten der koorddansers. Ik
+moet bekennen, dat ik verrukt zou geweest zijn als ik te midden
+van een seraï, in de schaduw van prachtige boomen dit schouwspel
+had kunnen bijwonen en daarenboven bekend had kunnen worden met de
+natuurlijke tooneelmatige inrichting, door het personeel der karavaan
+gevormd. Het zou ongetwijfeld beter geweest zijn dan de planken van
+een bekrompen theater, met zijn wanden van geschilderd doek, zijn
+randen van valsch groen en zijn beperkte ruimte.
+
+Ik deelde mijne gedachten aan mijne metgezellen mede, die, hetzelfde
+verlangen koesterende, niet aan de verwezenlijking geloofden.
+
+»De rajah van Guzarate," vertelde mij Banks, »is een onafhankelijk
+vorst, die zich na den opstand der Sipayers, waarin hij een vrij
+dubbelzinnige rol gespeeld heeft, nauwlijks onderworpen heeft. Hij
+houdt niet van de Engelschen en zijn zoon zal voorzeker niets doen
+om het ons aangenaam te maken."
+
+»Welnu, we kunnen zeer goed buiten zijne nautchs!" antwoordde kapitein
+Hod, met een minachtend schouderophalen.
+
+En het geschiedde zooals Banks wel gedacht had en wij werden zelfs
+niet tot het inwendige bezoek van den seraï toegelaten. Misschien
+verwachtte de prins Gourou Singh het officieele bezoek van den kolonel,
+maar sir Edward Munro had dit personage niets te vragen, hij verwachtte
+er niets van en bekreunde zich niets om hem.
+
+Wij kwamen dus in ons kamp terug en bewezen het uitstekende diner, dat
+»monsieur" Parazard ons opdischte, alle eer. Ik moet evenwel zeggen,
+dat de verduurzaamde levensmiddelen er het voornaamste menu van
+uitmaakten. Sedert verscheidene dagen hadden wij wegens het slechte
+weer niet kunnen jagen, maar onze kok was een knap man en onder zijn
+bekwaam toezicht kregen onze verduurzaamde vleezen en groenten hunne
+natuurlijke frischheid en smaak terug.
+
+Gedurende den geheelen avond en niettegenstaande de beweringen van
+Banks, verwachtte ik, door een gevoel van nieuwsgierigheid gedreven,
+een uitnoodiging, die niet kwam. Kapitein Hod lachte mij uit om mijn
+smaak voor de balletten in de open lucht en verzekerde mij zelfs,
+dat het in de Opera veel beter was. Ik wilde er niets van gelooven,
+doch, wegens de weinige beminnelijkheid van den prins, was het mij
+niet mogelijk dit uit te maken.
+
+Den volgenden dag, den 18n Juni, werd alles in gereedheid gebracht
+om met het krieken van den dag te vertrekken.
+
+Te vijf uur begon Kâlouth te stoken. Onze olifant, die uitgespannen
+was, bevond zich een vijftig passen van den trein verwijderd en de
+machinist hield zich bezig met den voorraad water te vernieuwen.
+
+Onderwijl wandelden wij aan den oever der kleine rivier.
+
+Veertig minuten later had de ketel de noodige drukking en Storr zou
+juist zijn achterwaartsche beweging beginnen, toen een groep Hindoes
+kwam aanwandelen.
+
+Zij waren met hun vijven of zessen, rijk gekleed in witte toga's,
+zijden onderkleederen en tulbanden met goud borduursel. Zij
+werden vergezeld door een twaalftal wachters, met geweren en sabels
+gewapend. Een dezer soldaten droeg een kroon van groene bladeren,--'t
+geen de tegenwoordigheid van een voornaam personage aanduidde.
+
+Werkelijk was dit voornaam personage niemand anders dan de prins
+Gourou Singh in eigen persoon, een man van ongeveer vijf en dertig
+jaar, trotsch van voorkomen,--de vrij goed geslaagde type van de
+afstammelingen dier rajahs van vroegere tijden, in wiens trekken het
+maharatten-karakter niet te miskennen was.
+
+De prins verwaardigde zich zelfs niet onze tegenwoordigheid
+op te merken. Hij deed eenige passen voorwaarts en naderde den
+reusachtigen olifant, dien de hand van Storr weldra in beweging zou
+brengen. Vervolgens, na hem niet zonder nieuwsgierigheid bekeken
+te hebben, ofschoon hij er niets van wilde laten blijken, vroeg hij
+aan Storr:
+
+»Wie heeft die machine gemaakt?"
+
+De machinist wees den ingenieur aan, die eenige schreden van ons
+afstond.
+
+Prins Gourou Singh drukte zich zeer gemakkelijk in 't Engelsch uit
+en zich tot Banks wendende, zeide hij gedwongen:
+
+»Is u het, die....?"
+
+»Ik ben het, die....!" antwoordde Banks.
+
+»Men heeft, meen ik, me gezegd, dat het een fantasie was van den
+overleden rajah van Bouthan?"
+
+Banks knikte.
+
+»Waartoe," hernam Zijn Hoogheid, onbeleefd de schouders ophalende,
+»waartoe zich dan door een machine te laten trekken, als men olifanten
+van vleesch en beenderen tot zijn dienst heeft!"
+
+»Omdat," antwoordde Banks, »deze olifant waarschijnlijk sterker is
+dan al de olifanten, die de overleden rajah in gebruik had."
+
+»Wat zeg je!" zei Gourou Singh, ongeloovig glimlachende, »sterker?...."
+
+»Oneindig sterker!" antwoordde Banks.
+
+»Niet een van uw lieden," zei toen kapitein Hod, wien dit gesprek
+bijzonder hinderde, »niet een van uw lieden is in staat dien olifant
+een poot te doen verzetten, als hij 't niet wilde."
+
+»U zegt?"..... zei de prins.
+
+»Mijn vriend zegt," antwoordde de ingenieur, »en ik zeg het hem na,
+dat dit kunstdier alleen is opgewassen tegen de trekkracht van tien
+spannen paarden en dat uw drie olifanten, te zamen aangespannen,
+hem geen stroobreedte zouden kunnen doen wijken!"
+
+»'k Geloof er letterlijk niets van," antwoordde de prins.
+
+»U hebt ongelijk er letterlijk niets van te gelooven," antwoordde
+kapitein Hod.
+
+»En als uw Hoogheid er een behoorlijke prijs voor geven wil," voegde
+Banks er bij, »neem ik aan hem er een te leveren, die zoo sterk zal
+zijn als twintig olifanten, gekozen uit de beste van zijn stallen!"
+
+»Men kan dat licht zeggen," hernam Gourou Singh droog.
+
+»En men kan het doen," antwoordde Banks.
+
+De prins maakte zich warm. Men zag dat hij niet gaarne tegengesproken
+werd.
+
+»Men zou er nu dadelijk de proef van kunnen nemen," zeide hij na een
+oogenblik nagedacht te hebben.
+
+»Dat zou kunnen," antwoordde de ingenieur.
+
+»En zelfs," voegde prins Gourou Singh er bij, »zou men met deze proef
+een aanzienlijke weddenschap kunnen verbinden,--of je zoudt moeten
+achteruitgaan voor de vrees haar te verliezen, zoo als je olifant
+ongetwijfeld zou achteruitgaan, als hij met de mijne moest kampen!"
+
+»De IJzeren Reus achteruitgaan!" riep kapitein Hod uit. »Wie durft
+beweren, dat de IJzeren Reus zou achteruitgaan?"
+
+»Ik," antwoordde Gourou Singh.
+
+»En wat zou Uwe Hoogheid verwedden?" vroeg de ingenieur de armen
+kruisende.
+
+»Vier duizend ropijen," antwoordde de prins, »als je vier duizend
+ropijen te verliezen hebt!"
+
+Dat bedroeg ongeveer vijf duizend gulden. Het was voorzeker geen
+geringe som en 'k zag wel, dat Banks, in weerwil van zijn vertrouwen,
+niet gaarne zooveel geld waagde.
+
+Kapitein Hod zou met pleizier het dubbele gehouden hebben, als zijn
+vrij bescheiden soldij het had toegelaten.
+
+»Je weigert!" zei toen Zijn Hoogheid, voor wien vier duizend ropijen
+niet veel beteekenden. »Je durft dus geen vierduizend ropijen te
+wagen?"
+
+»Gehouden," zei kolonel Munro, die dichterbij gekomen was en met dit
+enkele woord tusschenbeiden kwam.
+
+»Kolonel Munro houdt dus vier duizend ropijen?" vroeg prins Gourou
+Singh.
+
+»En zelfs tienduizend," antwoordde sir Edward Munro, »als Uwe Hoogheid
+het goedvindt."
+
+»Best!" antwoordde Gourou Singh.
+
+Het werd waarlijk interessant. De ingenieur drukte den kolonel de
+hand, als om hem dank te zeggen, dat hij hem, Banks, niet door dien
+minachtenden rajah had laten uittarten, maar een oogenblik had hij
+zijne wenkbrauwen gefronst en dacht bij zich zelven of hij geen te
+hoogen dunk had van het vermogen zijner machine.
+
+Wat kapitein Hod aangaat, hij was verrukt, hij wreef zich in de handen
+en den olifant naderende, riep hij uit:
+
+»Opgepast, IJzeren Reus! Het geldt hier de eer van ons vaderland!"
+
+Al onze lieden hadden zich aan een der zijden van den weg geschaard
+en ook een honderdtal Hindoes hadden den seraï verlaten en kwamen
+den kampstrijd bijwonen.
+
+Banks had zich in het torentje bij Storr begeven, die door een
+kunstmatige trekking den vuurhaard opstookte.
+
+Intusschen waren op een wenk van prins Gourou Singh eenigen zijner
+dienaars naar den seraï gegaan en kwamen zij terug met drie olifanten,
+ontdaan van hun reisbagage. Het waren drie prachtige dieren, afkomstig
+uit Bengalen en grooter dan hunne stamgenooten uit Zuid-Indië. Deze
+trotsche dieren, in de kracht huns levens, deden mij toch wel wat
+ongerust zijn.
+
+De »mahouts", op hun énormen nek gezeten, bestuurden ze met de hand
+en dreven ze aan met de stem.
+
+Toen deze olifanten voorbij Zijne Hoogheid gingen, bleef de grootste
+van de drie,--een echte reus van zijn geslacht,--stilstaan, boog de
+knieën, lichtte zijn snuit op en groette den prins als een volleerde
+hoveling. Daarna naderden zijn twee makkers en hij den IJzeren Reus,
+dien zij met verwondering en niet zonder eenigen schrik schenen op
+te nemen.
+
+Nu werden sterke kettingen aan den tender en aan de trekstangen,
+die door het achterdeel van onzen olifant verborgen waren, vastgemaakt.
+
+Ik beken dat mijn hart klopte. Kapitein Hod beet koortsachtig op zijn
+knevel en kon geen oogenblik blijven staan.
+
+Wat kolonel Munro betreft, hij was even bedaard en zelfs nog bedaarder
+dan de prins Gourou Singh.
+
+»We zijn gereed," zei de ingenieur. »Als het Zijne Hoogheid
+behaagt?...."
+
+»'t Behaagt me," antwoordde de prins.
+
+Gourou Singh gaf een teeken, de mahouts deden een eigenaardig gefluit
+hooren, en de drie olifanten, hunne kolossale pooten schrap zettende,
+trokken volkomen gelijk aan. De machine ging eenige schreden achteruit.
+
+Ik gaf een schreeuw. Hod stond te trappelen.
+
+»Rem de wielen!" zei de ingenieur kalm, zich tot den machinist
+wendende.
+
+En met een enkelen druk, waarop een stoomgesis volgde, werd
+onmiddellijk de atmosfeerische remtoestel toegepast.
+
+De IJzeren Reus stond stil.
+
+De mahouts zetten de drie olifanten aan, die, met gespannen spieren,
+een nieuwe poging deden.
+
+Alles te vergeefs. Onze olifant stond als aan den grond geworteld.
+
+De prins Gourou Singh beet zich de lippen ten bloede.
+
+Kapitein Hod klapte in de handen.
+
+»Vooruit!" schreeuwde Banks.
+
+»Ja, vooruit," herhaalde de kapitein, »vooruit!"
+
+De regulateur werd geheel geopend, dikke rookkolommen ontsnapten
+slag op slag uit den snuit, de ontremde wielen draaiden langzaam rond
+en sloegen in den macadamweg, met dat gevolg dat de drie olifanten,
+niettegenstaande hun hardnekkigen wederstand, achteruitgesleept werden,
+diepe gaten in den grond borende.
+
+»Vooruit! vooruit!" gilde kapitein Hod het uit.
+
+En, terwijl de IJzeren Reus werkelijk steeds vooruitging, vielen de
+drie ontzaglijke dieren omver en werden zij een twintig schreden
+voortgesleurd, zonder dat onze olifant er zelfs iets van scheen
+te merken.
+
+»Hoera! hoera! hoera!" schreeuwde kapitein Hod, die zich geen meester
+meer was. »Voeg den geheelen seraï van Zijn Hoogheid er ook nog maar
+bij! 't Zal er voor onzen IJzeren Reus geen greintje zwaarder om zijn!"
+
+Kolonel Munro gaf een teeken met de hand. Banks sloot nu den regulateur
+en de toestel stond stil.
+
+Geen jammerlijker gezicht dan de drie olifanten van Zijn Hoogheid,
+met den snuit en de pooten in de lucht, zich werende als reusachtige
+torren op den rug!
+
+Wat den prins aangaat, boos en beschaamd ging hij heen, zonder zelfs
+het eind der proef af te wachten.
+
+De drie olifanten werden toen uitgespannen. Zij stonden op, zichtbaar
+vernederd door hun nederlaag. Toen zij weder voorbij den IJzeren
+Reus kwamen, kon de grootste, in spijt van zijn cornac, zich niet
+weerhouden de knie te buigen en met de tromp te groeten, gelijk hij
+voor prins Gourou Singh gedaan had.
+
+Een kwartier later kregen wij een bezoek van een Hindoe, den
+»kâmdar" of secretaris van Zijn Hoogheid, die den kolonel een zak
+met tienduizend ropyen kwam brengen, het bedrag van de verloren
+weddingschap.
+
+Kolonel Munro nam den zak en zeide, hem met minachting den verbluften
+secretaris voor de voeten werpende:
+
+»Voor de bedienden van Zijn Hoogheid!"
+
+Daarna wendde hij zich bedaard naar het stoomhuis.
+
+Men kon dien verwaanden prins, die ons zoo minachtend had uitgedaagd,
+niet beter op zijn plaats zetten.
+
+Zoodra intusschen de IJzeren Reus was ingespannen, gaf Banks het
+teeken van vertrek en, te midden van een ontzaglijken toeloop van
+verbaasde Hindoes, vertrok onze trein in volle vaart.
+
+Jubelende kreten begroetten hem bij zijn vertrek en weldra hadden
+wij bij een kromming van den weg den seraï van den prins Gourou Singh
+uit het gezicht verloren.
+
+Den volgenden dag begon het Stoomhuis de eerste hellingen te
+beklimmen, die het vlakke land met den voet van het Himalaya-gebergte
+verbinden. Het was slechts spel voor onzen IJzeren Reus, die met zijn
+vermogen van tachtig paardenkracht, in zijn schoot verborgen, in staat
+was geweest zonder moeite te kampen tegen de drie olifanten van prins
+Gourou Singh. Hij waagde zich dus gemakkelijk op de hellende wegen
+van die streek, zonder dat het noodig was de normale stoomdrukking
+te versterken.
+
+Het was wezenlijk een vreemd gezicht den kolos te zien, stroomen vonken
+uitbrakende, met minder snelle, maar diepere zuchten de twee wagens
+voorttrekkende, die langs de wegen in de hoogte stegen. Weliswaar
+liet ons zware dier diepe gaten achter en bedierf het den weg, die
+door de stortregens reeds zacht geworden was, nog meer.
+
+Toch steeg het Stoomhuis langzamerhand al hooger en hooger, steeds
+ontvouwde zich het panorama achter ons al verder en verder, al dieper
+en dieper zakte de vlakte onder ons weg en naar het zuiden ging de
+horizont zoover het oog reikte, achteruit.
+
+De uitwerking was nog merkbaarder wanneer de weg eenige uren achtereen
+onder de boomen van een dicht woud liep. Als dan, als een onmetelijk
+venster op den top eens bergs, een uitgestrekte open plek in het
+woud zich voordeed, bleef de trein stilstaan,--een oogenblik slechts
+als een vochtige mist het landschap als met een sluier bedekte,--een
+halven dag, als het zich duidelijker aan onze blikken vertoonde. Dan
+kwamen wij alle vier onder de prachtige achterveranda gezeten, het
+prachtige panorama, dat zich aan onze blikken ontrolde, genieten en
+waren niet spoedig van dat treffende schouwspel verzadigd.
+
+Deze opstijging, afgebroken door kortere of langere halten, al naar
+het uitkwam, duurde niet minder dan zeven dagen, van den 19n tot den
+25n Juni.
+
+»Met een weinig geduld," zei kapitein Hod, »zou onze trein tot de
+hoogste toppen der Himalaya stijgen!"
+
+»Toch vooral geen al te grootsche verwachtingen, kapitein," antwoordde
+de ingenieur.
+
+»Hij zou het werkelijk doen, Banks!"
+
+»Ja, Hod, 'k wil gelooven, dat hij het doen zou, als de weg maar goed
+bleef en we brandstoffen mede konden nemen, die hij over de ijsvelden
+niet vinden zou en dan, als we op die hoogten maar lucht hadden,
+geschikt om in te ademen, maar op een hoogte van twee duizend vademen
+zou deze ons al gaan ontbreken. En wat hebben we er ook aan verder
+te gaan dan de bewoonbare grens van het Himalayagebergte! Zoodra
+de IJzeren Reus de gemiddelde hoogte der satitariums zal bereikt
+hebben, zal hij halt houden op de een of andere bekoorlijke plek,
+aan den zoom van een bergwoud, in een door de bovenstroomen van het
+luchtruim verfrischte atmosfeer. Onze vriend Munro zal dan eenvoudig
+zijn bungalow van Calcutta naar de bergen van Népaul verplaatst hebben
+en we zullen er zoolang blijven als hij wil."
+
+Deze plek, waar wij eenige maanden zouden kampeeren, werd gelukkig
+den 25n Juni gevonden. Sedert acht en veertig uren werd de weg al
+minder en minder begaanbaar, hetzij hij onvolkomen was aangelegd,
+hetzij de zware regens hem te sterk gehavend hadden. De IJzeren
+Reus moest hier werkelijk sjouwen en had een weinig meer brandstof
+noodig. Eenige stukken hout meer in den vuurhaard van Kâlouth geworpen,
+waren voldoende om de spankracht van den stoom te doen toenemen. Maar
+het was nooit noodig de veiligheidskleppen te belasten, waarvan de
+smoorklep den stoom slechts onder een drukking van zeven atmosfeeren
+liet ontsnappen,--een drukking, die nooit overschreden werd.
+
+Sedert acht en veertig uren trok onze trein dan ook door een
+nagenoeg verlaten streek. Van dorpen of gehuchten was niets meer te
+vinden. Nauwelijks nog eenige eenzame woningen, somtijds een landhoeve
+in de groote dennenwouden verloren, die de zuidelijk gelegen zijden
+der bergkruinen bedekten. Drie of vier malen werden wij door de
+bewonderende uitroepen der enkele bergbewoners begroet. Moesten ze op
+het gezicht van dat wonderbaarlijk gevaarte, dat den berg besteeg,
+niet denken, dat Brahma het in zijn hoofd had gekregen een geheele
+pagode naar een ontoegankelijke hoogte aan de Népaulsche grens over
+te brengen?
+
+Eindelijk, den 25n Juni, riep Banks ons een laatste maal het woord:
+»Halt!" toe, dat het eerste gedeelte van onze reis in Noord-Indië
+voleindigde. De trein hield stil op een ruime open plek, bij een
+bergstroom, welks helder water aan al de behoeften van een kamp van
+eenige maanden kon voldoen. Van daar uit kon men den blik laten weiden
+over een vlakte van vijftig of zestig mijlen in omtrek.
+
+Het Stoomhuis bevond zich toen op drie honderd vijf en twintig mijlen
+van zijn uitgangspunt af, op twee duizend meters ongeveer boven het
+vlak der zee en aan den voet van den Dwalaghiri, wiens top zich op
+vijf en twintig duizend voet in het luchtruim verloor.
+
+
+
+
+
+
+XV.
+
+DE PÂL VAN TANDÎT.
+
+
+Wij moeten nu kolonel Munro en zijne metgezellen, den ingenieur Banks,
+den kapitein Hod, den Franschman Maucler een oogenblik verlaten en
+eenige bladzijden het verhaal dezer reis opschorten, waarvan het
+eerste gedeelte, den reisweg van Calcutta naar de Indisch-Chineesche
+grens bevattende, eindigt aan den voet der bergen van Thibet.
+
+Men herinnert zich het voorval, dat plaats had op den tocht van het
+Stoomhuis naar Allahabad. Een nummer van het stedelijk dagblad,
+gedateerd 25 Mei, deed kolonel Munro den dood van Nana Sahib
+kennen. Deze tijding was al zoo dikwijls verspreid en daarna altijd
+weder tegengesproken, dat men niet wist of zij waar of valsch was. Kon
+sir Edward Munro, na zulke nauwkeurige bijzonderheden nog twijfelen
+en moest hij het niet eindelijk opgeven zich op den opstandeling van
+1857 te wreken?
+
+Men zal er later zelf over oordeelen.
+
+Zie hier wat er sedert den nacht van den 7n op den 8n Maart gebeurd
+was, waarin Nana Sahib, vergezeld van zijn broeder Balao Rao,
+begeleid door zijn getrouwste krijgskameraden en gevolgd door den
+Hindoe Kâlagani, de grotten van Adjuntah verlaten had.
+
+Zestig uren later bereikte de nabob de nauwe bergpassen van Sautpourra,
+na de Tapi te zijn overgestoken, die zich op de westkust van het
+schiereiland bij Surati in zee werpt. Hij bevond zich toen op honderd
+duizend mijlen van Adjuntah, in een weinig bezocht gedeelte der
+provincie, hetgeen hem voor het oogenblik eenige zekerheid verschafte.
+
+De plaats was goed gekozen.
+
+De Sautpourrabergen, van middelmatige hoogte, beheerschen ten zuiden
+het dal der Nerbudda, waarvan de noordelijke grens bekroond wordt door
+de Vindhyabergen. Deze twee bergketens, bijna evenwijdig met elkander
+loopende, vertakken zich wederzijds en vormen in dit bergachtige
+land moeielijk te ontdekken schuilhoeken. Doch terwijl de Vindhyas
+op de hoogte van den drie en twintigsten breedtegraad Indië bijna
+geheel van het westen naar het oosten doorsnijden, en zij een der
+groote zijden van den centralen driehoek van het schiereiland vormen,
+zoo is dit niet het geval met de Sautpourrabergen, die den vijf en
+zeventigsten lengtegraad niet overschrijden en er zich met den berg
+Kaligong vereenigen.
+
+Daar bevond Nana Sahib zich bij den toegang tot het land der Gounds,
+geduchte stammen van die volkeren van oud ras, die slechts ten halve
+ten onder gebracht waren en die hij tot den opstand wilde aanzetten.
+
+Het land van Goudwana, waarvan Rousselet de bewoners als oorspronkelijk
+beschouwt en waar de kiemen van den opstand altijd gereed zijn zich
+te ontwikkelen, bestaat uit een grondgebied van twee honderd vierkante
+mijlen en een bevolking van meer dan drie millioen inwoners. Het maakt
+een belangrijk gedeelte van Hindostan uit en verkeert eigenlijk slechts
+in naam onder Engelsch beheer. Wel loopt de spoorweg van Bombay naar
+Allahabad van het zuidwesten naar het noordoosten dwars door dit land
+en geeft zelfs een tak naar het midden af van de provincie van Nagpore,
+maar de stammen zijn woest gebleven, wars van alle beschaving, onwillig
+zich aan de Europeanen te onderwerpen, in een woord, zeer moeielijk
+in hunne ongenaakbare bergen tot onderwerping te brengen,--en Nana
+Sahib wist het wel.
+
+Daar was het dus dat hij zich het eerst had willen verschuilen,
+teneinde de nasporingen der Engelsche politie te ontsnappen, totdat
+het uur zou slaan de oproerige beweging uit te lokken.
+
+Indien de nabob in zijn onderneming slaagde, indien de Gounds aan
+zijne oproeping gehoorzaamden en hem volgden, zou de opstand snel
+een aanmerkelijke uitbreiding kunnen erlangen.
+
+Inderdaad is het ten noorden van Goudwana, Bundelkund, dat de geheele
+bergachtige streek, gelegen tusschen het verheven bergvlak der Vindhyas
+en den belangrijken stroom der Jumna bevat. In dit land, bedekt met
+de schoonste maagdelijke wouden van Hindostan, woont een volk van
+Boundelas, bedrieglijk en wreed, waarbij alle misdadigers, staatkundige
+of andere gaarne een schuilplaats zoeken en gemakkelijk vinden; daar
+hoopt zich op een oppervlakte van acht en twintig duizend vierkante
+mijlen een bevolking op van twee en een half millioen bewoners;
+daar zijn de provinciën onbeschaafd gebleven; daar leven nog enkele
+partijgangers, die onder Tippo Sabib tegen de veroveraars streden;
+daar zijn de Thugs, de beruchte worgers geboren, zoo lang de schrik
+van Indië, dweepzieke moordenaars die, zonder ooit bloed te vergieten,
+ontelbare slachtoffers gemaakt hebben; daar hebben benden van Pindaris
+bijna straffeloos de verfoeielijkste moorden bedreven; daar wemelt
+het nog van die vreeselijke Dacoits, een secte van giftmengers, die
+in het bedrijven der ontzettendste misdaden met de Thugs wedijveren;
+daar eindelijk had Nana Sahib zelf reeds eens de wijk genomen, na aan
+de koninklijke troepen, die Jansie vermeesterd hadden, ontsnapt te
+zijn; daar was hij al de nasporingen ontkomen, alvorens een veiliger
+toevluchtsoord te gaan vragen aan de ontoegankelijke schuilplaatsen
+van de Indisch-Chineesche grens.
+
+Ten oosten van Goudwana is Khondistan of het land der Kounds
+gelegen. Zoo worden de woeste volgers genoemd van Tado Pennor,
+den god der aarde en Maunck Soro, den rooden god der gevechten,
+de bloedige aanhangers der »Meriahs," of menschenoffers, die de
+Engelschen zooveel moeite hebben uit te roeien, die woestelingen,
+waardig vergeleken te worden met de inboorlingen van de onbeschaafde
+eilanden van Australië, tegen wie van 1840 tot 1854, de generaal-majoor
+John Campbell, de kapiteins Macpherson, Macviccar en Frye moeielijke en
+lange krijgstochten ondernamen,--dweepers, die alles zouden durven,
+als onder eenig godsdienstig voorwendsel, een machtige hand hen
+zou aanzetten.
+
+Ten westen van Goudwana bevindt zich een land van vijftien honderd
+duizend à twee millioen zielen, bewoond door de Bhîls, machtig eertijds
+in Malwa en Rajpoutuna, nu verdeeld in klans, door de geheele streek
+der Vindhyas verspreid, bijna altijd dronken van den brandewijn,
+hun door den boom van »mhowah" verschaft, doch dapper, stoutmoedig,
+sterk, vlug en het oor altijd open voor den »kisri," hun oorlogskreet.
+
+Men ziet dat Nana Sahib een goede keus gedaan had. In dat centrale
+gedeelte van het schiereiland hoopte hij, in plaats van een eenvoudigen
+militairen opstand, dezen keer een nationale beweging uit te lokken,
+waaraan de Hindoes van alle kanten zouden deelnemen.
+
+Doch, alvorens iets te ondernemen, moest hij zich in het land
+vestigen, teneinde, naargelang de omstandigheden het medebrachten,
+op de bevolking te kunnen werken. Het was dus van het hoogste belang
+een veilige schuilplaats te zoeken, voor het oogenblik althans,
+om haar in geval zij verdacht mocht worden, te verlaten.
+
+Dit was de eerste zorg van Nana Sahib. De Hindoes, die hem van Adjuntah
+af gevolgd hadden, konden in het geheele presidentschap vrij komen
+en gaan. Balao Rao, op wien de afkondiging van den gouverneur niet
+van toepassing was, zou ook dezelfde vrijheid hebben kunnen genieten,
+indien hij niet zoo sterk op zijn broeder geleken had. Sedert zijne
+vlucht naar de grenzen van Népaul, was de aandacht niet meer op
+zijn persoon gevestigd geweest, en men had alle reden hem voor dood
+te houden. Doch, voor Nana Sahib aangezien, zou hij gevat geworden
+zijn,--hetgeen men tot elken prijs moest vermijden.
+
+Voor deze twee broeders dus, door hetzelfde doel vereenigd, door
+dezelfde gedachte bezield, was een zelfde schuilplaats noodig. Zulk
+eene te vinden nu, kon in de bergpassen van Sautpourra niet moeielijk
+zijn.
+
+En inderdaad werd al spoedig zulk een schuilplaats door een der
+Hindoes van den troep, een Gound, die de vallei tot in haar meest
+afgelegen schuilhoeken kende, gevonden.
+
+Aan den rechteroever van een kleinen bijstroom der Nerbudda bevond
+zich een verlaten pâl, de pâl van Tandît genaamd.
+
+Een pâl is minder dan een dorp, nauwelijks een gehucht, een vereeniging
+van hutten, dikwijls zelfs een eenzame woning. De zwervende familie,
+die haar bewoont, heeft er zich tijdelijk gevestigd. Na eenige
+boomen verbrand te hebben, waarvan de asch voor een kort seizoen den
+bodem eenig leven schenkt, hebben de Gound en de zijnen hunne woning
+gebouwd. Doch, daar de veiligheid der streek veel te wenschen overlaat,
+heeft het huis het voorkomen van een klein fort aangenomen. Het is
+omringd door een rij palissaden en kan zich tegen een verrassing
+verdedigen. Daarenboven is het in dicht geboomte verborgen en schuilt
+het als het ware geheel weg onder een bladerengewelf van cactus en
+struikgewas, zoodat het niet gemakkelijk is het te ontdekken.
+
+Gewoonlijk is de pâl gevestigd op een kleine hoogte, aan den kant
+eener nauwe vallei, tusschen twee steile berghellingen, temidden van
+een ondoordringbaar kreupelbosch. Bij het zien van een dergelijk
+verblijf doet zich de vraag bij ons op, hoe daar menschen kunnen
+wonen. Wegen, die er heen leiden, zijn er niet en zelfs van voetpaden
+is er geen spoor. Om zulk een pâl te bereiken, moet men somtijds
+de uitgeholde bedding van een bergstroom, welks water elk spoor
+uitwischt, volgen. Natuurlijk laat het gaan in zulk een bedding geen
+spoor na zich. In het heete jaargetijde loopt men tot aan de enkels,
+in het koude tot aan de knieën in het water en niets verraadt, dat
+eenig levend wezen daar gepasseerd is. Daarenboven zou een stortvloed
+van rotsen, die de hand van een kind zou kunnen doen nederstorten,
+iedereen verpletteren, die het zou wagen den pâl te genaken tegen
+den wil zijner bewoners.
+
+Hoe afgezonderd zij evenwel in hunne ongenaakbare nesten wonen, kunnen
+de Gounds van pâl tot pâl snel met elkander in gemeenschap komen. Van
+de toppen der Sautpourra verspreiden zich de signalen binnen eenige
+minuten over twintig mijlen in de rondte. Nu eens is het een vuur
+op den top van een steile rots, nu eens een boom in een reusachtigen
+fakkel veranderd, dan weder een eenvoudige rookkolom op den top van een
+bergrug. Men kent de beteekenis van dergelijke signalen. De vijand,
+namelijk een detachement soldaten der koninklijke armée, een kleine
+afdeeling van de Engelsche politie, is in de vallei doorgedrongen,
+doorzoekt de bergengten ter opsporing van een misdadiger, wien dit
+land zoo gaarne een schuilplaats aanbiedt. De oorlogskreet, den
+bergbewoners zoo gemeenzaam, wordt een alarmkreet. Een vreemdeling
+zou hem houden voor het gehuil van nachtvogels of het gesis van
+slangen. De Gound kent ze, die geluiden. Men moet waken, men waakt,
+men moet vluchten, men vlucht. De verdachte pâls worden verlaten,
+verbrand zelfs. Deze zwervers zoeken andere schuilplaatsen op, die
+zij opnieuw gaan verlaten, als zij te dicht op de hielen gezeten
+worden en op die met asch bedekte terreinen, vinden de agenten van
+het openbare gezag slechts bouwvallen.
+
+In een dezer pâls nu,--de pâl van Tandît,--waren Nana Sahib en de
+zijnen een schuilplaats komen zoeken. Daarheen had de getrouwe Gound,
+aan den persoon van den nabob gehecht, hen dadelijk geleid. Daar
+vestigden zij zich den 12n Maart.
+
+Zoodra de twee broeders bezit van den pâl van Tandît genomen hadden,
+onderzochten zij met de grootste zorg de toegangen. Zij namen
+nauwkeurig waar in welke richting en hoever het oog kon reiken. Zij
+lieten zich inlichten welke de dichtstbij zijnde woningen en wie de
+bewoners waren. Zij bestudeerden den verlaten bergrug, die den pâl
+van Tandît te midden van een dichte boomgroep beheerschte en kwamen
+eindelijk tot de overtuiging van de onmogelijkheid er zich toegang te
+verschaffen zonder de bedding van een bergstroom te volgen, denzelfden
+stroom, waarlangs zij zelven gekomen waren.
+
+De pâl van Tandît mocht dus als volkomen veilig beschouwd worden, te
+meer nog daar hij zich boven een sousterrein verhief, welks geheime
+uitgangen uitkwamen aan de zijde van den berg, die bij een voorkomend
+geval de gelegenheid aanboden te ontvluchten.
+
+Nana Sahib en zijn broeder hadden nooit veiliger toevluchtsoord
+kunnen vinden.
+
+Maar het was Balao Rao niet voldoende te weten wat de pâl van Tandît
+heden was, hij wilde ook weten wat hij geweest was en terwijl de
+nabob het inwendige van het fort bezocht, ging hij voort met den
+Gound te ondervragen.
+
+»Nog eenige vragen," zeide hij tot hem. »Hoe lang is die pâl verlaten?"
+
+»Sedert langer dan een jaar," antwoordde de Gound.
+
+»Wie bewoonde hem?"
+
+»Een familie van zwervers die er slechts eenige maanden gebleven is."
+
+»Waarom hebben zij hem verlaten?"
+
+»Omdat de bodem, die hen moest voeden, hun geen voedsel meer kon
+verschaffen."
+
+»En heeft niemand na hun vertrek, voor zoover je weet, hem bewoond?"
+
+»Niemand."
+
+»Heeft nooit een soldaat van het koninklijk leger, nooit een agent
+van politie den voet binnen de omheining van dezen pâl gezet?"
+
+»Nooit."
+
+»Heeft ook geen vreemdeling hem ooit bezocht?"
+
+»Niemand," antwoordde de Gound, »behalve een vrouw."
+
+»Eene vrouw?" vroeg Balao Rao driftig.
+
+»Ja, een vrouw, die sedert ongeveer drie jaren in de vallei der
+Nerbudda rondzwerft."
+
+»Wie is die vrouw?"
+
+»Wie zij is, weet ik niet," antwoordde de Gound. »Vanwaar ze komt,
+kan ik evenmin zeggen en in de geheele vallei is er niemand die iets
+meer van haar weet dan ik! Is ze een vreemde, is ze een Hindoesche,
+men heeft het nooit kunnen te weten komen!"
+
+Balao Rao dacht een oogenblik na en vroeg toen:
+
+»Wat doet die vrouw?"
+
+»Ze komt, ze gaat," antwoordde de Gound, »en leeft alleen
+van aalmoezen. Men heeft in de gansche vallei een soort van
+bijgeloovigen eerbied voor haar. Meermalen heb ik haar in mijn eigen
+pâl ontvangen. Zij spreekt nooit. Men zou haast denken, dat ze stom
+was en 't zou me niet verwonderen of ze is het. 's Nachts ziet men
+haar wandelen met een harsachtigen, brandenden tak in de hand. Ook
+kent men haar niet anders dan onder den naam van de »Dwalende Vlam!"
+
+»Maar," zei Balao Rao, »als die vrouw den pâl van Tandît kent, zou
+ze er wel eens kunnen terugkomen terwijl we er wonen, en gevaarlijk
+voor ons kunnen worden?"
+
+»Dat nooit," antwoordde de Gound. »Die vrouw is niet recht bij haar
+verstand, hare oogen zien zonder te weten wat ze zien, hare ooren
+hooren niet wat ze meenen te hooren, haar tong kan geen woord meer
+uitspreken! Ze is als een blinde, een doove, een stomme voor al de
+dingen van het dagelijksch leven. Ze is krankzinnig en een krankzinnige
+is een doode, die in 't leven blijft!"
+
+De Gound had met de aan de Hindoes der bergen eigenaardige taal het
+portret geschilderd van een vreemd schepsel, zeer bekend in de vallei,
+»de Dwalende Vlam," der Nerbudda.
+
+Het was een vrouw, wier bleek, nog schoon gelaat, verouderd en niet
+oud, doch zonder eenige uitdrukking, noch den oorsprong, noch den
+leeftijd aanduidde. Men zou gezegd hebben, dat hare verwilderde
+oogen zich voor het leven des geestes gesloten hadden bij een of
+ander vreeselijk tooneel, dat zij »inwendig" bleven zien.
+
+Dit argeloos schepsel, van haar verstand beroofd, had een goede
+ontvangst bij de bergbewoners genoten. Krankzinnigen zijn voor de
+Gounds, gelijk trouwens voor al de wilde volkeren, heilige wezens,
+die een bijgeloovige eerbied beschermt. De Dwalende Vlam werd dan
+ook, overal waar zij zich vertoonde, gastvrij ontvangen. Geen pâl,
+die de deur voor haar sloot. Men voedde haar wanneer zij honger had
+men bereidde haar een rustplaats als zij uitgeput van vermoeienis
+neerviel, zonder een woord van dank te verwachten, dat haar mond niet
+meer kon uitspreken.
+
+Hoelang duurde dat bestaan? Van waar kwam die vrouw? Op welk tijdstip
+was zij in Goudwana verschenen? 't Zou moeilijk geweest zijn het juist
+te zeggen. Waarom wandelde zij rond met een brandende toorts in de
+hand? Was het om haar pad te verlichten? Was het om de wilde dieren op
+een afstand te houden? Niemand kon het zeggen. Het gebeurde somtijds,
+dat zij geheele maanden achtereen verdween. Waar was zij dan? Verliet
+zij de bergpassen, der Sautpourra, om zich naar die der Vindhyas
+te begeven? Dwaalde zij aan den anderen kant der Nerbudda, tot in
+Malwa of in Bundelkund rond? Er was niemand die het wist. Meermalen
+bleef zij zoolang weg, dat men niet anders dacht dan dat haar treurig
+leven een einde had genomen. Maar neen! Men zag haar weder terugkomen,
+altijd dezelfde, zonder dat noch vermoeienis, noch ziekte, noch gebrek
+haar schijnbaar zoo teer gestel schenen te hebben aangedaan.
+
+Balao Rao had den Hindoe met de grootste aandacht aangehoord. Hij
+was het nog niet met zich zelven eens, of er niet eenig gevaar in
+gelegen was, dat de Dwalende Vlam den pâl van Tandît kende, er reeds
+een schuilplaats gezocht had en haar instinct er haar kon terugvoeren.
+
+Hij kwam dus op dit punt terug en vroeg den Gound of hij of de zijnen
+wisten waar de krankzinnige zich op dit oogenblik bevond.
+
+»'k Weet het niet," antwoordde de Gound. »'t Is al langer dan zes
+maanden geleden, dat men haar in de vallei gezien heeft. Mogelijk is ze
+dus dood. Maar, al kwam ze terug en bezocht ze ook den pâl van Tandît,
+dan was er toch niets van haar te vreezen. 't Is slechts een levend
+standbeeld. Ze zou u niet zien, u niet hooren, ze zou niet weten wie
+ge zijt. Ze zou binnenkomen, ze zou neerzitten aan uw haard, voor
+een, misschien twee dagen, dan zou ze haar uitgedoofde toorts weder
+aansteken, u verlaten en opnieuw beginnen met van huis tot huis te
+zwerven. Dat is haar geheele leven. Trouwens is ze ditmaal zoo lang
+weg geweest, dat ze waarschijnlijk wel nooit zal terugkomen. Zij, die
+geestelijk reeds dood was, zal nu ook lichamelijk wel overleden zijn!"
+
+Balao Rao meende over dit onderwerp niet met Nana Sahib te moeten
+spreken en zelf hechtte hij er al spoedig niet het minste gewicht
+meer aan.
+
+Een maand na hun komst in den pâl van Tandît, was van den terugkeer
+der Dwalende Vlam in de vallei van Nerbudda nog niets gebleken.
+
+
+
+
+
+
+XVI.
+
+DE DWALENDE VLAM.
+
+
+Gedurende een geheele maand, van den 12n Maart tot den 12n April,
+bleef Nana Sahib in den pâl verborgen. Hij wilde het Engelsche bewind
+den tijd geven, hetzij de opsporingen op te geven, hetzij het op een
+valsch spoor te brengen.
+
+Mochten al de twee broeders overdag niet uitgaan, hunne vrienden
+daarentegen doorliepen de vallei, bezochten de dorpen en de gehuchten,
+kondigden in bedekte termen de op handen zijnde verschijning aan van
+een »geduchten moulti," half god, half mensch, en zij bereidden de
+gemoederen voor op een nationale omwenteling.
+
+Zoodra de nacht was aangebroken, waagden Nana Sahib en Balao Rao
+het hunne schuilplaats te verlaten. Zij begaven zich dan naar de
+oevers der Nerbudda en gingen van dorp tot dorp, van pâl tot pâl,
+het oogenblik verbeidende waarop zij met eenige zekerheid het domein
+konden bezoeken der aan de Engelschen schatplichtige rajahs. Nana
+Sahib wist trouwens, dat vele halfonafhankelijken, ongeduldig om het
+vreemde juk af te werpen, zich op zijne stem zouden vereenigen. Doch,
+op dit oogenblik gold het slechts de woeste bevolking van Goudwana.
+
+Die onbeschaafde Bhîls, die zwervende Kounds, die Gounds, wild en woest
+als de inboorlingen van de eilanden van den stillen Oceaan, vond de
+Nana gereed, om hem te volgen. Indien hij zich uit onvoorzichtigheid
+slechts aan twee of drie machtige stamhoofden bekend maakte, was
+dat voldoende om hem te bewijzen, dat zijn naam alleen verscheidene
+millioenen Hindoes zou medesleepen, die over de centrale bergvlakten
+van Hindostan verspreid zijn.
+
+Toen de beide broeders in den pâl van Tandît waren teruggekeerd,
+deelden zij elkander mede wat zij gehoord, gezien en gedaan
+hadden. Hunne metgezellen voegden zich toen bij hen, van alle kanten
+de tijding medebrengende, dat de geest van oproer als een stormwind in
+de vallei der Nerbudda was losgebroken. De Gounds wilden niet anders
+dan den »kisri" doen weergalmen, den oorlogskreet der bergbewoners,
+en de militaire kantonnementen van het presidentschap te overrompelen.
+
+Het oogenblik was nog niet gekomen.
+
+Het was namelijk niet voldoende, dat de geheele landstreek tusschen de
+Sautpourrabergen en de Vindhyas in vuur en vlam gezet werd, de brand
+moest al verder en verder om zich heen grijpen. Het was dus noodig de
+brandstoffen in de nabij de Nerbudda gelegen provinciën op te hoopen,
+die meer rechtstreeks onder Engelsche heerschappij verkeerden. Van
+al de steden en gehuchten van Bhopal, Malwa, Bundelkund en van het
+geheele uitgestrekte koninkrijk van Scindia moest een onmetelijke
+brandstapel gebouwd worden, gereed om ontstoken te worden. Doch Nana
+Sahib wilde met recht aan niemand anders dan aan zich zelven de zorg
+toevertrouwen de oude deelnemers aan den opstand van 1857 te bezoeken;
+al die landgenooten, die zijn zaak getrouw gebleven waren en nooit
+aan zijn dood geloofd hadden, verwachtten hem elken dag weder te
+zien verschijnen.
+
+Een maand na zijn aankomst in den pâl van Tandît meende Nana Sahib
+veilig te kunnen handelen, daar toch het feit zijner wederverschijning
+in de provincie als valsch was erkend geworden. Partijgangers hielden
+hem op de hoogte van alles wat de gouverneur van het presidentschap
+van Bombay gedaan had om hem te vangen. Hij wist dat de overheid in
+de eerste dagen een nauwkeurig onderzoek had ingesteld, maar zonder
+gevolg. De visscher van Aurungabad, de oude gevangene van den Nana,
+was door een dolksteek omgebracht en niemand had kunnen vermoeden,
+dat de ontvluchte fakir de nabob Dandou-Pant was, op wiens hoofd een
+prijs gesteld was. Een week later, waren de geruchten tot zwijgen
+gekomen, de mededingers naar de premie van duizend gulden hadden alle
+hoop verloren en de naam van Nana Sahib kwam weder in vergetelheid.
+
+De nabob kon dus in eigen persoon handelen en zonder vrees van erkend
+te worden, zijne omwentelingsplannen verwezenlijken. Nu eens in het
+kostuum van een parsi, dan weder in dat van een eenvoudigen raïot,
+vandaag alleen, morgen van zijn broeder vergezeld, begon hij zich van
+den pâl van Tandît te verwijderen, aan den anderen oever der Nerbudda
+naar het noorden en zelfs naar de andere zijde van de noordelijke
+helling der Vindhyas te reizen.
+
+Een spion, die hem in al zijne gangen had willen bespieden, zou hem
+den 12n April te Indore hebben aangetroffen.
+
+Daar, in die hoofdstad van het koninkrijk Holcar stelde Nana Sahib,
+een streng incognito bewarende, zich in gemeenschap met de talrijke
+landelijke bevolking, die zich met den bouw der slaapbollenvelden
+bezig hield. Het waren Rihillas, Mekranis, Valayalis, vurige, moedige,
+dweepzuchtige lieden, waarvan de meesten gedeserteerde Sipayers der
+inlandsche armée waren, die zich in de kleeding van den Hindoeschen
+boer verborgen hielden.
+
+Daarna stak Nana Sahib de Betwa, een tak van de Jumna over, die naar
+het noorden aan de westelijke grens van Bundelkund loopt en kwam den
+19n April, door een prachtige vallei met een overvloed van dadel-
+en mangoboomen, te Souari aan.
+
+Daar bevinden zich zonderlinge bouwgewrochten van zeer hooge
+oudheid. Het zijn »tôpes," een soort van tumuli, bedekt met
+halfbolvormige koepeldaken, die ten noorden der vallei de voornaamste
+groep van Saldhara vormen. Uit die praalgraven, uit die woningen
+der dooden, waarvan de altaren, aan den Boeddhistischen eeredienst
+gewijd, beschut zijn onder steenen zonneschermen, uit die sedert
+zoovele eeuwen ledige graven kwamen, op de stem van Nana Sahib
+honderden vluchtelingen te voorschijn. Verscholen in de bouwvallen,
+om de vreeselijke weerwraak der Engelschen te ontgaan, was een woord
+voldoende hun te doen begrijpen wat de nabob van hunne medewerking
+verwachtte; een wenk zou op het bepaalde uur voldoende zijn om hen
+in massa op de veroveraars te werpen.
+
+Den 24n April was Nana Sahib te Bhilsa, de hoofdplaats van een
+belangrijk distrikt van Malwa en daar, te midden van de bouwvallen
+der oude stad, verzamelde hij bouwstoffen voor den opstand, die de
+nieuwe hem niet zou verschaft hebben.
+
+Den 27n April bereikte Nana Sahib Raygurh, op de grenzen van het
+koninkrijk Pannah en den 30n de overblijfselen van de oude stad Sangar,
+niet ver van de plek waar de generaal sir Hugh Rose den opstandelingen
+een bloedigen veldslag leverde, die hem met den Maudanporepas den
+sleutel gaf van de bergengten der Vindhyas.
+
+Daar voegde zijn broeder, door Kâlagani vergezeld, zich bij den nabob
+en beiden maakten zich bekend aan de hoofden der voornaamste stammen,
+waarvan zij volkomen zeker waren. In deze geheime vergaderingen, werden
+de voorloopige handelingen van een algemeenen opstand besproken en
+vastgesteld. Terwijl Nana Sahib en Balao Rao dan in het zuiden zouden
+werken, moesten hunne bondgenooten aan de noordelijke hellingen der
+Vindhyas hunne maatregelen nemen.
+
+Alvorens naar de vallei der Nerbudda terug te gaan, wilden de twee
+broeders het koninkrijk Pannah nog bezoeken. Zij waagden zich langs
+de Keyne, onder bedekking van reusachtige teks, van kolossale bamboes
+en onder de beschutting van die ontelbare Indische vijgeboomen, welke
+bestemd schijnen gansch Indië in te nemen. Daar werden talrijke en
+woeste aanhangers geworven onder het ellendige personeel, dat voor
+rekening van den rajah, de rijke diamantmijnen exploiteert. »Deze
+rajah," zegt Rousselot, »de positie begrijpende, die de Engelsche
+overheersching den vorsten van Bundelkund bereidt, heeft de rol
+van een rijken grondeigenaar verkozen boven die van een weinig
+beteekenend vorstje." Een rijke grondbezitter is hij inderdaad! De
+diamanten bevattende streek, in zijn bezit, strekt zich uit over een
+lengte van dertig kilometers ten noorden van Pannah en de exploitatie
+zijner diamantmijnen, waarvan de producten op de markten van Bénares
+en Allahabad het meest geacht zijn, houdt een groot aantal Hindoes
+bezig. Maar onder de ongelukkigen, gewoon aan den zwaarsten arbeid,
+die de rajah doet onthoofden, zoodra de opbrengst van de mijn aan het
+dalen is, moest Nana Sahib duizenden aanhangers vinden, die gereed
+waren zich voor de onafhankelijkheid van hun land te laten dooden,
+en hij vond ze.
+
+Van dit punt af, keerden de beide broeders naar de Nerbudda terug,
+teneinde de pâl van Tandît wederom te bereiken. Evenwel wilden zij,
+alvorens den opstand van het zuiden voor te bereiden, die tegelijk met
+dien van het noorden moest losbreken, zich te Bhopal ophouden. Dit
+is een belangrijke muzelmansche stad, die het middelpunt van het
+Islamisme in Indië gebleven is en waarvan de bégoem gedurende het
+gansche tijdperk van den opstand den Engelschen getrouw is gebleven.
+
+Nana Sahib en Balao Rao, vergezeld van een dozijn Gounds, kwamen
+den 24n Mei, den laatsten dag van de feesten van Moharum, ingesteld
+ter viering van de hernieuwing van het Muzelmansche leger, te
+Bhopal aan. Beiden waren gekleed als »joguis," sombere godsdienstige
+bedelaars, met lange dolken gewapend waarmede zij zich uit dweepzucht
+treffen, doch zonder zich gevaarlijke wonden toe te brengen.
+
+De twee broeders, die in deze vermomming onherkenbaar waren, hadden
+de processie in de straten der stad gevolgd, te midden der talrijke
+olifanten, die »tadzias," een soort van kleine tempels van twintig
+voet hoog op den rug droegen; zij hadden zich kunnen mengen onder
+de rijk met goud gestikte onderrokken gekleede en met moesselinen
+mutsen gedekte muzelmannen en zich kunnen wegschuilen in de rangen
+der muzikanten, der soldaten, der bajaderen, der als vrouwen vermomde
+jongelingen,--een vreemde opeenhooping van menschen, die aan deze
+plechtigheid het voorkomen gaf van een vastenavondsvertooning. Met
+deze Hindoes van allerlei kasten, waaronder zij talrijke aanhangers
+telden, hadden zij een soort van maçonniek teeken kunnen wisselen,
+dat bij de oude opstandelingen van 1857 in zwang was.
+
+Met het vallen van den avond hadden al die menschen zich naar het
+meer begeven, dat de oostelijke voorstad bespoelde.
+
+Daar wierpen onder een oorverdoovend geschreeuw, het ontbranden van
+vuurwapenen, het geknetter van voetzoekers en ander klein vuurwerk,
+bij het licht van duizenden toortsen, al deze geestdrijvers de tadzias
+in het meer. De feesten van Moharum waren hiermede geëindigd.
+
+Op dit oogenblik voelde Nana Sahib een hand op zijn schouder. Hij
+keerde zich om. Een Bengali stond voor hem.
+
+Nana Sahib herkende in dezen Hindoe een zijner oude krijgskameraden
+van Lucknow. Hij ondervroeg hem met de oogen.
+
+De Bengali bepaalde zich tot het fluisteren van de volgende woorden,
+die Nana Sahib hoorde zonder dat een enkel gebaar zijn ontroering
+verraden had.
+
+»Kolonel Munro heeft Calcutta verlaten."
+
+»Waar is hij?"
+
+»Hij was gisteren te Bénares."
+
+»Waar gaat hij heen?"
+
+»Naar de grenzen van Népaul."
+
+»Met welk doel?"
+
+»Om er eenige maanden te verblijven."
+
+»En dan?"
+
+»Naar Bombay terug te keeren."
+
+Eensklaps deed zich een scherp geluid hooren. Een Hindoe sloop door
+de verzamelde menigte en was weldra Nana Sahib genaderd.
+
+Het was Kâlagani.
+
+»Vertrek dadelijk," zei de nabob. »Zoek Munro op, die zich op 't
+oogenblik naar het noorden begeeft. Dring je aan hem op, maak je
+noodzakelijk door hem den een of anderen dienst te bewijzen en waag
+je leven, als 't moet. Verlaat hem niet voordat hij aan gene zijde der
+Vindhyas weder naar de vallei der Nerbudda is teruggekeerd en kom dan,
+maar alleen dan mij zijn tegenwoordigheid melden."
+
+Kâlagani vergenoegde zich met een bevestigend teeken te geven en was
+weldra onder de menigte verdwenen. Een gebaar van den nabob was voor
+hem een order. Tien minuten later, had hij Bhopal achter den rug.
+
+Op dit oogenblik naderde Balao Rao zijn broeder.
+
+»Het is tijd om te vertrekken," zeide hij tot hem.
+
+»Ja," antwoordde Nana Sahib, »en vóór den morgen moeten we den pâl
+van Tandît bereikt hebben."
+
+»Op marsch dan."
+
+Beiden, door hunne Gounds gevolgd, begaven zich langs den noordelijken
+oever van het meer naar een afgezonderde landhoeve. Daar werden zij
+opgewacht door paarden voor hen en hun geleide. Het waren van die
+snelloopende paarden, die met een zeer gekruid voedsel gevoerd worden,
+en die vijftig mijlen in een enkelen nacht kunnen afleggen. Ten acht
+ure galoppeerden zij op den weg van Bhopal naar de Vindhyas.
+
+Dat de nabob vóór den dageraad in den pâl van Tandît terug wilde zijn,
+was slechts een maatregel van voorzichtigheid. Natuurlijk was het
+beter, dat zijn terugkeer in de vallei onopgemerkt voorbijging.
+
+De kleine troep ging dus zoo snel als de paarden slechts loopen
+konden, vooruit.
+
+Nana Sahib en Balao Rao, hoewel dicht bij elkander, reden stilzwijgend
+voort, maar dezelfde gedachte hield hen bezig. Van dien tocht aan
+gene zijde der Vindhyas, brachten zij niet alleen de hoop, maar ook
+de zekerheid mede, dat ontelbare aanhangers hunne zaak omhelsden. De
+centrale hoogvlakte van Indië was geheel in hunne handen. De militaire
+kantonnementen, over dit uitgestrekte grondgebied verdeeld, konden aan
+de eerste aanvallen der opstandelingen geen weerstand bieden. Hunne
+vernietiging zou de omwenteling vrij spel geven en weldra zou van
+het eene strand naar het andere een gansche muur dweepzieke Hindoes
+in opstand komen, waartegen de koninklijke armée zich te bersten
+zou stooten.
+
+Doch terzelfder tijd was Nana Sahib met de gedachte vervuld aan het
+gelukkige toeval, dat hem Munro in handen zou leveren. De kolonel
+had eindelijk Calcutta verlaten, alwaar het moeielijk was hem
+te bereiken. Voortaan zou geen enkele zijner bewegingen den nabob
+ontgaan. Geheel onbewust, zou de hand van Kâlagani hem naar de woeste
+streek der Vindhyas geleiden en eenmaal daar, zou niemand hem aan het
+vonnis kunnen onttrekken, dat de haat van Nana Sahib hem bereid had.
+
+Balao Rao wist nog niets van hetgeen tusschen den Bengali en zijn
+broeder gesproken was. Eerst bij de nadering van den pâl van Tandît,
+terwijl de paarden een oogenblik uitbliezen, vergenoegde Nana Sahib
+zich het hem in deze termen te zeggen:
+
+»Munro heeft Calcutta verlaten en richt zich naar Bombay."
+
+»De weg van Bombay," riep Balao Rao uit, »loopt naar het strand van
+de Indische Zee!"
+
+»De weg van Bombay, ditmaal," antwoordde Nana Sahib, »zal ophouden
+bij de Vindhyas!"
+
+In dit antwoord lag alles opgesloten.
+
+De paarden werden op nieuw in galop gebracht en sloegen den weg in door
+het bosch, dat zich aan den zoom van de vallei der Nerbudda verhief.
+
+Het was toen vijf uur 's morgens. De dag was pas aangebroken. Nana
+Sahib, Balao Rao en hunne metgezellen waren aan den woest stroomenden
+Nazzur aangekomen, die naar den pâl liep.
+
+De paarden werden hier achtergelaten en aan de hoede toevertrouwd
+van twee Gounds, belast ze naar het dichtstbijzijnde dorp te geleiden.
+
+De anderen volgden de beide broeders, die de door het water van den
+bergstroom schuddende treden bestegen.
+
+Alles was stil en de eerste geluiden van den dag hadden de plechtige
+stilte van den nacht nog niet afgebroken.
+
+Eensklaps barstte een geweerschot los, dat door vele andere gevolgd
+werd. Terzelfder tijd deden zich deze kreten hooren:
+
+»Hoera! hoera! voorwaarts!"
+
+Een officier, aan het hoofd van een vijftig soldaten van het koninklijk
+leger, verscheen op den rug van den pâl.
+
+»Vuur! Dat niemand ontsnappe!" riep hij opnieuw.
+
+Nieuwe losbranding, van zeer nabij gericht op de groep Gounds, die
+Nana Sahib en zijn broeder omringde.
+
+Vijf of zes Hindoes vielen. De anderen wierpen zich terug in de bedding
+van den Nazzur en verdwenen onder de eerste boomen van het woud.
+
+»Nana Sahib! Nana Sahib!" schreeuwden de Engelschen, de nauwe bergkloof
+betredende.
+
+Toen richtte een van hen, doodelijk getroffen, zich op met de hand
+naar hen uitgestrekt.
+
+»Dood aan de veroveraars!" schreeuwde hij met een nog vreeselijke
+stem en viel toen onbeweeglijk neder.
+
+De officier naderde nu het lijk.
+
+»Is dit werkelijk Nana Sahib?" vroeg hij.
+
+»Hij is het," antwoordden twee soldaten van het détachement, die te
+Cawnpore in garnizoen geweest zijnde, den nabob van nabij kenden.
+
+»En de anderen!" riep de officier.
+
+En het geheele détachement ijlde het bosch in ter vervolging der
+Gounds.
+
+Nauwlijks was het verdwenen, of een schaduw gleed over de steilte
+waarboven de pâl zich verhief.
+
+Het was de Dwalende Vlam, in een lang bruin kleed gewikkeld, dat met
+een gordel om haar middel bevestigd was.
+
+Den vorigen avond was deze krankzinnige de onbewuste gids geweest
+van den Engelschen officier en zijne manschappen. Sedert den vorigen
+dag in de vallei teruggekomen, was zij werktuiglijk naar den pâl van
+Tandît gegaan, waarheen een soort van instinct haar terugvoerde. Doch
+dezen keer liet het zonderlinge schepsel, dat men stom waande, aan
+hare lippen een naam ontsnappen, slechts een enkelen, dien van den
+moordenaar van Cawnpore!
+
+»Nana Sahib! Nana Sahib!" herhaalde zij, alsof het beeld van den
+nabob, door eenig onverklaarbaar voorgevoel, in hare herinnering
+was opgekomen.
+
+Deze naam deed den officier ontroeren. Hij volgde de schreden der
+krankzinnige. Zij scheen hem niet te zien, noch de soldaten die haar
+naar den pâl volgden. Was het daar dus, dat de nabob, op wiens hoofd
+een prijs gesteld was, de wijk genomen had? De officier nam de noodige
+maatregelen en liet de bedding van den Nazzur bezetten totdat de dag
+aanbrak. Toen nu Nana Sahib en zijne Gounds er zich in hadden begeven,
+ontving hij ze met een losbranding, die er verscheidenen neervelde
+en onder hen, het hoofd van den opstand der Sipayers.
+
+Dit was de ontmoeting, die de telegraaf denzelfden dag den gouverneur
+van het presidentschap van Bombay berichtte. Deze telegram verspreidde
+zich over het geheele schiereiland, de dagbladen namen hem onmiddellijk
+over en zoo kwam het, dat kolonel Munro er den 26n Mei in het dagblad
+van Allahabad kennis van kon nemen.
+
+Het was dus ditmaal niet te betwijfelen of Nana Sahib was wel degelijk
+dood. Zijn identiteit was nu werkelijk vastgesteld en het dagblad kon
+met volle recht zeggen: »Het koninkrijk Indië heeft voortaan niets meer
+te vreezen van den wreeden rajah, die het zooveel bloed gekost heeft!"
+
+Intusschen daalde de krankzinnige, na den pâl verlaten te hebben,
+langs de bedding van den Nazzur naar beneden. In hare oogen blonk de
+glans van een inwendig vuur, dat plotseling in haar scheen ontbrand
+te zijn, terwijl zij werktuiglijk in zich zelve den naam van den
+nabob herhaalde.
+
+Zoo kwam zij op de plaats waar de lijken lagen en hield stil bij dat
+wat door de soldaten van Lucknow was herkend geworden. Het vertrokken
+gelaat van den doode scheen nog te dreigen. Het was alsof, na slechts
+voor de wraak geleefd te hebben, de haat in hem overleefde.
+
+De krankzinnige knielde, betastte met beide handen het met kogels
+doorboorde lijk, waarvan het bloed de plooien van haar kleed
+bevlekte. Zij beschouwde het langen tijd, richtte zich daarna op en
+het hoofd schuddende, daalde zij langzaam langs de bedding van den
+Nazzur naar beneden.
+
+Maar toen was de Dwalende Vlam weder in hare gewone onverschilligheid
+vervallen en herhaalde haar mond niet meer den vervloekten naam van
+Nana Sahib.
+
+
+
+
+
+
+XVII.
+
+ONS SANITARIUM.
+
+
+Zou de grootsche uitdrukking, »de onmeetbaren in de schepping,"
+waarvan de mineraloog Haüy zich bediend heeft om de Amerikaansche
+Andes aan te duiden, niet met meer recht van toepassing zijn op de
+ontzagverwekkende Himalayaketen, die de mensch nog niet bij machte
+is met mathematische juistheid te bepalen?
+
+Een dergelijk gevoel bezielt mij op het gezicht van die
+onvergelijkelijke streek, alwaar kolonel Munro, kapitein Hod, Banks
+en ik eenige weken zouden doorbrengen.
+
+»Niet alleen," deelt de ingenieur ons mede, »zijn deze bergen
+onmeetbaar, maar hunne toppen moeten als ontoegankelijk beschouwd
+worden, omdat het menschelijk lichaam op zulke hoogten, waar de
+lucht niet dicht genoeg meer is om aan de behoeften der ademhaling
+te voldoen, de gewone functies niet meer kan volbrengen!"
+
+Een bolwerk van primitieve rotsen, van graniet, gneis, micaschilfer,
+tweeduizend vijfhonderd kilometers lang, dat zich van den twee en
+zeventigsten tot den vijf en negentigsten meridiaan uitstrekt over twee
+presidentschappen, Agra en Calcutta en over twee koninkrijken, Bouthan
+en Népaul;--een keten, waarvan de gemiddelde hoogte, een derde hooger
+dan de top van den Mont-Blanc, in drie onderscheiden luchtstreken kan
+afgedeeld worden, de eerste, vijfduizend voeten hoog, meer gematigd
+dan de lager gelegen vlakte, des winters een korenoogst gevende,
+des zomers een rijstoogst; de tweede van vijf tot negen duizend voet,
+waar de sneeuw bij den terugkeer der lente smelt; de derde, van negen
+duizend tot vijf en twintig duizend voet, met dikke ijsmassa's bezet,
+die zelfs in het heete seizoen de zonnestralen trotseeren,--dwars
+door die grootsche verhevenheid, de hoogste der aarde, verleenen
+elf bergpassen, waarvan eenige den berg op een hoogte van twintig
+duizend voet doorboren, den toegang van Indië naar Thibet, doch niet
+dan ten koste van buitengewone moeielijkheden, want die bergpassen
+worden onophoudelijk bedreigd door sneeuwvallen, door bergstroomen
+vernield en uitgehold, overweldigd door het ijs;--boven die kruin,
+nu eens in groote koepels afgerond, dan weder vlak als de Tafelberg
+van de Kaap de Goede Hoop, zeven à acht spitse bergtoppen, waarvan
+eenige vulkanisch, de bronnen van de Cogra, de Djoemna en den Ganges
+beheerschende, de Doukia en de Kinchinjunga, zich tot een hoogte
+van meer dan zeven duizend meters, de Dhiodounga tot acht duizend,
+de Dawaghaliri tot acht duizend vijf honderd, de Tchamoulari tot acht
+duizend zeven honderd, de berg Everest, zich tot negen duizend meters
+verheffende en van welks top de blik een omtrek zou omvatten gelijk
+aan dien van geheel Frankrijk;--een opeenhooping van bergen eindelijk,
+die door de Alpen op de Alpen, de Pyreneeën op de Andes op de schaal
+van de hoogten der aarde niet zou overtroffen worden; zoodanig
+is die kolossale verhevenheid, waarvan de voet der stoutmoedigste
+bergbeklimmers misschien nooit de hoogste toppen zal betreden en die
+bekend is onder den naam van het Himalayagebergte!
+
+De eerste trappen naar die reusachtige zuilengangen zijn met dichte
+en uitgestrekte bosschen bedekt. Men vindt er nog verschillende
+vertegenwoordigers van de rijke familie der palmboomen, die in
+een hoogere luchtstreek plaats maken voor uitgestrekte wouden van
+eikenboomen, cipressen en pijnboomen, voor weelderige bosschen van
+bamboes en grasachtige planten.
+
+Banks, die ons deze bijzonderheden mededeelt, vertelt ons ook,
+dat, terwijl de onderste sneeuwlijn langs de Hindoesche helling der
+bergketen tot vier duizend meters daalt, zij zich aan de Thibetsche
+helling tot zes duizend meters verheft. De reden hiervan is, dat de
+dampen, door de zuidenwinden aangevoerd, door den énormen slagboom
+worden opgehouden. Daardoor hebben zich dan ook aan de andere zijde
+dorpen kunnen vestigen tot een hoogte van vijftien duizend voet, te
+midden van gerstevelden en prachtige weilanden. Volgens het getuigenis
+der bergbewoners zouden in één nacht die weilanden met een grastapijt
+bedekt zijn.
+
+In de middelste, de gematigde luchtstreek wordt het rijk der vogelen
+vertegenwoordigd door pauwen, patrijzen, fazanten, trapganzen
+en kwartels. Het wemelt er van geiten en schapen. In de hoogste
+luchtstreek ontmoet men slechts het wilde zwijn, de gems, de wilde
+kat, terwijl de arend alleen boven de zeldzame gewassen zweeft,
+die slechts tot de nederige planten der Noordpoolflora behooren.
+
+Doch dat was het niet wat kapitein Hod aanlokte. Waarom zou die
+Nimrod in de streken der Himalaya gekomen zijn, als hij niets anders
+te doen had gehad dan wild voor de keuken te schieten? Zeer gelukkig
+voor hem was er ook geen gebrek aan groote roofdieren, waardig door
+zijn Enfield-buks en zijne ontplofbare kogels geveld te worden.
+
+Inderdaad strekt zich aan den voet van de eerste helling der keten
+een onderste streek uit, die de Hindoes den gordel van Tarryani
+noemen. Het is een uitgestrekte, afhellende vlakte, zeven à acht
+kilometers groot, vochtig, warm, met een somberen plantengroei, bedekt
+met dichte bosschen, waarin de wilde dieren gaarne een schuilplaats
+zoeken. Dit Eden van den jager, die de sterke gemoedsbewegingen van
+den kampstrijd lief heeft, was slechts vijftien honderd meters onder
+ons kamp gelegen. Het was dus gemakkelijk naar dit afgesloten terrein
+af te dalen, dat zich zelf bewaarde.
+
+Het was dus waarschijnlijk, dat kapitein Hod de onderste hellingen
+der Himalaya liever zou bezoeken dan de bovenste streken. Daar toch
+zijn zelfs na den humoristischen reiziger Victor Jacquemont, nog vele
+belangrijke geografische ontdekkingen te maken.
+
+»Die énorme bergketen is dus nog maar zeer onvolkomen bekend?" vroeg
+ik aan Banks.
+
+»Zeer onvolkomen," antwoordde de ingenieur. »Het Himalaya-gebergte
+is als een soort van kleine planeet, die zich aan onzen aardbol heeft
+vastgehecht en die hare geheimen bewaart."
+
+»Maar men heeft het toch doorkruist," antwoordde ik, »men heeft het
+toch zooveel mogelijk doorzocht!"
+
+»O! voorzeker heeft het niet aan reizigers in de Himalaya
+ontbroken!" antwoordde Banks. »De gebroeders Gérard de Webb,
+de officieren Kirpatrick en Fraser, Hogdson, Herbert, Lloyd,
+Hooker, Cuningham, Strabing, Skinner, Johnson, Moorcroft, Thomson,
+Griffith, Vigne, Hügel, de zendelingen Huk en Gabet, en later de
+gebroeders Schlagintweit, de kolonel Wangh, de luitenant Reuillier
+en Montgomery, hebben na een belangrijken arbeid op groote schaal
+de orografische gesteldheid der bergketen doen kennen. Toch,
+mijne vrienden, blijft er veel over, dat nog nader moet uitgemaakt
+worden. De juiste hoogte der voornaamste toppen heeft aanleiding
+gegeven tot ontelbare verbeteringen. Zoo was vroeger de Dwalaghiri
+de koning der geheele keten, daarna heeft deze, na nieuwe metingen,
+plaats moeten maken voor den Kintchindjïnga, die op zijn beurt nu
+onttroond is door den berg Everest. Tot nog toe wint deze laatste
+het van al zijne mededingers. Evenwel zou volgens het zeggen der
+Chineezen, de Kouin-Lun,--op welken, weliswaar, de juiste methode der
+Europeesche meetkundigen nog niet zijn toegepast,--den berg Everest
+iets overtreffen en zou het dus niet in de Himalaya zijn, dat men
+het hoogste punt van onzen aardbol zou moeten zoeken. Doch werkelijk
+kunnen deze metingen niet eerder als mathematisch beschouwd worden dan
+wanneer men ze ook barometrisch en met al de voorzorgen zal verkregen
+hebben, die deze rechtstreeksche bepaling medebrengt. En hoe ze te
+verkrijgen, zonder een barometer te brengen naar het hoogste punt
+dezer bijna ontoegankelijke bergtoppen? En, tot nog toe is dit niet
+kunnen verricht worden."
+
+»Dat zal geschieden," antwoordde kapitein Hod, »zooals eenmaal de
+reizen naar de zuid- en de noordpool zullen gedaan worden!"
+
+»Waarschijnlijk!"
+
+»De reis naar de grootste diepten van den Oceaan!"
+
+»Ongetwijfeld!"
+
+»De reis naar het middelpunt der aarde!"
+
+»Bravo, Hod!"
+
+»Zooals alles eenmaal geschieden zal!" voegde ik er bij.
+
+»Zelfs een reis op de planeten van het zonnestelsel!" antwoordde
+kapitein Hod, die nergens meer voor stond.
+
+»Neen, kapitein," antwoordde ik. »De mensch, als eenvoudige
+aardbewoner, zal er de grenzen nooit van kunnen overschrijden! Doch,
+gebonden aan haar korst, kan hij er al de geheimen van doorgronden!"
+
+»Hij kan en moet zulks!" hernam Banks. »Alles wat binnen de grens der
+mogelijkheid ligt, moet en zal volbracht worden. Dan, als er niets meer
+voor den mensch overblijft te weten van den bol, dien hij bewoont....."
+
+»Zal hij verdwijnen met dien bol, die geene geheimen meer voor hem
+heeft," antwoordde kapitein Hod.
+
+»Volstrekt niet!" hernam Banks. »Als meester zal hij er dan genot van
+hebben en er nog beter partij van trekken. Maar, vriend Hod, daar we
+ons in de streek der Himalaya bevinden, zal ik je in de gelegenheid
+stellen onder anderen een zonderlinge ontdekking te doen, waarin je
+voorzeker belang zult stellen."
+
+»Wat meen je, Banks?"
+
+»De zendeling Huc spreekt in het verhaal zijner reizen van een
+wonderlijken boom, dien men in Thibet »den boom met de tienduizend
+spreuken" noemt. Volgens de Hindoesche legende, zou Tong Kabac,
+de hervormer van den Boeddhistischen godsdienst, een duizend jaren
+nadat hetzelfde avontuur aan Philemon, Baucis, Daphné, die vreemde
+plantenwezens in de mythologische flora, overkomen was, in een boom
+veranderd zijn. Het haar van Tong Kabac zou het gebladerte van dien
+heiligen boom geworden zijn en op die bladeren verzekert de zendeling
+met eigen oogen Thibétaansche letters, duidelijk door hunne ribben
+gevormd, gezien te hebben."
+
+»Een boom met bedrukte bladeren!" riep ik uit.
+
+»En waarop men spreuken van de reinste zedekunde leest," antwoordde
+de ingenieur.
+
+»Dat is de moeite waard om te onderzoek," zei ik lachende.
+
+»Onderzoek het dan, mijne vrienden," antwoordde Banks. »Als er van
+die boomen in het zuidelijke gedeelte van Thibet bestaan, moeten er
+ook in de noordelijke streken, aan de zuidelijke helling der Himalaya
+gevonden worden. Zoek dus, op uw tochten, zoek dien..... hoe zal ik
+zeggen?.... dien spreukenschrijver...."
+
+»Waarachtig niet!" antwoordde kapitein Hod. »'k Ben hier gekomen om
+te jagen en niet om bergen te beklimmen!"
+
+»Wel, vriend Hod!" hernam Banks. »Zoo'n stoutmoedige bergbeklimmer
+als gij, zal toch hier of daar wel eens een opstijging wagen?"
+
+»Nooit," riep de kapitein uit.
+
+»En waarom niet?"
+
+»'k Heb het beklimmen van bergen opgegeven!"
+
+»En sedert wanneer?....."
+
+»Sedert den dag toen het mij, na twintigmaal het leven er bij gewaagd
+te hebben," antwoordde kapitein Hod, »eindelijk mocht gelukken den
+top van den Vrigel, in het koninkrijk Bouthan te bereiken. Men had
+me verzekerd, dat de top van dezen berg nooit door den voet van eenig
+menschelijk wezen was betreden geworden! Mijn eigenliefde kwam er dus
+bij in het spel! Nu, eindelijk, na duizend gevaren bereik ik den top
+en wat zie ik? deze woorden in een rots gegrift: »Durand, tandmeester,
+14, straat Caumartin te Parijs!" Sedert dien tijd bestijg ik geen
+bergen meer!"
+
+Die goede kapitein! We mogen niet onvermeld laten, dat, toen hij ons
+deze treurige omstandigheid vermeldde, hij zulk een dwaas gezicht trok,
+dat het onmogelijk was niet hartelijk te lachen!
+
+Meermalen heb ik van de »sanitariums" van het schiereiland
+gesproken. Deze stations in de bergen worden in den zomer druk bezocht
+door de renteniers, de ambtenaren en de kooplieden van Indië, die de
+brandende hitte der vlakte ontvlieden.
+
+Bovenaan staat Simla, gelegen op den een en dertigsten breedtegraad
+en ten westen van den vijf en zeventigsten meridiaan. Het is een
+klein hoekje van Zwitserland met zijn bergstroomen, zijn beken, zijn
+châlets, bekoorlijk gelegen in de schaduw van ceders en pijnboomen,
+op twee duizend meters boven het vlak der zee.
+
+Na Simla komt Dorjiling met zijn witte huizen, aan den voet van den
+Kinchinjinga, twee duizend drie honderd meters hoog, op vijf honderd
+kilometers ten noorden van Calcutta, op den zes en tachtigsten
+lengtegraad en den zeven en twintigsten breedtegraad,--een
+verrukkelijke plek in het schoonste land der wereld.
+
+Op verschillende punten van de Himalayaketen bevinden zich nog andere
+sanitariums.
+
+En nu bij die frissche en gezonde stations, die het brandende
+klimaat van Indië onmisbaar maakt, moet ons Stoomhuis gevoegd
+worden. Maar dit hoort ons toe. Het biedt al de geriefelijkheid
+aan der weelderigste woningen van het schiereiland. Er wacht ons in
+een gelukkige luchtstreek, met al het genot van het moderne leven,
+een kalmte, die men te vergeefs te Simla of te Dorjiling zou zoeken,
+waar de Anglo-Indiërs in menigte voorkomen.
+
+De plek is met zorg gekozen. De weg, die langs het onderste gedeelte
+van den berg loopt, verdeelt zich op deze hoogte in tweeën ter
+verbinding met eenige in het oosten en westen verspreide gehuchten. Het
+dichtstbij gelegen dezer dorpen bevindt zich op vijf mijlen van het
+Stoomhuis. Het wordt bewoond door een gastvrij ras van bergbewoners,
+fokkers van geiten en schapen, bebouwers van rijke velden koren
+en gerst.
+
+Dank zij de medewerking van ons personeel onder de leiding van Banks,
+heeft het slechts eenige uren gekost om een kamp in orde te brengen,
+waarin we gedurende zes of zeven weken moeten verblijven.
+
+Het bergvlak, waarop ons kamp gevestigd is, is zacht golvend
+en heeft een lengte van ongeveer een mijl en een breedte van
+een halve mijl. Het groene tapijt, dat het bedekt, bestaat uit
+een kort, dicht, plucheachtig gras, hier en daar met viooltjes
+bestrooid. Dichte boschjes van boomvormige rhododendrons, zoo groot
+als kleine eikenboomen, natuurlijke korfjes met camelias, vormen er
+een honderdtal bekoorlijke boeketten. De natuur heeft geen werklieden
+van Ispahan of Smyrna noodig gehad om dit prachtig plantaardig tapijt
+samen te stellen. Eenige duizenden zaadkorreltjes, op dien vruchtbaren
+bodem door den zuidenwind medegevoerd, een weinig water, een weinig
+zon, zijn voldoende geweest om dit zachte en onverslijtbaar weefsel
+te fabriceeren.
+
+Verder prijkt het plateau met een dozijn prachtige boomgroepen. Het
+is alsof zij zich losgemaakt hebben van het onmetelijke bosch, dat
+de berghelling bedekt en tot een hoogte van zes honderd meters tegen
+de naburige bergen opklimt. Ceders, eikenboomen, pendanus met lange
+bladeren, beuken, ahornboomen vermengen zich met pisangboomen, bamboes,
+magnolias, St. Jan's broodboomen en Japansche vijgeboomen. Sommigen
+dezer reuzen spreiden hunne hoogste takken tot meer dan honderd
+voet boven den grond uit. Zij schijnen op deze plek gebracht te
+zijn met het doel een boschwoning te overschaduwen. Het Stoomhuis,
+op het juiste tijdstip gekomen, heeft het landschap voltooid. De
+koepelsgewijze daken zijner twee pagoden paren zich gelukkig met al
+dat verschillende loof, met al die stijve of buigzame takken, die nu
+eens kleine en teere bladeren als vlindervleugels, dan weder breede
+en lange als Australische pagaaien dragen. De rijtuigentrein schuilt
+weg onder een dicht bosch van groen en bloemen. Niets verraadt het
+beweegbare huis en men zou zeggen, dat het een vaste woning was,
+volkomen ingericht om niet van haar plaats te gaan.
+
+Achter, rechts van de schilderij, loopt een bergstroom, welks zilveren
+band men tot een hoogte van verscheidene duizenden voeten langs de
+helling van de bergsteilte kan volgen en die zich in een natuurlijk
+bekken stort, dat door een groep heerlijke boomen overschaduwd wordt.
+
+Uit dit bekken vloeit het water als een beek weg, loopt door het
+grasveld en eindigt in een ruischenden waterval, die in een afgrond
+valt, welks diepte niet met den blik kan gepeild worden.
+
+Met ziet dat het Stoomhuis, wat de ligging betreft, het nuttige met
+het aangename vereenigde.
+
+Begeeft men zich naar den voorsten rand der bergvlakte, dan ziet men,
+dat zij zich boven een aantal minder belangrijke bergruggen uitstrekt,
+die in reusachtige trappen naar de vlakte afdalen. De helling is zoo
+zacht, dat men haar in haar geheel met den blik kan omvatten.
+
+Rechts is het eerste huis van het Stoomhuis schuins geplaatst,
+zoodanig dat het gezicht van den zuidelijken horizont gespaard is,
+zoowel voor het balkon der veranda als voor de zijramen van het salon,
+de eetzaal en de kleine vertrekken links. Groote cederboomen breiden
+hunne takken er boven uit en teekenen zich in zwarte lijnen scherp
+af tegen den verren achtergrond der groote keten, die door de eeuwige
+sneeuw bekleed wordt.
+
+Links is het tweede huis aangeleund tegen de zijde van een énorme rots
+van graniet, door de stralen der zon verguld. Deze rots herinnert
+zoowel door haar zonderlingen vorm als door haar warme kleur aan de
+reusachtige »plumpudding" van steen, die Russell-Killough in zijn reis
+door Zuid-Indië vermeldt. Van die woning, toegewezen aan den sergeant
+Mac Neil en zijne metgezellen van het personeel, ziet men slechts de
+zijde. Zij bevindt zich twintig passen van het voornaamste huis af,
+als een aanhangsel eener belangrijker pagode. Aan het uiteinde van
+een der daken, die haar bedekken, ziet men een klein blauwachtig
+rookkolommetje uit het keuken-laboratorium van »monsieur" Parazard
+ten hemel stijgen. Meer links bevindt zich een groep boomen op de
+westelijke borstwering, als een voorpost van het bosch, en vormt deze
+het zijplan van het landschap.
+
+Op den achtergrond, tusschen de twee woningen, vertoont zich een
+reusachtige mastodont. Het is onze IJzeren Reus, die onder een
+prieel van groote pendanus als in een koetshuis geborgen is. Met
+zijn opgerichte tromp, zou men zeggen, dat hij er de bovenste takken
+van af eet. Maar hij blijft stationnair en rust uit, ofschoon hij
+volstrekt geen behoefte aan rast heeft. Thans de onwankelbare bewaker
+van het Stoomhuis, verdedigt hij als een énorm autediluviaansch dier
+er den toegang van. In tegenwoordigheid van de reusachtige bergketen,
+die zich tot een hoogte van zes duizend meters boven het bergvlak
+verheft, schijnt onze kunstmatige reus, waarmede de hand van Banks de
+Hindoesche fauna verrijkt heeft, niets buitengewoons meer te hebben,
+hoe kolossaal onze olifant ook zij, met andere woorden, hij past
+volkomen in de schilderij van het landschap.
+
+Ja zelfs had kapitein Hod recht, toen hij niet zonder eenigen spijt
+de aanmerking maakte: »Een vlieg op den gevel van een hoofdkerk!"
+
+En hij heeft volkomen gelijk. Achter ons toch bevindt zich een blok
+van graniet, waarin men gemakkelijk duizend olifanten, zoo groot
+als de onze, zou kunnen uithouwen en dit blok is slechts een van de
+honderd treden van den trap, die naar den top van de bergketen leidt
+en waarboven de Dwalaghiri zich met zijn scherpe spits verheft.
+
+Somwijlen daalt de hemel van dit tooneel voor het oog van den
+waarnemer. Niet alleen verdwijnen de hooge toppen, maar ook de lager
+gelegen bergrug van de keten verdwijnt een oogenblik onder de dikke
+dampen, die zich van de middelste streek der Himalaya verheffen en het
+geheele bovenste gedeelte in nevelen hullen. Het landschap verkleint
+zich en dan is het alsof door een lichteffect de woningen, de boomen,
+de naburige bergruggen en de IJzeren Reus zelf hunne werkelijke
+grootte hernemen.
+
+Ook gebeurt het dat de nog lager hangende wolken door zekere vochtige
+winden voortgedreven, zich onder het bergvlak ontrollen. Het oog
+ziet dan slechts een golvende zee van wolken aan welker oppervlakte
+de zon verwonderlijke lichtspelingen toovert. Dan is, zoowel in de
+hoogte als in de laagte, de horizont verdwenen en schijnt het alsof
+wij naar de een of andere streek van het luchtruim zijn overgebracht,
+buiten de grenzen der aarde.
+
+Doch de wind loopt naar het noorden en, zich met geweld een weg
+tusschen de openingen der keten banende, jaagt hij al die nevelen
+uiteen, de zee van dampen verdicht zich bijna oogenblikkelijk, de
+vlakte komt aan den zuidelijken horizont weder te voorschijn, de
+grootsche gevaarten van het Himalayagebergte teekenen zich opnieuw
+scherp af tegen den thans helderen hemel, de schilderij doet zich
+wederom in al haar oorspronkelijke grootschheid voor en de blik, die
+nu door niets meer beperkt wordt, kan langs een horizont van zestig
+mijlen al de bijzonderheden onderscheiden van een onvergelijkelijk
+schoon panorama.
+
+
+
+
+
+
+XVIII.
+
+MATTHIAS VAN GUITT.
+
+
+Den volgenden dag, den 26n Juni, werd ik bij het aanbreken van den
+dageraad door het geluid van bekende stemmen gewekt. Ik stond dadelijk
+op. Kapitein Hod en zijn oppasser Fox hadden een druk gesprek in de
+eetzaal van het Stoomhuis. Ik voegde mij dadelijk bij hen.
+
+Op hetzelfde oogenblik verliet Banks zijn kamer en werd dadelijk door
+den kapitein met zijn luidklinkende stem toegesproken:
+
+»Wel, vriend Banks," zeide hij tot hem, »eindelijk zijn we dan toch
+in een goede haven aangekomen! Ditmaal is het voor goed. 't Is nu
+geen halt meer van eenige uren, maar een verblijf van eenige maanden."
+
+»Ja, waarde Hod," antwoordde de ingenieur, »en nu kunt ge uw jachten
+op uw gemak organiseeren. De fluit van den IJzeren Reus zal u niet
+meer in het kamp terugroepen."
+
+»Hoor je, Fox?"
+
+»Ja, kapitein," antwoordde de oppasser.
+
+»De hemel sta me bij!" riep Hod uit, »maar 'k verzeker je, dat ik
+ons sanitarium niet verlaat voordat ik mijn vijftigsten geschoten
+heb! Mijn vijftigsten, Fox! 'k Heb zoo'n idée, dat die al bijzonder
+moeilijk te snappen zal zijn!"
+
+»Toch zal men hem snappen," antwoordde Fox.
+
+»Hoe kom je aan dat idée, kapitein Hod?" vroeg ik.
+
+»Wat zal 'k je zeggen, Maucler, 't is een voorgevoel, niets anders!"
+
+»Dus," zei Banks, »ga je vandaag den veldtocht al openen?"
+
+»Vandaag al," antwoordde kapitein Hod. »We zullen beginnen met het
+terrein te verkennen, en de onderste streek gaan doorzoeken tot de
+bosschen van Tarryani. Als de tijgers die streek maar niet verlaten
+hebben!"
+
+»Waarom zou je dat denken?..."
+
+»En, mijn slechte veine?"
+
+»Slechte veine!... in de Himalaya!..." antwoordde de ingenieur. »Is
+dat mogelijk!"
+
+»Nu, we zullen zien!--Je gaat toch mede, Maucler?" vroeg kapitein Hod,
+zich tot mij wendende.
+
+»Ja zeker."
+
+»En gij, Banks?"
+
+»Ik ook," antwoordde de ingenieur, »en 'k denk dat Munro zich bij u
+zal voegen, zooals ik het doen zal... als liefhebber!"
+
+»Nu, mij wel!" antwoordde kapitein Hod, »als liefhebbers, maar dan toch
+als goed gewapende liefhebbers! Men kan daar moeilijk gaan wandelen
+met een rotting in de hand! Dat zou vernederend zijn voor de wilde
+dieren van Tarryani!"
+
+»Dat is dus afgesproken!" antwoordde de ingenieur.
+
+»En nu, Fox," hernam de kapitein, zich tot zijn oppasser richtende,
+»geen vergissingen, dezen keer! We zijn in het land der tijgers! Vier
+Enfield-karabijnen voor den kolonel, Banks, Maucler en mij, twee
+geweren met ontplofbare kogels voor jou en Goûmi."
+
+»Wees gerust, kapitein," antwoordde Fox. »'t Wild zal zich niet te
+beklagen hebben!"
+
+Deze dag zou dus gewijd zijn aan de verkenning van het bosch van
+Tarryani, dat het onderste gedeelte van de Himalayaketen onder ons
+sanitarium, bedekt. Tegen elf uren dus, na het ontbijt, daalden we,
+Sir Edward Munro, Banks, Hod, Fox, Goûmi en ik, allen goed gewapend,
+den weg af, die schuins naar de vlakte loopt, na gezorgd te hebben
+de twee honden in het kamp achter te laten, die we op dezen tocht
+niet noodig hadden.
+
+Sergeant Mac Neil was met Storr, Kâlouth en den kok in het Stoomhuis
+gebleven om de laatste hand aan onze installatie te leggen. Na
+een reis van twee maanden, was het noodig dat de IJzeren Reus in-
+en uitwendig onderzocht, schoon gemaakt en opgeknapt werd. Dat was
+een lange, nauwkeurige, moeielijke arbeid, die zijn gewonen cornacs,
+den stoker en den machinist niet veel rust zou geven.
+
+Ten elf ure hadden wij het sanitarium verlaten en eenige minuten
+daarna, bij de eerste kromming van den weg, hadden we het Stoomhuis
+achter het dichte geboomte uit het oog verloren.
+
+Het regende niet meer. Een frissche wind uit het noordoosten joeg het
+zwerk in de hooge streken van den dampkring met drift voort. De hemel
+was grijs,--de temperatuur zeer geschikt voor voetgangers; maar nu
+ook miste men de schilderachtige afwisseling van licht en schaduw, die
+zulk een eigenaardige bekoorlijkheid aan de groote bosschen verleent.
+
+Een recht eind wegs van twee duizend meters af te dalen, zou het
+werk van vijf en twintig à dertig minuten geweest zijn, maar nu die
+weg zich verlengde door al de bochten, waardoor de steile hellingen
+vermeden werden, was er meer tijd toe noodig. We hadden niet minder dan
+anderhalf uur noodig om den bovensten zoom van de bosschen van Tarryani
+op vijf of zes honderd voet boven de vlakte te bereiken. Natuurlijk
+werd de weg in vroolijke stemming afgelegd.
+
+»Opgepast!" zei kapitein Hod. »We komen nu op het domein der tijgers,
+leeuwen, panters, luipaarden en andere lieve diertjes van de streek
+der Himalaya-bergen. 't Is goed om de wilde dieren te dooden, maar
+'t is beter niet door hen gedood te worden! Laten we ons dus niet
+van elkander verwijderen en voorzichtig zijn!"
+
+Zulk een aanbeveling in den mond van den koenen jager was geld
+waard. Ook stelden we haar allen op prijs. De karabijnen en de geweren
+waren geladen, de hanen gespannen. Wij bereidden ons op alles voor.
+
+Doch het waren niet alleen de verscheurende dieren, waartegen wij op
+onze hoede moesten zijn, maar ook de slangen, waarvan de gevaarlijkste
+in de wouden van Indië worden aangetroffen. De »belongas," de groene
+slangen, de zweepslangen en nog zooveel andere soorten zijn zeer
+vergiftig. Het aantal slachtoffers, die jaarlijks ten gevolge van de
+beten dezer kruipende dieren omkomen, is vijf- of zesmaal grooter
+dan dat der huisdieren of der menschen, die ten prooi der wilde
+beesten bezwijken.
+
+Het is dan ook in deze streken meer dan ooit zaak op alles te letten,
+goed toe te zien waar men den voet zet, waar men de hand steunt,
+het oor te leenen aan de minste geruchten, die uit het gras of van
+tusschen de struiken voortkomen.
+
+Het was half een uur toen wij onder de groote boomen aan den zoom
+van het bosch aankwamen. Hunne hooge takken breidden zich boven
+eenige breede lanen uit, waardoor de IJzeren Reus, gevolgd door den
+trein, dien hij zooals gewoonlijk voorttrok, gemakkelijk had kunnen
+passeeren. Werkelijk was dan ook dit gedeelte van den weg sedert
+lang in gebruik voor het vervoer van het door de bergbewoners in den
+handel gebrachte hout, hetgeen te zien was aan de versche sporen in
+de weeke klei. Deze groote lanen liepen in de richting der keten
+en, in de lengte loopende van het Tarryani-woud, verbonden zij de
+door den bijl van den houthakker hier en daar opengehouden plekken;
+maar aan elke zijde namen zij smalle voetpaden op, die zich onder
+ondoordringbaar kreupelhout verloren.
+
+Wij volgden dus deze lanen, meer als landmeters dan als jagers,
+teneinde hare algemeene richting te verkennen. Geen gehuil verstoorde
+de stilte in het diepst van het woud. Groote, versche in den bodem
+achtergelaten indrukselen evenwel, waren het bewijs dat de roofdieren
+het woud van Tarryani niet verlaten hadden.
+
+Eensklaps, op het oogenblik dat wij een van de bochten der laan
+doorliepen, die op deze plaats door den voet van een berg van de
+rechte lijn was afgeweken, deed een uitroep van kapitein Hod, die
+vooruitliep, ons stilstaan.
+
+Op twintig schreden van ons af, aan den hoek van een open plek in
+het bosch, omzoomd door groote pendanus, verhief zich een gebouwtje
+van vrij zonderlingen vorm. Het was geen huis, want het had noch
+schoorsteen, noch vensters. Het was ook geen jagershut, want het
+had noch schietgaten, noch openingen voor deuren en vensters. Men
+zou het eerder voor een Hindoesche grafplaats hebben kunnen houden,
+verloren in het diepst van dit woud.
+
+Men stelle zich namelijk een soort van lang vierkant voor, samengesteld
+uit boomstammen, vertikaal tegen elkander geplaatst, die stevig in
+den grond geheid en aan hun bovenste gedeelte door een dikken band
+van takken verbonden waren. Als dak andere dwarsstammen, stevig aan
+de opgaande stammen bevestigd.
+
+Blijkbaar had de bouwer zijn best gedaan het gebouwtje tegen alle
+uitwendige invloeden bestand te maken. Het was ongeveer zes voet
+hoog, twaalf lang en vijf breed, Het had schijnbaar geen opening,
+behalve aan den voorgevel, alwaar zij door een zwaren balk, waarvan
+het afgeronde hoofd iets boven het dak uitstak, verborgen was.
+
+Boven het dak uit waren lange, buigzame staken opgericht, op een
+zonderlinge wijze met elkander verbonden. Aan het uiteinde van een
+horizontale spaak, die deze stelling torschte, hing een lus, of liever
+een ring, gevormd door een dikke vlecht lianen.
+
+»Wat is dat?" riep ik uit.
+
+»Dat is eenvoudig," antwoordde Banks, na alles goed opgenomen te
+hebben, »een muizenval, maar 'k geef je te raden, mijne vrienden,
+welke muizen zij bestemd is te vangen!"
+
+»Een tijgerval?" riep kapitein Hod uit.
+
+»Ja," antwoordde Banks, »een tijgerval, waarvan de deur, gesloten
+door den balk, die door dezen strik van lianen gedragen werd
+is nedergevallen, omdat de wipplank van binnen door een dier is
+aangeraakt."
+
+»Voor het eerst," antwoordde Hod, »zie ik in een bosch van Indië een
+val van deze soort. Een muizenval, je hebt gelijk! Maar dat is een
+jager onwaardig!"
+
+»Een tijger ook," voegde Fox er bij.
+
+»Zeer zeker," antwoordde Banks, »maar zoo het er op aankomt deze woeste
+dieren te vernietigen en niet ze voor pleizier te jagen, dan is de
+beste val die, welke de meeste vangt. Nu komt deze mij werkelijk
+schrander gesteld voor om wilde beesten te lokken en gevangen te
+houden, hoe wantrouwig en sterk ze ook zijn!"
+
+»En daar," zei toen kolonel Munro, »het evenwicht der wipplank, die
+de deur van den val ophield, verbroken is, is het waarschijnlijk dat
+werkelijk een dier zich heeft laten vangen."
+
+»We zullen het gauw weten!" riep kapitein Hod uit, »en als de muis
+niet dood is!..."
+
+Dit zeggende gaf de kapitein het voorbeeld en hield zich gereed zijn
+karabijn aan te leggen, hetgeen door allen gevolgd werd.
+
+Natuurlijk twijfelden wij geen oogenblik of dit gebouwtje was
+werkelijk een val van die soort, welke dikwijls in de bosschen van Java
+wordt aangetroffen. Doch, al was het niet het werk van een Hindoe,
+dan beantwoordde het toch ten volle aan al de voorwaarden die deze
+vernielingswerktuigen zoo praktisch maken, buitengewone gevoeligheid,
+gepaard aan beproefde stevigheid.
+
+Nadat onze beschikkingen genomen waren, naderden kapitein Hod,
+Fox en Goûmi den val, dien zij eerst van alle kanten wilden
+opnemen. Ongelukkig was er geen opening tusschen de vertikale stammen,
+die hun veroorloofde een blik in het inwendige te slaan.
+
+Zij luisterden met de grootste aandacht. Geen enkel geluid verried
+de tegenwoordigheid van een levend wezen binnen het houten vierkant,
+zoo stom als het graf.
+
+Kapitein Hod en zijne metgezellen kwamen aan de voorzijde terug. Zij
+overtuigden zich, dat de beweegbare balk in twee groote vertikaal
+gestelde groeven gegleden was. Men behoefde hem dus slechts op te
+lichten om tot het inwendige van den val door te dringen.
+
+»Niet het minste geluid!" zei kapitein Hod, die zijn oor tegen de
+deur had aangelegd, »geen zuchtje zelfs! De muizenval is ledig!"
+
+»Het doet er niet toe, weest voorzichtig!" antwoordde kolonel Munro.
+
+En hij zette zich op een boomstam, links van de open plek. Ik plaatste
+mij naast hem.
+
+»Kom Goûmi!" zei kapitein Hod.
+
+Goûmi, vlug, hoewel klein van persoon, toch slank, snel in zijn
+bewegingen als een aap, lenig als een luipaard, een echte Hindoesche
+clown, begreep wat de kapitein wilde. Door al deze hoedanigheden
+was hij de aangewezen persoon voor den dienst, welken men van hem
+verwachtte. Met één sprong was hij op het dak van den val en in een
+oogenblik had hij een der staken bereikt die de bovenste stelling
+vormden. Daarna liet hij zich langs de spaak, die tot hefboom diende,
+tot den ring van lianen afglijden en door zijn gewicht boog hij haar
+tot het boveneinde van den balk, die de opening sloot.
+
+Deze ring werd vervolgens in een keep boven aan den balk geschoven en
+nu had men niets anders te doen dan even te wippen, door het andere
+uiteinde van de spaak of hefboom naar beneden te drukken.
+
+Maar toen moesten al de vereenigde krachten van onzen kleinen troep
+te hulp geroepen worden. Kolonel Munro, Banks, Fox en ik, we begaven
+ons dus achter den val om deze beweging voort te brengen.
+
+Goûmi was in de stelling gebleven, om den hefboom los te maken,
+ingeval hij door eenigen hinderpaal belet werd vrij te werken.
+
+»Mijne vrienden," riep kapitein Hod ons toe, »als het noodig is dat
+ik me bij je voeg, kom ik, maar als je 't zonder me kunt doen, blijf
+ik liever bij de opening staan. Als er dan althans een tijger uit
+tevoorschijn komt, begroet ik hem in het voorbijgaan met een kogel!"
+
+»En telt die dan voor den twee en veertigsten?" vroeg ik den kapitein.
+
+»Waarom niet?" antwoordde Hod. »Als hij onder mijn schot valt, zal
+hij altijd in volle vrijheid gevallen zijn!"
+
+»Laten we het vel van den beer niet verkoopen....." hernam de
+ingenieur, »voordat hij geschoten is!"
+
+»Vooral als die beer wel eens een tijger kon zijn!....." voegde
+kolonel Munro er bij.
+
+»Tegelijk, mijne vrienden," riep Banks, »tegelijk!"
+
+De balk was zwaar en gleed slecht in zijn sponningen. Toch gelukte
+het ons hem in beweging te brengen, hij schommelde een oogenblik en
+bleef een voet van den grond af hangen.
+
+Kapitein Hod trachtte in half gebogen houding, met aangelegde karabijn,
+te zien of er geen énorme poot of open muil in de opening van den
+val te voorschijn kwam, doch niets vertoonde zich nog.
+
+»Nog één poging, mijne vrienden!" riep Banks.
+
+En dank zij Goûmi, die het achtereinde van den hefboom eenige schokken
+kwam geven, werd de balk langzamerhand in de hoogte geheschen. Weldra
+was de opening wijd genoeg om zelfs een groot dier door te laten.
+
+Doch er vertoonde zich geen dier, welk ook.
+
+Evenwel was het mogelijk, dat, tengevolge van al het leven in den
+omtrek van den val, de gevangene in het achterste gedeelte van zijn
+gevangenis de wijk had gekomen. Misschien zelfs wachtte hij slechts
+op het geschikte oogenblik om zijn sprong te nemen, iedereen omver
+te werpen, die zich tegen zijn vlucht zou verzetten en in het dichtst
+van het woud te verdwijnen.
+
+Het was waarlijk een kritiek oogenblik.
+
+Kapitein Hod deed nu eenige schreden voorwaarts met den vinger aan
+den trekker van zijn karabijn en spande zich in om met den blik tot
+in het achterste gedeelte van den val door te dringen.
+
+Eindelijk was de balk geheel opgelicht en stroomde het licht door de
+opening naar binnen.
+
+Op dit oogenblik meende men door de wanden van den val heen een
+lichte beweging te vernemen, daarna een dof geronk of liever een
+geducht gegeeuw, dat ik zeer verdacht vond.
+
+Hoogst waarschijnlijk was daar een dier, dat sliep en dat we plotseling
+hadden wakker gemaakt.
+
+Kapitein Hod kwam nog wat naderbij en richtte zijn karabijn op iets,
+dat hij in de halve duisternis zag bewegen.
+
+Eensklaps bewoog zich iets van binnen en weerklonk een kreet van
+schrik, die dadelijk gevolgd werd door deze woorden, in goed Engelsch
+uitgesproken:
+
+»Schiet niet, in God's naam! Schiet niet!"
+
+Daar sprong een man buiten den val.
+
+We waren zoo verbaasd, dat wij den balk loslieten en hij met een dof
+geluid voor de opening neerviel, die hij wederom sloot.
+
+Intusschen liep deze zoo geheel onverwachte persoon op kapitein Hod
+toe, wiens karabijn hem steeds bleef bedreigen, en zeide op een vrij
+verwaanden toon, gepaard met een sprekend gebaar:
+
+»Wees zoo goed, mijnheer, en wend uw wapen af. Ge hebt met geen tijger
+van Tarryani te doen!"
+
+Kapitein Hod bracht na eenige aarzeling zijn karabijn in een minder
+gevaarlijke positie.
+
+»Tot wien hebben we de eer te spreken?" vroeg Banks.
+
+»Tot den natuurkundige Matthias van Guitt, gewoon leverancier van
+dikhuidige dieren, luiaards, zoolgangers, snuitdragers, verscheurende
+en andere zoogdieren voor het huis Charles Rice van Londen en het
+huis Hagenbeck van Hamburg!"
+
+Vervolgens een zwierig gebaar in de rondte makende:
+
+»En de heeren?...."
+
+»Kolonel Munro en zijne reisgenooten," antwoordde Banks, ons met de
+hand aanduidende.
+
+»Op een wandeling in de wouden van het Himalayagebergte!" hernam de
+leverancier. »Werkelijk een bekoorlijk tochtje! Uw onderdanige dienaar,
+mijne heeren, uw onderdanige dienaar!"
+
+Wie was de origineel met wien we te doen hadden? Zijne hersenen
+waren toch niet gekrenkt tengevolge zijner gevangenschap in den
+tijgerval? Was hij krankzinnig of bij zijn verstand? Tot welke
+categorie van tweehandige schepselen behoorde toch dat wezen?
+
+We zouden het spoedig weten en in het vervolg leerden wij dat
+zonderlinge personage, dat zich natuurkundige noemde en het inderdaad
+geweest was, beter kennen.
+
+De heer Matthias van Guitt, leverancier van menagerieën, droeg een
+bril en was vijftig jaar oud. Zijn glad gelaat, zijn knippende oogen,
+zijn neus in den wind, de aanhoudende beweeglijkheid van zijn geheelen
+persoon, zijn levendige gebaren bij elken volzin, die aan zijn wijden
+mond ontrolde, dat alles deed hem kennen als het overbekende type
+van den reizenden komediant. Wie heeft niet hier of daar een van die
+acteurs ontmoet, wier geheele leven verloopt tusschen het voetlicht en
+den achtergrond van een tooneel? Als onvermoeide praters, vervelende
+gebarenmakers, bluffers met zich zelve ingenomen, dragen ze het hoofd
+hoog, dat te ledig is in den ouderdom om op jeugdigen leeftijd ooit
+goed gevuld geweest te zijn. Werkelijk had Matthias van Guitt veel
+van den ouden komediespeler.
+
+Misschien heeft men de aardige anecdote wel eens hooren vertellen,
+betreffende dien armen drommel van een zanger, die elk woord van zijn
+rol door een bijzonder gebaar meende te moeten doen vergezeld gaan.
+
+Hief hij bijvoorbeeld in de opera Masaniello uit volle borst aan:
+
+
+    Als van een Napelschen visscher....
+
+
+dan zwaaide hij zijn rechter arm, naar de zaal uitgestrekt,
+koortsachtig alsof hij een snoek aan zijn hengel had, die den haak
+had ingeslikt. Daarna voortgaande:
+
+
+    De hemel een monarch wilde maken,
+
+
+terwijl hij een zijner handen naar boven uitstak om den hemel aan te
+wijzen, vertoonde de andere, een kring om zijn fier opgericht hoofd
+beschrijvende, een koningskroon.
+
+
+
+    Zich verzettende tegen de beslissing van het noodlot,
+
+
+zijn geheele lichaam bood hevig weerstand tegen een kracht, die poogde
+hem achterover te doen vallen.
+
+
+
+    Zou hij, zijn bootje besturende, zeggen....
+
+
+
+en nu bewogen zich zijn beide armen snel van links naar rechts en
+van rechts naar links, alsof hij den wrikriem behandelde en toonde
+hij daarmede zijne handigheid in het besturen van een bootje.
+
+Welnu, dergelijke gebaren, die vermelden zanger tot een tweede natuur
+geworden waren, waren nagenoeg die van den leverancier Matthias van
+Guitt. Hij maakte in zijn spreken slechts van uitgezochte termen
+gebruik en moest voor hem, die met hem sprak en zich niet buiten het
+bereik zijner gebaren kon stellen, al zeer hinderlijk zijn.
+
+Zooals wij later van hem zelven vernamen was Matthias van Guitt
+oud-hoogleeraar in de natuurkunde, die evenwel niet veel succes van
+zijn professoraat gehad had. Het is zeker, dat de waardige man veel
+stof tot lachen moest geven en dat, zoo hij al veel toehoorders kreeg,
+dit meer was om zich te vermaken, dan om te leeren. Het kwam eindelijk
+zoo ver, dat het hem begon te vervelen zonder succes de theoretische
+zoölogie te onderwijzen en hij liever naar de Indiën ging om de
+practische zoölogie te bestudeeren. Deze soort van handel beviel hem
+beter en hij werd aangesteld als leverancier der belangrijke huizen
+van Hamburg en Londen, die meerendeels de publieke en bijzondere
+diergaarden der twee werelden voorzien.
+
+En de reden waarom Matthias van Guitt zich thans in Tarryani ophield,
+was dat een belangrijke bestelling van wilde dieren voor Europa hem
+daar gebracht had. Inderdaad was zijn kamp niet meer dan twee mijlen
+van den val verwijderd, waaruit wij hem pas verlost hadden.
+
+Maar hoe kwam toch de leverancier in den val? Dit was de eerste vraag,
+die Banks hem deed en ziehier wat hij antwoordde in een taal door
+een menigte gebaren opgeluisterd:
+
+»Het was gisteren. De zon had reeds de helft van haar dagelijkschen
+weg afgelegd, toen de gedachte bij mij opkwam een der tijgervallen te
+gaan bezoeken, door mijne handen gesteld. Ik verliet dus mijn kraal,
+dien ge wel met een bezoek zult willen vereeren, mijne heeren, en ik
+kwam op deze open plek in het bosch. 'k Was alleen, mijn personeel
+hield zich met allernoodzakelijkste bezigheden onledig en ik had
+er hen niet in willen stooren. Dat was onvoorzichtig. Toen ik mij
+voor den val bevond, zag ik dadelijk dat de schuifdeur, door den
+beweeglijken balk gevormd, was opgehaald, waaruit ik niet zonder een
+logische opeenvolging van feiten besloot, dat zich tot nog toe geen
+wild dier in den val had laten vangen. Evenwel wilde ik mij overtuigen
+of het lokaas nog altijd aanwezig was en de wipplank goed werkte. Met
+een handige kruipende beweging, sloop ik dus door de nauwe opening."
+
+En met een sierlijk gebaar bootste Matthias van Guitt de beweging na
+van een slang, die door het hooge gras kruipt.
+
+»Achter in den val gekomen," hernam de leverancier, »verzekerde ik mij
+dat het stuk geitenvleesch, waarvan de reuk de gasten van dit gedeelte
+van het bosch moest aantrekken, onaangeroerd was. Toen ik wilde
+heengaan, stootte ik onwillekeurig met mijn arm tegen de wipplank,
+de stelling boven ontspande zich, de schuifdeur viel neder en 'k was
+in mijn eigen val gevangen, zonder eenig middel er uit te komen."
+
+Hier hield Matthias van Guitt even op om al het ernstige van zijn
+toestand te doen begrijpen.
+
+»Evenwel, mijne heeren," hernam hij, »wil ik u niet verzwijgen,
+dat ik de zaak eerst geheel van haar komieke zijde beschouwde. 'k
+Was gevangen, goed! Geen cipier om de deur mijner gevangenis te
+openen, volkomen waar! Maar ik verkeerde in het gelukkige denkbeeld,
+dat mijne onderhoorigen, zoodra ze mij niet zagen terugkeeren, zich
+over mijn langdurige afwezigheid ongerust zouden maken en nasporingen
+zouden gaan doen, die vroeger of later met een goeden uitslag zouden
+bekroond worden. 't Was slechts een quaestie van tijd. 'k Gaf mij
+dus, om den tijd door te brengen, aan mijne overpeinzingen over en
+uren verliepen, zonder dat iets verandering in mijn toestand kwam
+brengen. Toen de avond gevallen was, begon de honger zich te doen
+gevoelen en 't beste wat ik meende te kunnen doen, was in den slaap
+verlichting van mijn leed te zoeken. 'k Nam dus vrij philosophisch
+mijn partij en 'k viel in een diepen slaap. De nacht was kalm te
+midden van de diepe stilte des wouds. Niets verstoorde mijn slaap en
+misschien zou ik op dit oogenblik nog slapen, zoo een vreemd geluid me
+niet gewekt had. De schuifdeur van den val werd opgehaald, het licht
+drong in stroomen mijn duister verblijf binnen en 'k had niet anders
+te doen dan naar buiten te snellen!..... Wat was ik verschrikt toen
+ik het doodelijk werktuig op mijn borst gericht zag! Een oogenblik en
+'k was getroffen! Het uur van mijn verlossing zou het laatste mijns
+levens geweest zijn!..... Maar mijnheer de kapitein wilde wel een
+schepsel van zijn soort in mij zien..... en er blijft mij nog slechts
+over u te danken, mijne heeren, mij de vrijheid te hebben weergegeven."
+
+Dit was het verhaal van den leverancier. Ik moet bekennen, dat we
+niet zonder moeite een glimlach konden weerhouden, dien zijn toon en
+zijn gebaren ons ontlokten.
+
+»Dus, mijnheer," vroeg Banks hem, »is uw kamp in dit gedeelte van
+Tarryani gevestigd?"
+
+»Ja, mijnheer," antwoordde Matthias van Guitt. »Zooals ik het genoegen
+had u medetedeelen, is mijn kraal niet meer dan twee mijlen van hier
+verwijderd, en mocht u hem met uwe tegenwoordigheid willen vereeren,
+zal ik zeer gelukkig zijn er u te ontvangen."
+
+»Ongetwijfeld, mijnheer van Guitt," antwoordde kolonel Munro, »zullen
+we u een bezoek komen brengen!"
+
+»We zijn jagers," voegde kapitein Hod er bij, »en de inrichting van
+een kraal boezemt ons veel belang in."
+
+»Jagers!" riep Matthias van Guitt uit, »jagers!"
+
+En er kwam een uitdrukking op zijn gelaat, waaruit te lezen was,
+dat hij de zonen van Nimrod nu juist niet veel telde.
+
+»U jaagt op wilde dieren.... om ze te dooden zeker?" hernam hij,
+zich tot den kapitein wendende.
+
+»Alleen om ze te dooden," antwoordde Hod.
+
+»En ik, alleen om ze te vangen!" zei de leverancier, met een zeker
+gevoel van fierheid.
+
+»Welnu, mijnheer van Guitt, we zullen, hoop ik, geen concurrenten
+zijn!" antwoordde kapitein Hod.
+
+De leverancier schudde het hoofd. Intusschen belette onze hoedanigheid
+van jager niet zijne uitnoodiging aan te nemen.
+
+»U hebt me slechts te volgen, mijne heeren!" zeide hij bevallig
+buigende.
+
+Doch op dit oogenblik deden zich verscheidene stemmen in het bosch
+hooren en verscheen een half dozijn Hindoes om den hoek der groote
+laan, die aan geene zijde der open plek begon.
+
+»O! daar zijn mijn onderhoorigen," zei Matthias van Guitt.
+
+Daarna kwam hij naar ons toe met den vinger op den mond en zeide,
+de lippen een weinig vooruitstekende:
+
+»Geen woord over ons avontuur! Het personeel van den kraal moet niet
+weten, dat ik me als een gewoon dier in mijn eigen val heb laten
+vangen! Dat zou het gevoel van onderdanigheid, dat ze jegens mij
+koesteren kunnen verzwakken!"
+
+Een teeken van instemming onzerzijds stelde den leverancier gerust.
+
+»Meester," zei toen een der Hindoes, wiens strak maar schrander gelaat
+mijn aandacht trok, »meester, we zoeken u sedert langer dan een uur
+zonder u......"
+
+»'k Heb kennis gemaakt met deze heeren, die me wel tot onzen kraal
+willen vergezellen," antwoordde van Guitt. »Maar voordat we op weg
+gaan, dient deze val in orde gebracht te worden."
+
+Op bevel van den leverancier, gingen de Hindoes over tot het op nieuw
+stellen van den val.
+
+Inmiddels noodigde Matthias van Guitt ons uit het inwendige van den
+val te onderzoeken. Kapitein Hod sloop er na hem in en ik volgde hem.
+
+De plaats was wel wat bekrompen voor de gebaren van onzen gastheer,
+die zich weerde alsof hij in een salon geweest was.
+
+»'k Maak u mijn kompliment," zei kapitein Hod, na den toestel bekeken
+te hebben. »'t Is waarlijk vernuftig bedacht."
+
+»'k Kan u verzekeren, mijnheer de kapitein," antwoordde Matthias
+van Guitt, »dat deze soort van vallen verre de voorkeur verdient
+boven de oude kuilen, voorzien van palen van gehard hout en de
+buigzame als bogen gespannen boomen, van een strik voorzien. In het
+eerste geval wordt de buik opengereten, in het tweede wordt het dier
+geworgd. Nu komt er dat weinig op aan als het alleen te doen is om
+de wilde dieren te dooden! Maar ik moet ze levend, volkomen gaaf,
+zonder gebreken hebben!"
+
+»'t Is duidelijk," antwoordde kapitein Hod, »dat we niet op dezelfde
+wijze te werk gaan."
+
+»De mijne is zeker wel de beste!" hernam de leverancier. »Als men de
+wilde dieren raadpleegde....."
+
+»Maar ik raadpleeg ze niet!" antwoordde de kapitein.
+
+Het bleek, dat kapitein Hod en Matthias van Guitt wel eenige moeite
+zouden hebben elkander te verstaan.
+
+»Maar," vroeg ik den leverancier, »hoe doet u om deze dieren uit den
+val te halen?"
+
+»Er wordt een kooi op rollen voor de opening geplaatst, antwoordde
+Matthias van Guitt, »de gevangenen gaan er uit zich zelve in over en
+'k heb niets anders te doen dan ze naar den kraal over te brengen,
+met den bedaarden en langzamen stap van mijn tamme buffels."
+
+Nauwelijks had hij deze woorden uitgesproken, of er deed zich buiten
+een geschreeuw hooren.
+
+Onze eerste beweging, van kapitein Hod en mij, was ons buiten den
+val te storten.
+
+Wat was er gebeurd?
+
+Een zweepslang van de boosaardigste soort was door een stokje dat
+een Hindoe in de hand hield, door midden geslagen en wel op hetzelfde
+oogenblik dat het vergiftige dier zich op den kolonel wierp.
+
+Het was dezelfde Hindoe, dien ik reeds had opgemerkt. Zijn snelle
+tusschenkomst had ongetwijfeld Sir Edward Munro van een onmiddellijken
+dood gered, waarvan we ons allen konden overtuigen.
+
+Werkelijk kwam het geschreeuw, dat we gehoord hadden, van een der
+bedienden van den kraal, die zich in de laatste stuiptrekkingen van
+den doodstrijd op den grond lag te wringen.
+
+Een betreurenswaardig noodlot wilde, dat de kop der slang, glad
+afgesneden, op zijn borst was terecht gekomen, alwaar hij zich met
+de tanden had vastgehecht, zoodat de ongelukkige, doordrongen van het
+scherpe vergif, in minder dan een minuut den laatsten adem uitblies,
+zonder dat het mogelijk was hem hulp te verleenen.
+
+In het eerste oogenblik, ontzet door dit vreeselijk tooneel, snelden
+we op den kolonel toe.
+
+»Ben je niet gebeten?" vroeg Banks, die hem haastig bij de hand vatte.
+
+»Neen, Banks, stel je gerust," antwoordde Sir Edward Munro.
+
+Vervolgens, zich oprichtende en op den Hindoe toetredende, wien hij
+het leven verschuldigd was, zeide hij tot hem:
+
+»Dank, mijn vriend."
+
+De Hindoe gaf hem met een gebaar te kennen, dat hem daarvoor volstrekt
+geen dank verschuldigd was.
+
+»Hoe is je naam?" vroeg kolonel Munro hem.
+
+»Kâlagani," antwoordde de Hindoe.
+
+
+
+
+
+
+INHOUD.
+
+
+            I.  Een vogelvrij verklaarde                  1
+           II.  De kolonel Munro                         12
+          III.  De opstand der Sipayers                  26
+           IV.  In de grotten van Ellora                 40
+            V.  De IJzeren Reus                          52
+           VI.  Eerste halten                            63
+          VII.  De bedevaartgangers van den Phalgou      78
+         VIII.  Eenige uren te Bénares                   92
+           IX.  Allahabad                               107
+            X.  Via Dolorosa                            118
+           XI.  De verandering van moesson              127
+          XII.  Driedubbele vuren                       140
+         XIII.  Heldendaden van kapitein Hod            152
+          XIV.  Een tegen drie                          167
+           XV.  De Pâl van Tandît                       182
+          XVI.  De dwalende vlam                        191
+         XVII.  Ons sanitarium                          200
+        XVIII.  Matthias van Guitt                      211
+
+
+
+
+
+
+AANTEEKENINGEN
+
+
+[1] Onderkoning, prins, regent.
+
+[2] Een vrouw zonder titel, die een baronet of ridder huwt, neemt den
+titel aan van lady, vóór den naam haars mans. Maar deze benaming van
+lady mag den doopnaam niet voorafgaan; dit is alleen het geval met
+de dochters van pairs.
+
+[3] Naam der palankijndragers in Indië.
+
+[4] Ongeveer 8 kilometers.
+
+[5] Toestel om bij werktuigen eene ronddraaiende beweging in eene
+rechtlijnige te veranderen.
+
+[6] De in de Indische godenleer voorkomende tien gedaanten van dieren
+en menschen, die Vishnoe, naar men beweert, heeft aangenomen.
+
+[7] Sedert dien tijd is de kerk, aan de herinnering gewijd,
+voltooid. Op marmeren platen herinneren opschriften aan de ingenieurs
+van den Oostindische spoorweg, die tijdens den grooten opstand van
+1857 aan ziekte of aan hunne wonden stierven, aan de officieren,
+sergeants en soldaten van het 34e regiment van het koninklijke
+leger, gedood in den strijd van den 17n November voor Cawnpore, aan
+kapitein Stuart Beatson, de officieren, mannen en vrouwen van het
+32e regiment, gestorven gedurende de belegeringen van Cawnpore en
+Lucknow of gedurende de omwenteling, aan de martelaressen eindelijk
+van Bibi-Ghar, vermoord in Juli 1857.
+
+[8] Omstreeks zeven honderd dertig millimeters.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Het Stoomhuis, by Jules Verne
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET STOOMHUIS ***
+
+***** This file should be named 33075-8.txt or 33075-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/3/3/0/7/33075/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/old/33075-8.zip b/old/33075-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..afc16ab
--- /dev/null
+++ b/old/33075-8.zip
diff --git a/old/33075-h.zip b/old/33075-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..c3a4055
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h.zip
diff --git a/old/33075-h/33075-h.htm b/old/33075-h/33075-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..77b0aa8
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/33075-h.htm
@@ -0,0 +1,10801 @@
+<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"
+"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2010-07-04T09:51:34.403+02:00. -->
+<html lang="nl-1900">
+<head>
+<meta name="generator" content=
+"HTML Tidy for Windows (vers 25 March 2009), see www.w3.org">
+<title>Het Stoomhuis: De IJzeren Reus</title>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=us-ascii">
+<meta name="generator" content=
+"tei2html.xsl, see http://code.google.com/p/tei2html/">
+<meta name="author" content="Jules Verne">
+<link rel="schema.DC" href=
+"http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
+<meta name="DC.Creator" content="Jules Verne">
+<meta name="DC.Title" content="Het Stoomhuis: De IJzeren Reus">
+<meta name="DC.Date" content="#####">
+<meta name="DC.Language" content="nl-1900">
+<meta name="DC.Format" content="text/html">
+<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg">
+<meta name="DC:Subject" content="Travel - India - Fiction">
+<meta name="DC:Subject" content=
+"India - Discovery and exploration - Fiction">
+<style type="text/css">
+body
+{
+font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif;
+margin: 1.58em 16%;
+text-align: left;
+}
+/***** Titlepage *****************************************************/
+.titlePage
+{
+border: #DDDDDD 2px solid;
+margin: 3em 0% 7em 0%;
+padding: 5em 10% 6em 10%;
+text-align: center;
+}
+.titlePage .docTitle
+{
+line-height: 3.5em;
+margin: 2em 0% 2em 0%;
+font-weight: bold;
+}
+.titlePage .docTitle .mainTitle
+{
+font-size: 1.8em;
+}
+.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, .titlePage .docTitle .volumeTitle
+{
+font-size: 1.44em;
+}
+.titlePage .byline
+{
+margin: 2em 0% 2em 0%;
+font-size:1.2em;
+line-height:1.72em;
+}
+.titlePage .byline .docAuthor
+{
+font-size: 1.2em;
+font-weight: bold;
+}
+.titlePage .figure
+{
+margin: 2em 0% 2em 0%;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+}
+.titlePage .docImprint
+{
+margin: 4em 0% 0em 0%;
+font-size: 1.2em;
+line-height: 1.72em;
+}
+.titlePage .docImprint .docDate
+{
+font-size: 1.2em;
+font-weight: bold;
+}
+/***** End Titlepage *****/
+.transcribernote
+{
+background-color:#DDE;
+border:black 1px dotted;
+color:#000;
+font-family:sans-serif;
+font-size:80%;
+margin:2em 5%;
+padding:1em;
+}
+.advertisment
+{
+background-color:#FFFEE0;
+border:black 1px dotted;
+color:#000;
+margin:2em 5%;
+padding:1em;
+}
+.width20
+{
+width: 20%;
+}
+.width40
+{
+width: 40%;
+}
+.indextoc
+{
+text-align: center;
+}
+.div0
+{
+padding-top: 5.6em;
+}
+.div1
+{
+padding-top: 4.8em;
+}
+.index
+{
+font-size: 80%;
+}
+.div2
+{
+padding-top: 3.6em;
+}
+.div3, .div4, .div5
+{
+padding-top: 2.4em;
+}
+.footnotes .body,
+.footnotes .div1
+{
+padding: 0;
+}
+.apparatusnote
+{
+text-decoration: none;
+}
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, pseudoh4
+{
+clear: both;
+font-style: normal;
+text-transform: none;
+}
+h3, .pseudoh3
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+}
+h3.label
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+h4, pseudoh4
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+}
+.alignleft
+{
+text-align:left;
+}
+.alignright
+{
+text-align:right;
+}
+.alignblock
+{
+text-align:justify;
+}
+p.tb, hr.tb
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+text-align: center;
+}
+p.argument, p.note, p.tocArgument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+text-indent:0;
+}
+p.argument, p.tocArgument
+{
+margin:1.58em 10%;
+}
+p.tocChapter
+{
+margin:1.58em 0%;
+}
+p.tocSection
+{
+margin:0.7em 5%;
+}
+p.dateline
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+}
+p.signed
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-left: 3.58em;
+text-indent: -2em;
+}
+.epigraph
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+width: 60%;
+margin-left: auto;
+}
+.epigraph span.bibl
+{
+display: block;
+text-align: right;
+}
+.trailer
+{
+clear: both;
+padding-top: 2.4em;
+padding-bottom: 1.6em;
+}
+.figure
+{
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+}
+.floatLeft
+{
+float:left;
+margin:10px 10px 10px 0;
+}
+.floatRight
+{
+float:right;
+margin:10px 0 10px 10px;
+}
+p.figureHead
+{
+font-size:100%;
+text-align:center;
+}
+.figAnnotation
+{
+font-size:80%;
+position:relative;
+margin: 0 auto; /* center this */
+}
+.figTopLeft, .figBottomLeft
+{
+float: left;
+}
+.figTop, .figBottom
+{
+}
+.figTopRight, .figBottomRight
+{
+float: right;
+}
+.figure p
+{
+font-size:80%;
+margin-top:0;
+text-align:center;
+}
+img
+{
+border-width:0;
+}
+p.smallprint,li.smallprint
+{
+color:#666666;
+font-size:80%;
+}
+span.parnum
+{
+font-weight: bold;
+}
+.marginnote
+{
+font-size:0.8em;
+height:0;
+left:1%;
+line-height:1.2em;
+position:absolute;
+text-indent:0;
+width:14%;
+}
+.pagenum
+{
+display:inline;
+font-size:70%;
+font-style:normal;
+margin:0;
+padding:0;
+position:absolute;
+right:1%;
+text-align:right;
+}
+a.noteref, a.pseudonoteref
+{
+font-size: 80%;
+text-decoration: none;
+vertical-align: 0.25em;
+}
+.displayfootnote
+{
+display: none;
+}
+div.footnotes
+{
+font-size: 80%;
+margin-top: 1em;
+padding: 0;
+}
+hr.fnsep
+{
+margin-left: 0;
+margin-right: 0;
+text-align: left;
+width: 25%;
+}
+p.footnote
+{
+margin-bottom: 0.5em;
+margin-top: 0.5em;
+}
+p.footnote .label
+{
+float:left;
+width:2em;
+height:12pt;
+display:block;
+}
+/****** Tables ******/
+td.sum
+{
+padding-top: 2px; border-top: solid black 1px;
+}
+/****** Poetry ******/
+.lgouter
+{
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+display:table; /* used to make the block shrink to the actual size */
+}
+.lg
+{
+text-align: left;
+}
+.lg h4, .lgouter h4
+{
+font-weight: normal;
+}
+.lg .linenum, .sp .linenum
+{
+color:#777;
+font-size:90%;
+left: 16%;
+margin:0;
+position:absolute;
+text-align:center;
+text-indent:0;
+top:auto;
+width:1.75em;
+}
+p.line
+{
+margin: 0 0% 0 0%;
+}
+span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */
+{
+color: white;
+}
+.versenum
+{
+font-weight:bold;
+}
+/***** Drama *****/
+.speaker
+{
+font-weight: bold;
+margin-bottom: 0.4em;
+}
+.sp .line
+{
+margin: 0 10%;
+text-align: left;
+}
+/***** End Drama *****/
+/* right aligned page number in table of contents */
+.tocPagenum, .flushright
+{
+position: absolute;
+right: 16%;
+top: auto;
+}
+span.corr
+{
+border-bottom:1px dotted red;
+}
+span.abbr
+{
+border-bottom:1px dotted gray;
+}
+span.measure
+{
+border-bottom:1px dotted green;
+}
+/****** Font Styles and Colors *****/
+.letterspaced
+{
+letter-spacing:0.2em;
+}
+.smallcaps
+{
+font-variant:small-caps;
+}
+.caps
+{
+text-transform:uppercase;
+}
+/* overline is actually a bit too high; overtilde is approximated with overline */
+.overline, .overtilde
+{
+text-decoration: overline;
+}
+.rm
+{
+font-style: normal;
+}
+.red
+{
+color: red;
+}
+/***** End Font Styles and Colors *****/
+hr
+{
+clear:both;
+height:1px;
+margin-left:auto;
+margin-right:auto;
+margin-top:1em;
+text-align:center;
+width:45%;
+}
+.aligncenter, div.figure
+{
+text-align:center;
+}
+h1, h2
+{
+font-size:1.44em;
+line-height:1.5em;
+}
+h1.label, h2.label
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+h5, h6
+{
+font-size:1em;
+font-style:italic;
+line-height:1em;
+}
+p
+{
+text-indent:0;
+}
+p.firstlinecaps:first-line
+{
+text-transform: uppercase;
+}
+p.dropcap:first-letter
+{
+float: left;
+clear: left;
+margin: 0em 0.05em 0 0;
+padding: 0px;
+line-height: 0.8em;
+font-size: 420%;
+vertical-align:super;
+}
+.lg
+{
+padding: .5em 0% .5em 0%;
+}
+p.quote,div.blockquote,div.argument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+margin:1.58em 5%;
+}
+.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden
+{
+text-decoration:none;
+}
+ul { list-style-type: none; }
+.castlist, .castitem { list-style-type: none; }
+/***** External Links *****/
+.pglink
+{
+background: url(images/book.png) center right no-repeat;
+padding-right: 18px;
+}
+.catlink
+{
+background: url(images/card.png) center right no-repeat;
+padding-right: 17px;
+}
+.exlink
+{
+background: url(images/external.png) center right no-repeat;
+padding-right: 13px;
+}
+.pglink:hover
+{
+background-color: #DCFFDC;
+}
+.catlink:hover
+{
+background-color: #FFFFDC;
+}
+.exlink:hover
+{
+background-color: #FFDCDC;
+}
+body
+{
+background: #FFFFFF;
+font-family: "Times New Roman", Times, serif;
+}
+body, a.hidden
+{
+color: black;
+}
+.titlePage
+{
+color: #001FA4;
+font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
+}
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, .pseudoh4
+{
+color: #001FA4;
+font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
+}
+p.byline
+{
+font-style: italic;
+margin-bottom: 2em;
+}
+.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, .marginnote, p.legend, .versenum, .stage
+{
+color: #001FA4;
+}
+.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a
+{
+color: #AAAAAA;
+}
+a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+color: red;
+}
+p.dropcap:first-letter
+{
+color: #001FA4;
+font-weight: bold;
+}
+sub, sup
+{
+line-height: 0;
+}
+.pagenum, .linenum
+{
+speak: none;
+}
+</style>
+
+<style type="text/css">
+.xd20e88width
+{
+width:514px;
+}
+.xd20e94
+{
+text-align:center;
+}
+.xd20e100width
+{
+width:472px;
+}
+.xd20e116width
+{
+width:472px;
+}
+.xd20e213width
+{
+width:508px;
+}
+.xd20e288width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e393width
+{
+width:508px;
+}
+.xd20e481width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e557width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e670width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e779width
+{
+width:510px;
+}
+.xd20e961width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e1069width
+{
+width:504px;
+}
+.xd20e1153width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e1237width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e1324width
+{
+width:511px;
+}
+.xd20e1400width
+{
+width:507px;
+}
+.xd20e1468width
+{
+width:502px;
+}
+.xd20e1510width
+{
+width:502px;
+}
+.xd20e1568width
+{
+width:504px;
+}
+.xd20e1660width
+{
+width:508px;
+}
+.xd20e1752width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e1830width
+{
+width:504px;
+}
+.xd20e1899width
+{
+width:504px;
+}
+.xd20e1975width
+{
+width:507px;
+}
+.xd20e2053width
+{
+width:507px;
+}
+.xd20e2183width
+{
+width:506px;
+}
+.xd20e2250width
+{
+width:506px;
+}
+.xd20e2324width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e2396width
+{
+width:508px;
+}
+.xd20e2497width
+{
+width:504px;
+}
+.xd20e2600width
+{
+width:512px;
+}
+.xd20e2724width
+{
+width:510px;
+}
+.xd20e2862width
+{
+width:509px;
+}
+.xd20e2967width
+{
+width:511px;
+}
+.xd20e3064width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e3202width
+{
+width:505px;
+}
+.xd20e3294width
+{
+width:501px;
+}
+.xd20e3396width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e3511width
+{
+width:508px;
+}
+.xd20e3640width
+{
+width:507px;
+}
+.xd20e3741width
+{
+width:508px;
+}
+.xd20e3853width
+{
+width:502px;
+}
+.xd20e3979width
+{
+width:506px;
+}
+.xd20e4100width
+{
+width:509px;
+}
+.xd20e4201width
+{
+width:506px;
+}
+.xd20e4287width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e4425width
+{
+width:501px;
+}
+.xd20e4542width
+{
+width:507px;
+}
+.xd20e4611width
+{
+width:504px;
+}
+.xd20e4708width
+{
+width:514px;
+}
+.xd20e4779width
+{
+width:502px;
+}
+.xd20e4884width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e4987width
+{
+width:500px;
+}
+.xd20e5088width
+{
+width:502px;
+}
+.xd20e5169width
+{
+width:502px;
+}
+.xd20e5271width
+{
+width:503px;
+}
+.xd20e5360width
+{
+width:500px;
+}
+.xd20e5538width
+{
+width:501px;
+}
+.xd20e5755width
+{
+width:483px;
+}
+.xd20e5891width
+{
+width:501px;
+}
+</style>
+</head>
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of Het Stoomhuis, by Jules Verne
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Het Stoomhuis
+       De IJzeren Reus
+
+Author: Jules Verne
+
+Release Date: July 4, 2010 [EBook #33075]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ASCII
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET STOOMHUIS ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+<div class="front">
+<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<p class="firstpar"></p>
+<div class="figure xd20e88width"><img src="images/cover.jpg" alt=
+"Oorspronkelijke voorkant." width="514" height="720"></div>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<p class="firstpar xd20e94">Het Stoomhuis.</p>
+<p class="xd20e94">De IJzeren Reus.</p>
+<div class="figure xd20e100width"><img src="images/titlepage.jpg" alt=
+"Oorspronkelijke titelpagina." width="472" height="720"></div>
+</div>
+<div class="titlePage">
+<div class="docTitle">
+<div class="seriesTitle">Wonderreizen.</div>
+</div>
+<div class="byline"><span class="docAuthor">Jules Verne.</span></div>
+<div class="docTitle">
+<div class="mainTitle">Het Stoomhuis.</div>
+<div class="subTitle">De IJzeren Reus.</div>
+</div>
+<div class="figure xd20e116width"><img src="images/vignet.jpg" alt=
+"De IJzeren Reus." width="472" height="348"></div>
+<div class="docImprint">Rotterdam.&mdash;Jac<sup>s</sup>. G.
+Robbers.</div>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<p class="firstpar xd20e94">Gedrukt bij G.J. Thieme te Arnhem.
+<span class="pagenum">[<a id="pb1" href="#pb1" name=
+"pb1">1</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="body">
+<div id="ch1" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="figure"><img src="images/p001.jpg" alt="I." width="627"
+height="720"></div>
+<h2 class="label">I.</h2>
+<h2 class="main">Een vogelvrijverklaarde.</h2>
+<p class="firstpar">&raquo;Eene belooning van duizend gulden aan hem,
+die dood of levend een der oude hoofden van den opstand der Sipayers
+uitlevert, gezien in het presidentschap van Bombay, den nabob<a class=
+"noteref" id="xd20e137src" href="#xd20e137" name="xd20e137src">1</a>
+Dandou-Pant, meer bekend onder den naam van....&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb2" href="#pb2" name="pb2">2</a>]</span></p>
+<p>Dit was de bekendmaking, die de inwoners van Aurungabad konden lezen
+in den avond van den 6<sup>n</sup> Maart 1867.</p>
+<p>De laatste naam,&mdash;door sommigen verfoeid en voor altijd
+vervloekt, door anderen in het geheim bewonderd,&mdash;ontbrak aan de
+afkondiging, die voor korten tijd was aangeplakt op den muur van een
+bouwvalligen bungalow, aan den oever der Doudhma.</p>
+<p>Die naam ontbrak, omdat de onderste hoek van het aanplakbiljet, waar
+hij in groote letters gedrukt stond, was afgescheurd door de hand van
+een fakir (Mohamedaanschen bedelmonnik), die dit op den toen verlaten
+oever onopgemerkt had kunnen doen. Tegelijk met dien naam was ook de
+naam verdwenen van den gouverneur-generaal van het presidentschap van
+Bombay, die met den onderkoning van Indi&euml; de afkondiging
+onderteekend had.</p>
+<p>Wat zou den fakir toch tot deze handeling bewogen hebben? Hoopte hij
+door het verscheuren van deze bekendmaking, dat de opstandeling van
+1857 aan de algemeene vervolging en bestraffing van zijn persoon zou
+ontsnappen? Kon hij werkelijk gelooven, dat zulk een vreeselijke
+beroemdheid met de verscheurde stukjes van dat papier in het niet zou
+verdwijnen?</p>
+<p>Dat ware dwaasheid geweest, want andere aanplakbiljetten in menigte
+verspreid, prijkten overal op de muren der huizen, der paleizen, der
+moskee&euml;n, der hotels van <span class="corr" id="xd20e154" title=
+"Bron: Aurangabad">Aurungabad</span>. Daarenboven liep een omroeper
+door de straten der stad en las met luider stemme het besluit van het
+gouvernement. De bewoners der geringste gehuchten in de provincie
+wisten reeds, dat een gansch fortuin was toegezegd aan hem, die dien
+Dandou-Pant in handen van het gerecht zou stellen. Zijn naam was
+nutteloos vernietigd en zou, voordat er twaalf uren verloopen waren, de
+rondte van het geheele presidentschap gemaakt hebben. Indien de
+inlichtingen juist waren, indien de nabob werkelijk een schuilplaats in
+dit gedeelte van Hindostan gezocht had, leed het geen twijfel of hij
+zou weldra in de handen vallen van hen, die er groot belang bij hadden
+hem te vangen.</p>
+<p>Welk gevoel had dien fakir dan toch wel bezield bij het verscheuren
+van een aanplakbiljet, waarvan reeds verscheidene duizenden exemplaren
+getrokken waren?</p>
+<p>Een gevoel van toorn zeker,&mdash;misschien ook had hij toegegeven
+aan een opwelling van minachting. Hoe het zij, na de schouders te
+hebben opgehaald, drong hij door tot het volkrijkste, maar armoedigst
+bewoonde kwartier der stad.</p>
+<p>Men noemt Dekan het uitgestrekte gedeelte van het Indische
+schiereiland, dat begrepen is tusschen de westelijke Ghatta (passen of
+gassen, straten) en de Ghatta van de golf van Bengalen. Dit is de naam,
+die gewoonlijk aan het zuidelijk gedeelte van Indi&euml;, aan de andere
+zijde van den Ganges, gegeven wordt. Dit Dekan, waarvan de naam in het
+Sanskriet &raquo;Zuid&rdquo; beteekent, telt in de <span class=
+"pagenum">[<a id="pb3" href="#pb3" name=
+"pb3">3</a>]</span>presidentschappen van Bombay en Madras, een zeker
+aantal provincies. Een van de voornaamste is de provincie van
+Aurungabad, welker hoofdstad eertijds die van geheel Dekan was.</p>
+<p>In de <span class="smallcaps">XVII</span><sup>e</sup> eeuw bracht de
+beroemde Mongoolsche keizer Aureng-Zeb zijn hof in die stad over, welke
+in de vroegste tijden van de geschiedenis van Hindostan onder den naam
+van Kirkhi bekend was. Zij had toen eene bevolking van honderd duizend
+inwoners. Tegenwoordig bezit zij er slechts eene van vijftig duizend,
+onder de heerschappij der Engelschen, die haar besturen uit naam van
+den Nizam (een vorstentitel) van <span class="corr" id="xd20e173"
+title="Bron: Hijderabad">Hyderabad</span>. Toch is het een der
+gezondste steden van het schiereiland, tot nog toe gespaard door de
+zoozeer gevreesde Aziatische cholera en die zelfs nooit bezocht was
+geweest door de in Indi&euml; zoo geduchte koortsen.</p>
+<p>Aurungabad heeft prachtige overblijfselen van haar vroegeren luister
+overgehouden. Het paleis van den grooten Mogol, aan den rechteroever
+van de Doudhma, het praalgraf van de begunstigde sultane van Shah
+Jahan, vader van Aureng-Zeb, de moskee, gebouwd volgens den sierlijken
+Tadje d&rsquo;Agra, die zijn vier minarets rondom een bevallig geronden
+koepel ten hemel richt, nog andere monumenten, kunstig gebouwd, rijk
+versierd, getuigen van de macht en de grootheid van den beroemdsten
+overwinnaar van Hindostan, die dit koninkrijk, waarbij hij Kaboel en
+Assam voegde, tot een ongekenden trap van grootheid bracht.</p>
+<p>Alhoewel de bevolking van Aurungabad, zooals wij reeds zeiden, sterk
+verminderd was, kon toch een man te midden van de zoo verschillende
+typen, waaruit zij was samengesteld, zich nog gemakkelijk verborgen
+houden. De fakir, hij mocht dan waar of valsch zijn, onderscheidde zich
+in niets van die volksmassa. Het krioelt van zijne gelijken in
+<span class="corr" id="xd20e180" title="Bron: Indie">Indi&euml;</span>.
+Zij maken met de &raquo;Sayeds&rdquo; (muzelmannen uit het geslacht van
+den profeet) een lichaam uit van de godsdienstige bedelaars, die te
+voet of te paard een aalmoes vragen en deze weten te eischen, als men
+haar niet goedschiks geeft. Zij versmaden ook de rol van vrijwillige
+martelaars niet en genieten in de lagere rangen van het Hindoesche volk
+een groot vertrouwen.</p>
+<p>De fakir, van wien hier sprake is, was een rijzig man van vijf
+Engelsche voeten negen duim. Indien hij ouder dan veertig was, bedroeg
+dit op zijn hoogst een paar jaar. Zijn gelaat herinnerde aan de schoone
+Mahratten-type, vooral door den glans zijner zwarte, levendige oogen;
+maar moeielijk zou men anders op dat door de kinderpokken vreeselijk
+geschonden gelaat de fijne trekken van zijn ras herkend hebben. De man
+was overigens in de kracht van zijn leven en vlug en sterk. Als
+kenmerkend teeken ontbrak hem een vinger aan de linkerhand. De haren
+rood geverfd, ging hij half naakt, barrevoets, een tulband op het
+hoofd, nauwlijks bedekt met <span class="pagenum">[<a id="pb4" href=
+"#pb4" name="pb4">4</a>]</span>een versleten, gestreept wollen hemd, om
+het middel toegehaald. Op zijn borst waren in levendige kleuren de
+zinnebeelden te zien van de twee behoudende en verwoestende beginselen
+der Hindoesche godenleer, de leeuwenkop van de vierde incarnatie
+(vleesch-mensch-wording) van Vishnoe, de drie oogen en de symbolische
+drietand van den woesten &Ccedil;iva.</p>
+<p>Evenwel heerschte er in de straten van Aurungabad een licht te
+begrijpen drukte, meer bijzonder in die waarin de cosmopolitische
+bevolking der geringe wijken zich samendrong. Daar krioelde het buiten
+de armzalige stulpen, die haar tot woning strekten. Mannen, vrouwen,
+kinderen, grijsaards, Europeanen of inboorlingen, soldaten der
+koninklijke of inlandsche regimenten, allerlei soorten van bedelaars,
+boeren uit den omtrek, <span class="corr" id="xd20e189" title=
+"Bron: ontmoeten">ontmoetten</span> elkander, <span class="corr" id=
+"xd20e192" title="Bron: praaten">praatten</span>, gesticuleerden,
+behandelden de afkondiging en berekenden de kansen om de &eacute;norme
+som, door het gouvernement uitgeloofd, te winnen. De opgewondenheid der
+gemoederen zou niet grooter hebben kunnen zijn bij het rad eener
+loterij, waarvan de grootste prijs duizend gulden zou bedragen hebben.
+Men kan er zelfs nog bijvoegen, dat er ditmaal niemand was, die niet
+een goed briefje kon nemen: dit briefje namelijk was het hoofd van
+Dandou-Pant. Het is waar, dat men al zeer gelukkig moest zijn om den
+nabob te ontmoeten en daarenboven stoutmoedig genoeg om zich van hem
+meester te maken.</p>
+<p>De fakir,&mdash;blijkbaar de eenige, die niet door de hoop bezield
+werd de uitgeloofde belooning te winnen,&mdash;bewoog zich te midden
+der groepen, bleef tusschenbeiden eens staan om te hooren wat men
+zeide, als iemand, die er misschien zijn voordeel mede kon doen. Maar
+hij mengde zich niet in de gesprekken, die gevoerd werden en, mocht
+zijn mond al stom blijven, zijn oogen en ooren liet hij niet
+ongebruikt.</p>
+<p>&raquo;Duizend gulden om den nabob op te sporen!&rdquo; riep er een
+uit, zijne kromme vingers ten hemel heffende.</p>
+<p>&raquo;Niet om hem op te sporen,&rdquo; antwoordde een ander,
+&raquo;maar om hem te vatten, dat een groot verschil maakt!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat zal waar zijn, want &rsquo;t is geen man om zich maar zoo
+weerloos te laten gevangen nemen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar vertelde men onlangs niet, dat hij in de jungles van
+N&eacute;paul aan de koorts gestorven was?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Daar is niets van waar! De slimme Dandou-Pant heeft zich voor
+dood laten doorgaan, om met meer zekerheid in &rsquo;t leven te kunnen
+blijven!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Er had zelfs een gerucht geloopen, dat hij te midden van zijn
+kamp aan de grenzen begraven was!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Valsche lijkdienst om iedereen om den tuin te
+leiden!&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e213width"><img src="images/p005.jpg" alt=
+"De fakir was een rijzig man. Blz. 3." width="508" height="720">
+<p class="figureHead">De fakir was een rijzig man. Blz. <a href="#pb3"
+class="pageref">3</a>.</p>
+</div>
+<p>De fakir had geen spier van zijn gelaat vertrokken, toen hij dit
+<span class="pagenum">[<a id="pb5" href="#pb5" name=
+"pb5">5</a>]</span>laatste feit hoorde bevestigen op een wijze, die
+geen den minsten twijfel overliet. Doch wel rimpelde zich onwillekeurig
+zijn voorhoofd, toen hij een van de luidruchtigste Hindoes van de
+groep, <span class="pagenum">[<a id="pb6" href="#pb6" name=
+"pb6">6</a>]</span>waarbij hij zich gevoegd had, de volgende
+bijzonderheden hoorde vermelden, bijzonderheden, die al te juist waren
+om niet waar te zijn.</p>
+<p>&raquo;Dat is zeker,&rdquo; zeide de Hindoe, &raquo;dat in 1859 de
+nabob met zijn broeder Balao Rao en den ex-rajah van Gonda,
+Debi-Bux-Singh de wijk genomen had in een kamp, aan den voet van een
+der bergen van N&eacute;paul. Toen de Engelsche troepen hen aldaar te
+dicht op de hielen zaten, besloten ze alle drie de Indisch-Chineesche
+grens te passeeren. Doch, alvorens deze over te gaan, hebben de nabob
+en zijn twee metgezellen, om het gerucht van hun dood des te beter
+ingang te doen verschaffen, hunne eigen begrafenis bezorgd; maar
+&rsquo;t eenige wat men van hen begraven heeft, is een vinger van de
+linkerhand geweest, die ze zich op het oogenblik der plechtigheid
+hebben afgehouwen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En hoe weet je dat?&rdquo; vroeg een der toehoorders dien
+Hindoe, die met zooveel zekerheid sprak.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Was tegenwoordig bij de
+begrafenisplechtigheid,&rdquo; antwoordde de Hindoe. &raquo;De soldaten
+van Dandou-Pant hadden me gevangen genomen en eerst zes maanden later
+heb ik kunnen ontvluchten.&rdquo;</p>
+<p>Terwijl de Hindoe dit met allen schijn van waarheid vertelde,
+verloor de fakir hem geen oogenblik uit het gezicht. Zijn oogen
+schitterden. Hij had zijn verminkte hand voorzichtig onder de wollen
+lap verborgen, die hem de borst bedekte. Hij hoorde toe zonder een
+woord te zeggen, maar zijn lippen trilden en lieten zijne scherpe
+tanden bloot.</p>
+<p>&raquo;Dus ken je den nabob?&rdquo; vroeg men den ouden gevangene
+van Dandou-Pant.</p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde de Hindoe.</p>
+<p>&raquo;En zou je &rsquo;m dadelijk herkennen, als het toeval je eens
+met hem samenbracht?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zoo zeker als ik me zelven zou herkennen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dan heb je wel eenige kans om den prijs van duizend gulden te
+winnen!&rdquo; antwoordde een der omstanders, niet zonder een gevoel
+van kwalijk verborgen spijt.</p>
+<p>&raquo;Misschien....&rdquo; hernam de Hindoe, &raquo;als het althans
+waar is, dat de nabob de onvoorzichtigheid gehad heeft zich tot in het
+presidentschap van Bombay te wagen, &rsquo;t geen me zeer
+onwaarschijnlijk voorkomt!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat zou hij er ook doen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zeker een nieuwen opstand trachten te bewerken,&rdquo; zei
+een van de personen uit de groep, &raquo;zooal niet onder de Sipayers,
+dan toch onder de bevolking van de middenstaten.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Omdat het gouvernement verzekert, dat zijn tegenwoordigheid
+in de provincie gesignaleerd is,&rdquo; hernam een der sprekers, tot
+die klasse van menschen behoorende, die meenen dat de overheid zich
+nooit kan vergissen, &raquo;moet het gouvernement in dit opzicht goed
+ingelicht zijn!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb7" href="#pb7"
+name="pb7">7</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Welnu!&rdquo; antwoordde de Hindoe. &raquo;Brahma (Brahmanen
+zijn de halfvergode priesters en wetgevers bij de Indi&euml;rs) geve
+dat Dandou-Pant mijn weg kruise, en mijn fortuin is gemaakt!&rdquo;</p>
+<p>De fakir trad eenige schreden terug, maar hij verloor den
+ex-gevangene van den nabob niet uit het oog.</p>
+<p>Het was nu volkomen duister geworden, en toch verminderde de
+woeligheid in de straten van Aurungabad niet. Nog drukker deden de
+praatjes over den nabob de rondte. Hier zeide men, dat hij in de stad
+zelve gezien was, daar, dat hij reeds ver weg was. Men verzekerde ook,
+dat een renbode uit het noorden der provincie, den gouverneur de
+tijding van de inhechtenisneming van Dandou-Pant was komen berichten.
+Ten negen ure &rsquo;s avonds hielden de best ingelichten vol, dat hij
+reeds in de gevangenis zat in gezelschap van eenige Thugs, die er reeds
+langer dan dertig jaren wegkwijnden, en dat hij den volgenden dag, met
+het opgaan der zon zou gehangen worden, met niet meer formaliteiten dan
+dit met Tantia-Topi, zijn beruchten medeopstandeling geschied was, op
+het plein van Sipri. Doch, te tien uur, een andere tijding, geheel in
+strijd met de eerste. Het gerucht verspreidde zich namelijk, dat de
+gevangene bijna dadelijk had kunnen ontsnappen, hetgeen de hoop
+verlevendigde van allen, wien de premie van duizend gulden
+toelachte.</p>
+<p>Werkelijk waren al die verschillende geruchten slechts praatjes. De
+best ingelichten wisten er niets meer van dan zij, die niet zoo goed of
+slecht op de hoogte waren. Het hoofd van den nabob was nog altijd den
+uitgeloofden prijs waard, het was nog altijd een benijdenswaardige
+buit.</p>
+<p>Intusschen was de Hindoe, door het feit dat hij Dandou-Pant
+persoonlijk kende, beter dan iemand anders in staat de uitgeloofde
+belooning te winnen. Weinigen slechts, vooral in het presidentschap van
+Bombay, waren in de gelegenheid geweest het woeste opperhoofd van den
+grooten opstand te ontmoeten. Meer noordelijk en meer in het midden, in
+Scindia Bundelkund, in Oude, in de omstreken van Agra, van Delhi, van
+Cawnpore, van Lucknow, op het voornaamste tooneel der op zijn bevel
+bedreven wreedheden, zou de geheele bevolking zich tegen hem verzet en
+hem aan de Engelsche rechtspleging overgeleverd hebben. De
+bloedverwanten zijner slachtoffers, echtgenooten, broeders, kinderen,
+vrouwen, beweenden nog steeds hen, die de nabob bij honderden had doen
+ombrengen. Een tijdvak van tien jaren was niet voldoende geweest om de
+rechtmatigste gevoelens van wraak en haat uit te dooven. Het was dan
+ook niet mogelijk, dat Dandou-Pant onvoorzichtig genoeg geweest was
+zich juist in die provincie te wagen waar zijn naam door iedereen
+verfoeid werd. Indien hij dus, zooals men zeide, de Indisch-Chineesche
+grens weder was overschreden, indien <span class="pagenum">[<a id="pb8"
+href="#pb8" name="pb8">8</a>]</span>een of andere onbekende drijfveer,
+zooals plannen van oproer of andere, hem bewogen hadden de veilige
+schuilplaats te verlaten, waarvan het geheim door de Engelsch-Indische
+politie nog niet ontdekt was, dan waren het alleen de provincies van
+Dekan, die hem een soort van veiligheid konden verschaffen.</p>
+<p>Men ziet evenwel, dat de gouverneur de lucht van zijn verschijning
+in het presidentschap verkregen en dadelijk een prijs op zijn hoofd
+gesteld had.</p>
+<p>Nu moeten wij echter doen opmerken, dat de leden der hoogere
+klassen, overheidspersonen, officieren, ambtenaars, de inlichtingen,
+door den gouverneur ingewonnen, wel eenigszins betwijfelden. Reeds zoo
+dikwijls was het gerucht verspreid geworden, dat de moeielijk te vatten
+Dandou-Pant gezien en zelfs gevangen was! Zoovele valsche tijdingen
+hadden ten zijnen opzichte de rondte gedaan, dat er een soort van
+legende in omloop was over de gave van alomtegenwoordigheid van den
+nabob en over zijn behendigheid om de bekwaamste agenten van politie om
+den tuin te leiden; maar onder het volk twijfelde men niet.</p>
+<p>Onder de minst ongeloovigen bevond zich natuurlijk de oud-gevangene
+van den nabob. Die arme duivel van een Hindoe, uitgelokt door de
+belooning en daarenboven bezield door een behoefte aan persoonlijke
+wraak, dacht nergens aan dan om de campagne te beginnen en beschouwde
+zijn succes bijna als verzekerd. Zijn plan was zeer eenvoudig. Den
+volgenden dag reeds, stelde hij zich voor den gouverneur zijne diensten
+aan te bieden; daarna, na nauwkeurig vernomen te hebben waarop de in de
+afkondiging vermelde inlichtingen berustten, was hij van plan zich naar
+de plaats zelve te begeven waar de nabob gezien was.</p>
+<p>Tegen elf uren <span class="corr" id="xd20e275" title=
+"Bron: s&rsquo;">&rsquo;s</span> avonds, na zooveel verschillende
+praatjes gehoord te hebben, die weliswaar zijn denkvermogen in de war
+brachten, maar hem in zijn voornemen versterkten, dacht de Hindoe er
+eindelijk aan eenige rust te nemen. Hij had geen andere woning dan een
+schuit aan een der oevers van de Doudhma vastgelegd en hij richtte zich
+naar dien kant, droomende, met de oogen half gesloten.</p>
+<p>Zonder dat hij er iets van merkte, had de fakir hem niet verlaten;
+hij zette hem na zonder zijn aandacht te wekken en volgde hem slechts
+in de schaduw.</p>
+<p>Aan het einde van de volkrijke buurt van Aurungabad, waren de
+straten om dezen tijd minder druk. De voornaamste uitgang dezer buurt
+eindigde in eenige ledige terreinen, waarvan de eene zijde gevormd werd
+door een der oevers van de Doudhma. Het was een soort van woestijn, aan
+het uiteinde der stad. Zij werd slechts bezocht door eenige
+achterblijvers, die haar haastig doorliepen om zich naar de meer
+bezochte wijken te begeven. Weldra <span class="pagenum">[<a id="pb9"
+href="#pb9" name="pb9">9</a>]</span>liet zich het geluid der laatste
+voetstappen hooren, maar de Hindoe merkte niet op, dat hij <span class=
+"corr" id="xd20e284" title="Niet in bron">niet</span> de eenige was,
+die langs den oever der rivier liep.</p>
+<div class="figure xd20e288width"><img src="images/p009.jpg" alt=
+"&raquo;Herkent ge me?&rdquo; Blz. 10." width="503" height="720">
+<p class="figureHead"><span class="corr" id="xd20e290" title=
+"Bron: &lsquo;">&raquo;</span>Herkent ge me?&rdquo; Blz. <a href=
+"#pb10" class="pageref">10</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb10" href="#pb10" name=
+"pb10">10</a>]</span></p>
+<p>De fakir volgde hem altijd en koos de donkere plekken van het
+terrein, hetzij onder bescherming der boomen, hetzij dicht langs de
+sombere muren der hier en daar verspreide in puin gevallen
+woningen.</p>
+<p>De voorzorg was niet overbodig. De maan was zooeven opgekomen en
+verspreidde een onzeker licht. De Hindoe zou dus hebben kunnen zien,
+dat hij bespied en zelfs dicht achtervolgd werd. De schreden van den
+fakir te hooren, ware onmogelijk geweest. Deze gleed op zijn bloote
+voeten voort eerder dan hij liep. Niet het geringste geluid verried
+zijn tegenwoordigheid aan den oever van de Doudhma.</p>
+<p>Vijf minuten waren op deze wijze verloopen. De Hindoe bereikte als
+werktuiglijk de armzalige schuit, waarin hij gewoon was den nacht door
+te brengen. De richting, die hij volgde, was voor geen andere
+uitlegging vatbaar. Hij liep als iemand, die gewoon was elken avond
+deze verlaten plaats te bezoeken; hij was geheel verdiept in de
+gedachte van den stap, dien hij den volgenden dag bij den gouverneur
+ging doen. De hoop zich op den nabob te wreken, die zijne gevangenen
+nooit bijzonder zacht behandeld had, gevoegd bij de hevige begeerte den
+uitgeloofden prijs te winnen, maakte hem blind en doof.</p>
+<p>Hij had dan ook niet het minste bewustzijn van het gevaar, dat hij
+door zijn onvoorzichtig gebabbel liep.</p>
+<p>Hij zag niet, dat de fakir hem langzamerhand naderde.</p>
+<p>Maar plotseling sprong als een tijger een man op hem toe, met iets
+bliksemends in de hand. Het was het maanlicht, dat het lemmer van een
+maleischen dolk bescheen.</p>
+<p>De Hindoe viel, in de borst getroffen, met een doffen slag op den
+grond.</p>
+<p>Evenwel was de ongelukkige, hoewel de stoot met een zekeren arm was
+toegebracht, niet dood. Eenige half uitgesproken woorden ontsnapten met
+een golf bloeds zijne lippen.</p>
+<p>De moordenaar bukte zich naar den grond, pakte zijn slachtoffer aan,
+lichtte het in de hoogte, en, zijn eigen gelaat door het volle licht
+der maan latende beschijnen, zeide hij:</p>
+<p>&raquo;Herkent ge me?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hij!&rdquo; prevelde de Hindoe.</p>
+<p>En de vreeselijke naam van den fakir zou zijn laatste woord zijn,
+toen hij plotseling stikte en den laatsten adem uitblies.</p>
+<p>Een oogenblik later verdween het lijk van den Hindoe in den stroom
+der Doudhma, die het nooit zou teruggeven.</p>
+<p>De fakir wachtte totdat de rimpels aan de oppervlakte des waters
+verdwenen waren. Daarna trad hij terug, ging de ledige terreinen weder
+over, vervolgens door de wijken waar de stilte begon en richtte zich
+met snelle schreden naar een van de poorten der stad.</p>
+<p>Doch juist op het oogenblik dat hij daar aankwam, had men de
+<span class="pagenum">[<a id="pb11" href="#pb11" name=
+"pb11">11</a>]</span>poort gesloten. Eenige soldaten van het
+koninklijke leger bezetten de wacht, die den toegang verdedigde. De
+fakir kon Aurungabad niet meer verlaten, zooals hij van plan geweest
+was.</p>
+<p>&raquo;Ik moet er toch uit en dezen nacht nog.... of ik zou er nooit
+meer uit komen!&rdquo; mompelde hij.</p>
+<p>Hij keerde dus op zijne schreden terug, liep den muur van binnen
+langs en beklom twee honderd passen verder het talud, ten einde boven
+op de borstwering te komen.</p>
+<p>Deze borstwering verhief zich een vijftig voet boven het niveau van
+de gracht, die tusschen de escarp en contrescarp gegraven was. Het was
+een loodrechte muur, zonder eenig uitsteeksel om tot steunpunt voor den
+voet te dienen. Ook was het ten eenemale onmogelijk, dat iemand zich
+langs de bekleeding kon laten afglijden. Met een touw was de
+nederdaling ongetwijfeld te beproeven geweest, maar de gordel om de
+lendenen van den fakir was nauwlijks eenige voeten lang en dus niet
+voldoende om hem aan den voet van het talud te brengen.</p>
+<p>De fakir bleef een oogenblik staan, sloeg een blik in het rond en
+dacht na over hetgeen hem nu te doen stond.</p>
+<p>Boven de borstwering stak een donker koepeldak van gebladerte uit,
+gevormd door het loof der groote boomen, die Aurungabad als in een
+groene lijst omvatten. Van dit koepeldak bogen lange buigzame en sterke
+takken naar buiten uit, waarvan men misschien gebruik zou kunnen maken
+om, niet zonder groot gevaar, den bodem der gracht te bereiken.</p>
+<p>Nauwlijks was dit denkbeeld bij den fakir opgekomen of hij aarzelde
+niet. Hij begaf zich onder een dezer koepeldaken en kwam weldra buiten
+den muur weder te voorschijn, aan het uiteinde van een langen tak
+hangende, die allengs onder zijn gewicht boog.</p>
+<p>Zoodra de tak genoeg gebogen was om den bovensten zoom van den muur
+even aan te raken, liet de fakir zich langzaam zakken, alsof hij een
+touw met knoopen tusschen de handen had. Hij kon op die wijze tot de
+halve hoogte van de inwendige escarp afdalen, doch hij bevond zich nog
+op een hoogte van dertig voet boven den grond, dien hij moest bereiken
+om te kunnen ontvluchten.</p>
+<p>Hij hing dus te slingeren tusschen hemel en aarde en zocht met den
+voet een of andere ongelijkheid, die hem tot steunpunt kon
+verstrekken.....</p>
+<p>Eensklaps schitterde geweervuur in de duisternis en deden zich
+losbarstingen hooren. De soldaten der wacht hadden den vluchteling
+opgemerkt en op hem gevuurd, doch zonder hem te raken. Toch trof een
+kogel den tak waaraan hij hing, twee duim boven zijn hoofd.</p>
+<p>Twintig seconden later<a id="xd20e355" name="xd20e355"></a> brak de
+tak en viel de fakir in de droge gracht.... Een ander ware dood
+geweest, maar hem deerde niets.</p>
+<p>Op te staan, te midden van een kogelregen, waarvan geen een
+<span class="pagenum">[<a id="pb12" href="#pb12" name=
+"pb12">12</a>]</span>hem trof, tegen het talud van de escarp op te
+<span class="corr" id="xd20e361" title=
+"Bron: klouteren">klauteren</span> en in de duisternis weg te sluipen,
+was voor den vluchteling slechts spel.</p>
+<p>Twee mijlen verder passeerde hij ongezien het kantonnement der
+Engelsche troepen, die buiten Aurungabad gelegerd waren.</p>
+<p>Een paar honderd schreden verder bleef hij staan, keerde zich om,
+stak zijn verminkte hand naar de stad uit en uitte deze woorden:</p>
+<p>&raquo;Wee hen, die nog in de handen zullen vallen van Dandou-Pant!
+Gij Engelschen, uw rekening met Nana Sahib is nog niet
+vereffend!&rdquo;</p>
+<p>Nana Sahib! Nogmaals had de nabob dien naam, den geduchtsten onder
+al de namen, die in den opstand van 1857 zulk een bloedige vermaardheid
+verwierven, den veroveraars van Indi&euml; als een laatste uitdaging
+voor de voeten geworpen!</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e137" href="#xd20e137src" name="xd20e137">1</a></span>
+Onderkoning, prins, regent.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch2" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">II.</h2>
+<h2 class="main">De kolonel Munro.</h2>
+<p class="firstpar">&raquo;Komaan, mijn waarde Maucler,&rdquo; voerde
+de ingenieur Banks mij te gemoet, &raquo;je vertelt ons niets van je
+reis! &rsquo;t Is alsof je Parijs nog niet verlaten hebt! Hoe bevalt
+het je in Indi&euml;?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Indi&euml;!&rdquo; antwoordde ik, &raquo;wel, om er goed over
+te oordeelen, zou ik het althans eerst moeten zien.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Die is goed!&rdquo; hernam de ingenieur, &raquo;heb je niet
+pas het geheele schiereiland doorkruist, van Bombay naar Calcutta, en
+als je niet blind zijt....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Ben niet blind, mijn waarde Banks, maar op dien
+tocht was ik verblind....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Verblind?....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja! verblind door den rook, door den stoom, door het stof, en
+vooral door de snelheid van het vervoer. Hoor eens! &rsquo;k Wil geen
+kwaad van de spoorwegen spreken, omdat het tot je vak hoort ze te
+maken, mijn waarde Banks, maar om zich in een wagon te laten opsluiten,
+met niets anders tot gezichtsveld dan het raampje van het portier, dag
+en nacht door te sporen met een gemiddelde snelheid van tien mijlen per
+uur, nu eens over bergen, in gezelschap van arenden of gieren, dan
+weder door tunnels, in gezelschap van ratten of muizen, slechts op te
+houden aan de stations die allen op elkaar gelijken, van de steden
+niets anders te zien dan de muren of de spitsen der minarets, een tijd
+achtereen gedoemd <span class="pagenum">[<a id="pb13" href="#pb13"
+name="pb13">13</a>]</span>te zijn te verkeeren in het onophoudelijk
+rumoer van het zuchten der locomotief, van het gefluit der stoomketels,
+van het geknars der rails en het dreunen der wielen, is dat
+reizen!&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e393width"><img src="images/p013.jpg" alt=
+"De soldaten der wacht hadden den vluchteling opgemerkt. Blz. 11."
+width="508" height="720">
+<p class="figureHead">De soldaten der wacht hadden den vluchteling
+opgemerkt. Blz. <a href="#pb11" class="pageref">11</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb14" href="#pb14" name=
+"pb14">14</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Goed gesproken!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;Zeg daar
+eens wat tegen, als je kunt, Banks! Wat zegt u er van,
+kolonel?&rdquo;</p>
+<p>De kolonel tot wien kapitein Hod zich wendde, knikte even met het
+hoofd, en vergenoegde zich met te zeggen:</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Zou wel eens willen weten wat Banks er den heer
+Maucler, onzen gast, op zou kunnen antwoorden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat brengt me volstrekt niet in verlegenheid,&rdquo;
+antwoordde de ingenieur en &rsquo;k moet zeggen, dat Maucler volkomen
+gelijk heeft.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als dat dan zoo is,&rdquo; riep kapitein Hod uit,
+&raquo;waarom maak je dan spoorwegen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Om u, als u haast hebt, kapitein, instaat te stellen u binnen
+zestig uren van Calcutta naar Bombay te begeven.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb nooit haast!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Welnu, volg dan den Great Trunk road,&rdquo; antwoordde de
+ingenieur. &raquo;Volg hem, Hod, en ga te voet!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat denk ik ook stellig te doen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wanneer?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zoodra mijn kolonel er in toestemt een wandelingetje door het
+schiereiland met me te maken van een acht of negen honderd
+mijlen!&rdquo;</p>
+<p>De kolonel vergenoegde zich met te glimlachen en verviel al weder
+spoedig in een van die langdurige droomerijen, waaruit zelfs zijne
+beste vrienden, zooals de ingenieur Banks en kapitein Hod zooveel
+moeite hadden hem te wekken.</p>
+<p>Ik was nog slechts sedert een maand in Indi&euml;, en daar ik met
+den Great Indian Peninsularspoorweg, die Bombay met Calcutta over
+Allahabad verbindt, gekomen was, kende ik tot nog toe niets van het
+schiereiland.</p>
+<p>Maar het was mijn voornemen eerst het noordelijk gedeelte te
+doorreizen, aan de andere zijde van den Ganges de groote steden te
+bezoeken, de voornaamste gedenkteekenen te bestudeeren en aan dezen
+tocht al den tijd te wijden, die noodig was om alles goed te zien en te
+onderzoeken.</p>
+<p>Ik had te Parijs den ingenieur Banks leeren kennen. Sedert eenige
+jaren reeds hadden wij vriendschap gesloten en een meer innige
+vertrouwelijkheid had dezen vriendschapsband slechts versterkt. Ik had
+beloofd hem te Calcutta te bezoeken, zoodra de voltooiing van het
+gedeelte Scindia Pendjab en Delhi, waarmede hij belast was, hem den
+tijd zou geven. Nu waren die werkzaamheden werkelijk voltooid en Banks
+had daardoor recht op een rust van verscheidene maanden, zoodat ik hem
+was komen vragen te rusten door zich te vermoeien met Indi&euml; te
+doorkruisen. Het spreekt van zelf, dat hij mijn voorstel met geestdrift
+had aangenomen. We zouden dan ook binnen eenige weken vertrekken,
+zoodra het seizoen gunstig zou geworden zijn. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb15" href="#pb15" name="pb15">15</a>]</span></p>
+<p>Bij mijn komst te Calcutta, in Maart 1867, had Banks mij in kennis
+gebracht met een zijner goede kameraden, den kapitein Hod; daarna had
+hij mij voorgesteld aan zijn vriend, den kolonel Munro, bij wien we den
+avond doorbrachten.</p>
+<p>De kolonel, toen zeven en veertig jaar oud, bewoonde een
+alleenstaand huis in de Europeesche wijk, en bijgevolg buiten de drukte
+en beweging, welke die <span class="corr" id="xd20e438" title=
+"Bron: handelstad">handelsstad</span>, de hoofdstad van Indi&euml;, met
+hare uitsluitend zwarte bevolking, kenmerkt. Deze wijk is somwijlen de
+&raquo;Stad der paleizen&rdquo; genoemd en inderdaad is er geen gebrek
+aan paleizen, indien men althans die benaming mag toepassen op
+woningen, die van paleizen niets anders hebben dan de open
+arcadengalerijen, de zuilen en de terrassen. Calcutta is de
+verzamelplaats van al de bouworden, die de Engelsche smaak in de steden
+der oude en nieuwe wereld gewoonlijk in praktijk brengt.</p>
+<p>Wat de woning van den kolonel betreft, deze was de
+&raquo;bungalow&rdquo; in al zijn eenvoudigheid, een gebouw, opgericht
+op een grondmuur van steen, met een verdieping gelijkvloers, bedekt
+door een dak, dat in een pyramide uitloopt. Een veranda, gedragen door
+lichte kolommetjes, omgaf het geheele gebouw. Aan de zijden vormden de
+keukens, de koetshuizen, het verblijf der dienstboden, twee vleugels.
+Het geheel was bevat in een tuin met schoone boomen beplant en omringd
+door lage muren.</p>
+<p>Het huis van den kolonel was dat van een zeer gegoed man. Zijn
+dienstbodenpersoneel was talrijk, zooals de bediening in de
+Indisch-Engelsche families het medebrengt. Meubelen,
+levensbenoodigdheden, huiselijke beschikkingen, alles was goed en
+deftig ingericht. Men gevoelde, dat de hand eener verstandige vrouw
+daar geordend en ook voor de toekomst gezorgd had, maar men gevoelde
+ook, dat die vrouw er niet meer was.</p>
+<p>Het bestuur over zijne dienstboden, de algemeene leiding van zijn
+huis, had de kolonel geheel overgegeven aan een zijner krijgskameraden,
+een Schot, den sergeant Mac Neil, met wien hij al de veldtochten van
+Indi&euml; had medegemaakt, een van die edelaardige karakters, die hun
+leven veil hebben voor hem, dien ze hun vriend noemen. Het was een man
+van vijf en veertig jaar, krachtig, groot, met langen, vollen baard,
+als de Bergschotten. In zijn voorkomen, zijn gelaat, zoowel als door
+zijn costuum op de overlevering gegrond, was hij met hart en ziel
+hooglander gebleven, alhoewel hij tegelijk met kolonel Munro den
+militairen dienst verlaten had. Beiden hadden in 1860 hun ontslag
+genomen. Doch inplaats naar hunne bergen, te midden hunner
+voorvaderlijke klans terug te keeren, waren zij in Indi&euml; gebleven
+en woonden zij te Calcutta, in een soort van afzondering, waarvoor
+redenen bestonden.</p>
+<p>Voor dat Banks mij aan kolonel Munro voorstelde, gaf hij mij onder
+vier oogen de volgende aanbeveling: <span class="pagenum">[<a id="pb16"
+href="#pb16" name="pb16">16</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Spreek niet over den opstand der Sipayers, en noem vooral
+nooit den naam van Nana Sahib!&rdquo;</p>
+<p>Kolonel Edward Munro behoorde tot een oude Schotsche familie, wier
+voorvaderen in de geschiedenis van het Vereenigd Koninkrijk een
+schitterende rol gespeeld hadden. Hij telde onder zijne voorvaderen Sir
+Hector Munro, die in 1760 het leger van Bengalen aanvoerde en die juist
+een oproer moest dempen, dat de Sipayers een eeuw later zouden
+herhalen. Majoor Munro onderdrukte den opstand met meedoogenlooze
+gestrengheid,&mdash;en aarzelde niet dienzelfden dag acht en twintig
+opstandelingen voor den mond der kanonnen te laten binden,&mdash;een
+vreeselijke strafoefening, die gedurende den opstand van 1857 telkens
+herhaald werd en waarvan die voorvader van den kolonel misschien de
+wreede uitvinder was.</p>
+<p>Ten tijde dat de Sipayers opstonden, kommandeerde kolonel Munro het
+93<sup>e</sup> regiment Schotsche infanterie. Hij maakte bijna den
+geheelen veldtocht mede, onder de bevelen van Sir James Outram, een der
+helden van dien oorlog, hij die den naam verwierf van &raquo;Bayard van
+het Indische leger&rdquo;, zooals Sir Charles Napier het bij
+proclamatie bekend maakte. Met hem was kolonel Munro dan ook te
+Cawnpore; hij maakte den tweeden veldtocht mede onder Colin Campbell;
+ook was hij bij het beleg van Lucknow en verliet dezen beroemden
+soldaat niet eer dan toen Outram tot lid van den raad van Indi&euml; te
+Calcutta benoemd was.</p>
+<p>In 1858 was kolonel sir Edward Munro ridder-kommandant van de Ster
+van Indi&euml;, &raquo;<span lang="en">the Star of
+India</span><span class="corr" id="xd20e464" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> (<span class="abbr" title=
+"Knight Commander of the Star of India"><abbr title=
+"Knight Commander of the Star of India">K. C. S. I.</abbr></span><a id=
+"xd20e469" name="xd20e469"></a>). Hij werd tot baronet verheven en zijn
+echtgenoote zou den titel van lady Munro<a class="noteref" id=
+"xd20e471src" href="#xd20e471" name="xd20e471src">1</a> verkregen
+hebben, indien de ongelukkige den 27<sup>n</sup> Juni, 1857 niet
+omgekomen was in den vreeselijken moord van Cawnpore, een moord op
+bevel en onder de oogen van Nana Sahib volbracht.</p>
+<p>Lady Munro.&mdash;de vrienden van den kolonel noemden haar nooit
+anders,&mdash;werd door haren man aangebeden. Zij was nauwelijks zeven
+en twintig jaar oud, toen zij met de tweehonderd slachtoffers dier
+afschuwelijke slachterij verdween. Mistress Orr en miss Jackson,
+wonderdadig gered na de inneming van Lucknow, hadden hun man en hun
+vader overleefd. Wat Lady Munro betreft, zij kon haren man niet
+teruggegeven worden. Het was onmogelijk geweest hare overblijfselen,
+onder die van zoovele slachtoffers in den put van Cawnpore, weder te
+vinden en ze een christelijke begrafenis te bezorgen. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb17" href="#pb17" name="pb17">17</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e481width"><img src="images/p017.jpg" alt=
+"Dienzelfden avond kwam de zaak opnieuw op het tapijt. Blz. 20." width=
+"505" height="720">
+<p class="figureHead">Dienzelfden avond kwam de zaak opnieuw op het
+tapijt. Blz. <a href="#pb20" class="pageref">20</a>.</p>
+</div>
+<p>Sir Edward Munro was wanhopig en had van dat oogenblik af slechts
+eene gedachte, eene enkele slechts, die van Nana Sahib weder te vinden,
+dien het Engelsche gouvernement overal deed <span class=
+"pagenum">[<a id="pb18" href="#pb18" name="pb18">18</a>]</span>opsporen
+en met zijn wraak een soort van dorst naar recht te stillen, die hem
+verteerde. Om vrijer in zijne handelingen te zijn, nam hij zijn
+ontslag.</p>
+<p>Mac Neil volgde hem op al zijn schreden. Deze twee menschen, door
+denzelfden geest bezield, eene zelfde gedachte met zich omdragende,
+slechts hetzelfde doel beoogende, trachtten als speurhonden hem op het
+spoor te komen, maar zij waren niet gelukkiger dan de Engelsch-Indische
+politie. De Nana wist aan alle nasporingen te ontkomen en na drie jaren
+van vruchtelooze pogingen, moesten de kolonel en de sergeant hunne
+nasporingen voorloopig staken. Daarenboven had zich omstreeks dezen
+tijd het gerucht van den dood van Nana Sahib door Indi&euml; verspreid
+en ditmaal met zulk een schijn van waarheid, dat er geen reden was het
+te betwijfelen.</p>
+<p>Sir Edward Munro en Mac Neil keerden naar Calcutta terug, waar zij
+zich in dien afgelegen bungalow vestigden. Daar, geen boeken noch
+dagbladen lezende, die hem het bloedige tijdperk van den opstand in het
+geheugen hadden kunnen terugroepen, nooit zijn woning verlatende,
+leefde de kolonel als iemand wiens leven verder doelloos is. Nooit
+evenwel was de vrouw, die hij eenmaal zoo liefhad, uit zijne gedachten.
+Het scheen zelfs, dat de tijd niet vermocht zijn smart te lenigen.</p>
+<p>Wij moeten hier nog bijvoegen, dat de mare der wederverschijning van
+den Nana in het presidentschap van Bombay,&mdash;de tijding, die sedert
+eenige dagen in omloop was,&mdash;niet ter oore van den kolonel gekomen
+was. En dat was gelukkig, want hij zou onmiddellijk den bungalow
+verlaten hebben.</p>
+<p>Dit had Banks mij medegedeeld, alvorens mij in deze woning voor te
+stellen, waar de vreugde voor altijd verbannen was en ziedaar ook de
+reden waarom elke zinspeling op den opstand der Sipayers en den
+wreedsten hunner aanvoerders, Nana Sahib, moest vermeden worden.</p>
+<p>Slechts twee vrienden,&mdash;twee beproefde
+vrienden,&mdash;bezochten ijverig het huis van den kolonel. Het waren
+de ingenieur Banks en de kapitein Hod.</p>
+<p>Banks had, zooals ik gezegd heb, juist de werkzaamheden voltooid,
+waarmede hij belast was geweest ter vestiging van de &raquo;Great
+Indian Peninsular&rdquo; spoorbaan. Hij was een man van vijf en veertig
+jaren, in de volle kracht des levens. Hij moest ook een werkzaam deel
+nemen aan het leggen van den Madras-spoorweg, die bestemd was om de
+Arabische golf in gemeenschap te brengen met de baai van Benguela; maar
+het was niet waarschijnlijk, dat de werkzaamheden voor een jaar een
+aanvang konden nemen. Hij rustte dus uit te Calcutta, zich bezig
+houdende met verschillende onderwerpen van werktuigkunde, want het was
+een werkzame en vruchtbare geest, die altijd op nieuwe uitvindingen uit
+was. Buiten zijne bezigheden, <span class="pagenum">[<a id="pb19" href=
+"#pb19" name="pb19">19</a>]</span>wijdde hij al zijn tijd aan den
+kolonel, met wien hij door een vriendschap van twintig jaren verbonden
+was. Ook bracht hij al zijne avonden door onder de veranda van den
+bungalow, in gezelschap van sir Edward Munro en van kapitein Hod, die
+juist een verlof van tien maanden verkregen had.</p>
+<p>Hod behoorde tot het 1<sup>e</sup> escadron karabiniers der
+koninklijke arm&eacute;e en had den geheelen veldtocht van
+1857&ndash;58 medegemaakt, eerst met sir Colin Campbell in Oude en
+Rohilkhande, daarna met sir <span class="corr" id="xd20e511" title=
+"Bron: H.">Hugh</span> Rose, in Centraal-Indi&euml;,&mdash;een
+veldtocht, die eindigde met de inneming van Gwalior.</p>
+<p>Kapitein Hod, een leerling uit de harde school van Indi&euml;, een
+der voortreffelijke leden van de Club van Madras, roodblond van haren
+en baard, was niet ouder dan dertig jaren. Ofschoon hij tot het
+koninklijke leger behoorde, zou men hem voor een officier der
+inlandsche armee gehouden hebben, zoo had hij zich gedurende zijn
+verblijf op het schiereiland &raquo;<span class="corr" id="xd20e517"
+title="Bron: geindianiseerd">ge&iuml;ndianiseerd</span>.&rdquo; Al was
+hij werkelijk in Hindostan geboren, kon hij niet meer Hindoe geweest
+zijn. Voor hem was Indi&euml; dan ook het land bij uitnemendheid, het
+beloofde land, het eenige land waar een mensch leven kon. Daar
+inderdaad kon hij aan al zijne neigingen voldoen. Soldaat van inborst,
+hernieuwden zich onophoudelijk de gelegenheden om te strijden. Was hij,
+de uitmuntende jager, niet in het land waar de natuur al de wilde
+dieren der schepping scheen vereenigd te hebben, en al het behaarde en
+gevederde wild der oude en nieuwe wereld? Had hij, de moedige
+bergbeklimmer, niet de ontzagverwekkende bergketen van Thibet bij de
+hand, die de hoogste toppen van den aardbol telt? Wie belette hem, den
+stoutmoedigen reiziger, den voet te zetten op plekken, nog nooit door
+iemand betreden, in de ontoegankelijke streken namelijk van het
+Himalaya gebergte. Had hij niet, als hartstochtelijke wedrenner, de
+renbanen van Indi&euml;, die in zijne oogen konden opwegen tegen die
+van La Marche of Epsom? Op dit punt, waren Banks en hij het zelfs
+geheel oneens. De ingenieur stelde in zijne hoedanigheid van volbloed
+werktuigkundige slechts een zeer middelmatig belang in de heldendaden
+der <i>Gladiators</i> en <i>Filles-de-l&rsquo;air</i>.</p>
+<p>En zelfs toen kapitein Hod het hierover met hem had, antwoordde
+Banks hem, dat de wedrennen naar zijne meening slechts op eene
+voorwaarde werkelijk merkwaardig zouden zijn.</p>
+<p>&raquo;En op welke?&rdquo; vroeg Hod.</p>
+<p>&raquo;Dat er bepaald moest worden,&rdquo; antwoordde Banks ernstig,
+&raquo;dat de jockey, die het laatst aankomt, op staanden voet aan den
+eindpaal moet opgehangen worden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat is nog zoo&rsquo;n kwaad id&eacute;e niet!....&rdquo;
+antwoordde kapitein Hod eenvoudig.</p>
+<p>En hij zou ongetwijfeld in staat geweest zijn, die kans in eigen
+persoon te wagen! <span class="pagenum">[<a id="pb20" href="#pb20"
+name="pb20">20</a>]</span></p>
+<p>Zoodanig waren de twee ijverige bezoekers van den bungalow van sir
+Edward Munro. De kolonel mocht hen gaarne over alle dingen hooren
+redetwisten en zelfs brachten hunne eeuwige woordenwisselingen somtijds
+een soort van glimlach op zijn lippen.</p>
+<p>E&eacute;n wensch hadden de beide kameraden gemeen, den kolonel
+namelijk over te halen tot een reis, die hem kon verstrooien. Meermalen
+reeds hadden zij hem voorgesteld met hen naar het noorden van het
+schiereiland te vertrekken en eenige maanden te gaan doorbrengen in de
+omstreken van een van die sanitariums, waar de rijke Engelsch-Indische
+wereld gedurende het heete seizoen gaarne een toevlucht zoekt, maar de
+kolonel had altijd geweigerd.</p>
+<p>Wat betreft de reis, die Banks en ik wenschten te ondernemen, hadden
+wij hem reeds gepolst. Dienzelfden avond kwam de zaak opnieuw op het
+tapijt. Men heeft gezien, dat kapitein Hod maar eventjes plan had
+gemaakt te voet een grooten tocht in het noorden van Indi&euml; te
+ondernemen. Mocht Banks niet op paarden gesteld zijn, Hod hield van
+geen spoorwegen. Wat de eene niet wilde, wenschte de andere.</p>
+<p>Nu hadden zij er dat op kunnen vinden, dat ieder op zijne wijze, om
+beurten, hetzij per rijtuig, hetzij per palankijn reisde,&mdash;hetgeen
+op de goed aangelegde en goed onderhouden wegen van Hindostan vrij
+gemakkelijk is.</p>
+<p>&raquo;Spreek me toch niet van je wagens met bultossen
+bespannen!&rdquo; riep Banks uit. &raquo;Als wij er niet voor gezorgd
+hadden, behielp je je nog altijd met die primitieve voertuigen, die men
+in Europa voor vijfhonderd jaren al afgeschaft heeft!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, Banks,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;die zijn
+licht zoo goed als je met kussens voorziene waggons en je Cramptons!
+Die groote, witte ossen, die steeds in galop blijven en om de twee
+mijlen aan de poststations verwisseld worden....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En die een soort van tartanen op vier wielen voortsleepen,
+waarin men ruwer heen en weer geschud wordt dan de visschers in hunne
+booten op een onstuimige zee!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Moet je dat gedeeltelijk toestemmen, Banks,&rdquo;
+antwoordde kapitein Hod. &raquo;Maar hebben we niet onze rijtuigen met
+twee, drie en vier paarden, die in spoed kunnen wedijveren met je
+&raquo;treinen&rdquo;, veel gelijkende op een lijkstatie! Dan vind ik
+den eenvoudigen palankijn nog beter....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Je palankijnen, kapitein Hod, echte doodkisten, zes voet
+lang, vier breed, waarin men als een lijk ligt uitgestrekt!&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e557width"><img src="images/p021.jpg" alt=
+"Mac Neil." width="505" height="720">
+<p class="figureHead">Mac Neil.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Goed, Banks, maar geen schokken, men kan lezen, schrijven en
+gerust slapen, zonder bij elk station wakker te worden! Met een
+palankijn met vier of zes Bengaalsche Gamals<a class="noteref" id=
+"xd20e563src" href="#xd20e563" name="xd20e563src">2</a> maakt men nog
+<span class="pagenum">[<a id="pb21" href="#pb21" name=
+"pb21">21</a>]</span>vier en een halve mijl<a class="noteref" id=
+"xd20e568src" href="#xd20e568" name="xd20e568src">3</a> per uur en,
+zooals dat met je geweldige <span class="pagenum">[<a id="pb22" href=
+"#pb22" name="pb22">22</a>]</span>sneltreinen het geval is, waagt men
+althans niet om aan te komen, voordat je nog goed en wel vertrokken
+zijt.... <i>als</i> men aankomt..&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Het best,&rdquo; zei ik daarop, &raquo;zou zeker zijn zijn
+huis met zich mede te kunnen nemen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als een slak!&rdquo; riep Banks uit.</p>
+<p>&raquo;Mijn vriend,&rdquo; antwoordde ik, &raquo;een slak, die zijn
+huisje kan verlaten en er naar goedvinden weer in kan komen, is
+misschien niet zoo bijzonder te beklagen! Met in zijn huis, een
+beweegbaar huis, te reizen, zal waarschijnlijk het laatste woord gezegd
+zijn van den vooruitgang in het reizen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Misschien,&rdquo; zei daarop kolonel Munro; &raquo;thuis
+blijvende zich te verplaatsen, zijn thuis en al de herinneringen
+daaraan verbonden, mede te kunnen nemen, zijn horizont af te wisselen,
+zijn gezichtspunten, zijn klimaat te wijzigen, zonder zijne
+dagelijksche gewoonten te veranderen.... ja.... misschien!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Geen bungalows meer dus voor de reizigers!&rdquo; antwoordde
+kapitein Hod, &raquo;waar voor de geriefelijkheden des levens altijd
+iets te wenschen zal overblijven en waarin men zonder toestemming van
+de plaatselijke overheid niet mag wonen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Geen ellendige herbergen meer, waarin men naar ziel en
+lichaam op alle mogelijke manieren gevild wordt!&rdquo; deed ik niet
+zonder eenige reden opmerken.</p>
+<p>&raquo;Het rijtuig der goochelaars dus!&rdquo; riep kapitein Hod
+uit, &raquo;maar ingericht naar den tijd waarin we leven. Welk een
+droom nog! Op te houden als men wil, te vertrekken naar goedvinden, te
+stappen of in galop voort te snellen naar den luim van het oogenblik,
+niet alleen zijn slaapkamer met zich te voeren, maar zijn salon, zijn
+eetzaal, zijn rookvertrek en vooral zijn keuken en zijn kok, dat noem
+ik je vooruitgang, vriend Banks! Dat is honderdmaal beter dan
+spoorwegen! Durf me dat eens tegenspreken, gij, ingenieur!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wel! vriend Hod,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;&rsquo;k zou
+&rsquo;t volkomen met je eens zijn, als....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als?....&rdquo; vroeg de kapitein, het hoofd schuddende.</p>
+<p>&raquo;Als in de vlucht naar vooruitgang, je niet plotseling
+onderweg waart blijven stilstaan.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zou er dan nog iets beters te doen zijn?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Oordeel zelf. Je stelt het rollende huis ver boven den
+waggon, zelfs boven het salonrijtuig, zelfs boven den <span class=
+"corr" id="xd20e601" title="Bron: slaapwagon">slaapwaggon</span> der
+spoorwegen. Je hebt gelijk, kapitein, als men tijd te verliezen heeft,
+als men voor zijn pleizier en niet voor zaken reist. &rsquo;k Geloof
+dat we &rsquo;t allen in dit opzicht geheel eens zijn?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Allen!&rdquo; antwoordde ik.</p>
+<p>Kolonel Munro boog het hoofd, bij wijze van goedkeuring.</p>
+<p>&raquo;Toegestemd dus,&rdquo; antwoordde Banks. &raquo;Goed!
+&rsquo;k Vervolg. Je hebt je gewend tot een rijtuigmaker, die den raad
+van een architect heeft <span class="pagenum">[<a id="pb23" href=
+"#pb23" name="pb23">23</a>]</span>ingewonnen en hij heeft je een
+rollend huis gemaakt. Het is sterk, goed ingericht en voldoet aan al de
+eischen van gemak en weelde. Het is niet te hoog, waardoor het niet
+licht kan ombuitelen, het is niet te groot, zoodat het alle wegen kan
+begaan; het is vernuftig opgehangen, zoodat het gemakkelijk en zacht
+rijdt. Uitstekend! Uitstekend! &rsquo;k Veronderstel dat het
+vervaardigd is voor onzen vriend den kolonel. Hij ontvangt er ons
+gastvrij. We gaan, als je wilt, de noordelijke streken van Indi&euml;
+bezoeken, weliswaar op de wijze van slakken, maar als slakken, wier
+staart niet onafscheidelijk aan hunne schelpen vast zitten. Alles is
+gereed. Men heeft niets vergeten.... zelfs niet den kok en de keuken,
+die de kapitein zoo lief heeft. De dag van het vertrek is gekomen, men
+gaat werkelijk vertrekken! Alles is in order!.... En wie zal het
+voorttrekken, uw rollend huis, mijn beste vriend?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wie?&rdquo; riep kapitein Hod uit! &raquo;wel, muilezels,
+ezels, paarden, ossen!...&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Bij dozijnen?&rdquo; zei Banks.</p>
+<p>&raquo;Olifanten!&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;olifanten!
+Dat zou trotsch en statig zijn! Een huis voortgetrokken door een
+bespanning olifanten, goed gedresseerd, met fieren gang, die draven en
+galoppeeren als de beste koetspaarden van de wereld!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat zou prachtig zijn, kapitein!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Een rajah-trein te velde, ingenieur!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, maar....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar.... wat? Is er nog een maar?&rdquo; riep kapitein Hod
+uit.</p>
+<p>&raquo;Een groote maar!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Die ingenieurs! overal zien ze moeielijkheden
+in!...&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Die ze weten te overwinnen, als ze niet onoverkomelijk
+zijn,&rdquo; antwoordde Banks.</p>
+<p>&raquo;Welnu, geef dan raad!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat is het geval, mijn waarde Munro. Al die trekdieren, die
+de kapitein opsomde, dat loopt, dat trekt, dat sleept, maar dat
+vermoeit zich ook. Daarenboven zijn ze koppig, weerspannig en hebben
+vooral veel voedsel noodig. Zoodra nu de weiden ontbreken en men geen
+vijfhonderd bunders weiland op sleeptouw kan nemen, staat de bespanning
+stil, put zich uit, valt, sterft van honger, het rollende huis rolt
+niet meer en blijft even onbeweeglijk als de bungalow waar we op dit
+oogenblik zitten te praten. Er volgt dus uit, dat het genoemde huis dan
+eerst praktisch bruikbaar zal zijn als het een stoomhuis zal
+zijn.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat op rails zal loopen!&rdquo; riep de kapitein uit, de
+schouders ophalende.</p>
+<p>&raquo;Neen, op wegen en getrokken door een tot volkomenheid
+gebrachte weglocomotief.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Bravo!&rdquo; juichte de kapitein, &raquo;bravo! zoodra je
+huis geen spoorweg noodig heeft en zich naar willekeur kan richten,
+zonder genoodzaakt te zijn een ijzeren spoor te volgen, ben ik je
+man.&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb24" href="#pb24" name=
+"pb24">24</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Maar,&rdquo; deed ik Banks opmerken, &raquo;als muilezels,
+ezels, paarden<span class="corr" id="xd20e647" title=
+"Niet in bron">,</span> ossen, olifanten eten, een machine eet ook, en
+uit gebrek aan brandstof zal je ook onderweg blijven staan.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Een stoompaard,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;staat in
+kracht gelijk met drie of vier gewone paarden en dit vermogen kan nog
+toenemen. Een stoompaard is niet aan vermoeienis noch aan ziekte
+onderhevig. Ten allen tijde, onder alle breedten, in de zon, in den
+regen, in de sneeuw, altijd gaat het voort, zonder ooit uitgeput te
+raken. Het behoeft zelfs de aanvallen der wilde beesten niet te
+vreezen, noch den beet der slangen, noch den steek der horzels en
+andere geduchte insecten. Het heeft noch den prikstok der
+ossendrijvers, noch de zweep der geleiders noodig. Rust is overbodig en
+slaap kan het missen. Het stoompaard, door de hand van den mensch
+vervaardigd, is, met het oog op zijne bestemming en bij de
+onmogelijkheid dat het eenmaal tot voedsel zal verstrekken, te
+verkiezen boven al de trekdieren, die de Voorzienigheid ter beschikking
+van den mensch gesteld heeft. Een weinig olie en vet, een weinig
+steenkolen of hout, is alles wat het verteert. En, ge weet het, mijne
+vrienden, aan bosschen is geen gebrek op het Indische schiereiland en
+het hout is er het eigendom van iedereen.</p>
+<p>&raquo;Goed gesproken!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;Hoera
+voor het stoompaard! &rsquo;k Zie reeds in mijne verbeelding het
+rollende huis van den ingenieur Banks, in beweging op de groote wegen
+van Indi&euml;, door de wilde kreupelbosschen zich een weg banende,
+doordringende onder de boomen van het woud, zich wagende tot in de
+holen der leeuwen, der tijgers, der beeren, der panters, der
+luipaarden, en wij achter zijne muren verscholen, een slachting makende
+onder de wilde dieren om al de Nimrods, de Andersons, de
+G&eacute;rards, de Pertuisets, de Chassaings van de wereld van ergernis
+te doen barsten! Zeg, Banks, &rsquo;k moet er van watertanden en je
+doet het me bitter betreuren, dat ik niet een vijftig jaren later
+geboren ben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En waarom dat, kapitein?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Omdat je droom over een vijftig jaar zal verwezenlijkt worden
+en eerst dan het stoomrijtuig zal gereed zijn.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Het is gereed,&rdquo; antwoordde eenvoudig de ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Gereed! en door u vervaardigd misschien?....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Door mij, en om de waarheid te zeggen vrees ik maar eene
+zaak, dat het je verwachting overtreft.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Op weg, Banks, op weg!&rdquo; riep kapitein Hod uit, die zich
+oprichtte als door den schok eener electrische ontlading. Hij was
+gereed om te vertrekken.</p>
+<p>De ingenieur bracht hem tot bedaren; daarna, op ernstiger toon zich
+tot sir Edward Munro wendende, zeide hij:</p>
+<div class="figure xd20e670width"><img src="images/p025.jpg" alt=
+"De Brahmanen vuurden de gemoederen aan. Blz. 30." width="505" height=
+"720">
+<p class="figureHead">De Brahmanen vuurden de gemoederen aan. Blz.
+<a href="#pb30" class="pageref">30</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Edward, als ik een rollend huis ter uwer beschikking stel,
+als ik over een maand, zoodra het seizoen er geschikt toe is, je kom
+zeggen: <span class="pagenum">[<a id="pb25" href="#pb25" name=
+"pb25">25</a>]</span>Daar is je kamer, die zich zal verplaatsen en gaan
+zal waarheen je wilt, daar zijn je vrienden, Maucler, kapitein Hod en
+ik, die niets liever willen dan je vergezellen op een tocht door het
+noorden <span class="pagenum">[<a id="pb26" href="#pb26" name=
+"pb26">26</a>]</span>van Indi&euml;, zal je me dan antwoorden: Laten we
+vertrekken, Banks, laten we vertrekken, en dat de God der reizigers ons
+bescherme!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, mijne vrienden,&rdquo; antwoordde kolonel Munro, na een
+oogenblik nagedacht te hebben. &raquo;Banks, beschik over het noodige
+geld. Doe, wat je belooft. Breng ons dat ideale stoomhuis, dat de
+stoutste verwachtingen zou overtreffen en we zullen geheel Indi&euml;
+doorkruisen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hoera! Hoera! Hoera!<span class="corr" id="xd20e687" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> juichte kapitein Hod<span class="corr"
+id="xd20e690" title="Niet in bron">,</span> <span class="corr" id=
+"xd20e693" title="Niet in bron">&raquo;</span>en wee de wilde dieren op
+de N&eacute;paulsche grenzen!&rdquo;</p>
+<p>Op dit oogenblik verscheen sergeant Mac Neil, aangetrokken door de
+hoera&rsquo;s van den kapitein, aan de deur der woning.</p>
+<p>&raquo;Mac Neil,&rdquo; zei kolonel Munro tot hem, &raquo;we
+vertrekken binnen een maand naar het noorden van Indi&euml;. Je maakt
+immers de reis mee?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Natuurlijk, kolonel, omdat u gaat!&rdquo; antwoordde sergeant
+Mac Neil.</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e471" href="#xd20e471src" name="xd20e471">1</a></span> Een vrouw
+zonder titel, die een baronet of ridder huwt, neemt den titel aan van
+lady, v&oacute;&oacute;r den naam haars mans. Maar deze benaming van
+lady mag den doopnaam niet voorafgaan; dit is alleen het geval met de
+dochters van pairs.</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e563" href="#xd20e563src" name="xd20e563">2</a></span> Naam der
+palankijndragers in Indi&euml;.</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e568" href="#xd20e568src" name="xd20e568">3</a></span> Ongeveer 8
+kilometers.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch3" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">III.</h2>
+<h2 class="main">De opstand der Sipayers.</h2>
+<p class="firstpar">Eenige weinige woorden zullen voldoende zijn om den
+toestand van Indi&euml; te doen kennen ten tijde van de voorvallen, die
+in dit verhaal voorkomen en meer bijzonder van het geduchte oproer der
+Sipayers, waarvan we hier de voornaamste feiten in het geheugen willen
+terugbrengen.</p>
+<p>Het was in 1600, onder de regeering van Elisabeth, op den gewijden
+grond van Aryavarta, te midden eener bevolking van twee honderd
+millioen bewoners, waarvan honderd twaalf millioen den Hindoeschen
+godsdienst beleden, dat de zeer achtbare Oost-Indische Compagnie
+gesticht werd, bekend onder den echt Engelschen bijnaam van
+&raquo;<span lang="en">Old John Company</span>.&rdquo;</p>
+<p>Het was in het begin een eenvoudige &raquo;vereeniging van
+kooplieden, die handel op Oost-Indi&euml; dreven&rdquo; en aan welker
+hoofd de hertog van Cumberland geplaatst werd.</p>
+<p>Omstreeks dezen tijd was de Portugeesche macht, die groot in
+Indi&euml; geweest was, reeds aan het afnemen. Ook namen de Engelschen,
+van dezen toestand gebruik makende, een eerste proef van politiek en
+militair bestuur in het presidentschap van Bengalen, waarvan de
+hoofdstad, Calcutta, weldra het middelpunt der nieuwe regeering zou
+worden. Al dadelijk kwam het 39<sup>e</sup> regiment der koninklijke
+arm&eacute;e, uit Engeland afgezonden, de provincie bezetten. Van daar
+<span class="pagenum">[<a id="pb27" href="#pb27" name=
+"pb27">27</a>]</span>de zinspreuk, die het nog altijd in zijn vaandel
+draagt: <i>Primus in Indi&iuml;s</i>.</p>
+<p>Intusschen had zich ongeveer terzelfder tijd, onder bescherming van
+Colbert een Fransche Compagnie gevestigd. Zij had hetzelfde doel als de
+Compagnie van de Londensche kooplieden. Wat wonder dat uit die
+mededinging een strijd van belangen geboren werd. Er volgde een
+langdurige met afwisselend geluk gevoerde worsteling uit, die de namen
+van Dupleix, Labourdonnais en Lally-Tollendal beroemd maakte.</p>
+<p>Eindelijk moesten de Franschen voor de overmacht bukken en
+Carnati&euml;, dat gedeelte van het schiereiland, dat een gedeelte van
+zijn oostelijke grens bevat, verlaten.</p>
+<p>Lord Clive, zonder concurrenten voortaan, niets meer van Portugal
+noch van Frankrijk te vreezen hebbende, ondernam toen de verovering van
+Bengalen, waarvan lord Hastings tot Gouverneur-generaal benoemd werd.
+Door een bekwaam en volhardend bestuur kwamen heilzame hervormingen tot
+stand. Maar van dien tijd af aan werd de Oost-Indische Compagnie, eens
+zoo machtig, rechtstreeks in hare dierbaarste belangen getroffen.
+Eenige jaren later, in 1784, bracht Pitt nogmaals wijzigingen in de
+oorspronkelijke oorkonde. Haar schepter moest overgaan in de handen van
+de raadslieden der Kroon. Het gevolg van dezen stand van zaken was, dat
+in 1813 de Compagnie het monopolie van den Indischen handel en in 1833
+het monopolie van den handel met China ging verliezen.</p>
+<p>Al had nu evenwel Engeland niet meer te strijden tegen de vreemde
+maatschappijen op het schiereiland, moest het toch moeielijke oorlogen
+voeren, hetzij tegen de oude bezitters van den grond, hetzij tegen de
+laatste Aziatische veroveraars van dit rijke grondgebied.</p>
+<p>Onder lord Cornwallis, in 1784, was het de strijd met Tippo Sahib,
+gedood den 4<sup>n</sup> Mei 1799, bij de laatste bestorming van
+Seringapatam door generaal Harris. Het was de oorlog met de Mahratten,
+dat volk van voornaam ras, zeer machtig in de XVIII<sup>e</sup> eeuw,
+en de oorlog met de Pindaris, die zich zoo moedig verdedigden. Het was
+nog de oorlog met de Gourgkhas van <span class="corr" id="xd20e742"
+title="Bron: Nepaul">N&eacute;paul</span>, de stoutmoedige
+bergbewoners, die in de gevaarlijke beproeving van 1857 de getrouwe
+bondgenooten der Engelschen zouden blijven. Eindelijk was het de oorlog
+tegen de Birmanen, van 1823 tot 1824.</p>
+<p>In 1828 waren de Engelschen meester, direct of indirect, van een
+groot gedeelte van het grondgebied. Met lord William Bentinck begon een
+nieuw tijdperk van bestuur.</p>
+<p>Sedert de regeling der militaire macht in Indi&euml;, had het leger
+altijd twee zeer onderscheiden contingenten geteld, het Europeesche en
+het inlandsche contingent. Het eerste vormde het koninklijke leger,
+samengesteld uit regimenten cavalerie, bataillons infanterie en
+bataillons Europeesche infanterie in dienst van de Oost-Indische
+<span class="pagenum">[<a id="pb28" href="#pb28" name=
+"pb28">28</a>]</span>Compagnie; het tweede vormde het inlandsche leger,
+bevattende bataillons infanterie en bataillons geregelde, maar
+inlandsche cavalerie, gekommandeerd door Engelsche officieren. Daarbij
+kwam een artillerie, waarvan het personeel, tot de Compagnie
+behoorende, met uitzondering van eenige batterijen, uit Europeanen
+bestond.</p>
+<p>Welk was het effectief dezer regimenten of bataillons, die
+onverschillig op deze wijze in het koninklijk leger genoemd worden? Wat
+de infanterie aangaat, elfhonderd man per bataillon in het leger van
+Bengalen en acht &agrave; negen honderd in de legers van Bombay en
+Madras; wat de cavalerie betreft, zeshonderd paarden in ieder regiment
+der twee legers.</p>
+<p>In het geheel kon men in 1837, zooals het door de Valbezen in zijne
+<i>Nieuwe studie&euml;n over de Engelschen en <span class="corr" id=
+"xd20e758" title="Bron: Indie">Indi&euml;</span></i>, een zeer
+merkwaardig werk, met groote nauwkeurigheid wordt vastgesteld, de
+gansche macht der drie presidentschappen, schatten op twee honderd
+duizend inlandsche troepen en op vijf en veertig duizend
+Europeesche.<a id="xd20e761" name="xd20e761"></a></p>
+<p>Nu maakten de Sipayers wel is waar een geregeld corps uit, door
+Engelsche officieren gekommandeerd, maar zij koesterden toch altijd een
+stille neiging om het harde juk der Europeesche discipline, hun door de
+veroveraars opgelegd, af te schudden. Reeds had in 1806, misschien
+zelfs op aanstoken van den zoon van Tippo Sahib, het garnizoen van het
+inlandsche leger van Madras, gekantonneerd te Vellore, de hoofdwacht
+van het 69<sup>e</sup> regiment der koninklijke armee vermoord, de
+kazernen in brand gestoken, de officieren en hunne families omgebracht
+en de zieke soldaten tot in het hospitaal doodgeschoten. Wat was de
+oorzaak van dezen opstand geweest,&mdash;de schijnbare oorzaak,
+althans? Een voorgewende quaestie van knevels, van kapsel en oorringen,
+maar eigenlijk was het de haat der veroverden tegen de veroveraars.</p>
+<p>Deze eerste opstand werd spoedig in de geboorte gestikt door de
+koninklijke troepen, die te Ascot gekantonneerd waren.</p>
+<p>Een dergelijke reden,&mdash;ook een voorwendsel,&mdash;was evenzeer
+de aanleiding tot de eerste oproerige beweging van 1857,&mdash;een nog
+veel geduchter opstand, die voor altijd de Engelsche macht in
+Indi&euml; zou vernietigd hebben, indien de inlandsche troepen van de
+presidentschappen van Madras en Bombay er aan deel hadden genomen.</p>
+<p>Alvorens evenwel verder te gaan, moet vermeld worden, dat deze
+opstand niet nationaal was. De Hindoes van het land en der steden, dat
+is zeker, stelden er niet het minste belang in. Bovendien bepaalde hij
+zich tot de half onafhankelijke Staten van Centraal-Indi&euml;, tot de
+provincies van het noordwesten en het koninkrijk Oude. Pendjab bleef
+den Engelschen getrouw met zijn regiment van drie escadrons uit den
+Indischen Caucasus. Ook de Sikhs, deze werklieden van lagere kaste, die
+zich inzonderheid bij het beleg van Delhi onderscheidden; getrouw ook
+de Gourgkhas, ten getale <span class="pagenum">[<a id="pb29" href=
+"#pb29" name="pb29">29</a>]</span>van twaalfduizend naar het beleg van
+Lucknow gevoerd door den rajah van Nepaul, getrouw eindelijk de
+Maharajahs van Gwalior en van Pattyalah, de rajah van Rampore, de Rani
+van Bhopal, getrouw <span class="pagenum">[<a id="pb30" href="#pb30"
+name="pb30">30</a>]</span>aan de wetten van de militaire eer en om de
+gewone uitdrukking, in zwang onder de inboorlingen van Indi&euml;, te
+gebruiken &raquo;getrouw aan het zout.&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e779width"><img src="images/p029.jpg" alt=
+"&raquo;&rsquo;t Is niet noodig me vast te binden.&rdquo; Blz 33."
+width="510" height="720">
+<p class="figureHead">&raquo;&rsquo;t Is niet noodig me vast te
+binden.&rdquo; Blz <a href="#pb33" class="pageref">33</a>.</p>
+</div>
+<p>Bij den aanvang van den opstand, bevond lord Canning zich aan het
+hoofd van het bestuur in hoedanigheid van gouverneur-generaal.
+Misschien had die staatsman zich verkeerde voorstellingen gevormd
+aangaande de strekking der beweging. Reeds sedert eenige jaren was de
+ster van het Vereenigde Koninkrijk zichtbaar verbleekt aan den
+Hindoeschen hemel. In 1842 had de terugtocht van Kaboel het prestige
+der Europeesche veroveraars doen afnemen. De houding van het Engelsche
+leger gedurende den Krimoorlog was in sommige opzichten beneden de
+militaire faam gebleven. Ook was er een oogenblik dat de Sipayers, die
+zeer op de hoogte waren van hetgeen er voorviel op de oevers van de
+Zwarte zee, dachten dat een opstand der inlandsche troepen misschien
+zou gelukken. Er was trouwens slechts een vonk noodig om de behoorlijk
+voorbereide gemoederen, die de barden, de Brahmanen, de
+&raquo;moulvis&rdquo; door hunne redevoeringen en gezangen aanvuurden,
+in lichtelaaie vlam te brengen.</p>
+<p>Deze gelegenheid bood zich aan in het jaar 1857, toen, tengevolge
+van buitenlandsche aangelegenheden, het contingent van het koninklijk
+leger noodzakelijk had moeten verminderd worden.</p>
+<p>In het begin van dit jaar had Nana Sahib, anders genoemd de nabob
+Dandou-Pant, die bij Cawnpore zijn verblijf hield, zich naar Delhi en
+daarna naar Lucknow begeven, met het doel ongetwijfeld de sedert lang
+voorbereide omwenteling te bevorderen.</p>
+<p>En werkelijk barstte korten tijd na het vertrek van den Nana de
+oproerige beweging los.</p>
+<p>Het Engelsche gouvernement had voor korten tijd in het inlandsche
+leger de Enfield-karabijn ingevoerd, die het gebruik noodzakelijk maakt
+van met vet bestreken patronen. Zekeren dag verspreidde zich het
+gerucht, dat dit vet of rundervet of varkensvet was, al naardat de
+patronen bestemd waren voor de Hindoesche of Mohamedaansche soldaten
+van het inlandsche leger.</p>
+<p>In een land nu waar zelfs het volk weigert zeep te gebruiken, omdat
+zij kan vervaardigd zijn van het vet van een heilig of onrein dier,
+moest het gebruik van patronen met deze stof besmeerd,&mdash;patronen
+die met de tanden moeten afgebeten worden en met de lippen in aanraking
+komen,&mdash;de algemeene ontevredenheid opwekken. Het gouvernement gaf
+gedeeltelijk toe aan de bezwaren, die hiertegen gemaakt werden, maar
+het mocht de behandeling der karabijn al wijzigen, verzekeren dat het
+vet in quaestie niet diende tot de vervaardiging der patronen, toch
+bevredigde en overtuigde het niemand in het leger der Sipayers.</p>
+<p>Den 24<sup>n</sup> Februari, te Berampore, weigert het
+34<sup>e</sup> regiment de patronen. In het midden van Maart wordt een
+adjudant vermoord en <span class="pagenum">[<a id="pb31" href="#pb31"
+name="pb31">31</a>]</span>zal weldra het afgedankte regiment, na de
+straf der moordenaars, in de naburige provincies nog vruchtbaarder
+zaden van muiterij verspreiden.</p>
+<p>Den 10<sup>n</sup> Mei komen te Mirat, iets ten noorden van Delhi,
+het 3<sup>e</sup>, 11<sup>e</sup> en 20<sup>e</sup> regiment in
+opstand, dooden hunne kolonels en verscheidene officieren van den
+grooten staf, geven de stad aan plundering over en trekken naar Delhi
+terug. Daar voegt de rajah, een afstammeling van Timour, zich bij hen.
+Het arsenaal valt in hunne handen, en de officieren van het
+54<sup>e</sup> regiment worden omgebracht.</p>
+<p>Den 11<sup>n</sup> Mei, te Delhi, worden majoor Fraser en zijne
+officieren meedoogenloos vermoord door de opstandelingen van Mirat tot
+in het paleis van den Europeeschen kommandant en den 16<sup>n</sup> Mei
+vallen negen-en-veertig gevangenen, mannen, vrouwen en kinderen onder
+de bijl der moordenaars.</p>
+<p>Den 20<sup>n</sup> Mei doodt het 26<sup>e</sup> regiment, bij Lahore
+gekantonneerd, den havenkommandant en den Europeeschen
+sergeant-majoor.</p>
+<p>De eerste stoot was nu eenmaal tot die afschuwelijke slachterijen
+gegeven.</p>
+<p>Den 28<sup>n</sup> Mei, te Nourabad, nieuwe slachtoffers onder de
+Engelsch-Indische officieren.</p>
+<p>Den 30<sup>n</sup> Mei, in de kantonnementen van Lucknow, moord van
+den brigadier-kommandant, van zijn adjudant en van verscheidene andere
+officieren.</p>
+<p>Den 31<sup>n</sup> Mei, te Barreilli in Rohilkhande, moord van
+eenige officieren, die overvallen werden en zich zelfs niet kunnen
+verdedigen.</p>
+<p>Op denzelfden datum, te Schajahanpore, moord van den ontvanger en
+van een zeker aantal officieren door de Sipayers van het 38<sup>e</sup>
+regiment, en den volgenden dag, aan de andere zijde van Barwar, dood
+van de officieren, vrouwen en kinderen, die op weg waren gegaan om het
+station van Sivapore, op een mijl van Anrungabad te bereiken.</p>
+<p>In de eerste dagen van Juni, te Bhopal, moord van een gedeelte van
+de Europeesche bevolking en te Jansi, op aanstoken van de vreeselijke,
+afgezette Rani, een bloedbad, met verfijnde wreedheid aangericht, onder
+de op het fort gevluchte vrouwen en kinderen.</p>
+<p>Den 6<sup>n</sup> Juni, vallen te Allahabad acht jonge vaandrigs
+onder het lood der Sipayers.</p>
+<p>Den 14<sup>n</sup> Juni, te Gwalior, muiterij van twee inlandsche
+regimenten en moord der officieren.</p>
+<p>Den 27<sup>n</sup> Juni, te Cawnpore, eerste hecatombe van
+slachtoffers van iederen leeftijd en sekse, doodgeschoten of
+verdronken,&mdash;voorspel van het afschuwelijk treurspel, dat eenige
+weken later zou plaats hebben.</p>
+<p>Te Holkar, den 1<sup>n</sup> Juli, moord van vier-en-dertig
+Europeanen, officieren, vrouwen <span class="corr" id="xd20e887" title=
+"Niet in bron">en</span> kinderen, plundering, brandstichting, en te
+Ugow, denzelfden dag, moord van den kolonel en den adjudant van het
+23<sup>e</sup> regiment der koninklijke arm&eacute;e. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb32" href="#pb32" name="pb32">32</a>]</span></p>
+<p>Den 15<sup>n</sup> Juli, tweede moord te Cawnpore. Dien dag, worden
+vele honderden kinderen en vrouwen,&mdash;en onder deze lady
+Munro,&mdash;met ongehoorde wreedheid op bevel van den Nana zelven
+omgebracht, die de muzelmansche slachters der openbare slachtplaatsen
+te hulp riep. Verschrikkelijke slachting, na welke de lijken in een put
+geworpen werden, die voor altijd berucht gebleven is.</p>
+<p>Den 26<sup>n</sup> September, worden op een plein van Lucknow,
+tegenwoordig &raquo;square der draagbaren&rdquo; genoemd, talrijke
+gewonden neergesabeld en nog levend in de vlammen geworpen.</p>
+<p>En eindelijk nog zooveel andere afzonderlijke moorden in de steden
+en op het land, die aan dezen opstand een karakter van gruwzame
+wreedheid verleenden.</p>
+<p>De Engelsche generaals beantwoordden trouwens deze moorden dadelijk
+met weerwraak, die wel is waar noodzakelijk, omdat zij een heilzame
+vrees onder de opstandelingen verspreidde, maar die niettemin
+verschrikkelijk was.</p>
+<p>In het begin van den opstand hadden de opperrechter Montgomery en de
+<span class="corr" id="xd20e911" title=
+"Bron: brigadegeneraal">brigade-generaal</span> Corbett, te Lahore,
+zonder bloed te vergieten, voor den mond van twaalf stukken geschut,
+met brandende lont, het 8<sup>e</sup>, 16<sup>e</sup>, 26<sup>e</sup>
+en 49<sup>e</sup> regiment van het inlandsche leger kunnen ontwapenen.
+Te Moulton hadden het 62<sup>e</sup> en 29<sup>e</sup> inlandsche
+regiment ook de wapenen moeten nederleggen, zonder ernstigen tegenstand
+te kunnen bieden. Evenzeer werden te Peschawar het 24<sup>e</sup>,
+27<sup>e</sup> en 51<sup>e</sup> regiment ontwapend door den
+<span class="corr" id="xd20e942" title=
+"Bron: brigadegeneraal">brigade-generaal</span> S. Colton en den
+kolonel Nicholson op het oogenblik dat het oproer zou uitbarsten. Maar
+toen eenige officieren van het 51<sup>e</sup> regiment in de bergen
+gevlucht waren, werd een som op hun hoofd gezet en werden weldra allen
+door de bergbewoners teruggebracht.</p>
+<p>Dit was het begin der wederwraak.</p>
+<p>Nu werd een legerafdeeling, onder kolonel Nicholson, tegen een
+inlandsch regiment aangevoerd, dat naar Delhi marcheerde. De
+opstandelingen werden weldra bereikt, geslagen, verspreid en honderd
+twintig man gevangen genomen en te Peschawar binnengebracht. Allen
+werden ter dood veroordeeld, maar een op de drie man zou werkelijk ter
+dood gebracht worden. Tien kanonnen werden op het exercitieveld in
+<span class="corr" id="xd20e953" title=
+"Bron: slagorder">slagorde</span> gesteld, een gevangene voor elk
+hunner monden gebonden en vijfmaal gaven de tien kanonnen vuur, het
+plein met vormlooze overblijfselen bedekkende, te midden van een
+ondraaglijke lucht van verbrand vleesch.</p>
+<p>Deze slachtoffers stierven, volgens de Valbezen, bijna allen met de
+heldhaftige onverschilligheid, die de Indianen met den dood voor oogen,
+zoo goed weten te bewaren. &raquo;Mijnheer de kapitein,&rdquo; sprak
+tot een der officieren, die de terechtstelling kommandeerden, een
+schoone Sipayer van twintig jaar, in een bevallige houding tegen het
+moordtuig aangeleund, &raquo;mijnheer de kapitein, <span class=
+"pagenum">[<a id="pb33" href="#pb33" name="pb33">33</a>]</span>&rsquo;t
+is niet noodig me vast te binden, &rsquo;k ben niet van plan te
+vluchten.&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e961width"><img src="images/p033.jpg" alt=
+"Hodson liet de kar stilhouden. Blz. 34." width="505" height="720">
+<p class="figureHead">Hodson liet de kar stilhouden. Blz. <a href=
+"#pb34" class="pageref">34</a>.</p>
+</div>
+<p>Dit was de eerste van een talrijke reeks van vreeselijke
+terechtstellingen. <span class="pagenum">[<a id="pb34" href="#pb34"
+name="pb34">34</a>]</span></p>
+<p>Ziehier overigens de dagorder, die op dienzelfden datum te Lahore de
+brigade-generaal Chamberlain, na de terechtstelling van twee Sipayers
+van het 55<sup>e</sup> regiment, ter kennisse bracht van de inlandsche
+troepen.</p>
+<p>&raquo;Gij hebt twee uwer kameraden levend voor den mond der
+kanonnen zien vastbinden en in stukken schieten; deze kastijding zal
+het lot zijn van alle verraders. Uw geweten zal u zeggen welke straffen
+zij in de andere wereld zullen ondergaan. De twee soldaten zijn door
+het kanon en niet aan de galg ter dood gebracht, omdat ik hun de
+bezoedeling van de aanraking des beuls heb willen besparen en daardoor
+heb willen bewijzen dat het gouvernement, in deze dagen van spanning,
+niets wil doen om hen in hun godsdienst of kaste te krenken.&rdquo;</p>
+<p>Den 30<sup>n</sup> Juli vielen twaalfhonderd zeven en dertig
+gevangenen achtereenvolgens voor het peleton, dat met de
+terechtstelling belast was en vijfhonderd anderen ontsnapten slechts
+aan de uitvoering van het doodvonnis om van honger en gebrek aan lucht
+te sterven in de gevangenis waar men hen had opgesloten.</p>
+<p>Den 28<sup>n</sup> Augustus werden van de achthonderd zeventig
+Sipayers, die Lahore ontvluchtten, zeshonderd negen en vijftig
+meedoogenloos door de soldaten van het koninklijk leger vermoord.</p>
+<p>Den 23<sup>n</sup> September, na de inneming van Delhi, gaven zich
+drie prinsen van de familie des konings, de vermoedelijke erfprins en
+zijne twee neven, onvoorwaardelijk aan generaal Hodson over, die hen
+medevoerde met een geleide van slechts vijf man te midden van een
+dreigenden hoop van vijfduizend Hindoes,&mdash;een tegen duizend. En
+evenwel liet Hodson halfweg de kar met de gevangenen stilhouden, klom
+bij hen, beval hun zich de borst te ontblooten en doodde hen alle drie
+met revolverschoten. &raquo;Deze bloedige terechtstelling, door de hand
+van een Engelsch officier,&rdquo; zei de Valbezen, &raquo;moest in
+Pendjab de grootste bewondering wekken.&rdquo;</p>
+<p>Na de inneming van Delhi, kwamen drieduizend gevangenen door het
+kanon of de galg om, waaronder negenentwintig leden van de koninklijke
+familie. Het beleg van Delhi, wel is waar, had den belegeraars
+tweeduizend eenenvijftig Europeanen en zestienhonderd zesentachtig
+inboorlingen gekost.</p>
+<p>Te Allahabad hadden vreeselijke menschenslachtingen plaats, niet
+alleen onder de Sipayers, maar in de rangen van de lagere volksklasse,
+die door de dweepers bijna onwetend tot plundering waren
+medegesleept.</p>
+<p>Te Lucknow bedekten twee duizend gedoode Sipayers met hunne lijken
+een oppervlakte van honderdtwintig vierkante meters.</p>
+<p>Te Cawnpore verplichtte kolonel Neil de veroordeelden, alvorens hen
+aan de galg over te leveren, naar gelang van hun kasterang, met de tong
+alle bloedvlekken af te likken en schoon te maken, die <span class=
+"pagenum">[<a id="pb35" href="#pb35" name="pb35">35</a>]</span>in het
+huis waar men de slachtoffers had omgebracht, waren overgebleven. Dit
+was voor deze Hindoes den dood door de schande doen voorafgaan.</p>
+<p>Gedurende den tocht door Centraal-Indi&euml;, hielden de
+terechtstellingen der gevangenen aanhoudend aan, en werden &raquo;muren
+van menschenvleesch door geweervuur omvergeworpen!&rdquo;</p>
+<p>Den 9<sup>n</sup> Maart 1858, bij den aanval van het Gele Huis, ten
+tijde van het tweede beleg van Lucknow, na een vreeselijke slachting
+onder de Sipayers, schijnt het boven allen twijfel verheven, dat een
+dezer ongelukkigen, onder de oogen der Engelsche officieren
+z&egrave;lven, levend door de Sikhs gebraden werd.</p>
+<p>Den 11<sup>n</sup> vulden vijftig lijken van Sipayers de grachten om
+het paleis der Begoem te Lucknow, zonder dat een enkele gewonde was
+gespaard geworden door soldaten, die geen meester van zich zelven meer
+waren.</p>
+<p>Eindelijk stierven in twaalf dagen van strijd, drie duizend
+inboorlingen door het koord of door den kogel en onder hen, drie
+honderd tachtig vluchtelingen, opgehoopt op het eiland Hydaspes, die
+zich tot in Kasjmir gered hadden.</p>
+<p>Om kort te gaan, zonder het aantal Sipayers mede te rekenen, die
+gedurende deze meedoogenlooze fnuiking van den opstand,&mdash;eene
+fnuiking, die geen gevangenen duldde omkwamen, telt men alleen in den
+veldtocht van Pendjab, niet minder dan zes honderd acht en twintig op
+bevel der militaire autoriteit doodgeschoten of voor den mond der
+kanonnen vastgebonden inboorlingen, dertien honderd zeventig op bevel
+van de <span class="corr" id="xd20e1020" title=
+"Bron: burgelijke">burgerlijke</span> autoriteit, drie honderd zes en
+tachtig gehangen op bevel der beide autoriteiten.</p>
+<p>In het geheel dus schatte men in het begin van het jaar 1859 op meer
+dan honderd twintig duizend het aantal officieren en inlandsche
+soldaten die omkwamen, en op meer dan twee honderd duizend dat der
+burgerlijke inboorlingen, die met hun leven hunne dikwijls
+twijfelachtige deelneming aan dezen opstand boetten. Verschrikkelijke
+weerwraak, waartegen Gladstone, misschien niet zonder reden in het
+Engelsche parlement, met kracht opkwam.</p>
+<p>Het was voor het verhaal dat volgt, van belang van weerszijden de
+balans van dit doodregister vast te stellen. Dit moest, om den lezer te
+doen begrijpen, welk een onvoldane haat, zoowel in het hart der naar
+wraak dorstende overwonnelingen, als in dat der overwinnaars, die tien
+jaar later rouwden over de slachtoffers van Cawnpore en Lucknow, moest
+zijn overgebleven.</p>
+<p>Wat de zuiver militaire feiten van den geheelen veldtocht tegen de
+oproerlingen betreft, zij bestaan uit de volgende expedities, die hier
+kortelijk vermeld zullen worden.</p>
+<p>Het is vooreerst de eerste veldtocht van Pendjab, die aan sir John
+Laurence het leven kostte. <span class="pagenum">[<a id="pb36" href=
+"#pb36" name="pb36">36</a>]</span></p>
+<p>Daarna volgt het beleg van Delhi, de hoofdstad van den opstand,
+versterkt door duizenden vluchtelingen en gedurende welk Mohammed Schah
+Bahadour tot keizer van Hindostan werd uitgeroepen. &raquo;Maak het uit
+met Delhi!&rdquo; had de gouverneur-generaal in een laatste
+d&eacute;p&ecirc;che aan den opperbevelhebber verordend en het beleg,
+in den nacht van 13 Juni begonnen, eindigde den 19<sup>n</sup>
+September, na het leven gekost te hebben aan de generaals sir Harry
+Barnard en John Nicholson.</p>
+<p>Ter zelfder tijd, nadat Nana Sahib zich tot Pe&iuml;schwah had laten
+benoemen en in het versterkte kasteel Bilhour had laten kronen,
+marcheerde generaal Havelock naar Cawnpore. Hij kwam er den
+17<sup>n</sup> Juli binnen, maar te laat om den laatsten moord te
+beletten en zich van den Nana meester te maken, die met vijf duizend
+man en veertig stukken geschut kon ontvluchten.</p>
+<p>Daarna ondernam Havelock een eersten veldtocht in het koninkrijk
+Oude, en trok den 28<sup>n</sup> den Ganges over met slechts zeventien
+honderd man en tien kanonnen, zich naar Lucknow richtende.</p>
+<p>Nu verschenen sir Colin Campbell en de generaal-majoor sir James
+Outram op het tooneel. Het beleg van Lucknow zou zeven en tachtig dagen
+duren en het leven kosten aan sir Henri Lawrence en generaal Havelock.
+Vervolgens maakte Colin Campbell de toebereidselen voor een tweeden
+veldtocht, na gedwongen te zijn zich op Cawnpore terug te trekken,
+waarvan hij zich eindelijk meester maakte.</p>
+<p>Gedurende dien tijd ontzetten andere troepen Mohir, een stad van
+Centraal-Indi&euml; en maakten een expeditie door Malwa, waardoor het
+Engelsche gezag in dit koninkrijk hersteld werd.</p>
+<p>In het begin van het jaar 1858, ondernamen Campbell en Outram een
+tweeden veldtocht in Oude, met vier divisies infanterie, aangevoerd
+door de generaals sir James Outram, sir Edward Lugar en de
+brigade-generaals Walpole en Franks. De kavalerie stond onder de
+bevelen van sir Hope Grant, de andere wapens onder Wilson en Robert
+Napier,&mdash;uitmakende ongeveer vijf en twintig duizend strijders,
+die de maharajah van Nepaul met twaalf duizend Gourgkhas ging
+versterken. Doch het oproerige leger van de Begoem telde niet minder
+dan honderd twintig duizend man, en de stad Lucknow zeven- &agrave;
+acht honderd duizend inwoners. De eerste aanval had plaats den
+6<sup>n</sup> Maart. Den 16<sup>n</sup> Maart, na een reeks van
+gevechten, waarin de kapitein ter zee sir William Peel en majoor Hodson
+sneuvelden, kwamen de Engelschen in bezit van het aan de Goumti gelegen
+gedeelte der stad. Niettegenstaande deze voordeelen, boden de Begoem en
+haar zoon nog wederstand in het paleis van Mousa Bagh, aan het
+noord-westelijk uiteinde van Lucknow en de Moulvi, een muzelmansch
+opperhoofd van den opstand, die in het midden der stad zelve de wijk
+genomen had, weigerde zich over te geven. Den 19<sup>n</sup> verzekerde
+een aanval van <span class="pagenum">[<a id="pb37" href="#pb37" name=
+"pb37">37</a>]</span>Outram en den 21<sup>n</sup>, een gelukkig
+gevecht, den Engelschen eindelijk het volle bezit van dit geduchte
+bolwerk van den opstand der Sipayers.</p>
+<div class="figure xd20e1069width"><img src="images/p037.jpg" alt=
+"De generaal maakte zich met geweld van den pas meester. Blz. 38."
+width="504" height="720">
+<p class="figureHead">De generaal maakte zich met geweld van den pas
+meester. Blz. <a href="#pb38" class="pageref">38</a>.</p>
+</div>
+<p>Met de maand April trad de opstand in zijn laatste tijdperk. Er
+<span class="pagenum">[<a id="pb38" href="#pb38" name=
+"pb38">38</a>]</span>werd een veldtocht beraamd en uitgevoerd in
+Rohilkhande, waarheen voortvluchtige opstandelingen zich in grooten
+getale begeven hadden. Bareilli, de hoofdstad van het koninkrijk, was
+het punt waarheen de opperhoofden der Engelsche armee zich het eerst
+richtten. Het begin was niet gelukkig. De Engelschen leden een soort
+van nederlaag te Judgespore. De brigade-generaal Adrien Hope werd
+gedood. Doch, tegen het einde van de maand snelde Campbell te hulp,
+hernam Schah-Jahanpore, schoot, den 5<sup>n</sup> Mei Bareilli
+aanvallende, de stad in brand en nam haar in, zonder te kunnen
+beletten, dat de opstandelingen haar eerst ontruimden.</p>
+<p>Gedurende dien tijd werd in Centraal-Indi&euml; de veldtocht van sir
+Hugh Rose geopend. Deze generaal marcheerde in de eerste dagen van
+Januari 1858 op Saungor, door het koninkrijk Bhopal, ontzette er het
+garnizoen den 3<sup>n</sup> Februari, nam tien dagen later het fort
+Gurakota, maakte zich met geweld meester van den Mandapore-pas van de
+keten der Vindhyas, stak de <span class="corr" id="xd20e1088" title=
+"Bron: Betna">Betwa</span> over, verscheen voor Jansi, verdedigd door
+elf duizend opstandelingen, onder bevel der woeste Rani, sloot de stad
+den 22<sup>n</sup> Maart onder een verzengende hitte in, detacheerde
+twee duizend man van zijn leger om twintig duizend man van het
+contingent van Gwalior af te snijden, aangevoerd door den befaamden
+Tantia-Topi, wierp dit oproerige opperhoofd overhoop, bestormde de stad
+den 2<sup>n</sup> April, overweldigde den muur, nam de citadel, waaruit
+het de Rani gelukte te ontsnappen, hernam de operaties tegen het fort
+Calpi, waar de Rani en Tantia-Topi besloten hadden te sterven,
+bemachtigde het den 22<sup>n</sup> Mei, na een heldhaftige bestorming,
+zette den veldtocht voort met de vervolging van de Rani en haren
+metgezel, die zich in Gwalior geworpen hadden, vereenigde er den
+16<sup>n</sup> Juni zijne beide brigades, versterkt door een macht
+onder den brigade-generaal Napier, verpletterde de opstandelingen te
+Morar, veroverde de plaats den 18<sup>n</sup> en kwam na een
+zegevierenden veldtocht te Bombay terug.</p>
+<p>Het was in een voorposten-gevecht, voor Gwalior, dat de Rani
+sneuvelde. Deze geduchte koningin, met hart en ziel gehecht aan den
+nabob, wiens getrouwe gezellin zij gedurende den opstand geweest was,
+werd gedood door de eigen hand van sir Edward Munro. Nana Sahib over
+het lijk van lady Munro te Cawnpore, de kolonel over het lijk van de
+Rani te Gwalior, waren twee mannen die den opstand en zijne
+onderdrukking vertegenwoordigden, wier bittere haat jegens elkander
+vreeselijke gevolgen zoude hebben, indien zij elkander ooit van
+aangezicht tot aangezicht weder mochten ontmoeten!</p>
+<p>Op dit oogenblik kon men den opstand als bedwongen beschouwen,
+uitgenomen misschien in eenige gedeelten van het koninkrijk Oude.
+Campbell opent dus den 2<sup>n</sup> November een nieuwen veldtocht,
+maakt zich van de laatste stellingen der opstandelingen meester en
+<span class="pagenum">[<a id="pb39" href="#pb39" name=
+"pb39">39</a>]</span>verplicht eenige voorname opperhoofden zich te
+onderwerpen. Evenwel is er een van hen, Beni Madho, die nog altijd niet
+gevat is. Men verneemt in December, dat hij in een aangrenzend distrikt
+van Nepaul de wijk genomen heeft. Men verzekert dat Nana Sahib, Balao
+Rao, zijn broeder, en de Begoem van Oude met hem zijn. Later, gedurende
+de laatste dagen van het jaar, loopt er een gerucht, dat zij een
+schuilplaats gezocht hebben aan de grens der koninkrijken Nepaul en
+Oude. Campbell zit hen dicht op de hielen, maar zij gaan over de grens.
+Het was eerst in de eerste dagen van Februari 1859, dat een Engelsche
+brigade, waarvan een der regimenten onder bevel stond van den kolonel
+Munro, hen tot in N&eacute;paul kon vervolgen. Beni Madho wordt gedood,
+de Begoem van Oude en haar zoon worden gevangen genomen en verkrijgen
+vergunning in de hoofdstad van Nepaul te wonen. Wat Nana Sahib en Balao
+Rao betreft, geruimen tijd meende men dat zij dood waren en toch was
+dit niet het geval.</p>
+<p>Hoe het zij, de geduchte opstand was gefnuikt. Tantia-Topi,
+overgeleverd door zijn luitenant Man-Singh en ter dood veroordeeld,
+stond den 15<sup>n</sup> April te Sipri te recht. Deze oproerling,
+&raquo;deze inderdaad merkwaardige figuur uit het groote treurspel van
+den Indischen opstand,&rdquo; zegt de Valbezen, &raquo;en die bewijzen
+gaf van een staatkundig genie vol berekening en overleg,&rdquo; stierf
+moedig op het schavot.</p>
+<p>Toch moest het einde van dezen opstand der Sipayers, die den
+Engelschen misschien Indi&euml; zou gekost hebben, indien hij zich over
+het geheele schiereiland had uitgestrekt, en vooral indien de beweging
+nationaal geweest was, den val van de achtbare Indische Compagnie na
+zich sleepen.</p>
+<p>Inderdaad werd met het einde van het jaar 1857 het Hof der
+Direkteurs door lord Palmerston met ondergang bedreigd.</p>
+<p>Den 1<sup>n</sup> November 1858, verkondigde een proclamatie, in
+twintig talen uitgevaardigd, dat Haar Majesteit Victoria Beatrix,
+koningin van Engeland, den schepter van Indi&euml; in handen nam,
+waarvan zij eenige jaren later tot keizerin zou gekroond worden.</p>
+<p>Dit was het werk van lord Stanley. De titel van gouverneur,
+vervangen door dien van onderkoning, een secretaris van Staat en
+vijftien leden, de centrale regeering uitmakende, de leden van den raad
+van Indi&euml; buiten den Indischen dienst benoemd, de gouverneurs der
+presidentschappen van Madras en Bombay, door de koningin gekozen, de
+leden van den Indischen dienst en de hoofdkommandanten gekozen door den
+secretaris van Staat, zoodanig waren de voornaamste beschikkingen van
+het nieuwe gouvernement.</p>
+<p>Wat de militaire macht betreft, het koninklijk leger telt
+tegenwoordig zeventien duizend man meer dan voor den opstand der
+<span class="pagenum">[<a id="pb40" href="#pb40" name=
+"pb40">40</a>]</span>Sipayers, namelijk twee en vijftig regimenten
+infanterie, negen regimenten fuziliers en een aanzienlijke artillerie,
+met vijf honderd man per kavallerie-regiment en zeven honderd man per
+infanterie-regiment.</p>
+<p>Het inlandsche leger bestaat uit honderd zeven en dertig regimenten
+infanterie en veertig regimenten kavalerie; maar de artillerie is
+Europeesch, bijna zonder uitzondering.</p>
+<p>Zoodanig is tegenwoordig de toestand van het schiereiland uit een
+administratief en militair oogpunt, zoodanig is het effectief der
+gewapende macht, die een grondgebied moet beschermen van vier honderd
+duizend vierkante mijlen.</p>
+<p>&raquo;De Engelschen,&rdquo; zegt terecht Grandidier, &raquo;zijn
+gelukkig geweest in dit groote en prachtige land een zacht, schrander,
+beschaafd volk aan te treffen, dat van ouds geleerd heeft zich te
+onderwerpen. Doch, zij mogen op hun hoede zijn, de zachtheid heeft hare
+grenzen en moge het juk niet te zwaar zijn, of eenmaal richten de
+hoofden zich op en verbreken het.&rdquo;</p>
+</div>
+<div id="ch4" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">IV.</h2>
+<h2 class="main">In de grotten van Ellora.</h2>
+<p class="firstpar">Het was maar al te waar. De mahratten-prins
+Dandou-Pant, de aangenomen zoon van Baji-Rao, Pe&iuml;schwah van
+Pounah, in een woord Nana-Sahib,&mdash;op dit oogenblik misschien de
+eenige overlevende van de hoofden der omwenteling der
+Sipayers,&mdash;had zijne ongenaakbare schuilhoeken in Nepaul kunnen
+verlaten. Dapper, stoutmoedig, gewoon allerlei gevaren te trotseeren,
+bekwaam in de kunst zijn vervolgers het spoor bijster te doen worden,
+buitengewoon listig, had hij zich tot in de provincie van Dekan
+gewaagd, onder de nooit sluimerende inblazingen van een haat, dien de
+vreeselijke weerwraak van den opstand van 1857 slechts vertienvoudigd
+had.</p>
+<p>Ja! het was een doodelijke haat, dien de Nana den bezitters van
+Indi&euml; gezworen had. Hij was de erfgenaam van Baji-Rao en, toen de
+Pe&iuml;schwah in 1851 stierf, weigerde de Compagnie hem voortaan het
+pensioen van acht lakhs ropyen (een millioen gulden) uit te keeren,
+waarop hij recht had. Dit was een der oorzaken van dien haat, die tot
+de grootste buitensporigheden zou leiden.</p>
+<div class="figure xd20e1153width"><img src="images/p041.jpg" alt=
+"&raquo;Geen licht,&rdquo; zei de Nana. Blz. 44." width="505" height=
+"720">
+<p class="figureHead">&raquo;Geen licht,&rdquo; zei de Nana. Blz.
+<a href="#pb44" class="pageref">44</a>.</p>
+</div>
+<p>Maar wat hoopte Nana Sahib dan? Sedert acht jaren was de
+<span class="pagenum">[<a id="pb41" href="#pb41" name=
+"pb41">41</a>]</span>opstand der Sipayers volkomen gedempt. Het
+Engelsche gouvernement was allengs in de plaats getreden van de
+achtbare Indische Compagnie en hield het gansche schiereiland onder
+vrij wat strenger <span class="pagenum">[<a id="pb42" href="#pb42"
+name="pb42">42</a>]</span>bestuur dan dat van de vereeniging der
+kooplieden. Er was geen spoor van den opstand meer overgebleven, zelfs
+niet in de rangen van het inlandsche leger, dat ook geheel
+gereorganiseerd was. Had de Nana dan kans van slagen in zijne pogingen
+om onder de lagere klassen van Hindostan een nieuwe beweging aan te
+stoken? Zijne plannen zullen weldra bekend zijn. Eene zaak wist hij,
+dat namelijk zijne tegenwoordigheid in de provincie Aurungabad
+gesignaleerd was geworden, dat de <span class="corr" id="xd20e1166"
+title="Bron: gouverneur generaal">gouverneur-generaal</span> er de
+onderkoning te Calcutta van verwittigd had en dat er een prijs op zijn
+hoofd gesteld was. Zeker was het dat hij overijld op de vlucht had
+moeten gaan en zich op nieuw in zulk een goed verborgen schuilplaats
+had moeten verbergen, dat hij aan de nasporingen van de agenten der
+Engelsch-Indische politie kon ontsnappen.</p>
+<p>De Nana verloor in den nacht van den 6<sup>n</sup> op den
+7<sup>n</sup> Maart geen uur. Hij kende het land volkomen en besloot
+Ellora te bereiken, gelegen op vijf en twintig mijlen van Aurungabad,
+om zich daar bij een zijner medeplichtigen te voegen.</p>
+<p>De nacht was donker. De gewaande fakir richtte zich, na zich
+overtuigd te hebben dat hij niet vervolgd werd, naar het praalgraf, op
+eenigen afstand van de stad opgericht ter eere van den mohamedaan
+Sha-Soufi, een heilige wiens reliqui&euml;n den naam hebben genezingen
+te volbrengen. Maar alles sliep toen in het praalgraf, priesters en
+bedevaartgangers, en de Nana kon zich bewegen zonder door lastige
+vragen verontrust te worden.</p>
+<p>Evenwel was het niet zoo duister, dat dit granietblok, het
+onneembare fort van Daoulutabad dragende en zich midden in eene vlakte
+tot eene hoogte van twee honderd veertig voet verheffende, zijn
+ontzaglijk schaduwbeeld aan de blikken kon onttrekken. Toen de nabob
+het zag, herinnerde hij zich dat een der keizers van Dekan, een zijner
+voorouders, zijn hoofdstad had willen maken van de uitgestrekte stad,
+die vroeger aan den voet van het fort gebouwd was. En werkelijk zou het
+een onverwinlijke positie geweest zijn, zeer geschikt om in dit
+gedeelte van Indi&euml; het middelpunt eener oproerige beweging te
+worden. Doch Nana Sahib wendde het hoofd om en had slechts een blik vol
+haat over voor die sterkte, nu in de handen zijner vijanden.</p>
+<p>Op deze vlakte volgde een meer afwisselend terrein. Het waren de
+eerste oneffenheden van den bodem, die weldra bergachtig zou worden. De
+Nana, nog in de volle kracht des levens, vertraagde zijne schreden
+niet, toen hij reeds vrij steile hellingen moest beklimmen. Hij wilde
+dien nacht vijf en twintig mijlen maken, dat is den afstand afleggen,
+die Ellora van Aurungabad scheidt. Eenmaal daar, hoopte hij in
+veiligheid te kunnen uitrusten. Ook hield hij zich niet op, noch in een
+karavansera, voor iedereen open, die men op weg ontmoette, noch in een
+half vervallen bungalow, <span class="pagenum">[<a id="pb43" href=
+"#pb43" name="pb43">43</a>]</span>waar hij in een afgezonderd gedeelte
+van den berg een paar uur had kunnen slapen.</p>
+<p>Bij het opgaan der zon ging de vluchteling om het dorp Ranzah heen,
+dat het zeer eenvoudige graf bezit van den grootsten Mongoolschen
+keizer, Aureng-Zeb. Eindelijk had hij de beroemde groep holen bereikt,
+die hun naam ontleend hebben aan het kleine dorp bij Ellora.</p>
+<p>De heuvel, waarin die holen ten getale van een dertigtal gegraven
+zijn, heeft de gedaante van een halve maan. Vier tempels, vier en
+twintig bouddhisten-kloosters, eenige minder belangrijke grotten, zijn
+de monumenten van de groep. De basaltgroeve is rijkelijk door
+menschenhanden ge&euml;xploiteerd. Maar niet om de kunststukken, hier
+en daar over de <span class="corr" id="xd20e1190" title=
+"Bron: ontmetelijke">onmetelijke</span> oppervlakte van het
+schiereiland verspreid, hebben de hindostansche bouwkundigen in de
+eerste eeuwen der christelijke jaartelling er de steenen uitgegraven.
+Neen! die steenen zijn alleen daarom weggenomen om ledige ruimten in de
+hoofdmassa te maken en het zijn deze ruimten, die, al naar hunne
+bestemming, &raquo;chaityas&rdquo; of &raquo;viharas&rdquo; geworden
+zijn.</p>
+<p>De zonderlingste dezer tempels is voorzeker die der Ka&iuml;las. Men
+stelle zich een blok voor van honderd twintig voet hoog, bij een omtrek
+van zes honderd voet. Dit blok heeft men stoutweg in den berg zelven
+uitgesneden en te midden van een plein van drie honderd zestig voet
+lang en honderd zes en tachtig breed afgezonderd,&mdash;een plein,
+verkregen ten koste van de basaltmassa. Toen nu eenmaal dit blok op
+deze wijze was vrijgemaakt, hebben de architecten het uitgehouwen,
+evenals een beeldhouwer een stuk ivoor. Uitwendig hebben zij kolommen
+uitgesneden, kleine pyramiden gebeeldhouwd, koepels vervaardigd,
+zooveel van de rots gespaard als noodig was om de bas-reliefs goed te
+doen uitkomen, meer dan levensgroote olifanten voorstellende, die het
+geheele gebouw schijnen te dragen; inwendig hebben zij een groote zaal
+uitgehouwen, omgeven met kapellen en waarvan het gewelf op kolommen
+rust, die van de geheele massa zijn afgezonderd. Eindelijk hebben zij
+van dit uit &eacute;&eacute;n steen gemaakte kunstwerk een tempel
+vervaardigd, die in de eigenlijke beteekenis van het woord niet
+&raquo;gebouwd&rdquo; is geworden, maar een tempel eenig op de wereld
+en die waardig is mede te dingen met de bewonderenswaardigste gebouwen
+van Indi&euml; en zeer goed de vergelijking kan doorstaan met de
+<span class="corr" id="xd20e1195" title=
+"Bron: ondeaardsche">onderaardsche</span> begraafplaatsen van het oude
+Egypte.</p>
+<p>Deze tempel, nu bijna verlaten, is als alle aardsche dingen, niet
+door den tijd gespaard. In sommige gedeelten begint hij reeds te
+vervallen. Zijne bas-reliefs slijten af als de wanden van de steenen
+massa, waaruit men ze vervaardigd heeft en toch bestaat dit
+kunstgewrocht nog slechts duizend jaren. Maar wat in de werken der
+natuur nog nieuw is, is dikwijls reeds oud en vervallen in den
+<span class="pagenum">[<a id="pb44" href="#pb44" name=
+"pb44">44</a>]</span>arbeid der menschen. In den zijdelingschen
+grondmuur links waren eenige diepe scheuren gekomen, en het is door een
+dezer openingen, die half door het kruis van een der torschende
+olifanten verborgen waren, dat Nana Sahib weg sloop, zonder dat iemand
+zijn komst te Ellora had kunnen vermoeden.</p>
+<p>De scheur kwam uit in een donkeren gang, die door den grondmuur liep
+en zich in de diepte tot onder den bodem des tempels uitstrekte. Daar
+had men een soort van onderaardsche kapel of put, nu droog,
+uitgegraven, die tot vergaarbak van het regenwater diende.</p>
+<p>Zoodra de Nana in den gang was gekomen, deed hij een zeker gefluit
+hooren, dat door een gelijk gefluit beantwoord werd. Het was geen echo.
+Weldra werd de duisternis verlicht door een Hindoe, die een kleinen
+lantaren in de hand droeg.</p>
+<p>&raquo;Geen licht!&rdquo; zei de Nana.</p>
+<p>&raquo;Ben jij het, Dandou-Pant?&rdquo; antwoordde de Hindoe, die
+dadelijk zijn lantaren uitdoofde.</p>
+<p>&raquo;Ik, broeder!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Is.....?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Eerst iets te eten,&rdquo; antwoordde de Nana, <span class=
+"corr" id="xd20e1216" title="Niet in bron">&raquo;</span>dan zullen we
+praten. <a id="xd20e1219" name="xd20e1219"></a>Maar noch om te praten,
+noch om te eten heb ik licht noodig. Neem mijn hand en geleid
+me.&rdquo;</p>
+<p>De Hindoe greep de hand van den Nana, nam hem mede naar de enge
+kapel en liet hem zich uitstrekken op een hoop drooge kruiden, dien hij
+zooeven verlaten had. Het fluiten van den fakir had hem uit zijn
+laatsten slaap gewekt.</p>
+<p>Deze man, gewoon zich in deze donkere schuilplaats te bewegen, had
+spoedig eenig voedsel gevonden, brood, een soort van pastei, bereid van
+kippenvleesch, dat veel in Indi&euml; gegeten wordt, en een
+kalbasflesch met een halve pint met die sterke likeur, bekend onder den
+naam van &raquo;arak,&rdquo; verkregen door de distillatie van het sap
+van den kokosnoot.</p>
+<p>De Nana at en dronk zonder een woord te spreken. Hij bezweek bijna
+van honger en vermoeienis. Zijn geheele leven concentreerde zich toen
+in zijne oogen, die in de duisternis vuur schoten als de oogen eens
+tijgers.</p>
+<p>De Hindoe wachtte zonder zich te bewegen totdat de nabob goedvond om
+te spreken.</p>
+<p>Die man was Balao Rao, de eigen broeder van Nana Sahib.</p>
+<p>Balao Rao, oudere broeder van Dandou-Pant, doch nauwlijks een jaar,
+geleek hem lichamelijk sprekend, maar ook geestelijk was het Nana Sahib
+volkomen. Dezelfde haat jegens de Engelschen, dezelfde sluwheid in
+zijne plannen, dezelfde wreedheid in de uitvoering, dezelfde ziel in
+twee lichamen. Gedurende den geheelen opstand hadden de twee broeders
+elkander niet verlaten. Na de <span class="pagenum">[<a id="pb45" href=
+"#pb45" name="pb45">45</a>]</span>nederlaag had hetzelfde kampement aan
+de grenzen van Nepaul hun een schuilplaats verleend. En nu, door een
+zelfde gedachte bezield de worsteling op nieuw te beginnen, waren zij
+beiden gereed te handelen.</p>
+<div class="figure xd20e1237width"><img src="images/p045.jpg" alt=
+"Hij keek rechts en links. Blz. 48." width="505" height="720">
+<p class="figureHead">Hij keek rechts en links. Blz. <a href="#pb48"
+class="pageref">48</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb46" href="#pb46" name=
+"pb46">46</a>]</span></p>
+<p>Toen de Nana, door den haastig verslonden maaltijd verkwikt, zijne
+krachten had terug erlangd, bleef hij eenigen tijd met het hoofd in de
+handen geleund zitten. Balao Rao, meenende dat hij zich door eenige
+uren slaap wilde versterken, bewaarde altijd het stilzwijgen.</p>
+<p>Doch Dandou-Pant, het hoofd oprichtende, vatte de hand van zijn
+broeder en zeide met doffe stem:</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Ben gesignaleerd in het presidentschap van Bombay!
+De gouverneur van het presidentschap heeft een prijs op mijn hoofd
+gesteld! Hij heeft duizend gulden uitgeloofd aan hen, die hem Nana
+Sahib zal overleveren!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dandou-Pant!&rdquo; riep Balao Rao uit, &raquo;je hoofd is
+meer waard! Dat zou nauwlijks de prijs van het mijne zijn en na drie
+maanden zouden ze maar al te gelukkig zijn ze beiden voor tien duizend
+gulden te hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde de Nana, &raquo;over drie maanden, den
+23<sup>n</sup> Juni, is het de verjaardag van den veldslag van Plassey
+waarvan de honderdste verjaardag, in 1857, het eind van de Engelsche
+heerschappij en de vrijmaking van het zonneras moest zien! Onze
+profeten hadden het voorzegd! Onze barden hadden het bezongen! Binnen
+drie maanden, broeder, zullen honderd negen jaren verloopen zijn en nog
+altijd is de vreemdeling heer en meester over Indi&euml;!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dandou-Pant,&rdquo; antwoordde Balao Rao, &raquo;wat in 1857
+niet gelukt is, kan en moet tien jaren later gelukken. In 1827, in
+1737, in 1847 hebben er oproeren in Indi&euml; plaats gehad! Om de tien
+jaar worden de Hindoes door de omwentelingskoorts aangetast! welnu, dit
+jaar zullen ze zich genezen door zich in golven Europeesch bloed te
+baden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat Brahma ons geleide,&rdquo; zeide Nana zacht, &raquo;en
+dan oog om oog, tand om tand! Wee den aanvoerders van het koninklijke
+leger, die onder de slagen onzer Sipayers niet gevallen zijn! Laurence
+is dood, Barnard is dood, Hope is dood, Napier is dood, Hodson is dood,
+Havelock is dood! Maar eenigen hebben het overleefd! Campbell, Rose
+leven nog, en onder hen hij, dien ik het meest van allen haat, die
+kolonel Munro, die afstammeling van den beul, hij, die met eigen hand
+mijn gezellin, de Rani van Jansi gedood heeft! Als hij in mijn handen
+valt, zal hij zien of ik de gruwelen van den kolonel Neil, de moorden
+van Sekander Bagh, de slachtingen van het paleis der Begoem, van
+Bareilli, van Jansi en van Morar, van het eiland Hydaspes en van Delhi
+vergeet! Hij zal zien of ik vergeten heb, dat wij elkander&rsquo;s dood
+gezworen hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Heeft hij zijn ontslag niet uit den dienst genomen?&rdquo;
+vroeg Balao Rao.</p>
+<p>&raquo;O! wat dat aangaat!&rdquo; antwoordde Nana Sahib, &raquo;bij
+de eerste <span class="pagenum">[<a id="pb47" href="#pb47" name=
+"pb47">47</a>]</span>beweging treedt hij weder in dienst! Maar wordt
+ook deze opstand onderdrukt, dan zal ik hem opsporen tot in zijn
+bungalow van Calcutta en hem daar dooden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Goed, maar nu?....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, het eenmaal begonnen werk moet voortgezet worden. De
+beweging zal dezen keer nationaal zijn. Als in de steden en buiten op
+het land de Hindoes opstaan, zullen de Sipayers spoedig gemeene zaak
+met hen maken. Ik heb het midden en noorden van Dekan doorgetrokken en
+overal heb ik de gemoederen geneigd tot den opstand gevonden. Er zijn
+geen steden, noch gehuchten, waar we geen aanvoerders hebben, gereed om
+dadelijk te handelen. De <span class="corr" id="xd20e1273" title=
+"Bron: brahmanen">Brahmanen</span> zullen het volk opwinden. De
+godsdienst zal ditmaal de volgelingen van &Ccedil;iva en van Vishnoe
+medesleepen. Op het vooraf beraamde tijdstip, zullen bij het
+overeengekomen signaal, millioenen Hindoes opstaan, en de koninklijke
+armee zal vernietigd worden<span class="corr" id="xd20e1276" title=
+"Bron: ?">!</span>&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En Dandou-Pant?....&rdquo; vroeg Balao Rao, de hand van zijn
+broeder grijpende.</p>
+<p>&raquo;Dandou-Pant,&rdquo; antwoordde de Nana, &raquo;zal niet
+slechts zijn de op het sterke kasteel Bilhour bekroonde Pe&iuml;schwah!
+Hij zal dan zijn de souverein van het heilige land der
+Indi&euml;n!&rdquo;</p>
+<p>Na deze woorden gesproken te hebben, bleef Nana Sahib, de armen
+gekruist, met den droomenden blik van hen, die niet het verledene of
+het tegenwoordige, maar de toekomst gadeslaan, in stilte verzonken.</p>
+<p>Balao Rao wachtte zich wel hem te storen. Liever liet hij deze
+ongetemde ziel zich door haar eigen vuur ontvlammen en des noods was
+hij immers daar om het vuur dat in hem smeulde, aan te blazen. Nana
+Sahib kon geen medeplichtige hebben, inniger aan zijn persoon
+verbonden, geen vuriger raadsman om hem zijn doel te doen bereiken. Het
+is reeds gezegd, het was zijn ander ik.</p>
+<p>Na eenige minuten van stilte, richtte de Nana het hoofd op en kwam
+tot den tegenwoordigen toestand terug.</p>
+<p>&raquo;Waar zijn onze metgezellen?&rdquo; vroeg hij.</p>
+<p>&raquo;In de grotten van Adjuntah, waar ze ons volgens afspraak
+zouden wachten,&rdquo; antwoordde Balao Rao.</p>
+<p>&raquo;En onze paarden?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb ze een eind van hier op den weg van Ellora naar
+Boregami in bewaring gegeven.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Bij K&acirc;lagani immers?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Juist, broeder. Ze worden daar goed verzorgd en staan gereed
+om te vertrekken.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Laten we dan vertrekken,&rdquo; antwoordde de Nana. &raquo;We
+moeten voor het aanbreken van den dag te Adjuntah zijn.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En waarheen dan verder<span class="corr" id="xd20e1306"
+title="Bron: ,">?</span>&rdquo; vroeg Balao Rao. &raquo;Heeft deze
+overhaaste vlucht je plannen niet tegengewerkt?&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb48" href="#pb48" name="pb48">48</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Neen,&rdquo; antwoordde Nana Sahib. &raquo;We zullen de
+Sautpourrabergen bereiken, waarvan ik al de passen ken en waar ik de
+nasporingen van de Engelsche politie kan trotseeren. Daar ook zullen we
+op het grondgebied zijn der Bh&icirc;ls en der Gounds, die onze zaak
+getrouw zijn gebleven. Daar zal ik dan het gunstige oogenblik kunnen
+afwachten, te midden van de bergachtige streek der Vindhyas, waar de
+gemoederen altijd in gisting verkeeren!</p>
+<p>&raquo;Op marsch!&rdquo; antwoordde Balao Rao. &raquo;Welnu, ze
+hebben duizend gulden uitgeloofd aan hem, die je vangt. Maar, &rsquo;t
+is niet voldoende om een prijs op je hoofd te stellen, &rsquo;t moet
+genomen worden ook!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ze krijgen &rsquo;t niet,&rdquo; antwoordde Nana Sahib.
+&raquo;Kom, zonder een oogenblik te verliezen, broeder, kom!&rdquo;</p>
+<p>Balao Rao liep met zekeren tred door den nauwen gang, die naar deze
+donkere schuilplaats, onder den vloer van den tempel gegraven,
+geleidde. Aan de opening gekomen, door het kruis van den steenen
+olifant verborgen, stak hij voorzichtig het hoofd naar buiten, keek
+rechts en links, verzekerde zich dat de toegangen vrij waren en waagde
+zich buiten. Uit overmaat van voorzorg, liep hij een twintig schreden
+ver in de laan, die de richting volgde van de as des tempels, doch
+niets verdachts opmerkende, liet hij een gefluit hooren, om Nana te
+waarschuwen dat de weg vrij was.</p>
+<p>Eenige oogenblikken later, verlieten de beide broeders de een halve
+mijl lange, kunstmatige vallei, waarin een menigte galerijen, gewelven,
+uitdiepingen, op zekere plaatsen tot een groote hoogte trapsgewijze
+boven elkander zijn uitgehouwen. Zij vermeden het mohamedaansche
+praalgraf, dat tot bungalow dient voor de bedevaartsgangers of de
+nieuwsgierigen van allerlei landaard, aangetrokken door de wonderen van
+Ellora; eindelijk, na het dorp Ranzah te zijn omgegaan, bevonden zij
+zich op den weg, die Adjuntah met Boregami verbindt.</p>
+<p>De afstand van Ellora naar Adjuntah bedroeg vijftig mijlen (80
+kilometers ongeveer); doch de Nana was nu niet meer de vluchteling, die
+te voet en zonder middel van vervoer uit Aurungabad ontsnapte. Zooals
+Balao Rao gezegd had, wachtten hun drie paarden op den weg op, onder de
+hoede van den Hindoe K&acirc;lagani, een getrouwen dienaar van
+Dandou-Pant. Deze paarden waren verborgen geweest in een dicht bosch,
+een mijl van het dorp af. Het eene was bestemd voor den Nana, het
+andere voor Balao Rao, het derde voor K&acirc;lagani en even daarna
+galoppeerden alle drie in de richting van Adjuntah. Niemand trouwens
+zou er zich over verwonderd hebben een fakir te paard te zien, want
+inderdaad vragen deze brutale bedelaars dikwijls te paard zittende een
+aalmoes.</p>
+<div class="figure xd20e1324width"><img src="images/p049.jpg" alt=
+"De vallei van Adjuntah. Blz. 50." width="511" height="720">
+<p class="figureHead">De vallei van Adjuntah. Blz. <a href="#pb50"
+class="pageref">50</a>.</p>
+</div>
+<p>Daarenboven was de weg in dezen voor de bedevaarten minder gunstigen
+tijd van het jaar, niet druk bezocht. De Nana en zijne <span class=
+"pagenum">[<a id="pb49" href="#pb49" name="pb49">49</a>]</span>beide
+metgezellen reden dus snel, zonder vrees dat iets hen kon hinderen of
+ophouden. Zij namen er den tijd van af om hunne dieren te laten
+uitblazen, en op deze korte halten, putten zij uit <span class=
+"pagenum">[<a id="pb50" href="#pb50" name="pb50">50</a>]</span>den
+voorraad, dien K&acirc;lagani aan den zadelknop had opgehangen. Zij
+vermeden zoodoende de meer bezochte gedeelten der provincie, de
+bungalows en de dorpen, onder anderen het gehucht Roja, een ellendige
+hoop zwarte huizen, zooals de door den rook zwart geworden sombere
+woningen van Cornonailles en Pulmary, een klein, verlaten gehucht in
+een woeste landstreek.</p>
+<p>De bodem was gelijk en vlak. In alle richtingen strekten zich
+heidevelden uit, overal met dichte jungles bezet. Doch in de nabijheid
+van Adjuntah werd de landstreek meer oneffen.</p>
+<p>De prachtige grotten van dien naam, mededingsters der wondervolle
+grotten van Ellora, en in hun geheel misschien schooner, nemen het
+lagere gedeelte eener kleine vallei in, een halve mijl ongeveer van de
+stad af.</p>
+<p>Nana Sahib behoefde dus niet door Adjuntah te gaan, waar de
+afkondiging van den gouverneur reeds aangeplakt moest zijn. Bijgevolg
+bestond er voor hem geen vrees herkend te worden.</p>
+<p>Vijftien uren dus na Ellora verlaten te hebben, drong hij met zijne
+metgezellen door een nauwen bergpas, die naar de beroemde vallei
+geleidde, waarvan de zeven en twintig tempels, in de rotsachtige massa
+zelve uitgehouwen, over duizelingwekkende afgronden hangen.</p>
+<p>Het was een prachtige nacht, met een schitterenden sterrenhemel,
+doch zonder maan. Hooge vijgeboomen en eenige &raquo;bars,&rdquo; die
+onder de reuzen der Indische flora geteld worden, teekenden zich zwart
+tegen den met sterren bezaaiden hemel af. Geen windje verstoorde de
+kalmte van den dampkring, geen blaadje bewoog zich, niet het minste
+geluid deed zich hooren, of het moest het zacht geruisch zijn van een
+bergstroom, die eenige honderden schreden verder in een diepe kloof
+vloeide. Doch dit geruisch nam toe en werd een waar geloei, toen de
+paarden den waterval van den Satkhound bereikt hadden, die van een
+hoogte van vijftig vademen valt, gebroken en verscheurd door de scherpe
+rotsen van kwarts en basalt. Vloeibaar stof dwarrelde in den bergpas
+rond en zou, zoo de maan in dien schoonen lentenacht den horizont
+verlicht had, het prachtige schouwspel hebben opgeleverd van de zeven
+kleuren van den regenboog.</p>
+<p>De Nana, Balao Rao en K&acirc;lagani vertoonden zich nu in den
+bergpas, die op deze plaats een scherpe kromming maakt en een prachtig
+uitzicht geeft op de vallei, verrijkt door de meesterstukken der
+boeddhistische bouwkunst. Daar, op de muren dier tempels, rijkelijk met
+zuilen, rozetten, arabesken, veranda&rsquo;s versierd, bevolkt met
+kolossale figuren van <span class="corr" id="xd20e1349" title=
+"Bron: fantastische">fantastisch</span> gevormde dieren, voorzien van
+in de rotsmassa uitgeholde sombere cellen, eertijds door priesters, de
+bewaarders dezer heilige verblijfplaatsen bewoond, kan de kunstenaar
+ook nog eenige fresco&rsquo;s bewonderen, die eerst gisteren
+geschilderd schijnen te zijn en die koninklijke plechtigheden,
+godsdienstige <span class="pagenum">[<a id="pb51" href="#pb51" name=
+"pb51">51</a>]</span>processies, veldslagen voorstellen waarin al de
+wapenen van dien tijd voorkomen, zooals ze in de eerste tijden van de
+christelijke jaartelling in het prachtige land van Indi&euml; in zwang
+waren.</p>
+<p>Nana Sahib kende al de geheimen dezer onderaardsche verblijven. Meer
+dan eens hadden zijne metgezellen en hij, door de koninklijke troepen
+in &rsquo;t nauw gebracht, er in de kwade dagen van den opstand een
+schuilplaats gevonden. De onderaardsche galerijen, die ze met elkander
+verbonden, de nauwste tunnels in de kwartsachtige rotsmassa
+uitgegraven, de bochtige gangen, die elkaar in alle richtingen
+kruisten, de duizend vertakkingen van dien doolhof, die den geduldigste
+wanhopend zouden gemaakt hebben, alles was hem gemeenzaam. Hij kon er
+niet verdwalen, zelfs al verlichtte geen fakkel hunne donkerste
+hoeken.</p>
+<p>De Nana ging als iemand, volkomen zeker van zich zelven, recht naar
+een van de minst belangrijke holen der groep. De opening was verborgen
+door dicht struikgewas en een hoop groote steenen, afkomstig van een
+oude instorting, tusschen de struiken van den bodem en de planten, die
+tusschen de spleten van de rots groeiden.</p>
+<p>Een licht tikje op den wand was den nabob voldoende om zijne
+tegenwoordigheid aan de opening van het hol te kennen te geven.</p>
+<p>Dadelijk kwamen twee of drie hoofden van Hindoes tusschen de takken
+te voorschijn, daarna tien, twintig en weldra vormden die hoofden, door
+lichamen gevolgd, als slangen tusschen de steenen doorkruipende, een
+groep van een veertigtal goed gewapende mannen.</p>
+<p>&raquo;Op marsch!&rdquo; zeide Nana Sahib.</p>
+<p>En zonder eenige verklaring te vragen, zonder te weten waarheen hij
+hen leidde, volgden hem de getrouwe metgezellen van den nabob, gereed
+zich op een teeken van hem te laten dooden. Zij waren te voet, maar
+hunne beenen konden in snelheid wedijveren met die van een paard.</p>
+<p>De kleine troep drong door den bergpas, die langs den rand van den
+afgrond in de richting van het noorden liep en ging om den top van den
+berg heen. Een uur later<a id="xd20e1369" name="xd20e1369"></a> had hij
+den weg van den Kandeisch bereikt, die zich verliest in de bergpassen
+der Sautpourrabergen.</p>
+<p>Met het aanbreken van den dag passeerden zij den tak op Nagpore van
+den spoorweg van Bombay op Allahabad en even later den weg zelven, die
+naar het noordoosten loopt.</p>
+<p>Op dit oogenblik bruiste de sneltrein van Calcutta voorbij, en liet
+zijn witten rook in de toppen der trotsche vijgeboomen langs den weg
+hangen, terwijl de roofdieren der jungles verschrikt op de vlucht
+joegen.</p>
+<p>De nabob hield zijn paard in en riep met luide stem, de hand naar
+den voortsnellenden trein uitgestrekt:</p>
+<p>&raquo;Ga en zeg den onderkoning van Indi&euml;, dat Nana Sahib nog
+<span class="pagenum">[<a id="pb52" href="#pb52" name=
+"pb52">52</a>]</span>altijd in leven is en dat hij dezen spoorweg, dat
+vervloekte gewrocht hunner handen, in het bloed der veroveraars zal
+verdrinken!&rdquo;</p>
+</div>
+<div id="ch5" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">V.</h2>
+<h2 class="main">De IJzeren Reus.</h2>
+<p class="firstpar">Wie beschrijft de verbazing der mannen, vrouwen en
+kinderen, van Hindoes zoowel als van Engelschen, op den grooten weg van
+Calcutta naar Chandernagor, toen zij in den vroegen morgen van den
+6<sup>n</sup> Mei uit een der laatste voorsteden van de hoofdstad van
+Indi&euml;, tusschen twee dichte rijen nieuwsgierigen een vreemde
+equipage zagen te voorschijn komen,&mdash;indien men althans dien naam
+kan geven aan den zonderlingen toestel, die zich langs den oever der
+Hoogly voortbewoog.</p>
+<p>Aan het hoofd en als de eenige beweegkracht van den trein, stapte
+een reusachtige olifant, van twintig voet hoog, dertig lang en breed
+naar evenredigheid, bedaard en geheimzinnig voort. Zijn snuit was half
+omgebogen, als een &eacute;norme hoorn van overvloed, met het uiteinde
+in de lucht. Zijne vergulde slagtanden staken buiten zijn ontzaglijk
+kakebeen uit, gelijk aan twee dreigende zeisen. Over zijn donkergroen
+lichaam, zonderling gevlekt, was een in ruime plooien afhangend kleed
+van schitterende kleuren geslagen, afgezet met goud- en
+zilverdraadwerk, omgeven door groote eikels van gedraaide franje. Zijn
+rug torste een soort van prachtig versierd torentje, bekroond met een
+op de Indische wijze rond koepeldak en welks wanden voorzien waren van
+groote lensvormige glazen, veel gelijkende op de patrijspoorten eener
+scheepskajuit.</p>
+<p>Wat nu die olifant voorttrok, was een trein van twee &eacute;norme
+wagens, of liever twee werkelijke huizen, een soort van rollende
+bungalows, elk op vier raderen met sierlijk gebeeldhouwde naven, speken
+en velgen. Deze wielen, waarvan men slechts het onderste segment zag,
+bewogen zich in kasten, die half door het onderstel dezer &eacute;norme
+bewegingstoestellen verborgen waren. Een van scharnieren voorzien smal
+brugje, dat zich naar de beweging der wielen schikte, verbond het
+eerste voertuig met het tweede.</p>
+<p>Hoe kon nu een enkele olifant, hoe sterk ook, schijnbaar zonder de
+minste moeite, deze twee zware gevaarten trekken? Hij deed het evenwel,
+het wonderdier! Zijne dikke pooten lichtten zich op en daalden
+automatisch neder met een echt mechanische regelmaat en <span class=
+"pagenum">[<a id="pb53" href="#pb53" name="pb53">53</a>]</span>hij ging
+onmiddellijk van den stap in den draf over, zonder dat noch de stem,
+noch de hand van een &raquo;mahout&rdquo; zich deed hooren of zien.</p>
+<div class="figure xd20e1400width"><img src="images/p053.jpg" alt=
+"Daarna tien, twintig. Blz. 51." width="507" height="720">
+<p class="figureHead">Daarna tien, twintig. Blz. <a href="#pb51" class=
+"pageref">51</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb54" href="#pb54" name=
+"pb54">54</a>]</span></p>
+<p>Dat was voorzeker iets waarover de nieuwsgierigen zich moesten
+verwonderen, indien zij zich althans op eenigen afstand hielden, want,
+als zij dichter bij den kolos kwamen, ontdekten zij het geheim en week
+hunne verbazing voor bewondering.</p>
+<p>En inderdaad werd het oor onmiddellijk getroffen door een soort van
+op de maat afgepast geloei, dat zeer veel overeenkomst had met het
+eigenaardig geschreeuw van die reuzen der Indische fauna. Daarenboven
+ontsnapte er in kleine tusschenpoozen uit de naar den hemel gerichte
+tromp een schitterende rookwolk.</p>
+<p>En toch was het zeer zeker een olifant! Zijn met vouwen en rimpels
+bedekte, zwartachtig groene huid hield ongetwijfeld een dier machtige
+beenderengestellen verborgen, waarmede de natuur de dikhuidigen
+begiftigd heeft<span class="corr" id="xd20e1414" title=
+"Bron: ?">!</span> Zijne oogen schitterden met een levendigen glans!
+Zijn leden waren met beweging begaafd!</p>
+<p>Doch, zoo de een of andere nieuwsgierige het gewaagd had de hand op
+het ontzaglijke dier te leggen, was alles helder voor hem geworden. Het
+was slechts een bewonderenswaardige oogbedrieger, een verrassende
+navolging, met al de uiterlijke kenteekenen van het leven, zelfs van
+dichtbij.</p>
+<p>Werkelijk was die olifant van plaatijzer en hield inwendig een
+weglocomotief verborgen, en wat den trein, het &raquo;Stoomhuis&rdquo;
+betreft, om de benaming te gebruiken, die hem toekomt, het was de door
+den ingenieur beloofde rollende woning.</p>
+<p>De eerste wagen of liever het eerste huis, diende tot woning voor
+kolonel Munro, kapitein Hod, Banks en mij.</p>
+<p>Het tweede huisvestte sergeant Mac Neil en de lieden, die het
+personeel van den tocht uitmaakten.</p>
+<p>Banks had zijne belofte gehouden, kolonel Munro de zijne en ziedaar
+hoe men in den morgen van den 6<sup>n</sup> Mei, in die buitengewone
+equipage vertrokken was om de noordelijke streken van het Indische
+schiereiland te bezoeken.</p>
+<p>Doch waartoe zulk een kunstmatige olifant? Waarom die fantasie, in
+strijd met den praktischen geest der Engelschen? Tot nog toe was het
+nooit bij iemand opgekomen om aan een locomotief, bestemd om, hetzij op
+de groote straatwegen of op de rails der spoorbanen, te circuleeren, de
+gedaante van een viervoetig dier te geven!</p>
+<p>Het valt niet te ontkennen, dat we, voor &rsquo;t eerst de
+wonderlijke machine ziende, ten hoogste verbaasd stonden te kijken. Er
+kwam geen einde aan de vragen, die onzen vriend Banks ten opzichte der
+machine gedaan werden. Volgens zijne plannen toch en onder zijne
+leiding was deze weglocomotief vervaardigd. Wie had hem de zonderlinge
+gedachte ingeblazen haar tusschen de ijzeren wanden van een
+mechanischen olifant te verbergen?</p>
+<p>&raquo;Mijne vrienden,&rdquo; vergenoegde Banks zich zeer ernstig te
+antwoorden, &raquo;kent ge den rajah van Bouthan?&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb55" href="#pb55" name="pb55">55</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Ik ken hem,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;of liever,
+ik kende hem, want hij is nu sedert drie maanden overleden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Welnu, voor hij stierf,&rdquo; antwoordde de ingenieur,
+&raquo;was de rajah van Bouthan niet alleen in leven, maar hij leefde
+heel anders dan een ander. Hij was zeer op pracht gesteld, onder welken
+vorm ook. Hij weigerde zich niets, niets namelijk van &rsquo;t geen hem
+in zijn hoofd opkwam. Hij bedacht het onmogelijke en indien zijn beurs
+niet onuitputtelijk geweest ware, had zij werkelijk kans gehad uitgeput
+te worden in de verwezenlijking zijner weelderige fantasie. Hij was
+rijk als de nabobs van vroegere tijden. Zoo hij ooit door eenige zorg
+gekweld werd, dan was het door de zorg hoe zijne schatten iets minder
+alledaags te verteren dan zijne millioenen rijke medebroeders. Nu kwam
+er eens een gedachte bij hem op, die zich zoodanig van hem meester
+maakte, dat hij er niet meer van kon slapen, een gedachte waarop Salomo
+trotsch zou geweest zijn, en die hij zeker verwezenlijkt zou hebben,
+als hij den stoom gekend had: de gedachte namelijk om op eene tot nog
+toe geheel nieuwe wijze te reizen, met een equipage zooals nooit iemand
+er een had kunnen droomen. Hij kende mij, liet mij aan zijn hof komen
+en teekende mij zelf het plan van zijn voertuig. En als ge nu denkt,
+mijne vrienden, dat ik in lachen uitbarstte bij het voorstel van den
+rajah, dan bedriegt ge u! Ik begreep volkomen dat dit grootsche
+id&eacute;e slechts in de hersenen van een Hindoeschen souverein had
+kunnen opkomen, en &rsquo;k had van dat oogenblik af slechts
+&eacute;&eacute;ne begeerte, het zoodra mogelijk uit te voeren op eene
+wijze, die mijn dichterlijken cli&euml;nt en mij zelven het best kon
+bevredigen. Een ingenieur is niet alle dag in de gelegenheid zijne
+krachten aan fantastische voorstellingen te beproeven en de fauna der
+Apocalypsis of de schepping der <i>Duizend en een Nacht</i> met een
+dier van eigen vinding te verrijken. En toch, de fantasie van den rajah
+was uitvoerbaar. Ge weet wat men in werktuigkunde al doet, wat men al
+kan doen en wat men eenmaal zal doen. Ik zette mij dus aan den arbeid
+en in dit omhulsel van plaatijzer, dat een olifant voorstelt, gelukte
+het mij den stoomketel, met het mechanisme en den tender van een
+weglocomotief met zijn geheele toebehooren in te sluiten. De gelede
+tromp, die naar goedvinden kan opgeheven en neergedrukt worden, diende
+mij tot schoorsteen; door middel van een excentriek<a class="noteref"
+id="xd20e1445src" href="#xd20e1445" name="xd20e1445src">1</a> kon ik de
+beenen van mijn dier aan de wielen van mijn toestel spannen; ik richtte
+de oogen in als de lensglazen van een vuurtoren, teneinde op die wijze
+twee stralen electrisch licht te verspreiden en daarmede was de
+kunstmatige olifant voltooid. Ik had meer dan eene moeielijkheid moeten
+<span class="pagenum">[<a id="pb56" href="#pb56" name=
+"pb56">56</a>]</span>overwinnen, die niet dadelijk was opgelost. Het
+gevaarte kostte mij vrij wat slapelooze nachten, zoodat mijn rajah, die
+hoogst ongeduldig was en den meesten tijd van zijn leven in mijn
+werkplaats doorbracht, kwam te sterven, voordat mijn olifant zijne
+wandeling op de groote wegen van Indi&euml; kon beginnen. De
+ongelukkige had den tijd niet gehad de proef van zijn rollend huis te
+nemen. Maar zijn erfgenamen, minder fantastisch dan hij, beschouwden
+den toestel met schrik en bijgeloof, als het werk van een krankzinnige.
+Zij haastten zich dus er zich tegen een lagen prijs van te ontdoen en
+daarom kocht ik alles voor rekening van den kolonel. Ge weet nu, mijne
+vrienden, hoe en waarom wij alleen op de wereld, ik sta er voor in,
+kunnen beschikken over een stoomolifant van tachtig paardenkracht, of
+liever van tachtig olifanten van drie honderd
+kilogrammeters!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Bravo! Banks, bravo!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;Een
+ingenieur, die daarenboven kunstenaar is, een dichter in ijzer en
+staal, dat mag een witte raaf genoemd worden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Toen nu de rajah dood was,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;en
+zijn equipage teruggekocht, had ik den moed niet mijn olifant te
+vernietigen en den locomotief zijn gewonen vorm terug te
+geven!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En je hebt volmaakt goed gehandeld!&rdquo; hernam de
+kapitein. &raquo;Onze olifant is prachtig! En wat zullen we een effect
+met dat reusachtige dier maken, als het ons over de vlakten en door de
+jungles van Hindostan voert! Een dergelijk denkbeeld kon alleen bij een
+rajah opkomen! Welnu, wij zullen dat id&eacute;e in praktijk brengen,
+niet waar, kolonel?&rdquo;</p>
+<p>Kolonel Munro had bijna geglimlacht. Dat stond gelijk met een
+volslagen goedkeuring van de woorden des kapiteins. De reis werd dus
+vastgesteld en dat was de reden, waarom een ijzeren olifant, eenig in
+zijn soort, een kunstmatige Leviathan er toe gebracht werd de rollende
+woning te trekken van vier Engelschen, inplaats van in groote staatsie
+een der rijkste rajahs van het Indische schiereiland rond te
+leiden.</p>
+<p>En hoe is nu deze weglocomotief ingericht, waaraan Banks vernuftig
+al de verbeteringen der moderne wetenschap had aangebracht?</p>
+<p>Tusschen de vier wielen strekt zich het geheele mechanisme,
+cilinders, stangen, stoomschuiven, voedingspomp, excentrieken, in het
+lichaam van den stoomketel geborgen, uit. Deze pijpketel heeft zestig
+vierkante meters verwarmend oppervlak. Hij is geheel bevat in het
+voorste gedeelte van het lichaam des olifants, welks achterste gedeelte
+den tender verbergt, bestemd om het water en de brandstof mede te
+voeren. De stoomketel en de tender, beiden op hetzelfde gestel
+geplaatst, zijn alleen van elkander gescheiden door een tusschenruimte
+voor den stoker. De machinist houdt zijn verblijf in den toren, bestand
+tegen de kogels, welke toren boven het <span class="pagenum">[<a id=
+"pb57" href="#pb57" name="pb57">57</a>]</span>lichaam van het dier
+uitkomt en waarin, in geval van een ernstigen aanval, al onze
+manschappen zich zullen kunnen verschuilen. Onder de oogen van den
+machinist bevinden zich de veiligheidskleppen <span class=
+"pagenum">[<a id="pb58" href="#pb58" name="pb58">58</a>]</span>en de
+manometer, die de spanning van den stoom aangeven; binnen zijn bereik
+de regulator en de gangkruk die hem dienen, de een om den aanvoer van
+stoom, de andere om de beweging der stoomschuiven te regelen en
+bijgevolg den gang naar voren of achteren van den toestel te bepalen.
+Uit dit torentje kan hij door dikke lensvormige glazen den weg
+waarnemen, dien zij gaan, terwijl een pedaal, die met de voorwielen in
+verband staat, deze verstelt en het gevaarte de scherpste bochten en
+krommingen doet maken.</p>
+<div class="figure xd20e1468width"><img src="images/p057.jpg" alt=
+"Zoodanig was dus die trein. Blz. 59." width="502" height="720">
+<p class="figureHead">Zoodanig was dus die trein. Blz. <a href="#pb59"
+class="pageref">59</a>.</p>
+</div>
+<p>Veeren van het beste staal, aan de assen bevestigd, torsen den ketel
+en den tender, om de schokken door de ongelijkheden van den grond
+teweeggebracht, te temperen. Wat de wielen betreft, van beproefde
+sterkte, zij zijn aan den omtrek van tanden voorzien, die in den grond
+ingrijpen, hetgeen het slijten of doorslaan belet.</p>
+<p>Zooals Banks ons mededeelde, is de nominale kracht der machine
+tachtig paarden, die men evenwel tot honderd vijftig effectieve kracht
+kan opvoeren, zonder vrees voor ontploffing. Deze machine, samengesteld
+volgens de beginselen van het &raquo;stelsel Field,&rdquo; is met
+dubbelen cilinder en veranderlijke uitzetting. Een hermetisch gesloten
+omhulsel beveiligt het geheele mechanisme voor het stof der wegen, dat
+het anders spoedig zou bederven. De voortreffelijkheid dezer machine
+bestaat vooral hierin, dat zij weinig verbruikt en veel voortbrengt.
+Inderdaad is het gemiddelde verbruik, in verhouding tot de verkregen
+trekkracht, even voordeelig, hetzij men kool of hout stoke, want de
+rooster van den vuurhaard is zoo ingericht, dat alle soorten van
+brandstof kunnen gebruikt worden. Wat de normale snelheid van dezen
+weglocomotief betreft, deze wordt door den ingenieur geschat op vijf en
+twintig kilometers per uur, maar op een gunstig terrein, zal hij het
+tot veertig brengen. De wielen kunnen, zooals wij zeiden, niet
+gemakkelijk doorslaan, niet alleen door het ingrijpen hunner vellingen
+in den grond, doch ook omdat de ophanging van den toestel op veeren van
+uitstekende hoedanigheid, volkomen is en het gewicht, dat door de
+schokken telkens ongelijk zou worden, daardoor overal gelijkelijk
+verdeeld blijft. Daarenboven kunnen deze wielen gemakkelijk vastgezet
+worden door een remtoestel met samengeperste lucht, die het voertuig
+&ograve;f langzamerhand, &ograve;f bijna plotseling doet stilstaan.</p>
+<p>Wat het vermogen der machine aangaat om tegen hellingen op te gaan,
+dit is werkelijk merkwaardig. Banks heeft inderdaad de schoonste
+resultaten verkregen door rekening te houden met het gewicht en het
+voortdrijvend vermogen, op elken zuiger van zijn locomotief. Ook kan
+hij gemakkelijk hellingen bestijgen van tien &agrave; twaalf
+centimeters per meter,&mdash;&rsquo;t geen aanzienlijk is.</p>
+<p>Overigens zijn de wegen, door de Engelschen in Indi&euml; aangelegd
+en die een net uitmaken van verscheidene duizenden mijlen, wezenlijk
+<span class="pagenum">[<a id="pb59" href="#pb59" name=
+"pb59">59</a>]</span>prachtig. Zij leenen zich uitstekend voor deze
+soort van vervoer. Om van geen anderen weg te spreken dan van den
+&raquo;Great Trunk Road&rdquo;, die het geheele schiereiland
+doorsnijdt, deze strekt zich onafgebroken twaalf honderd mijlen, of bij
+de twee duizend kilometers ver uit.</p>
+<p>En nu, laat ons een en ander vertellen van het Stoomhuis, dat de
+kunstmatige olifant voorttrok.</p>
+<p>Banks toch had van de erfgenamen van den nabob, voor rekening van
+kolonel Munro niet alleen den weglocomotief gekocht, maar ook den
+trein, dien hij voorttrok. Wien zal het verwonderen, dat de rajah van
+Bouthan hem geheel naar eigen vinding en in Hindoeschen trant had laten
+vervaardigen? Ik noemde hem reeds een rollenden bungalow; hij verdient
+dien naam ten volle en inderdaad mogen de twee wagens, waaruit de trein
+bestaat, een wonder van de bouwkunst des lands genoemd worden.</p>
+<p>Men stelle zich twee soorten van pagoden zonder minarets voor, met
+hare dubbele, dikbuikige, ronde koepeldaken, hare uitstekende vensters,
+door vierkante, platte, gebeeldhouwde zuilen gedragen, haar versiering
+in veelkleurig lofwerk van kostbare houtsoorten, hare bevallig
+geteekende, sierlijk gebogen omtrekken, de rijk aangebrachte
+veranda&rsquo;s, waarin zij van voren en achteren uitloopen. Men zou
+gezegd hebben, dat het twee aan den heiligen heuvel van Sonnaghur
+ontleende pagoden waren, die, met elkander verbonden, door dien ijzeren
+olifant op sleeptouw genomen, de groote wegen van Indi&euml; gingen
+bewandelen!</p>
+<p>En, opdat er toch niets aan dit wonderbaarlijke voertuig zou
+ontbreken, moet nog vermeld worden, dat het drijven kon. Het
+benedengedeelte toch van het lichaam des olifants, de buik in een
+woord, die de machine bevat, zoowel als het onderstel der twee rollende
+huizen, vormden vaartuigen van licht plaatijzer. Deed er zich nu een
+stroom op zijn weg voor, dan trad de olifant er in, de trein volgde hem
+en de pooten van het dier, door de drijfstangen als schoepen in
+beweging gebracht, sleepte het geheele stoomhuis over de rivieren en
+stroomen voort. Een onschatbaar voordeel voorzeker in het uitgestrekte
+land van Indi&euml;, door zooveel stroomen doorsneden, waarover de
+bruggen nog moeten gelegd worden.</p>
+<p>Zoodanig was dus die trein, eenig in zijn soort en zoodanig had de
+zonderlinge rajah van Bouthan hem gewild. Maar, mocht Banks al aan de
+fantasie van den rajah hebben toegegeven, die aan de beweegkracht den
+vorm van een olifant en aan de rijtuigen de gedaante van pagoden gaf,
+het inwendige had hij gemeend naar den Engelschen smaak te moeten
+inrichten en daarbij in het oog gehouden, dat het een reis van langen
+duur zou zijn. En hierin was hij volkomen geslaagd.</p>
+<p>Het Stoomhuis bestond, zooals ik gezegd heb, uit twee wagens,
+<span class="pagenum">[<a id="pb60" href="#pb60" name=
+"pb60">60</a>]</span>die inwendig niet minder dan zes meters breed
+waren. Zij overschreden bijgevolg de assen der wielen, die slechts vijf
+meters breed waren. Op zeer lange en buitengewoon buigzame veeren
+rustende, hadden zij evenmin van schokken te lijden als de wagens op
+een goed aangelegden spoorweg.</p>
+<p>De eerste wagen had een lengte van vijftien meters. Van voren
+overschaduwde een sierlijke veranda, op lichte zuilen rustende, een
+ruim balkon, dat gemakkelijk een tiental personen kon bevatten. Twee
+vensters en een deur kwamen op het salon uit, daarenboven verlicht door
+twee zijvensters. Dit salon, gemeubeld met een tafel en een
+bibliotheek, in zijn geheele breedte voorzien van zachte divans, was
+smaakvol versierd en met rijke stoffen behangen. Een dik Smyrna&rsquo;s
+tapijt bedekte den vloer. &raquo;Tatti&rsquo;s,&rdquo; een soort van
+lichtschermen van met bloemen versierd rietgras, voor de vensters
+gehangen en onophoudelijk met welriekend water besproeid, onderhielden
+een aangename frischheid, zoowel in het salon als in de kleinere
+vertrekken. Aan de zoldering hing een &raquo;punka,&rdquo; die, terwijl
+de trein op weg was, automatisch bewogen of gedurende de halten door
+een dienaar heen en weder gezwaaid werd. Moest men niet met alle
+mogelijke middelen het onaangename bestrijden eener temperatuur, die
+gedurende zekere maanden van het jaar, in de schaduw boven vijf en
+veertig graden C. rijst?</p>
+<p>Achter in de zaal verleende een tweede deur, van kostbaar hout,
+tegenover de deur der veranda, toegang tot de eetzaal, die haar licht
+niet alleen ontving van de zijvensters, maar ook van een plafond van
+mat glas. Rondom de in het midden geplaatste tafel, konden acht gasten
+plaats nemen. Wij waren slechts met ons vieren en zouden het dus ruim
+genoeg hebben. Buffetten en kredenstafeltjes, beladen met al de weelde
+van zilverwerk, glazen en porceleinen voorwerpen, door het Engelsche
+comfort vereischt, meubelden deze eetzaal. Het spreekt van zelf, dat al
+de licht breekbare voorwerpen, half in bijzonder daartoe vervaardigde
+inkervingen gevat, evenals dit aan boord van schepen geschiedt, voor de
+schokken bewaard bleven, zelfs op de slechtste wegen, ingeval onze
+trein ooit genoodzaakt werd zich op dezen te wagen.</p>
+<p>De deur, achter in de eetzaal, kwam uit op een gang, die uitliep op
+een achterbalkon, mede bedekt door een veranda. Langs dezen gang
+bevonden zich vier kamers, zijdelings verlicht, een bed, een toilet,
+een <span class="corr" id="xd20e1506" title=
+"Bron: kleerkas">kleerkast</span>, een divan bevattende en ingericht
+als de kajuiten van de rijkste transatlantische paketbooten. De eerste
+kamer links werd bewoond door kolonel Munro, de tweede rechts, door den
+ingenieur Banks. Dan volgde rechts, op de kamer van den ingenieur, die
+van kapitein Hod en de mijne links op die van kolonel Munro.</p>
+<div class="figure xd20e1510width"><img src="images/p061.jpg" alt=
+"De Hoogly te Calcutta. Blz. 64." width="502" height="720">
+<p class="figureHead">De Hoogly te Calcutta. Blz. <a href="#pb64"
+class="pageref">64</a>.</p>
+</div>
+<p>De tweede wagen, twaalf meters lang, bezat evenals de eerste, een
+balkon met veranda, dat uitkwam op een groote keuken, aan <span class=
+"pagenum">[<a id="pb61" href="#pb61" name="pb61">61</a>]</span>iedere
+zijde geflankeerd door twee provisiekamers, en natuurlijk voorzien van
+de noodige keukengereedschappen. Deze keuken stond in verbinding met
+een gang, die zich in het midden tot een vierkant <span class=
+"pagenum">[<a id="pb62" href="#pb62" name="pb62">62</a>]</span>vertrek
+verwijdde en voor het personeel der expeditie een tweede eetzaal
+vormde, verlicht door een vallicht in de zoldering. Aan de vier hoeken
+bevonden zich vier kleine vertrekken, bewoond door sergeant Mac Neil,
+den machinist, den stoker en den ordonnans van kolonel Munro;
+vervolgens waren er van achteren nog twee andere vertrekjes, het eene
+bestemd voor den kok, het andere voor den oppasser van kapitein Hod;
+eindelijk nog andere vertrekken, die dienden tot berging van wapenen,
+tot ijskelder, bagagekamer, enz., en allen uitkwamen op het
+verandabalkon van achteren.</p>
+<p>Men ziet dat Banks de twee rollende woningen van het Stoomhuis
+doelmatig en gemakkelijk had ingericht. Zij konden &rsquo;s winters
+verwarmd worden door een toestel, waarvan de verwarmde lucht, door de
+machine verschaft, door de kamers circuleerde, behalve twee kleine
+schoorsteenen, die in het salon en de eetzaal geplaatst waren. Wij
+waren dus in staat het barre jaargetijde te trotseeren, zelfs aan den
+voet van de bergen van Thibet.</p>
+<p>De belangrijke vraag der levensmiddelen was natuurlijk niet verzuimd
+en we namen zooveel fijne verduurzaamde spijzen van allerlei aard mede,
+dat het geheele personeel der expeditie er een jaar lang genoeg aan zou
+gehad hebben. Het overvloedigst waren wij voorzien van vleesch in
+blikken bussen van de beste merken, vooral gekookt en gestoofd
+ossenvleesch, en van kippenpastei&euml;n, waarvan het gebruik in
+Indi&euml; zoo algemeen verspreid is.</p>
+<p>Ook aan melk zou het ons niet ontbreken voor het ontbijt in den
+vroegen morgen, dat het eigenlijke ontbijt voorafgaat, ook niet aan
+bouillon voor de &raquo;tiffin,&rdquo; (het tweede ontbijt) die het
+diner des avonds voorafgaat, dank zij de nieuwe toebereidingen, die het
+mogelijk maken, dat men ze geconcentreerd op reis medeneemt.</p>
+<p>Na de melk tot deegachtige consistentie uitgedampt te hebben, wordt
+zij in hermetisch dichte bussen gesloten van vier honderd vijftig gram
+inhoud, die drie kan vloeistof kunnen opleveren door de bijvoeging van
+het vijfvoudig gewicht aan water. In dezen toestand komt zij in
+samenstelling overeen met normale melk van goede hoedanigheid.
+Hetzelfde resultaat wordt verkregen met den bouillon, die, na op
+dezelfde wijze geconserveerd en tot tabletjes gevormd te zijn, opgelost
+uitmuntende soepen geeft.</p>
+<p>Wat het ijs aangaat, zoo nuttig in die heete luchtstreek, het was
+ons gemakkelijk het in weinige oogenblikken te maken, door middel van
+den toestel van Carr&eacute;, die de verlaging der temperatuur door de
+verdamping van vloeibaar ammoniakgas bewerkt. Een der kleinere
+vertrekken van achteren was zelfs tot ijskelder ingericht en hetzij
+door de verdamping van den ammoniak, hetzij door de vervluchtiging van
+den methylether, kon de opbrengst onzer jachten onbepaald geconserveerd
+worden, dank zij de toepassing der methode van een Franschman, mijn
+landgenoot Ch. Tellier. Men zal moeten <span class="pagenum">[<a id=
+"pb63" href="#pb63" name="pb63">63</a>]</span>toestemmen, dat dit een
+kostbare hulpbron was, die in alle omstandigheden levensmiddelen van de
+beste hoedanigheid ter onzer beschikking stelde.</p>
+<p>Wat de dranken betreft, ook hiervan was de kelder goed voorzien.
+Fransche wijnen, verschillende soorten van bier, brandewijn, arak,
+hadden allen afzonderlijke plaatsen en waren in voldoende hoeveelheid
+voorhanden voor de eerste behoeften.</p>
+<p>Wij moeten overigens opmerken, dat onze reisweg ons niet belangrijk
+van de bewoonde provinci&euml;n van het schiereiland zou verwijderen.
+Men stelle zich ook vooral Indi&euml; niet als een woestijn voor. Mits
+men de ropijen niet spaart, kan men er zich niet alleen het noodige,
+maar meer dan dat verschaffen. Het zou kunnen zijn dat, als wij in de
+noordelijke streken, aan den voet van het Himalaya-gebergte
+overwinteren, we aan onze eigen hulpmiddelen zullen overgeleverd zijn.
+Doch ook in dat geval zouden we aan al de behoeften van een comfortable
+levenswijze kunnen voldoen. De praktische geest van onzen vriend Banks
+had alles voorzien, en men kon zich voor de zorg ons onder weg te
+proviandeeren, gerust op hem verlaten.</p>
+<p>Ziehier nu het plan dezer reis,&mdash;een plan, dat in beginsel werd
+vastgesteld, uitgenomen de weinige wijzigingen, die onvoorziene
+omstandigheden er in konden brengen:</p>
+<p>Te vertrekken van Calcutta langs de vallei van den Ganges naar
+Allahabad; door het koninkrijk Oude in de richting van het noorden
+verder te gaan, teneinde de eerste berghellingen van Thibet te
+bereiken, gedurende eenige maanden nu eens hier, dan weder daar te
+kampeeren, het daarbij kapitein Hod gemakkelijk makende zijne jachten
+te organiseeren, om vervolgens weder naar Bombay af te zakken.</p>
+<p>Dat was bijna negen honderd mijlen af te leggen. Doch ons huis en
+zijn geheele personeel reisden met ons. Wie zou er iets tegen hebben om
+onder dergelijke omstandigheden meermalen de reis om de wereld te
+maken?</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e1445" href="#xd20e1445src" name="xd20e1445">1</a></span> Toestel
+om bij werktuigen eene ronddraaiende beweging in eene rechtlijnige te
+veranderen.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch6" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">VI.</h2>
+<h2 class="main">Eerste halten.</h2>
+<p class="firstpar">Den 6<sup>n</sup> Mei had ik met het aanbreken van
+den dag het hotel Spencer verlaten, een der beste van Calcutta, alwaar
+ik sedert mijn komst in de hoofdstad van Indi&euml; mijn verblijf had
+gevestigd. Deze groote <span class="pagenum">[<a id="pb64" href="#pb64"
+name="pb64">64</a>]</span>stad had nu voortaan geene geheimen meer voor
+mij. Morgenwandelingen, te voet, gedurende de eerste <span class="corr"
+id="xd20e1558" title="Bron: dagen">uren</span> van den dag,
+avondwandelingen, per rijtuig, in het Strand, tot het voorplein van het
+fort William, te midden van de prachtige &eacute;quipages der
+Europeanen, die de niet minder prachtige rijtuigen der dikke, vette
+inlandsche baboes (Bengaalsche burgers) vrij minachtend kruisen;
+tochten door de merkwaardige neringdoende straten, die zeer juist den
+naam van bazars dragen; bezoeken aan de velden waar de dooden tot asch
+verbrand worden, aan de oevers van den Ganges, aan de botanische tuinen
+van den natuurkundige Hooker, aan &raquo;mevrouw K&acirc;li&rdquo;, de
+vreeselijke vrouw met vier armen, de wreede godin des doods, die zich
+in een kleinen tempel van een der voorsteden verbergt, waar de moderne
+beschaving hand aan hand gaat met de inlandsche barbaarschheid. Het
+paleis beschouwen van den onderkoning, dat juist tegenover het
+h&ocirc;tel Spencer gelegen is; het zonderlinge paleis bewonderen van
+Chowringhi Road en den Town-Hall, gewijd aan de herinnering der groote
+mannen van onzen tijd; in bijzonderheden de belangwekkende moskee van
+Hoogly bestudeeren; langs de haven te wandelen, bezaaid met de
+schoonste koopvaardijschepen der Engelsche marine; afscheid te nemen
+eindelijk van de arghila&rsquo;s, adjudanten of wijsgeeren,&mdash;die
+vogels hebben zooveel namen!&mdash;die belast zijn met het schoonhouden
+der straten en met de openbare gezondheid der stad, dat alles was
+verricht en mijn vertrek was bepaald.</p>
+<p>Dien morgen dus kwam een palki-ghari, een soort van slecht rijtuig
+met twee paarden en op vier wielen,&mdash;dat onder de fraaie en
+gemakkelijke producten der Engelsche rijtuigfabrieken onwaardig was
+zich te vertoonen,&mdash;mij op het plein van het Gouvernement afhalen,
+om mij even daarna aan de deur van den bungalow van kolonel Munro af te
+zetten.</p>
+<p>Een honderd schreden verder buiten de voorstad, stond onze trein ons
+af te wachten. We hadden alleen nog maar te verhuizen,&mdash;in de
+eigenlijke beteekenis van het woord.</p>
+<p>Het spreekt van zelf, dat onze bagage vooraf in de daartoe
+afzonderlijk ingerichte bergplaats was overgebracht. We namen trouwens
+niets dan het hoognoodige met ons. Wat evenwel wapens aangaat, had
+kapitein Hod gemeend het met niet minder dan met vier
+Enfield-karabijnen, met ontplofbare kogels, vier jachtgeweren en twee
+eendenroeren te kunnen stellen, behalve nog een zeker aantal geweren en
+revolvers,&mdash;genoeg om al onze lieden te wapenen. Al die
+oorlogswapenen bedreigden meer de wilde dieren dan het eenvoudige wild
+voor de keuken, doch men zou dit den Nimrod onzer expeditie niet
+gemakkelijk aan zijn verstand hebben kunnen brengen.</p>
+<div class="figure xd20e1568width"><img src="images/p065.jpg" alt=
+"&raquo;Kapitein?&rdquo; antwoordde Fox. Blz. 70." width="504" height=
+"720">
+<p class="figureHead">&raquo;Kapitein?&rdquo; antwoordde Fox. Blz.
+<a href="#pb70" class="pageref">70</a>.</p>
+</div>
+<p>Kapitein Hod was overigens verrukt! Het pleizier zijn kolonel
+<span class="pagenum">[<a id="pb65" href="#pb65" name=
+"pb65">65</a>]</span>aan zijne eenzame levenswijze te ontrukken, de
+vreugde naar de noordelijke provinci&euml;n van Indi&euml; te
+vertrekken, in een equipage zonder weerga, het vooruitzicht van
+buitengewone jachtoefeningen, <span class="pagenum">[<a id="pb66" href=
+"#pb66" name="pb66">66</a>]</span>jachttochten, jachtavonturen in het
+Himalaya-gebergte, dit alles lachte hem toe, wond hem op en uitte zich
+door onophoudelijke uitroepen en stevige handdrukken.</p>
+<p>Het uur van vertrek had geslagen. De stoom had de noodige drukking,
+de machine stond gereed om dienst te doen. De machinist was op zijn
+post, met de hand op den regulateur. De gewone stoomfluit deed zich
+hooren.</p>
+<p>&raquo;Vooruit!&rdquo; riep kapitein Hod, zijn hoed zwaaiende.
+&raquo;IJzeren Reus, vooruit!&rdquo;</p>
+<p>De IJzeren Reus, waarmede onze opgewonden vriend, de
+bewonderenswaardige beweegkracht van onzen trein bestempelde, verdiende
+dien naam terecht en bleef haar bij.</p>
+<p>Een woord over het personeel der expeditie, dat het tweede rollende
+huis bewoonde:</p>
+<p>De machinist Storr, een Engelschman, behoorde tot de Compagnie van
+den &raquo;<span lang="en">Great Southern of India</span>,&rdquo; die
+hij nog maar sedert weinige maanden verlaten had. Banks kende hem als
+zeer bekwaam en had hem in den dienst van kolonel Munro doen overgaan.
+Het was een man van veertig jaar, handig werkman, zeer op de hoogte van
+alles wat zijn vak betrof, en die ons groote diensten zou bewijzen.</p>
+<p>De stoker heette <span class="corr" id="xd20e1597" title=
+"Bron: K&aacute;louth">K&acirc;louth</span>. Hij behoorde tot de door
+de Spoorwegcompagnie&euml;n zoo gezochte klasse van Hindoes, die
+ongestraft de tropische hitte van Indi&euml;, nog verhoogd door de
+hitte van hun stoomketel, kunnen verdragen. Ditzelfde is het geval met
+de Arabieren waaraan de Compagnie&euml;n van zeetransporten op den
+tocht door de Roode <span class="corr" id="xd20e1600" title=
+"Bron: zee">Zee</span> den dienst als stoker toevertrouwen. Deze goede
+menschen vergenoegen zich met zich slechts te laten koken, waar de
+Europeanen in eenige oogenblikken zouden braden. Ook dit was een goede
+keus.</p>
+<p>De ordonnans van kolonel Munro was een Hindoe van vijf en dertig
+jaar, van het ras der <span class="corr" id="xd20e1605" title=
+"Bron: Gourgkahs">Gourgkhas</span>, Go&ucirc;mi genaamd. Hij behoorde
+tot het regiment, dat als een bewijs van goede discipline, het gebruik
+der nieuwe munitie aannam, die aanleiding gaf of althans het
+voorwendsel was van de omwenteling der Sipayers. Klein, vlug,
+welgemaakt, van beproefde getrouwheid, droeg hij nog de zwarte uniform
+van de &raquo;riflebrigade&rdquo;, waaraan hij gehecht was als aan zijn
+eigen huid.</p>
+<p>Sergeant Mac Neil en Go&ucirc;mi waren met ziel en lichaam gehecht
+aan kolonel Munro.</p>
+<p>Na in al de oorlogen van Indi&euml; aan zijne zijde gestreden te
+hebben, na hem te hebben bijgestaan in zijne vruchtelooze pogingen om
+Nana Sahib weder te vinden, hadden zij hem in zijne afzondering gevolgd
+en zouden hem nimmermeer verlaten.</p>
+<p>Was Go&ucirc;mi de ordonnans van den kolonel, Fox,&mdash;een echte
+Engelschman, zeer vroolijk, zeer spraakzaam,&mdash;was de oppasser
+<span class="pagenum">[<a id="pb67" href="#pb67" name=
+"pb67">67</a>]</span>van kapitein Hod, en niet minder hartstochtelijk
+jager dan hij. De goede jongen had zijn betrekking voor geen andere,
+welke ook, willen verruilen. Zijn slimheid maakte hem den naam dien hij
+<span class="corr" id="xd20e1616" title="Bron: vroeg">droeg</span>
+waardig. Fox! Vos! maar een vos, die zeven en dertig tijgers gedood
+had,&mdash;drie minder dan zijn kapitein. Hij dacht het er trouwens
+niet bij te laten.</p>
+<p>Om van het geheele personeel der expeditie een woord te zeggen,
+mogen we onzen kok niet onvermeld laten, die tusschen de twee
+provisiekamers, in het voorste gedeelte van het tweede huis, het bevel
+voerde. Hij was een neger van Franschen oorsprong en had reeds onder
+alle breedten gebraden en gestoofd. &raquo;Monsieur Parazard&rdquo;
+verbeeldde zich geen alledaagsch bedrijf, maar een ambt van het
+grootste gewicht <span class="corr" id="xd20e1621" title=
+"Bron: uitteoefenen">uit te oefenen</span>. Met de deftigheid van een
+paus stapte hij van het eene fornuis naar het andere en bestrooide met
+de nauwkeurigheid van een scheikundige, zijne spijzen met peper, zout
+en de andere specerijen, die den smaak zijner geleerde preparaten
+moesten verhoogen. Maar, &raquo;monsieur Parazard&rdquo; was bekwaam en
+zindelijk en daarom vergaf men hem gaarne deze keukenijdelheid.</p>
+<p>Dus bestond de expeditie, die de IJzeren Reus met zijn uit twee
+rollende huizen bestaanden trein naar het noorden van het schiereiland
+medevoerde, uit de heeren sir Edward Munro, Banks, kapitein Hod en mij
+van de eene zijde en Mac Neil, Storr, K&acirc;louth, Go&ucirc;mi, Fox
+en &raquo;monsieur Parazard&rdquo; van de andere,&mdash;te zamen dus
+uit tien personen. Men vergete daarbij niet de twee honden Phann en
+Black, wier hoedanigheden de kapitein op de jacht van allerlei wild
+niet genoeg kon roemen.</p>
+<p>Bengalen is misschien, zooal niet het belangrijkste, dan toch zeker
+het rijkste presidentschap van Hindostan. Het is het eigenlijke land
+der rajahs niet, hetgeen meer bijzonder het middelpunt van dit
+uitgestrekte Koninkrijk uitmaakt; doch deze provincie beslaat een zeer
+bevolkt grondgebied, dat misschien beschouwd kan worden als het ware
+land der Hindoes. Zij strekt zich ten noorden uit tot de
+ontoegankelijke grenzen van het Himalaya-gebergte en onze reisweg zou
+haar in schuinsche richting doorsnijden.</p>
+<p>Na over de het eerst te houden halten beraadslaagd te hebben, waren
+wij het allen omtrent dit punt eens geworden: gedurende eenige mijlen
+langs den oever der Hoogly, een arm van den Ganges, waaraan Calcutta
+gelegen is op te klimmen, de Fransche stad Chandernagor rechts te laten
+liggen, van daar langs den spoorweg tot Burdwan te gaan, daarna schuins
+B&eacute;har te doortrekken, om den Ganges later te B&eacute;nares
+weder te vinden.</p>
+<p>&raquo;Mijne vrienden,&rdquo; had kolonel Munro gezegd, &raquo;ik
+laat het geheel aan u over welken weg wij nemen zullen.... Laat mij er
+buiten. Handelt daaromtrent zooals gij goedvindt.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar mijn waarde Munro,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;ge
+moest ons althans ook uw meening zeggen....&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb68" href="#pb68" name="pb68">68</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Neen, Banks,&rdquo; hernam de kolonel, &raquo;&rsquo;k ben
+volkomen onverschillig daaromtrent en heb waarlijk niet de minste
+voorliefde tot het bezoeken van de eene provincie boven de andere.
+E&eacute;n vraag evenwel: welke richting denkt ge te nemen, als we
+B&eacute;nares zullen bereikt hebben?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De richting naar het noorden!&rdquo; riep kapitein Hod
+onstuimig uit, &raquo;den weg, die rechtstreeks door het koninkrijk
+Oude naar den voet der Himalaya voert!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Welnu, mijne vrienden, op dit oogenblik....&rdquo; antwoordde
+kolonel Munro, &raquo;zal ik u misschien vragen om.... Doch, we zullen
+er over spreken als het tijd zal zijn. Gaat vooreerst, zooals het u
+goeddunkt!&rdquo;</p>
+<p>Dit antwoord van Sir Edward Munro verwonderde mij wel eenigszins.
+Wat meende hij toch? Had hij slechts toegestemd om die reis te
+ondernemen met de gedachte, dat het toeval hem misschien beter zou
+dienen dan zijn wil het vermocht had? Zeide hij bij zich zelven dat,
+indien Nana Sahib niet dood was, hij hem misschien zou kunnen
+wedervinden in het Noorden van Indi&euml;? Hoopte hij nog altijd zich
+te kunnen wreken? Wat mij aangaat, ik had als een voorgevoel dat een
+verborgen gedachte den kolonel Munro bezielde en het scheen me toe dat
+sergeant Mac Neil in het geheim van zijn meester moest zijn.<a id=
+"xd20e1644" name="xd20e1644"></a></p>
+<p>Gedurende de eerste uren van dezen morgen, waren wij bijeen in het
+salon van het Stoomhuis. De deur en de twee vensters der v&eacute;randa
+waren geopend en de punka, de lucht in beweging brengende, maakte de
+temperatuur draaglijker.</p>
+<p>De IJzeren Reus werd door den regulateur van Storr zoodanig in
+bedwang gehouden, dat men niet sneller ging dan een kleine mijl per uur
+en dit was op het oogenblik snel genoeg voor reizigers, die gaarne het
+land wilden zien, dat zij doorreisden.</p>
+<p>Bij het verlaten der voorsteden van Calcutta, werden wij gevolgd
+door een zeker aantal Europeanen, die onze equipage verbaasd opnamen en
+door een menigte Hindoes, die haar met een soort van bewondering, met
+vrees gemengd, aanstaarden. Deze menigte was gaandeweg verminderd, maar
+wij ontsnapten niet aan de bevreemding der voorbijgangers, die hunne
+bewonderende wahs! wahs! uitten. Het spreekt van zelf dat al deze
+uitroepen minder de twee prachtige wagens golden dan den reusachtigen
+olifant, die ze trok, onder het onophoudelijk uitbraken van wolken
+stoom.</p>
+<p>Te tien uur werd de tafel aangerecht in de eetzaal en deden wij eer
+aan het ontbijt van &raquo;monsieur Parazard,&rdquo; minder geschud
+voorzeker dan we &rsquo;t zouden geweest zijn in een wagon-salon eerste
+klasse.</p>
+<p>De weg, dien onze trein volgde, liep toen langs den linkeroever der
+Hoogly, de meest westelijke der talrijke armen van den Ganges, die te
+zamen het warnet vormen van den delta der Sunderbunds. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb69" href="#pb69" name="pb69">69</a>]</span>Dit
+geheele gedeelte van het grondgebied is van alluviaal-formatie.</p>
+<div class="figure xd20e1660width"><img src="images/p069.jpg" alt=
+"De stad bestaat grootendeels uit lage huizen. Blz. 74." width="508"
+height="720">
+<p class="figureHead">De stad bestaat grootendeels uit lage huizen.
+Blz. <a href="#pb74" class="pageref">74</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Wat ge daar ziet, mijn waarde Maucler,&rdquo; zei Banks tot
+mij, &raquo;is <span class="pagenum">[<a id="pb70" href="#pb70" name=
+"pb70">70</a>]</span>een verovering van den heiligen stroom op de niet
+minder heilige Bengaalsche golf. Een quaestie van tijd. Er is misschien
+geen enkel deeltje van dezen grond, dat niet van het Himalaya gebergte
+gekomen is, overgebracht door den Gangesstroom. De stroom heeft allengs
+den berg afgekabbeld om er den bodem dezer provincie mede samen te
+stellen, waar hij zich een bedding gevormd heeft....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Die hij dikwijls verlaat voor een ander!&rdquo; voegde
+Kapitein Hod er bij. <span class="corr" id="xd20e1673" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Ja, hij is luimig, fantastisch,
+wonderlijk, die Ganges! Men bouwt een stad aan zijn oevers en eenige
+eeuwen later, is de stad midden in een vlakte gelegen, zijn de kaden
+droog en is de stroom van richting en van monding veranderd! Zoo ging
+het met Rajmahal, zoo met Gaur, die beiden vroeger door den ongetrouwen
+stroom bespoeld, nu te midden van de dorre rijstvelden der vlakte van
+dorst omkomen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En!&rdquo; antwoordde ik, &raquo;moet men niet vreezen dat
+ook Calcutta een dergelijk lot beschoren is?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wie weet?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wel! zijn wij er dan niet?&rdquo; antwoordde Banks.
+&raquo;&rsquo;t Is maar een quaestie van dijken! Als &rsquo;t noodig
+is, zullen de ingenieurs de overstroomingen van dien Ganges wel weten
+te bedwingen! Men zal hem het dwangbuis aantrekken!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Gelukkig voor u, waarde Banks,&rdquo; antwoordde ik,
+&raquo;dat de Hindoes u zoo niet hooren spreken over hun heiligen
+stroom! Ze zouden het u nooit vergeven!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Werkelijk,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;is de Ganges een
+zoon van God, als hij God zelf niet is, en niets van &rsquo;t geen hij
+doet, is kwaad in hunne oogen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zelfs de koortsen, de cholera, de pest niet, die hij in
+endemischen toestand onderhoudt!&rdquo; riep kapitein Hod uit.
+&raquo;Het is waar, dat de tijgers en de krokodillen, waarvan het in de
+Sunderbunds krioelt, er niet te slechter om varen. Integendeel? Men zou
+waarlijk zeggen, dat de verpeste lucht die dieren goed doet, als de
+zuivere lucht van ons sanitarium de Engelsch-Indi&euml;rs gedurende het
+warme jaargetijde. O! die roofdieren!&mdash;Fox?&rdquo; zei Hod, zich
+naar zijn oppasser omkeerende, die de tafel afnam.</p>
+<p>&raquo;Kapitein?&rdquo; antwoordde Fox.</p>
+<p>&raquo;Heb je daar je zevenendertigste niet gedood?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, kapitein, twee mijlen van de haven van Canning,&rdquo;
+antwoordde Fox. &raquo;&rsquo;t Was op een avond....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Genoeg, Fox!&rdquo; hernam de kapitein, een groot glas grog
+ledigende, &raquo;&rsquo;k ken de geschiedenis van den
+zevenendertigsten. Die van den achtendertigsten zou me meer belang
+inboezemen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De achtendertigste is nog niet dood, kapitein<span class=
+"corr" id="xd20e1699" title="Bron: ?">!</span>&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Je zult hem dooden, Fox, zooals ik mijn
+eenenveertigsten!&rdquo;</p>
+<p>Men ziet dat in de gesprekken van kapitein Hod en zijn oppasser
+<span class="pagenum">[<a id="pb71" href="#pb71" name=
+"pb71">71</a>]</span>het woord &raquo;tijger&rdquo; nooit werd
+uitgesproken. Het was onnoodig, de twee jagers begrepen elkander.</p>
+<p>Intusschen versmalde zich de bedding der Hoogly, die bij Calcutta
+bijna een kilometer breed is, al naarmate wij verder gingen. Boven de
+stad zijn de oevers vrij laag en heerschen er maar al te dikwijls
+geduchte cyclonen, die hunne verwoestingen over de geheele provincie
+uitstrekken. Geheele wijken worden vernietigd, honderden huizen
+verpletterd, onmetelijke bebouwde velden verwoest, duizenden
+lijken<a id="xd20e1710" name="xd20e1710"></a> bedekken steden en
+velden; dat zijn de rampen, die deze onweerstaanbare
+natuurverschijnselen na zich sleepen en waarvan de cycloon van 1864 een
+der noodlottigste voorbeelden opleverde.</p>
+<p>Men weet dat het klimaat van Indi&euml; drie seizoenen bezit: het
+regenseizoen, het koude en het heete jaargetijde. Dit laatste is het
+kortste, maar ook het moeielijkst te verdragen. Maart, April en Mei
+zijn bijzonder ongunstige maanden. Onder allen is Mei de heetste maand.
+Door in dezen tijd gedurende zekere uren van den dag de zon te
+trotseeren, waagt men zijn leven,&mdash;althans de Europeanen. Het is
+inderdaad niet zeldzaam dat de <span class="corr" id="xd20e1714" title=
+"Bron: barometer">thermometer</span>, zelfs in de schaduw, tot honderd
+zes graden Fahrenheit (ongeveer 41&deg; C) rijst.</p>
+<p>&raquo;De menschen,&rdquo; zegt de Valbezen, &raquo;blazen dan als
+droezige paarden en gedurende den oorlog tegen de rebellen, moesten
+officieren en soldaten hun toevlucht tot stortbaden op het hoofd nemen
+ten einde congestie te voorkomen.&rdquo;</p>
+<p>Nochtans hadden we, dank zij den snellen gang van het Stoomhuis, de
+door het zwaaien der punka in voortdurende beweging verkeerende lucht,
+den vochtigen dampkring, die door de telkens besproeide lichtschermen
+van rietgras circuleerde, niet al te veel van de warmte te lijden.
+Daarenboven was het regenseizoen, dat van de maand Juni tot de maand
+October duurt, niet ver meer verwijderd en het was te vreezen, dat het
+onaangenamer zou zijn dan het heete jaargetijde. Doch, alles wel
+beschouwd, hadden we in de omstandigheden waaronder onze reis zich
+voordeed, niets ernstigs te vreezen.</p>
+<p>Tegen een uur &rsquo;s namiddags, kwamen we na een heerlijk niet al
+te snel ritje te Chandernagor aan.</p>
+<p>Ik had dit hoekje land,&mdash;het eenige in het presidentschap
+Bengalen, dat nog aan Frankrijk behoort, reeds vroeger bezocht. Deze
+stad, waar nog altijd de driekleur woei en die het recht niet heeft
+meer dan vijftien soldaten voor hare bewaking te houden, deze oude
+mededingster van Calcutta gedurende de worsteling in de <span class=
+"smallcaps">XVIII</span><sup>e</sup> eeuw, is tegenwoordig zeer van
+hare grootheid vervallen, zonder nijverheid, zonder handel, de bazars
+verlaten, haar fort ledig. Misschien ware Chandernagor er een weinig
+boven opgekomen, <span class="pagenum">[<a id="pb72" href="#pb72" name=
+"pb72">72</a>]</span>zoo de spoorweg van Allahabad de stad doorkruist
+of althans langs hare muren geloopen had; doch bij al de moeilijkheden
+door het Fransche gouvernement de Engelsche compagnie in den weg
+gelegd, heeft deze den weg een schuinsche richting moeten geven,
+teneinde ons grondgebied om te gaan en daardoor heeft Chandernagor de
+eenige gelegenheid verloren eenig commercieel gewicht te herwinnen.</p>
+<p>Onze trein kwam dus de stad niet binnen. Hij hield op drie mijlen
+van daar, op den weg, bij den ingang van een bosch van waaierpalmen.
+Toen het kamp geheel was ingericht, zou men gezegd hebben dat er een
+begin van een dorp op deze plaats in aanbouw was. Maar het dorp was
+beweeglijk en hernam den volgenden dag, 7 Mei, den afgebroken marsch,
+na een rustigen nacht in onze gemakkelijke en goed ingerichte
+vertrekken te hebben doorgebracht.</p>
+<p>Gedurende deze halt had Banks de brandstof laten hernieuwen.
+Alhoewel de machine weinig verteerd had, was hij er op gesteld dat de
+tender altijd zijn vollen last inhield, namelijk water, hout of kolen
+genoeg om zestig uren achtereen te stoomen.</p>
+<p>Dezen regel bleven kapitein Hod en zijn getrouwe Fox niet in gebreke
+op zichzelven toe te passen en hun vuurhaard,&mdash;ik meen hun maag,
+die een groote verwarmingsoppervlakte aanbood,&mdash;was steeds
+voorzien van de stikstofrijke brandstof, onmisbaar om de menschelijke
+machine goed en lang te laten loopen.</p>
+<p>Dezen keer moest de halt langer duren. We zouden twee dagen reizen
+en twee nachten rusten, teneinde den 9<sup>n</sup> Burdwan te bereiken
+en deze stad dien dag te bezoeken.</p>
+<p>Ten 6 ure &rsquo;s morgens liet Storr met een scherp, doordringend
+gefluit eenigen stoom ontsnappen en den IJzeren Reus een snelleren gang
+aannemen dan den vorigen dag.</p>
+<p>Gedurende eenige uren hadden wij langs den spoorweg gereden, die
+over Burdwan te Rajmahal naar de vallei van den Ganges loopt, dien hij
+dan tot aan de andere zijde van B&eacute;nares volgt. De trein van
+Calcutta kwam in volle vaart voorbij. Hij scheen ons uit te dagen door
+de bewonderende uitroepen der reizigers. Wij beantwoordden hunne
+uitdaging niet. Zij mochten sneller gaan dan wij, gemakkelijker en
+aangenamer voorzeker niet!</p>
+<p>Het land, dat gedurende die twee dagen doorkruist werd, was
+onveranderlijk vlak en daardoor vrij eentonig. Hier en daar werd de
+eentonigheid afgebroken door eenige buigzame kokosboomen, die, aan de
+andere zijde van Burdwan, eindelijk ook achterbleven. Deze boomen, tot
+de groote familie der palmboomen behoorende, bevinden zich bij voorkeur
+in de nabijheid der kust en ademen gaarne de zeelucht in, zoodat men ze
+in Centraal-Indi&euml; te vergeefs zal zoeken. Doch de flora van het
+binnenland is er niet te minder belangrijk en rijk om. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb73" href="#pb73" name="pb73">73</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e1752width"><img src="images/p073.jpg" alt=
+"We staken onze sigaren aan. Blz. 76." width="503" height="720">
+<p class="figureHead">We staken onze sigaren aan. Blz. <a href="#pb76"
+class="pageref">76</a>.</p>
+</div>
+<p>Aan elken kant van den weg was het in den eigenlijken zin des woords
+slechts een onmetelijk schaakbord van rijstvelden, die zich in het
+verre verschiet verloren. De bodem was verdeeld in vier <span class=
+"pagenum">[<a id="pb74" href="#pb74" name="pb74">74</a>]</span>hoeken
+als de zoutmoeren of de oesterparken eener kuststreek. Doch de groene
+kleur had de overhand en de oogst beloofde rijk te zijn op dien
+vochtigen, warmen bodem, die van een verbazende vruchtbaarheid
+getuigde.</p>
+<p>Den volgenden avond hield het gevaarte met de grootste
+nauwkeurigheid, op het vooraf bepaalde uur voor de poorten van Burdwan
+op.</p>
+<p>Uit een administratief oogpunt is deze stad de hoofdplaats van een
+Engelsch distrikt, maar het distrikt is het eigendom van een maharajah,
+die niet minder dan tien millioen aan belasting aan de regeering
+betaalt. De stad bestaat grootendeels uit lage huizen, van elkander
+afgescheiden door fraaie lanen van boomen, kokosboomen en pinangpalmen.
+Deze lanen waren breed genoeg om door onzen trein bereden te kunnen
+worden. We sloegen dus op een bekoorlijke plek, waar het schaduwrijk en
+frisch was, ons kamp op. Dien avond telde de hoofdstad van den
+maharajah een kleine wijk te meer, ons draagbaar gehucht namelijk, ons
+dorp van twee huizen en we zouden het niet geruild hebben tegen het
+geheele kwartier waar het prachtige paleis van Engelsch-Indische
+bouwkunst van Burdwan&rsquo;s souverein zich verheft.</p>
+<p>Men kan zich voorstellen, dat onze olifant daar de gewone uitwerking
+had, namelijk die van een soort van bewondering met schrik gemengd; van
+alle kanten kwamen de goede Bengaalsche burgers aangeloopen,
+blootshoofds, de haren geknipt &agrave; la Titus en niets anders voor
+kleeding dan, de mannen een schortje om de lendenen, de vrouwen een wit
+hemd, waarin zij van het hoofd tot de voeten gehuld waren.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb slechts eene vrees!&rdquo; zei kapitein Hod,
+&raquo;dat de maharajah onzen IJzeren Reus zal willen koopen en er ons
+zulk een buitensporigen prijs voor biedt, dat we wel verplicht zijn hem
+aan zijn Hoogheid te verkoopen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nooit!&rdquo; riep Banks uit. &raquo;&rsquo;k Zal hem een
+anderen olifant maken, als hij wil, en dan zoo &eacute;norm, dat hij
+zijn heele hoofdstad van &rsquo;t eene einde van zijn land naar
+&rsquo;t andere zal kunnen medenemen! Maar den onzen verkoopen we niet,
+al biedt hij er nog zooveel voor, niet waar, Munro?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Al wil hij er nog zooveel voor geven!&rdquo; antwoordde de
+kolonel op den toon van iemand, dien het aanbod van een millioen niet
+zou kunnen overhalen.</p>
+<p>Gelukkig evenwel behoefde er over den aankoop van onzen kolos niet
+beraadslaagd te worden. De maharajah was niet te Burdwan. Het eenige
+bezoek, dat we ontvingen was dat van zijn &raquo;k&acirc;mdar,&rdquo;
+een soort van geheim-secretaris, die onze equipage eens kwam bekijken.
+Toen dit afgeloopen was, bood dit personage ons aan,&mdash;en dit
+aanbod werd gaarne aangenomen,&mdash;de tuinen van het paleis te
+<span class="pagenum">[<a id="pb75" href="#pb75" name=
+"pb75">75</a>]</span>gaan zien, beplant met de heerlijkste planten der
+tropische gewesten, besproeid door het water uit vijvers of uit beken,
+die in alle richtingen heen liepen, het park te bezoeken, versierd met
+<span class="corr" id="xd20e1780" title="Bron: hierendaar">hier en
+daar</span> schilderachtig geplaatste kiosken, bekleed met groene
+grasperken, bevolkt door ree&euml;n, herten, olifanten,
+vertegenwoordigers der huisdieren, en door tijgers, leeuwen, panters,
+beren, vertegenwoordigers der wilde dieren, die in prachtige
+menagerie&euml;n verblijf hielden.</p>
+<p>&raquo;Tijgers in kooien als vogels, kapitein!&rdquo; riep Fox uit.
+&raquo;Hoe treurig toch!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, Fox!&rdquo; antwoordde de kapitein. &raquo;Als men hen
+ondervroeg, die goede beesten, zouden ze liever in de jungles
+rondzwerven.... zelfs op geweerschots afstand!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Of ik dat begrijp, kapitein!&rdquo; antwoordde de oppasser,
+een zucht loozende.</p>
+<p>Den volgenden morgen, 10 Mei, verlieten we Burdwan. Het Stoomhuis,
+goed van alles voorzien, ging weder op weg, dwars de rails over, in
+rechtstreeksche richting naar Ramghur, eene stad op vijf en zeventig
+mijlen ongeveer van Calcutta gelegen.</p>
+<p>Wel is waar liet deze reisweg rechts de belangrijke stad
+Mourchedabad liggen, die noch in haar Indisch, noch in haar Engelsch
+gedeelte iets bijzonders aanbiedt; Monghir, een soort van Birmingham in
+Hindostan, op een voorgebergte genesteld, dat den heiligen stroom
+bestrijkt; Patna, de hoofdstad van het koninkrijk B&eacute;har, dat we
+schuins zouden doortrekken, een rijke stapelplaats voor het opium en
+die dreigt te verdwijnen onder den rijkdom van klimplanten, waarvan de
+flora krioelt. Doch het kwam ons beter uit een meer zuidelijke richting
+te volgen, twee graden beneden de vallei van den Ganges.</p>
+<p>Op dit gedeelte van de reis, werd de IJzeren Reus iets meer aangezet
+en in een lichten draf gebracht, waaruit wij de uitmuntende inrichting
+onzer opgehangen huizen leerden op prijs stellen. De weg was overigens
+best en leende zich goed tot de proefneming. Zouden de roofdieren
+verschrikt geworden zijn bij de passage van den reusachtigen olifant,
+rook en stoom uitbrakende? Mogelijk wel! Zeker is het, dat we tot
+groote verbazing van kapitein Hod er te midden der jungles dezer streek
+geen een zagen. Doch het was in de noordelijke streken van Indi&euml;
+en niet in de provincies van Bengalen, dat hij <a id="xd20e1795" name=
+"xd20e1795"></a>zijn lust tot jagen wilde botvieren en hij dacht er
+daarom nog niet over zich te beklagen.</p>
+<p>Den 15<sup>n</sup> Mei bevonden wij ons bij Ramghur, op vijftig
+mijlen omstreeks van Burdwan verwijderd. De gemiddelde snelheid was
+vijftien mijlen op de twaalf uren geweest, niet meer.</p>
+<p>Drie dagen later, den 18<sup>n</sup>, hield de trein honderd
+kilometers verder, bij de kleine stad Chittra stil.</p>
+<p>Geen enkel bijzonder toeval had dit gedeelte van de reis gekenmerkt.
+<span class="pagenum">[<a id="pb76" href="#pb76" name=
+"pb76">76</a>]</span>De dagen waren warm, maar hoe heerlijk was de
+siesta onder beschutting der veranda&rsquo;s! Wij brachten er de
+heetste uren van den dag in een aangenaam farniente door.</p>
+<p>Des avonds hielden Storr en K&acirc;louth onder toezicht van Banks
+zich bezig met het schoonmaken van den stoomketel en het onderzoeken
+der machine.</p>
+<p>Gedurende dien tijd gingen kapitein Hod en ik, vergezeld van Fox,
+Go&ucirc;mi en de twee staande honden, in den omtrek van het kamp
+jagen. Dit betrof alleen nog maar het kleine wild, doch al trok de
+kapitein er als jager zijn neus voor op, als lekkerbek kon hij er zich
+goed mede vereenigen en den volgenden middag telde het menu van den
+maaltijd tot zijn groot genoegen en niet minder tot dat van
+&raquo;monsieur Parazard&rdquo; een paar smakelijke schotels meer, die
+onze verduurzaamde levensmiddelen bespaarden.</p>
+<p>Soms ook bleven Go&ucirc;mi en Fox achter om als houthakkers en
+waterdragers dienst te doen. Men moest immers den tender van nieuwen
+voorraad voorzien voor den volgenden dag. Ook koos Banks zooveel
+mogelijk de halten aan den oever van de beek en in de nabijheid van een
+bosch. Deze noodzakelijke proviandeering had plaats onder het toezicht
+van den ingenieur, die geen enkele bijzonderheid verzuimde.</p>
+<p>Wanneer dan alles in orde was, staken we onze sigaren
+aan,&mdash;uitmuntende &raquo;cherouts&rdquo; van Manilla,&mdash;en
+rookten we, steeds over het land pratende, dat Hod en Banks tot in de
+minste bijzonderheden kenden. Wat den kapitein betreft, hij versmaadde
+de nietige sigaar en haalde met zijne krachtige longen, door een
+twintig voet lange buis, den aromatischen rook op van een zorgvuldig
+door de hand van zijn oppasser gestopten &raquo;houka.&rdquo;</p>
+<p>We zouden zeer gaarne gezien hebben, dat kolonel Munro ons op die
+korte tochten in den omtrek van het kamp vergezeld had. Nooit
+<span class="corr" id="xd20e1822" title=
+"Bron: verzuimde">verzuimden</span> we &rsquo;t dan ook het hem op het
+oogenblik van ons vertrek te vragen, doch even standvastig wees hij ons
+aanbod van de hand en bleef met sergeant Mac Neil achter. Beiden
+wandelden dan op den weg een honderd passen heen en weder. Zij spraken
+weinig, maar zij schenen elkander opperbest te verstaan en behoefden
+geene woorden te wisselen om gedachten te wisselen. Zij waren beiden
+geheel verdiept in noodlottige herinneringen, die door niets konden
+uitgewischt worden. Wie weet zelfs of die herinneringen zich niet
+verlevendigden, naarmate sir Edward Munro en de sergeant het tooneel
+van den bloedigen opstand naderden.</p>
+<p>Blijkbaar had de een of andere gedachte, die wij eerst later zullen
+leeren kennen en niet de eenvoudige begeerte zich niet van ons te
+scheiden, den kolonel Munro overgehaald zich bij deze expeditie in
+Noord-Indi&euml; aan te sluiten. Banks en kapitein Hod deelden mijne
+zienswijze ten dezen opzichte. Ook vroegen wij ons niet zonder
+<span class="pagenum">[<a id="pb77" href="#pb77" name=
+"pb77">77</a>]</span>eenige ongerustheid in de toekomst af of die
+ijzeren olifant op zijn tocht door de vlakten van het schiereiland geen
+treurspel met zich voerde.</p>
+<div class="figure xd20e1830width"><img src="images/p077.jpg" alt=
+"..... in een woord al de kasten uit Indi&euml;. Blz. 86." width="504"
+height="720">
+<p class="figureHead">..... in een woord al de kasten uit Indi&euml;.
+Blz. <a href="#pb86" class="pageref">86</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb78" href="#pb78" name=
+"pb78">78</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="ch7" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">VII.</h2>
+<h2 class="main">De bedevaartgangers van den Phalgou.</h2>
+<p class="firstpar"><span class="corr" id="xd20e1844" title=
+"Bron: Behar">B&eacute;har</span> vormde in vroegere eeuwen het rijk
+van Magadha. Het was een soort van heilig grondgebied ten tijde der
+Bouddhisten en nog heden is het bedekt met tempels en kloosters. Doch
+sedert lang hebben de brahmanen de priesters van Bouddha opgevolgd. Zij
+hebben zich meester gemaakt van de &raquo;viharas,&rdquo; zij
+exploiteeren ze, zij leven van de opbrengst van den eeredienst; van
+alle kanten stroomen de geloovigen naar hen toe; zij concurreeren met
+de heilige wateren van den Ganges, met de pelgrimstochten van
+B&eacute;nares, met de plechtigheden van Jaggernaut, in een woord, men
+kan gerust zeggen, dat het land hun toebehoort.</p>
+<p>Het is een rijk land met zijn onmetelijke smaragd-groene rijstvelden
+en zijn uitgestrekte vlakten met maankop, met zijn talrijke gehuchten,
+verloren in het groen, beschaduwd door palmboomen, mangoboomen, dadels,
+taras, waarover de natuur een niet te ontwarren net van lianen geworpen
+heeft. De wegen, door het Stoomhuis bereden, vormen zoovele dichte,
+overdekte lanen, waarvan de vochtige bodem de frischheid onderhoudt.
+Wij gaan vooruit met de kaart voor ons, zonder ooit te vreezen te
+verdwalen. Het gebriesch van onzen olifant vermengt zich met de
+oorverdoovende concerten van het gevogelte en het wanluidende
+geschreeuw der talrijke apensoorten. Zijn rook verliest zich in het
+dichte gebladerte dier feniksen der velden, de bananen, waarvan de
+gouden vruchten nedervallen als sterren te midden van lichte wolkjes.
+Bij zijn passage vliegen troepen teere rijstvogeltjes op, wier wit
+gevederte zich vermengt met de witte stoomspiralen. Hier en daar
+teekenen zich groepen vijgeboomen, boschjes pampelmoezen, bedden met
+&raquo;dalhs,&rdquo; een soort van boomvormige erwten, gedragen door
+een steel van een el hoog, scherp tegen den wolkeloozen hemel af en
+vormen den voorgrond van het onvergelijkelijk schoone landschap.</p>
+<p>Maar welk een hitte! Nauwlijks dringt een weinig vochtige lucht door
+de lichtschermen van rietgras onzer vensters. De heete winden,
+bezwangerd met de warmtestof der uitgestrekte pleinen van het westen,
+strijken met hun vurigen adem over de velden. Het is tijd, dat de
+moesson van Juni den toestand van den dampkring <span class=
+"pagenum">[<a id="pb79" href="#pb79" name="pb79">79</a>]</span>komt
+veranderen. Niemand zou die gloeiende zonnestralen kunnen verdragen,
+zonder met een doodelijke stikking bedreigd te worden.</p>
+<p>Het landschap is dan ook verlaten. Zelfs de &raquo;<span class=
+"corr" id="xd20e1855" title="Bron: raiots">ra&iuml;ots</span>,&rdquo;
+hoe gehard ook tegen deze brandende zon, zouden zich niet met den
+veldarbeid kunnen bezighouden. Alleen de schaduwrijke weg is begaanbaar
+en dan nog alleen in onzen rollenden bungalow. De stoker K&acirc;louth
+moet wel, &rsquo;k zal niet zeggen van platina zijn, want platina zou
+smelten, maar van zuiver koolstof, om de brandende hitte van het vuur
+te kunnen weerstaan. Maar de brave Hindoe biedt krachtig weerstand. Hij
+heeft het zich bij zijn leven op de locomotieven der spoortreinen van
+Centraal-Indi&euml;, tot een tweede natuur gemaakt, zulk een
+temperatuur te verdragen!</p>
+<p>De thermometer, aan den wand der eetzaal, staat den 19<sup>n</sup>
+Mei op honderd zes graden Fahrenheit (<span class="corr" id="xd20e1863"
+title="Bron: 41&deg; 11&rsquo; C.">41,11&deg; C.</span>) Dien avond,
+hebben we onze hygi&eacute;nische wandeling om na de verstikkende hitte
+van een tropischen dag een weinig lauwe en zuivere lucht in te ademen,
+niet kunnen maken. Dezen keer was de dampkring werkelijk
+verschroeiend.</p>
+<p>&raquo;Mijnheer Maucler,&rdquo; richtte zich de sergeant Mac Neil
+tot mij, &raquo;dat doet me denken aan de laatste dagen van Maart, toen
+sir Hugh Rose, met een batterij van slechts 2 stukken, bres trachtte te
+schieten in de omheining van Lucknow. Er waren zestien dagen verloopen,
+sedert we de Betwa waren overgestoken en sedert zestien dagen waren de
+paarden geen enkele maal onttoomd geweest. We streden tusschen
+&eacute;norme muren van graniet, dat zooveel beteekende als tusschen de
+steenen wanden van een hoogoven. &raquo;Chitsis&rdquo; met emmers
+water, doorliepen onze rangen en terwijl we onze geweren afschoten,
+goten ze water op onze hoofden, daar we anders neergevallen zouden
+zijn. &rsquo;k Zal &rsquo;t nooit vergeten. Ik kon niet meer, mijn
+hoofd zou bersten en &rsquo;k was op het punt neer te slaan.... Kolonel
+Munro ziet het en den emmer uit de handen van een chitsi rukkende,
+stort hij hem over mij uit.... &rsquo;t was de laatste, dien de dragers
+zich hadden kunnen verschaffen!.... Ziet u, dat zal ik niet licht
+vergeten! Neen! een druppel bloed voor een druppel water! Al had ik al
+het mijne voor mijn kolonel gestort, zou ik nog zijn schuldenaar
+zijn!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Sergeant,&rdquo; vroeg ik, &raquo;vindt ge niet dat de
+kolonel sedert ons vertrek er bezorgder uitziet dan gewoonlijk? Hij
+schijnt elken dag....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, mijnheer,&rdquo; antwoordde Mac Neil, die me vrij driftig
+in de rede viel, &raquo;maar dat is zeer natuurlijk! De kolonel komt
+elken dag dichter bij Lucknow, bij Cawnpore, waar Nana Sahib zijn
+vrouw.... O! ik kan er niet van spreken of het bloed stijgt me naar
+&rsquo;t hoofd! Misschien zou &rsquo;t beter geweest zijn onze reis
+anders te nemen en de provincies niet door te trekken, die door den
+opstand verwoest zijn! &rsquo;t Is nog te kort geleden, dat die
+<span class="pagenum">[<a id="pb80" href="#pb80" name=
+"pb80">80</a>]</span>vreeselijke gebeurtenissen plaats hadden en ze
+zijn nog te versch in &rsquo;t geheugen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waarom zouden we onzen weg dan niet veranderen!&rdquo; zei ik
+daarop. &raquo;Als ge wilt, Mac Neil, zal ik er met Banks, met kapitein
+Hod over spreken....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is te laat,&rdquo; antwoordde de sergeant.
+&raquo;&rsquo;k Heb alle reden, trouwens, om te gelooven, dat de
+kolonel misschien een laatste maal, het tooneel van dien vreeselijken
+oorlog wil weerzien, dat hij de plek wil bezoeken waar lady Munro den
+dood en welken dood, gevonden heeft!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als ge dat denkt, Mac Neil,&rdquo; antwoordde ik, &raquo;is
+het beter kolonel Munro te laten begaan en niets aan onze plannen te
+veranderen. &rsquo;t Is dikwijls een troost en een verzachting voor
+onze smart, hen die we liefhebben op hun graf te gaan
+beweenen....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Op het graf, ja!&rdquo; riep Mac Neil uit. &raquo;Maar is dat
+dan een graf, die put van <span class="corr" id="xd20e1883" title=
+"Bron: Cawnnpore">Cawnpore</span>, waar zoovele slachtoffers op en
+onder elkander zijn neergesmeten! Is dat een graftombe, die te midden
+van bloemen, in de schaduw van statig geboomte, met een enkelen naam,
+den naam van hem, die niet meer is, en dien we zoo innig lief hadden,
+de herinnering levendig houdt! O mijnheer! ik vrees maar al te zeer,
+dat de smart van mijn kolonel onherstelbaar is! Maar, nogmaals, het is
+nu te laat om hem een anderen weg te doen inslaan. Wie weet of hij dan
+niet weigeren zou ons te volgen! Kom! laten we de zaken haar loop
+hebben en dat God ons geleide!&rdquo;</p>
+<p>Blijkbaar wist Mac Neil, toen hij zoo sprak, waaraan zich te houden
+ten opzichte van de plannen van Sir Edward Munro. Doch, zeide hij mij
+wel alles en was het slechts het plan Cawnpore weder te zien, dat den
+kolonel had doen besluiten Calcutta te verlaten? Wat er van zij, het
+was nu alsof een zeilsteen hem naar de plek trok waar de ontknooping
+van dit noodlottige treurspel had plaats gehad!.... Men moest hem zijn
+gang laten gaan!</p>
+<p>Ik kwam toen op het denkbeeld den sergeant te vragen of hij voor
+zich alle id&eacute;e van wraak had opgegeven, in een woord, of hij
+meende dat Nana Sahib werkelijk dood was.</p>
+<p>&raquo;Neen,&rdquo; <span class="corr" id="xd20e1892" title=
+"Bron: antwoorde">antwoordde</span> Mac Neil mij onbewimpeld.
+&raquo;Ofschoon ik geen enkel bewijs voor mijne meening heb, geloof ik
+niet en kan ik niet gelooven, dat Nana Sahib gestorven is zonder
+gestraft te zijn voor zooveel misdaden! Neen! En toch, ik weet niets en
+heb ook niets vernomen!... Het is alsof een instinct mij drijft!.... O!
+mijnheer! zich tot doel een wettige wraak te stellen, zou iets zijn in
+het leven! Geve de hemel dat mijne voorgevoelens mij niet bedriegen en
+dat eenmaal....&rdquo;</p>
+<p>De sergeant eindigde niet.... Een gebaar gaf te kennen, wat zijn
+mond niet had willen zeggen. De dienaar was het eens met den meester!
+<span class="pagenum">[<a id="pb81" href="#pb81" name=
+"pb81">81</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e1899width"><img src="images/p081.jpg" alt=
+"Zij keken, op een rij geschaard .... Blz. 87." width="504" height=
+"720">
+<p class="figureHead">Zij keken, op een rij geschaard .... Blz.
+<a href="#pb87" class="pageref">87</a>.</p>
+</div>
+<p>Toen ik Banks en kapitein Hod den inhoud van dit gesprek mededeelde,
+waren beiden het er over eens, dat het reisplan niet mocht en kon
+veranderd worden. Trouwens was er nooit sprake <span class=
+"pagenum">[<a id="pb82" href="#pb82" name="pb82">82</a>]</span>van
+geweest de reis over Cawnpore te nemen en na eenmaal den Ganges te
+B&eacute;nares overgestoken te zijn, zouden we ons rechtstreeks naar
+het noorden richten door het oostelijk gedeelte van de koninkrijken
+Oude en Rohilkhande. Wat ook Mac Neil mocht denken, het was niet zeker
+dat Sir Edward Munro Lucknow of Cawnpore wilde terug zien, plaatsen,
+die hem zoovele vreeselijke herinneringen in het geheugen zouden terug
+roepen; maar, als hij het wilde, zoude men hem op dit punt niet
+tegenwerken.</p>
+<p>Wat Nana Sahib betreft, hij was zoo bekend, dat, indien de
+afkondiging, die zijne wederverschijning in het presidentschap van
+Bombay, waarheid sprak, wij er op nieuw iets van hadden moeten
+vernemen. Maar, bij ons vertrek van Calcutta was er reeds geen sprake
+meer van den nabob en de onderweg verkregen inlichtingen gaven
+aanleiding tot het vermoeden, dat de overheid op een dwaalspoor
+gebracht was.</p>
+<p>In alle geval, indien er mogelijk iets van aan ware, indien kolonel
+Munro een geheim plan had, dan mocht het werkelijk verwonderlijk
+schijnen dat Banks, zijn intiemste vriend, niet in zijn vertrouwen
+deelde, eerder dan de sergeant Mac Neil. Doch dit kwam zeker
+daarvandaan, zooals Banks zeide, dat hij alles gedaan had om den
+kolonel terug te houden zich in gevaarlijke en nuttelooze nasporingen
+te begeven, terwijl de sergeant hem er zeker toe aanzette!</p>
+<p>Den 19<sup>n</sup> Mei, tegen twaalf uren hadden wij het gehucht
+Chittra achter den rug. Het Stoomhuis bevond zich nu honderdvijftig
+kilometers van zijn punt van uitgang verwijderd.</p>
+<p>Den volgenden dag, 20 Mei, kwam de IJzeren Reus, bij het vallen van
+den nacht, na een buitengewoon heeten dag, in de omstreken van Gaya
+aan. Aan den oever eener heilige rivier, de Phalgou, zeer bekend bij de
+bedevaartgangers, werd halt gehouden. De twee huizen hielden stand op
+een fraaie plek, aan den steilen oever, beschaduwd door schoone boomen,
+op twee mijlen ongeveer van de stad af.</p>
+<p>Ons voornemen was zesendertig uren op deze plaats te vertoeven,
+namelijk twee nachten en een dag, want de plek bood veel
+bezienswaardigs aan, zooals ik reeds vroeger gezegd heb.</p>
+<p>Den volgenden dag begaven Banks, kapitein Hod en ik te vier uur
+&rsquo;s morgens, teneinde de middaghitte te vermijden, na afscheid van
+kolonel Munro genomen te hebben, zich naar Gaya.</p>
+<p>Men verzekert dat jaarlijks honderdvijftig duizend geloovigen naar
+dit middelpunt der Brahmaansche vestigingen stroomden. En inderdaad
+waren bij de toegangen tot de stad de wegen bezaaid met een ontelbaren
+stoet mannen, vrouwen, grijsaards en kinderen. Al die menschen gingen
+bij wijze eener processie door het veld, na de duizend vermoeienissen
+van een langen pelgrimstocht getrotseerd te hebben ter vervulling
+hunner godsdienstige plichten. <span class="pagenum">[<a id="pb83"
+href="#pb83" name="pb83">83</a>]</span></p>
+<p>Banks had reeds vroeger dit grondgebied van <span class="corr" id=
+"xd20e1931" title="Bron: Behar">B&eacute;har</span> bezocht tijdens hij
+opmetingen deed voor een spoorweg, die nog niet tot uitvoering gekomen
+was. Hij kende dus het land en we konden geen beteren gids hebben. Hij
+had overigens kapitein Hod verplicht al zijn jachttuig in het kamp te
+laten en men had dus niet te vreezen, dat onze Nimrod ons onderweg
+verlaten zou.</p>
+<p>Even voor in de stad aan te komen, waaraan men met recht den naam
+van heilige stad kan geven, deed Banks ons stil houden voor een
+heiligen boom, waaromheen pelgrims van allerlei leeftijd en van beide
+seksen in aanbidding waren neergezonken.</p>
+<p>Deze boom was een &raquo;pipala,&rdquo; met een &eacute;normen stam;
+maar, hoewel de meeste takken reeds van ouderdom waren afgevallen, kon
+hij toch niet meer dan twee of driehonderd jaren levens tellen. Dit zou
+ook twee jaren later bevestigd worden door Louis Rousselet, op zijn
+belangwekkende reis door het Indi&euml; der Rajahs.</p>
+<p>De boom Boddhi, was de godsdienstige naam van dezen laatsten
+vertegenwoordiger van het geslacht van pipala&rsquo;s, die gedurende
+een lange reeks van eeuwen deze plek beschaduwden en waarvan de eerste
+vijf honderd jaar voor de christelijke jaartelling gepoot werd.
+Waarschijnlijk was het voor de geknielde dweepers aan zijn voet, de
+boom zelf, door Bouddha op deze plaats gewijd. Hij verheft zich nu op
+een bouwvallig terras, zeer nabij een steenen tempel, welks oorsprong
+blijkbaar zeer oud is.</p>
+<p>De tegenwoordigheid van drie Europeanen, te midden dier duizenden
+Hindoes, werd met geen goede oogen aangezien. Men sprak echter niet tot
+ons, doch we konden niet bij het terras komen, noch doordringen tot de
+bouwvallen van den tempel. Overigens werden wij zoo dicht door de
+bedevaartgangers omringd, dat het moeielijk geweest zou zijn zich een
+weg tusschen hen door te banen.</p>
+<p>&raquo;Zoo daar een Brahmaan geweest was,&rdquo; zei Banks,
+&raquo;zouden we meer pleizier van ons bezoek gehad hebben en het
+gebouw misschien tot in zijn diepste schuilhoeken hebben kunnen
+bezoeken.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat!&rdquo; antwoordde ik, &raquo;zou een priester minder
+streng geweest zijn dan zijn eigen geloovigen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde Maucler,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;er is
+geen gestrengheid bestand tegen het aanbod van eenige ropyen en de
+brahmanen moeten immers toch ook leven!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Zie er de noodzakelijkheid niet van in,&rdquo;
+antwoordde kapitein Hod, die het zwak had voor de Hindoes, hunne zeden,
+vooroordeelen, gewoonten en de voorwerpen hunner vereering, de
+verdraagzaamheid te gevoelen, die zijne landgenooten hun met alle recht
+verleenen.</p>
+<p>Voor het oogenblik was Indi&euml; voor hem slechts een uitgestrekt
+jachtgebied en gaf hij onbetwistbaar boven de bevolking van de steden
+en het land de voorkeur aan de woeste roofdieren der jungles.</p>
+<p>Na een behoorlijk poosje aan den voet van den heiligen boom
+<span class="pagenum">[<a id="pb84" href="#pb84" name=
+"pb84">84</a>]</span>vertoefd te hebben, geleidde Banks ons op den weg
+in de richting van Gaya. Naargelang wij de heilige stad naderden, nam
+de toevloed der pelgrims steeds toe. Weldra deed zich door een open
+plek in het groen Gaya aan ons voor op den top van de rots, die zij met
+hare schilderachtige bouwwerken bekroont.</p>
+<p>Wat vooral de aandacht der toeristen op deze plaats wekt, is de
+tempel van Vishnoe in eigen persoon achtergelaten, toen hij zich
+verwaardigde op de aarde neder te dalen om met den demon Maya te
+worstelen. Nu kon de worsteling tusschen een god en een duivel niet
+lang twijfelachtig zijn. De duivel delfde het onderspit en een steenen
+blok, zichtbaar in de omheining zelve van Vishnoe-Pad, getuigt door de
+diepe indrukselen van de voeten zijns tegenstanders, dat de duivel het
+hard genoeg te verantwoorden had.</p>
+<p>Ik zeg &raquo;een blok van steen, dat zichtbaar was,&rdquo; en ik
+haast mij er bij te voegen &raquo;zichtbaar alleen voor de
+Hindoes,&rdquo; want geen Europeaan is het vergund deze goddelijke
+voetstappen te aanschouwen. Misschien moet men, om ze goed op den
+wonderdadigen steen te onderscheiden, een sterk geloof hebben, dat men
+niet meer aantreft bij de geloovigen der westelijke volkeren. Hoe dit
+zij, Banks bood dezen keer te vergeefs zijne ropijen aan. Geen priester
+wilde aannemen wat de prijs van een heiligschennis zou geweest zijn. Ik
+zou niet durven beslissen of de som niet groot genoeg was voor het
+geweten van een brahmaan. Zeker is het, dat we niet tot in den tempel
+konden doordringen en ik heb er niet achter kunnen komen, wat er
+eigenlijk van is, van dat zachte en schoone jonge mensch, hemelsblauw
+gekleurd, gekleed als een koning uit ver vervlogen tijden, beroemd door
+zijne tien incarnaties<a class="noteref" id="xd20e1961src" href=
+"#xd20e1961" name="xd20e1961src">1</a>, die het behoudend beginsel
+vertegenwoordigt, in tegenoverstelling met &Ccedil;iva, het woeste
+zinnebeeld van het vernietigend beginsel en dien de Vaichnavas, de
+aanbidders van Vishnoe erkennen als den eerste der drie honderd dertig
+millioenen goden, die hunne bij uitnemendheid polythe&iuml;stische
+mythologie bevolken.</p>
+<p>Toch hadden wij geen reden spijt te gevoelen over onzen tocht naar
+de heilige stad, noch over dien naar Vishnoe-Pad. Het zou onmogelijk
+zijn den verwarden hoop tempels, de reeks pleinen, de ophooping van
+viharas, die we moesten omgaan of doorkruisen om tot hem te komen, te
+beschrijven. Theseus zelf met den draad van Ariadne in de hand, zou
+verdwaald zijn in dien doolhof! Wij daalden dus van de rots van Gaya
+weder naar omlaag.</p>
+<p>Kapitein Hod was woedend en had den Brahmaan, die ons den toegang
+tot Vishnoe-Pad weigerde, wel te lijf gewild.</p>
+<p>&raquo;Ben je niet wijs, Hod?&rdquo; zei Banks tot hem, hem
+terughoudende. <span class="pagenum">[<a id="pb85" href="#pb85" name=
+"pb85">85</a>]</span>&raquo;Weet je niet dat de Hindoes hunne
+priesters<a id="xd20e1972" name="xd20e1972"></a> de brahmanen niet
+alleen beschouwen als wezens van aanzienlijken bloede, maar ook als
+wezens van een hoogeren oorsprong?&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e1975width"><img src="images/p085.jpg" alt=
+"Het geruisch kwam noch van het water, noch uit de lucht. Blz. 88."
+width="507" height="720">
+<p class="figureHead">Het geruisch kwam noch van het water, noch uit de
+lucht. Blz. <a href="#pb88" class="pageref">88</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb86" href="#pb86" name=
+"pb86">86</a>]</span></p>
+<p>Toen wij bij dat gedeelte der Phalgou-rivier aangekomen waren, dat
+de rots van Gaya bespoelt, breidde zich de verbazende ophooping van
+bedevaartgangers voor onze blikken uit. Daar verdrongen zich in een
+verward mengelmoes door elkander, mannen en vrouwen, grijsaards en
+kinderen, stad- en landbewoners, rijke Bengaalsche burgers en arme
+mannen van het volk, van de minste soort, Va&iuml;chyas, kooplieden en
+boeren, Kchatryas, fiere krijgslieden, Sudras, armzalige
+handwerkslieden van verschillende secten, parias, die buiten de wet
+gesteld zijn en wier oogen de voorwerpen bezoedelen, die ze
+beschouwen,&mdash;in een woord alle klassen of alle kasten van
+Indi&euml;, de krachtige Radsjpoet den zwakkelijken Bengali op zijde
+dringende, de lieden van Pendjab tegenover de mohamedanen van Scinde.
+Dezen zijn in palankijns gekomen, genen in rijtuigen, getrokken door
+groote bultossen. Dezen liggen uitgestrekt bij hunne kameelen, genen
+hebben den weg te voet afgelegd en nog altijd stroomt het toe van alle
+gedeelten van het schiereiland. Hier en daar worden tenten opgeslagen,
+hier en daar ziet men uitgespannen karren, hier en daar hutten van
+takken, die tot voorloopige woning van al die menschen dienen.</p>
+<p>&raquo;Welk een gedrang!&rdquo; zei kapitein Hod.</p>
+<p>&raquo;Het water van den Phalgou zal van avond niet lekker
+zijn!&rdquo; deed Banks opmerken.</p>
+<p>&raquo;En waarom niet?&rdquo; vroeg ik.</p>
+<p>&raquo;Omdat dat water heilig is en die heele verdachte troep er
+zich in gaat baden, zooals de Gangisten in de wateren van den
+Ganges.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zijn we dan hier benedenwaarts van den stroom?&rdquo; riep
+Hod uit, de hand naar ons kamp uitstrekkende.</p>
+<p>&raquo;Neen, kapitein, wees gerust,&rdquo; antwoordde de ingenieur,
+&raquo;we zijn stroomopwaarts.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Opperbest, Banks, want we moeten onzen IJzeren Reus zijn
+dorst aan deze onzuivere bron niet laten lesschen!&rdquo;</p>
+<p>Intusschen vervolgden wij onzen weg te midden van die duizenden
+Hindoes, in een betrekkelijk kleine ruimte opgehoopt.</p>
+<p>Het oor werd getroffen door een wanluidenden klank van kettingen en
+schelletjes. Het waren bedelaars, die de openbare liefdadigheid
+inriepen.</p>
+<p>Het wemelde namelijk van allerlei soorten van dat landloopers gilde,
+over het geheele Indische schiereiland verspreid. De meesten vertoonden
+valsche wonden en gebreken, als de Clopin-Trouillefous der
+middeleeuwen. Doch, mogen de bedelaars van bedrijf meestal voorgewende
+gebrekkigen zijn, met de dweepers is dit niet het geval. En inderdaad
+zou het moeielijk geweest zijn voorbeelden te vinden van inniger
+overtuiging.</p>
+<p>Er bevonden zich daar fakirs, goussa&iuml;ns, bijna naakt, met asch
+bedekt; hier een met een stijven arm door hem voortdurend uitgestrekt
+<span class="pagenum">[<a id="pb87" href="#pb87" name=
+"pb87">87</a>]</span>gehouden te hebben, daar een ander de hand
+doorboord met de nagels zijner eigen vingers.</p>
+<p>Anderen hadden zich tot voorwaarde gesteld den geheelen door hen
+afgelegden weg met hun lichaam te meten. Zich op den grond
+uitstrekkende, zich weder oprichtende, zich opnieuw uitstrekkende,
+hadden zij op deze wijze honderden mijlen afgelegd, alsof zij tot
+meetketting van een landmeter gediend hadden.</p>
+<p>Hier waren geloovigen, bedwelmd door het gebruik van
+&raquo;b&acirc;ng,&rdquo;&mdash;een drank van opium met een infusie van
+hennip gemengd,&mdash;met boomtakken verbonden door in hunne schouders
+geslagen ijzeren haken. Op deze wijze opgehangen zwaaiden zij zoolang
+heen en weder, tot eindelijk hun vleesch begon mede te geven en zij in
+de wateren van den Phalgou vielen.</p>
+<p>Daar waren nog anderen, die ter eere van &Ccedil;iva, de beenen
+doorboord, met doorstoken tong, en pijlen, die hen eveneens het lichaam
+doorboorden, het bloed, dat uit hunne wonden vloeide, door slangen
+lieten oplikken.</p>
+<p>Dit geheele schouwspel moest voor een Europeaan iets terugstootends
+hebben en daarom haastte ik mij ook het te ontvlieden toen Banks mij
+tegenhield en zeide:</p>
+<p>&raquo;Het biduur!&rdquo;</p>
+<p>Op dit oogenblik verscheen een Brahmaan te midden der menigte. Hij
+hield de rechterhand opgeheven en richtte haar naar de zon, die tot nog
+toe door de rots van Gaya verborgen was gehouden.</p>
+<p>De eerste straal der dagvorstin was het teeken. De genoegzaam naakte
+menigte trad in het heilige water. Vooreerst waren het eenvoudige
+indompelingen, zooals in de eerste tijden van den doop; doch weldra
+ging dit over in werkelijke onderdompelingen, waarvan het godsdienstig
+karakter moeielijk te vatten was. Ik weet niet of de ingewijden, bij
+het reciteeren der &raquo;slocas&rdquo; of verzen, die de priesters hun
+tegen een vastgestelden prijs v&oacute;&oacute;rzeiden, er meer aan
+dachten hun lichaam dan wel hun ziel te wasschen. Zeker is het dat, na
+water in het holle van de hand geschept te hebben, na er de vier
+hoofdstreken mede besproeid te hebben, zij er zich eenige druppels van
+in het gelaat wierpen, evenals baders die zich in de eerste golven van
+een zeebadstrand verlustigen. Ik moet er overigens nog bijvoegen, dat
+zij niet vergaten zich althans &eacute;&eacute;n haar uit te trekken
+voor elke zonde, die zij bedreven hadden. Hoevelen waren er onder hen,
+die verdiend hadden kaal uit de wateren van den Phalgou te treden!</p>
+<p>En zulk een beweging maakten die geloovigen, nu eens plotseling
+onderduikende, dan het water pijlsnel doorklievende, dat de verschrikte
+krokodillen naar den tegenovergestelden oever vluchtten. Van daar keken
+zij met hunne groene oogen, op een rij geschaard, naar die luidruchtige
+menigte, de lucht met het geklapper hunner <span class=
+"pagenum">[<a id="pb88" href="#pb88" name="pb88">88</a>]</span>geduchte
+kakebeenen doende weergalmen. De pelgrims stoorden er zich trouwens
+niet meer aan, dan of het onschadelijke hagedissen waren.</p>
+<p>Het was tijd deze zonderlinge vromen zich in staat te laten stellen
+in den Ka&iuml;las te komen, die het paradijs van Brahma is. Wij
+begaven ons dus langs het strand van den Phalgou naar het kamp
+terug.</p>
+<p>Het ontbijt vereenigde ons allen aan tafel en het overige van dien
+dag, die buitengewoon warm geweest was, ging zonder bijzondere
+toevallen voorbij. Kapitein Hod doorkruiste tegen den avond de
+omringende vlakte en bracht eenig klein wild mede. In dien tijd
+hernieuwden Storr, K&acirc;louth en Go&ucirc;mi den voorraad water en
+brandstof want het plan bestond om den volgenden morgen met het krieken
+van den dag te vertrekken.</p>
+<p>Ten negen ure &rsquo;s avonds hadden wij allen onze kamers bereikt.
+Een zeer kalme, maar vrij donkere nacht was in aantocht. Dikke wolken
+hielden de sterren verborgen, en maakten den dampkring zwaar. Het was
+nog even warm, zelfs met het ondergaan der zon.</p>
+<p>De temperatuur was zoo drukkend, dat ik eenige moeite had om in te
+slapen. Door mijn opengelaten venster drong een heete lucht naar
+binnen, die mij zeer ongeschikt toescheen voor de geregelde werking der
+longen.</p>
+<p>Het was middernacht en ik had nog geen oogenblik rust genoten; toch
+had ik het stellige plan gemaakt drie of vier uren voor ons vertrek te
+slapen, maar ik was ook zoo dwaas den slaap te willen dwingen en juist
+daarom ontvlood hij mij. De wil kan er niets aan doen, integendeel.</p>
+<p>Het zal omstreeks &eacute;&eacute;n uur van den morgen geweest zijn,
+toen ik een dof geruisch meende te hooren, dat zich langs de oevers van
+den Phalgou verspreidde.</p>
+<p>Eerst kwam de gedachte bij mij op dat, onder den invloed van een
+zeer met electriciteit verzadigden dampkring, een stormwind in het
+westen begon op te steken. Ook deze wind zou zeker wel brandend zijn,
+maar hij zou misschien toch de luchtlagen verplaatsen en misschien
+eenige koelte verspreiden.</p>
+<p>Ik bedroog mij. De takken der boomen, die het kamp beschutten,
+bleven volkomen onbeweeglijk.</p>
+<p>Ik stak het hoofd buiten mijn venster en luisterde. Het verre
+geruisch deed zich opnieuw hooren, maar ik zag niets. Het watervlak van
+den Phalgou was volkomen duister, zonder een van die trillende
+lichtpuntjes, die de minste beweging aan de oppervlakte gewoonlijk doet
+ontstaan. Het geruisch kwam noch van het water noch uit de lucht.</p>
+<p>Intusschen merkte ik niets verdachts op. Ik ging dus weder naar bed
+en door vermoeienis overmand, viel ik in een lichte sluimering.
+<span class="pagenum">[<a id="pb89" href="#pb89" name=
+"pb89">89</a>]</span>In zekere tusschenpoozen kwamen nog eenige
+windvlaagjes met dat onverklaarbaar geruisch tot mij, maar eindelijk
+sliep ik voor goed in.</p>
+<div class="figure xd20e2053width"><img src="images/p089.jpg" alt=
+"De dweepers vlogen op. Blz. 92." width="507" height="720">
+<p class="figureHead">De dweepers vlogen op. Blz. <a href="#pb92"
+class="pageref">92</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb90" href="#pb90" name=
+"pb90">90</a>]</span></p>
+<p>Twee uren later, op het oogenblik dat de eerste lichtflikkering van
+den aanbrekenden dageraad zich een weg baande door de duisternis, werd
+ik eensklaps wakker.</p>
+<p>Men riep den ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Mijnheer Banks?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat is er?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Kom eens hier.&rdquo;</p>
+<p>Ik had de stem van Banks en die van den machinist herkend, die
+zooeven den gang was binnengetreden.</p>
+<p>Ik stond dadelijk op en ging mijn kamer uit. Banks en Storr waren
+reeds onder de voorste veranda. Kolonel Munro was er mij voorgegaan en
+weldra voegde ook kapitein Hod zich bij ons.</p>
+<p>&raquo;Wat gebeurt er?&rdquo; vroeg de ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Zie eens, mijnheer,&rdquo; antwoordde Storr.</p>
+<p>Bij het eerste licht van den aanbrekenden dag kon ik de oevers van
+den Phalgou en een gedeelte van den weg, die zich verscheidene mijlen
+voor ons uitstrekte, onderscheiden. Hoe groot was onze verbazing, toen
+wij verscheidene honderden Hindoes bij groepen aan den kant van den weg
+zagen liggen.</p>
+<p>&raquo;Dat zijn onze bedevaartgangers van gisteren,&rdquo; zei
+kapitein Hod.</p>
+<p>&raquo;Wat doen ze daar?&rdquo; vroeg ik.</p>
+<p>&raquo;Ze wachten zeker tot de zon opkomt,&rdquo; antwoordde de
+kapitein, &raquo;om zich in de gewijde wateren te storten!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Neen,&rdquo; antwoordde Banks. &raquo;Kunnen ze hunne
+reiniging niet te Gaya zelve volbrengen? De reden waarom ze hier
+gekomen zijn, is om....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Omdat onze IJzeren Reus zijn gewone uitwerking heeft
+gedaan!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;Ze zullen teweten gekomen
+zijn, dat een reusachtige olifant, een kolos, zooals zij er nooit een
+gezien hebben, in de nabuurschap was, en ze komen hem nu
+bewonderen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als het maar bij bewonderen blijft!&rdquo; antwoordde de
+ingenieur, het hoofd schuddende.</p>
+<p>&raquo;Wat vrees je dan toch, Banks?&rdquo; vroeg kolonel Munro.</p>
+<p>&raquo;Wel, &rsquo;k vrees, dat die dweepers ons den weg zullen
+versperren!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wees in alle geval voorzichtig! Met zulke vromen kan men niet
+te veel voorzorgen nemen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Inderdaad,&rdquo; antwoordde Banks.</p>
+<p>Daarna riep hij den stoker en vroeg dezen of alles gereed was.</p>
+<p>&raquo;Ja, mijnheer.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Welnu, steek aan.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, steek aan, K&acirc;louth!&rdquo; riep kapitein Hod.
+&raquo;En stook op, K&acirc;louth, laat onzen olifant zijn rook en
+stoom in het gelaat van al die pelgrims spuwen!&rdquo;</p>
+<p>Het was toen drie en een half uur &rsquo;s morgens. Hoogstens over
+een half uur, kon de machine de noodige drukking hebben. De
+<span class="pagenum">[<a id="pb91" href="#pb91" name=
+"pb91">91</a>]</span>vuren werden dadelijk aangestoken, het hout knapte
+in den vuurhaard en weldra ontsnapte een zwarte rook uit den
+reusachtigen snuit van den olifant, waarvan het uiteinde zich in de
+takken der hooge boomen verloor.</p>
+<p>Op dit oogenblik kwamen eenige groepen Hindoes naderbij. Er had een
+algemeene beweging in de menigte plaats. Men verdrong zich om onzen
+trein. In de eerste rangen dezer pelgrims, lichtte men de armen in de
+hoogte, men strekte ze naar den olifant uit, men bukte zich, men
+knielde neder, men kroop tot in het stof. Het was duidelijk aanbidding
+tot haar hoogste punt gevoerd.</p>
+<p>Wij zagen van onder de veranda dat schouwspel aan, kolonel Munro,
+kapitein Hod en ik, niet zonder bezorgdheid waarop deze dweeperij zou
+uitloopen. Mac Neil had zich bij ons vervoegd en zag in stilte toe. Wat
+Banks aangaat, hij was met Storr in den toren, dien het enorme dier
+droeg, gaan staan en van waar hij het naar goedvinden kon besturen.</p>
+<p>Te vier uur bromde de stoomketel reeds. Dit helderklinkend gesnor
+moest door de Hindoes gehouden worden voor het vertoornde gebrom van
+een bovennatuurlijken olifant. Op dit oogenblik wees de manometer een
+drukking aan van vijf atmosferen, en Storr liet den stoom door de
+veiligheidskleppen ontsnappen, alsof hij door de huid van het
+reusachtige dikhuidige dier uitzweette.</p>
+<p>&raquo;We zijn gereed, Munro!&rdquo; riep Banks.</p>
+<p>&raquo;Vooruit, Banks,&rdquo; antwoordde de kolonel, &raquo;maar
+voorzichtig en laten we niemand verpletteren!&rdquo;</p>
+<p>Het was toen bijna dag. De weg langs den oever van den Phalgou was
+geheel bedekt met geloovigen, weinig geneigd, naar het scheen, om
+plaats te maken. In die omstandigheid was het geen gemakkelijke zaak
+voorwaarts te gaan en niemand te verpletteren.</p>
+<p>Banks liet twee- of driemalen fluiten, hetgeen door de
+bedevaartgangers met een uitzinnig gehuil beantwoord werd.</p>
+<p>&raquo;Op zij! Op zij!&rdquo; riep de ingenieur, den machinist
+bevelende den regulateur een weinig te openen.</p>
+<p>Het geloei van den stoom, die zich in de cilinders stortte, deed
+zich hooren. De machine stelde zich langzaam in beweging. Een machtige
+kolom van witten rook werd met kracht uit den snuit gestooten.</p>
+<p>De menigte was in een oogenblik uiteengeweken. De regulateur werd
+toen half geopend. Het gebriesch van den IJzeren Reus nam toe en onze
+trein begon zich tusschen de dichte rangen der Hindoes te bewegen, die
+geen plaats schenen te willen maken.</p>
+<p>&raquo;Banks, pas op!&rdquo; riep ik eensklaps uit.</p>
+<p>Toen ik mij voorover buiten de veranda boog, had ik gezien dat er
+zich een twaalftal van die dweepers op den weg geworpen hadden, met den
+vasten wil zich onder de raderen van het zware gevaarte te laten
+verpletteren. <span class="pagenum">[<a id="pb92" href="#pb92" name=
+"pb92">92</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Geeft acht! geeft acht! Terug,&rdquo; riep kolonel Munro, die
+hen beduidde zich op te richten.</p>
+<p>&raquo;Die onnozelen!&rdquo; riep op zijn beurt kapitein Hod.
+&raquo;Zij houden ons voertuig voor de kar van Jaggernaut! Zij willen
+zich onder de pooten van den heiligen olifant laten
+verpletteren!&rdquo;</p>
+<p>Op een teeken van Banks, sloot de machinist den stoom af. De
+bedevaartgangers, dwars over den weg uitgestrekt, schenen besloten niet
+op te staan. Om hen heen gilde de dweepende menigte het uit en moedigde
+ze met gebaren aan.</p>
+<p>De machine stond stil. Banks was ten einde raad en wist wezenlijk
+niet wat te doen.</p>
+<p>Plotseling komt er een id&eacute;e bij hem op.</p>
+<p>&raquo;We zullen eens zien!&rdquo; zeide hij.</p>
+<p>Hij opende oogenblikkelijk de stoomkraan en krachtige stoomstralen
+sisten langs den grond, terwijl de lucht van een scherp gefluit
+weerklonk.</p>
+<p>&raquo;Hoera! hoera! hoera!&rdquo; riep kapitein Hod uit.</p>
+<p>&raquo;Geesel ze, vriend Banks, geesel ze!&rdquo;</p>
+<p>Dit middel baatte. De dweepers, door de stoomstralen getroffen,
+vlogen op onder een oorverdoovend geschreeuw. Zij konden zich wel laten
+verpletteren, maar zich te laten verbranden, dat nooit!</p>
+<p>De menigte week terug en de weg was open. Nu werd de regulateur
+geheel geopend en sloegen de wielen diep in den grond.</p>
+<p>&raquo;Vooruit! vooruit!&rdquo; riep kapitein Hod uit, die in de
+handen klapte en hartelijk lachte.</p>
+<p>En nu ijlde de IJzeren Reus, het midden van den weg houdende, snel
+voort en was weldra uit het oog der verbaasde menigte verdwenen, als
+een fantastisch dier in een wolk van stoom.</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e1961" href="#xd20e1961src" name="xd20e1961">1</a></span> De in de
+Indische godenleer voorkomende tien gedaanten van dieren en menschen,
+die Vishnoe, naar men beweert, heeft aangenomen.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch8" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">VIII.</h2>
+<h2 class="main">Eenige uren te B&eacute;nares.</h2>
+<p class="firstpar">De groote weg lag nu voor het Stoomhuis open, de
+weg, die over Sasser&acirc;m, naar den rechter oever van den Ganges
+tegenover <span class="corr" id="xd20e2176" title=
+"Bron: B&eacute;nar&egrave;s">B&eacute;nares</span> liep.</p>
+<p>Een mijl voorbij het kamp, nam de machine een meer gematigden gang
+aan, zoo omstreeks twee en een halve mijl per uur. Het plan van Banks
+was, dien zelfden avond op vijf en twintig mijlen van Gaya te kampeeren
+en den nacht rustig door te brengen in de omstreken van de kleine stad
+Sasser&acirc;m. <span class="pagenum">[<a id="pb93" href="#pb93" name=
+"pb93">93</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e2183width"><img src="images/p093.jpg" alt=
+"Algemeen gezicht van B&eacute;nares. Blz. 100." width="506" height=
+"720">
+<p class="figureHead">Algemeen gezicht van B&eacute;nares. Blz.
+<a href="#pb100" class="pageref">100</a>.</p>
+</div>
+<p>In het algemeen vermijden de Indische wegen zooveel mogelijk de
+stroomen, die bruggen noodzakelijk maken, daar het leggen van dezen op
+die alluviale gronden zeer kostbaar is. Ook moeten <span class=
+"pagenum">[<a id="pb94" href="#pb94" name="pb94">94</a>]</span>ze op
+vele plaatsen, waar het niet mogelijk geweest is een rivier of een
+stroom te beletten den weg te versperren, nog gelegd worden. Wel is
+waar is de oude, primitieve pont nog in werking, die evenwel om onzen
+trein over te brengen zonder twijfel onvoldoende zoude geweest zijn.
+Zeer gelukkig konden wij er buiten.</p>
+<p>Juist moesten wij dien dag een belangrijke rivier oversteken, de
+S&ocirc;ne. Deze rivier boven Rhotas gevoed door twee andere, den Coput
+en den Coyle, vloeit in den Ganges, nagenoeg tusschen Arrah en
+Dinapore.</p>
+<p>Niets gemakkelijker dan deze overtocht. De olifant daalde langs een
+zachte helling den steilen oever af, trad in den stroom, bleef op de
+oppervlakte en trok, het water met zijn dikke pooten als de schoepen
+van een drijfrad slaande, den trein zacht voort.</p>
+<p>Kapitein Hod gaf luide zijne verrukking te kennen.</p>
+<p>&raquo;Een rollend huis!&rdquo; riep hij uit, &raquo;een huis dat
+tegelijk een rijtuig en een stoomboot is. De vleugels ontbreken er nog
+maar aan om zich in een vliegtoestel te herscheppen en de ruimte te
+doorklieven!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat zal den een of anderen dag ook nog wel eens gebeuren,
+vriend Hod,&rdquo; antwoordde de ingenieur ernstig.</p>
+<p>&raquo;Ik weet het, vriend Banks,&rdquo; antwoordde niet minder
+ernstig de kapitein. &raquo;Alles zal gebeuren! Maar wat toch niet
+gebeuren zal, is, dat we over twee honderd jaar in leven zijn om die
+wonderen te zien! Het leven is alle dag wel niet even vroolijk en toch
+zou ik gaarne tien eeuwen wenschen te leven, enkel uit
+nieuwsgierigheid!&rdquo;</p>
+<p>Dien avond kampeerden wij, na onder de prachtige brug, die den
+spoorweg draagt, gegaan te zijn, op tachtig voet boven de bedding van
+de S&ocirc;ne, op twaalf uren afstand van Gaya, in de omstreken van
+Sasser&acirc;m. We zouden ons hier slechts een nacht ophouden om ons
+van hout en water te voorzien en met den dageraad weder vertrekken.</p>
+<p>Dit programma werd in alle deelen gevolgd en den volgenden morgen 22
+Mei, v&oacute;&oacute;r de brandende uren, die de gloeiende middagzon
+ons bezorgde, waren wij weder op reis.</p>
+<p>Het land was overal hetzelfde, namelijk zeer rijk, zeer bebouwd.
+Zoodanig doet het zich voor bij het naderen van de prachtige vallei van
+den Ganges. Ik zal hier niet spreken van de talrijke dorpen, die zich
+verliezen te midden van de onmetelijke rijstvelden, tusschen de groepen
+van tara-palmboomen met hun dicht gewelfd bladerdak, in de schaduw der
+mangoboomen en ander weelderig opschietend geboomte. Overigens hielden
+wij ons niet op en indien somtijds de weg door een wagen, langzaam door
+zebus voortgetrokken, gestremd werd, deed een twee of driemalig fluiten
+hem op zijde gaan, waarna dan onze trein tot groote verbazing der
+ra&iuml;ots doorging.</p>
+<p>Op dien dag, had ik het pleizier een groot aantal rozenvelden te
+zien. En geen wonder, want wij waren niet ver verwijderd van Ghazipore,
+het groote middelpunt der fabricatie van het water of liever van de
+olie, uit deze bloemen vervaardigd. <span class="pagenum">[<a id="pb95"
+href="#pb95" name="pb95">95</a>]</span></p>
+<p>Ik vroeg Banks of hij mij eenige inlichtingen betreffende dit zoo
+gezochte voortbrengsel kon geven, dat het toppunt schijnt te zijn der
+kunst op het stuk van parfumerie.</p>
+<p>&raquo;Hier zijn cijfers, waarde vriend,&rdquo; gaf Banks mij ten
+antwoord, &raquo;en ze zullen u toonen hoe kostbaar deze bereiding is.
+Veertig pond rozen worden vooraf aan een soort van langzame distillatie
+over een zacht vuur onderworpen en geven ongeveer dertig pond
+rozenwater. Dit water wordt op een nieuw pak bloemen van veertig pond
+gegoten, waarvan men de distillatie voortzet totdat het mengsel twintig
+pond bedraagt. Men stelt dit mengsel gedurende twaalf uren bloot aan de
+frissche nachtlucht en den volgenden dag vindt men de oppervlakte van
+het mengsel bedekt met hoeveel? een ons welriekende olie. Dus heeft men
+uit tachtig pond rozen&mdash;eene hoeveelheid die niet minder dan twee
+honderd duizend bloemen telt,&mdash;ten slotte slechts een ons vocht
+getrokken. Het is een wezenlijke moord! Het is dan ook niet te
+verwonderen, dat zelfs in het land der bewerking, de rozenolie veertig
+ropijen of honderd franken het ons kost.</p>
+<p>&raquo;Nu,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;als men om een ons
+<span class="corr" id="xd20e2222" title=
+"Bron: brandedewijn">brandewijn</span> te fabriceeren, tachtig pond
+druiven noodig had, zouden de grogjes fameus duur worden!&rdquo;</p>
+<p>Op dien dag, moesten we ook de Karamnaca, een der takken van den
+Ganges nog overtrekken. De Hindoes hebben van die onschuldige rivier
+een soort van Styx gemaakt, waarop het niet goed is te varen. Hare
+oevers zijn niet minder vervloekt dan de oevers van den Jordaan of van
+de Doode Zee. De lijken, die men haar toevertrouwt, brengt zij
+regelrecht naar de Brahmaansche hel. Ik wil over deze geloofsleer niet
+redetwisten, doch ik protesteer tegen de algemeen verspreide meening
+dat het water dezer diabolische rivier onaangenaam smaakt en slecht
+voor de maag zou zijn. Het is overheerlijk.</p>
+<p>Na een weinig heuvelachtig land te zijn doorgetrokken, tusschen de
+onmetelijke velden met slaapbollen en het uitgestrekte dambord der
+rijstvelden, kampeerden wij op den rechteroever van den Ganges,
+tegenover het antieke Jeruzalem der Hindoes, de heilige stad
+B&eacute;nares.</p>
+<p>&raquo;Vierentwintig uren halt!&rdquo; zei Banks.</p>
+<p>&raquo;Hoever zijn we nu nog van Calcutta?&rdquo; vroeg ik den
+ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Nog driehonderdvijftig mijlen ongeveer,&rdquo; antwoordde hij
+mij, &raquo;en ge zult me moeten bekennen, waarde vriend, dat we tot
+nog toe niet den minsten last gehad hebben noch van den langen weg,
+noch van de vermoeienissen der reis!&rdquo;</p>
+<p>De Ganges! Is er een stroom waarvan de naam dichterlijker legendes
+voor onze <span class="corr" id="xd20e2238" title=
+"Bron: verbeeling">verbeelding</span> toovert en is het niet alsof
+gansch Indi&euml; in hem opgaat? Bestaat er op de wereld een vallei, te
+vergelijken <span class="pagenum">[<a id="pb96" href="#pb96" name=
+"pb96">96</a>]</span>met die, welke tot richting van zijn trotschen
+loop, zich vijfhonderd mijlen ver uitstrekt en niet minder telt dan
+honderd millioen bewoners? Is er een plek op den aardbol waar sedert de
+verschijning der Aziatische rassen meer wonderen zijn opgehoopt? Wat
+zou Victor Hugo, die zoo trotsch den Donau bezongen heeft, wel van den
+Ganges gezegd hebben! Want even als de zee heeft de Ganges zijn
+deining, zijne cyclonen, vreeselijker dan de orkanen van den
+Europeeschen stroom! Als een slang ontrolt hij zich in de meest
+dichterlijke streken der wereld! Ook hij stroomt van het westen naar
+het oosten! Doch aan geen onaanzienlijke heuvelreeks ontleent hij zijn
+oorsprong! Neen, van de hoogste bergketen des aardbols, van de bergen
+van Thibet stort hij naar beneden en neemt onderweg al de
+schatplichtige stroomen op. Zijn plaats van oorsprong is het Himalaya
+gebergte!</p>
+<p>Den volgenden dag, 23 Mei, bij het opgaan der zon, lag het zich in
+hare stralen afspiegelende watervlak voor onze blikken uitgespreid. Op
+het witte zand schenen eenige troepen krokodillen, groot van stuk, het
+eerste daglicht met volle teugen in te zwelgen. Zij lagen daar
+onbeweeglijk, naar de zon gekeerd, alsof zij de getrouwste aanhangers
+van de leer van Brahma geweest waren. Maar eenige voorbij drijvende
+lijken ontrukten hen aan hunne aanbidding. Men heeft wel eens beweerd,
+dat de lijken, door den stroom medegevoerd, op den rug drijven als het
+mannen zijn en op den buik van vrouwen. Ik kon mij nu verzekeren, dat
+er niets waar is van deze opmerking. Een oogenblik later wierpen de
+monsters zich op hun prooi, die hun dagelijks door de rivieren van het
+schiereiland verschaft wordt en oogenblikkelijk door hen naar de diepte
+wordt gesleurd.</p>
+<p>De spoorweg van Calcutta volgt, alvorens zich te Allahabad te
+vertakken om naar Delhi ten noordwesten en naar Bombay ten zuidwesten
+te loopen, voortdurend den rechter oever van den Ganges, waarvan hij
+door zijn rechtlijnige richting de talrijke bochten bespaart. Aan het
+station van Mogul-Sera&iuml;, waarvan wij slechts eenige mijlen
+verwijderd waren, scheidt zich een kleine tak af, die over den stroom
+naar B&eacute;nares loopt en door de vallei van de Go&ucirc;mti een
+zestig mijlen ver naar Jaunpore gaat.</p>
+<p>B&eacute;nares is dus aan den linkeroever gelegen. Doch op deze
+plaats zouden wij den Ganges niet oversteken, dat zou eerst te
+Allahabad geschieden. De IJzeren Reus bleef dus in het kamp, dat den
+vorigen avond, 22 Mei gekozen was. Er lagen gondels aan den oever
+gereed om ons naar de heilige stad over te brengen, die ik met eenige
+zorg wenschte te bezoeken.</p>
+<div class="figure xd20e2250width"><img src="images/p097.jpg" alt=
+"B&eacute;nares: N&eacute;paulsche pagode. Blz. 100." width="506"
+height="720">
+<p class="figureHead">B&eacute;nares: N&eacute;paulsche pagode. Blz.
+<a href="#pb100" class="pageref">100</a>.</p>
+</div>
+<p>Wat kolonel Munro betreft, voor hem had het bezoek dezer steden,
+waar hij zoo vaak geweest was, niets vreemds of verrassends en toch
+dacht hij er dien dag een oogenblik over ons te <span class=
+"pagenum">[<a id="pb97" href="#pb97" name=
+"pb97">97</a>]</span>vergezellen; doch, na rijpe overweging besloot hij
+een tocht langs de oevers van den stroom te maken, in gezelschap van
+sergeant Mac Niel. Werkelijk verlieten beiden het Stoomhuis, zelfs
+voordat wij nog <span class="pagenum">[<a id="pb98" href="#pb98" name=
+"pb98">98</a>]</span>vertrokken waren. Kapitein Hod, die reeds in
+garnizoen te B&eacute;nares geweest was, had het plan gevormd eenigen
+zijner kameraden te gaan zien. Banks en ik dus,&mdash;de ingenieur had
+mij tot gids willen verstrekken,&mdash;wij waren de eenigen, die uit
+een gevoel van belangstelling de stad wilden bezoeken.</p>
+<p>Als ik zeg, dat kapitein Hod te B&eacute;nares in garnizoen geweest
+was, moet men weten, dat de troepen der koninklijke arm&eacute;e
+gewoonlijk niet in de Hindoesche steden wonen. Hunne kazernen zijn te
+midden van &raquo;kantonnementen&rdquo; gelegen, die inderdaad echte
+Engelsche steden worden. <span class="corr" id="xd20e2265" title=
+"Bron: Die">Dit</span> is met <span class="corr" id="xd20e2268" title=
+"Bron: Allabahad">Allahabad</span>, met B&eacute;nares het geval,
+evenals op andere punten van het grondgebied, waar niet alleen de
+soldaten, maar de ambtenaren, de kooplieden, de renteniers zich bij
+voorkeur groepsgewijze vereenigen. Ieder dezer groote steden is in
+twee&euml;n verdeeld, het eene gedeelte met al het comfort van het
+moderne Europa, terwijl het andere de gewoonten van het land en de
+Hindoesche gebruiken in al hunne oorspronkelijkheid bewaard heeft!</p>
+<p>De Engelsche stad, met <span class="corr" id="xd20e2273" title=
+"Bron: B&eacute;nar&egrave;s">B&eacute;nares</span> vereenigd, is
+S&eacute;crole waarvan de bungalows, de wandeldreven, de christelijke
+kerken zeer weinig belangstelling inboezemen. Daar bevonden zich ook de
+voornaamste h&ocirc;tels, door toeristen bezocht. S&eacute;crole is een
+van die steden, gereed om door de toeristen van het Vereenigd
+Koninkrijk ingepakt en verzonden te worden en die men dadelijk weer kan
+opslaan. Zij bieden dus niets bijzonders ter bezichtiging aan. Nadat
+Banks en ik dus in een gondel plaats hadden genomen, staken wij den
+Ganges schuins over, teneinde eerst het prachtige schouwspel, dat
+B&eacute;nares, amphiteatersgewijze tegen den steilen oever gelegen,
+aanbiedt, in zijn geheel te overzien.</p>
+<p>&raquo;B&eacute;nares,&rdquo; zeide mij Banks, &raquo;is bij
+uitnemendheid de heilige stad van Indi&euml;. Het is het Hindostansche
+Mecca en iedereen, die er, al is het slechts vierentwintig uren,
+gewoond heeft, is <span class="corr" id="xd20e2278" title=
+"Bron: verzekerk">verzekerd</span> de eeuwige zaligheid deelachtig te
+worden. Men begrijpt dus welk een toevloed van bedevaartgangers zulk
+een geloof kan uitlokken, en welk een aantal inwoners een stad moet
+tellen waaraan Brahma zulke belangrijke voorrechten verleend
+heeft.&rdquo;</p>
+<p>Men kent aan B&eacute;nares meer dan dertig eeuwen bestaan toe. Zij
+zou dus gesticht zijn geworden nagenoeg ten tijde van de verwoesting
+van Troje. Na altijd een grooten, geen staatkundigen, maar geestelijken
+invloed op Hindostan gehad te hebben, was zij het meest bekende centrum
+van den bouddhistischen godsdienst tot de negende eeuw. Er had toen een
+godsdienstige omwenteling plaats. Het Brahmanisme vernietigde den ouden
+eeredienst. B&eacute;nares werd de hoofdstad der brahmanen, het
+middelpunt van aantrekking voor de geloovigen en men verzekert, dat
+driehonderdduizend bedevaartgangers haar jaarlijks bezoeken.
+<span class="pagenum">[<a id="pb99" href="#pb99" name=
+"pb99">99</a>]</span></p>
+<p>De metropolitaansche overheid heeft voor de heilige stad haar rajah
+weten te bewaren. Deze vorst, die vrij zuinig door Engeland bezoldigd
+werd, bewoont een prachtige residentie te Ramnagur, aan den Ganges. Hij
+is een wettige afstammeling van de koningen van Kaci, den ouden naam
+van B&eacute;nares, maar hij heeft niet den minsten invloed meer en zou
+zich dit laten welgevallen, indien zijn pensioen niet een lakh
+ropyen&mdash;honderdduizend ropyen, of honderd vijfentwintig duizend
+gulden ongeveer verminderd was, een som, die nauwlijks het zakgeld van
+een nabob van weleer bedroeg.</p>
+<p>Ook B&eacute;nares deelde, zooals bijna al de steden van de vallei
+van den Ganges, een oogenblik in den grooten opstand van 1857. Destijds
+bestond haar garnizoen uit het 37<sup>e</sup> regiment inlandsche
+infanterie, een corps ongeregelde kavallerie en een half regiment
+sikhs. Van koninklijke troepen bezat zij slechts een halve batterij
+Europeesche artillerie. Men kon niet verwachten, dat deze handvol
+mannen de inlandsche soldaten zou ontwapenen. Ook wachtte de overheid,
+niet zonder ongeduld, de aankomst af van kolonel Neil, die zich met het
+10<sup>e</sup> regiment van de koninklijke arm&eacute;e naar Allahabad
+op weg had begeven. Kolonel Neil trad B&eacute;nares binnen met slechts
+twee honderd vijftig man en gaf bevel tot het houden eener parade op
+het exercitieveld.</p>
+<p>Toen de Sipayers vereenigd waren, gelastte men hun de wapenen neder
+te leggen. Zij weigerden en dadelijk begon er een worsteling tusschen
+hen en de infanterie van kolonel Neil. Bijna onmiddellijk daarop
+voegden zich de ongeregelde kavallerie en daarna de sikhs, die zich
+verraden waanden, bij de opstandelingen. Doch toen opende de halve
+batterij haar vuur, beschoot de opstandelingen met schroot en
+niettegenstaande hunne dapperheid, niettegenstaande hunne verwoedheid,
+werden allen op de vlucht gedreven.</p>
+<p>Dit gevecht werd buiten de stad geleverd. Binnen had er slechts een
+eenvoudige poging tot opstand der muzelmannen plaats, die de groene
+vaan opstaken&mdash;eene poging, die dadelijk mislukte. Sedert dien dag
+werd B&eacute;nares, zelfs ten tijde toen de opstand in de provincies
+van het Westen scheen te zullen zegevieren, niet meer verontrust.</p>
+<p>Banks had mij deze bijzonderheden medegedeeld, terwijl onze gondel
+langzaam over de wateren van den Ganges gleed.</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde vriend,&rdquo; zei hij, &raquo;we gaan
+B&eacute;nares opzoeken, goed! Maar, hoe oud deze hoofdstad ook zij,
+zult ge er geen enkel monument vinden, dat meer dan drie honderd jaren
+oud is. Verwonder er u niet over. Dat is het gevolg der godsdienstige
+worstelingen, waarbij het vuur en het zwaard een maar al te treurige
+rol hebben gespeeld. Toch is B&eacute;nares een merkwaardige stad en ge
+zult u uw wandeling niet berouwen!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id=
+"pb100" href="#pb100" name="pb100">100</a>]</span></p>
+<p>Weldra hield onze gondel op zekeren afstand stil, teneinde op den
+achtergrond eener baai, blauw als de golf van Napels, de
+schilderachtige, amphiteatersgewijze tegen den heuvel oploopende huizen
+en de opeenstapeling van paleizen te bewonderen, waarvan een groot blok
+dreigt in te storten ten gevolge van een verzakking van den grond,
+ondermijnd door het water der rivier. Een nepaulsche pagode, van
+Chineeschen bouw, gewijd aan Bouddha, een woud van torens, spitsen,
+minarets, kleine piramiden, die zich van de moskee&euml;n en tempels
+verheffen, beheerscht door de gouden naald van den lingam van
+&Ccedil;iva en de twee magere torenspitsen van de moskee van
+Aureng-Zeb, bekroont dit bewonderenswaardig panorama.</p>
+<p>Inplaats van onmiddellijk aan een der &raquo;gh&acirc;ts&rdquo; of
+trappen, die de boorden in gemeenschap stellen met het bovenvlak der
+steile oevers, af te stappen, liet Banks den gondel bij de kaden
+aanleggen, waarvan de grondlagen door den stroom bespoeld worden.</p>
+<p>Ik vond daar het tooneel van Gaya terug, maar in een ander
+landschap. In plaats van de groene wouden van den Phalgou, werd nu de
+achtergrond der schilderij ingenomen door de heilige stad. Wat het
+onderwerp betreft, het was nagenoeg hetzelfde.</p>
+<p>Werkelijk bedekten duizenden bedevaartgangers den steilen oever, de
+terrassen, de trappen en kwamen zich in drie- of vierdubbele rijen in
+den stroom dompelen. Men meene daarom niet dat dit bad kosteloos
+genoten werd. Bewaarders met rooden tulband op het hoofd, de sabel op
+zijde, namen de onderste treden der gh&acirc;ts in, vorderden de
+schatting, in gezelschap van nijvere brahmanen, die rozenkransen,
+amuletten of andere vroomheidsmiddelen verkochten.</p>
+<p>Bovendien waren er niet alleen bedevaartgangers, die voor eigen
+rekening baadden, maar ook handelaars, die niets anders deden dan het
+heilige water in flesschen te putten om het tot in de meest verwijderde
+streken van het schiereiland rond te venten. Als bewijs van echtheid
+wordt elke flesch met het zegel der brahmanen verzegeld. Men moet
+evenwel aannemen, dat op uitgebreide schaal bedrog hiermede gepleegd
+wordt, zoo aanzienlijk is de uitvoer van deze wonderdadige vloeistof
+geworden.</p>
+<p>&raquo;Misschien wel,&rdquo; zei Banks, &raquo;zou al het water van
+den Ganges niet aan de behoeften der geloovigen voldoen!&rdquo;</p>
+<p>Ik vroeg hem toen of die badkuren niet dikwijls ongelukken
+veroorzaakten, die men volstrekt niet trachtte te voorkomen. Er waren
+toch geen zwemmeesters tegenwoordig om over de onvoorzichtigen te
+waken, die zich in den snellen stroom der rivier waagden.</p>
+<p>&raquo;Ongelukken komen dan ook veel voor,&rdquo; antwoordde mij
+Banks, &raquo;maar al is het lichaam van den vrome verloren gegaan,
+zijn ziel is gered. Ook ziet men zoo nauw niet.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En de krokodillen?&rdquo; liet ik er op volgen.</p>
+<div class="figure xd20e2324width"><img src="images/p101.jpg" alt=
+"De tempel Mankarnika. Blz. 104." width="503" height="720">
+<p class="figureHead">De tempel Mankarnika. Blz. <a href="#pb104"
+class="pageref">104</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;De krokodillen,&rdquo; antwoordde mij Banks, &raquo;houden
+zich gewoonlijk <span class="pagenum">[<a id="pb101" href="#pb101"
+name="pb101">101</a>]</span>op een afstand. Al dat geraas verschrikt
+ze. Deze monsters zijn niet het meest te vreezen, maar meer de
+boosdoeners, die duiken, onder het water voortsluipen, de vrouwen en
+kinderen beetpakken, <span class="pagenum">[<a id="pb102" href="#pb102"
+name="pb102">102</a>]</span>ze medenemen en ze van hunne kostbaarheden
+berooven. Men vertelt zelfs van een dezer schurken, die door middel van
+een kunstkop lang de rol van een valschen krokodil speelde en een
+aardig fortuintje met dit winstgevend en tegelijk gevaarlijk bedrijf
+gewonnen heeft, want werkelijk is deze gauwdief op zekeren dag door een
+echten krokodil verslonden geworden en men heeft niets meer van hem
+gevonden dan zijn lederen kop, die aan de oppervlakte der rivier
+dreef.&rdquo;</p>
+<p>Dan zijn er eindelijk ook nog van die dolle dweepers, die uit eigen
+beweging den dood in de golven van den Ganges komen zoeken en dit zelfs
+met een berekende, verfijnde barbaarschheid doen. Zij binden zich om
+het lichaam een rozenkrans van ledige urnen met open monden.
+Langzamerhand dringt het water in die urnen en doet ze allengs
+onderdompelen onder de uitbundige toejuichingen der geloovige
+menigte.</p>
+<p>Onze gondel had ons weldra voor de M&acirc;nm&ecirc;nka Gh&acirc;t
+gebracht, alwaar de brandstapels waaraan men de lijken heeft
+toevertrouwd van al de dooden, die bij hun leven eenige zorg voor een
+toekomstig leven gehad hebben, amphiteatersgewijze boven elkander
+gesteld zijn. Gretig wordt de lijkverbranding op deze heilige plaats
+door de geloovigen gezocht en de brandstapels branden dag en nacht. De
+rijke baboes laten zich uit verre oorden naar B&eacute;nares brengen
+zoodra ze zich door een ziekte voelen aangedaan, waaraan zij bezwijken
+zullen. Want B&eacute;nares is ontegenzeggelijk het beste uitgangspunt
+voor &raquo;de reis naar de andere wereld.&rdquo; Indien de overledene
+slechts lichte zonden op zijn geweten heeft, zal zijn ziel, met den
+rook der brandstapels medegevoerd, rechtstreeks naar het verblijf der
+eeuwige gelukzaligheid gaan. Is hij daarentegen een groot zondaar
+geweest, dan zal zijn ziel integendeel vooraf wedergeboren worden in
+het lichaam van een brahmaan, die nog geboren moet worden. Het is dus
+te hopen, dat gedurende deze tweede incarnatie, als zijn leven nu
+voorbeeldig geweest is, hem geen tweede avatar zal opgelegd worden,
+alvorens hij ten slotte toegelaten wordt tot de genietingen van den
+hemel van Brahma.</p>
+<p>Wij besteedden het overige van den dag aan het bezoeken der stad,
+hare voornaamste monumenten, hare bazars, naar Arabische mode, met
+sombere winkels bezet. Daar worden voornamelijk fijne mousselinen van
+kostbaar weefsel verkocht, alsmede de &raquo;kink&ocirc;b&rdquo;, een
+soort van zijden stof met goud bewerkt, een van de voornaamste
+nijverheidsproducten van B&eacute;nares. De straten waren zindelijk
+onderhouden, maar nauw, zooals noodzakelijk is voor de steden, die
+bijna altijd beschenen worden door de stralen eener tropische zon. Maar
+zelfs in de schaduw, was de warmte nog om te stikken. Ik beklaagde de
+dragers van onzen palankijn, die evenwel zich zelve niet zeer schenen
+te beklagen. <span class="pagenum">[<a id="pb103" href="#pb103" name=
+"pb103">103</a>]</span></p>
+<p>Trouwens, de arme duivels waren in de gelegenheid eenige ropyen te
+verdienen en dat was genoeg om hun moed en kracht te geven. Doch dat
+was het geval niet met een zekeren Hindoe, of liever Bengali, met een
+levendig oog en listige gelaatstrekken, die, zonder juist te trachten
+het te verbergen, ons gedurende onzen geheelen tocht volgde.</p>
+<p>Toen wij op de kaai van de M&acirc;nm&ecirc;nka Gh&acirc;t aan land
+stapten, had ik, met Banks sprekende, hardop den naam van kolonel Munro
+genoemd. De Bengali, die onzen gondel had zien aanleggen, ontstelde
+onwillekeurig. Ik had daar wel niet zoo bijzonder op gelet, maar toch
+herinnerde ik het mij, toen ik zag, dat die soort van spion zich
+hardnekkig aan onze schreden vasthechtte. Hij verliet ons slechts om
+eenige oogenblikken later voor of achter ons op nieuw voor den dag te
+komen. Was het een vriend of een vijand? <span class="corr" id=
+"xd20e2349" title="Bron: ik">Ik</span> wist het niet, maar het was een
+man wien de naam van kolonel Munro stellig niet onverschillig was.</p>
+<p>Onze palankijn hield weldra stil onder aan den grooten trap van
+honderd treden, die van de kaai naar de moskee van Aureng-Zeb
+voert.</p>
+<p>Voorheen beklommen de vromen slechts geknield deze soort van
+<i>Santa Scala</i>, in navolging van de geloovigen van Rome. Destijds
+was het de tempel van Vishnoe, die zich op deze plek verhief en nu
+vervangen is door de moskee van den veroveraar.</p>
+<p>Ik zou gaarne B&eacute;nares aanschouwd hebben van den top van een
+der minarets dezer moskee, welker bouworde voor een meesterstuk van
+architectuur gehouden werd. Deze minarets zijn honderd twee en dertig
+voet hoog, zijn nauwlijks zoo dik als een eenvoudige
+fabrieksschoorsteen en toch bevatten zij inwendig een wenteltrap; maar
+het is niet meer veroorloofd dezen te beklimmen, hetgeen ook niet
+geraden zou zijn, daar deze twee minarets aanmerkelijk van de loodlijn
+afwijken en minder levenskracht schijnen te bezitten dan de toren van
+Pisa.</p>
+<p>Bij het verlaten van de moskee van Aureng-Zeb, vond ik den Bengali
+terug, die ons aan de poort afwachtte. Ditmaal keek ik hem strak aan en
+hij sloeg de oogen neder. Alvorens de aandacht van Banks op dit voorval
+te vestigen, wilde ik zien of het individu in zijne dubbelzinnige
+houding zou volharden, en zei daarom niets.</p>
+<p>Bij honderden worden de pagoden en de moskee&euml;n in de
+bewonderenswaardige stad van B&eacute;nares geteld. Dit is ook het
+geval met de prachtige paleizen, waarvan het schoonste ontegenzeglijk
+aan den koning van Nagpore behoort. Weinige rajahs verzuimen inderdaad
+een te huis in de heilige stad te hebben, en komen er ten tijde der
+groote godsdienstige feesten van M&eacute;la.</p>
+<p>Het zou mij moeilijk geweest zijn, in den korten tijd waarover wij
+te beschikken hadden, al die tempels te bezoeken. Ik bepaalde
+<span class="pagenum">[<a id="pb104" href="#pb104" name=
+"pb104">104</a>]</span>mij dus tot een bezoek van den tempel van
+Bich&ecirc;shwar, alwaar de lingam van &Ccedil;iva zich verheft. Deze
+wanstaltige steen, die als een gedeelte van het lichaam van den
+wreedsten der Goden van de Hindoesche godenleer beschouwd wordt, bedekt
+een put, welks stilstaand, groenachtig, stinkend water wonderbaarlijke
+krachten bezit. Ik zag ook de Mankarnika-tempel met de heilige fontein,
+waarin de geloovigen zich baden ten profijte der Brahmanen, vervolgens
+den M&acirc;n-Mundir, een sterretoren voor twee honderd jaar gebouwd
+door den keizer Akbar en waarvan al de instrumenten, onbeweeglijk als
+marmer, slechts in steen zijn voorgesteld.</p>
+<p>Ik had ook hooren spreken van een apenpaleis, dat de toeristen niet
+in gebreke blijven te B&eacute;nares te bezoeken. Een Parijzenaar moest
+natuurlijk gelooven, dat hij zich voor de beroemde kooi van den
+Plantentuin zou bevinden. Dit was echter geenszins het geval.</p>
+<p>Dit paleis is slechts een tempel, de Dourga-Khound, even buiten de
+voorsteden gelegen. Hij dagteekent van de <span class=
+"smallcaps">IX</span><sup>e</sup> eeuw, en is een van de oudste
+monumenten der stad. De apen zijn er niet in een traliehok opgesloten.
+Zij loopen vrij op de binnenplaats rond, springen van den eenen muur op
+den anderen, klimmen naar den top van &eacute;norme mangoboomen,
+betwisten elkander de geroosterde graankorrels waarop zij zeer verzot
+zijn en die de bezoekers hun brengen. Daar, gelijk overal, heffen de
+brahmanen, de bewaarders van den Dourga-Khound, een kleine vergoeding,
+die van dit ambt een der meest winstgevende van Indi&euml; maakt.</p>
+<p>Het spreekt van zelf, dat we tamelijk afgemat waren van de hitte,
+toen wij tegen den avond er over dachten naar het Stoomhuis terug te
+keeren. We hadden te Secrole in een der beste h&ocirc;tels der
+Engelsche stad ontbeten en gedineerd en toch moet ik zeggen, dat deze
+keuken ons die van &raquo;monsieur Parazard&rdquo; deed betreuren.</p>
+<p>Toen de gondel onder aan de G&acirc;th kwam aanleggen om ons naar
+den rechteroever van den Ganges terug te brengen, ontmoette ik voor de
+laatste maal den Bengali, dicht bij het vaartuig. Een boot, door een
+Hindoe bestuurd, wachtte hem op en stak dadelijk af. Wilde hij ons ook
+op de rivier volgen, tot het kampement? Dat werd zeer verdacht.</p>
+<p>&raquo;Banks,&rdquo; zeide ik toen zacht, hem op den Bengali
+wijzende, &raquo;daar is een spion, die ons geen oogenblik uit het
+gezicht verloren heeft....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb hem wel gezien,&rdquo; antwoordde Banks,
+&raquo;en &rsquo;k heb opgemerkt, dat de naam van den kolonel, door u
+uitgesproken, hem opmerkzaam maakte.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zou er geen reden zijn, om....?&rdquo; zei ik toen.</p>
+<p>&raquo;Neen! Laat hem begaan,&rdquo; antwoordde Banks. &raquo;Het is
+beter, dat hij zich niet verdacht weet.... Trouwens, hij is al
+weg.&rdquo;</p>
+<p>En inderdaad was de boot van den Bengali reeds te midden der
+<span class="pagenum">[<a id="pb105" href="#pb105" name=
+"pb105">105</a>]</span>talrijke vaartuigen van allerlei vormen, die
+toen de sombere wateren van den Ganges kliefden, verdwenen.</p>
+<div class="figure xd20e2396width"><img src="images/p105.jpg" alt=
+"De citadel van Allahabad. Blz. 111." width="508" height="720">
+<p class="figureHead">De citadel van Allahabad. Blz. <a href="#pb111"
+class="pageref">111</a>.</p>
+</div>
+<p>Daarop vroeg Banks, zich tot onzen schipper wendende, op een
+<span class="pagenum">[<a id="pb106" href="#pb106" name=
+"pb106">106</a>]</span>toon, die onverschilligheid voorgaf:</p>
+<p>&raquo;Ken je dien man?&rdquo;</p>
+<p><span class="corr" id="xd20e2410" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Neen, &rsquo;t is de eerste keer dat ik
+hem zie,&rdquo; antwoordde de <span class="corr" id="xd20e2413" title=
+"Bron: chipper">schipper</span>.</p>
+<p>Het was nu avond geworden. Honderden met vlaggen en wimpels
+versierde vaartuigen<span class="corr" id="xd20e2418" title=
+"Bron: .">,</span> door veelkleurige lantarens verlicht, opgevuld met
+zangers en muzikanten, kruisten elkander op den feestelijken stroom in
+alle richtingen. Aan den linkeroever vertoonde zich allerlei soort van
+vuurwerk, mij herinnerende, dat we ons niet ver van het Hemelsche Rijk
+bevonden, waar men altijd zooveel met vuurwerk opheeft. Het zou
+moeielijk zijn een beschrijving van dit schouwspel te geven, dat
+waarlijk onbeschrijfelijk schoon was. Tot mijn spijt kon ik niet te
+weten komen welk ge&iuml;mproviseerd nachtfeest, waaraan Hindoes van
+allerlei klassen deelnamen, er gevierd werd. Op het oogenblik dat het
+eindigde, lag de gondel reeds aan den anderen oever aan.</p>
+<p>Het was dus als een visioen, en duurde niet langer dan de
+kortstondige, schitterende meteoren, die slechts een oogenblik het
+luchtruim in vuur en vlam zetten, om in het volgende oogenblik de
+nachtelijke duisternis nog dieper te doen schijnen. Doch Indi&euml;, ik
+zeide het reeds, vereert drie honderd millioen goden, mindere goden,
+heiligen en halve heiligen van allerlei soorten en het jaar telt zelfs
+niet genoeg uren, minuten en seconden om ieder dezer godheden de
+noodige eer te bewijzen.</p>
+<p>In het kampement teruggekomen, vonden wij er reeds kolonel Munro en
+Mac Neil. Banks vroeg den sergeant of er gedurende onze afwezigheid
+niets nieuws gebeurd was.</p>
+<p>&raquo;Niets,&rdquo; antwoordde Mac Neil.</p>
+<p>&raquo;Heb je geen verdacht persoon zien rondwaren?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Neen, mijnheer Banks. Hebt u eenige reden te
+vermoeden...&rdquo;</p>
+<p>&raquo;We zijn op onzen tocht naar B&eacute;nares
+gespionneerd,<span class="corr" id="xd20e2434" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> antwoordde de ingenieur, &raquo;en
+&rsquo;k heb liever niet dat men ons spionneert!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En wie was die spion?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Een Bengali, die bij het hooren van den naam van kolonel
+Munro de ooren spitste.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat kan die man van ons willen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat weet ik niet, Mac Neil. We moeten oppassen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Men zal oppassen,&rdquo; antwoordde de sergeant. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb107" href="#pb107" name="pb107">107</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="ch9" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">IX.</h2>
+<h2 class="main">Allahabad.</h2>
+<p class="firstpar">De afstand tusschen B&eacute;nares en <span class=
+"corr" id="xd20e2455" title="Bron: Allabahad">Allahabad</span> bedraagt
+ongeveer honderddertig kilometers. De weg loopt bijna gestadig langs
+den rechteroever van den Ganges, tusschen den spoorweg en den stroom.
+Storr had zich steenkolen in briquetten verschaft en hij had er den
+tender mede beladen. De olifant was dus voor verscheidene dagen van
+voedsel verzekerd. Zorgvuldig schoongemaakt,&mdash;ik had haast gezegd
+geroskamd,&mdash;opgepoetst alsof hij zoo pas uit de werkplaats kwam,
+wachtte hij ongeduldig op het oogenblik van vertrek. Hij trappelde wel
+niet, maar eenige trillingen zijner raderen<a id="xd20e2458" name=
+"xd20e2458"></a> bewezen de spankracht van den stoom, die zijne ijzeren
+longen vulde.</p>
+<p>Onze trein vertrok dus &rsquo;s morgens vroeg, den 24<sup>n</sup>,
+met een snelheid van 3 &agrave; vier mijlen per uur.</p>
+<p>De nacht was zonder bijzondere voorvallen verloopen en wij hadden
+den Bengali niet teruggezien.</p>
+<p>Wij moeten hier eens vooral vermelden, dat het programma van iederen
+dag, bevattende de uren van het opstaan en het naar bed gaan, het
+ontbijt, de lunch, diners, de siesta, met militaire nauwkeurigheid werd
+in acht genomen. Het leven in het Stoomhuis verliep even geregeld als
+in den bungalow van Calcutta. Het landschap wisselde onophoudelijk af,
+zonder dat onze woning zich scheen te verplaatsen. Wij waren geheel
+gewoon geraakt aan dit nieuwe leven, evenals een passagier aan het
+leven aan boord van een transatlantische stoomboot,&mdash;op de
+eentonigheid na, want wij hadden niet altijd den zelfden horizont voor
+ons.</p>
+<p>Ten elf ure, dien dag, deed zich in de vlakte een zonderling
+praalgraf voor, van Mongoolsche bouwkunde, dat opgericht is ter eere
+van twee heilige personages van den Islam, Kassim-Soliman, vader en
+zoon. Een half uur later zagen wij de belangrijke vesting van Chunar,
+welker schilderachtige bolwerken een onneembare rots bekronen, die zich
+honderdvijftig voet loodrecht boven den Ganges verheft.</p>
+<p>Er was geen sprake van halt te houden om deze vesting te bezoeken,
+een der belangrijkste van de vallei van den Ganges, zoodanig gelegen,
+dat men in geval van een aanval kruit en kogel <span class=
+"pagenum">[<a id="pb108" href="#pb108" name="pb108">108</a>]</span>kan
+besparen. Inderdaad zou de aanvalskolonne, die het wagen dorst de muren
+te bereiken, door een stortbui van rotssteenen, met opzet daartoe
+gereed gehouden, verpletterd worden.</p>
+<p>Aan den voet breidt zich de stad uit, die haar naam draagt en welker
+lieve woningen zich tusschen het groen verschuilen.</p>
+<p>Te <span class="corr" id="xd20e2479" title=
+"Bron: Benar&egrave;s">B&eacute;nares</span> hebben wij gezien, dat er
+verscheidene bevoorrechte plaatsen bestaan, die door de Hindoes
+beschouwd worden als de heiligste der wereld. Als men goed telde, zou
+men er op het gansche schiereiland honderden van die soort vinden. Ook
+de vesting Chunar bezit een dezer wonderdadige plekken. Daar vertoont
+men u een marmeren plaat, waarop de een of andere god geregeld zijn
+dagelijksche siesta komt nemen. Weliswaar is die god onzichtbaar en
+hebben wij dan ook niet getracht hem te zien.</p>
+<p>Des avonds hield de IJzeren Reus bij Mirzapore halt om er den nacht
+door te brengen. Niet alleen bezit de stad een aantal tempels, maar zij
+heeft ook fabrieken en een haven ter inscheping van het katoen, dat
+aldaar veel gebouwd wordt. Eens zal het een rijke handelsstad
+worden.</p>
+<p>Den volgenden dag, 25 Mei, tegen twee uren &rsquo;s namiddags
+doorwaadden wij de kleine rivier de Tonsa, die op dat tijdstip geen
+voet water had. Ten vijf ure, waren wij het punt voorbij, waar zich de
+groote tak van Bombay met dien naar Calcutta verbindt. Nagenoeg op de
+plek waar de Jumna in den Ganges valt, bewonderden wij den ijzeren
+viaduct, die haar zestien pijlers, zestig voet hoog, in de wateren van
+dien trotschen stroom dompelt. Aan de een kilometer lange schipbrug
+aangekomen, die den rechter- met den linkeroever van den stroom
+verbindt, gingen wij deze zonder veel moeite over en sloegen wij
+&rsquo;s avonds ons kamp op aan het einde van een der voorsteden van
+Allahabad.</p>
+<p>De 26<sup>e</sup> zou gewijd worden aan het bezoeken dezer
+belangrijke stad, het middelpunt waar al de spoorwegen van het groote
+Indische vasteland samenloopen. Zij heeft eene heerlijke ligging, te
+midden der rijkste landouwen, tusschen de twee armen van de Jumna en
+den Ganges.</p>
+<p>De natuur heeft voorzeker alles gedaan ons Allahabad tot hoofdstad
+te maken van Engelsch-Indi&euml;, het middelpunt der regeering, de
+residentie van den onderkoning. Het is daarom niet onmogelijk dat, als
+de cyclonen Calcutta, de tegenwoordige hoofdstad, eenige slechte
+streken spelen, zij het eenmaal worde. Het is zeker, dat eenige goede
+geesten deze mogelijkheid reeds ingezien en voorzien hebben. In het
+groote lichaam, Indi&euml; genoemd, wordt de plaats van het hart door
+Allahabad ingenomen, evenals Parijs het hart van Frankrijk is. Londen
+bevindt zich wel niet in het middelpunt van het Vereenigd Koninkrijk,
+doch heeft ook Londen op de groote Engelsche steden, Liverpool,
+Manchester, Birmingham niet <span class="pagenum">[<a id="pb109" href=
+"#pb109" name="pb109">109</a>]</span>denzelfden voorrang als Parijs op
+al de andere steden van Frankrijk.</p>
+<div class="figure xd20e2497width"><img src="images/p109.jpg" alt=
+"&raquo;Lees,&rdquo; zeide hij. Blz. 114." width="504" height="720">
+<p class="figureHead">&raquo;Lees,&rdquo; zeide hij. Blz. <a href=
+"#pb114" class="pageref">114</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;En gaan we nu van dit punt af,&rdquo; vroeg ik Banks,
+&raquo;rechtstreeks naar het noorden?&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb110" href="#pb110" name="pb110">110</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;of althans bijna
+rechtstreeks. Allahabad is in het westen de grens van dit eerste
+gedeelte van onzen tocht.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu!&rdquo; riep kapitein Hod uit, &raquo;de groote steden,
+goed, maar de groote vlakten, de groote jungles, beter! Als we zoo
+voortgaan met langs de spoorwegen te reizen, zullen we eindigen met er
+op te reizen en zou onze IJzeren Reus tot een eenvoudige locomotief
+gedegradeerd worden! Welk een achteruitgang!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Stel je gerust, Hod,&rdquo; antwoordde de ingenieur,
+&raquo;dat zal niet gebeuren. We zullen ons weldra in je geliefkoosde
+streken wagen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dus, Banks, gaan we rechtuit naar de Indisch-Chineesche
+grens, zonder Lucknow door te gaan?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ik zou er voor zijn deze stad te vermijden, en vooral
+Cawnpore, zoo vol noodlottige herinneringen voor kolonel
+Munro.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Je hebt gelijk,&rdquo; hernam ik, &raquo;en we kunnen er ons
+nooit ver genoeg van verwijderd houden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zeg eens, Banks,&rdquo; vroeg kapitein Hod, &raquo;heb je
+tijdens je bezoek van B&eacute;nares, niets bijzonders van Nana Sahib
+vernomen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Niets,&rdquo; antwoordde de ingenieur. &raquo;Waarschijnlijk
+zal de gouverneur van Bombay nogmaals op een dwaalspoor gebracht en
+Nana nooit weder in het presidentschap van Bombay verschenen
+zijn.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Werkelijk, zeer waarschijnlijk,&rdquo; antwoordde de
+kapitein, &raquo;want anders zou de oude opstandeling zeker al van zich
+hebben doen spreken?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hoe het zij,&rdquo; zeide Banks, &raquo;gaarne zou ik zoo
+spoedig mogelijk die vallei van den Ganges, die van Allahabad af tot
+Cawnpore toe, tijdens den opstand der Sipayers, het tooneel van zooveel
+onheilen geweest is, willen verlaten. Maar laten we vooral zorgen, dat
+de naam van die stad, even als die van Nana Sahib, nooit meer in
+tegenwoordigheid van den kolonel worde uitgesproken!&rdquo;</p>
+<p>Den volgenden dag wilde Banks mij wederom vergezellen tijdens de
+weinige uren, die ik nog aan een bezoek van Allahabad zou wijden.
+Misschien zouden er drie dagen noodig geweest zijn om de drie steden,
+waaruit Allahabad eigenlijk bestaat, goed te zien. En toch biedt zij
+over het geheel niet zooveel bijzonderheden aan als B&eacute;nares,
+alhoewel ook zij onder de heilige steden telt.</p>
+<p>Van de Hindoesche stad valt niets te zeggen. Het is een ophooping
+van lage huizen, gescheiden door nauwe straten, beschaduwd hier en daar
+door prachtige tamarindeboomen.</p>
+<p>Ook van de Engelsche stad en de kantonnementen zullen we niets
+zeggen. Goed beplante, fraaie lanen, rijke woningen, groote pleinen, al
+de <span class="corr" id="xd20e2534" title=
+"Bron: elementent">elementen</span> eener stad, eenmaal bestemd om een
+groote hoofdstad te worden.</p>
+<p>Het geheel is gelegen in een uitgestrekte vlakte, begrensd ten
+<span class="pagenum">[<a id="pb111" href="#pb111" name=
+"pb111">111</a>]</span>noorden en ten zuiden door de Jumna (Djoemna) en
+den Ganges. Men noemt het de &raquo;vlakte der Aalmoezen,&rdquo; omdat
+de Hindoesche vorsten zich ten allen tijde derwaarts begaven om
+weldaden te bewijzen en aalmoezen uit te reiken, terwijl de
+overlevering beweert, &raquo;dat het verdienstelijker is
+&eacute;&eacute;n stuk geld op deze plaats te geven, dan honderdduizend
+stuks elders.&rdquo;</p>
+<p>De God der christenen geeft slechts honderdvoudig. Dat is voorzeker
+honderdmaal minder, doch Hij boezemt mij meer vertrouwen in.</p>
+<p>Een woord slechts van de citadel van Allahabad, die der moeite waard
+is om te bezoeken. Zij is gebouwd ten westen van de groote vlakte der
+Aalmoezen en hare hooge muren van rooden zandsteen beheerschen de beide
+stroomen. Binnen de wallen van de vesting bevindt zich een paleis,
+vroeger de geliefkoosde residentie van den sultan Akbar, later tot
+arsenaal ingericht. In een der hoeken is een zeer fraaie zuil of
+l&acirc;t van F&eacute;roze-Schachs, een prachtige, cylindervormige
+monolith, zesendertig voet hoog, een leeuw dragende, terwijl niet ver
+vandaar een kleine tempel wordt aangetroffen, dien de Hindoes, wien men
+den toegang tot het fort weigert, niet bezoeken kunnen, ofschoon het
+een der heiligste punten der vesting is, die de aandacht der toeristen
+trekken.</p>
+<p>Banks deelde mij mede, dat het fort van Allahabad ook zijn legende
+had, die aan de bijbelsche legende herinnert betreffende den
+wederopbouw van den tempel van Salomon te <span class="corr" id=
+"xd20e2547" title="Bron: Jeruzulem">Jeruzalem</span>.</p>
+<p>Toen de sultan de citadel van Allahabad wilde bouwen, schijnt het
+dat de steenen zich zeer wederspannig toonden. Nauwlijks was een muur
+opgebouwd, of hij stortte weder in. Men raadpleegde het orakel en dit
+antwoordde als altijd, dat er een gewillig slachtoffer noodig was om de
+betoovering te bezweren. Een Hindoe bood zich aan, werd geofferd en het
+fort kon nu voltooid worden. Deze Hindoe noemde zich Brog en daarom
+wordt nog heden ten dage de stad aangeduid onder den dubbelen naam van
+Brog-Allahabad.</p>
+<p>Banks geleidde mij vervolgens naar de tuinen van Khousrou, die
+beroemd zijn en hunne beroemdheid werkelijk verdienen. Daar, in de
+schaduw der schoonste tamarinden van de wereld, verheffen zich
+verscheidene Mohamedaansche praalgraven. Een van deze is de laatste
+woning van den sultan, wiens naam deze tempels dragen. Op een der muren
+in wit marmer is de palm eener &eacute;norme hand ingedrukt. Men toonde
+haar ons met een bereidwilligheid, die wij misten bij de heilige
+indrukselen van Gaya.</p>
+<p>Weliswaar was het niet het spoor van den voet eens gods, maar het
+teeken van de hand eens eenvoudigen stervelings, naneef van
+Mahomet.</p>
+<p>Tijdens den opstand van 1857, werd er niet minder bloed vergoten te
+Allahabad dan in de andere steden van de vallei van den <span class=
+"pagenum">[<a id="pb112" href="#pb112" name=
+"pb112">112</a>]</span>Ganges. De strijd der opstandelingen op het
+exercitieveld van B&eacute;nares geleverd, lokte de omwenteling uit van
+de inlandsche troepen, en, in het bijzonder, den opstand van het
+6<sup>e</sup> regiment van het leger van Bengalen. Al dadelijk werden
+acht vaandrigs vermoord, doch dank zij de krachtige houding van eenige
+Europeesche artilleristen, die tot het corps der invaliden van Chounar
+behoorden, eindigden de Sipayers met de wapenen neer te leggen.</p>
+<p>In de kantonnementen ging het erger toe. De inlanders stonden op, de
+gevangenissen werden geopend, de dokken geplunderd, de Europeesche
+woningen in brand gestoken. Middelerwijl kwam kolonel Neil, na de orde
+te B&eacute;nares hersteld te hebben, met zijn regiment en honderd
+fusiliers van het regiment van Madras aan. Hij heroverde de schipbrug
+op de opstandelingen, nam den 18<sup>n</sup> Juni de voorsteden in,
+joeg de leden eener voorloopige regeering, door een muzelman ingesteld,
+uiteen en werd opnieuw het hoofd der provincie.</p>
+<p>Gedurende dit uitstapje naar Allahabad letten Banks en ik zorgvuldig
+op of we ook gevolgd werden zooals dit te B&eacute;nares het geval was
+geweest. Doch ditmaal zagen wij niets verdachts.</p>
+<p>&raquo;Om &rsquo;t even,&rdquo; zei de ingenieur, &raquo;we kunnen
+niet te voorzichtig zijn! &rsquo;k Was gaarne incognito gebleven, want
+de naam van kolonel Munro is maar al te zeer bekend bij de inboorlingen
+dezer provincie!&rdquo;</p>
+<p>Wij waren te zes uur terug voor het diner. Sir Edward Munro, die
+gedurende een paar uren het kampement had verlaten, was terug en
+wachtte ons. Wat kapitein Hod aangaat, die eenigen zijner kameraden in
+de kantonnementen in garnizoen was op gaan zoeken, hij kwam bijna
+tegelijk met ons terug.</p>
+<p>Ik merkte toen op en deed Banks opmerken, dat kolonel Munro er niet
+zoo zeer meer bedroefd, dan wel meer bezorgd dan gewoonlijk uitzag. Ik
+meende in zijne blikken een zeker vuur op te merken, dat de tranen er
+sedert lang moesten hebben uitgedoofd!</p>
+<p>&raquo;Je hebt gelijk,&rdquo; antwoordde Banks mij, &raquo;er is
+iets! wat zou er voorgevallen zijn?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als je &rsquo;t Mac Neil eens vroegt?&rdquo; zei ik.</p>
+<p>&raquo;Ja, Mac Neil zal er misschien meer van weten.&rdquo;</p>
+<p>Dit zeggende verliet de ingenieur het salon en opende de deur van
+het kamertje van den sergeant.</p>
+<p>De sergeant was er niet.</p>
+<p>&raquo;Waar is Mac Neil?&rdquo; vroeg Banks aan Go&ucirc;mi, die ons
+aan tafel zou bedienen.</p>
+<p>&raquo;Hij heeft het kampement verlaten,&rdquo; antwoordde
+Go&ucirc;mi.</p>
+<p>&raquo;Sedert wanneer?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Sedert ongeveer een uur en op bevel van kolonel
+Munro.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Je weet niet waarheen hij gegaan is?&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb113" href="#pb113" name="pb113">113</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e2600width"><img src="images/p113.jpg" alt=
+"Het monument van Cawnpore. Blz. 126." width="512" height="720">
+<p class="figureHead">Het monument van Cawnpore. Blz. <a href="#pb126"
+class="pageref">126</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Neen, mijnheer Banks<span class="corr" id="xd20e2609" title=
+"Niet in bron">,</span> en &rsquo;k weet ook niet waarom hij gegaan
+is.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Er is toch sedert ons vertrek niets bijzonders
+voorgevallen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Niets.&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb114" href=
+"#pb114" name="pb114">114</a>]</span></p>
+<p>Banks kwam terug, deelde mij de afwezigheid van den sergeant mede
+waarvan niemand de reden wist, en herhaalde:</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Weet niet wat er is, maar zeer zeker is er iets! We
+dienen wat geduld te hebben.&rdquo;</p>
+<p>Men zette zich aan tafel. Gewoonlijk nam kolonel Munro onder den
+maaltijd deel aan het gesprek. Hij hoorde gaarne wat we op onze
+uitstapjes gezien en ondervonden hadden. Ik vermeed steeds snaren aan
+te roeren, die hem zelfs van verre den opstand der Sipayers konden
+herinneren. Ik geloof dat hij het opmerkte, maar, zou hij mij dank
+weten voor mijne discretie? Daarbij kwam dat het soms vrij moeielijk
+was, als er gesproken werd over steden als B&eacute;nares of Allahabad,
+die het tooneel van oproerige bewegingen geweest waren.</p>
+<p>Heden en onder het diner mocht ik dus terecht vreezen, verplicht te
+zijn om over Allahabad te spreken. IJdele vrees. Kolonel Munro
+ondervroeg noch Banks, noch mij, hoe we onzen dag besteed hadden. Hij
+bleef zwijgen, tijdens den geheelen duur van onzen maaltijd. Zijne
+afgetrokkenheid scheen zelfs van uur tot uur toe te nemen. Hij keek
+dikwijls naar den weg, die naar de kantonnementen voerde en ik geloof
+zelfs, dat hij verscheidene malen op het punt was van tafel op te staan
+om beter in deze richting te kunnen zien. Sir Edward Munro wachtte
+blijkbaar met ongeduld op de terugkomst van den sergeant Mac Neil.</p>
+<p>Het diner ging dus vrij vervelend voorbij. Kapitein Hod keek Banks
+aan, om hem stilzwijgend te vragen wat er toch aan scheelde, maar Banks
+wist het evenmin als hij.</p>
+<p>Toen het diner was afgeloopen, stapte kolonel Munro, in plaats van
+zijn gewoon middagdutje te doen, de trede van de veranda af, deed
+eenige schreden op den weg, sloeg er een laatste maal een langen blik
+op en zeide, zich naar ons omkeerende:</p>
+<p>&raquo;Banks, Hod en gij ook Maucler, zoudt gij me willen
+vergezellen tot de eerste huizen van de kantonnementen?&rdquo;</p>
+<p>Wij verlieten onmiddellijk de tafel en volgden den kolonel, die
+langzaam zonder een woord te spreken, voortstapte.</p>
+<p>Na een honderd schreden afgelegd te hebben, bleef sir Edward Munro
+staan voor een paal, die aan den rechterkant van den weg was opgericht
+en waaraan een aankondiging was aangeplakt.</p>
+<p>&raquo;Lees,&rdquo; zeide hij.</p>
+<p>Het was de afkondiging, nu reeds meer dan twee maanden oud, die een
+prijs stelde op het hoofd van den nabob Nana Sahib en zijne
+tegenwoordigheid in het presidentschap van Bombay bekend maakte.</p>
+<p>Banks en Hod maakten onwillekeurig een gebaar van teleurstelling.
+Tot nog toe was het hun gelukt zoowel te Calcutta als onder de reis, te
+beletten dat deze afkondiging onder de oogen van den <span class=
+"pagenum">[<a id="pb115" href="#pb115" name=
+"pb115">115</a>]</span>kolonel kwam. Een noodlottig toeval had hunne
+voorzorgen verijdeld!</p>
+<p>&raquo;Banks,&rdquo; zeide sir Edward Munro, de hand van den
+ingenieur grijpende, &raquo;je kende deze afkondiging?&rdquo;</p>
+<p>Banks antwoordde niet.</p>
+<p>&raquo;Je wist, nu al voor twee maanden,&rdquo; hernam de kolonel,
+&raquo;dat de tegenwoordigheid van Nana Sahib in het presidentschap van
+Bombay was aangegeven en je hebt er me niets van gezegd!&rdquo;</p>
+<p>Banks bleef zwijgen, niet wetende wat te antwoorden.</p>
+<p>&raquo;Welnu, ja, kolonel,&rdquo; riep kapitein Hod uit, &raquo;ja,
+we wisten het, maar waarom zouden we &rsquo;t u gezegd hebben? Wie
+bewijst dat het feit, door deze afkondiging aangeduid, waar is en
+waartoe herinneringen bij u opgewekt, die u zoo smartelijk
+aandoen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Banks,&rdquo; riep Kolonel Munro uit, wiens gelaat plotseling
+een geheel andere uitdrukking aannam, &raquo;heb je dan vergeten, dat
+het mij, mij meer dan iemand anders, toekomt, dien man te rechten!
+Weet, dat, zoo ik er in toegestemd heb Calcutta te verlaten, deze reis
+mij naar het noorden van Indi&euml; moest terugvoeren, dat ik geen
+enkelen dag aan den dood van Nana Sahib geloofd heb, dat ik nooit mijn
+plicht als handhaver van het recht vergeten heb! Met u vertrekkende,
+heb ik slechts &eacute;&eacute;n denkbeeld, &eacute;&eacute;n hoop
+gehad! &rsquo;k Heb, om me mijn doel te doen bereiken, gerekend op de
+toevalligheden der reis en op de hulp van God! &rsquo;k Heb gelijk
+gehad! God heeft me voor deze aankondiging geleid! In het noorden
+moeten we Nana Sahib niet meer zoeken, maar in het zuiden! Welnu!
+&rsquo;k Zal naar het zuiden gaan!&rdquo;</p>
+<p>Onze voorgevoelens hadden ons dus niet bedrogen! Het was maar al te
+waar! Meer dan ooit werd kolonel Munro beheerscht door een geheime
+gedachte of liever een <i>id&eacute;e fixe</i>. Hij had zich nu geheel
+aan ons blootgegeven.</p>
+<p>&raquo;Munro,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;&rsquo;k heb je wel
+nergens over gesproken, maar &rsquo;k dacht ook volstrekt niet dat Nana
+Sahib zich in het presidentschap van Bombay zou ophouden. Het blijkt
+maar al te zeer, dat de overheid nogmaals bedrogen is. Inderdaad, de
+afkondiging is den 6<sup>n</sup> Maart gedateerd en sedert dat tijdstip
+heeft niets de tijding van de verschijning des nabobs
+bevestigd.&rdquo;</p>
+<p>Kolonel Munro gaf niet dadelijk antwoord op de opmerking van den
+ingenieur. Hij wierp nog een laatsten blik op den weg en zeide
+toen:</p>
+<p>&raquo;Mijne vrienden, &rsquo;k zal trachten te vernemen wat er van
+de zaak is. Mac Neil is met een brief voor den gouverneur naar
+Allahabad vertrokken. In een oogenblik zal ik weten of Nana Sahib zich
+werkelijk in een van de provincies van het westen heeft laten zien, of
+hij er nog of reeds verdwenen is.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En zoo hij er gezien is, zoo het feit niet te betwijfelen
+valt, <span class="pagenum">[<a id="pb116" href="#pb116" name=
+"pb116">116</a>]</span>Munro, wat <span class="corr" id="xd20e2676"
+title="Bron: denkt">denk</span> je dan te doen?&rdquo; vroeg Banks, die
+de hand van den kolonel greep.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Zal vertrekken!&rdquo; antwoordde sir Edward Munro.
+&raquo;&rsquo;k Zal overal gaan waar het in den naam van de opperste
+gerechtigheid, mijn plicht is te gaan!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Is dat vast beslist, Munro?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, Banks, vast. Gij, mijne vrienden, zult uw reis zonder mij
+voortzetten.... Heden avond nog ga ik met den trein van
+Bombay.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Goed, maar je zult niet alleen gaan!&rdquo; antwoordde de
+ingenieur, zich tot ons wendende. &raquo;We vergezellen je,
+Munro!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, ja, kolonel!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;We
+laten u niet zonder ons vertrekken! In plaats van op wilde beesten te
+jagen, zullen we op schurken jagen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Kolonel Munro,&rdquo; liet ik er op volgen, &raquo;u zult me
+toestaan me bij den kapitein en uwe vrienden te voegen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, Maucler,&rdquo; antwoordde Banks<span class="corr" id=
+"xd20e2693" title="Niet in bron">,</span> &raquo;en van avond nog,
+zullen we allen Allahabad verlaten hebben....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Onnoodig!&rdquo; sprak een ernstige stem.</p>
+<p>We keerden ons om. Sergeant Mac Neil stond voor ons, met een dagblad
+in de hand.</p>
+<p>&raquo;Lees, kolonel,&rdquo; zeide hij. &raquo;Dit heeft de
+gouverneur me verzocht u te laten lezen.&rdquo;</p>
+<p>En sir Edward Munro las het volgende:</p>
+<div class="blockquote">
+<p class="firstpar">&raquo;De gouverneur van het presidentschap van
+Bombay brengt ter kennisse van het publiek, dat de afkondiging van den
+6<sup>n</sup> Maart ll., ter zake van den nabob Dandou-Pant, voortaan
+als nutteloos moet beschouwd worden. Gisteren is Nana Sahib aangetast
+in de bergpassen van Sauptourra, alwaar hij met zijn troep de wijk
+genomen had en is in het gevecht gedood. Er valt niet te twijfelen aan
+zijn identiteit. Hij is herkend door de inwoners van Cawnpore en
+Lucknow. Er ontbrak hem een vinger aan de linkerhand en men weet, dat
+Nana Sahib een zijner vingers had afgesneden op het oogenblik dat hij
+door een valsche begrafenis aan zijn dood wilde doen gelooven. Het
+koninkrijk van Indi&euml; heeft dus niets meer te vreezen van den
+wreeden nabob, die het zooveel bloed gekost heeft.&rdquo;</p>
+</div>
+<p>Kolonel Munro had deze regels op doffen toon voorgelezen en legde
+het dagblad uit de hand.</p>
+<p>Wij zwegen. De dood van Nana Sahib, ontwijfelbaar zeker dezen keer,
+verloste ons van alle vrees voor de toekomst.</p>
+<p>Na eenige minuten van stilte, streek kolonel Munro de hand over
+zijne oogen als om vreeselijke herinneringen weg te wisschen.
+Vervolgens vroeg hij:</p>
+<p>&raquo;Wanneer moeten we Allahabad verlaten?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Morgen, met het krieken van den dag,&rdquo; antwoordde de
+ingenieur. <span class="pagenum">[<a id="pb117" href="#pb117" name=
+"pb117">117</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e2724width"><img src="images/p117.jpg" alt=
+"Hij viel op zijne knie&euml;n. Blz. 126." width="510" height="720">
+<p class="figureHead">Hij viel op zijne knie&euml;n. Blz. <a href=
+"#pb126" class="pageref">126</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Banks,&rdquo; hernam kolonel Munro, &raquo;kunnen we ons niet
+eenige uren te Cawnpore ophouden?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wil je?....&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb118" href=
+"#pb118" name="pb118">118</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Ja, Banks, gaarne.... &rsquo;k zou voor een laatste maal
+Cawnpore nog eens willen terugzien!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Welnu, we zijn er binnen twee dagen!&rdquo; antwoordde de
+ingenieur eenvoudig.</p>
+<p>&raquo;En dan?&rdquo; hernam kolonel Munro.</p>
+<p>&raquo;Dan?....&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;zullen we onzen
+tocht naar het noorden van Indi&euml; voortzetten!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja!.... naar het noorden! naar het noorden!....&rdquo; zei de
+kolonel op een toon, die me tot in de ziel trof.</p>
+<p>Inderdaad was het niet onwaarschijnlijk, dat sir Edward Munro nog
+eenigen twijfel koesterde omtrent den uitslag dezer laatste worsteling
+tusschen Nana Sahib en de agenten der Engelsche overheid. Had hij
+gelijk tegenover hetgeen overtuigend bewezen scheen?</p>
+<p>De toekomst zal het ons leeren.</p>
+</div>
+<div id="ch10" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">X.</h2>
+<h2 class="main">Via Dolorosa.</h2>
+<p class="firstpar">Het koninkrijk Oude was vroeger een der
+belangrijkste gedeelten van het schiereiland en ook heden nog is het
+een der rijkste van Indi&euml;. Het had vorsten waarvan deze sterk,
+geene zwak waren. Door de zwakheid van een hunner, Wajad-Ali-Schah,
+werd 6 Februari 1857, zijn koninkrijk bij het domein der Compagnie
+geannexeerd. Dit was dus nauwlijks eenige maanden voor het begin van
+den opstand en juist op dit gebied werden de vreeselijkste moorden,
+gevolgd door de felste weerwraak gepleegd.</p>
+<p>Twee namen van steden, Lucknow en Cawnpore, hebben sedert dien tijd
+een treurige vermaardheid verworven.</p>
+<p>Lucknow is de hoofdstad, Cawnpore een van de voornaamste steden van
+het oude koninkrijk.</p>
+<p>Kolonel Munro wilde naar Cawnpore gaan, alwaar wij dan ook in den
+morgen van den 29<sup>n</sup> Mei aankwamen, na den rechteroever van
+den Ganges gevolgd te zijn, door een vlakte waar zich onmetelijke met
+indigo beplante velden uitstrekten. Twee dagen achtereen had de IJzeren
+Reus met een gemiddelde snelheid van drie mijlen per uur geloopen, en
+waren dus op die wijze de twee honderd vijftig kilometers tusschen
+Cawnpore en Allahabad afgelegd.</p>
+<p>Wij bevonden ons toen nagenoeg duizend kilometers van Calcutta, ons
+punt van uitgang, verwijderd. <span class="pagenum">[<a id="pb119"
+href="#pb119" name="pb119">119</a>]</span></p>
+<p>Cawnpore is een stad van ongeveer zestigduizend zielen. Zij neemt op
+den rechter oever van den Ganges een strook grond in van vijf mijlen
+lang. Er bevindt zich een militair kantonnement, waarin zeven duizend
+man gekazerneerd zijn.</p>
+<p>De toerist zou in deze stad te vergeefs een monument vinden, dat
+waardig is zijn aandacht te trekken, ofschoon zij van zeer ouden
+oorsprong is en, naar men zegt, reeds van voor de christelijke
+jaartelling dateert.</p>
+<p>Het was dus geenszins een gevoel van nieuwsgierigheid, dat ons naar
+Cawnpore gevoerd had. Alleen de wil van Sir Edward Munro had er ons
+gebracht.</p>
+<p>&rsquo;s Morgens van den 30<sup>n</sup> Mei hadden wij ons kamp
+verlaten. Banks, kapitein Hod en ik, we vergezelden den kolonel en
+sergeant Mac Neil bij dien <span class="corr" id="xd20e2781" title=
+"Bron: smartelijkan">smartelijken</span> gang, dien Sir Edward Munro
+voor het laatst doen wilde.</p>
+<p>Het volgende is het verkorte verhaal van hetgeen Banks mij omtrent
+die vreeselijke gebeurtenissen mededeelde.</p>
+<p>&raquo;Cawnpore, dat op het oogenblik van de annexatie van het
+Koninkrijk Oude van zeer vertrouwde troepen voorzien was, telde in den
+aanvang van den opstand slechts tweehonderdvijftig soldaten van het
+<span class="corr" id="xd20e2789" title=
+"Bron: koninkrijke">koninklijke</span> leger tegenover drie inlandsche
+regimenten infanterie, het 1<sup>e</sup>, 53<sup>e</sup> en
+56<sup>e</sup>, twee regimenten kavallerie en een batterij artillerie
+van het leger van Bengalen. Bovendien bevonden er zich een vrij
+aanzienlijk getal Europeanen, bedienden, ambtenaren, kooplieden, enz.,
+verder, achthonderdvijftig vrouwen en kinderen van het 32<sup>e</sup>
+regiment der koninklijke arm&eacute;e, in garnizoen te Lucknow.</p>
+<p>&raquo;Sedert vele jaren, bewoonde kolonel Munro Cawnpore. Daar was
+het dat hij het jonge meisje, later zijne vrouw, leerde kennen.</p>
+<p>&raquo;Miss Honlay was een jong, bekoorlijk, verstandig Engelsch
+meisje, met een verheven karakter, een edel hart, een heldennatuur,
+waardig bemind te worden door een man als den kolonel, die haar
+bewonderde en aanbad. Zij bewoonde met haar moeder een bungalow in de
+omstreken der stad, alwaar Edward Munro haar in 1855 huwde.</p>
+<p>&raquo;Twee jaar na zijn huwelijk, in 1857, toen zich de eerste
+verschijnselen van den opstand te Mirat vertoonden, moest kolonel Munro
+zich zonder een dag te verliezen, weder bij zijn regiment bevinden. Hij
+was dus verplicht zijn vrouw en zijn schoonmoeder te Cawnpore te laten,
+haar evenwel op het hart drukkende onmiddellijk aanstalten te maken
+voor hun vertrek naar Calcutta. Kolonel Munro meende, dat Cawnpore niet
+veilig was en de feiten hebben later zijne voorgevoelens maar al te
+zeer gerechtvaardigd.</p>
+<p>&raquo;De afdeeling werd toen gekommandeerd door den generaal Sir
+Hugh Wheeler, een rond en braaf soldaat, die weldra het slachtoffer der
+listige handelingen van Nana Sahib moest worden. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb120" href="#pb120" name="pb120">120</a>]</span></p>
+<p>&raquo;De nabob bewoonde toen, op tien mijlen van Cawnpore, zijn
+kasteel van Bilhour en sedert lang veinsde hij in de beste termen met
+de Europeanen te leven.</p>
+<p>&raquo;Ge weet, waarde Maucler, dat de eerste beginselen der
+omwenteling zich te Mirat en te Delhi voordeden. De tijding er van kwam
+den 14<sup>n</sup> Mei te Cawnpore aan. Dienzelfden dag toonde het
+1<sup>e</sup> regiment Sipayers vijandige neigingen.</p>
+<p>&raquo;Toen bood Nana Sahib de regeering zijne goede diensten aan.
+Generaal Wheeler was onvoorzichtig genoeg om aan de goede trouw van
+dien bedrieger geloof te slaan, wiens eigen soldaten dadelijk de
+gebouwen der schatkamer bezetten.</p>
+<p>&raquo;Dienzelfden dag vermoordde een ongeregeld regiment Sipayers,
+dat Cawnpore passeerde, aan de poorten der stad zijne Europeesche
+officieren.</p>
+<p>&raquo;Het gevaar deed zich toen voor zooals het was, ontzettend.
+Generaal Wheeler gaf bevel aan al de Europeanen in de kazerne de wijk
+te nemen, waar de vrouwen en kinderen van het 32<sup>e</sup> regiment
+van Lucknow woonden,&mdash;eene kazerne op het dichtst bijzijnde punt
+van den weg naar Allahabad gelegen, die de eenige weg was waarlangs
+hulp kon komen.</p>
+<p><span class="corr" id="xd20e2834" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Daar was het waar lady Munro en hare
+moeder zich moesten opsluiten. Tijdens den geheelen duur dezer
+gevangenschap, wijdde de jonge vrouw zich geheel aan hare lotgenooten
+toe. Zij verzorgde hen met hare eigen handen, zij hielp hen met haar
+beurs, zij moedigde hen aan door haar voorbeeld en hare woorden, zij
+toonde zich zooals zij was, een edel hart, en zooals ik u gezegd heb,
+een heldhaftige vrouw.</p>
+<p><span class="corr" id="xd20e2838" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Het duurde niet lang of ook het arsenaal
+werd aan de bewaking der soldaten van Nana Sahib toevertrouwd.</p>
+<p>&raquo;De verrader ontrolde toen de vaan des opstands en op zijn
+bevel, tastten de Sipayers den 7<sup>n</sup> Juni de kazerne aan, die
+geen driehonderd soldaten telde in staat de wapenen te dragen.</p>
+<p>&raquo;Deze dapperen verdedigden zich evenwel onder het vuur der
+belegeraars, te midden van een kogelregen en van ziekten van allerlei
+aard, stervende van honger en dorst, zonder levensmiddelen, want de
+voorraad was onvoldoende, zonder water, want de putten waren spoedig
+opgedroogd.</p>
+<p><span class="corr" id="xd20e2849" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Deze weerstand duurde tot den
+27<sup>n</sup> Juni.</p>
+<p>&raquo;Nana Sahib stelde toen een capitulatie voor, waarin de
+generaal Wheeler de onvergeeflijke fout beging toe te stemmen,
+niettegenstaande lady Munro hem smeekte en zelfs bezwoer den strijd
+voort te zetten.</p>
+<p>&raquo;Tengevolge dezer capitulatie werden de mannen, vrouwen en
+kinderen, vijfhonderd personen ongeveer,&mdash;lady Munro en hare
+moeder behoorden tot deze,&mdash;ingescheept op vaartuigen, die den
+<span class="pagenum">[<a id="pb121" href="#pb121" name=
+"pb121">121</a>]</span>Ganges moesten afzakken en hen naar Allahabad
+zouden brengen.</p>
+<div class="figure xd20e2862width"><img src="images/p121.jpg" alt=
+"Lucknow, de moskee Im&acirc;mbara. Blz. 128." width="509" height=
+"720">
+<p class="figureHead">Lucknow, de moskee Im&acirc;mbara. Blz. <a href=
+"#pb128" class="pageref">128</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Nauwelijks zijn deze vaartuigen van den oever losgemaakt, of
+de Sipayers openen er hun vuur op. Een hagelbui van kogels en
+<span class="pagenum">[<a id="pb122" href="#pb122" name=
+"pb122">122</a>]</span>schroot! Eenigen zinken, anderen worden in brand
+geschoten. Een der vaartuigen evenwel mocht het gelukken, eenige mijlen
+ver den stroom af te zakken.</p>
+<p>&raquo;Lady Munro en haar moeder bevonden zich op dit vaartuig. Een
+oogenblik mochten zij de hoop voeden, dat zij gered waren, doch de
+soldaten van den Nana vervolgden hen, en namen hen weder naar de
+kantonnementen terug.</p>
+<p>&raquo;Daar verdeelde men de gevangenen. Al de mannen werden over de
+kling gejaagd. Wat de vrouwen en kinderen aangaat, men vereenigde ze
+met de andere kinderen en vrouwen, die den 27<sup>n</sup> Juni niet
+vermoord waren geworden.</p>
+<p>&raquo;Het was een totaal van twee honderd slachtoffers wien een
+lange doodstrijd was voorbehouden en die opgesloten werden in den
+bungalow, waarvan de naam Bibi-Ghar een treurige vermaardheid heeft
+behouden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar hoe heb je die vreeselijke bijzonderheden
+vernomen?&rdquo; vroeg ik Banks.</p>
+<p>&raquo;Door een oud sergeant van het 32<sup>e</sup> regiment van het
+koninklijk leger,&rdquo; antwoordde de ingenieur. &raquo;Die man, als
+door een wonder ontkomen, werd opgenomen door den rajah van
+Ra&iuml;schwarah, een der provinci&euml;n van het koninkrijk Oude, die
+hem en eenige andere vluchtelingen met de grootste liefderijkheid
+ontving.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En wat werd er van lady Munro en haar moeder?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde vriend,&rdquo; antwoordde Banks mij, &raquo;we
+hebben geen rechtstreeksche getuigenis meer van &rsquo;t geen er sedert
+dien datum is voorgevallen, maar &rsquo;t is maar al te gemakkelijk het
+te gissen. Inderdaad, de Sipayers waren meester van Cawnpore. Zij waren
+het tot den 15<sup>n</sup> Juli en die negentien dagen waren negentien
+eeuwen! De ongelukkige slachtoffers wachtten elk oogenblik hulp, die
+slechts te laat zou komen.<a id="xd20e2897" name="xd20e2897"></a></p>
+<p>&raquo;Reeds sedert eenigen tijd was generaal Havelock uit Calcutta
+vertrokken op marsch, tot ontzet van Cawnpore, en na de opstandelingen
+herhaalde malen geslagen te hebben, hield hij er den 17<sup>n</sup>
+Juli zijn intocht.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar, twee dagen te voren, toen Nana Sahib vernam, dat de
+koninklijke troepen de rivier Pandou-Naddi waren overgestoken, besloot
+hij de laatste uren zijner heerschappij door gruwelijke moordtooneelen
+voor eeuwig in het geheugen te griffelen. Tegenover de veroveraars van
+Indi&euml; scheen hem alles veroorloofd!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Eenige mannelijke gevangenen, die de gevangenschap der
+vrouwen in <span class="corr" id="xd20e2908" title=
+"Bron: Bidi-Ghar">Bibi-Ghar</span> gedeeld hadden, werden voor hem
+gebracht en onder zijne oogen geworgd.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De menigte vrouwen en kinderen bleef nog over en onder dezen,
+lady Munro en haar moeder. Een peloton van het 6<sup>e</sup> regiment
+Sipayers kreeg order ze te fusilleeren door de vensters van
+<span class="corr" id="xd20e2916" title=
+"Bron: Bidi-Ghar">Bibi-Ghar</span> <span class="pagenum">[<a id="pb123"
+href="#pb123" name="pb123">123</a>]</span>heen. De terechtstelling of
+liever de moord begon, maar daar het naar den zin van Nana, verplicht
+weldra te wijken, niet snel genoeg ging, voegde deze bloeddorstige
+vorst muzelmansche slagers bij de soldaten zijner garde en nu werd het
+een ware slachting!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Den volgenden dag werden dooden en levenden, vrouwen en
+kinderen, in een naburige put gestort, en toen de soldaten van Havelock
+te hulp snelden, rookte deze put, tot den rand toe gevuld,
+nog!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Toen begon de wederwraak. Een zeker aantal opstandelingen,
+medeplichtigen van Nana Sahib, waren in de handen van generaal Havelock
+gevallen. Nu vaardigde deze de volgende vreeselijke dagorder uit,
+waarvan ik de bewoordingen nooit vergeten, zal:</p>
+<div class="blockquote">
+<p class="firstpar">&raquo;De put waarin de stoffelijke overblijfselen
+rusten der arme vrouwen en kinderen, vermoord op last van den snoodaard
+Nana Sahib, zal gedempt en met zorg bedekt worden in den vorm van een
+graf. Een detachement Europeesche soldaten, aangevoerd door een
+officier, zal zich heden avond van die vrome taak kwijten. Het huis en
+de kamers waar de moord heeft plaatsgehad zullen door de landgenooten
+der slachtoffers niet schoongemaakt en gewit worden. De generaal wil,
+dat elke druppel onschuldig bloed, door de veroordeelden met de tong
+schoongemaakt of afgelikt worde, voordat zij terechtstaan, en dat,
+naargelang van hun kastenrang en het deel, dat zij in den moord genomen
+hebben. Bij gevolg zal iedere veroordeelde, na de lezing van het
+doodvonnis gehoord te hebben, naar het huis gevoerd worden waar de
+moord gepleegd is en gedwongen worden een zeker gedeelte van den vloer
+schoon te likken. Men drage zorg de taak zoo stuitend mogelijk te maken
+voor de godsdienstige gevoelens van den veroordeelde en de
+provoost-geweldige spare zijne roede niet. Nadat de taak verricht is,
+worde het vonnis tenuitvoergebracht aan de galg, bij het huis
+opgericht.&rdquo;</p>
+</div>
+<p>&raquo;Dit was,&rdquo; hernam Banks, die zeer ontroerd was,
+&raquo;deze dagorder. Zij werd letterlijk opgevolgd. Maar de
+slachtoffers waren niet meer. Zij waren vermoord, verminkt, verscheurd!
+Toen kolonel Munro, twee dagen later aangekomen, wilde beproeven,
+eenige overblijfselen van lady Munro en haar moeder op te sporen, vond
+hij niets.... niets!&rdquo;</p>
+<p>Dit was het wat Banks mij, v&oacute;&oacute;r onze komst te Cawnpore
+had medegedeeld en nu was het diezelfde plek waar de afgrijslijke moord
+gepleegd was, die de kolonel wilde bezoeken.</p>
+<p>Maar vooraf wilde hij den bungalow terugzien waar lady Munro gewoond
+had, waar zij haar jeugd had doorgebracht, de woning waar hij haar het
+laatst gezien had, den drempel waarop hij hare laatste omhelzingen
+genoten had.</p>
+<p>Deze bungalow was een klein eind buiten de voorsteden der
+<span class="pagenum">[<a id="pb124" href="#pb124" name=
+"pb124">124</a>]</span>stad gelegen, niet ver van de lijn der militaire
+kantonnementen. Bouwvallen, stukken zwarte muren, eenige omgevallen,
+verdorde boomen, was alles wat er van de woning was overgebleven. De
+kolonel had niet gewild dat iets hersteld werd. De bungalow verkeerde
+na zes jaren nog in denzelfden toestand als de hand der brandstichters
+hem gebracht had.</p>
+<p>Wij brachten een uur op die verwoeste plek door. Sir Edward Munro
+waarde zwijgend onder die bouwvallen rond, waaruit zich zooveel
+herinneringen voor hem opdeden. Zijne gedachten waren geheel vervuld
+met dat gelukkige leven, dat niets hem voortaan kon teruggeven. Hij zag
+het jonge meisje weder, gelukkig in het huis waar zij geboren was, waar
+hij haar gekend had en somtijds sloot hij de oogen als om zich haar nog
+beter te kunnen voorstellen.</p>
+<p>Doch eindelijk, plotseling, alsof hij zich zelven geweld had moeten
+aandoen, voerde hij ons met zich naar buiten.</p>
+<p>Banks had gehoopt dat de kolonel zich alleen tot het bezoeken van
+dezen bungalow bepalen zou.... Maar neen! Sir Edward Munro had besloten
+tot de laatste toe de bitterheden uitteputten, die deze noodlottige
+stad voor hem bewaard had! Na de woning van lady Munro, wilde hij de
+kazerne wederzien waar zoovele slachtoffers, waaraan de krachtvolle
+vrouw zich zoo heldhaftig had toegewijd, al de verschrikkingen van een
+beleg hadden doorgestaan.</p>
+<p>De kazerne was op de vlakte buiten de stad gelegen en men bouwde
+toen een kerk op de plek waar de bevolking van Cawnpore een
+schuilplaats had moeten zoeken. De weg daarheen was een macadamweg,
+beschaduwd door fraaie boomen.</p>
+<p>Daar was het eerste bedrijf van het vreeselijk treurspel afgespeeld.
+Daar hadden lady Munro en hare moeder geleefd, geleden, met den dood
+geworsteld tot het oogenblik dat de capitulatie in de handen van Nana
+Sahib den troep slachtoffers stelde, reeds tot een afgrijslijken moord
+gedoemd en dien de verrader beloofd had behouden te Allahabad te zullen
+brengen.</p>
+<p>Te midden van den onvoltooiden bouw, onderscheidde men nog
+overblijfselen van steenen muren, sporen der verdedigingswerken, die
+door generaal Wheeler<a class="noteref" id="xd20e2952src" href=
+"#xd20e2952" name="xd20e2952src">1</a> waren opgericht.</p>
+<div class="figure xd20e2967width"><img src="images/p125.jpg" alt=
+"Tegen den avond betrok de lucht. Blz. 135." width="511" height="720">
+<p class="figureHead">Tegen den avond betrok de lucht. Blz. <a href=
+"#pb135" class="pageref">135</a>.</p>
+</div>
+<p>Kolonel Munro bleef langen tijd onbeweeglijk en zwijgend voor
+<span class="pagenum">[<a id="pb125" href="#pb125" name=
+"pb125">125</a>]</span>deze overblijfselen. In zijne herinnering kwamen
+de afschuwelijke voorvallen waarvan zij het tooneel geweest waren,
+levendiger terug. Na den bungalow, waar lady Munro gelukkig geleefd
+had, de kazerne <span class="pagenum">[<a id="pb126" href="#pb126"
+name="pb126">126</a>]</span>waarin zij meer geleden had dan alles wat
+men zich kan voorstellen!</p>
+<p>Nog bleef het bezoek over van den Bibi-Ghar, de woning waarvan de
+Nana een gevangenis maakte, waar zich de put bevond op welks bodem de
+slachtoffers in den dood vermengd waren geworden.</p>
+<p>Toen Banks den kolonel zich naar deze zijde zag wenden, greep hij
+hem bij den arm als om hem terug te houden.</p>
+<p>Sir Edward Munro zag hem vlak in het gelaat en zeide op vreeselijk
+kalmen toon:</p>
+<p>&raquo;Kom, laat ons gaan!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Munro! ik bid je!....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dan zal ik alleen gaan.&rdquo;</p>
+<p>Er bleek niets aan te doen.</p>
+<p>Wij hebben ons toen naar den Bibi-Ghar gewend, waaraan prachtig
+aangelegde tuinen, beplant met fraaie boomen voorafgingen.</p>
+<p>Er verheft zich daar een zuilengang in Gothischen stijl, van
+octogonalen vorm. Hij omgeeft de plek waar de put zich bevindt, welks
+opening nu met een bekleeding van steenen gesloten is. Het is een soort
+van voetstuk, dat een standbeeld van wit marmer draagt, den Engel van
+het Medelijden, een der laatste werken van den beeldhouwer Marocchette
+voorstellende.</p>
+<p>Het was lord Canning, gouverneur-generaal van Indi&euml; gedurende
+den grooten opstand van 1857, die dit monument van boete en rouw deed
+oprichten; het was vervaardigd naar de teekeningen van den kolonel der
+genie Yule en lord Canning verkoos het uit zijne eigene middelen te
+betalen.</p>
+<p>Voor dezen put waarin de beide vrouwen, de moeder en de dochter, na
+door de slachters van Nana getroffen te zijn, misschien nog levend
+waren geworden, kon Sir Edward Munro zijne tranen niet inhouden. Hij
+viel op zijne knie&euml;n op de steenen van het monument neder.</p>
+<p>Sergeant Mac Neil weende naast hem in stilte.</p>
+<p>Het hart ontzonk ons en <span class="corr" id="xd20e3008" title=
+"Bron: woordeu">woorden</span> ontbraken ons om deze ontroostbare smart
+te lenigen, hopende dat Sir Edward Munro daar zijne laatste tranen zou
+weenen!</p>
+<p>O! als hij een der eerste soldaten van het koninklijk leger geweest
+was, die te Cawnpore binnenkwamen en die na den gruwzamen moord in dat
+Bibi-Ghar doordrongen, zou hij van smart gestorven zijn!</p>
+<p>En wat wonder als men het verslag leest van een der Engelsche
+officieren,&mdash;een verhaal door den reiziger Rousselet
+medegedeeld.</p>
+<p>&raquo;Nauwlijks te Cawnpore binnengekomen, haastten we ons om de
+ongelukkige vrouwen op te sporen, die wij wisten, dat zich in de handen
+bevonden van den verfoeilijken Nana, doch weldra vernamen wij de
+afschuwelijke terdoodbrenging. Gekweld door een <span class=
+"pagenum">[<a id="pb127" href="#pb127" name=
+"pb127">127</a>]</span>verschrikkelijken dorst naar wraak en
+doordrongen van het gevoel der ontzettende smarten, die de ongelukkige
+slachtoffers hadden moeten verduren, gevoelden wij zonderlinge en
+woeste idee&euml;n in ons wakker worden. Half krankzinnig van drift,
+loopen wij naar de droevige plek van het martelaarschap. Gestold bloed,
+vermengd met overblijfselen, waaraan men geen naam kon geven, bedekte
+den grond van het kleine vertrek waar zij opgesloten waren en reikte
+ons tot de enkels. Lange, zijdeachtige haarvlechten, brokstukken van
+vrouwenkleederen, kleine kinderschoentjes, speelgoed, lagen op den
+vochtigen grond verspreid. De met bloed besmeerde muren, droegen de
+sporen van den vreeselijken doodstrijd. Ik raapte een klein gebedenboek
+op, waarvan op de eerste bladzijde deze treffende woorden geschreven
+stonden: &raquo;27 Juni, de vaartuigen verlaten.... 7 Juli, gevangenen
+van den Nana.... noodlottige dag.<span class="corr" id="xd20e3019"
+title="Niet in bron">&rdquo;</span> Maar dit waren niet de eenige
+gruwelen, die ons wachtten. Veel verschrikkelijker nog was het gezicht
+van den diepen en nauwen put waar de verminkte overblijfselen van die
+teere schepselen waren opgehoopt!....&rdquo;</p>
+<p>Sir Edward Munro was in de eerste uren dat de soldaten van Havelock
+zich van de stad meester maakten, niet tegenwoordig. Hij kwam slechts
+twee dagen na de verfoeielijke slachting! En nu had hij niets anders
+voor oogen dan de plek waar de noodlottige put zich opende, het
+vreeselijke graf der twee honderd slachtoffers van Nana Sahib!</p>
+<p>Ditmaal gelukte het Banks, geholpen door den sergeant, hem met
+geweld weg te voeren.</p>
+<p>Kolonel Munro zou nooit de twee woorden vergeten, die een der
+soldaten van Havelock met zijn bajonet op den rand van den put
+geschreven had:</p>
+<p>&raquo;<span lang="en">Remember Cawnpore!</span>&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Herinner u Cawnpore.&rdquo;</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e2952" href="#xd20e2952src" name="xd20e2952">1</a></span> Sedert
+dien tijd is de kerk, aan de herinnering gewijd, voltooid. Op marmeren
+platen<a id="xd20e2954" name="xd20e2954"></a> herinneren opschriften
+aan de ingenieurs van den Oostindische spoorweg, die tijdens den
+grooten opstand van 1857 aan ziekte of aan hunne wonden stierven, aan
+de officieren, sergeants en soldaten van het 34<sup>e</sup> regiment
+van het koninklijke leger, gedood in den strijd van den 17<sup>n</sup>
+November voor Cawnpore, aan kapitein Stuart Beatson, de officieren,
+mannen en vrouwen van het 32<sup>e</sup> regiment, gestorven gedurende
+de belegeringen van Cawnpore en Lucknow of gedurende de omwenteling,
+aan de martelaressen eindelijk van Bibi-Ghar, vermoord in Juli
+1857.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch11" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XI.</h2>
+<h2 class="main">De verandering van moesson.</h2>
+<p class="firstpar">Ten elf ure waren wij in het kamp terug en hadden
+wij natuurlijk grooten haast Cawnpore te verlaten, maar eenige
+herstellingen aan de voedingspomp der machine lieten niet toe dat wij
+voor den volgenden morgen vertrokken. <span class="pagenum">[<a id=
+"pb128" href="#pb128" name="pb128">128</a>]</span></p>
+<p>Er bleef mij dus nog een halve dag over. Ik meende hem niet beter te
+kunnen besteden dan met het bezoeken van Lucknow. Het plan van Banks
+was niet door deze stad te gaan, alwaar kolonel Munro zich wederom op
+een der voornaamste tooneelen van den oorlog bevonden zou hebben. Hij
+had gelijk. Ook dat waren al te pijnlijke herinneringen voor hem.</p>
+<p>Na dus te twaalf uur het Stoomhuis verlaten te hebben, bereisde ik
+het kleine eindje spoorweg, dat Cawnpore met Lucknow verbindt. De
+afstand bedraagt geen twintig mijlen en ik kwam binnen twee uren in de
+belangrijke hoofdstad van het Koninkrijk Oude aan, waarvan ik slechts
+een oppervlakkig overzicht wilde nemen, niets meer dan wat men een
+indruk noemt.</p>
+<p>Ik moest overigens de waarheid erkennen van hetgeen ik had hooren
+zeggen van de monumenten te Lucknow, gebouwd onder de regeering der
+muzelmansche keizers in de <span class=
+"smallcaps">XVII</span><sup>e</sup> eeuw.</p>
+<p>Het was een Franschman, een inwoner van Lyon, Martin genaamd, een
+eenvoudig soldaat uit het leger van Lally-Tollendal, die, in 1730, de
+gunsteling van den koning geworden, de schepper, de bestuurder, men zou
+kunnen zeggen de bouwmeester werd van die alom geroemde wonderen van
+het Koninkrijk Oude. De offici&euml;ele residentie der vorsten, de
+Kaiserb&acirc;gh, een vreemde verzameling van alle bouwstijlen, die in
+de verbeelding van een korporaal konden opkomen, is slechts een zeer
+oppervlakkig werk. Niets inwendig, alles uitwendig, maar dat uitwendige
+is tegelijk Hindoesch, Chineesch, Moorsch en.... Europeesch. Het is
+hetzelfde geval met een ander, kleiner paleis, Farid B&acirc;kch, dat
+ook het werk van Martin is. Wat de Im&acirc;mbara betreft, gebouwd
+midden in de vesting door Ka&iuml;fi&acirc;toulla, den eerste
+bouwkundige van Indi&euml; in de <span class=
+"smallcaps">XVII</span><sup>e</sup> eeuw, dat is werkelijk een prachtig
+monument en brengt een grootsche uitwerking teweeg, met de duizend
+klokjes, die de tusschenwanden overdekken.</p>
+<p>Ik kon Lucknow niet verlaten zonder het paleis Konstantijn te
+bezoeken, dat ook het persoonlijk gewrocht is van den Franschen
+korporaal en den naam draagt van paleis de la Martini&egrave;re. Ik
+wilde ook nog den naburigen tuin zien, den Secunder B&acirc;gh, waar de
+Sipayers, die, alvorens de stad te verlaten, het graf van den nederigen
+soldaat geschonden hadden, bij honderden vermoord werden.</p>
+<div class="figure xd20e3064width"><img src="images/p129.jpg" alt=
+"De rustplaats was aan den zoom van een bosch. Blz. 136." width="503"
+height="720">
+<p class="figureHead">De rustplaats was aan den zoom van een bosch.
+Blz. <a href="#pb136" class="pageref">136</a>.</p>
+</div>
+<p>Wij moeten hier nog bijvoegen, dat de naam van Martin niet de eenige
+Fransche naam is, die te Lucknow in eere wordt gehouden. Een oude
+onderofficier van de Afrikaansche jagers, Duprat genaamd, onderscheidde
+zich zoodanig door zijne dapperheid tijdens het tijdperk van den
+opstand, dat de opstandelingen hem aanboden zich aan hun hoofd te
+plaatsen. Duprat was te edel om dit aanbod aan te nemen,
+niettegenstaande de rijkdommen, die hem werden toegezegd, <span class=
+"pagenum">[<a id="pb129" href="#pb129" name=
+"pb129">129</a>]</span>niettegenstaande de bedreigingen, die hem naar
+&rsquo;t hoofd werden geslingerd. Hij bleef den Engelschen getrouw.
+Maar, bijzonder blootgesteld aan de schoten der Sipayers, die geen
+verrader <span class="pagenum">[<a id="pb130" href="#pb130" name=
+"pb130">130</a>]</span>van hem hadden kunnen maken, werd hij gedood in
+een ontmoeting<span class="corr" id="xd20e3077" title=
+"Bron: ;">.</span> &raquo;Ongeloovige hond,&rdquo; hadden de
+opstandelingen gezegd, &raquo;we zullen je toch hebben, al wilde je
+niet!&rdquo; Zij hadden hem, dood.</p>
+<p>Beide deze Fransche soldaten werden bloedig gewroken. De Sipayers,
+die het graf van den een geschonden en het graf voor den ander gegraven
+hadden, werden zonder mededoogen vermoord.</p>
+<p>Eindelijk, na de prachtige parken bewonderd te hebben, die deze
+groote stad van vijfhonderd duizend inwoners als een krans van groen en
+bloemen omgeven, na op den rug van een olifant de voornaamste straten
+en haar heerlijken boulevard van Hazrat Gaudj doorloopen te hebben,
+kwam ik dienzelfden avond met den trein te Cawnpore terug.</p>
+<p>Den volgenden dag, 31 Mei, begaven wij ons in den vroegen morgen op
+weg.</p>
+<p>&raquo;Eindelijk,&rdquo; riep kapitein Hod uit, &raquo;is het dan
+toch uit met al die steden, die me mooi beginnen te
+vervelen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, &rsquo;t is gedaan, Hod,&rdquo; antwoordde Banks,
+&raquo;en nu gaan we rechtstreeks op weg naar het noorden, om bijna in
+rechte lijn den voet van het Himalaya-gebergte te bereiken.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Bravo!&rdquo; hernam de kapitein. &raquo;Wat ik bij
+uitnemendheid Indi&euml; noem, dat zijn niet de provinci&euml;n met
+steden bezaaid of met Hindoes bevolkt, dat is het land waar mijne
+vrienden de olifanten, de leeuwen, de tijgers, de panters, de
+luipaarden, de beren, de buffels, de slangen in vrijheid leven! Daar is
+het eenige werkelijk bewoonbare gedeelte van het schiereiland! Als je
+dat ziet, Maucler, zullen de wonderen van de vallei van den Ganges je
+niet berouwen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Zal in uw gezelschap nergens berouw over hebben,
+mijn waarde kapitein,&rdquo; antwoordde ik.</p>
+<p>&raquo;En toch,<span class="corr" id="xd20e3097" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> zeide Banks, &raquo;zijn er in het
+noordwesten nog andere zeer belangrijke steden, Delhi, Agra,
+Lahore.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wel, vriend Banks,&rdquo; riep Hod uit, &raquo;wie heeft ooit
+iets bijzonders gehoord van die ellendige gehuchten!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ellendige gehuchten!&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;wel
+neen, Hod, je meent prachtige steden! Stel je gerust, waarde
+vriend,&rdquo; voegde de ingenieur er bij, zich tot mij wendende,
+&raquo;we zullen trachten je dat alles te laten zien, zonder de
+veldtochtsplannen van den kapitein in de war te brengen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, daar heb ik vrede mee, Banks,&rdquo; antwoordde Hod,
+&raquo;maar vandaag begint onze reis pas!&rdquo;</p>
+<p>Toen riep hij met luide stem:</p>
+<p>&raquo;Fox?&rdquo;</p>
+<p>De oppasser verscheen.</p>
+<p>&raquo;Present!<a id="xd20e3115" name="xd20e3115"></a>
+kapitein,&rdquo; zei hij.</p>
+<p>&raquo;Fox, zorg dat de geweren, de karabijnen en de revolvers in
+orde zijn!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb131" href="#pb131"
+name="pb131">131</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Alles in orde.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Heb je alles goed nagekeken?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Alles.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maak de patronen gereed.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ze zijn gereed.<span class="corr" id="xd20e3130" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<p>&raquo;Alles goed klaar dus?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Alles klaar.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Zal niet lang duren of de acht en dertigste zal op
+je lijst prijken, Fox!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De <span class="corr" id="xd20e3142" title=
+"Bron: acht-en-dertigste">achtendertigste</span>!&rdquo; riep de
+oppasser uit, wiens gelaat plotseling verhelderde. &raquo;&rsquo;k Zal
+hem een springkogeltje gereed maken, waarover hij zich niet zal te
+beklagen hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ga je gang, Fox, ga je gang!&rdquo;</p>
+<p>Fox groette op soldatenwijs, maakte rechtsomkeert en sloot zich in
+zijn arsenaal op.</p>
+<p>Zie hier nu het plan van dit tweede gedeelte onzer reis,&mdash;een
+plan, waarin geen verandering zal komen, of er moeten zich onverwachts
+gebeurtenissen opdoen, die onmogelijk te voorzien waren.</p>
+<p>Vijf en zeventig kilometers ver ongeveer zal de reis in de richting
+van het noordwesten langs den Ganges worden voortgezet, doch van dit
+punt af aan gaat het recht naar het noorden tusschen een der takken van
+den grooten stroom en een anderen belangrijken tak van de Goutmi. Op
+deze wijze wordt een zeker aantal stroomen vermeden, die zich links en
+rechts verspreiden, terwijl de reis verder door Biswah schuins naar de
+eerste bergen van Nepaul gaat, door het westelijk gedeelte van het
+koninkrijk Oude en Rokilkhanne.</p>
+<p>Deze weg was met de grootste zorg door den ingenieur gekozen en
+daardoor werden allerlei moeielijkheden vermeden. Mocht de steenkool in
+het noorden van Hindostan moeielijker te vinden zijn, aan hout zou het
+nimmer ontbreken en wat onzen IJzeren Reus betreft, de goed onderhouden
+wegen door de prachtige wouden van het Indische schiereiland, zouden
+voor hem geen beletsel zijn om te gaan in welken tred hij verkoos.</p>
+<p>Wij waren nog ongeveer tachtig kilometers van de kleine stad Biswah
+verwijderd. Men kwam overeen dien afstand met zeer gematigde snelheid
+af te leggen&mdash;in zes dagen. Men kon dan halt houden, als de streek
+ons beviel, terwijl de jagers dan tijd zouden hebben hunne heldendaden
+te verrichten. Kapitein Hod en de oppasser Fox, aan wie Go&ucirc;mi
+zich gaarne aansloot, zouden dan gemakkelijk het veld kunnen ontdekken,
+terwijl de IJzeren Reus gelijken tred met hen zou houden. Het was mij
+niet verboden hen op hun drijfjacht te vergezellen, ofschoon ik een
+slechts weinig bedreven jager was, en ik voegde mij dan ook enkele
+malen bij hen.</p>
+<p>Ik moet niet onvermeld laten, dat kolonel Munro sedert het
+<span class="pagenum">[<a id="pb132" href="#pb132" name=
+"pb132">132</a>]</span>oogenblik dat onze reis een nieuw tijdperk was
+ingetreden, zich wat minder afgezonderd hield. Hij scheen buiten de
+meer volkrijke buurten, te midden van de Ganges-vallei, die we pas
+doorreisd hadden, gezelliger te worden. Onder die veranderde
+omstandigheden, scheen hij de kalmte terug te erlangen van het bestaan,
+dat hij te Calcutta leidde. En toch, kon hij vergeten, dat zijn rollend
+huis zich begaf naar het noorden van Indi&euml;, waar een
+onweerstaanbaar noodlot hem heen trok? Hoe het zij, onder de
+maaltijden, alsmede in den tijd, die gewoonlijk aan de siesta gewijd
+wordt, was hij veel levendiger en dikwijls zelfs werd in de uren van de
+halt, en in de schoone nachten, die het warme seizoen ons nog schonk,
+het gesprek tot diep in den nacht voortgezet. Wat Mac Neil aangaat,
+sedert het bezoek aan de put van Cawnpore, scheen hij mij nog somberder
+toe dan gewoonlijk. Had misschien het gezicht van <span class="corr"
+id="xd20e3161" title="Bron: Bibi Ghar">Bibi-Ghar</span> een haat bij
+hem verlevendigd, dien hij nog altijd hoopte te koelen?</p>
+<p>&raquo;Neen, mijnheer, neen,&rdquo; zeide hij mij op zekeren dag,
+<span class="corr" id="xd20e3166" title=
+"Bron: &ldquo;">&raquo;</span>&rsquo;k houd het voor onmogelijk, dat ze
+&rsquo;t niet aan ons zouden <span class="corr" id="xd20e3169" title=
+"Bron: hehben">hebben</span> overgelaten Nana Sahib te
+dooden.<span class="corr" id="xd20e3172" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<p>De eerste dag ging voorbij zonder voorvallen<a id="xd20e3177" name=
+"xd20e3177"></a> die der moeite waard zijn vermeld te worden. Noch
+kapitein Hod, noch Fox waren in de gelegenheid eenig dier te schieten.
+Het was verdrietig en zonderling genoeg om de vraag te wettigen of de
+verschijning van den IJzeren Reus de vreeselijke roofdieren dezer
+streken niet op een afstand hield. Werkelijk ging men eenige jungles
+voorbij, die toch de gewone schuilplaatsen der tijgers en andere wilde
+dieren van het kattengeslacht zijn en geen een vertoonde zich. Evenwel
+hadden de jagers zich een paar mijlen ter zijde van onzen trein begeven
+en moesten het zich getroosten Black en Phann mede te nemen om op klein
+wild te jagen, waarvan &raquo;Monsieur<a id="xd20e3179" name=
+"xd20e3179"></a> Parazard<span class="corr" id="xd20e3181" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> zijn dagelijkschen voorraad eischte. Hij
+verstond geen rede daaromtrent, onze zwarte chef, en toen de oppasser
+hem over tijgers, luipaarden en andere weinig eetbare dieren sprak,
+trok hij minachtend de schouders op, zeggende:</p>
+<p>&raquo;Is dat eetbare waar!&rdquo;</p>
+<p>Dienzelfden avond kampeerden wij onder het lommer van een groep
+&eacute;norme vijgeboomen. De nacht was even rustig als de dag stil
+geweest was. De stilte werd zelfs niet verstoord door het gehuil der
+wilde beesten. Onze olifant rustte evenwel. Zijn gebriesch liet zich
+niet meer hooren. De kampvuren waren uitgedoofd en om den kapitein te
+voldoen, liet Banks zelfs den electrischen stroom niet werken, die de
+oogen van den IJzeren Reus in twee machtige <span class="corr" id=
+"xd20e3189" title="Bron: vuurbaken">vuurbakens</span> veranderde. Maar
+niets!</p>
+<p>Dit was eveneens tijdens de dagen van den 1<sup>n</sup> en
+2<sup>n</sup> Juni het geval. Het was om wanhopig te worden.
+<span class="pagenum">[<a id="pb133" href="#pb133" name=
+"pb133">133</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e3202width"><img src="images/p133.jpg" alt=
+"Storr en K&acirc;louth hielden zich bezig met het opdoen van brandstof. Blz. 138."
+width="505" height="720">
+<p class="figureHead">Storr en K&acirc;louth hielden zich bezig met het
+opdoen van brandstof. Blz. <a href="#pb138" class=
+"pageref">138</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Ze hebben mijn koninkrijk Oude veranderd!&rdquo; herhaalde
+kapitein Hod. &raquo;Ze hebben &rsquo;t in &rsquo;t midden van Europa
+overgebracht. Er zijn hier evenmin tijgers als in de laaglanden van
+Schotland!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb134" href="#pb134"
+name="pb134">134</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Mogelijk, mijn waarde Hod,&rdquo; antwoordde kolonel Munro,
+&raquo;hebben ze hier pas drijf jacht gehouden en zijn de dieren in
+massa verhuisd. Maar wanhoop niet en wacht totdat we aan den voet van
+de bergen van N&eacute;paul zijn. Daar zult ge naar hartelust aan uw
+instinct van jager kunnen voldoen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;We willen het hopen, kolonel,&rdquo; antwoordde Hod het hoofd
+schuddende, &raquo;want anders zouden we onze kogels tot hagel moeten
+omgieten!&rdquo;</p>
+<p>De dag van den 3<sup>n</sup> Juni was een der heetste, die we nog
+gehad hadden. Zoo de weg niet door groote boomen beschaduwd was
+geworden, geloof ik dat we letterlijk in onze rollende woning gekookt
+zouden zijn. De thermometer steeg tot zeven-en-veertig graden in de
+schaduw en er was zelfs geen tochtje wind. Het was dus mogelijk, dat de
+roofdieren bij een dergelijke temperatuur, in dien gloeienden dampkring
+hunne holen niet durfden te verlaten, zelfs des nachts.</p>
+<p>Den volgende morgen, den 3<sup>n</sup> Juni<span class="corr" id=
+"xd20e3226" title="Niet in bron">,</span> vertoonde zich de horizont
+bij het opgaan der zon, voor de eerste maal vrij mistig in het westen.
+We hadden toen het prachtige <span class="corr" id="xd20e3229" title=
+"Bron: sehouwspel">schouwspel</span> van een dier verschijnselen van
+luchtspiegeling, die men in zekere gedeelten van Indi&euml;
+&raquo;seekote,&rdquo; of luchtkasteelen en in andere
+&raquo;dessasur&rdquo; of &raquo;zinsbegoocheling&rdquo; noemt.</p>
+<p>Het was geene gewaande watervlakte met hare zonderlinge uitwerkselen
+van straalbreking, die zich aan onze blikken voordeed, het was een lage
+heuvelrij, bebouwd met de meest fantastische kasteelen van de wereld,
+iets in den trant van de hoogten langs den Rijn, met hare oude
+roofsloten. In een oogwenk gevoelden we ons overgebracht, niet alleen
+in het Romaansche gedeelte van het oude Europa, maar een tijdvak van
+vijf of zes honderd jaren terug, in het hart der middeleeuwen.</p>
+<p>Dit natuurverschijnsel gaf ons met verrassende duidelijkheid, het
+gevoel eener volkomen werkelijkheid. De IJzeren Reus met den geheelen
+toestel der moderne machinerie, onderweg naar een stad der elfde eeuw,
+kwam mij dan ook veel vreemder voor dan toen hij met een rookpluim
+versierd, het land van <span class="corr" id="xd20e3236" title=
+"Bron: Kishnoe">Vishnoe</span> en Brahma bewandelde.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Zeg u dank, vrouw natuur!&rdquo; riep kapitein Hod
+uit. &raquo;Na zooveel minarets en koepels, na zooveel moskee&euml;n en
+pagoden, laat ge ons een oude stad uit het leenroerig tijdvak
+bewonderen, met de Romaansche of Gothische wonderen, die zich zoo
+prachtig aan onze oogen voordoen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat is onze vriend Hod dezen morgen dichterlijk!&rdquo;
+antwoordde Banks. &raquo;Zou hij bij zijn ontbijt misschien een ballade
+geslikt hebben?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Lach maar, Banks, steek den gek maar met me!&rdquo; hernam
+kapitein Hod, <span class="corr" id="xd20e3246" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>maar verzuim niet te kijken! Zie de
+voorwerpen op den voorgrond grooter worden! Zie de struiken, boomen, de
+heuvels, bergen worden, de.....&rdquo; <span class="pagenum">[<a id=
+"pb135" href="#pb135" name="pb135">135</a>]</span></p>
+<p>&raquo;De gewone katten tijgers worden, als er katten waren, niet
+waar, Hod?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, dat zou nog zoo kwaad niet zijn, Banks! Maar, zie, daar
+storten mijn kasteelen aan den Rijn in, daar zakt de stad ineen en we
+komen tot de werkelijkheid terug, een eenvoudig landschap van het
+koninkrijk Oude, dat zelfs de wilde dieren niet meer willen
+bewonen!&rdquo;</p>
+<p>Nauwelijks verscheen de zon boven den oostelijken horizont, of zij
+veranderde oogenblikkelijk het spel der straalbreking. De <span class=
+"corr" id="xd20e3256" title="Bron: burgten">burchten</span> zakten met
+de heuvels ineen, die zich in vlakten veranderden.</p>
+<p>&raquo;Welnu, de luchtspiegeling is verdwenen,&rdquo; zei Banks,
+&raquo;en met haar de dichterlijke geestdrift van kapitein Hod, maar
+weet je nu wel, mijne vrienden, wat dit natuurverschijnsel
+voorspelt?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wel, ingenieur?&rdquo; riep de kapitein uit.</p>
+<p>&raquo;Een spoedig ophanden zijnde weersverandering,&rdquo;
+antwoordde Banks. &raquo;Overigens zijn we in de eerste dagen van Juni,
+waarin wijzigingen van het klimaat voorkomen. De verandering van
+moesson zal ons spoedig in het seizoen der periodieke regens
+brengen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waarde Banks,&rdquo; zei ik, &raquo;me dunkt we behoeven niet
+bang voor den regen te zijn, niet waar, al waren het aanhoudende
+plasregens, toch schijnen ze mij verkieslijker, dan die
+warmte.....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, je zult je zin hebben, waarde vriend,&rdquo; antwoordde
+Banks. &raquo;&rsquo;k Geloof dat de regen niet ver meer af is en dat
+we weldra de eerste wolken uit het zuidwesten zullen zien
+opdagen!&rdquo;</p>
+<p>Banks bedroog zich niet. Tegen den avond begonnen er dampen aan den
+westelijken horizont op te komen, hetgeen beteekende dat de moesson,
+zooals dat meestal gebeurt, zich des nachts zou instellen. Het was de
+Indische oceaan, die ons over het schiereiland zijne dampen met
+electriciteit beladen, overzond, dampen met stormen bezwangerd, die
+weldra over onze hoofden zouden losbarsten.</p>
+<p>Ook hadden zich dien dag eenige andere verschijnselen voorgedaan,
+waarin een Anglo-Indi&euml;r zich niet had kunnen vergissen. Wolken
+zeer fijn stof hadden onder den marsch van den trein over den weg
+gedwarreld. De beweging der wielen, die weliswaar niet zeer snel was,
+zou toch stof hebben kunnen doen opwaaien, maar niet zoo woest en wild.
+Men zou gezegd hebben, dat het een wolk van die vlokjes was, die door
+electrische machines in beweging worden gebracht. De bodem kon dus
+vergeleken worden met een onmetelijken ontvanger, waarin de
+electriciteit zich sedert vele dagen zou hebben opgehoopt. Bovendien
+was dit stof met een gelen weerschijn gekleurd, van een
+allerzonderlingste uitwerking, terwijl in elk stofdeeltje een klein
+lichtend middelpunt schitterde. Er waren oogenblikken geweest, waarin
+ons geheele voertuig zich te midden der vlammen scheen <span class=
+"corr" id="xd20e3274" title="Bron: voorttebewegen">voort te
+bewegen</span>,&mdash;vlammen zonder <span class="pagenum">[<a id=
+"pb136" href="#pb136" name="pb136">136</a>]</span>warmte, doch die,
+noch door hun kleur, noch door hun beweeglijkheid aan die van het St.
+Elmusvuur herinnerden.</p>
+<p>Storr vertelde ons, dat hij somtijds op die wijze treinen op hunne
+rails had zien loopen te midden eener dubbele haag lichtend stof en
+Banks bevestigde dit zeggen van den machinist. Een kwartier lang had ik
+dit zonderlinge natuurverschijnsel zeer nauwkeurig kunnen waarnemen
+door de kleine vensters van het torentje, waardoor ik den weg over een
+lengte van vijf of zes kilometers kon gadeslaan. Deze weg, zonder
+boomen, was stofferig en wit verbrand door de verticale stralen der
+zon. Op dit oogenblik scheen het mij toe, dat de warmte van den
+dampkring die van den vuurhaard der machine overtrof. Het was waarlijk
+niet om uit te houden en toen ik onder het heen en weer zwaaien der
+punka een frisscher lucht kwam inademen, was ik half gestikt.</p>
+<p>&rsquo;s Avonds, tegen zeven uur, hield het Stoomhuis halt. De
+rustplaats, door Banks uitgekozen, was aan den zoom van een bosch met
+prachtige vijgeboomen, dat zich tot in het oneindige naar het noorden
+scheen uit te strekken. Een vrij fraaie weg doorkruiste dit bosch en
+beloofde ons voor den volgenden dag een aangenamer en gemakkelijker
+tocht onder een ruim en hoog koepeldak van groen.</p>
+<p>De vijgeboomen, die reuzen der Hindoesche flora, zijn te beschouwen
+als de grootvaders, men zou kunnen zeggen als de huisvaders der
+plantenfamilie, omringd door hunne kinderen en kleinkinderen. Dezen,
+uit een zelfden wortel ontspringende, klimmen recht om den hoofdstam,
+waarmede zij volstrekt geen gemeenschap hebben, in de hoogte en gaan
+zich in de verheven vaderlijke takken verliezen. Het is wezenlijk alsof
+ze onder dit dichte gebladerte zijn uitgebroeid, als de kiekens onder
+de vleugelen hunner moeder. Daarvandaan het zonderlinge gezicht, dat
+deze meerdere eeuwen oude bosschen opleveren. De oude boomen gelijken
+op alleenstaande pilaren, het onmetelijke gewelf onderschragende,
+waarvan de fijne ribben op jonge vijgeboomen rusten, die op hun beurt
+pilaren zullen worden.</p>
+<p>Dien avond werd het kamp met nog meer zorg ingericht dan gewoonlijk.
+Mocht toch de volgende dag even heet zijn als deze geweest was, dan
+stelde Banks zich voor de halt te verlengen, en zoo het noodig was,
+&rsquo;s nachts te reizen.</p>
+<p>Kolonel Munro trouwens vond het heerlijk om eenige uren in dat
+schoone, schaduwrijke en kalme bosch door te brengen. Allen waren zijne
+meening toegedaan, dezen omdat zij werkelijk rust noodig hadden,
+anderen omdat zij eindelijk toch eens een dier wenschten te ontmoeten,
+dat een geweerschot van een Anderson of van een G&eacute;rard waardig
+was. Men raadt wie deze laatsten waren.</p>
+<p>&raquo;Fox, Go&ucirc;mi, &rsquo;t is pas zeven uren!&rdquo; riep
+kapitein Hod. &raquo;Een <span class="pagenum">[<a id="pb137" href=
+"#pb137" name="pb137">137</a>]</span>toertje in het bosch, voordat het
+nog geheel donker is!&mdash;Ben je van de partij, Maucler?&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e3294width"><img src="images/p137.jpg" alt=
+"Onder het sombere bladerendak der vijgeboomen. Blz. 142." width="501"
+height="720">
+<p class="figureHead">Onder het sombere bladerendak der vijgeboomen.
+Blz. <a href="#pb142" class="pageref">142</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Mijn waarde Hod,&rdquo; zei Banks, alvorens ik had kunnen
+antwoorden, <span class="pagenum">[<a id="pb138" href="#pb138" name=
+"pb138">138</a>]</span>&raquo;je moest je waarlijk niet van het kamp
+verwijderen. De lucht voorspelt niet veel goeds. Als de storm losbarst,
+zal je moeielijk het kamp kunnen bereiken. Morgen, als we ons kamp
+blijven betrekken, kan je gaan....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Morgen, is het licht,&rdquo; antwoordde Hod, &raquo;en juist
+nu is het oogenblik gunstig!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat weet ik, Hod, maar &rsquo;k ben bang voor den nacht. Wil
+je daarom toch vertrekken, ga dan niet ver. Over een uur is het al
+pikdonker en je zoudt misschien moeielijk het kamp kunnen
+weervinden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wees gerust, Banks. &rsquo;t Is pas zeven uren, en &rsquo;k
+vraag mijn kolonel slechts een permissie <span class="corr" id=
+"xd20e3312" title="Bron: van">tot</span> tien uren.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ga je gang, mijn waarde Hod,&rdquo; antwoordde Sir Edward
+Munro, &raquo;maar denk aan &rsquo;t geen Banks je gezegd
+heeft.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, kolonel.&rdquo;</p>
+<p>Kapitein Hod, Fox en Go&ucirc;mi, met uitmuntende jachtkarabijnen
+gewapend, verlieten het kamp en verdwenen onder de hooge vijgeboomen,
+die aan de rechterzijde van den weg stonden.</p>
+<p>Ik was zoo vermoeid van de warmte en de vermoeienissen van den dag,
+dat ik liever thuis bleef.</p>
+<p>Evenwel werd het vuur, op bevel van Banks, in plaats van geheel te
+worden uitgedoofd, slechts naar achteren van den vuurhaard geschoven,
+zoodat de stoom een paar atmosfeeren drukking bleef behouden. De
+ingenieur wilde zich voor elke mogelijkheid gereed houden.</p>
+<p>Storr en K&acirc;louth hielden zich in dien tusschentijd bezig met
+het opdoen van brandstof en water. Een klein beekje, aan den linkerkant
+van den weg, verschafte hun het noodige water, en de naburige boomen
+het hout, dat zij benoodigd hadden om den tender te voorzien. Gedurende
+dien tijd hield &raquo;monsieur&rdquo; Parazard zich met zijne gewone
+bezigheden onledig en onder het afnemen van de overblijfselen van den
+maaltijd, bepeinsde hij het menu voor het diner van den volgenden
+dag.</p>
+<p>Het was nog vrij licht en kolonel Munro, Banks, sergeant Mac Neil en
+ik, gingen aan den oever van de beek ons middagslaapje houden. Deze
+heldere waterstroom verfrischte den dampkring, die werkelijk, zelfs op
+dit uur, verstikkend was. De zon was nog niet ondergegaan. Haar licht
+verfde de massa dampen, die men door de groote openingen tusschen het
+gebladerte zich allengs aan het zenith zag ophoopen, donker blauw. Het
+waren zware, dikke wolken, die niet door wind schenen bewogen te worden
+en hun beweegkracht in zichzelven schenen te bezitten.</p>
+<p>We zaten of lagen tot omstreeks acht uren te praten. Van tijd tot
+tijd stond Banks op om een ruimer gezicht van den horizont te nemen,
+door te gaan tot aan den zoom van het bosch, dat de <span class=
+"pagenum">[<a id="pb139" href="#pb139" name=
+"pb139">139</a>]</span>vlakte, op minder dan een kwart mijl van het
+kamp, doorsneed. Toen hij terugkwam, schudde hij niet zeer
+gerustgesteld het hoofd.</p>
+<p>De laatste maal vergezelden wij hem. Reeds viel de duisternis onder
+de vijgeboomen. Toen wij aan den zoom gekomen waren, zag ik, dat in het
+westen tot daar, waar zich een rij onduidelijk omschreven heuvels
+vertoonde die reeds met de wolken ineensmolten, zich een onmetelijke
+vlakte uitstrekte.</p>
+<p>Het voorkomen van de lucht was vreeselijk in haar kalmte. Geen
+tochtje wind bewoog de hooge bladeren der boomen. Het was niet de rust
+van de ingeslapen natuur, die de dichters zoo vaak bezongen hebben, het
+was integendeel een zware en ziekelijke slaap. Het was alsof de
+atmosfeer in een toestand van spanning verkeerde en ik kon het
+luchtruim nergens beter bij vergelijken dan bij een stoomketel, als de
+te sterk saamgeperste stoom op het punt staat los te barsten.</p>
+<p>De ontploffing was nabij.</p>
+<p>De stormachtige wolken dreven inderdaad zeer hoog, zooals dit
+gewoonlijk plaatsheeft boven vlakten, en hadden breede, kromlijnige,
+scherp omschreven omtrekken. Zij schenen zelfs zich uit te zetten, in
+aantal te verminderen en in grootte toe te nemen, steeds evenwel
+dezelfde basis behoudende. Blijkbaar zouden ze spoedig allen tot een
+zelfde massa zijn opgelost, die de dichtheid der eenige wolk zou doen
+toenemen. Reeds smolten de kleine bijwolkjes, aan een soort van
+aantrekkingskracht gehoorzamende, tegen elkander aanbotsende en zich
+van elkander afstootende, in een verwarde massa in een.</p>
+<p>Tegen half negen uur verscheurde een zig-zagsgewijze uitschietende,
+bliksemstraal, in zeer scherpe hoeken, de donkere massa op een lengte
+van twee duizend vijf honderd &agrave; drie duizend meters.</p>
+<p>Vijf en zestig seconden later barstte een donderslag los en liet een
+lang gerekt, dof gerommel hooren, eigenaardig aan deze soort van
+bliksemflitsen, dat ongeveer vijftien seconden aanhield.</p>
+<p>&raquo;Een en twintig kilometers,&rdquo; zei Banks, na zijn horloge
+geraadpleegd te hebben. &raquo;Dat is bijna de grootste afstand, waarop
+de donder zich kan doen hooren. Maar als eenmaal het onweer losgebroken
+is, komt het spoedig en we moeten het niet afwachten. Laten we naar
+binnen gaan, vrienden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En kapitein Hod?&rdquo; zei sergeant Mac Neil.</p>
+<p>&raquo;De donder gebiedt hem terug te komen,&rdquo; antwoordde
+Banks. &raquo;&rsquo;k Hoop dat hij zal gehoorzamen.&rdquo;</p>
+<p>Vijf minuten later<a id="xd20e3354" name="xd20e3354"></a> waren we
+in het kamp terug, en namen plaats onder de veranda van het salon.
+<span class="pagenum">[<a id="pb140" href="#pb140" name=
+"pb140">140</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="ch12" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XII.</h2>
+<h2 class="main">Driedubbele vuren.</h2>
+<p class="firstpar">Indi&euml; deelt met zekere oorden van
+Brazili&euml;,&mdash;die van Rio-Janeiro onder andere,&mdash;het
+voorrecht om van alle landen van den aardbol het meest door onweders
+geteisterd te worden. Wordt in Frankrijk, Engeland en Duitschland, in
+Midden-Europa dus, het aantal dagen van donder niet meer dan op twintig
+per jaar geteld, dan bedraagt dit getal jaarlijks in het Indische
+schiereiland meer dan vijftig.</p>
+<p>Zooveel wat de algemeene meteorologie betreft. In dit bijzondere
+geval moesten wij met het oog op de omstandigheden waaronder het zich
+voordeed, een onweer van buitengewone hevigheid verwachten.</p>
+<p>Zoodra wij in het stoomhuis waren teruggekomen, raadpleegde ik den
+barometer. Er had een plotselinge daling van twee duim&mdash;van
+negenentwintig tot zevenentwintig duim,<a class="noteref" id=
+"xd20e3369src" href="#xd20e3369" name="xd20e3369src">1</a> der
+kwikkolom plaatsgehad.</p>
+<p>Ik deed dit kolonel <span class="corr" id="xd20e3374" title=
+"Bron: Muno">Munro</span> opmerken.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Maak me ongerust over het lang wegblijven van
+kapitein Hod en zijn metgezellen,&rdquo; antwoordde hij mij. &raquo;Het
+onweer is op punt van los te barsten, de nacht komt, het wordt steeds
+donkerder. Jagers gaan altijd verder dan ze beloven en zelfs verder dan
+ze zelven willen. Hoe zullen ze den weg in die diepe duisternis
+vinden?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Die dwazen!&rdquo; zeide Banks. &raquo;&rsquo;t Is onmogelijk
+geweest ze reden te doen verstaan! Zeer zeker zouden ze beter gedaan
+hebben niet te vertrekken!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is waar, Banks, maar ze zijn nu eenmaal
+vertrokken,&rdquo; antwoordde kolonel Munro, &raquo;en we moeten al
+&rsquo;t mogelijke doen om ze te vinden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Is er geen middel hun de plaats te doen kennen waar we
+zijn?&rdquo; vroeg ik den ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Jawel,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;door onze electrische
+vuren te ontsteken, die een groot lichtvermogen bezitten en van zeer
+ver gezien worden. &rsquo;k Ga den stroom stellen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Uitmuntend id&eacute;e, Banks.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wilt u dat ik er op uit ga om kapitein Hod op te
+zoeken?&rdquo; vroeg de sergeant.</p>
+<p>&raquo;Neen, mijn oude Neil,&rdquo; antwoordde kolonel Munro,
+&raquo;je zoudt hem toch niet vinden en ook verdwalen.&rdquo;
+<span class="pagenum">[<a id="pb141" href="#pb141" name=
+"pb141">141</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e3396width"><img src="images/p141.jpg" alt=
+"Zij droegen Go&ucirc;mi in hunne armen. Blz. 148." width="503" height=
+"720">
+<p class="figureHead">Zij droegen Go&ucirc;mi in hunne armen.
+<span class="corr" id="xd20e3399" title="Bron: Bl.">Blz.</span>
+<a href="#pb148" class="pageref">148</a>.</p>
+</div>
+<p>Banks haastte zich nu om gebruik te maken van de vuren waarover hij
+beschikte. De elementen der kolom werden in werking gesteld, de stroom
+geleid en al spoedig wierpen de twee oogen van <span class=
+"pagenum">[<a id="pb142" href="#pb142" name="pb142">142</a>]</span>den
+IJzeren Reus, als twee electrische seinvuren hun schitterenden
+lichtbundel onder en door het sombere bladerengewelf der vijgeboomen.
+Zeker is het, dat dit licht in den donkeren nacht van zeer ver moest
+gezien worden en onze jagers tot gids kon verstrekken.</p>
+<p>Op dit oogenblik barstte er een soort van orkaan van ongekende
+hevigheid los. Hij verscheurde de takken der boomen, richtte zich
+schuins naar den bodem en floot door de dunne zuilen der vijgeboomen,
+alsof hij door de welluidende pijpen van een kabinetorgel gesuisd
+had.</p>
+<p>In een oogenblik werd de weg als bezaaid met een stortvloed van
+losgerukte takken en bladeren. Deze aanhoudende regen van met kracht op
+het dak van het stoomhuis neergeworpen boomloof, veroorzaakte een
+geluid als van aanhoudenden donder.</p>
+<p>Wij moesten de wijk nemen naar het salon en al de vensters sluiten.
+Er viel nog geen regen.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Schijnt een soort van &raquo;tofan&rdquo; te
+zijn,&rdquo; zei Banks.</p>
+<p>De Hindoes geven dezen naam gewoonlijk aan de woeste en plotseling
+opkomende orkanen, die meer in het bijzonder de bergachtige streken
+verwoesten en zeer in het land geducht zijn.</p>
+<p>&raquo;Storr!&rdquo; riep Banks den machinist toe, &raquo;heb je de
+schietgaten van het torentje zorgvuldig gesloten?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, mijnheer Banks,&rdquo; antwoordde de machinist.
+&raquo;Van dien kant is er niets te vreezen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waar is K&acirc;louth?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hij heeft juist den tender van brandstof voorzien.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Morgen,&rdquo; antwoordde de ingenieur, &raquo;ligt het hout
+overal voor &rsquo;t oprapen! De wind wordt houthakker en bespaart ons
+veel arbeid! Blijf onder stoom, Storr en kom weer schuilen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dadelijk, mijnheer.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zijn je kuipen vol, K&acirc;louth?&rdquo; vroeg Banks.</p>
+<p>&raquo;Ja, mijnheer Banks,&rdquo; antwoordde de stoker. &raquo;We
+hebben nu genoeg water.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Goed, maar kom binnen! kom binnen!&rdquo;</p>
+<p>De machinist en de stoker hadden weldra in het tweede rijtuig
+plaatsgenomen.</p>
+<p>De bliksemstralen volgden elkander toen snel op, terwijl de
+ontploffing der electrische wolken een dof gerommel deed hooren. De
+&raquo;tofan&rdquo; had den dampkring niet verfrischt. Het was een
+verschroeiende wind, die verbrandde alsof hij uit een heeten oven
+woei.</p>
+<p>Sir Edward Munro, Banks, Mac Neil en ik, we verlieten de zaal
+slechts om onder de veranda te gaan. Onze blikken naar de toppen der
+vijgeboomen richtende, zag men het gebladerte zich als fijn zwart
+kantwerk tegen de brandende lucht afteekenen. Geen bliksemstraal of hij
+werd een paar seconden later door donderslagen gevolgd. Nauwlijks had
+de echo tijd gehad uit te sterven of een <span class="pagenum">[<a id=
+"pb143" href="#pb143" name="pb143">143</a>]</span>nieuwe donderslag
+werd door haar teruggekaatst. Ook was aanhoudend een diepe bas als
+grondtoon te hooren, waartegen dan de eigenaardige kort afgebroken
+ontploffingen uitkwamen, die Lucretius zoo te recht vergeleken heeft
+met het scherpe geluid van papier dat verscheurd wordt.</p>
+<p>&raquo;Hoe is &rsquo;t mogelijk, dat de storm ze nog niet naar huis
+gejaagd heeft!&rdquo; zei kolonel Munro.</p>
+<p>&raquo;Misschien,&rdquo; antwoordde de sergeant, &raquo;hebben
+kapitein Hod en zijne metgezellen een schuilplaats in het bosch
+gevonden, in een hollen boom of in een rotsholte en staan ze eerst
+morgen voor onze oogen! Het kamp is altijd daar om ze te
+ontvangen!&rdquo;</p>
+<p>Banks schudde het hoofd als iemand, die niet gerust is. Hij scheen
+de meening van Mac Neil niet te deelen.</p>
+<p>Op dit oogenblik,&mdash;het was bijna negen uren,&mdash;begon het
+buitengewoon hard te regenen. Deze regen was vermengd met &eacute;norme
+hagelsteenen, die ons steenigden en op het luidklinkend dak van het
+Stoomhuis neer knetterden. Het was als het geroffel van honderden
+trommen, zoodat het onmogelijk was zich te hooren spreken, al had het
+geratel van den donder het luchtruim niet vervuld. Van alle kanten
+dwarrelden de door den hagel verscheurde bladeren der vijgeboomen
+rond<span class="corr" id="xd20e3456" title="Niet in bron">.</span></p>
+<p>Banks kon zich te midden van dat oorverdoovend geraas niet doen
+hooren en strekte toen den arm uit om ons opmerkzaam te maken op de
+hagelsteenen, die tegen de zijden van <span class="corr" id="xd20e3461"
+title="Bron: het">de</span> IJzeren Reus aansloegen.</p>
+<p>Het was ongeloofelijk. Alles flikkerde bij de aanraking met die
+harde lichamen. Men zou gezegd hebben, dat wat uit de wolken viel,
+werkelijke druppels waren van een in smelting verkeerend metaal, die
+het plaatijzer treffende, een lichtstraal terugwierpen. Dit
+natuurverschijnsel toonde hoe sterk de atmosfeer met electriciteit
+verzadigd was. Onophoudelijk werd de dampkring door den bliksem
+doorkruist, zoodat alles in vuur en vlam scheen te staan.</p>
+<p>Banks gaf ons met een gebaar te verstaan, dat we in het salon zouden
+gaan en sloot de deur, die op de veranda uitkwam. Het was toch hoogst
+gevaarlijk zich in de open lucht aan den schok der electrische stroomen
+bloot te stellen.</p>
+<p>Wij waren nu binnen in diepe duisternis gehuld, die door het
+onophoudelijk weerlichten buiten, nog dieper gemaakt werd. Hoe groot
+was niet onze verbazing toen we zagen, dat zelfs ons speeksel lichtend
+was! Het bleek dat we door en door met de omringende vloeistof
+verzadigd waren.</p>
+<p>&raquo;We spogen vuur,&rdquo; om de uitdrukking te gebruiken, die
+gediend heeft om dit zeldzaam voorkomend, maar altijd ontzettend
+natuurverschijnsel te kenmerken. En waarlijk, te midden van al die
+vlammen, zoowel van binnen als van buiten, te midden van <span class=
+"pagenum">[<a id="pb144" href="#pb144" name="pb144">144</a>]</span>het
+woeste geweld dier vreeselijke donderslagen, altijd vergezeld van felle
+bliksemstralen, moest wel den koelbloedigste onder ons het hart sneller
+kloppen.</p>
+<p>&raquo;En zij!&rdquo; sprak kolonel Munro.</p>
+<p>&raquo;Zij!.... zij!.... zij!&rdquo; antwoordde Banks.</p>
+<p>We maakten ons nu zeer ongerust en konden niets doen om kapitein Hod
+en zijne metgezellen te hulp te komen.</p>
+<p>Indien zij werkelijk een schuilplaats gevonden hadden, dan kon het
+slechts onder de boomen zijn en men weet welke gevaren men onder
+dergelijke omstandigheden gedurende het onweer loopt. Hoe zouden ze
+zich in dat dichte bosch op vijf of zes meters van de loodlijn af
+hebben kunnen plaatsen, die door het uiteinde van de langste takken
+gaat,&mdash;zooals dit den personen, die in de nabijheid van boomen
+door het <span class="corr" id="xd20e3483" title=
+"Bron: onw&ecirc;er">onwe&ecirc;r</span> verrast worden, wordt
+aanbevolen?</p>
+<p>Dit alles kwam mij in de gedachte, toen een donderslag, korter
+afgebroken dan een der anderen, plotseling losbarstte. Een tusschenpoos
+van nauwlijks een seconde was er tusschen den slag en den bliksem
+verloopen.</p>
+<p>Het Stoomhuis trilde er van en werd als van den grond opgelicht. Ik
+dacht niet anders of de trein zou omvervallen.</p>
+<p>Op hetzelfde oogenblik verspreidde er zich een sterke
+lucht,&mdash;de doordringende lucht van salpeterdamp,&mdash;en
+ongetwijfeld zou het regenwater, gedurende dit onweer verzameld, een
+groote hoeveelheid salpeterzuur bevat hebben.</p>
+<p>&raquo;De bliksem is ergens ingeslagen....&rdquo; zei Mac Neil.</p>
+<p>&raquo;Storr! K&acirc;louth! Parazard!&rdquo; schreeuwde Banks.</p>
+<p>De drie mannen stormden de zaal binnen. Gelukkig was niemand
+getroffen.</p>
+<p>De ingenieur opende toen de deur der veranda en begaf zich op het
+balkon.</p>
+<p>&raquo;Daar!.... kijk!....&rdquo; riep hij.</p>
+<p>Op tien passen afstand, links van den weg, was een &eacute;norme
+vijgeboom door den bliksem getroffen. Bij het onophoudelijk lichten,
+kon men zien als op klaarlichten dag. De ontzaglijke stam, die door
+zijne uitspruitsels niet meer kon gedragen worden, was dwars over de
+naburige boomen heen gevallen. Hij was in zijn geheele lengte netjes
+van den bast ontdaan en een lange reep schors, door de rukwinden als
+een slang heen en weder bewogen, zweepte al draaiende de lucht. Dit
+afscheuren van den bast moest zeker van onderen naar boven geschied
+zijn, onder de werking van een buitengewoon hevigen, opstijgenden
+bliksemstraal.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Scheelde weinig of het Stoomhuis was
+getroffen!&rdquo; zei de ingenieur. &raquo;Toch moeten we blijven, want
+&rsquo;t is hier nog veiliger schuilplaats dan die der
+boomen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Laat ons dus blijven,&rdquo; antwoordde kolonel Munro.
+<span class="pagenum">[<a id="pb145" href="#pb145" name=
+"pb145">145</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e3511width"><img src="images/p145.jpg" alt=
+"Een nieuwe donderslag. Blz. 151." width="508" height="720">
+<p class="figureHead">Een nieuwe donderslag. Blz. <a href="#pb151"
+class="pageref">151</a>.</p>
+</div>
+<p>Op dit oogenblik deed zich een geschreeuw hooren. Waren het onze
+metgezellen, die eindelijk terug kwamen?</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is de stem van Parazard,&rdquo; zei Storr.
+<span class="pagenum">[<a id="pb146" href="#pb146" name=
+"pb146">146</a>]</span></p>
+<p>En werkelijk was het de kok, die, onder de achterste veranda
+staande, ons luidkeels riep.</p>
+<p>We ijlden onmiddellijk naar hem toe.</p>
+<p>Op minder dan honderd meters afstand, achter en aan de rechterzijde
+van het kamp, stond het vijgeboomenbosch in brand. De hoogste toppen
+der boomen verdwenen reeds in de vlammen. De brand nam met
+ongeloofelijke hevigheid toe in de richting van het Stoomhuis, dat dus
+in het grootste gevaar verkeerde.</p>
+<p>Een langdurige gebrek aan regen, de hooge temperatuur gedurende de
+drie maanden van het heete jaargetijde, hadden boomen, struiken,
+kruiden en planten verdroogd. De brand voedde zich met al die licht
+ontvlambare brandstoffen en, zooals het menigmaal in Indi&euml;
+gebeurt, dreigde het geheele bosch verteerd te worden.</p>
+<p>En werkelijk zag men dat het vuur al grootere kringen beschreef en
+hoe langer hoe dichter naderde. Indien het de plek van het kamp
+bereikte, zouden binnen weinige minuten de twee wagens vernield zijn,
+want hunne dunne paneelen konden ze niet voor het vuur beschermen, als
+de dikke wanden van plaatijzer van een koffer dit kunnen.</p>
+<p>Zwijgend stonden wij dit gevaar aan te zien. Kolonel Munro kruiste
+zich de armen en zeide eenvoudig:</p>
+<p>&raquo;Banks, jij bent de man om ons hieruit te helpen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, Munro,&rdquo; antwoordde de ingenieur, &raquo;en daar we
+geen enkel middel hebben, om den brand te blusschen, moeten we hem
+ontvluchten!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Te voet?&rdquo; riep ik uit.</p>
+<p>&raquo;Neen, met onzen trein.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En kapitein Hod en zijn metgezellen?&rdquo; zei Mac Neil.</p>
+<p>&raquo;We kunnen hen niet helpen! als ze v&oacute;&oacute;r ons
+vertrek niet terug zijn, vertrekken we toch!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;We kunnen ze toch niet aan hun lot overlaten!&rdquo; zei de
+kolonel.</p>
+<p>&raquo;Munro,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;als de trein in
+veiligheid zal zijn, buiten het bereik van het vuur, zullen we
+terugkomen en het bosch doorzoeken totdat we ze gevonden
+hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ga je gang dan maar, Banks,&rdquo; antwoordde kolonel Munro,
+die zich naar de meening van den ingenieur moest schikken, omdat zij
+werkelijk de eenige geschikte bleek.</p>
+<p>&raquo;Storr,&rdquo; zei Banks, &raquo;naar je machine!
+K&acirc;louth, naar je stoomketel, en stook de vuren op! Welke drukking
+op den manometer?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Twee atmosfeeren,&rdquo; antwoordde de machinist.</p>
+<p>&raquo;Binnen tien minuten moeten we er vier hebben! Komt, mijne
+vrienden, komt!&rdquo;</p>
+<p>De machinist en de stoker lieten geen oogenblik verloren gaan. Het
+duurde niet lang of een stortvloed van zwarten rook ontwrong zich aan
+de tromp van den olifant en vermengde zich met de stroomen <span class=
+"pagenum">[<a id="pb147" href="#pb147" name=
+"pb147">147</a>]</span>regen, die de reus scheen te trotseeren. De
+bliksemstralen, die het luchtruim doorkliefden, beantwoordde hij met
+een dichten vonkenregen. Een straal van stoom floot in den schoorsteen
+en de kunstmatige trekking verhaastte de verbranding van het hout, dat
+K&acirc;louth in zijn oven ophoopte.</p>
+<p>Sir <span class="corr" id="xd20e3567" title=
+"Bron: Eduard">Edward</span> Munro, Banks en ik, wij waren onder de
+achterste veranda gebleven, van waar wij de vorderingen van den brand
+in het bosch konden waarnemen. Zij waren snel en vreeselijk om aan te
+zien. De groote boomen stortten in den onmetelijken vuurhaard, de
+takken knapten met een geluid als van revolverschoten, de lianen
+wrongen zich van den eenen stam naar den anderen en het vuur deelde
+zich bijna onmiddellijk aan nieuwe brandstof mede. Binnen vijf minuten
+was de verbranding vijftig meters vooruit gegaan, terwijl de vlammen,
+verdeeld en verscheurd door den stormwind, zich tot zulk een hoogte
+verhieven, dat de bliksemstralen ze in alle richtingen
+doorploegden!</p>
+<p>&raquo;Binnen vijf minuten moeten we de plek verlaten <span class=
+"corr" id="xd20e3572" title="Bron: hebbenl">hebben!</span>&rdquo; zei
+Banks, &raquo;of alles vliegt in den brand!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hij gaat snel, die brand!&rdquo; antwoordde ik.</p>
+<p>&raquo;We zullen sneller gaan dan hij!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Als Hod en zijn metgezellen maar terug waren!&rdquo; zei sir
+Edward Munro.</p>
+<p>&raquo;Gefloten, gefloten<span class="corr" id="xd20e3583" title=
+"Bron: ?">!</span>&rdquo; riep Banks uit. &raquo;Ze zullen &rsquo;t
+misschien hooren!&rdquo;</p>
+<p>En, op het torentje toesnellende, deed hij dadelijk de lucht van de
+schrille tonen der stoomfluit weergalmen, die scherp tegen het diepe
+gerommel van den donder uitkwamen en ver moesten gehoord worden.</p>
+<p>Men kan zich dezen toestand voorstellen, men kan hem niet
+beschrijven.</p>
+<p>Van den eenen kant was men genoodzaakt zoo snel mogelijk te
+vluchten, van den anderen kant verplicht op hen, die nog niet terug
+waren, te wachten!</p>
+<p>Banks was naar de achter veranda teruggekeerd. De zoom van den brand
+was nu tot minstens vijftig voet van het stoomhuis voortgeschreden. Een
+ondraaglijke hitte kwam tot ons over en de brandende lucht zou ons
+weldra de ademhaling beletten. Talrijke vuurspranken vielen reeds op
+onzen trein neder, die evenwel, zeer gelukkig, in zekere mate door de
+stortvloeden beschermd werd, doch blijkbaar niet tegen den
+rechtstreekschen aanval van het vuur bestand zou zijn.</p>
+<p>De machine deed steeds haar schel gefluit hooren, doch noch Hod,
+noch Fox, noch Go&ucirc;mi kwamen voor den dag.</p>
+<p>Op dit oogenblik vervoegde de machinist zich bij Banks en zeide hem
+dat alles gereed was. <span class="pagenum">[<a id="pb148" href=
+"#pb148" name="pb148">148</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Welnu, op marsch dan, Storr!&rdquo; antwoordde Banks,
+&raquo;maar niet al te snel vooruit!.... Juist snel genoeg om ons
+buiten het bereik van den brand te houden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wacht nog wat, Banks!&rdquo; zei kolonel Munro, die niet kon
+besluiten het kamp te verlaten.</p>
+<p>&raquo;Nog drie minuten, Munro,&rdquo; antwoordde Banks koel,
+&raquo;maar niet langer. Over drie minuten zal de trein van achteren
+vuur vatten!&rdquo;</p>
+<p>Er verliepen twee minuten. Het was nu onmogelijk langer onder de
+veranda te blijven. Het plaatijzer begon te blakeren en was zoo heet,
+dat men het niet kon aanraken. Het was hoogst onvoorzichtig slechts
+eenige oogenblikken langer te blijven!</p>
+<p>&raquo;Op marsch, Storr!&rdquo; riep Banks.</p>
+<p>&raquo;Daar zijn ze!&rdquo; riep de sergeant uit.</p>
+<p>Kapitein Hod en Fox vertoonden zich rechts van den weg, Go&ucirc;mi
+als een onbezield lichaam in de armen dragende en kwamen met hem aan de
+voettrede van achteren.</p>
+<p>&raquo;Dood!&rdquo; riep Banks uit.</p>
+<p>&raquo;Neen, door den bliksem getroffen, die zijn geweer in de hand
+verbrijzeld heeft,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;en alleen aan
+het linkerbeen verlamd!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;God zij geloofd!&rdquo; zei kolonel Munro.</p>
+<p>&raquo;Dank, Banks!&rdquo; voegde de kapitein er bij. &raquo;Zonder
+je gefluit, zouden we het kamp nooit hebben kunnen
+terugvinden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Op marsch!&rdquo; riep Banks, &raquo;op marsch!&rdquo;</p>
+<p>Hod en Fox waren in den trein gesprongen, en Go&ucirc;mi, die het
+gebruik zijner zintuigen niet verloren had, werd in zijn kamertje
+neergelegd.</p>
+<p>&raquo;Welke drukking hebben we nu?&rdquo; vroeg Banks, die even
+naar den machinist gegaan was.</p>
+<p>&raquo;Bijna vijf atmosfeeren,&rdquo; antwoordde Storr.</p>
+<p>&raquo;Op marsch!&rdquo; herhaalde Banks.</p>
+<p>Het was half elf uur. Banks en Storr plaatsten zich in het torentje.
+De regulateur werd geopend, de stoom stortte zich in de cilinders, het
+eerste gebriesch deed zich hooren en de trein ging te midden van het
+driesoortige licht, voortgebracht door den brand van het bosch, de
+electrische vuren en den bliksem in het eerst langzaam voorwaarts.</p>
+<p>Met weinige woorden vertelde kapitein Hod ons de lotgevallen van
+zijn tocht. Zijne metgezellen en hij hadden geen spoor van dieren
+ontmoet. Met het opkomende onweer kwam de duisternis sneller en vooral
+dieper dan ze zich hadden voorgesteld. De eerste donderslag verraste
+hen dus toen ze zich reeds meer dan drie mijlen van het kamp af
+bevonden. Toen wilden ze op hunne schreden terugkeeren, maar wat ze ook
+deden om zich te orienteeren, waren ze al spoedig te midden van de
+groepen vijgeboomen, <span class="pagenum">[<a id="pb149" href="#pb149"
+name="pb149">149</a>]</span>die allen op elkander gelijken, verdwaald,
+terwijl geen enkel pad hun de goede richting aanwees.</p>
+<div class="figure xd20e3640width"><img src="images/p149.jpg" alt=
+"Deze door den schrik waanzinnige dieren.... Blz. 151." width="507"
+height="720">
+<p class="figureHead">Deze door den schrik waanzinnige dieren.... Blz.
+<a href="#pb151" class="pageref">151</a>.</p>
+</div>
+<p>Het onweer barstte nu met buitengewone hevigheid los. Op dit
+<span class="pagenum">[<a id="pb150" href="#pb150" name=
+"pb150">150</a>]</span>oogenblik bevonden ze zich alle drie buiten het
+bereik van het electrische licht en konden ze zich dus niet in rechte
+lijn naar het Stoomhuis richten. De hagel en de regen vielen in
+stroomen neder en geen schuilplaats behalve het onvoldoende
+bladerendak, dat weldra doorboord was, beschutte hen.</p>
+<p>Eensklaps barstte een donderslag los op hetzelfde oogenblik dat een
+felle bliksemstraal nederschoot. Go&ucirc;mi viel door den bliksem
+getroffen bij kapitein Hod, aan de voeten van Fox neder. Van het
+geweer, dat hij in de hand hield, bleef niets dan de kolf over. In een
+oogwenk was het beroofd van loop, slot, trekker, van alles in
+&eacute;&eacute;n woord wat er van metaal aan het geweer wordt
+aangetroffen.</p>
+<p>Zijne metgezellen dachten dat hij dood was. Gelukkig evenwel was dit
+zoo niet, maar zijn linkerbeen was, hoewel niet rechtstreeks, door den
+bliksem getroffen, verlamd. Het was den armen Go&ucirc;mi onmogelijk
+een voet te verzetten. Men moest hem dus dragen. Tevergeefs drong hij
+er op aan hem te laten waar hij was, men kon hem dan later wel komen
+halen. Zijne metgezellen wilden dit volstrekt niet, de een nam hem bij
+de schouders op, de andere aan de voeten en goed schiks, kwaad schiks,
+namen zij den tocht door het donkere bosch aan.</p>
+<p>Twee uren achtereen dwaalden Hod en Fox op goed geluk rond, nu eens
+stilhoudende, dan hun marsch weder hervattende, zonder een enkel
+teeken, dat hun de richting naar het Stoomhuis aanwees.</p>
+<p>Gelukkig drong eindelijk het schrille geluid van de stoomfluit,
+duidelijker hoorbaar dan wanneer het geweerschoten geweest waren, boven
+het geraas der elementen, tot hen door. Het was de stem van den IJzeren
+Reus.</p>
+<p>Een kwartier later, kwamen zij juist aan op het oogenblik dat de
+halt weldra zou verlaten zijn. Het was meer dan tijd!</p>
+<p>Mocht evenwel de trein zich op den breeden en effen weg van het
+bosch voortspoeden, de brand ging even spoedig als hij. Wat het gevaar
+dreigender maakte, was dat de wind veranderd was, wat meermalen bij
+onweer plaatsheeft. Inplaats van ter zijde, waaide hij nu van achteren
+en blies door zijn hevigheid het vuur nog meer aan. Het vuur maakte
+zichtbaar vorderingen. Het regende brandende takken en gloeiende
+spranken te midden van een wolk heete asch, van den grond opgewaaid,
+alsof een krater allerlei brandbare voorwerpen in het luchtruim had
+uitgebraakt. En werkelijk kon men dezen boschbrand nergens beter bij
+vergelijken dan bij den loop van een stroom lava, zich een weg door de
+vlakte banende en alles op zijn weg vernietigende.</p>
+<p>Banks had het oog op dit alles en, al had hij het niet gezien, zou
+hij het gemerkt hebben aan den verschroeienden wind, die den adem
+beklemde.</p>
+<p>Men ging dus sneller voorwaarts, alhoewel dit op dien onbekenden
+<span class="pagenum">[<a id="pb151" href="#pb151" name=
+"pb151">151</a>]</span>weg niet zonder gevaar was. Doch de weg was door
+den regen zoo diep uitgehold, dat de machine niet zoo hard kon werken
+als de ingenieur het wel gewenscht had.</p>
+<p>Tegen half twaalf uur was er een nieuwe donderslag en was de bliksem
+opnieuw ingeslagen! We uitten een kreet van ontzetting en dachten dat
+Banks en Storr beiden getroffen waren in het torentje van waaruit zij
+den trein bestuurden.</p>
+<p>Dit ongeluk was ons evenwel bespaard geworden. Het was onze olifant,
+die door de electrische ontlading aan de punt van een zijner lange
+hangende ooren getroffen was.</p>
+<p>Gelukkig was de machine er volstrekt niet door beschadigd, en het
+scheen dat de IJzeren Reus de donderslagen wilde beantwoorden door zijn
+sneller brieschend geluid.</p>
+<p>&raquo;Hoera!&rdquo; schreeuwde kapitein Hod, &raquo;hoera! Een
+olifant van vleesch en been zou stellig gevallen zijn! Gij, gij
+trotseert den bliksem en niets kan je tegenhouden! Hoera, IJzeren Reus,
+hoera!&rdquo;</p>
+<p>Nog een half uur lang bleef de trein denzelfden afstand bewaren. Uit
+vreeze al te hard ergens tegen aan te stooten, gaf Banks hem slechts de
+noodige snelheid om niet door het vuur bereikt te worden.</p>
+<p>Van de veranda waar kolonel Munro, Hod en ik plaats genomen hadden,
+zagen wij bij het licht door den brand en den bliksem verspreid, groote
+schaduwen voorbijgaan. Het waren eindelijk roofdieren!</p>
+<p>Uit voorzorg greep kapitein Hod zijn geweer, want het was mogelijk,
+dat de door den schrik waanzinnige dieren zich op den trein wilden
+werpen om er een schuilplaats te zoeken.</p>
+<p>En werkelijk wilde een reusachtige tijger dit beproeven, doch een
+ontzettenden sprong nemende, bleef hij met den nek tusschen twee
+uitspruitsels van een vijgeboom vastzitten. Toen deze zich nu onder den
+storm boog, spande hij zijne loten als twee &eacute;norme koorden, die
+het dier verworgden.</p>
+<p>&raquo;Arm dier!&rdquo; zei Fox.</p>
+<p>&raquo;Die wilde dieren,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;zijn
+geschapen om behoorlijk door een karabijnkogel gedood te worden en niet
+op zulk een ellendige manier! Jawel, arm dier!&rdquo;</p>
+<p>Waarlijk, het liep den kapitein niet mede! Toen hij tijgers zocht,
+zag hij ze niet en toen hij ze niet meer zocht, gingen ze hem in de
+vlucht voorbij, zonder dat hij ze kon schieten, of ze kwamen om als een
+muis in den val!</p>
+<p>Ten een ure &rsquo;s morgens verdubbelde het gevaar nog, hoe groot
+het tot nog toe ook geweest ware.</p>
+<p>Onder den invloed van de ongestadige winden, die al de streken van
+het kompas doorliepen, had de brand den weg voor ons bereikt en waren
+we nu van alle kanten ingesloten.</p>
+<p>Intusschen was het onweer nu zeer in hevigheid afgenomen, zooals
+<span class="pagenum">[<a id="pb152" href="#pb152" name=
+"pb152">152</a>]</span>dit bijna onveranderlijk gebeurt, als deze
+luchtverschijnselen boven een bosch heen gaan, waarvan de boomen
+allengs de electrische stof onttrekken en uitputten. Doch zoo de
+bliksemstralen zeldzamer waren en de donderslagen zich in langere
+tusschenpoozen lieten hooren, zoo de regen met minder hevigheid
+nederviel, streek daarentegen de wind steeds met eene ongeloofelijke
+woede langs den grond.</p>
+<p>Het kostte wat het wilde, men moest den gang van den trein
+verhaasten, op het gevaar af in onzachte aanraking met eenig voorwerp
+te komen of hem in een diepen kuil te storten.</p>
+<p>Banks ging er dan ook toe over, maar hij deed het met een
+verwonderlijke koelbloedigheid, den blik gevestigd houdende door de
+lensvormige glazen van het torentje, de hand aan den regulateur, dien
+zij niet meer verliet.</p>
+<p>De weg scheen nog slechts half open tusschen twee rijen vuur. Het
+was dus noodzakelijk tusschen deze twee rijen door te gaan.</p>
+<p>Banks aarzelde niet en stuurde den trein er tusschen door met een
+snelheid van zes &agrave; zeven mijlen per uur.</p>
+<p>Ik dacht dat wij er zouden blijven, vooral toen men een vijftig
+meters ver, een zeer nauwe plaats van den oven moest passeeren. De
+wielen van den trein knarsten over de gloeiende kolen, die den grond
+bedekten en een brandende atmosfeer omgaf hem geheel!....</p>
+<p>Gelukkig waren wij er door!</p>
+<p>Eindelijk deed zich te twee uur &rsquo;s morgens de uiterste zoom
+van het bosch in het licht der nu zeldzame bliksemstralen voor. Achter
+ons ontvouwde zich een uitgestrekt panorama van vlammen. De brand zou
+niet eerder gebluscht zijn, dan na den laatsten vijgeboom van het
+onmetelijk woud verteerd te hebben.</p>
+<p>Toen het dag was, hield de trein eindelijk op; het onweer was geheel
+geweken en men richtte een voorloopig kamp in.</p>
+<p>Onze olifant werd met zorg onderzocht en nu bleek het, dat de punt
+van het rechteroor door verscheidene gaatjes doorboord was.</p>
+<p>Ongetwijfeld ware onder zulk een bliksemstraal ieder ander dier dan
+een dier van ijzer, gevallen om zich niet weder op te richten en zou de
+trein in nood snel door het vuur verslonden zijn!</p>
+<p>Ten zes ure &rsquo;s morgens, werd de reis na een korte rust
+voortgezet en ten twaalf ure kampeerden wij in de <span class="corr"
+id="xd20e3725" title="Bron: omsteken">omstreken</span> van Rewah.</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id=
+"xd20e3369" href="#xd20e3369src" name="xd20e3369">1</a></span>
+Omstreeks zeven honderd dertig millimeters.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="ch13" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XIII.</h2>
+<h2 class="main">Heldendaden van kapitein Hod.</h2>
+<p class="firstpar">De halve dag van den 5<sup>n</sup> Juni en de
+volgende nacht werden <span class="pagenum">[<a id="pb153" href=
+"#pb153" name="pb153">153</a>]</span>rustig in het kamp doorgebracht.
+Na zooveel vermoeienissen en doorgestane gevaren, hadden wij die rust
+hoog noodig.</p>
+<div class="figure xd20e3741width"><img src="images/p153.jpg" alt=
+"Het dier nam opnieuw een sprong. Blz. 158." width="508" height="720">
+<p class="figureHead">Het dier nam opnieuw een sprong. Blz. <a href=
+"#pb158" class="pageref">158</a>.</p>
+</div>
+<p>Het was nu niet meer het koninkrijk Oude, dat zijne vruchtbare
+<span class="pagenum">[<a id="pb154" href="#pb154" name=
+"pb154">154</a>]</span>vlakten voor ons uitbreidde; het Stoomhuis
+vervolgde toen zijn reis door het grondgebied, steeds vruchtbaar, doch
+met &raquo;nullahs&rdquo;, of bergkloven doorsneden, dat Rohilkhande
+genoemd wordt. Bareilli is de hoofdstad van den uitgestrekten vierhoek
+van honderd vijf en vijftig duizend mijlen kustland, rijkelijk
+besproeid door de talrijke takken van de Cogra, hier en daar bepoot met
+prachtige mangoboomen en bezaaid met dichte jungles, die evenwel
+allengs plaatsmaken voor bebouwde velden.</p>
+<p>Daar was het middelpunt van den opstand na de inneming van Delhi;
+daar was het tooneel van een der veldtochten van sir Colin Campbell;
+daar was de legerafdeeling van den <span class="corr" id="xd20e3754"
+title="Bron: brigadegeneraal">brigade-generaal</span> Walpole in den
+aanvang niet gelukkig: daar kwam een vriend van sir Edward Munro om het
+leven, de kolonel van het 93<sup>e</sup> regiment Schotten, dat zich in
+het gevecht van den 14<sup>n</sup> April bij de twee belegeringen van
+Lucknow onderscheiden had.</p>
+<p>Met het oog op de gansche inrichting van dit grondgebied, kon geen
+ander gunstiger geweest zijn voor onzen trein. Fraaie, effen wegen,
+gemakkelijk over te steken stroomen tusschen de twee belangrijker
+slagaderen die van het noorden komen, alles bracht mede dit gedeelte
+van ons reisplan gemakkelijk te maken. Er bleef ons slechts nog eenige
+honderden kilometers te doorloopen over, alvorens de eerste verheffing
+van den bodem te gevoelen, die de vlakte met de bergen van
+N&eacute;paul verbindt.</p>
+<p>Alleen slechts moest nu ernstig rekening gehouden worden met het
+regenseizoen. De regentijd doet zich heviger in de kuststreek gevoelen
+dan binnen in het schiereiland en duurt ook wat <span class="corr" id=
+"xd20e3767" title="Bron: later">langer</span>. De reden hiervan is dat
+de wolken zich ontlasten alvorens het midden van Indi&euml; te
+bereiken, doch behalve dat veranderen zij eenigszins van richting door
+den slagboom der hooge bergen. Op de kust van Malabar begint de moesson
+in de maand Mei; in de centrale en noordelijke provinci&euml;n, doet
+hij zich slechts eenige weken later gevoelen, in de maand Juni.</p>
+<p>Nu bevonden wij ons juist in Juni en in deze bijzondere, doch
+vooruit geziene omstandigheden zou onze reis voortgezet worden.</p>
+<p>Alvorens evenwel met de mededeeling onzer lotgevallen verder te
+gaan, moet ik zeggen dat het met onzen braven Go&ucirc;mi, zoo
+ongelukkig door den bliksem ontwapend, den volgenden dag reeds beter
+ging. De verlamming van zijn linkerbeen was slechts tijdelijk. Hij
+hield er niets uit over, maar scheen toch eenigen wrok tegen het
+hemelvuur te koesteren.</p>
+<p>Op de twee dagen van den 6<sup>n</sup> en 7<sup>n</sup> Juni, had
+kapitein Hod met behulp van Phann en Black gelukkige jacht. Hij kon
+toch een paar antilopen, hier &raquo;nilgaus&rdquo; genaamd, schieten.
+Dit zijn de blauwe ossen der Hindoes, die men juister herten zou moeten
+noemen, omdat zij meer op herten dan op de stamgenooten van
+<span class="pagenum">[<a id="pb155" href="#pb155" name=
+"pb155">155</a>]</span>den god Apis gelijken. Men zou ze zelfs
+parelgrijze herten kunnen noemen en hunne kleur herinnert voorzeker
+meer aan de kleur van een stormachtige lucht dan aan die van een
+azuurblauwen hemel. Men verzekert evenwel, dat bij eenigen dezer
+prachtige dieren met kleine, scherpe en rechte horens, langen en een
+weinig gewelfden kop, het haar bijna blauw wordt,&mdash;een kleur die
+de natuur den viervoetigen dieren standvastig schijnt geweigerd te
+hebben, zelfs den blauwen vos, wiens pels eerder zwart is.</p>
+<p>Toch waren dit de roofdieren nog niet, waarvan kapitein Hod droomde.
+Evenwel is de nilgau, al is het geen roofdier, gevaarlijk, wanneer hij
+licht gekwetst den jager aanvalt. Een eerste kogel van den kapitein,
+een tweede van Fox, stuitten deze tweede prachtige dieren in hun vaart.
+Zij werden als in de vlucht geschoten. Voor Fox was het dan ook slechts
+vliegend wild!</p>
+<p>&raquo;Monsieur&rdquo; Parazard, evenwel dacht er heel anders over
+en de heerlijk gebraden bouten, die hij ons dien dag opdischte, deden
+ons tot zijne meening overhellen.</p>
+<p>Den 8<sup>n</sup> Juni, met het krieken van den dag, verlieten wij
+ons kamp, dat bij een klein dorp van Rohilkhande was opgeslagen. Wij
+waren er den vorigen avond aangekomen, na de veertig kilometers, die
+het van Rewah scheiden, te hebben afgelegd. Onze trein had dus slechts
+met een zeer gematigde snelheid gereisd over een grond, dien de regens
+steeds weeker maakten. Bovendien begonnen de beken te zwellen, terwijl
+verscheidene doorwaadbare plaatsen onze reis eenige uren vertraagden.
+Doch, aan een paar dagen waren wij niet gebonden. Wij waren toch zeker
+v&oacute;&oacute;r het einde van Juni de bergachtige streek te
+bereiken, waar wij ons gedurende eenige maanden van den zomer met het
+Stoomhuis wilden ophouden, als te midden van een sanitarium. Wij
+behoefden ons dus niet ongerust hierover te maken.</p>
+<p>Dien dag van den 8<sup>n</sup> miste kapitein Hod een prachtig
+schot.</p>
+<p>Terzijde van den weg bevonden zich dichte jungles van bamboes,
+zooals men er velen rondom de dorpen aantreft, die gebouwd schijnen in
+bloemenkorfjes. Het was nog de echte jungle niet, zooals die zoo vaak
+in Hindostan op de woeste, naakte, onvruchtbare vlakte wordt
+aangetroffen, en waarboven grijsachtige struiken uitsteken. Wij
+bevonden ons integendeel in een bebouwd land, te midden van vruchtbare
+landouwen, die gewoonlijk waren afgedeeld in moerassige
+rijstvelden.</p>
+<p>De IJzeren Reus ging bedaard voorwaarts, bestuurd door de hand van
+Storr en wierp fraaie rookwolkjes uit, die door den wind over het
+bamboes langs den weg verspreid werden.</p>
+<p>Eensklaps sprong een dier met verbazende vlugheid op den nek van
+onzen olifant.</p>
+<p>&raquo;Een tch&icirc;ta! een tch&icirc;ta!&rdquo; riep de machinist.
+<span class="pagenum">[<a id="pb156" href="#pb156" name=
+"pb156">156</a>]</span></p>
+<p>Op dezen kreet snelde kapitein Hod naar het voorste balkon en greep
+een geweer, dat daar altijd gereed stond.</p>
+<p>&raquo;Een tch&icirc;ta!&rdquo; riep hij op zijn beurt.</p>
+<p>&raquo;Schiet hem dan toch!&rdquo; schreeuwde ik.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb den tijd!&rdquo; antwoordde kapitein Hod, die
+zich vergenoegde met op het dier aan te leggen.</p>
+<p>De tch&icirc;ta is een soort van luipaard, in Indi&euml; thuis
+behoorende, niet zoo groot als de tijger, maar bijna even zoo geducht,
+zoo vlug, lenig en sterk is hij.</p>
+<p>Kolonel Munro, Banks en ik wij hielden hem onder de veranda staande
+in &rsquo;t oog, en wachtten altijd op het schot van den kapitein.</p>
+<p>Blijkbaar had zich de luipaard op het gezicht van onzen olifant
+vergist. Hij had zich stoutmoedig op hem geworpen, doch daar waar hij
+levend vleesch meende te vinden, waarin hij zijne tanden of klauwen kon
+slaan, was het vleesch van plaatijzer, dat noch zijn tanden, noch zijn
+klauwen konden oprijten. Woedend over dit slechte resultaat, klampte
+hij zich aan de lange ooren van het gewaande dier vast, en was
+ongetwijfeld op punt het weder los te laten, toen hij ons opmerkte.</p>
+<p>Kapitein Hod bleef steeds op hem aanleggen, als een jager, die zeker
+van zijn schot is en het dier slechts op het juiste oogenblik en op de
+juiste plek wil treffen.</p>
+<p>De tch&icirc;ta richtte zich brullende op. Zeker gevoelde hij het
+gevaar, maar scheen het niet te willen ontvluchten. Misschien zocht hij
+het gunstige oogenblik om zich op de veranda te werpen.</p>
+<p>Werkelijk zagen wij hem weldra naar den kop van den olifant kruipen,
+met zijne pooten den snuit, die tot schoorsteen diende, omvatten en
+daarna naar de opening klimmen, waaruit de stoom ontsnapte.</p>
+<p>&raquo;Schiet dan toch, Hod!&rdquo; zei ik weder.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb den tijd,&rdquo; antwoordde de kapitein.</p>
+<p>Daarna, zich tot mij wendende, vroeg hij, zonder echter den
+luipaard, die naar ons keek, uit het oog te verliezen:</p>
+<p>&raquo;Heb je nooit een tch&icirc;ta gedood, Maucler?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nooit.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wil je er een dooden?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Kapitein,&rdquo; antwoordde ik, &raquo;&rsquo;k wil je dat
+prachtige schot niet ontnemen....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat dat betreft,&rdquo; zei Hod, &raquo;&rsquo;t is toch geen
+schot voor een jager! Neem een geweer en leg op het schoudergewricht
+van het dier aan! Als je mis schiet, zal ik het in de vlucht
+raken!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, goed.&rdquo;</p>
+<p>Fox gaf mij een karabijn met dubbelen loop aan, die hij in de hand
+hield. Ik nam haar aan, spande den haan, legde op het <span class=
+"pagenum">[<a id="pb157" href="#pb157" name=
+"pb157">157</a>]</span>schoudergewricht van het dier aan, dat zich
+steeds onbeweeglijk hield en schoot.</p>
+<div class="figure xd20e3853width"><img src="images/p157.jpg" alt=
+"&raquo;Eindelijk!&rdquo; riep Hod uit. Blz. 163." width="502" height=
+"720">
+<p class="figureHead">&raquo;Eindelijk!&rdquo; riep Hod uit. Blz.
+<a href="#pb163" class="pageref">163</a>.</p>
+</div>
+<p>Het dier, gekwetst, doch licht, nam een geweldigen sprong, en
+<span class="pagenum">[<a id="pb158" href="#pb158" name=
+"pb158">158</a>]</span>over het torentje van den machinist heen gaande,
+stortte het zich op het eerste dak van het Stoomhuis neder.</p>
+<p>Welk een goede jager kapitein Hod ook ware, hij had den tijd niet
+gehad het in het voorbijgaan te treffen....</p>
+<p>&raquo;Pas op, Fox, pas op!&rdquo; riep hij uit.</p>
+<p>En beiden snelden van de veranda af en posteerden zich in het
+torentje.</p>
+<p>De luipaard, die heen en weer ging, wierp zich op het tweede dak, na
+het brugje te zijn overgesprongen.</p>
+<p>Op het oogenblik dat de kapitein zou schieten, nam het dier opnieuw
+een aanloop, die het op den grond deed neerkomen, richtte zich met een
+krachtigen sprong in de hoogte en verdween in de jungle.</p>
+<p>&raquo;Stop! stop!&rdquo; riep Banks den machinist haastig toe, die,
+den stoom afsluitende, de wielen van den trein door middel van den
+remtoestel oogenblikkelijk tot staan bracht.</p>
+<p>De kapitein en Fox sprongen op den weg en wierpen zich in het dichte
+kreupelhout om den tch&icirc;ta te bereiken.</p>
+<p>Eenige minuten luisterden wij niet zonder eenig ongeduld of zich ook
+een geweerschot deed hooren, doch te vergeefs en de twee jagers kwamen
+met ledige handen terug.</p>
+<p>&raquo;Verdwenen! gevlogen!&rdquo; riep kapitein Hod uit, &raquo;en
+zelfs geen spoor van bloed op den grond!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is mijn schuld!&rdquo; zei ik tot den
+kapitein<span class="corr" id="xd20e3885" title="Bron: .">,</span>
+&raquo;en &rsquo;t zou beter geweest zijn, als gij op dien tch&icirc;ta
+geschoten hadt, inplaats van het aan mij over te laten! <i>Gij</i>
+zoudt hem niet gemist hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En <i>gij</i> hebt hem toch geraakt, daar ben ik zeker
+van,&rdquo; antwoordde Hod, &raquo;maar niet op de goede
+plaats!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Die zal mijn acht en dertigste en uw een en veertigste niet
+zijn, kapitein!&rdquo; zei Fox, tamelijk onthutst.</p>
+<p>&raquo;Ook goed!&rdquo; zei Hod, op een toon van gemaakte
+onverschilligheid, &raquo;een tch&icirc;ta is geen tijger. Als dat het
+geval niet geweest was, mijn waarde Maucler, zou ik het niet van me
+hebben kunnen verkrijgen, u dat schot af te staan!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Aan tafel, mijne vrienden,&rdquo; zei toen kolonel Munro.
+&raquo;Het ontbijt wacht ons en dat zal u troosten....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Des te meer nog,&rdquo; zei Mac Neil, &raquo;omdat alles de
+schuld van Fox is!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Mijn schuld?&rdquo; antwoordde de oppasser, die niets in zijn
+schik was over deze onverwachte opmerking.</p>
+<p>&raquo;Ongetwijfeld, Fox,&rdquo; hernam de sergeant. &raquo;De
+karabijn, die je mijnheer Maucler hebt overhandigd, was slechts met
+hagel No. 6 geladen!&rdquo;</p>
+<p>En Mac Neil liet de tweede patroon zien, die hij uit het geweer
+gehaald had waarvan ik me bediend had. Zij bevatte werkelijk niets
+anders dan patrijzenhagel. <span class="pagenum">[<a id="pb159" href=
+"#pb159" name="pb159">159</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Fox!&rdquo; zei kapitein Hod.</p>
+<p>&raquo;Kapitein?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Twee dagen politiekamer!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Tot uw orders, kapitein!&rdquo;</p>
+<p>En Fox begaf zich naar zijn kamertje, vast besloten binnen acht en
+veertig uren niet meer voor ons te verschijnen. Hij was zeer beschaamd
+over zijn vergissing en wilde zijn schande verbergen.</p>
+<p>Den volgenden dag, 9 Juni, doorkruisten Hod, Go&ucirc;mi en ik,
+gedurende den halven dag rust, dien Banks ons had toegestaan, de vlakte
+langs den weg. Het had den geheelen morgen geregend, doch tegen den
+middag was de lucht wat opgeklaard en mocht men eenige uren droog weer
+verwachten.</p>
+<p>Intusschen was het niet Hod, de jager op roofdieren, die mij ditmaal
+medenam, maar de jager op wild. Ter voorziening van de tafel, ging hij
+bedaard langs den zoom der rijstvelden wandelen, in gezelschap van
+Black en van Phann. &raquo;Monsieur&rdquo; Parazard had den kapitein
+laten weten, dat de voorraadkamer ledig was en hij van Zijn
+Achtbaarheid verlangde dat Zijn Achtbaarheid &raquo;de noodige
+maatregelen&rdquo; wel wilde nemen om haar te vullen.</p>
+<p>Kapitein Hod onderwierp zich en wij vertrokken, gewapend met
+eenvoudige jachtgeweren. Gedurende twee uren zagen wij niets anders dan
+eenige hazen en patrijzen, maar op zulk een afstand, dat wij,
+niettegenstaande den goeden wil onzer honden, alle hoop ze te bereiken,
+moesten opgeven.</p>
+<p>Kapitein Hod was dan ook niets in zijn humeur. Trouwens, midden in
+die uitgestrekte vlakte, zonder jungles, zonder kreupelhout, bezaaid
+met dorpen en landhoeven, kon hij niet op de ontmoeting van eenig
+verscheurend dier rekenen, dat hem den gemisten luipaard van den
+vorigen dag had kunnen vergoeden. Hij was slechts uitgegaan in zijne
+hoedanigheid als proviandmeester en dacht aan de ontvangst van
+&raquo;monsieur&rdquo; Parazard als hij met ledigen weitasch
+thuiskwam.</p>
+<p>Het was toch onze schuld niet. Te vier uur waren we nog niet in de
+gelegenheid geweest een enkel schot te lossen. Het woei flink en,
+zooals ik reeds zeide, rees al het wild buiten schot op.</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde vriend,&rdquo; sprak toen kapitein Hod tot mij,
+&raquo;het loopt ons alles tegen! Toen we Calcutta verlieten heb ik je
+prachtige jachten beloofd en een <span class="corr" id="xd20e3935"
+title="Bron: halstarrig">halsstarrig</span> noodlot, dat me volkomen
+onverklaarbaar is, belet mij mijne belofte gestand te doen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Kom, kom, kapitein,&rdquo; antwoordde ik, &raquo;we moeten
+niet wanhopen. Als ik er eenig verdriet van heb, dan is dat minder voor
+mij, dan wel voor u!.... We zullen onze schade trouwens inhalen in de
+bergen van N&eacute;paul!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja,<span class="corr" id="xd20e3942" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> zei kapitein Hod, &raquo;daar op de
+eerste hellingen van het Himalaya-gebergte zullen de omstandigheden
+beter voor ons zijn. <span class="pagenum">[<a id="pb160" href="#pb160"
+name="pb160">160</a>]</span>Zie je, Maucler, &rsquo;k zou willen
+wedden, dat onze trein met al zijn omhaal, het geloei van zijn stoom,
+en vooral zijn reusachtigen olifant, die verwenschte roofdieren schrik
+aanjaagt, nog meer dan een spoortrein zou doen en dit zal maar al te
+zeer het geval zijn, zoolang hij op marsch is! Als de trein rust,
+moeten wij hopen, dat we gelukkiger zullen zijn. Die luipaard was toch
+werkelijk dwaas! Hij moet zeker woest van den honger geweest zijn, dat
+hij zich zoo op onzen IJzeren Reus wierp en hij was waard geweest
+morsdood geschoten te zijn! Die satansche Fox! &rsquo;k <span class=
+"corr" id="xd20e3947" title="Bron: zal">Zal</span> nooit vergeten wat
+hij gedaan heeft!&mdash;Hoe laat is &rsquo;t nu?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is bij vijf uren!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Al vijf uur, en we hebben nog geen patroon
+verschoten!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ze wachten ons eerst om zeven uur in &rsquo;t kamp terug.
+Misschien dat in dien tijd....!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Neen, &rsquo;t loopt ons allemaal tegen,&rdquo; riep kapitein
+Hod uit, <span class="corr" id="xd20e3958" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>en zie je, geluk moet er bij
+zijn!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar volharding ook,&rdquo; antwoordde ik. &raquo;Kom aan,
+kapitein, laten we afspreken, dat we niet met ledige handen zullen
+thuiskomen! Vindt u dat goed?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Of ik dat goed vind!&rdquo; riep Hod uit. &raquo;Een man een
+man, een woord een woord!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Afgesproken.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zie je, Maucler, &rsquo;k bracht liever een veldmuis of een
+eekhoorn mee dan platzak thuis te komen!&rdquo;</p>
+<p>Kapitein Hod, Go&ucirc;mi en ik, we bevonden ons in een stemming om
+met alles tevreden te zijn. De jacht werd dus met een hardnekkigheid
+voortgezet, een beter lot waardig, maar &rsquo;t was alsof de
+onschadelijkste vogeltjes onze vijandige voornemens geraden hadden. Het
+was niet mogelijk er een onder schot te krijgen.</p>
+<p>Zoo gingen wij tusschen de rijstvelden door, nu eens de eene zijde
+van den weg, dan de andere houdende, op onze schreden terugkeerende, om
+ons niet te ver van het kamp te verwijderen. Alles te vergeefs! Ten
+half zeven ure &rsquo;s avonds, was er nog geen schot gevallen. We
+hadden daar even goed met een rotting in de hand kunnen komen. Het
+resultaat zou hetzelfde geweest zijn.</p>
+<p>Ik keek kapitein Hod aan. Hij liep met de tanden op elkaar geklemd.
+Een stille woede had zich van hem meester gemaakt, kenbaar aan een
+diepen rimpel op zijn voorhoofd, tusschen de twee wenkbrauwen. Hij
+prevelde tusschen zijn saamgeknepen lippen allerlei bedreigingen tegen
+alle levende behaarde of gevederde wezens, waarvan geen enkel exemplaar
+zich op deze vlakte vertoonde. Ik zag aankomen, dat hij zijn geweer
+tegen een boom of een rots of eenig ander voorwerp ging
+lossen&mdash;een jagersmanier om aan zijn toorn lucht te geven. Zijn
+wapen brandde hem in de hand. Dat bleek uit zijn heele wijze van doen.
+Hij wierp het op in den arm, <span class="pagenum">[<a id="pb161" href=
+"#pb161" name="pb161">161</a>]</span>dan op schouder, dan droeg hij het
+in de hand, alles onwillekeurig, ondanks zich zelven.</p>
+<div class="figure xd20e3979width"><img src="images/p161.jpg" alt=
+"Hod hield de tromp van zijn geweer op het dier gevestigd. Blz. 164."
+width="506" height="720">
+<p class="figureHead">Hod hield de tromp van zijn geweer op het dier
+gevestigd. Blz. <a href="#pb164" class="pageref">164</a>.</p>
+</div>
+<p>Go&ucirc;mi keek hem aan. <span class="pagenum">[<a id="pb162" href=
+"#pb162" name="pb162">162</a>]</span></p>
+<p>&raquo;De kapitein zal gek worden als dat zoo voortgaat!&rdquo;
+zeide hij tot mij, het hoofd schuddende.</p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde ik, &raquo;en ik zou wel dertig
+shillings willen geven voor de eenvoudigste tamme duif, die een
+menschenvriend in zijn bereik wierp! Dat zou hem wat
+kalmeeren!&rdquo;</p>
+<p>Maar, noch voor dertig shillings, noch voor het dubbele, noch voor
+het driedubbele had men op het oogenblik zich het minst kostbare en
+gemeenste stuk wild kunnen verschaffen. Het was nu alles stil en
+verlaten op de vlakte en zelfs zagen we geen landhoeve noch dorp
+meer.</p>
+<p>Ik geloof waarlijk, dat als het mogelijk geweest was, ik Go&ucirc;mi
+had uitgestuurd om tegen elken prijs een of ander stuk gevogelte te
+koopen, al was het een geplukte kip, om haar onzen vergramden kapitein
+ter voldoening van zijn wraak over te leveren!</p>
+<p>De avond begon nu evenwel te vallen. Overeen uur zou het zoo donker
+zijn, dat het onmogelijk was onzen vergeefschen tocht voort te zetten.
+Alhoewel wij waren overeengekomen in geen geval met een ledigen
+weitasch in het kamp terug te komen, zouden we er toch wel toe
+verplicht zijn, tenzij we den nacht op de vlakte doorbrachten. Doch,
+behalve dat we een regenachtigen nacht te wachten hadden, zouden
+kolonel Munro en Banks, ons niet ziende terugkeeren, in groote
+ongerustheid verkeerd hebben.</p>
+<p>Kapitein Hod keek met wijd geopende oogen, van links naar rechts en
+van rechts naar links met de vlugheid van een vogel en liep een tiental
+passen vooruit, in een richting, die ons nu juist niet dichter bij het
+Stoomhuis bracht.</p>
+<p>Ik wilde juist mijne schreden verhaasten en hem inhalen om hem te
+zeggen, dat we het toch eindelijk maar moesten opgeven langer tegen het
+noodlot te strijden, toen een luid vleugelgeklep zich rechts van mij
+deed hooren. Ik keek en zag een witachtige massa zich langzaam boven
+een kreupelboschje verheffen.</p>
+<p>Snel, zonder kapitein Hod den tijd te laten zich omtekeeren, legde
+ik aan en schoot achtereenvolgens mijne twee loopen af.</p>
+<p>De onbekende vogel, dien ik geschoten had, viel zwaar aan den zoom
+van een rijstveld neder.</p>
+<p>Phann maakte zich met &eacute;&eacute;n sprong meester van het wild,
+dat ik getroffen had en bracht het den kapitein.</p>
+<p>&raquo;Eindelijk!&rdquo; riep Hod uit, &raquo;als
+&raquo;monsieur&rdquo; Parazard nu niet tevreden is, mag hij zich met
+zijn hoofd vooruit in zijn ketel storten!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar, is &rsquo;t wel wild, dat gegeten wordt?&rdquo; vroeg
+ik.</p>
+<p>&raquo;Wel zeker.... bij gebrek aan wat anders!&rdquo; antwoordde de
+kapitein.</p>
+<p><span class="corr" id="xd20e4017" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Zeer gelukkig heeft niemand u gezien,
+mijnheer Maucler!&rdquo; zei Go&ucirc;mi.</p>
+<p>&raquo;Welk kwaad heb ik dan gedaan?&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb163" href="#pb163" name="pb163">163</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Wel! u heb een pauw geschoten en het is verboden pauwen te
+dooden, die in gansch Indi&euml; als gewijde vogels ge&euml;erd
+worden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De duivel hale de gewijde vogels en hen, die ze
+vereeren!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;Deze is nu eenmaal
+gedood en men zal hem eten.... met eerbied, als je wilt, maar gegeten
+zal hij worden!&rdquo;</p>
+<p>Inderdaad is in dit land der brahmanen, sedert de expeditie van
+Alexander, de pauw, die zich omstreeks dezen tijd over het schiereiland
+verspreidde, een dier heilig boven allen. De Hindoes hebben er het
+zinnebeeld van de godin Saravasti van gemaakt, die voorzit bij de
+geboorten en huwelijken. Het is verboden dezen vogel te dooden op
+straffen, die door de Engelsche wet bekrachtigd zijn.</p>
+<p>Dit exemplaar van het hoendergeslacht, dat de vreugde uitmaakte van
+kapitein Hod, was prachtig met zijn donkergroene vleugels met
+metaalachtigen weerglans, aan de randen omzoomd met een smal goud
+randje. De goed gevulde en met schitterende oogen voorziene staart van
+den vogel, vormde een prachtigen waaier met zijdeachtige franjes.</p>
+<p>&raquo;Op marsch! op marsch!&rdquo; zei de kapitein. &raquo;Morgen
+zal &raquo;monsieur&rdquo; Parazard ons pauwenvleesch laten eten, wat
+al de brahmanen van Indi&euml; er van mogen denken! Weliswaar is de
+pauw maar een verwaand hoentje, maar deze zal met zijn kunstig
+opgemaakte veeren, toch een goed effect op onze tafel maken!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Eindelijk ben je dan toch tevreden, kapitein!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Tevreden.... over u, mijn waarde vriend, maar volstrekt niet
+over mijzelven! Mijn ongelukkig gestarnte heeft me nog niet verlaten!
+Kom, op marsch!&rdquo;</p>
+<p>Wij keerden dus nu op onze schreden naar den kant van het kamp
+terug, waarvan wij omstreeks drie mijlen moesten verwijderd zijn. Onze
+weg liep in bochten tusschen de dichte jungles van bamboes en
+noodzaakte ons dicht bij elkander te gaan, terwijl Go&ucirc;mi met ons
+wild een pas of drie achter ons liep. De zon was nog niet verdwenen,
+doch door dichte wolken omsluierd, zoodat wij onzen weg half in het
+duister moesten zoeken.</p>
+<p>Plotseling weerklonk een vreeselijk gebrul in een kreupelbosch
+rechts. Dit gebrul maakte zulk een geduchten indruk op mij, dat ik
+eensklaps stil bleef staan, als ondanks mij zelven.</p>
+<p>Kapitein Hod greep mij bij de hand.</p>
+<p>&raquo;Een tijger!&rdquo; zeide hij.</p>
+<p>Daarna uitte hij een vloek.</p>
+<p>&raquo;Bij alle duivels!&rdquo; riep hij uit, &raquo;we hebben
+slechts hagel op onze geweren!&rdquo;</p>
+<p>Het was maar al te waar, en noch Hod, noch Go&ucirc;mi, noch ik,
+hadden scherpe patronen bij ons! <span class="pagenum">[<a id="pb164"
+href="#pb164" name="pb164">164</a>]</span></p>
+<p>Trouwens zou ons de tijd ontbroken hebben om onze geweren met kogels
+te laden. Tien seconden later nam het dier, na zijn gebrul herhaald te
+hebben, een sprong buiten het kreupelhout en kwam op twintig passen van
+daar op den weg terecht.</p>
+<p>Het was een prachtige tijger, van de soort, die door de Hindoes
+menscheneters genoemd worden, woeste roofdieren, waarvan de
+slachtoffers jaarlijks bij honderden geteld worden.</p>
+<p>De toestand was vreeselijk.</p>
+<p>Ik keek den tijger aan, ik verslond hem met de oogen en ik moet
+bekennen, dat ik bevende mijn geweer vasthield. Hij was negen &agrave;
+tien voet lang, oranjekleurig en wit en zwart gestreept.</p>
+<p>Hij keek ons ook aan. Zijn kattenoog schitterde in het halfdonker.
+Zijn staart zweepte koortsachtig den grond. Hij dook ineen als om ons
+te bespringen.</p>
+<p>Hod had niets van zijn koelbloedigheid verloren en hield steeds de
+tromp van zijn geweer op het dier gevestigd, terwijl hij op een toon,
+die moeielijk was weer te geven, mompelde:</p>
+<p>&raquo;N<sup>o</sup>. zes! Een tijger te vernietigen met hagel
+n<sup>o</sup>. zes! Als ik hem niet heel dichtbij in zijn oogen schiet,
+zijn we....&rdquo;</p>
+<p>De kapitein kon niet uitspreken. De tijger naderde, niet bij
+sprongen, maar met kleine pasjes.</p>
+<p>Go&ucirc;mi, achter ons neergehurkt, mikte ook op hem, maar ook zijn
+geweer bevatte slechts hagel. Wat het mijne betreft, het was zelfs niet
+meer geladen.</p>
+<p>Ik wilde een patroon uit mijn patroontasch nemen.</p>
+<p>&raquo;Niet de minste beweging!&rdquo; fluisterde de kapitein mij
+in. &raquo;De tijger zou springen en hij moet niet springen!&rdquo;</p>
+<p>Alle drie hielden we ons dus onbeweeglijk.</p>
+<p>De tijger kwam langzaam naderbij. Zijn kop, dien hij straks nog heen
+en weer schudde, bewoog zich nu niet meer. Zijne oogen keken strak,
+maar als van onderen op. Met zijn half geopenden muil, dien hij dicht
+bij den grond hield, scheen hij er de uitwasemingen van op te
+snuiven.</p>
+<p>Weldra was het geduchte dier nog slechts tien schreden van den
+kapitein af.</p>
+<p>Hod, die zich stevig in postuur gezet had, onbeweeglijk als een
+standbeeld, concentreerde zijn geheele leven in zijn blik. De
+vreeselijke worsteling, die zou plaats hebben en waaruit misschien
+niemand onzer levend zou ontkomen, deed hem het hart zelfs niet sneller
+slaan!</p>
+<p>Op dit oogenblik dacht ik, dat de tijger eindelijk zijn sprong zou
+nemen.</p>
+<p>Hij deed nog vijf schreden vooruit. Ik had al mijn geestkracht
+noodig om kapitein Hod niet toe te roepen:</p>
+<p>&raquo;Maar schiet dan toch! schiet!&rdquo; <span class=
+"pagenum">[<a id="pb165" href="#pb165" name="pb165">165</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e4100width"><img src="images/p165.jpg" alt=
+"De &raquo;sapwallahs&rdquo; of slangenbezweerders. Blz. 171." width=
+"509" height="720">
+<p class="figureHead">De &raquo;sapwallahs&rdquo; of
+slangenbezweerders. Blz. <a href="#pb171" class="pageref">171</a>.</p>
+</div>
+<p>Neen! De kapitein had het gezegd,&mdash;en het was waarschijnlijk
+het eenige reddingsmiddel,&mdash;hij wilde het dier de oogen
+verbranden, maar daarvoor moest hij hem van zeer nabij schieten.
+<span class="pagenum">[<a id="pb166" href="#pb166" name=
+"pb166">166</a>]</span></p>
+<p>De tijger deed nog drie passen voorwaarts en richtte zich op om zijn
+sprong te nemen....</p>
+<p>Daar klonk een geweldige losbarsting, die bijna dadelijk door een
+tweede gevolgd werd.</p>
+<p>Deze tweede losbarsting had plaats in het lichaam van het dier zelf,
+dat na drie of vier schokken en een gebrul van pijn, dood neerviel.</p>
+<p>&raquo;O, wonder!&rdquo; riep kapitein Hod uit. &raquo;Mijn geweer
+was dan toch met een kogel geladen! en nog wel met een ontplofbaren
+kogel! o! ditmaal dank, Fox, dank!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Is &rsquo;t mogelijk!&rdquo; riep ik uit.</p>
+<p>&raquo;Kijk!&rdquo;</p>
+<p>En zijn geweer naar omlaag houdende, haalde kapitein Hod de patroon
+uit den linker loop.</p>
+<p>Het was een kogelpatroon.</p>
+<p>Hoe was de toedracht der zaak?</p>
+<p>Kapitein Hod had een karabijn en een geweer met dubbelen loop beiden
+van hetzelfde kaliber. Terwijl nu Fox, bij vergissing, de karabijn met
+jachthagel geladen had, had hij het jachtgeweer met de ontplofbare
+kogels geladen. En terwijl nu die vergissing den vorigen dag het leven
+van het luipaard gered had, had zij heden ons leven gered!</p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;en nooit heb ik
+van meer nabij den dood onder de oogen gezien!&rdquo;</p>
+<p>Een half uur later, waren wij in het kamp terug. Hod liet Fox voor
+zich komen en vertelde hetgeen gebeurd was.</p>
+<p>&raquo;Kapitein,&rdquo; antwoordde de oppasser, &raquo;dat bewijst,
+dat ik in plaats van twee dagen consigne er vier verdien, omdat ik mij
+tweemalen vergist heb?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat is ook mijn meening,&rdquo; antwoordde kapitein Hod;
+&raquo;maar omdat ik door je vergissing den een en veertigsten
+geschoten heb, is het ook mijn meening je een guinje aan te
+bieden....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En de mijne haar aan te nemen,&rdquo; antwoordde Fox.</p>
+<p>Dit waren de bijzonderheden, die de eerste ontmoeting van kapitein
+Hod en zijn een en veertigsten tijger kenmerkten.</p>
+<p>Den 12<sup>n</sup> Juni &rsquo;s avonds, hield onze trein stil bij
+een weinig belangrijk gehucht en den volgenden morgen vertrokken wij
+weder om de honderd vijftig kilometers af te leggen, die nog tusschen
+ons en de bergen van N&eacute;paul lagen. <span class="pagenum">[<a id=
+"pb167" href="#pb167" name="pb167">167</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="ch14" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XIV.</h2>
+<h2 class="main">Een tegen drie.</h2>
+<p class="firstpar">Nog eenige dagen en we zouden eindelijk de eerste
+hellingen beklimmen van die noordelijke streken van Indi&euml;, die al
+hooger en hooger, van heuvel tot heuvel, van berg tot berg, de grootste
+hoogten van den aardbol bereiken. Tot nog toe was de helling van den
+bodem slechts ongevoelig geweest en scheen ook onze IJzeren Reus er
+niets van te bemerken.</p>
+<p>Het weer was stormachtig, regenachtig vooral, doch het bleef
+overigens een zeer draaglijke gemiddelde temperatuur. De wegen waren
+nog niet slecht en nog hard genoeg om de wielen van den zwaren trein
+met hare breede vellingen niet te diep te doen inzakken. Gebeurde het
+somtijds dat de gaten te diep waren, dan was een lichte druk van de
+hand van Storr op den regulateur voldoende om den stoom krachtiger te
+doen werken en den trein den hinderpaal te doen overwinnen. Men weet,
+dat onze machine kracht in overvloed bezat en, werd de toelaatklep een
+vierde slag meer geopend, zoo werd onmiddellijk de <span class="corr"
+id="xd20e4158" title="Bron: effective">effectieve</span> werking met
+eenige dozijnen paardekracht vermeerderd.</p>
+<p>En inderdaad hadden we slechts reden tot tevredenheid, zoowel over
+de wijze van vervoer als over de beweegkracht, door Banks aangenomen en
+de geriefelijkheid onzer rollende huizen, met hunne telkens zich
+hernieuwende gezichtspunten.</p>
+<p>Want nu was het niet meer de onbegrensde vlakte, die zich uitstrekt
+van de vallei van den Ganges tot het grondgebied van Oude en
+Rohilkhande. De toppen toch van het Himalayagebergte vormden in het
+noorden een reusachtigen rand, waartegen de door den zuidwesten wind
+voortgedreven wolken kwamen aanbotsen. Het was nog onmogelijk het
+schilderachtige profiel goed te bewonderen van een bergketen, die zich
+op een gemiddelde hoogte van acht duizend meters boven het vlak der zee
+tegen den hemel afteekende; doch bij het naderen van de grenzen van
+Thibet, werd het voorkomen van het land woester en maakten zich de
+jungles ten koste der bebouwde velden van den bodem meester.</p>
+<p>Ook de flora van dit gedeelte van het Hindoesche grondgebied was
+dezelfde niet meer. Reeds hadden de palmboomen plaats gemaakt voor
+prachtige pisangboomen, voor die dichte mangoboomen, die de lekkerste
+vruchten van Indi&euml; geven, doch vooral voor de groepen bamboes,
+welker takken en bladeren tot een hoogte van honderd <span class=
+"pagenum">[<a id="pb168" href="#pb168" name="pb168">168</a>]</span>voet
+boven den grond ontloken. Daar ook vertoonden zich magnolias, met
+groote bloemen, die de lucht met hare doordringende geuren vervulden,
+prachtige ahornboomen, verschillende soorten van eikenboomen,
+kastanjeboomen met de met stekels als zee&euml;gels bezette vruchten,
+caoutchoucboomen, waarvan het sap uit hunne geopende aderen stroomde,
+pijnboomen met hunne &eacute;norme bladeren; vervolgens kleiner van
+stuk, schitterender van kleuren, geraniums, rhododendrons,
+laurierboomen, in bedden geschikt, die de wegen omzoomden.</p>
+<p>Ook vertoonden zich nog eenige dorpen met hutten van stroo of
+bamboes, twee of drie landhoeven, verloren te midden der hooge boomen,
+maar reeds door een grooter aantal mijlen van elkander afgescheiden. De
+bevolking nam bij de nadering der hooge gronden af.</p>
+<p>Als achtergrond van de schilderij denke men zich nu over dat
+uitgestrekte landschap, een grijze en nevelachtige lucht verspreid,
+terwijl de regen meestal in stroomen nederviel. Gedurende vier dagen,
+van den 14<sup>n</sup> tot den 17<sup>n</sup> Juni, hadden wij
+misschien geen halven dag goed weer. Men was dus verplicht in het salon
+van het stoomhuis te blijven en moest dus de lange uren doorbrengen als
+in een vaste woning, rookende, pratende en whist spelende.</p>
+<p>Gedurende al dien tijd hadden de geweren niets te doen, tot groot
+verdriet van kapitein Hod, maar twee &raquo;schlems&rdquo; op een
+enkelen avond, brachten hem weder in zijn gewoon humeur.</p>
+<p>&raquo;Men kan altijd een tijger dooden,&rdquo; zeide hij,
+&raquo;maar men kan niet altijd schlem maken!&rdquo;</p>
+<p>Op zulk een ware en juist uitgedrukte bewering viel niet veel te
+antwoorden.</p>
+<p>Den 17<sup>n</sup> Juni werd het kamp opgeslagen bij een
+sera&iuml;,&mdash;de naam der bungalows, die inzonderheid voor de
+reizigers bestemd zijn. Het weder was een weinig opgehelderd en de
+IJzeren Reus, die gedurende die vier dagen gewerkt had, vorderde zooal
+niet eenige rust, dan toch eenige zorg. Men besloot dus den halven dag
+en den volgenden nacht op deze plaats door te brengen.</p>
+<p>De sera&iuml; is de karavansera, de openbare herberg der groote
+wegen van het schiereiland, een vierhoek van lage gebouwen, die een
+binnenplein omgeven, en meestal voorzien van vier hoektorens, hetgeen
+er een recht Oostersch voorkomen aan geeft. In die sera&iuml;s wordt de
+bediening waargenomen door een bijzonder daartoe aangewezen personeel,
+den &raquo;bhisti,&rdquo; of waterdrager, den kok, die voorzienigheid
+der reizigers die, niet veel eischend, zich met eieren en kippen weten
+te behelpen, en den <span class="corr" id="xd20e4193" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>khansama,&rdquo; of bezorger van
+levensmiddelen, met wien men rechtstreeks en gewoonlijk tegen lagen
+prijs kan handelen.</p>
+<p>De bewaarder van den sera&iuml; is eenvoudig een agent der zeer
+achtbare Compagnie, waaraan de meesten dezer inrichtingen behooren
+<span class="pagenum">[<a id="pb169" href="#pb169" name=
+"pb169">169</a>]</span>en die ze door den hoofdingenieur van het
+distrikt laat inspecteeren.</p>
+<div class="figure xd20e4201width"><img src="images/p169.jpg" alt=
+"Het was de prins Gourou Singh. Blz. 174." width="506" height="720">
+<p class="figureHead">Het was de prins Gourou Singh. Blz. <a href=
+"#pb174" class="pageref">174</a>.</p>
+</div>
+<p>Een vrij zonderlinge regel, maar die gestreng in deze inrichtingen
+<span class="pagenum">[<a id="pb170" href="#pb170" name=
+"pb170">170</a>]</span>gehandhaafd wordt, is deze: iedere reiziger kan
+gedurende vier en twintig uren van den sera&iuml; gebruik maken, doch,
+wil hij er langer in vertoeven, dan moet hij verlof van den inspecteur
+hebben. Heeft hij deze machtiging niet, dan kan de eerste de beste
+Engelschman of Hindoe, vorderen dat hij hem zijn plaats afstaat.</p>
+<p>Het spreekt van zelf dat, zoodra wij onze halt bereikt hadden, de
+IJzeren Reus zijn gewone uitwerking teweegbracht, namelijk zeer werd
+opgemerkt en misschien wel benijd werd. Toch beschouwden de aldaar toen
+aanwezige gasten van den sera&iuml; hem eerder met een soort van
+minachting,&mdash;een minachting evenwel, die te gemaakt was om gemeend
+te zijn.</p>
+<p>Nu hadden wij weliswaar met geen eenvoudige stervelingen te doen,
+die voor hun pleizier of hun handel reisden<span class="corr" id=
+"xd20e4216" title="Bron: ,">.</span> Het was geen Engelsch officier,
+zich naar zijne kantonnementen aan de N&eacute;paulsche grenzen
+begevende, noch een Hindoesche koopman, die zijn karavaan naar de
+steppen van Afghanistan, aan gene zijde van Lahore of Peshawar
+geleidde, neen, het was niemand anders dan de prins Gourou Singh in
+eigen persoon, de zoon van een onafhankelijken rajah van Guzarate, zelf
+een rajah en die met groote staatsie het noorden van het Indische
+schiereiland bereisde.</p>
+<p>Deze prins bewoonde niet alleen de drie of vier zalen van den
+sera&iuml;, maar ook al de toegangen, die <span class="corr" id=
+"xd20e4221" title="Bron: zoodaning">zoodanig</span> waren ingericht,
+dat zij de lieden van zijn gevolg konden herbergen.</p>
+<p>Ik had nooit een rajah op reis gezien. Toen dus nu onze halt op een
+kwartier uur afstand van den Sera&iuml;, op een bekoorlijke plek, aan
+den oever van een kleinen stroom en in de schaduw van prachtige boomen
+was ingericht, ging ik in gezelschap van kapitein Hod en Banks het kamp
+van den prins Gourou Singh bezoeken.</p>
+<p>De zoon van een rajah, die zich verplaatst, verplaatst zich niet
+alleen, verre van daar! Onder de menschen, die ik niet benijd,
+rangschik ik hen, die geen voet kunnen verzetten zonder dadelijk
+honderden van menschen in beweging te brengen! Naar mijn inzien is het
+beter een eenvoudige voetganger, met zijn bagage op den rug, zijn stok
+in de hand, zijn geweer op schouder te zijn, dan een prins in
+Indi&euml; reizende, met al de staatsie, hem door zijn rang
+opgelegd.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is geen mensch, die van de eene stad naar de andere
+gaat,&rdquo; zei Banks tot mij, &raquo;&rsquo;t is een geheel gehucht,
+dat zich op reis begeeft.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ik reis liever met ons Stoomhuis,&rdquo; antwoordde ik,
+&raquo;en &rsquo;k zou niet graag ruilen met dien zoon van een
+rajah!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En wie weet,&rdquo; hernam kapitein Hod, &raquo;of die prins
+ons rollend huis niet ver zou verkiezen boven al dien omslag op
+reis!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hij heeft maar &eacute;&eacute;n woord te zeggen,&rdquo; riep
+Banks uit, &raquo;en &rsquo;k zal hem een stoompaleis maken, als hij
+&rsquo;t maar goed betaalt! Maar laten we, al wachtende op zijn
+bestelling, dat kamp eens zien, of &rsquo;t ook de moeite waard
+is!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb171" href="#pb171" name=
+"pb171">171</a>]</span></p>
+<p>Het gevolg van den prins bedroeg niet minder dan vijf honderd
+personen. Buiten, onder de groote boomen op de vlakte, stonden twee
+honderd <span class="corr" id="xd20e4240" title=
+"Bron: symetrisch">symmetrisch</span> geplaatste wagens geschaard, als
+de tenten van een uitgestrekt kamp. Om deze wagens te trekken, hadden
+dezen zebus, anderen buffels, zonder drie prachtige olifanten te
+rekenen, die op hun rug palankijns van den grootsten rijkdom droegen,
+behalve nog een twintig kameelen, afkomstig uit de landstreken ten
+westen van den Indus, die &agrave; la Daumont worden voorgespannen.
+Niets ontbrak aan deze vorstelijke karavaan, noch de <span class="corr"
+id="xd20e4243" title="Bron: muziekanten">muzikanten</span>, die de
+ooren van Zijn Hoogheid streelden, noch de bajaderen, die zijne oogen
+bekoorden, noch de kunstenaars, die hem in zijn ledige oogenblikken
+vermaakten. Drie honderd dragers en twee honderd hellebardiers
+voltooiden dit personeel, waarvan de soldij iedere andere beurs zou
+uitgeput hebben dan die van een onafhankelijken rajah van
+Indi&euml;.</p>
+<p>De <span class="corr" id="xd20e4248" title=
+"Bron: muziekanten">muzikanten</span> bespeelden de tamboerijn,
+cimbalen, den tamtam en behoorden tot de school, die de toonen door
+geraas doet vervangen; vervolgens bespelers van gitaar en viool met
+vier snaren, welke instrumenten nooit in de hand van den stemmer
+geweest waren.</p>
+<p>Onder de kunstemakers waren eenige &raquo;sapwallahs&rdquo; of
+slangenbezweerders, die door hunne betooveringen kruipende dieren
+wegjagen en aanlokken; &raquo;nutuis&rdquo;, zeer bekwaam in de
+behandeling van de sabel; koordedansers die op de losse koord dansen,
+het hoofd bedekt met een pyramide van aarden potten en buffelhorens aan
+de voeten en eindelijk goochelaars, die het talent hebben oude
+slangenvellen in vergiftige &raquo;cobra&rsquo;s&rdquo; te veranderen,
+of andersom, naar gelieve des toeschouwers.</p>
+<p>Wat de bajaderen aangaat, zij behoorden tot de klasse van die
+schoone &raquo;boundelis&rdquo;, zoo gezocht voor de
+&raquo;nautchs&rdquo; of soir&eacute;es, waarop zij de dubbele rol van
+zangeressen en danseressen vervullen. Zeer zedig gekleed, sommigen van
+haar in moesseline met goud geborduurd, anderen met geplooide rokken en
+sluiers, die zij bij hunne passen ontvouwen, droegen deze
+balletdanseressen kostbare juweelen, rijke armbanden, gouden ringen aan
+de vingers en <span class="corr" id="xd20e4255" title=
+"Bron: toonen">teenen</span>, zilveren schelletjes aan den enkel. Aldus
+opgeschikt, voeren zij den beroemden eierdans uit met een wezenlijk
+buitengewone bevalligheid en behendigheid, en ik rekende er op, dat wij
+in de gelegenheid zouden zijn ze op speciale uitnoodiging van den rajah
+te bewonderen.</p>
+<p>Dan was er nog een zeker aantal mannen, vrouwen en kinderen, die
+onder geen bepaalden titel bij het personeel der karavaan voorkwamen.
+De mannen waren omhangen met een lange strook eener stof, die
+&raquo;dhoti&rdquo; genoemd wordt, of gekleed met het hemd
+&raquo;angarkah&rdquo; en het lange witte kleed &raquo;jamah&rdquo;,
+waarmede zij er recht schilderachtig uitzagen.</p>
+<p>De vrouwen droegen den &raquo;choli&rdquo;, een soort van jakje met
+korte <span class="pagenum">[<a id="pb172" href="#pb172" name=
+"pb172">172</a>]</span>mouwen en den &raquo;sarrie&rdquo;,
+overeenkomende met den dhoti der mannen, dien zij om de lendenen
+wikkelen en waarvan zij het eind koket over het hoofd slaan.</p>
+<p>Deze Hindoes rookten onder de boomen uitgestrekt en het uur van den
+maaltijd afwachtende, sigaartjes, gewikkeld in een groen blad, of den
+&raquo;gurago&rdquo;, een soort van zwartachtig mengsel, samengesteld
+uit tabak, suikersiroop en opium. Anderen kauwden het mengsel van
+betelbladeren, arekanoten en gebluschte kalk, dat zekere
+spijsverterende eigenschappen bezit, zeer nuttig in het heete klimaat
+van Indi&euml;.</p>
+<p>Al die menschen, gewoon aan het onrustige leven der karavanen,
+leefden in de beste verstandhouding en vertoonden alleen bij de
+feestelijkheden eenige levendigheid. Zij hadden veel van de figuranten
+bij een komedietroep, die, zoodra zij niet meer op het tooneel zijn,
+zich volkomen onverschillig houden.</p>
+<p>Toen wij evenwel bij het kamp waren aangekomen, haastten deze
+Hindoes zich ons met eenige &raquo;salams&rdquo; te begroeten, zich tot
+den grond buigende. De meesten schreeuwden: &raquo;Sahib! sahib!&rdquo;
+hetgeen wil zeggen: Mijnheer! mijnheer! dat wij met teekenen van
+vriendschap beantwoordden.</p>
+<p>Zooals ik zei, was het mij in de gedachte gekomen, dat de prins
+Gourou Singh ter onzer eere misschien een van die feesten wilde geven,
+waarmede de rajahs niet karig zijn. Het groote binnenplein van den
+bungalow was als aangewezen voor een soortgelijke plechtigheid en
+scheen mij bijzonder geschikt toe voor de dansen der bajaderen, de
+betooveringen der slangenbezweerders en de kunsten der koorddansers. Ik
+moet bekennen, dat ik verrukt zou geweest zijn als ik te midden van een
+sera&iuml;, in de schaduw van prachtige boomen dit schouwspel had
+kunnen bijwonen en daarenboven bekend had kunnen worden met de
+natuurlijke tooneelmatige inrichting, door het personeel der karavaan
+gevormd. Het zou ongetwijfeld beter geweest zijn dan de planken van een
+bekrompen theater, met zijn wanden van geschilderd doek, zijn randen
+van valsch groen en zijn beperkte ruimte.</p>
+<p>Ik deelde mijne gedachten aan mijne metgezellen mede, die, hetzelfde
+verlangen koesterende, niet aan de verwezenlijking geloofden.</p>
+<p>&raquo;De rajah van Guzarate,&rdquo; vertelde mij Banks, &raquo;is
+een onafhankelijk vorst, die zich na den opstand der Sipayers, waarin
+hij een vrij dubbelzinnige rol gespeeld heeft, nauwlijks onderworpen
+heeft. Hij houdt niet van de Engelschen en zijn zoon zal voorzeker
+niets doen om het ons aangenaam te maken.<span class="corr" id=
+"xd20e4277" title="Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<p>&raquo;Welnu, we kunnen zeer goed buiten zijne nautchs!&rdquo;
+antwoordde kapitein Hod, met een minachtend schouderophalen.</p>
+<p>En het geschiedde zooals Banks wel gedacht had en wij werden zelfs
+niet tot het inwendige bezoek van den sera&iuml; toegelaten. Misschien
+verwachtte <span class="pagenum">[<a id="pb173" href="#pb173" name=
+"pb173">173</a>]</span>de prins Gourou Singh het officieele bezoek van
+den kolonel, maar sir Edward Munro had dit personage niets te vragen,
+hij verwachtte er niets van en bekreunde zich niets om hem.</p>
+<div class="figure xd20e4287width"><img src="images/p173.jpg" alt=
+"De drie ontzaglijke dieren werden voortgesleurd. Blz. 178." width=
+"503" height="720">
+<p class="figureHead">De drie ontzaglijke dieren werden voortgesleurd.
+<span class="corr" id="xd20e4290" title="Bron: Bl.">Blz.</span>
+<a href="#pb178" class="pageref">178</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb174" href="#pb174" name=
+"pb174">174</a>]</span></p>
+<p>Wij kwamen dus in ons kamp terug en bewezen het uitstekende diner,
+dat &raquo;monsieur&rdquo; Parazard ons opdischte, alle eer. Ik moet
+evenwel zeggen, dat de verduurzaamde levensmiddelen er het voornaamste
+menu van uitmaakten. Sedert verscheidene dagen hadden wij wegens het
+slechte weer niet kunnen jagen, maar onze kok was een knap man en onder
+zijn bekwaam toezicht kregen onze verduurzaamde vleezen en groenten
+hunne natuurlijke frischheid en smaak terug.</p>
+<p>Gedurende den geheelen avond en niettegenstaande de beweringen van
+Banks, verwachtte ik, door een gevoel van nieuwsgierigheid gedreven,
+een uitnoodiging, die niet kwam. Kapitein Hod lachte mij uit om mijn
+smaak voor de balletten in de open lucht en verzekerde mij zelfs, dat
+het in de Opera veel beter was. Ik wilde er niets van gelooven, doch,
+wegens de weinige beminnelijkheid van den prins, was het mij niet
+mogelijk dit uit te maken.</p>
+<p>Den volgenden dag, den 18<sup>n</sup> Juni, werd alles in gereedheid
+gebracht om met het krieken van den dag te vertrekken.</p>
+<p>Te vijf uur begon K&acirc;louth te stoken. Onze olifant, die
+uitgespannen was, bevond zich een vijftig passen van den trein
+verwijderd en de machinist hield zich bezig met den voorraad water te
+vernieuwen.</p>
+<p>Onderwijl wandelden wij aan den oever der kleine rivier.</p>
+<p>Veertig minuten later had de ketel de noodige drukking en Storr zou
+juist zijn achterwaartsche beweging beginnen, toen een groep Hindoes
+kwam aanwandelen.</p>
+<p>Zij waren met hun vijven of zessen, rijk gekleed in witte
+toga&rsquo;s, zijden onderkleederen en tulbanden met goud borduursel.
+Zij werden vergezeld door een twaalftal wachters, met geweren en sabels
+gewapend. Een dezer soldaten droeg een kroon van groene
+bladeren,&mdash;&rsquo;t geen de tegenwoordigheid van een voornaam
+personage aanduidde.</p>
+<p>Werkelijk was dit voornaam personage niemand anders dan de prins
+Gourou Singh in eigen persoon, een man van ongeveer vijf en dertig
+jaar, trotsch van voorkomen,&mdash;de vrij goed geslaagde type van de
+afstammelingen dier rajahs van vroegere tijden, in wiens trekken het
+maharatten-karakter niet te miskennen was.</p>
+<p>De prins verwaardigde zich zelfs niet onze tegenwoordigheid op te
+merken. Hij deed eenige passen voorwaarts en naderde den reusachtigen
+olifant, dien de hand van Storr weldra in beweging zou brengen.
+Vervolgens, na hem niet zonder nieuwsgierigheid bekeken te hebben,
+ofschoon hij er niets van wilde laten blijken, vroeg hij aan Storr:</p>
+<p>&raquo;Wie heeft die machine gemaakt?&rdquo;</p>
+<p>De machinist wees den ingenieur aan, die eenige schreden van ons
+afstond. <span class="pagenum">[<a id="pb175" href="#pb175" name=
+"pb175">175</a>]</span></p>
+<p>Prins Gourou Singh drukte zich zeer gemakkelijk in &rsquo;t Engelsch
+uit en zich tot Banks wendende, zeide hij gedwongen:</p>
+<p>&raquo;Is u het, die....?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ik ben het, die....!&rdquo; antwoordde Banks.</p>
+<p>&raquo;Men heeft, meen ik, me gezegd, dat het een fantasie was van
+den overleden rajah van Bouthan?&rdquo;</p>
+<p>Banks knikte.</p>
+<p>&raquo;Waartoe,&rdquo; hernam Zijn Hoogheid, onbeleefd de schouders
+ophalende, &raquo;waartoe zich dan door een machine te laten trekken,
+als men olifanten van vleesch en beenderen tot zijn dienst
+heeft!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Omdat,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;deze olifant
+waarschijnlijk sterker is dan al de olifanten, die de overleden rajah
+in gebruik had.<span class="corr" id="xd20e4340" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<p>&raquo;Wat zeg je!&rdquo; zei Gourou Singh, ongeloovig glimlachende,
+&raquo;sterker?....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Oneindig sterker!&rdquo; antwoordde Banks.</p>
+<p>&raquo;Niet een van uw lieden,&rdquo; zei toen kapitein Hod, wien
+dit gesprek bijzonder hinderde, &raquo;niet een van uw lieden is in
+staat dien olifant een poot te doen verzetten, als hij &rsquo;t niet
+wilde.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;U zegt?&rdquo;..... zei de prins.</p>
+<p>&raquo;Mijn vriend zegt,&rdquo; antwoordde de ingenieur, &raquo;en
+ik zeg het hem na, dat dit kunstdier alleen is opgewassen tegen de
+trekkracht van tien spannen paarden en dat uw drie olifanten, te zamen
+aangespannen, hem geen stroobreedte zouden kunnen doen
+wijken!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Geloof er letterlijk niets van,&rdquo; antwoordde de
+prins.</p>
+<p>&raquo;U hebt ongelijk er letterlijk niets van te gelooven,&rdquo;
+antwoordde kapitein Hod.</p>
+<p>&raquo;En als uw Hoogheid er een behoorlijke prijs voor geven
+wil,&rdquo; voegde Banks er bij, &raquo;neem ik aan hem er een te
+leveren, die zoo sterk zal zijn als twintig olifanten, gekozen uit de
+beste van zijn stallen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Men kan dat licht zeggen,&rdquo; hernam Gourou Singh
+droog.</p>
+<p>&raquo;En men kan het doen,&rdquo; antwoordde Banks.</p>
+<p>De prins maakte zich warm. Men zag dat hij niet gaarne
+tegengesproken werd.</p>
+<p>&raquo;Men zou er nu dadelijk de proef van kunnen nemen,&rdquo;
+zeide hij na een oogenblik nagedacht te hebben.</p>
+<p>&raquo;Dat zou kunnen,&rdquo; antwoordde de ingenieur.</p>
+<p>&raquo;En zelfs,<span class="corr" id="xd20e4372" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> voegde prins Gourou Singh er bij,
+&raquo;zou men met deze proef een aanzienlijke <span class="corr" id=
+"xd20e4375" title="Bron: weddingschap">weddenschap</span> kunnen
+verbinden,&mdash;of je zoudt moeten achteruitgaan voor de vrees haar te
+verliezen, zoo als je olifant ongetwijfeld zou achteruitgaan, als hij
+met de mijne moest kampen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De IJzeren Reus achteruitgaan!&rdquo; riep kapitein Hod uit.
+&raquo;Wie durft beweren, dat de IJzeren Reus zou
+achteruitgaan?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ik,&rdquo; antwoordde Gourou Singh. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb176" href="#pb176" name="pb176">176</a>]</span></p>
+<p>&raquo;En wat zou Uwe <span class="corr" id="xd20e4385" title=
+"Bron: Hooghe&iuml;d">Hoogheid</span> verwedden?&rdquo; vroeg de
+ingenieur de armen kruisende.</p>
+<p>&raquo;Vier duizend ropijen,&rdquo; antwoordde de prins, &raquo;als
+je vier duizend ropijen te verliezen hebt!&rdquo;</p>
+<p>Dat bedroeg ongeveer vijf duizend gulden. Het was voorzeker geen
+geringe som en &rsquo;k zag wel, dat Banks, in weerwil van zijn
+vertrouwen, niet gaarne zooveel geld waagde.</p>
+<p>Kapitein Hod zou met pleizier het dubbele gehouden hebben, als zijn
+vrij bescheiden soldij het had toegelaten.</p>
+<p>&raquo;Je weigert!&rdquo; zei toen Zijn Hoogheid, voor wien vier
+duizend ropijen niet veel beteekenden. &raquo;Je durft dus geen
+vierduizend ropijen te wagen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Gehouden,&rdquo; zei kolonel Munro, die dichterbij gekomen
+was en met dit enkele woord tusschenbeiden kwam.</p>
+<p>&raquo;Kolonel Munro houdt dus vier duizend ropijen?&rdquo; vroeg
+prins Gourou Singh.</p>
+<p>&raquo;En zelfs tienduizend,&rdquo; antwoordde sir Edward Munro,
+&raquo;als Uwe Hoogheid het goedvindt.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Best!&rdquo; antwoordde Gourou Singh.</p>
+<p>Het werd waarlijk interessant. De ingenieur drukte den kolonel de
+hand, als om hem dank te zeggen, dat hij hem, Banks, niet door dien
+minachtenden rajah had laten uittarten, maar een oogenblik had hij
+zijne wenkbrauwen gefronst en dacht bij zich zelven of hij geen te
+hoogen dunk had van het vermogen zijner machine.</p>
+<p>Wat kapitein Hod aangaat, hij was verrukt, hij wreef zich in de
+handen en den olifant naderende, riep hij uit:</p>
+<p>&raquo;Opgepast, IJzeren Reus! Het geldt hier de eer van ons
+vaderland!&rdquo;</p>
+<p>Al onze lieden hadden zich aan een der zijden van den weg geschaard
+en ook een honderdtal Hindoes hadden den sera&iuml; verlaten en kwamen
+den kampstrijd bijwonen.</p>
+<p>Banks had zich in het torentje bij Storr begeven, die door een
+kunstmatige trekking den vuurhaard opstookte.</p>
+<p>Intusschen waren op een wenk van prins Gourou Singh eenigen zijner
+dienaars naar den sera&iuml; gegaan en kwamen zij terug met drie
+olifanten, ontdaan van hun reisbagage. Het waren drie prachtige dieren,
+afkomstig uit Bengalen en grooter dan hunne stamgenooten uit
+Zuid-Indi&euml;. Deze trotsche dieren, in de kracht huns levens, deden
+mij toch wel wat ongerust zijn.</p>
+<p>De &raquo;mahouts&rdquo;, op hun &eacute;normen nek gezeten,
+bestuurden ze met de hand en dreven ze aan met de stem.</p>
+<p>Toen deze olifanten voorbij Zijne Hoogheid gingen, bleef de grootste
+van de drie,&mdash;een echte reus van zijn geslacht,&mdash;stilstaan,
+boog de knie&euml;n, lichtte zijn snuit op en groette den prins als een
+volleerde hoveling. Daarna naderden zijn twee makkers en <span class=
+"pagenum">[<a id="pb177" href="#pb177" name="pb177">177</a>]</span>hij
+den IJzeren Reus, dien zij met verwondering en niet zonder eenigen
+schrik schenen op te nemen.</p>
+<div class="figure xd20e4425width"><img src="images/p177.jpg" alt=
+"Van daar uit kon men den blik laten weiden over de vlakte. Blz. 182."
+width="501" height="720">
+<p class="figureHead">Van daar uit kon men den blik laten weiden over
+de vlakte. Blz. <a href="#pb182" class="pageref">182</a>.</p>
+</div>
+<p>Nu werden sterke kettingen aan den tender en aan de trekstangen, die
+<span class="pagenum">[<a id="pb178" href="#pb178" name=
+"pb178">178</a>]</span>door het achterdeel van onzen olifant verborgen
+waren, vastgemaakt.</p>
+<p>Ik beken dat mijn hart klopte. Kapitein Hod beet koortsachtig op
+zijn knevel en kon geen oogenblik blijven staan.</p>
+<p>Wat kolonel Munro betreft, hij was even bedaard en zelfs nog
+bedaarder dan de prins Gourou Singh.</p>
+<p>&raquo;We zijn gereed,&rdquo; zei de ingenieur. &raquo;Als het Zijne
+Hoogheid behaagt?....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Behaagt me,&rdquo; antwoordde de prins.</p>
+<p>Gourou Singh gaf een teeken, de mahouts deden een eigenaardig
+gefluit hooren, en de drie olifanten, hunne kolossale pooten schrap
+zettende, trokken volkomen gelijk aan. De machine ging eenige schreden
+achteruit.</p>
+<p>Ik gaf een schreeuw. Hod stond te trappelen.</p>
+<p>&raquo;Rem de wielen!&rdquo; zei de ingenieur kalm, zich tot den
+machinist wendende.</p>
+<p>En met een enkelen druk, waarop een stoomgesis volgde, werd
+onmiddellijk de atmosfeerische remtoestel toegepast.</p>
+<p>De IJzeren Reus stond stil.</p>
+<p>De mahouts zetten de drie olifanten aan, die, met gespannen spieren,
+een nieuwe poging deden.</p>
+<p>Alles te vergeefs. Onze olifant stond als aan den grond
+geworteld.</p>
+<p>De prins Gourou Singh beet zich de lippen ten bloede.</p>
+<p>Kapitein Hod klapte in de handen.</p>
+<p>&raquo;Vooruit!&rdquo; schreeuwde Banks.</p>
+<p>&raquo;Ja, vooruit,&rdquo; herhaalde de kapitein,
+&raquo;vooruit!&rdquo;</p>
+<p>De regulateur werd geheel geopend, dikke rookkolommen ontsnapten
+slag op slag uit den snuit, de ontremde wielen draaiden langzaam rond
+en sloegen in den macadamweg, met dat gevolg dat de drie olifanten,
+niettegenstaande hun hardnekkigen wederstand, achteruitgesleept werden,
+diepe gaten in den grond borende.</p>
+<p>&raquo;Vooruit! vooruit!&rdquo; gilde kapitein Hod het uit.</p>
+<p>En, terwijl de IJzeren Reus werkelijk steeds vooruitging, vielen de
+drie ontzaglijke dieren omver en werden zij een twintig schreden
+voortgesleurd, zonder dat onze olifant er zelfs iets van scheen te
+merken.</p>
+<p>&raquo;Hoera! hoera! hoera!&rdquo; schreeuwde kapitein Hod, die zich
+geen meester meer was. <span class="corr" id="xd20e4476" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Voeg den geheelen sera&iuml; van Zijn
+Hoogheid er ook nog maar bij! &rsquo;t Zal er voor onzen IJzeren Reus
+geen greintje zwaarder om zijn!&rdquo;</p>
+<p>Kolonel Munro gaf een teeken met de hand. Banks sloot nu den
+regulateur en de toestel stond stil.</p>
+<p>Geen jammerlijker gezicht dan de drie olifanten van Zijn Hoogheid,
+met den snuit en de pooten in de lucht, zich werende als reusachtige
+torren op den rug!</p>
+<p>Wat den prins aangaat, boos en beschaamd ging hij heen, zonder zelfs
+het eind der proef af te wachten. <span class="pagenum">[<a id="pb179"
+href="#pb179" name="pb179">179</a>]</span></p>
+<p>De drie olifanten werden toen uitgespannen. Zij stonden op,
+zichtbaar vernederd door hun nederlaag. Toen zij weder voorbij den
+IJzeren Reus kwamen, kon de grootste, in spijt van zijn cornac, zich
+niet weerhouden de knie te buigen en met de tromp te groeten, gelijk
+hij voor prins Gourou Singh gedaan had.</p>
+<p>Een kwartier later kregen wij een bezoek van een Hindoe, den
+&raquo;k&acirc;mdar&rdquo; of secretaris van Zijn Hoogheid, die den
+kolonel een zak met tienduizend <span class="corr" id="xd20e4490"
+title="Bron: ropy&euml;n">ropyen</span> kwam brengen, het bedrag van de
+verloren weddingschap.</p>
+<p>Kolonel Munro nam den zak en zeide, hem met minachting den
+verbluften secretaris voor de voeten werpende:</p>
+<p>&raquo;Voor de bedienden van Zijn Hoogheid!&rdquo;</p>
+<p>Daarna wendde hij zich bedaard naar het stoomhuis.</p>
+<p>Men kon dien verwaanden prins, die ons zoo minachtend had
+uitgedaagd, niet beter op zijn plaats zetten.</p>
+<p>Zoodra intusschen de IJzeren Reus was ingespannen, gaf Banks het
+teeken van vertrek en, te midden van een ontzaglijken toeloop van
+verbaasde Hindoes, vertrok onze trein in volle vaart.</p>
+<p>Jubelende kreten begroetten hem bij zijn vertrek en weldra hadden
+wij bij een kromming van den weg den sera&iuml; van den prins Gourou
+Singh uit het gezicht verloren.</p>
+<p>Den volgenden dag begon het Stoomhuis de eerste hellingen te
+beklimmen, die het vlakke land met den voet van het Himalaya-gebergte
+verbinden. Het was slechts spel voor onzen IJzeren Reus, die met zijn
+vermogen van tachtig paardenkracht, in zijn schoot verborgen, in staat
+was geweest zonder moeite te kampen tegen de drie olifanten van prins
+Gourou Singh. Hij waagde zich dus gemakkelijk op de hellende wegen van
+die streek, zonder dat het noodig was de normale stoomdrukking te
+versterken.</p>
+<p>Het was wezenlijk een vreemd gezicht den kolos te zien, stroomen
+vonken uitbrakende, met minder snelle, maar diepere zuchten de twee
+wagens voorttrekkende, die langs de wegen in de hoogte stegen.
+Weliswaar liet ons zware dier diepe gaten achter en bedierf het den
+weg, die door de stortregens reeds zacht geworden was, nog meer.</p>
+<p>Toch steeg het Stoomhuis langzamerhand al hooger en hooger, steeds
+ontvouwde zich het panorama achter ons al verder en verder, al dieper
+en dieper zakte de vlakte onder ons weg en naar het zuiden ging de
+horizont zoover het oog reikte, achteruit.</p>
+<p>De uitwerking was nog merkbaarder wanneer de weg eenige uren
+achtereen onder de boomen van een dicht woud liep. Als dan, als een
+onmetelijk venster op den top eens bergs, een uitgestrekte open plek in
+het woud zich voordeed, bleef de trein stilstaan,&mdash;een oogenblik
+slechts als een vochtige mist het landschap als met een sluier
+bedekte,&mdash;een halven dag, als het zich duidelijker aan onze
+blikken vertoonde. Dan kwamen wij alle vier onder de prachtige
+<span class="pagenum">[<a id="pb180" href="#pb180" name=
+"pb180">180</a>]</span>achterveranda gezeten, het prachtige panorama,
+dat zich aan onze blikken ontrolde, genieten en waren niet spoedig van
+dat treffende schouwspel verzadigd.</p>
+<p>Deze opstijging, afgebroken door kortere of langere halten, al naar
+het uitkwam, duurde niet minder dan zeven dagen, van den 19<sup>n</sup>
+tot den 25<sup>n</sup> Juni.</p>
+<p>&raquo;Met een weinig geduld,&rdquo; zei kapitein Hod, &raquo;zou
+onze trein tot de hoogste toppen der Himalaya stijgen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Toch vooral geen al te grootsche verwachtingen,
+kapitein,&rdquo; antwoordde de ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Hij zou het werkelijk doen, Banks!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, Hod, &rsquo;k wil gelooven, dat hij het doen zou, als de
+weg maar goed bleef en we brandstoffen mede konden nemen, die hij over
+de ijsvelden niet vinden zou en dan, als we op die hoogten maar lucht
+hadden, geschikt om in te ademen, maar op een hoogte van twee duizend
+vademen zou deze ons al gaan ontbreken. En wat hebben we er ook aan
+verder te gaan dan de bewoonbare grens van het Himalayagebergte! Zoodra
+de IJzeren Reus de gemiddelde hoogte der satitariums zal bereikt
+hebben, zal hij halt houden op de een of andere bekoorlijke plek, aan
+den zoom van een bergwoud, in een door de bovenstroomen van het
+luchtruim verfrischte atmosfeer. Onze vriend Munro zal dan eenvoudig
+zijn bungalow van Calcutta naar de bergen van N&eacute;paul verplaatst
+hebben en we zullen er zoolang blijven als hij wil.&rdquo;</p>
+<p>Deze plek, waar wij eenige maanden zouden kampeeren, werd gelukkig
+den 25<sup>n</sup> Juni gevonden. Sedert acht en veertig uren werd de
+weg al minder en minder begaanbaar, hetzij hij onvolkomen was
+aangelegd, hetzij de zware regens hem te sterk gehavend hadden. De
+IJzeren Reus moest hier werkelijk sjouwen en had een weinig meer
+brandstof noodig. Eenige stukken hout meer in den vuurhaard van
+K&acirc;louth geworpen, waren voldoende om de spankracht van den stoom
+te doen toenemen. Maar het was nooit noodig de veiligheidskleppen te
+belasten, waarvan de smoorklep den stoom slechts onder een drukking van
+zeven atmosfeeren liet ontsnappen,&mdash;een drukking, die nooit
+overschreden werd.</p>
+<p>Sedert acht en veertig uren trok onze trein dan ook door een
+nagenoeg verlaten streek. Van dorpen of gehuchten was niets meer te
+vinden. Nauwelijks nog eenige eenzame woningen, somtijds een landhoeve
+in de groote dennenwouden verloren, die de zuidelijk gelegen zijden der
+bergkruinen bedekten. Drie of vier malen werden wij door de
+bewonderende uitroepen der enkele bergbewoners begroet. Moesten ze op
+het gezicht van dat wonderbaarlijk gevaarte, dat den berg besteeg, niet
+denken, dat Brahma het in zijn hoofd had gekregen een geheele pagode
+naar een ontoegankelijke hoogte aan de N&eacute;paulsche grens over te
+brengen? <span class="pagenum">[<a id="pb181" href="#pb181" name=
+"pb181">181</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e4542width"><img src="images/p181.jpg" alt=
+"De p&acirc;l van Tand&icirc;t. Blz. 187." width="507" height="720">
+<p class="figureHead">De p&acirc;l van Tand&icirc;t. Blz. <a href=
+"#pb187" class="pageref">187</a>.</p>
+</div>
+<p>Eindelijk, den 25<sup>n</sup> Juni, riep Banks ons een laatste maal
+het woord: &raquo;Halt!&rdquo; toe, dat het eerste gedeelte van onze
+reis in Noord-Indi&euml; voleindigde. De trein hield stil op een ruime
+open plek, bij <span class="pagenum">[<a id="pb182" href="#pb182" name=
+"pb182">182</a>]</span>een bergstroom, welks helder water aan al de
+behoeften van een kamp van eenige maanden kon voldoen. Van daar uit kon
+men den blik laten weiden over een vlakte van vijftig of zestig mijlen
+in omtrek.</p>
+<p>Het Stoomhuis bevond zich toen op drie honderd vijf en twintig
+mijlen van zijn uitgangspunt af, op twee duizend meters ongeveer boven
+het vlak der zee en aan den voet van den Dwalaghiri, wiens top zich op
+vijf en twintig duizend voet in het luchtruim verloor.</p>
+</div>
+<div id="ch15" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XV.</h2>
+<h2 class="main">De P&acirc;l van Tand&icirc;t.</h2>
+<p class="firstpar">Wij moeten nu kolonel Munro en zijne metgezellen,
+den ingenieur Banks, den kapitein Hod, den Franschman Maucler een
+oogenblik verlaten en eenige bladzijden het verhaal dezer reis
+opschorten, waarvan het eerste gedeelte, den reisweg van Calcutta naar
+de Indisch-Chineesche grens bevattende, eindigt aan den voet der bergen
+van Thibet.</p>
+<p>Men herinnert zich het voorval, dat plaats had op den tocht van het
+Stoomhuis naar Allahabad. Een nummer van het stedelijk dagblad,
+gedateerd 25 Mei, deed kolonel Munro den dood van Nana Sahib kennen.
+Deze tijding was al zoo dikwijls verspreid en daarna altijd weder
+tegengesproken, dat men niet wist of zij waar of valsch was. Kon sir
+Edward Munro, na zulke nauwkeurige bijzonderheden nog twijfelen en
+moest hij het niet eindelijk opgeven zich op den opstandeling van 1857
+te wreken?</p>
+<p>Men zal er later zelf over oordeelen.</p>
+<p>Zie hier wat er sedert den nacht van den 7<sup>n</sup> op den
+8<sup>n</sup> Maart gebeurd was, waarin Nana Sahib, vergezeld van zijn
+broeder Balao Rao, begeleid door zijn getrouwste krijgskameraden en
+gevolgd door den Hindoe K&acirc;lagani, de grotten van Adjuntah
+verlaten had.</p>
+<p>Zestig uren later bereikte de nabob de nauwe bergpassen van
+Sautpourra, na de Tapi te zijn overgestoken, die zich op de westkust
+van het schiereiland bij Surati in zee werpt. Hij bevond zich toen op
+honderd duizend mijlen van Adjuntah, in een weinig bezocht gedeelte der
+provincie, hetgeen hem voor het oogenblik eenige zekerheid
+verschafte.</p>
+<p>De plaats was goed gekozen.</p>
+<p>De Sautpourrabergen, van middelmatige hoogte, beheerschen ten zuiden
+het dal der Nerbudda, waarvan de noordelijke grens <span class=
+"pagenum">[<a id="pb183" href="#pb183" name=
+"pb183">183</a>]</span>bekroond wordt door de Vindhyabergen. Deze twee
+bergketens, bijna evenwijdig met elkander loopende, vertakken zich
+wederzijds en vormen in dit bergachtige land moeielijk te ontdekken
+schuilhoeken. Doch terwijl de Vindhyas op de hoogte van den drie en
+twintigsten breedtegraad Indi&euml; bijna geheel van het westen naar
+het oosten doorsnijden, en zij een der groote zijden van den centralen
+driehoek van het schiereiland vormen, zoo is dit niet het geval met de
+Sautpourrabergen, die den vijf en zeventigsten lengtegraad niet
+overschrijden en er zich met den berg Kaligong vereenigen.</p>
+<p>Daar bevond Nana Sahib zich bij den toegang tot het land der Gounds,
+geduchte stammen van die volkeren van oud ras, die slechts ten halve
+ten onder gebracht waren en die hij tot den opstand wilde
+aanzetten.</p>
+<p>Het land van Goudwana, waarvan Rousselet de bewoners als
+oorspronkelijk beschouwt en waar de kiemen van den opstand altijd
+gereed zijn zich te ontwikkelen, bestaat uit een grondgebied van twee
+honderd vierkante mijlen en een bevolking van meer dan drie millioen
+inwoners. Het maakt een belangrijk gedeelte van Hindostan uit en
+verkeert eigenlijk slechts in naam onder Engelsch beheer. Wel loopt de
+spoorweg van Bombay naar Allahabad van het zuidwesten naar het
+noordoosten dwars door dit land en geeft zelfs een tak naar het midden
+af van de provincie van Nagpore, maar de stammen zijn woest gebleven,
+wars van alle beschaving, onwillig zich aan de Europeanen te
+onderwerpen, in een woord, zeer moeielijk in hunne ongenaakbare bergen
+tot onderwerping te brengen,&mdash;en Nana Sahib wist het wel.</p>
+<p>Daar was het dus dat hij zich het eerst had willen verschuilen,
+teneinde de nasporingen der Engelsche politie te ontsnappen, totdat het
+uur zou slaan de oproerige beweging uit te lokken.</p>
+<p>Indien de nabob in zijn onderneming slaagde, indien de Gounds aan
+zijne oproeping gehoorzaamden en hem volgden, zou de opstand snel een
+aanmerkelijke uitbreiding kunnen erlangen.</p>
+<p>Inderdaad is het ten noorden van Goudwana, Bundelkund, dat de
+geheele bergachtige streek, gelegen tusschen het verheven bergvlak der
+Vindhyas en den belangrijken stroom der Jumna bevat. In dit land,
+bedekt met de schoonste maagdelijke wouden van Hindostan, woont een
+volk van Boundelas, bedrieglijk en wreed, waarbij alle misdadigers,
+staatkundige of andere gaarne een schuilplaats zoeken en gemakkelijk
+vinden; daar hoopt zich op een oppervlakte van acht en twintig duizend
+vierkante mijlen een bevolking op van twee en een half millioen
+bewoners; daar zijn de provinci&euml;n onbeschaafd gebleven; daar leven
+nog enkele partijgangers, die onder Tippo Sabib tegen de veroveraars
+streden; daar zijn de Thugs, de beruchte worgers geboren, zoo lang de
+schrik van Indi&euml;, dweepzieke moordenaars die, zonder ooit bloed te
+vergieten, ontelbare slachtoffers gemaakt <span class="pagenum">[<a id=
+"pb184" href="#pb184" name="pb184">184</a>]</span>hebben; daar hebben
+benden van Pindaris bijna straffeloos de verfoeielijkste moorden
+bedreven; daar wemelt het nog van die vreeselijke Dacoits, een secte
+van giftmengers, die in het bedrijven der ontzettendste misdaden met de
+Thugs wedijveren; daar eindelijk had Nana Sahib zelf reeds eens de wijk
+genomen, na aan de koninklijke troepen, die Jansie vermeesterd hadden,
+ontsnapt te zijn; daar was hij al de nasporingen ontkomen, alvorens een
+veiliger toevluchtsoord te gaan vragen aan de ontoegankelijke
+schuilplaatsen van de Indisch-Chineesche grens.</p>
+<p>Ten oosten van Goudwana is Khondistan of het land der Kounds
+gelegen. Zoo worden de woeste volgers genoemd van Tado Pennor, den god
+der aarde en Maunck Soro, den rooden god der gevechten, de bloedige
+aanhangers der &raquo;Meriahs,&rdquo; of menschenoffers, die de
+Engelschen zooveel moeite hebben uit te roeien, die woestelingen,
+waardig vergeleken te worden met de inboorlingen van de onbeschaafde
+eilanden van Australi&euml;, tegen wie van 1840 tot 1854, de
+generaal-majoor John Campbell, de kapiteins Macpherson, Macviccar en
+Frye moeielijke en lange krijgstochten ondernamen,&mdash;dweepers, die
+alles zouden durven, als onder eenig godsdienstig voorwendsel, een
+machtige hand hen zou aanzetten.</p>
+<p>Ten westen van Goudwana bevindt zich een land van vijftien honderd
+duizend &agrave; twee millioen zielen, bewoond door de Bh&icirc;ls,
+machtig eertijds in Malwa en Rajpoutuna, nu verdeeld in klans, door de
+geheele streek der Vindhyas verspreid, bijna altijd dronken van den
+brandewijn, hun door den boom van &raquo;mhowah&rdquo; verschaft, doch
+dapper, stoutmoedig, sterk, vlug en het oor altijd open voor den
+&raquo;kisri,&rdquo; hun oorlogskreet.</p>
+<p>Men ziet dat Nana Sahib een goede keus gedaan had. In dat centrale
+gedeelte van het schiereiland hoopte hij, in plaats van een eenvoudigen
+militairen opstand, dezen keer een nationale beweging uit te lokken,
+waaraan de Hindoes van alle kanten zouden deelnemen.</p>
+<p>Doch, alvorens iets te ondernemen, moest hij zich in het land
+vestigen, teneinde, naargelang de omstandigheden het medebrachten, op
+de bevolking te kunnen werken. Het was dus van het hoogste belang een
+veilige schuilplaats te zoeken, voor het oogenblik althans, om haar in
+geval zij verdacht mocht worden, te verlaten.</p>
+<p>Dit was de eerste zorg van Nana Sahib. De Hindoes, die hem van
+Adjuntah af gevolgd hadden, konden in het geheele presidentschap vrij
+komen en gaan. Balao Rao, op wien de afkondiging van den gouverneur
+niet van toepassing was, zou ook dezelfde vrijheid hebben kunnen
+genieten, indien hij niet zoo sterk op zijn broeder geleken had. Sedert
+zijne vlucht naar de grenzen van N&eacute;paul, was de aandacht niet
+meer op zijn persoon gevestigd geweest, en men had alle reden hem voor
+dood te houden. Doch, voor Nana Sahib <span class="pagenum">[<a id=
+"pb185" href="#pb185" name="pb185">185</a>]</span>aangezien, zou hij
+gevat geworden zijn,&mdash;hetgeen men tot elken prijs moest
+vermijden.</p>
+<div class="figure xd20e4611width"><img src="images/p185.jpg" alt=
+"De Dwalende Vlam. Blz. 188." width="504" height="720">
+<p class="figureHead">De Dwalende Vlam. Blz. <a href="#pb188" class=
+"pageref">188</a>.</p>
+</div>
+<p>Voor deze twee broeders dus, door hetzelfde doel vereenigd, door
+<span class="pagenum">[<a id="pb186" href="#pb186" name=
+"pb186">186</a>]</span>dezelfde gedachte bezield, was een zelfde
+schuilplaats noodig. Zulk eene te vinden nu, kon in de bergpassen van
+Sautpourra niet moeielijk zijn.</p>
+<p>En inderdaad werd al spoedig zulk een schuilplaats door een der
+Hindoes van den troep, een Gound, die de vallei tot in haar meest
+afgelegen schuilhoeken kende, gevonden.</p>
+<p>Aan den rechteroever van een kleinen bijstroom der Nerbudda bevond
+zich een verlaten p&acirc;l, de p&acirc;l van Tand&icirc;t genaamd.</p>
+<p>Een p&acirc;l is minder dan een dorp, nauwelijks een gehucht, een
+vereeniging van hutten, dikwijls zelfs een eenzame woning. De zwervende
+familie, die haar bewoont, heeft er zich tijdelijk gevestigd. Na eenige
+boomen verbrand te hebben, waarvan de asch voor een kort seizoen den
+bodem eenig leven schenkt, hebben de Gound en de zijnen hunne woning
+gebouwd. Doch, daar de veiligheid der streek veel te wenschen overlaat,
+heeft het huis het voorkomen van een klein fort aangenomen. Het is
+omringd door een rij palissaden en kan zich tegen een verrassing
+verdedigen. Daarenboven is het in dicht geboomte verborgen en schuilt
+het als het ware geheel weg onder een bladerengewelf van cactus en
+struikgewas, zoodat het niet gemakkelijk is het te ontdekken.</p>
+<p>Gewoonlijk is de p&acirc;l gevestigd op een kleine hoogte, aan den
+kant eener nauwe vallei, tusschen twee steile berghellingen, temidden
+van een ondoordringbaar kreupelbosch. Bij het zien van een dergelijk
+verblijf doet zich de vraag bij ons op, hoe daar menschen kunnen wonen.
+Wegen, die er heen leiden, zijn er niet en zelfs van voetpaden is er
+geen spoor. Om zulk een p&acirc;l te bereiken, moet men somtijds de
+uitgeholde bedding van een bergstroom, welks water elk spoor uitwischt,
+volgen. Natuurlijk laat het gaan in zulk een bedding geen spoor na
+zich. In het heete jaargetijde loopt men tot aan de enkels, in het
+koude tot aan de knie&euml;n in het water en niets verraadt, dat eenig
+levend wezen daar gepasseerd is. Daarenboven zou een stortvloed van
+rotsen, die de hand van een kind zou kunnen doen nederstorten, iedereen
+verpletteren, die het zou wagen den p&acirc;l te genaken tegen den wil
+zijner bewoners.</p>
+<p>Hoe afgezonderd zij evenwel in hunne ongenaakbare nesten wonen,
+kunnen de Gounds van p&acirc;l tot p&acirc;l snel met elkander in
+gemeenschap komen. Van de toppen der Sautpourra verspreiden zich de
+signalen binnen eenige minuten over twintig mijlen in de rondte. Nu
+eens is het een vuur op den top van een steile rots, nu eens een boom
+in een reusachtigen fakkel veranderd, dan weder een eenvoudige
+rookkolom op den top van een bergrug. Men kent de beteekenis van
+dergelijke signalen. De vijand, namelijk een detachement soldaten der
+koninklijke arm&eacute;e, een kleine afdeeling van de Engelsche
+politie, is in de vallei doorgedrongen, doorzoekt de bergengten
+<span class="pagenum">[<a id="pb187" href="#pb187" name=
+"pb187">187</a>]</span>ter opsporing van een misdadiger, wien dit land
+zoo gaarne een schuilplaats aanbiedt. De oorlogskreet, den bergbewoners
+zoo gemeenzaam, wordt een alarmkreet. Een vreemdeling zou hem houden
+voor het gehuil van nachtvogels of het gesis van slangen. De Gound kent
+ze, die geluiden. Men moet waken, men waakt, men moet vluchten, men
+vlucht. De verdachte p&acirc;ls worden verlaten, verbrand zelfs. Deze
+zwervers zoeken andere schuilplaatsen op, die zij opnieuw gaan
+verlaten, als zij te dicht op de hielen gezeten worden en op die met
+asch bedekte terreinen, vinden de agenten van het openbare gezag
+slechts bouwvallen.</p>
+<p>In een dezer p&acirc;ls nu,&mdash;de p&acirc;l van
+Tand&icirc;t,&mdash;waren Nana Sahib en de zijnen een schuilplaats
+komen zoeken. Daarheen had de getrouwe Gound, aan den persoon van den
+nabob gehecht, hen dadelijk geleid. Daar vestigden zij zich den
+12<sup>n</sup> Maart.</p>
+<p>Zoodra de twee broeders bezit van den p&acirc;l van Tand&icirc;t
+genomen hadden, onderzochten zij met de grootste zorg de toegangen. Zij
+namen nauwkeurig waar in welke richting en hoever het oog kon reiken.
+Zij lieten zich inlichten welke de dichtstbij zijnde woningen en wie de
+bewoners waren. Zij bestudeerden den verlaten bergrug, die den
+p&acirc;l van Tand&icirc;t te midden van een dichte boomgroep
+beheerschte en kwamen eindelijk tot de overtuiging van de
+onmogelijkheid er zich toegang te verschaffen zonder de bedding van een
+bergstroom te volgen, denzelfden stroom, waarlangs zij zelven gekomen
+waren.</p>
+<p>De p&acirc;l van Tand&icirc;t mocht dus als volkomen veilig
+beschouwd worden, te meer nog daar hij zich boven een sousterrein
+verhief, welks geheime uitgangen uitkwamen aan de zijde van den berg,
+die bij een voorkomend geval de gelegenheid aanboden te
+ontvluchten.</p>
+<p>Nana Sahib en zijn broeder hadden nooit veiliger toevluchtsoord
+kunnen vinden.</p>
+<p>Maar het was Balao Rao niet voldoende te weten wat de p&acirc;l van
+Tand&icirc;t heden was, hij wilde ook weten wat hij geweest was en
+terwijl de nabob het inwendige van het fort bezocht, ging hij voort met
+den Gound te ondervragen.</p>
+<p>&raquo;Nog eenige vragen,&rdquo; zeide hij tot hem. &raquo;Hoe lang
+is die p&acirc;l verlaten?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Sedert langer dan een jaar,&rdquo; antwoordde de Gound.</p>
+<p>&raquo;Wie bewoonde hem?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Een familie van zwervers die er slechts eenige maanden
+gebleven is.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waarom hebben zij hem verlaten?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Omdat de bodem, die hen moest voeden, hun geen voedsel meer
+kon verschaffen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En heeft niemand na hun vertrek, voor zoover je weet, hem
+bewoond?&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb188" href="#pb188"
+name="pb188">188</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Niemand.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Heeft nooit een soldaat van het koninklijk leger, nooit een
+agent van politie den voet binnen de omheining van dezen p&acirc;l
+gezet?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nooit.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Heeft ook geen vreemdeling hem ooit bezocht?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Niemand,&rdquo; antwoordde de Gound, &raquo;behalve een
+vrouw.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Eene vrouw?&rdquo; vroeg Balao Rao driftig.</p>
+<p>&raquo;Ja, een vrouw, die sedert ongeveer drie jaren in de vallei
+der Nerbudda rondzwerft.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wie is die vrouw?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wie zij is, weet ik niet,&rdquo; antwoordde de Gound.
+&raquo;Vanwaar ze komt, kan ik evenmin zeggen en in de geheele vallei
+is er niemand die iets meer van haar weet dan ik! Is ze een vreemde, is
+ze een Hindoesche, men heeft het nooit kunnen te weten
+komen!&rdquo;</p>
+<p>Balao Rao dacht een oogenblik na en vroeg toen:</p>
+<p>&raquo;Wat doet die vrouw?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ze komt, ze gaat,&rdquo; antwoordde de Gound, &raquo;en leeft
+alleen van aalmoezen. Men heeft in de gansche vallei een soort van
+bijgeloovigen eerbied voor haar. Meermalen heb ik haar in mijn eigen
+p&acirc;l ontvangen. Zij spreekt nooit. Men zou haast denken, dat ze
+stom was en &rsquo;t zou me niet verwonderen of ze is het. &rsquo;s
+Nachts ziet men haar wandelen met een harsachtigen, brandenden tak in
+de hand. Ook kent men haar niet anders dan onder den naam van de
+&raquo;Dwalende Vlam!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar,&rdquo; zei Balao Rao, &raquo;als die vrouw den
+p&acirc;l van Tand&icirc;t kent, zou ze er wel eens kunnen terugkomen
+terwijl we er wonen, en gevaarlijk voor ons kunnen worden?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat nooit,<span class="corr" id="xd20e4693" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span> antwoordde de Gound. &raquo;Die vrouw is
+niet recht bij haar verstand, hare oogen zien zonder te weten wat ze
+zien, hare ooren hooren niet wat ze meenen te hooren, haar tong kan
+geen woord meer uitspreken! Ze is als een blinde, een doove, een stomme
+voor al de dingen van het dagelijksch leven. Ze is krankzinnig en een
+krankzinnige is een doode, die in &rsquo;t leven blijft!&rdquo;</p>
+<p>De Gound had met de aan de Hindoes der bergen eigenaardige taal het
+portret geschilderd van een vreemd schepsel, zeer bekend in de vallei,
+&raquo;de Dwalende Vlam,&rdquo; der Nerbudda.</p>
+<p>Het was een vrouw, wier bleek, nog schoon gelaat, verouderd en niet
+oud, doch zonder eenige uitdrukking, noch den oorsprong, noch den
+leeftijd aanduidde. Men zou gezegd hebben, dat hare verwilderde oogen
+zich voor het leven des geestes gesloten hadden bij een of ander
+vreeselijk tooneel, dat zij &raquo;inwendig&rdquo; bleven zien.</p>
+<p>Dit argeloos schepsel, van haar verstand beroofd, had een goede
+ontvangst bij de bergbewoners genoten. Krankzinnigen zijn voor de
+Gounds, gelijk trouwens voor al de wilde volkeren, heilige wezens, die
+een bijgeloovige eerbied beschermt. De Dwalende Vlam werd <span class=
+"pagenum">[<a id="pb189" href="#pb189" name="pb189">189</a>]</span>dan
+ook, overal waar zij zich vertoonde, gastvrij ontvangen. Geen
+p&acirc;l, die de deur voor haar sloot. Men voedde haar wanneer zij
+honger had men bereidde haar een rustplaats als zij uitgeput van
+<span class="pagenum">[<a id="pb190" href="#pb190" name=
+"pb190">190</a>]</span>vermoeienis neerviel, zonder een woord van dank
+te verwachten, dat haar mond niet meer kon uitspreken.</p>
+<div class="figure xd20e4708width"><img src="images/p189.jpg" alt=
+"Deze geestdrijvers wierpen de tadzias in het meer. Blz. 195." width=
+"514" height="720">
+<p class="figureHead">Deze geestdrijvers wierpen de tadzias in het
+meer. Blz. <a href="#pb195" class="pageref">195</a>.</p>
+</div>
+<p>Hoelang duurde dat bestaan? Van waar kwam die vrouw? Op welk
+tijdstip was zij in Goudwana verschenen? &rsquo;t Zou moeilijk geweest
+zijn het juist te zeggen. Waarom wandelde zij rond met een brandende
+toorts in de hand? Was het om haar pad te verlichten? Was het om de
+wilde dieren op een afstand te houden? Niemand kon het zeggen. Het
+gebeurde somtijds, dat zij geheele maanden achtereen verdween. Waar was
+zij dan? Verliet zij de bergpassen, der Sautpourra, om zich naar die
+der Vindhyas te begeven? Dwaalde zij aan den anderen kant der Nerbudda,
+tot in Malwa of in Bundelkund rond? Er was niemand die het wist.
+Meermalen bleef zij zoolang weg, dat men niet anders dacht dan dat haar
+treurig leven een einde had genomen. Maar neen! Men zag haar weder
+terugkomen, altijd dezelfde, zonder dat noch vermoeienis, noch ziekte,
+noch gebrek haar schijnbaar zoo teer gestel schenen te hebben
+aangedaan.</p>
+<p>Balao Rao had den Hindoe met de grootste aandacht aangehoord. Hij
+was het nog niet met zich zelven eens, of er niet eenig gevaar in
+gelegen was, dat de Dwalende Vlam den p&acirc;l van Tand&icirc;t kende,
+er reeds een schuilplaats gezocht had en haar instinct er haar kon
+terugvoeren.</p>
+<p>Hij kwam dus op dit punt terug en vroeg den Gound of hij of de
+zijnen wisten waar de krankzinnige zich op dit oogenblik bevond.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Weet het niet,&rdquo; antwoordde de Gound.
+&raquo;&rsquo;t Is al langer dan zes maanden geleden, dat men haar in
+de vallei gezien heeft. Mogelijk is ze dus dood. Maar, al kwam ze terug
+en bezocht ze ook den p&acirc;l van Tand&icirc;t, dan was er toch niets
+van haar te vreezen. &rsquo;t Is slechts een levend standbeeld. Ze zou
+u niet zien, u niet hooren, ze zou niet weten wie ge zijt. Ze zou
+binnenkomen, ze zou neerzitten aan uw haard, voor een, misschien twee
+dagen, dan zou ze haar uitgedoofde toorts weder aansteken, u verlaten
+en opnieuw beginnen met van huis tot huis te zwerven. Dat is haar
+geheele leven. Trouwens is ze ditmaal zoo lang weg geweest, dat ze
+waarschijnlijk wel nooit zal terugkomen. Zij, die geestelijk reeds dood
+was, zal nu ook lichamelijk wel overleden zijn!&rdquo;</p>
+<p>Balao Rao meende over dit onderwerp niet met Nana Sahib te moeten
+spreken en zelf hechtte hij er al spoedig niet het minste gewicht meer
+aan.</p>
+<p>Een maand na hun komst in den p&acirc;l van Tand&icirc;t, was van
+den terugkeer der Dwalende Vlam in de vallei van Nerbudda nog niets
+gebleken. <span class="pagenum">[<a id="pb191" href="#pb191" name=
+"pb191">191</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="ch16" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XVI.</h2>
+<h2 class="main">De dwalende vlam.</h2>
+<p class="firstpar">Gedurende een geheele maand, van den 12<sup>n</sup>
+Maart tot den 12<sup>n</sup> April, bleef Nana Sahib in den p&acirc;l
+verborgen. Hij wilde het Engelsche bewind den tijd geven, hetzij de
+opsporingen op te geven, hetzij het op een valsch spoor te brengen.</p>
+<p>Mochten al de twee broeders overdag niet uitgaan, hunne vrienden
+daarentegen doorliepen de vallei, bezochten de dorpen en de gehuchten,
+kondigden in bedekte termen de op handen zijnde verschijning aan van
+een &raquo;geduchten moulti,&rdquo; half god, half mensch, en zij
+bereidden de gemoederen voor op een nationale omwenteling.</p>
+<p>Zoodra de nacht was aangebroken, waagden Nana Sahib en Balao Rao het
+hunne schuilplaats te verlaten. Zij begaven zich dan naar de oevers der
+Nerbudda en gingen van dorp tot dorp, van p&acirc;l tot p&acirc;l, het
+oogenblik verbeidende waarop zij met eenige zekerheid het domein konden
+bezoeken der aan de Engelschen schatplichtige rajahs. Nana Sahib wist
+trouwens, dat vele halfonafhankelijken, ongeduldig om het vreemde juk
+af te werpen, zich op zijne stem zouden vereenigen. Doch, op dit
+oogenblik gold het slechts de woeste bevolking van Goudwana.</p>
+<p>Die onbeschaafde Bh&icirc;ls, die zwervende Kounds, die Gounds, wild
+en woest als de inboorlingen van de eilanden van den stillen Oceaan,
+vond de Nana gereed, om hem te volgen. Indien hij zich uit
+onvoorzichtigheid slechts aan twee of drie machtige stamhoofden bekend
+maakte, was dat voldoende om hem te bewijzen, dat zijn naam alleen
+verscheidene millioenen Hindoes zou medesleepen, die over de centrale
+bergvlakten van Hindostan verspreid zijn.</p>
+<p>Toen de beide broeders in den p&acirc;l van Tand&icirc;t waren
+teruggekeerd, deelden zij elkander mede wat zij gehoord, gezien en
+gedaan hadden. Hunne metgezellen voegden zich toen bij hen, van alle
+kanten de tijding medebrengende, dat de geest van oproer als een
+stormwind in de vallei der Nerbudda was losgebroken. De Gounds wilden
+niet anders dan den &raquo;kisri&rdquo; doen weergalmen, den
+oorlogskreet der bergbewoners, en de militaire kantonnementen van het
+presidentschap te overrompelen.</p>
+<p>Het oogenblik was nog niet gekomen.</p>
+<p>Het was namelijk niet voldoende, dat de geheele landstreek tusschen
+de Sautpourrabergen en de Vindhyas in vuur en vlam gezet werd, de brand
+moest al verder en verder om zich heen grijpen. Het was dus noodig de
+brandstoffen in de nabij de Nerbudda <span class="pagenum">[<a id=
+"pb192" href="#pb192" name="pb192">192</a>]</span>gelegen
+provinci&euml;n op te hoopen, die meer rechtstreeks onder Engelsche
+heerschappij verkeerden. Van al de steden en gehuchten van Bhopal,
+Malwa, Bundelkund en van het geheele uitgestrekte koninkrijk van
+Scindia moest een onmetelijke brandstapel gebouwd worden, gereed om
+ontstoken te worden. Doch Nana Sahib wilde met recht aan niemand anders
+dan aan zich zelven de zorg toevertrouwen de oude deelnemers aan den
+opstand van 1857 te bezoeken; al die landgenooten, die zijn zaak
+getrouw gebleven waren en nooit aan zijn dood geloofd hadden,
+verwachtten hem elken dag weder te zien verschijnen.</p>
+<p>Een maand na zijn aankomst in den p&acirc;l van Tand&icirc;t meende
+Nana Sahib veilig te kunnen handelen, daar toch het feit zijner
+wederverschijning in de provincie als valsch was erkend geworden.
+Partijgangers hielden hem op de hoogte van alles wat de gouverneur van
+het presidentschap van Bombay gedaan had om hem te vangen. Hij wist dat
+de overheid in de eerste dagen een nauwkeurig onderzoek had ingesteld,
+maar zonder gevolg. De visscher van Aurungabad, de oude gevangene van
+den Nana, was door een dolksteek omgebracht en niemand had kunnen
+vermoeden, dat de ontvluchte fakir de nabob Dandou-Pant was, op wiens
+hoofd een prijs gesteld was. Een week later, waren de geruchten tot
+zwijgen gekomen, de mededingers naar de premie van duizend gulden
+hadden alle hoop verloren en de naam van Nana Sahib kwam weder in
+vergetelheid.</p>
+<p>De nabob kon dus in eigen persoon handelen en zonder vrees van
+erkend te worden, zijne omwentelingsplannen verwezenlijken. Nu eens in
+het kostuum van een parsi, dan weder in dat van een eenvoudigen
+ra&iuml;ot, <span class="corr" id="xd20e4759" title=
+"Bron: van daag">vandaag</span> alleen, morgen van zijn broeder
+vergezeld, begon hij zich van den p&acirc;l van Tand&icirc;t te
+verwijderen, aan den anderen oever der Nerbudda naar het noorden en
+zelfs naar de andere zijde van de noordelijke helling der Vindhyas te
+reizen.</p>
+<p>Een spion, die hem in al zijne gangen had willen bespieden, zou hem
+den 12<sup>n</sup> April te Indore hebben aangetroffen.</p>
+<p>Daar, in die hoofdstad van het koninkrijk Holcar stelde Nana Sahib,
+een streng incognito bewarende, zich in gemeenschap met de talrijke
+landelijke bevolking, die zich met den bouw der slaapbollenvelden bezig
+hield. Het waren Rihillas, Mekranis, Valayalis, vurige, moedige,
+dweepzuchtige lieden, waarvan de meesten gedeserteerde Sipayers der
+inlandsche arm&eacute;e waren, die zich in de kleeding van den
+Hindoeschen boer verborgen hielden.</p>
+<p>Daarna stak Nana Sahib de Betwa, een tak van de Jumna over, die naar
+het noorden aan de westelijke grens van Bundelkund loopt en kwam den
+19<sup>n</sup> April, door een prachtige vallei met een overvloed van
+dadel- en <span class="corr" id="xd20e4775" title=
+"Bron: mango-boomen">mangoboomen</span>, te Souari aan.</p>
+<div class="figure xd20e4779width"><img src="images/p193.jpg" alt=
+"Eensklaps barstte een geweerschot los. Blz. 198." width="502" height=
+"720">
+<p class="figureHead">Eensklaps barstte een geweerschot los. Blz.
+<a href="#pb198" class="pageref">198</a>.</p>
+</div>
+<p>Daar bevinden zich zonderlinge bouwgewrochten van zeer hooge
+<span class="pagenum">[<a id="pb193" href="#pb193" name=
+"pb193">193</a>]</span>oudheid. Het zijn &raquo;t&ocirc;pes,&rdquo; een
+soort van tumuli, bedekt met halfbolvormige koepeldaken, die ten
+noorden der vallei de voornaamste groep van Saldhara vormen. Uit die
+praalgraven, uit die woningen <span class="pagenum">[<a id="pb194"
+href="#pb194" name="pb194">194</a>]</span>der dooden, waarvan de
+altaren, aan den Boeddhistischen eeredienst gewijd, beschut zijn onder
+steenen zonneschermen, uit die sedert zoovele eeuwen ledige graven
+kwamen, op de stem van Nana Sahib honderden vluchtelingen te
+voorschijn. Verscholen in de bouwvallen, om de vreeselijke weerwraak
+der Engelschen te ontgaan, was een woord voldoende hun te doen
+begrijpen wat de nabob van hunne medewerking verwachtte; een wenk zou
+op het bepaalde uur voldoende zijn om hen in massa op de veroveraars te
+werpen.</p>
+<p>Den 24<sup>n</sup> April was Nana Sahib te Bhilsa, de hoofdplaats
+van een belangrijk distrikt van Malwa en daar, te midden van de
+bouwvallen der oude stad, verzamelde hij bouwstoffen voor den opstand,
+die de nieuwe hem niet zou verschaft hebben.</p>
+<p>Den 27<sup>n</sup> April bereikte Nana Sahib Raygurh, op de grenzen
+van het koninkrijk Pannah en den 30<sup>n</sup> de overblijfselen van
+de oude stad Sangar, niet ver van de plek waar de generaal sir Hugh
+Rose den opstandelingen een bloedigen veldslag leverde, die hem met den
+Maudanporepas den sleutel gaf van de bergengten der Vindhyas.</p>
+<p>Daar voegde zijn broeder, door K&acirc;lagani vergezeld, zich bij
+den nabob en beiden maakten zich bekend aan de hoofden der voornaamste
+stammen, waarvan zij volkomen zeker waren. In deze geheime
+vergaderingen, werden de voorloopige handelingen van een algemeenen
+opstand besproken en vastgesteld. Terwijl Nana Sahib en Balao Rao dan
+in het zuiden zouden werken, moesten hunne bondgenooten aan de
+noordelijke hellingen der Vindhyas hunne maatregelen nemen.</p>
+<p>Alvorens naar de vallei der Nerbudda terug te gaan, wilden de twee
+broeders het koninkrijk Pannah nog bezoeken. Zij waagden zich langs de
+Keyne, onder bedekking van reusachtige teks, van kolossale bamboes en
+onder de beschutting van die ontelbare Indische vijgeboomen, welke
+bestemd schijnen gansch Indi&euml; in te nemen. Daar werden talrijke en
+woeste aanhangers geworven onder het ellendige personeel, dat voor
+rekening van den rajah, de rijke diamantmijnen exploiteert. &raquo;Deze
+rajah,&rdquo; zegt Rousselot, &raquo;de positie begrijpende, die de
+Engelsche overheersching den vorsten van Bundelkund bereidt, heeft de
+rol van een rijken grondeigenaar verkozen boven die van een weinig
+beteekenend vorstje.&rdquo; Een rijke grondbezitter is hij inderdaad!
+De diamanten bevattende streek, in zijn bezit, strekt zich uit over een
+lengte van dertig kilometers ten noorden van Pannah en de exploitatie
+zijner diamantmijnen, waarvan de producten op de markten van
+B&eacute;nares en Allahabad het meest geacht zijn, houdt een groot
+aantal Hindoes bezig. Maar onder de ongelukkigen, gewoon aan den
+zwaarsten arbeid, die de rajah doet onthoofden, zoodra de opbrengst van
+de mijn aan het dalen is, moest Nana Sahib duizenden aanhangers vinden,
+die gereed waren zich voor de onafhankelijkheid van hun land te laten
+dooden, en hij vond ze. <span class="pagenum">[<a id="pb195" href=
+"#pb195" name="pb195">195</a>]</span></p>
+<p>Van dit punt af, keerden de beide broeders naar de Nerbudda terug,
+teneinde de p&acirc;l van Tand&icirc;t wederom te bereiken. Evenwel
+wilden zij, alvorens den opstand van het zuiden voor te bereiden, die
+tegelijk met dien van het noorden moest losbreken, zich te Bhopal
+ophouden. Dit is een belangrijke muzelmansche stad, die het middelpunt
+van het Islamisme in Indi&euml; gebleven is en waarvan de b&eacute;goem
+gedurende het gansche tijdperk van den opstand den Engelschen getrouw
+is gebleven.</p>
+<p>Nana Sahib en Balao Rao, vergezeld van een dozijn Gounds, kwamen den
+24<sup>n</sup> Mei, den laatsten dag van de feesten van Moharum,
+ingesteld ter viering van de hernieuwing van het Muzelmansche leger, te
+Bhopal aan. Beiden waren gekleed als &raquo;joguis,&rdquo; sombere
+godsdienstige bedelaars, met lange dolken gewapend waarmede zij zich
+uit dweepzucht treffen, doch zonder zich gevaarlijke wonden toe te
+brengen.</p>
+<p>De twee broeders, die in deze vermomming onherkenbaar waren, hadden
+de processie in de straten der stad gevolgd, te midden der talrijke
+olifanten, die &raquo;tadzias,&rdquo; een soort van kleine tempels van
+twintig voet hoog op den rug droegen; zij hadden zich kunnen mengen
+onder de rijk met goud gestikte onderrokken gekleede en met moesselinen
+mutsen gedekte muzelmannen en zich kunnen wegschuilen in de rangen der
+<span class="corr" id="xd20e4820" title=
+"Bron: muziekanten">muzikanten</span>, der soldaten, der bajaderen, der
+als vrouwen vermomde jongelingen,&mdash;een vreemde opeenhooping van
+menschen, die aan deze plechtigheid het voorkomen gaf van een
+vastenavondsvertooning. Met deze Hindoes van allerlei kasten, waaronder
+zij talrijke aanhangers telden, hadden zij een soort van
+ma&ccedil;onniek teeken kunnen wisselen, dat bij de oude opstandelingen
+van 1857 in zwang was.</p>
+<p>Met het vallen van den avond hadden al die menschen zich naar het
+meer begeven, dat de oostelijke voorstad bespoelde.</p>
+<p>Daar wierpen onder een oorverdoovend geschreeuw, het ontbranden van
+vuurwapenen, het geknetter van voetzoekers en ander klein vuurwerk, bij
+het licht van duizenden toortsen, al deze geestdrijvers de tadzias in
+het meer. De feesten van Moharum waren hiermede ge&euml;indigd.</p>
+<p>Op dit oogenblik voelde Nana Sahib een hand op zijn schouder. Hij
+keerde zich om. Een Bengali stond voor hem.</p>
+<p>Nana Sahib herkende in dezen Hindoe een zijner oude krijgskameraden
+van Lucknow. Hij ondervroeg hem met de oogen.</p>
+<p>De Bengali bepaalde zich tot het fluisteren van de volgende woorden,
+die Nana Sahib hoorde zonder dat een enkel gebaar zijn ontroering
+verraden had.</p>
+<p>&raquo;Kolonel Munro heeft Calcutta verlaten.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waar is hij?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hij was gisteren te B&eacute;nares.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waar gaat hij heen?&rdquo; <span class="pagenum">[<a id=
+"pb196" href="#pb196" name="pb196">196</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Naar de grenzen van N&eacute;paul.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Met welk doel?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Om er eenige maanden te verblijven.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En dan?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Naar Bombay terug te keeren.&rdquo;</p>
+<p>Eensklaps deed zich een scherp geluid hooren. Een Hindoe sloop door
+de verzamelde menigte en was weldra Nana Sahib genaderd.</p>
+<p>Het was K&acirc;lagani.</p>
+<p>&raquo;Vertrek dadelijk,&rdquo; zei de nabob. &raquo;Zoek Munro op,
+die zich op &rsquo;t oogenblik naar het noorden begeeft. Dring je aan
+hem op, maak je noodzakelijk door hem den een of anderen dienst te
+bewijzen en waag je leven, als &rsquo;t moet. Verlaat hem niet voordat
+hij aan gene zijde der Vindhyas weder naar de vallei der Nerbudda is
+teruggekeerd en kom dan, maar alleen dan mij zijn tegenwoordigheid
+melden.<span class="corr" id="xd20e4859" title=
+"Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<p>K&acirc;lagani vergenoegde zich met een bevestigend teeken te geven
+en was weldra onder de menigte verdwenen. Een gebaar van den nabob was
+voor hem een order. Tien minuten later, had hij Bhopal achter den
+rug.</p>
+<p>Op dit oogenblik naderde Balao Rao zijn broeder.</p>
+<p>&raquo;Het is tijd om te vertrekken,&rdquo; zeide hij tot hem.</p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde Nana Sahib, &raquo;en
+v&oacute;&oacute;r den morgen moeten we den p&acirc;l van Tand&icirc;t
+bereikt hebben.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Op marsch dan.&rdquo;</p>
+<p>Beiden, door hunne Gounds gevolgd, begaven zich langs den
+noordelijken oever van het meer naar een afgezonderde landhoeve. Daar
+werden zij opgewacht door paarden voor hen en hun geleide. Het waren
+van die snelloopende paarden, die met een zeer gekruid voedsel gevoerd
+worden, en die vijftig mijlen in een enkelen nacht kunnen afleggen. Ten
+acht ure galoppeerden zij op den weg van Bhopal naar de Vindhyas.</p>
+<p>Dat de nabob v&oacute;&oacute;r den dageraad in den p&acirc;l van
+Tand&icirc;t terug wilde zijn, was slechts een maatregel van
+voorzichtigheid. Natuurlijk was het beter, dat zijn terugkeer in de
+vallei onopgemerkt voorbijging.</p>
+<p>De kleine troep ging dus zoo snel als de paarden slechts loopen
+konden, vooruit.</p>
+<p>Nana Sahib en Balao Rao, hoewel dicht bij elkander, reden
+stilzwijgend voort, maar dezelfde gedachte hield hen bezig. Van dien
+tocht aan gene zijde der Vindhyas, brachten zij niet alleen de hoop,
+maar ook de zekerheid mede, dat ontelbare aanhangers hunne zaak
+omhelsden. De centrale hoogvlakte van Indi&euml; was geheel in hunne
+handen. De militaire kantonnementen, over dit uitgestrekte grondgebied
+verdeeld, konden aan de eerste aanvallen der opstandelingen geen
+weerstand bieden. Hunne vernietiging zou <span class="pagenum">[<a id=
+"pb197" href="#pb197" name="pb197">197</a>]</span>de omwenteling vrij
+spel geven en weldra zou van het eene strand naar het andere een
+gansche muur dweepzieke Hindoes in opstand komen, waartegen de
+koninklijke arm&eacute;e zich te bersten zou stooten.</p>
+<div class="figure xd20e4884width"><img src="images/p197.jpg" alt=
+"De krankzinnige knielde bij het lijk neder. Blz. 200." width="503"
+height="720">
+<p class="figureHead">De krankzinnige knielde bij het lijk neder. Blz.
+<a href="#pb200" class="pageref">200</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb198" href="#pb198" name=
+"pb198">198</a>]</span></p>
+<p>Doch terzelfder tijd was Nana Sahib met de gedachte vervuld aan het
+gelukkige toeval, dat hem Munro in handen zou leveren. De kolonel had
+eindelijk Calcutta verlaten, alwaar het moeielijk was hem te bereiken.
+Voortaan zou geen enkele zijner bewegingen den nabob ontgaan. Geheel
+onbewust, zou de hand van K&acirc;lagani hem naar de woeste streek der
+Vindhyas geleiden en eenmaal daar, zou niemand hem aan het vonnis
+kunnen onttrekken, dat de haat van Nana Sahib hem bereid had.</p>
+<p>Balao Rao wist nog niets van hetgeen tusschen den Bengali en zijn
+broeder gesproken was. Eerst bij de nadering van den p&acirc;l van
+Tand&icirc;t, terwijl de paarden een oogenblik uitbliezen, vergenoegde
+Nana Sahib zich het hem in deze termen te zeggen:</p>
+<p>&raquo;Munro heeft Calcutta verlaten en richt zich naar
+Bombay.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De weg van Bombay,&rdquo; riep Balao Rao uit, &raquo;loopt
+naar het strand van de Indische Zee!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De weg van Bombay, ditmaal,&rdquo; antwoordde Nana Sahib,
+&raquo;zal ophouden bij de Vindhyas!&rdquo;</p>
+<p>In dit antwoord lag alles opgesloten.</p>
+<p>De paarden werden op nieuw in galop gebracht en sloegen den weg in
+door het bosch, dat zich aan den zoom van de vallei der Nerbudda
+verhief.</p>
+<p>Het was toen vijf uur &rsquo;s morgens. De dag was pas aangebroken.
+Nana Sahib, Balao Rao en hunne metgezellen waren aan den woest
+stroomenden Nazzur aangekomen, die naar den p&acirc;l liep.</p>
+<p>De paarden werden hier achtergelaten en aan de hoede toevertrouwd
+van twee Gounds, belast ze naar het dichtstbijzijnde dorp te
+geleiden.</p>
+<p>De anderen volgden de beide broeders, die de door het water van den
+bergstroom schuddende treden bestegen.</p>
+<p>Alles was stil en de eerste geluiden van den dag hadden de plechtige
+stilte van den nacht nog niet afgebroken.</p>
+<p>Eensklaps barstte een geweerschot los, dat door vele andere gevolgd
+werd. Terzelfder tijd deden zich deze kreten hooren:</p>
+<p>&raquo;Hoera! hoera! voorwaarts!&rdquo;</p>
+<p>Een officier, aan het hoofd van een vijftig soldaten van het
+koninklijk leger, verscheen op den rug van den p&acirc;l.</p>
+<p>&raquo;Vuur! Dat niemand ontsnappe!&rdquo; riep hij opnieuw.</p>
+<p>Nieuwe losbranding, van zeer nabij gericht op de groep Gounds, die
+Nana Sahib en zijn broeder omringde.</p>
+<p>Vijf of zes Hindoes vielen. De anderen wierpen zich terug in de
+bedding van den Nazzur en verdwenen onder de eerste boomen van het
+woud.</p>
+<p>&raquo;Nana Sahib! Nana Sahib!&rdquo; schreeuwden de Engelschen, de
+nauwe bergkloof betredende.</p>
+<p>Toen richtte een van hen, doodelijk getroffen, zich op met de hand
+naar hen uitgestrekt. <span class="pagenum">[<a id="pb199" href=
+"#pb199" name="pb199">199</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Dood aan de veroveraars!&rdquo; schreeuwde hij met een nog
+vreeselijke stem en viel toen onbeweeglijk neder.</p>
+<p>De officier naderde nu het lijk.</p>
+<p>&raquo;Is dit werkelijk Nana Sahib?&rdquo; vroeg hij.</p>
+<p>&raquo;Hij is het,&rdquo; antwoordden twee soldaten van het
+d&eacute;tachement, die te Cawnpore in garnizoen geweest zijnde, den
+nabob van nabij kenden.</p>
+<p>&raquo;En de anderen!&rdquo; riep de officier.</p>
+<p>En het geheele d&eacute;tachement ijlde het bosch in ter vervolging
+der Gounds.</p>
+<p>Nauwlijks was het verdwenen, of een schaduw gleed over de steilte
+waarboven de p&acirc;l zich verhief.</p>
+<p>Het was de Dwalende Vlam, in een lang bruin kleed gewikkeld, dat met
+een gordel om haar middel bevestigd was.</p>
+<p>Den vorigen avond was deze krankzinnige de onbewuste gids geweest
+van den Engelschen officier en zijne manschappen. Sedert den vorigen
+dag in de vallei teruggekomen, was zij werktuiglijk naar den p&acirc;l
+van Tand&icirc;t gegaan, waarheen een soort van instinct haar
+terugvoerde. Doch dezen keer liet het zonderlinge schepsel, dat men
+stom waande, aan hare lippen een naam ontsnappen, slechts een enkelen,
+dien van den moordenaar van Cawnpore!</p>
+<p>&raquo;Nana Sahib! Nana Sahib!&rdquo; herhaalde zij, alsof het beeld
+van den nabob, door eenig onverklaarbaar voorgevoel, in hare
+herinnering was opgekomen.</p>
+<p>Deze naam deed den officier ontroeren. Hij volgde de schreden der
+krankzinnige. Zij scheen hem niet te zien, noch de soldaten die haar
+naar den p&acirc;l volgden. Was het daar dus, dat de nabob, op wiens
+hoofd een prijs gesteld was, de wijk genomen had? De officier nam de
+noodige maatregelen en liet de bedding van den Nazzur bezetten totdat
+de dag aanbrak. Toen nu Nana Sahib en zijne Gounds er zich in hadden
+begeven, ontving hij ze met een losbranding, die er verscheidenen
+neervelde en onder hen, het hoofd van den opstand der Sipayers.</p>
+<p>Dit was de ontmoeting, die de telegraaf denzelfden dag den
+gouverneur van het presidentschap van Bombay berichtte. Deze telegram
+verspreidde zich over het geheele schiereiland, de dagbladen namen hem
+onmiddellijk over en zoo kwam het, dat kolonel Munro er den
+26<sup>n</sup> Mei in het dagblad van Allahabad kennis van kon
+nemen.</p>
+<p>Het was dus ditmaal niet te betwijfelen of Nana Sahib was wel
+degelijk dood. Zijn identiteit was nu werkelijk vastgesteld en het
+dagblad kon met volle recht zeggen: &raquo;Het koninkrijk Indi&euml;
+heeft voortaan niets meer te vreezen van den wreeden <span class="corr"
+id="xd20e4963" title="Bron: raj&acirc;h">rajah</span>, die het zooveel
+bloed gekost heeft!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb200" href=
+"#pb200" name="pb200">200</a>]</span></p>
+<p>Intusschen daalde de krankzinnige, na den p&acirc;l verlaten te
+hebben, langs de bedding van den Nazzur naar beneden. In hare oogen
+blonk de glans van een inwendig vuur, dat plotseling in haar scheen
+ontbrand te zijn, terwijl zij werktuiglijk in zich zelve den naam van
+den nabob herhaalde.</p>
+<p>Zoo kwam zij op de plaats waar de lijken lagen en hield stil bij dat
+wat door de soldaten van Lucknow was herkend geworden. Het vertrokken
+gelaat van den doode scheen nog te dreigen. Het was alsof, na slechts
+voor de wraak geleefd te hebben, de haat in hem overleefde.</p>
+<p>De krankzinnige knielde, betastte met beide handen het met kogels
+doorboorde lijk, waarvan het bloed de plooien van haar kleed bevlekte.
+Zij beschouwde het langen tijd, richtte zich daarna op en het hoofd
+schuddende, daalde zij langzaam langs de bedding van den Nazzur naar
+beneden.</p>
+<p>Maar toen was de Dwalende Vlam weder in hare gewone
+onverschilligheid vervallen en herhaalde haar mond niet meer den
+vervloekten naam van Nana Sahib.</p>
+</div>
+<div id="ch17" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XVII.</h2>
+<h2 class="main">Ons sanitarium.</h2>
+<p class="firstpar">Zou de grootsche uitdrukking, &raquo;de onmeetbaren
+in de schepping,&rdquo; waarvan de mineraloog Ha&uuml;y zich bediend
+heeft om de Amerikaansche Andes aan te duiden, niet met meer recht van
+toepassing zijn op de ontzagverwekkende Himalayaketen, die de mensch
+nog niet bij machte is met mathematische juistheid te bepalen?</p>
+<p>Een dergelijk gevoel bezielt mij op het gezicht van die
+onvergelijkelijke streek, alwaar kolonel Munro, kapitein Hod, Banks en
+ik eenige weken zouden doorbrengen.</p>
+<p>&raquo;Niet alleen,&rdquo; deelt de ingenieur ons mede, &raquo;zijn
+deze bergen onmeetbaar, maar hunne toppen moeten als ontoegankelijk
+beschouwd worden, omdat het menschelijk lichaam op zulke hoogten, waar
+de lucht niet dicht genoeg meer is om aan de behoeften der ademhaling
+te voldoen, de gewone functies niet meer kan volbrengen!&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e4987width"><img src="images/p201.jpg" alt=
+"De eerste trappen zijn met dichte bosschen bezet. Blz. 202." width=
+"500" height="720">
+<p class="figureHead">De eerste trappen zijn met dichte bosschen bezet.
+Blz. <a href="#pb202" class="pageref">202</a>.</p>
+</div>
+<p>Een bolwerk van primitieve rotsen, van graniet, gneis, micaschilfer,
+tweeduizend vijfhonderd kilometers lang, dat zich van <span class=
+"pagenum">[<a id="pb201" href="#pb201" name="pb201">201</a>]</span>den
+twee en zeventigsten tot den vijf en negentigsten meridiaan uitstrekt
+over twee presidentschappen, Agra en Calcutta en over twee
+koninkrijken, Bouthan en N&eacute;paul;&mdash;een keten, waarvan de
+<span class="pagenum">[<a id="pb202" href="#pb202" name=
+"pb202">202</a>]</span>gemiddelde hoogte, een derde hooger dan de top
+van den Mont-Blanc, in drie onderscheiden luchtstreken kan afgedeeld
+worden, de eerste, vijfduizend voeten hoog, meer gematigd dan de lager
+gelegen vlakte, des winters een korenoogst gevende, des zomers een
+rijstoogst; de tweede van vijf tot negen duizend voet, waar de sneeuw
+bij den terugkeer der lente smelt; de derde, van negen duizend tot vijf
+en twintig duizend voet, met dikke ijsmassa&rsquo;s bezet, die zelfs in
+het heete seizoen de zonnestralen trotseeren,&mdash;dwars door die
+grootsche verhevenheid, de hoogste der aarde, verleenen elf bergpassen,
+waarvan eenige den berg op een hoogte van twintig duizend voet
+doorboren, den toegang van Indi&euml; naar Thibet, doch niet dan ten
+koste van buitengewone moeielijkheden, want die bergpassen worden
+onophoudelijk bedreigd door sneeuwvallen, door bergstroomen vernield en
+uitgehold, overweldigd door het ijs;&mdash;boven die kruin, nu eens in
+groote koepels afgerond, dan weder vlak als de Tafelberg van de Kaap de
+Goede Hoop, zeven &agrave; acht spitse bergtoppen, waarvan eenige
+vulkanisch, de bronnen van de Cogra, de <span class="corr" id=
+"xd20e5000" title="Bron: Djumna">Djoemna</span> en den Ganges
+beheerschende, de Doukia en de Kinchinjunga, zich tot een hoogte van
+meer dan zeven duizend meters, de Dhiodounga tot acht duizend, de
+Dawaghaliri tot acht duizend vijf honderd, de Tchamoulari tot acht
+duizend zeven honderd, de berg Everest, zich tot negen duizend meters
+verheffende en van welks top de blik een omtrek zou omvatten gelijk aan
+dien van geheel Frankrijk;&mdash;een opeenhooping van bergen eindelijk,
+die door de Alpen op de Alpen, de Pyrenee&euml;n op de Andes op de
+schaal van de hoogten der aarde niet zou overtroffen worden; zoodanig
+is die kolossale verhevenheid, waarvan de voet der stoutmoedigste
+bergbeklimmers misschien nooit de hoogste toppen zal betreden en die
+bekend is onder den naam van het Himalayagebergte!</p>
+<p>De eerste trappen naar die reusachtige zuilengangen zijn met dichte
+en uitgestrekte bosschen bedekt. Men vindt er nog verschillende
+<span class="corr" id="xd20e5005" title=
+"Bron: tegenwoordigers">vertegenwoordigers</span> van de rijke familie
+der palmboomen, die in een hoogere luchtstreek plaats maken voor
+uitgestrekte wouden van eikenboomen, cipressen en pijnboomen, voor
+weelderige bosschen van bamboes en grasachtige planten.</p>
+<p>Banks, die ons deze bijzonderheden mededeelt, vertelt ons ook, dat,
+terwijl de onderste sneeuwlijn langs de Hindoesche helling der
+bergketen tot vier duizend meters daalt, zij zich aan de Thibetsche
+helling tot zes duizend meters verheft. De reden hiervan is, dat de
+dampen, door de zuidenwinden aangevoerd, door den &eacute;normen
+slagboom worden opgehouden. Daardoor hebben zich dan ook aan de andere
+zijde dorpen kunnen vestigen tot een hoogte van vijftien duizend voet,
+te midden van gerstevelden en prachtige weilanden. Volgens het
+getuigenis der <span class="corr" id="xd20e5010" title=
+"Bron: bergwoners">bergbewoners</span> zouden in &eacute;&eacute;n
+nacht die weilanden met een grastapijt bedekt zijn. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb203" href="#pb203" name="pb203">203</a>]</span></p>
+<p>In de middelste, de gematigde luchtstreek wordt het rijk der vogelen
+vertegenwoordigd door pauwen, patrijzen, <span class="corr" id=
+"xd20e5016" title="Bron: faisanten">fazanten</span>, trapganzen en
+kwartels. Het wemelt er van geiten en schapen. In de hoogste
+luchtstreek ontmoet men slechts het wilde zwijn, de gems, de wilde kat,
+terwijl de arend alleen boven de zeldzame gewassen zweeft, die slechts
+tot de nederige planten der Noordpoolflora behooren.</p>
+<p>Doch dat was het niet wat kapitein Hod aanlokte. Waarom zou die
+Nimrod in de streken der Himalaya gekomen zijn, als hij niets anders te
+doen had gehad dan wild voor de keuken te schieten? Zeer gelukkig voor
+hem was er ook geen gebrek aan groote roofdieren, waardig door zijn
+Enfield-buks en zijne <span class="corr" id="xd20e5021" title=
+"Bron: onplofbare">ontplofbare</span> kogels geveld te worden.</p>
+<p>Inderdaad strekt zich aan den voet van de eerste helling der keten
+een onderste streek uit, die de Hindoes den gordel van Tarryani noemen.
+Het is een uitgestrekte, afhellende vlakte, zeven &agrave; acht
+kilometers groot, vochtig, warm, met een somberen plantengroei, bedekt
+met dichte bosschen, waarin de wilde dieren gaarne een schuilplaats
+zoeken. Dit Eden van den jager, die de sterke gemoedsbewegingen van den
+kampstrijd lief heeft, was slechts vijftien honderd meters onder ons
+kamp gelegen. Het was dus gemakkelijk naar dit afgesloten terrein af te
+dalen, dat zich zelf bewaarde.</p>
+<p>Het was dus waarschijnlijk, dat kapitein Hod de onderste hellingen
+der Himalaya liever zou bezoeken dan de bovenste streken. Daar toch
+zijn zelfs na den humoristischen reiziger Victor Jacquemont, nog vele
+belangrijke geografische ontdekkingen te maken.</p>
+<p>&raquo;Die &eacute;norme bergketen is dus nog maar zeer onvolkomen
+bekend?&rdquo; vroeg ik aan Banks.</p>
+<p>&raquo;Zeer onvolkomen,&rdquo; antwoordde de ingenieur. &raquo;Het
+Himalaya-gebergte is als een soort van kleine planeet, die zich aan
+onzen aardbol heeft vastgehecht en die hare geheimen
+bewaart.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar men heeft het toch doorkruist,&rdquo; antwoordde ik,
+&raquo;men heeft het toch zooveel mogelijk doorzocht!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;O! voorzeker heeft het niet aan reizigers in de Himalaya
+ontbroken!&rdquo; antwoordde Banks. &raquo;De gebroeders G&eacute;rard
+de Webb, de officieren Kirpatrick en Fraser, Hogdson, Herbert, Lloyd,
+Hooker, Cuningham, Strabing, Skinner, Johnson, Moorcroft, Thomson,
+Griffith, Vigne, H&uuml;gel, de zendelingen Huk en Gabet, en later de
+gebroeders Schlagintweit, de kolonel Wangh, de luitenant Reuillier en
+Montgomery, hebben na een belangrijken arbeid op groote schaal de
+orografische gesteldheid der bergketen doen kennen. Toch, mijne
+vrienden<span class="corr" id="xd20e5037" title="Niet in bron">,</span>
+<span class="corr" id="xd20e5040" title="Bron: blijf">blijft</span> er
+veel over, dat nog nader moet uitgemaakt worden. De juiste hoogte der
+voornaamste toppen heeft aanleiding gegeven tot ontelbare
+verbeteringen. Zoo was vroeger de Dwalaghiri de koning der geheele
+keten, daarna heeft deze, na nieuwe <span class="pagenum">[<a id=
+"pb204" href="#pb204" name="pb204">204</a>]</span>metingen, plaats
+moeten maken voor den Kintchindj&iuml;nga, die op zijn beurt nu
+onttroond is door den berg Everest. Tot nog toe wint deze laatste het
+van al zijne mededingers. Evenwel zou volgens het zeggen der Chineezen,
+de Kouin-Lun,&mdash;op welken, weliswaar, de juiste <span class="corr"
+id="xd20e5045" title="Bron: m&eacute;thoden">methode</span> der
+Europeesche meetkundigen nog niet zijn toegepast,&mdash;den berg
+Everest iets overtreffen en zou het dus niet in de Himalaya zijn, dat
+men het hoogste punt van onzen aardbol zou moeten zoeken. Doch
+werkelijk kunnen deze metingen niet eerder als <span class="corr" id=
+"xd20e5048" title="Bron: mathemathische">mathematisch</span> beschouwd
+worden dan wanneer men ze ook barometrisch en met al de voorzorgen zal
+verkregen hebben, die deze rechtstreeksche bepaling medebrengt. En hoe
+ze te verkrijgen, zonder een barometer te brengen naar het hoogste punt
+dezer bijna ontoegankelijke bergtoppen? En, tot nog toe is dit niet
+kunnen verricht worden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat zal geschieden,&rdquo; antwoordde kapitein Hod,
+&raquo;zooals eenmaal de reizen naar de zuid- en de noordpool zullen
+gedaan worden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waarschijnlijk!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De reis naar de grootste diepten van den Oceaan!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ongetwijfeld!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De reis naar het middelpunt der aarde!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Bravo, Hod!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zooals alles eenmaal geschieden zal!&rdquo; voegde ik er
+bij.</p>
+<p>&raquo;Zelfs een reis op de planeten van het zonnestelsel!&rdquo;
+antwoordde kapitein Hod, die nergens meer voor stond.</p>
+<p>&raquo;Neen, kapitein,&rdquo; antwoordde ik. &raquo;De mensch, als
+eenvoudige aardbewoner, zal er de grenzen nooit van kunnen
+overschrijden! Doch, gebonden aan haar korst, kan hij er al de geheimen
+van doorgronden!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hij kan en moet zulks!&rdquo; hernam Banks. &raquo;Alles wat
+binnen de grens der mogelijkheid ligt, moet en zal volbracht worden.
+Dan, als er niets meer voor den mensch overblijft te weten van den bol,
+dien hij bewoont.....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Zal hij verdwijnen met dien bol, die geene geheimen meer voor
+hem heeft,&rdquo; antwoordde kapitein <span class="corr" id="xd20e5074"
+title="Bron: Hol">Hod</span>.</p>
+<p>&raquo;Volstrekt niet!&rdquo; hernam Banks. &raquo;Als meester zal
+hij er dan genot van hebben en er nog beter partij van trekken. Maar,
+vriend Hod, daar we ons in de streek der Himalaya bevinden, zal ik je
+in de gelegenheid stellen onder anderen een zonderlinge ontdekking te
+doen, waarin je voorzeker belang zult stellen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wat meen je, Banks?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;De zendeling Huc spreekt in het verhaal zijner reizen van een
+wonderlijken boom, dien men in Thibet &raquo;den boom met de
+tienduizend spreuken&rdquo; noemt. Volgens de Hindoesche legende, zou
+Tong Kabac, de hervormer van den Boeddhistischen godsdienst, een
+duizend jaren nadat hetzelfde avontuur aan Philemon, Baucis,
+Daphn&eacute;, die vreemde <span class="pagenum">[<a id="pb205" href=
+"#pb205" name="pb205">205</a>]</span>plantenwezens in de mythologische
+flora, overkomen was, in een boom veranderd zijn. Het haar van Tong
+Kabac zou het gebladerte van dien heiligen boom geworden zijn en op die
+bladeren verzekert de <span class="pagenum">[<a id="pb206" href=
+"#pb206" name="pb206">206</a>]</span>zendeling met eigen oogen
+Thib&eacute;taansche letters, duidelijk door hunne ribben gevormd,
+gezien te hebben.&rdquo;</p>
+<div class="figure xd20e5088width"><img src="images/p205.jpg" alt=
+"De plek is met zorg gekozen. Blz. 207." width="502" height="720">
+<p class="figureHead">De plek is met zorg gekozen. Blz. <a href=
+"#pb207" class="pageref">207</a>.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Een boom met bedrukte bladeren!&rdquo; riep ik uit.</p>
+<p>&raquo;En waarop men spreuken van de reinste zedekunde leest,&rdquo;
+antwoordde de ingenieur.</p>
+<p>&raquo;Dat is de moeite waard om te onderzoek,&rdquo; zei ik
+lachende.</p>
+<p>&raquo;Onderzoek het dan, mijne vrienden,&rdquo; antwoordde Banks.
+&raquo;Als er van die boomen in het zuidelijke gedeelte van Thibet
+bestaan, moeten er ook in de noordelijke streken, aan de zuidelijke
+helling der Himalaya gevonden worden. Zoek dus, op uw tochten, zoek
+dien..... hoe zal ik zeggen?.... dien spreukenschrijver....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waarachtig niet!&rdquo; antwoordde kapitein Hod.
+&raquo;&rsquo;k Ben hier gekomen om te jagen en niet om bergen te
+beklimmen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wel, vriend Hod!&rdquo; hernam Banks. &raquo;Zoo&rsquo;n
+stoutmoedige bergbeklimmer als gij, zal toch hier of daar wel eens een
+opstijging wagen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nooit,&rdquo; riep de kapitein uit.</p>
+<p>&raquo;En waarom niet?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb het beklimmen van bergen opgegeven!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En sedert wanneer?.....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Sedert den dag toen het mij, na twintigmaal het leven er bij
+gewaagd te hebben,&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;eindelijk
+mocht gelukken den top van den Vrigel, in het koninkrijk Bouthan te
+bereiken. Men had me verzekerd, dat de top van dezen berg nooit door
+den voet van eenig menschelijk wezen was betreden geworden! Mijn
+eigenliefde kwam er dus bij in het spel! Nu, eindelijk, na duizend
+gevaren bereik ik den top en wat zie ik? deze woorden in een rots
+gegrift: &raquo;Durand, tandmeester, 14, straat Caumartin te
+Parijs!&rdquo; <a id="xd20e5118" name="xd20e5118"></a>Sedert dien tijd
+bestijg ik geen bergen meer!&rdquo;</p>
+<p>Die goede kapitein! We mogen niet onvermeld laten, dat, toen hij ons
+deze treurige omstandigheid vermeldde, hij zulk een dwaas gezicht trok,
+dat het onmogelijk was niet hartelijk te lachen!<a id="xd20e5122" name=
+"xd20e5122"></a></p>
+<p>Meermalen heb ik van de &raquo;sanitariums&rdquo; van het
+<span class="corr" id="xd20e5127" title=
+"Bron: schiereilend">schiereiland</span> gesproken. Deze stations in de
+bergen worden in den zomer druk bezocht door de renteniers, de
+ambtenaren en de kooplieden van Indi&euml;, die de brandende hitte der
+vlakte ontvlieden.</p>
+<p>Bovenaan staat Simla, gelegen op den een en dertigsten breedtegraad
+en ten westen van den vijf en zeventigsten meridiaan. Het is een klein
+hoekje van Zwitserland met zijn bergstroomen, zijn beken, zijn
+ch&acirc;lets, bekoorlijk gelegen in de schaduw van ceders en
+pijnboomen, op twee duizend meters boven het vlak der zee.</p>
+<p>Na Simla komt Dorjiling met zijn witte huizen, aan den voet van den
+Kinchinjinga, twee duizend drie honderd meters hoog, op vijf honderd
+kilometers ten noorden van Calcutta, op den zes en tachtigsten
+lengtegraad en den zeven en twintigsten breedtegraad,&mdash;een
+verrukkelijke plek in het schoonste land der wereld. <span class=
+"pagenum">[<a id="pb207" href="#pb207" name="pb207">207</a>]</span></p>
+<p>Op verschillende punten van de Himalayaketen bevinden zich nog
+andere sanitariums.</p>
+<p>En nu bij die frissche en gezonde stations, die het brandende
+klimaat van Indi&euml; onmisbaar maakt, moet ons Stoomhuis gevoegd
+worden. Maar dit hoort ons toe. Het biedt al de geriefelijkheid aan der
+weelderigste woningen van het schiereiland. Er wacht ons in een
+gelukkige luchtstreek, met al het genot van het moderne leven, een
+kalmte, die men te vergeefs te Simla of te Dorjiling zou zoeken, waar
+de Anglo-Indi&euml;rs in menigte voorkomen.</p>
+<p>De plek is met zorg gekozen. De weg, die langs het onderste gedeelte
+van den berg loopt, verdeelt zich op deze hoogte in twee&euml;n ter
+verbinding met eenige in het oosten en westen verspreide gehuchten. Het
+dichtstbij gelegen dezer dorpen bevindt zich op vijf mijlen van het
+Stoomhuis. Het wordt bewoond door een gastvrij ras van bergbewoners,
+fokkers van geiten en schapen, bebouwers van rijke velden koren en
+gerst.</p>
+<p>Dank zij de medewerking van ons personeel onder de leiding van
+Banks, heeft het slechts eenige uren gekost om een kamp in orde te
+brengen, waarin we gedurende zes of zeven weken moeten verblijven.</p>
+<p>Het bergvlak, waarop ons kamp gevestigd is, is zacht golvend en
+heeft een lengte van ongeveer een mijl en een breedte van een halve
+mijl. Het groene tapijt, dat het bedekt, bestaat uit een kort, dicht,
+plucheachtig gras, hier en daar met viooltjes bestrooid. Dichte
+boschjes van boomvormige rhododendrons, zoo groot als kleine
+eikenboomen, natuurlijke korfjes met camelias, vormen er een honderdtal
+bekoorlijke boeketten. De natuur heeft geen werklieden van Ispahan of
+Smyrna noodig gehad om dit prachtig plantaardig tapijt samen te
+stellen. Eenige duizenden zaadkorreltjes, op dien vruchtbaren bodem
+door den zuidenwind medegevoerd, een weinig water, een weinig zon, zijn
+voldoende geweest om dit zachte en onverslijtbaar weefsel te
+fabriceeren.</p>
+<p>Verder prijkt het plateau met een dozijn prachtige boomgroepen. Het
+is alsof zij zich losgemaakt hebben van het onmetelijke bosch, dat de
+berghelling bedekt en tot een hoogte van zes honderd meters tegen de
+naburige bergen opklimt. Ceders, eikenboomen, pendanus met lange
+bladeren, beuken, ahornboomen vermengen zich met pisangboomen,
+<span class="corr" id="xd20e5147" title="Bron: bambous">bamboes</span>,
+magnolias, St. Jan&rsquo;s broodboomen en Japansche vijgeboomen.
+Sommigen dezer reuzen spreiden hunne hoogste takken tot meer dan
+honderd voet boven den grond uit. Zij schijnen op deze plek gebracht te
+zijn met het doel een boschwoning te overschaduwen. Het Stoomhuis, op
+het juiste tijdstip gekomen, heeft het landschap voltooid. De
+koepelsgewijze daken zijner twee pagoden paren zich gelukkig met al dat
+verschillende loof, met al die stijve of buigzame takken, die nu eens
+kleine en teere bladeren als vlindervleugels, dan weder breede en lange
+als <span class="pagenum">[<a id="pb208" href="#pb208" name=
+"pb208">208</a>]</span>Australische pagaaien dragen. De rijtuigentrein
+schuilt weg onder een dicht bosch van groen en bloemen. Niets verraadt
+het beweegbare huis en men zou zeggen, dat het een vaste woning was,
+volkomen ingericht om niet van haar plaats te gaan.</p>
+<p>Achter, rechts van de schilderij, loopt een bergstroom, welks
+zilveren band men tot een hoogte van verscheidene <span class="corr"
+id="xd20e5154" title="Bron: duidenden">duizenden</span> voeten langs de
+helling van de bergsteilte kan volgen en die zich in een natuurlijk
+bekken stort, dat door een groep heerlijke boomen overschaduwd
+wordt.</p>
+<p>Uit dit bekken vloeit het water als een beek weg, loopt door het
+grasveld en eindigt in een ruischenden waterval, die in een afgrond
+valt, welks diepte niet met den blik kan gepeild worden.</p>
+<p>Met ziet dat het Stoomhuis, wat de ligging betreft, het nuttige met
+het aangename vereenigde.</p>
+<p>Begeeft men zich naar den voorsten rand der bergvlakte, dan ziet
+men, dat zij zich boven een aantal minder belangrijke bergruggen
+uitstrekt, die in reusachtige trappen naar de vlakte afdalen. De
+helling is zoo zacht, dat men haar in haar geheel met den blik kan
+omvatten.</p>
+<p>Rechts is het eerste huis van het Stoomhuis schuins geplaatst,
+zoodanig dat het gezicht van den zuidelijken horizont gespaard is,
+zoowel voor het balkon der veranda als voor de zijramen van het salon,
+de eetzaal en de kleine vertrekken links. Groote cederboomen breiden
+hunne takken er boven uit en teekenen zich in zwarte lijnen scherp af
+tegen den verren achtergrond der groote keten, die door de eeuwige
+sneeuw bekleed wordt.</p>
+<p>Links is het tweede huis aangeleund tegen de zijde van een
+&eacute;norme rots van graniet, door de stralen der zon verguld. Deze
+rots herinnert zoowel door haar zonderlingen vorm als door haar warme
+kleur aan de reusachtige &raquo;plumpudding&rdquo; van steen, die
+Russell-Killough in zijn reis door Zuid-Indi&euml; vermeldt. Van die
+woning, toegewezen aan den sergeant Mac Neil en zijne metgezellen van
+het personeel, ziet men slechts de zijde. Zij bevindt zich twintig
+passen van het voornaamste huis af, als een aanhangsel eener
+belangrijker pagode. Aan het uiteinde van een der daken, die haar
+bedekken, ziet men een klein blauwachtig rookkolommetje uit het
+keuken-laboratorium van &raquo;monsieur&rdquo; Parazard ten hemel
+stijgen. Meer links bevindt zich een groep boomen op de westelijke
+borstwering, als een voorpost van het bosch, en vormt deze het zijplan
+van het landschap.</p>
+<div class="figure xd20e5169width"><img src="images/p209.jpg" alt=
+"&raquo;Fox, geen vergissingen, dezen keer!&rdquo; Blz. 212." width=
+"502" height="720">
+<p class="figureHead">&raquo;Fox, geen vergissingen, dezen keer!&rdquo;
+Blz. <a href="#pb212" class="pageref">212</a>.</p>
+</div>
+<p>Op den achtergrond, tusschen de twee woningen, vertoont zich een
+reusachtige mastodont. Het is onze IJzeren Reus, die onder een prieel
+van groote pendanus als in een koetshuis geborgen is. Met zijn
+opgerichte tromp, zou men zeggen, dat hij er de bovenste takken van
+<span class="corr" id="xd20e5178" title="Bron: afeet">af eet</span>.
+Maar hij blijft stationnair en rust uit, ofschoon <span class=
+"pagenum">[<a id="pb209" href="#pb209" name="pb209">209</a>]</span>hij
+volstrekt geen behoefte aan rast heeft. Thans de onwankelbare bewaker
+van het Stoomhuis, verdedigt hij als een &eacute;norm autediluviaansch
+dier er den toegang van. In tegenwoordigheid van de reusachtige
+<span class="pagenum">[<a id="pb210" href="#pb210" name=
+"pb210">210</a>]</span>bergketen, die zich tot een hoogte van zes
+duizend meters boven het bergvlak verheft, schijnt onze kunstmatige
+reus, waarmede de hand van Banks de Hindoesche fauna verrijkt heeft,
+niets buitengewoons meer te hebben, hoe kolossaal onze olifant ook zij,
+met andere woorden, hij past volkomen in de schilderij van het
+landschap.</p>
+<p>Ja zelfs had kapitein Hod recht, toen hij niet zonder eenigen spijt
+de aanmerking maakte: &raquo;Een vlieg op den gevel van een
+hoofdkerk!&rdquo;</p>
+<p>En hij heeft volkomen gelijk. Achter ons toch bevindt zich een blok
+van graniet, waarin men gemakkelijk duizend olifanten, zoo groot als de
+onze, zou kunnen uithouwen en dit blok is slechts een van de honderd
+treden van den trap, die naar den top van de bergketen leidt en
+waarboven de Dwalaghiri zich met zijn scherpe spits verheft.</p>
+<p>Somwijlen daalt de hemel van dit tooneel voor het oog van den
+waarnemer. Niet alleen verdwijnen de hooge toppen, maar ook de lager
+gelegen bergrug van de keten verdwijnt een oogenblik onder de dikke
+dampen, die zich van de middelste streek der Himalaya verheffen en het
+geheele bovenste gedeelte in nevelen hullen. Het landschap verkleint
+zich en dan is het alsof door een lichteffect de woningen, de boomen,
+de naburige bergruggen en de IJzeren Reus zelf hunne werkelijke grootte
+hernemen.</p>
+<p>Ook gebeurt het dat de nog lager hangende wolken door zekere
+vochtige winden voortgedreven, zich onder het bergvlak ontrollen. Het
+oog ziet dan slechts een golvende zee van wolken aan welker oppervlakte
+de zon verwonderlijke lichtspelingen toovert. Dan is, zoowel in de
+hoogte als in de laagte, de horizont verdwenen en schijnt het alsof wij
+naar de een of andere streek van het luchtruim zijn overgebracht,
+buiten de grenzen der aarde.</p>
+<p>Doch de wind loopt naar het noorden en, zich met geweld een weg
+tusschen de openingen der keten banende, jaagt hij al die nevelen
+uiteen, de zee van dampen verdicht zich bijna oogenblikkelijk, de
+vlakte komt aan den zuidelijken horizont weder te voorschijn, de
+grootsche gevaarten van het Himalayagebergte teekenen zich opnieuw
+scherp af tegen den thans helderen hemel, de schilderij doet zich
+wederom in al haar oorspronkelijke grootschheid voor en de blik, die nu
+door niets meer beperkt wordt, kan langs een horizont van zestig mijlen
+al de bijzonderheden onderscheiden van een onvergelijkelijk schoon
+panorama. <span class="pagenum">[<a id="pb211" href="#pb211" name=
+"pb211">211</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="ch18" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="label">XVIII.</h2>
+<h2 class="main">Matthias van Guitt.</h2>
+<p class="firstpar">Den volgenden dag, den 26<sup>n</sup> Juni, werd ik
+bij het aanbreken van den dageraad door het geluid van bekende stemmen
+gewekt. Ik stond dadelijk op. Kapitein Hod en zijn oppasser Fox hadden
+een druk gesprek in de eetzaal van het Stoomhuis. Ik voegde mij
+dadelijk bij hen.</p>
+<p>Op hetzelfde oogenblik verliet Banks zijn kamer en werd dadelijk
+door den kapitein met zijn luidklinkende stem toegesproken:</p>
+<p>&raquo;Wel, vriend Banks,&rdquo; zeide hij tot hem, &raquo;eindelijk
+zijn we dan toch in een goede haven aangekomen! Ditmaal is het voor
+goed. &rsquo;t Is nu geen halt meer van eenige uren, maar een verblijf
+van eenige maanden.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, waarde Hod,&rdquo; antwoordde de ingenieur, &raquo;en nu
+kunt ge uw jachten op uw gemak organiseeren. De fluit van den IJzeren
+Reus zal u niet meer in het kamp terugroepen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Hoor je, Fox?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, kapitein,&rdquo; antwoordde de oppasser.</p>
+<p>&raquo;De hemel sta me bij!&rdquo; riep Hod uit, &raquo;maar
+&rsquo;k verzeker je, dat ik ons sanitarium niet verlaat voordat ik
+mijn vijftigsten geschoten heb! Mijn vijftigsten, Fox! &rsquo;k Heb
+zoo&rsquo;n id&eacute;e, dat die al bijzonder moeilijk te snappen zal
+zijn!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Toch zal men hem snappen,&rdquo; antwoordde Fox.</p>
+<p>&raquo;Hoe kom je aan dat id&eacute;e, kapitein Hod?&rdquo; vroeg
+ik.</p>
+<p>&raquo;Wat zal &rsquo;k je zeggen, Maucler, &rsquo;t is een
+voorgevoel, niets anders!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dus,&rdquo; zei Banks, &raquo;ga je vandaag den veldtocht al
+openen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Vandaag al,&rdquo; antwoordde kapitein Hod. &raquo;We zullen
+beginnen met het terrein te verkennen, en de onderste streek gaan
+doorzoeken tot de bosschen van Tarryani. Als de tijgers die streek maar
+niet verlaten hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Waarom zou je dat denken?...&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En, mijn slechte veine?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Slechte veine!... in de Himalaya!...&rdquo; antwoordde de
+ingenieur. &raquo;Is dat mogelijk!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, we zullen zien!&mdash;Je gaat toch mede, Maucler?&rdquo;
+vroeg kapitein Hod, zich tot mij wendende.</p>
+<p>&raquo;Ja zeker.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En gij, Banks?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ik ook,&rdquo; antwoordde de ingenieur, &raquo;en &rsquo;k
+denk dat Munro zich bij u zal voegen, zooals ik het doen zal... als
+liefhebber!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Nu, mij wel!&rdquo; antwoordde kapitein Hod, &raquo;als
+liefhebbers, maar <span class="pagenum">[<a id="pb212" href="#pb212"
+name="pb212">212</a>]</span>dan toch als goed gewapende liefhebbers!
+Men kan daar moeilijk gaan wandelen met een rotting in de hand! Dat zou
+vernederend zijn voor de wilde dieren van Tarryani!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Dat is dus afgesproken!&rdquo; antwoordde de ingenieur.</p>
+<p>&raquo;En nu, Fox,&rdquo; hernam de kapitein, zich tot zijn oppasser
+richtende, &raquo;geen vergissingen, dezen keer! We zijn in het land
+der tijgers! Vier Enfield-karabijnen voor den kolonel, Banks, Maucler
+en mij, twee geweren met ontplofbare kogels voor jou en
+Go&ucirc;mi.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Wees gerust, kapitein,&rdquo; antwoordde Fox. &raquo;&rsquo;t
+Wild zal zich niet te beklagen hebben!&rdquo;</p>
+<p>Deze dag zou dus gewijd zijn aan de verkenning van het bosch van
+Tarryani, dat het onderste gedeelte van de Himalayaketen onder ons
+sanitarium, bedekt. Tegen elf uren dus, na het ontbijt, daalden we, Sir
+Edward Munro, Banks, Hod, Fox, Go&ucirc;mi en ik, allen goed gewapend,
+den weg af, die schuins naar de vlakte loopt, na gezorgd te hebben de
+twee honden in het kamp achter te laten, die we op dezen tocht niet
+noodig hadden.</p>
+<p>Sergeant Mac Neil was met Storr, <span class="corr" id="xd20e5258"
+title="Bron: Kalo&ucirc;th">K&acirc;louth</span> en den kok in het
+Stoomhuis gebleven om de laatste hand aan onze installatie te leggen.
+Na een reis van twee maanden, was het noodig dat de IJzeren Reus in- en
+uitwendig onderzocht, schoon gemaakt en opgeknapt werd. Dat was een
+lange, nauwkeurige, moeielijke arbeid, die zijn gewonen cornacs, den
+stoker en den machinist niet veel rust zou geven.</p>
+<p>Ten elf ure hadden wij het sanitarium verlaten en eenige minuten
+daarna, bij de eerste kromming van den weg, hadden we het Stoomhuis
+achter het dichte geboomte uit het oog verloren.</p>
+<p>Het regende niet meer. Een frissche wind uit het noordoosten joeg
+het zwerk in de hooge streken van den dampkring met drift voort. De
+hemel was grijs,&mdash;de temperatuur zeer geschikt voor voetgangers;
+maar nu ook miste men de schilderachtige afwisseling van licht en
+schaduw, die zulk een eigenaardige bekoorlijkheid aan de groote
+bosschen verleent.</p>
+<p>Een recht eind wegs van twee duizend meters af te dalen, zou het
+werk van vijf en twintig &agrave; dertig minuten geweest zijn, maar nu
+die weg zich verlengde door al de bochten, waardoor de steile hellingen
+vermeden werden, was er meer tijd toe noodig. We hadden niet minder dan
+anderhalf uur noodig om den bovensten zoom van de bosschen van Tarryani
+op vijf of zes honderd voet boven de vlakte te bereiken. Natuurlijk
+werd de weg in vroolijke stemming afgelegd.</p>
+<p>&raquo;Opgepast!&rdquo; zei kapitein Hod. &raquo;We komen nu op het
+domein der tijgers, leeuwen, panters, luipaarden en andere lieve
+diertjes van de streek der Himalaya-bergen. &rsquo;t Is goed om de
+wilde dieren te dooden, maar &rsquo;t is beter niet door hen gedood te
+worden! Laten we ons dus niet van elkander verwijderen en voorzichtig
+zijn!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb213" href="#pb213" name=
+"pb213">213</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e5271width"><img src="images/p213.jpg" alt=
+"Niets vertoonde zich nog. Blz. 218." width="503" height="720">
+<p class="figureHead">Niets vertoonde zich nog. Blz. <a href="#pb218"
+class="pageref">218</a>.</p>
+</div>
+<p>Zulk een aanbeveling in den mond van den koenen jager was geld
+waard. Ook stelden we haar allen op prijs. De karabijnen en de geweren
+waren geladen, de hanen gespannen. Wij bereidden ons op alles voor.
+<span class="pagenum">[<a id="pb214" href="#pb214" name=
+"pb214">214</a>]</span></p>
+<p>Doch het waren niet alleen de verscheurende dieren, waartegen wij op
+onze hoede moesten zijn, maar ook de slangen, waarvan de gevaarlijkste
+in de wouden van Indi&euml; worden aangetroffen. De
+&raquo;belongas,&rdquo; de groene slangen, de zweepslangen en nog
+zooveel andere soorten zijn zeer vergiftig. Het aantal slachtoffers,
+die jaarlijks ten gevolge van de beten dezer kruipende dieren omkomen,
+is vijf- of zesmaal grooter dan dat der huisdieren of der menschen, die
+ten prooi der wilde beesten bezwijken.</p>
+<p>Het is dan ook in deze streken meer dan ooit zaak op alles te
+letten, goed toe te zien waar men den voet zet, waar men de hand
+steunt, het oor te leenen aan de minste geruchten, die uit het gras of
+van tusschen de struiken voortkomen.</p>
+<p>Het was half een uur toen wij onder de groote boomen aan den zoom
+van het bosch aankwamen. Hunne hooge takken breidden zich boven eenige
+breede lanen uit, waardoor de IJzeren Reus, gevolgd door den trein,
+dien hij zooals gewoonlijk voorttrok, gemakkelijk had kunnen passeeren.
+Werkelijk was dan ook dit gedeelte van den weg sedert lang in gebruik
+voor het vervoer van het door de bergbewoners in den handel gebrachte
+hout, hetgeen te zien was aan de versche sporen in de weeke klei. Deze
+groote lanen liepen in de richting der keten en, in de lengte loopende
+van het Tarryani-woud, verbonden zij de door den bijl van den
+houthakker hier en daar opengehouden plekken; maar aan elke zijde namen
+zij smalle voetpaden op, die zich onder ondoordringbaar kreupelhout
+verloren.</p>
+<p>Wij volgden dus deze lanen, meer als landmeters dan als jagers,
+teneinde hare algemeene richting te verkennen. Geen gehuil verstoorde
+de stilte in het diepst van het woud. Groote, versche in den bodem
+achtergelaten indrukselen evenwel, waren het bewijs dat de roofdieren
+het woud van Tarryani niet verlaten hadden.</p>
+<p>Eensklaps, op het oogenblik dat wij een van de bochten der laan
+doorliepen, die op deze plaats door den voet van een berg van de rechte
+lijn was afgeweken, deed een uitroep van kapitein Hod, die vooruitliep,
+ons stilstaan.</p>
+<p>Op twintig schreden van ons af, aan den hoek van een open plek in
+het bosch, omzoomd door groote pendanus, verhief zich een gebouwtje van
+vrij zonderlingen vorm. Het was geen huis, want het had noch
+schoorsteen, noch vensters. Het was ook geen jagershut, want het had
+noch schietgaten, noch openingen voor deuren en vensters. Men zou het
+eerder voor een Hindoesche grafplaats hebben kunnen houden, verloren in
+het diepst van dit woud.</p>
+<p>Men stelle zich namelijk een soort van lang vierkant voor,
+samengesteld uit boomstammen, vertikaal tegen elkander geplaatst, die
+stevig in den grond geheid en aan hun bovenste gedeelte door een dikken
+band van takken verbonden waren. Als dak andere dwarsstammen, stevig
+aan de opgaande stammen bevestigd. <span class="pagenum">[<a id="pb215"
+href="#pb215" name="pb215">215</a>]</span></p>
+<p>Blijkbaar had de bouwer zijn best gedaan het gebouwtje tegen alle
+uitwendige invloeden bestand te maken. Het was ongeveer zes voet hoog,
+twaalf lang en vijf breed, Het had schijnbaar geen opening, behalve aan
+den voorgevel, alwaar zij door een zwaren balk, waarvan het afgeronde
+hoofd iets boven het dak uitstak, verborgen was.</p>
+<p>Boven het dak uit waren lange, buigzame staken opgericht, op een
+zonderlinge wijze met elkander verbonden. Aan het uiteinde van een
+horizontale spaak, die deze stelling torschte, hing een lus, of liever
+een ring, gevormd door een dikke vlecht lianen.</p>
+<p>&raquo;Wat is dat?&rdquo; riep ik uit.</p>
+<p>&raquo;Dat is eenvoudig,&rdquo; antwoordde Banks, na alles goed
+opgenomen te hebben, &raquo;een muizenval, maar &rsquo;k geef je te
+raden, mijne vrienden, welke muizen zij bestemd is te
+vangen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Een tijgerval?&rdquo; riep kapitein Hod uit.</p>
+<p>&raquo;Ja,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;een tijgerval, waarvan de
+deur, gesloten door den balk, die door dezen strik van lianen gedragen
+werd is nedergevallen, omdat de wipplank van binnen door een dier is
+aangeraakt.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Voor het eerst,&rdquo; antwoordde Hod, &raquo;zie ik in een
+bosch van Indi&euml; een val van deze soort. Een muizenval, je hebt
+gelijk! Maar dat is een jager onwaardig!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Een tijger ook,&rdquo; voegde Fox er bij.</p>
+<p>&raquo;Zeer zeker,&rdquo; antwoordde Banks, &raquo;maar zoo het er
+op aankomt deze woeste dieren te vernietigen en niet ze voor pleizier
+te jagen, dan is de beste val die, welke de meeste vangt. Nu komt deze
+mij werkelijk schrander gesteld voor om wilde beesten te lokken en
+gevangen te houden, hoe wantrouwig en sterk ze ook zijn!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En daar,&rdquo; zei toen kolonel Munro, &raquo;het evenwicht
+der wipplank, die de deur van den val ophield, verbroken is, is het
+waarschijnlijk dat werkelijk een dier zich heeft laten
+vangen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;We zullen het gauw weten!&rdquo; riep kapitein Hod uit,
+&raquo;en als de muis niet dood is!...&rdquo;</p>
+<p>Dit zeggende gaf de kapitein het voorbeeld en hield zich gereed zijn
+karabijn aan te leggen, hetgeen door allen gevolgd werd.</p>
+<p>Natuurlijk twijfelden wij geen oogenblik of dit gebouwtje was
+werkelijk een val van die soort, welke dikwijls in de bosschen van Java
+wordt aangetroffen. Doch, al was het niet het werk van een Hindoe, dan
+beantwoordde het toch ten volle aan al de voorwaarden die deze
+vernielingswerktuigen zoo praktisch maken, buitengewone gevoeligheid,
+gepaard aan beproefde stevigheid.</p>
+<p>Nadat onze beschikkingen genomen waren, naderden kapitein Hod, Fox
+en Go&ucirc;mi den val, dien zij eerst van alle kanten wilden opnemen.
+Ongelukkig was er geen opening tusschen de vertikale stammen, die hun
+veroorloofde een blik in het inwendige te slaan.</p>
+<p>Zij luisterden met de grootste aandacht. Geen enkel geluid verried
+<span class="pagenum">[<a id="pb216" href="#pb216" name=
+"pb216">216</a>]</span>de tegenwoordigheid van een levend wezen binnen
+het houten vierkant, zoo stom als het graf.</p>
+<p>Kapitein Hod en zijne metgezellen kwamen aan de voorzijde terug. Zij
+overtuigden zich, dat de beweegbare balk in twee groote vertikaal
+gestelde groeven gegleden was. Men behoefde hem dus slechts op te
+lichten om tot het inwendige van den val door te dringen.</p>
+<p>&raquo;Niet het minste geluid!&rdquo; zei kapitein Hod, die zijn oor
+tegen de deur had aangelegd, &raquo;geen zuchtje zelfs! De muizenval is
+ledig!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Het doet er niet toe, weest voorzichtig!&rdquo; antwoordde
+kolonel Munro.</p>
+<p>En hij zette zich op een boomstam, links van de open plek. Ik
+plaatste mij naast hem.</p>
+<p>&raquo;Kom Go&ucirc;mi!&rdquo; zei kapitein Hod.</p>
+<p>Go&ucirc;mi, vlug, hoewel klein van persoon, toch slank, snel in
+zijn bewegingen als een aap, lenig als een luipaard, een echte
+Hindoesche clown, begreep wat de kapitein wilde. Door al deze
+hoedanigheden was hij de aangewezen persoon voor den dienst, welken men
+van hem verwachtte. Met &eacute;&eacute;n sprong was hij op het dak van
+den val en in een oogenblik had hij een der staken bereikt die de
+bovenste stelling vormden. Daarna liet hij zich langs de spaak, die tot
+hefboom diende, tot den ring van lianen afglijden en door zijn gewicht
+boog hij haar tot het boveneinde van den balk, die de opening
+sloot.</p>
+<p>Deze ring werd vervolgens in een keep boven aan den balk geschoven
+en nu had men niets anders te doen dan even te wippen, door het andere
+uiteinde van de spaak of hefboom naar beneden te drukken.</p>
+<p>Maar toen moesten al de vereenigde krachten van onzen kleinen troep
+te hulp geroepen worden. Kolonel Munro, Banks, Fox en ik, we begaven
+ons dus achter den val om deze beweging voort te brengen.</p>
+<p>Go&ucirc;mi was in de stelling gebleven, om den hefboom los te
+maken, ingeval hij door eenigen hinderpaal belet werd vrij te
+werken.</p>
+<p>&raquo;Mijne vrienden,&rdquo; riep kapitein Hod ons toe, &raquo;als
+het noodig is dat ik me bij je voeg, kom ik, maar als je &rsquo;t
+zonder me kunt doen, blijf ik liever bij de opening staan. Als er dan
+althans een tijger uit tevoorschijn komt, begroet ik hem in het
+voorbijgaan met een kogel!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;En telt die dan voor den twee en veertigsten?&rdquo; vroeg ik
+den kapitein.</p>
+<p>&raquo;Waarom niet?&rdquo; antwoordde Hod. &raquo;Als hij onder mijn
+schot valt, zal hij altijd in volle vrijheid gevallen zijn!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Laten we het vel van den beer niet verkoopen.....&rdquo;
+hernam de ingenieur, &raquo;voordat hij geschoten is!&rdquo;
+<span class="pagenum">[<a id="pb217" href="#pb217" name=
+"pb217">217</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e5360width"><img src="images/p217.jpg" alt=
+"&raquo;Tot den natuurkundige Matthias van Guitt.&rdquo; Blz. 219."
+width="500" height="720">
+<p class="figureHead">&raquo;Tot den natuurkundige Matthias van
+Guitt.&rdquo; Blz. <a href="#pb219" class="pageref">219</a>.</p>
+</div>
+<p><span class="corr" id="xd20e5368" title=
+"Niet in bron">&raquo;</span>Vooral als die beer wel eens een tijger
+kon zijn!.....&rdquo; voegde kolonel Munro er bij.</p>
+<p>&raquo;Tegelijk, mijne vrienden,&rdquo; riep Banks,
+&raquo;tegelijk!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="pb218" href=
+"#pb218" name="pb218">218</a>]</span></p>
+<p>De balk was zwaar en gleed slecht in zijn sponningen. Toch gelukte
+het ons hem in beweging te brengen, hij schommelde een oogenblik en
+bleef een voet van den grond af hangen.</p>
+<p>Kapitein <span class="corr" id="xd20e5378" title=
+"Bron: Hop">Hod</span> trachtte in half gebogen houding, met aangelegde
+karabijn, te zien of er geen &eacute;norme poot of open muil in de
+opening van den val te voorschijn kwam, doch niets vertoonde zich
+nog.</p>
+<p>&raquo;Nog &eacute;&eacute;n poging, mijne vrienden!&rdquo; riep
+Banks.</p>
+<p>En dank zij Go&ucirc;mi, die het achtereinde van den hefboom eenige
+schokken kwam geven, werd de balk langzamerhand in de hoogte geheschen.
+Weldra was de opening wijd genoeg om zelfs een groot dier door te
+laten.</p>
+<p>Doch er vertoonde zich geen dier, welk ook.</p>
+<p>Evenwel was het mogelijk, dat, tengevolge van al het leven in den
+omtrek van den val, de gevangene in het achterste gedeelte van zijn
+gevangenis de wijk had gekomen. Misschien zelfs wachtte hij slechts op
+het geschikte oogenblik om zijn sprong te nemen, iedereen omver te
+werpen, die zich tegen zijn vlucht zou verzetten en in het dichtst van
+het woud te verdwijnen.</p>
+<p>Het was <span class="corr" id="xd20e5392" title=
+"Bron: waariijk">waarlijk</span> een kritiek oogenblik.</p>
+<p>Kapitein Hod deed nu eenige schreden voorwaarts met den vinger aan
+den trekker van zijn karabijn en spande zich in om met den blik tot in
+het achterste gedeelte van den val door te dringen.</p>
+<p>Eindelijk was de balk geheel opgelicht en stroomde het licht door de
+opening naar binnen.</p>
+<p>Op dit oogenblik meende men door de wanden van den val heen een
+lichte beweging te vernemen, daarna een dof geronk of liever een
+geducht gegeeuw, dat ik zeer verdacht vond.</p>
+<p>Hoogst waarschijnlijk was daar een dier, dat sliep en dat we
+plotseling hadden wakker gemaakt.</p>
+<p>Kapitein Hod kwam nog wat naderbij en richtte zijn karabijn op iets,
+dat hij in de halve duisternis zag bewegen.</p>
+<p>Eensklaps bewoog zich iets van binnen en weerklonk een kreet van
+schrik, die dadelijk gevolgd werd door deze woorden, in goed Engelsch
+uitgesproken:</p>
+<p>&raquo;Schiet niet, in God&rsquo;s naam! Schiet niet!&rdquo;</p>
+<p>Daar sprong een man buiten den val.</p>
+<p>We waren zoo verbaasd, dat wij den balk loslieten en hij met een dof
+geluid voor de opening neerviel, die hij wederom sloot.</p>
+<p>Intusschen liep deze zoo geheel onverwachte persoon op kapitein Hod
+toe, wiens karabijn hem steeds bleef bedreigen, en zeide op een vrij
+verwaanden toon, gepaard met een sprekend gebaar:</p>
+<p>&raquo;Wees zoo goed, mijnheer, en wend uw wapen af. Ge hebt met
+geen tijger van Tarryani te doen!&rdquo;</p>
+<p>Kapitein Hod bracht na eenige aarzeling zijn karabijn in een minder
+gevaarlijke positie. <span class="pagenum">[<a id="pb219" href="#pb219"
+name="pb219">219</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Tot wien hebben we de eer te spreken?&rdquo; vroeg Banks.</p>
+<p>&raquo;Tot den natuurkundige Matthias van Guitt, gewoon leverancier
+van dikhuidige dieren, luiaards, zoolgangers, snuitdragers,
+verscheurende en andere zoogdieren voor het huis Charles Rice van
+Londen en het huis Hagenbeck van Hamburg!&rdquo;</p>
+<p>Vervolgens een zwierig gebaar in de rondte makende:</p>
+<p>&raquo;En de heeren?....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Kolonel Munro en zijne reisgenooten,&rdquo; antwoordde Banks,
+ons met de hand aanduidende.</p>
+<p>&raquo;Op een wandeling in de wouden van het
+Himalayagebergte!&rdquo; hernam de leverancier. &raquo;Werkelijk een
+bekoorlijk tochtje! Uw onderdanige dienaar, mijne heeren, uw
+onderdanige dienaar!&rdquo;</p>
+<p>Wie was de origineel met wien we te doen hadden? Zijne hersenen
+waren toch niet gekrenkt tengevolge zijner gevangenschap in den
+tijgerval? Was hij krankzinnig of bij zijn verstand? Tot welke
+categorie van tweehandige schepselen behoorde toch dat wezen?</p>
+<p>We zouden het spoedig weten en in het vervolg leerden wij dat
+zonderlinge personage, dat zich natuurkundige noemde en het inderdaad
+geweest was, beter kennen.</p>
+<p>De heer Matthias van Guitt, leverancier van menagerie&euml;n, droeg
+een bril en was vijftig jaar oud. Zijn glad gelaat, zijn knippende
+oogen, zijn neus in den wind, de aanhoudende beweeglijkheid van zijn
+geheelen persoon, zijn levendige gebaren bij elken volzin, die aan zijn
+wijden mond ontrolde, dat alles deed hem kennen als het overbekende
+type van den reizenden komediant. Wie heeft niet hier of daar een van
+die acteurs ontmoet, wier geheele leven verloopt tusschen het voetlicht
+en den achtergrond van een tooneel? Als onvermoeide praters, vervelende
+gebarenmakers, bluffers met zich zelve ingenomen, dragen ze het hoofd
+hoog, dat te ledig is in den ouderdom om op jeugdigen leeftijd ooit
+goed gevuld geweest te zijn. Werkelijk had Matthias van Guitt veel van
+den ouden komediespeler.</p>
+<p>Misschien heeft men de aardige anecdote wel eens hooren vertellen,
+betreffende dien armen drommel van een zanger, die elk woord van zijn
+rol door een bijzonder gebaar meende te moeten doen vergezeld gaan.</p>
+<p>Hief hij bijvoorbeeld in de opera <i>Masaniello</i> uit volle borst
+aan:</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Als van een Napelschen visscher....</p>
+</div>
+<p class="firstpar">dan zwaaide hij zijn rechter arm, naar de zaal
+uitgestrekt, koortsachtig alsof hij een snoek aan zijn hengel had, die
+den haak had ingeslikt. Daarna voortgaande:</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">De hemel een monarch wilde maken,</p>
+</div>
+<p class="firstpar">terwijl hij een zijner handen naar boven uitstak om
+den hemel aan <span class="pagenum">[<a id="pb220" href="#pb220" name=
+"pb220">220</a>]</span>te wijzen, vertoonde de andere, een kring om
+zijn fier opgericht hoofd beschrijvende, een koningskroon.</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Zich verzettende tegen de beslissing van het
+noodlot,</p>
+</div>
+<p class="firstpar">zijn geheele lichaam bood hevig weerstand tegen een
+kracht, die poogde hem achterover te doen vallen.</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Zou hij, zijn bootje besturende, zeggen....</p>
+</div>
+<p class="firstpar">en nu bewogen zich zijn beide armen snel van links
+naar rechts en van rechts naar links, alsof hij den wrikriem behandelde
+en toonde hij daarmede zijne handigheid in het besturen van een
+bootje.</p>
+<p>Welnu, dergelijke gebaren, die vermelden zanger tot een tweede
+natuur geworden waren, waren nagenoeg die van den leverancier Matthias
+van Guitt. Hij maakte in zijn spreken slechts van uitgezochte termen
+gebruik en moest voor hem, die met hem sprak en zich niet buiten het
+bereik zijner gebaren kon stellen, al zeer hinderlijk zijn.</p>
+<p>Zooals wij later van hem zelven vernamen was Matthias van Guitt
+oud-hoogleeraar in de natuurkunde, die evenwel niet veel succes van
+zijn professoraat gehad had. Het is zeker, dat de waardige man veel
+stof tot lachen moest geven en dat, zoo hij al veel toehoorders kreeg,
+dit meer was om zich te vermaken, dan om te leeren. Het kwam eindelijk
+zoo ver, dat het hem begon te vervelen zonder succes de theoretische
+zo&ouml;logie te onderwijzen en hij liever naar de Indi&euml;n ging om
+de practische zo&ouml;logie te bestudeeren. Deze soort van handel
+beviel hem beter en hij werd aangesteld als leverancier der belangrijke
+huizen van Hamburg en Londen, die meerendeels de publieke en bijzondere
+diergaarden der twee werelden voorzien.</p>
+<p>En de reden waarom Matthias van Guitt zich thans in Tarryani
+ophield, was dat een belangrijke bestelling van wilde dieren voor
+Europa hem daar gebracht had. Inderdaad was zijn kamp niet meer dan
+twee mijlen van den val verwijderd, waaruit wij hem pas verlost
+hadden.</p>
+<p>Maar hoe kwam toch de leverancier in den val? Dit was de eerste
+vraag, die Banks hem deed en ziehier wat hij antwoordde in een taal
+door een menigte gebaren opgeluisterd:</p>
+<p>&raquo;Het was gisteren. De zon had reeds de helft van haar
+dagelijkschen weg afgelegd, toen de gedachte bij mij opkwam een der
+tijgervallen te gaan bezoeken, door mijne handen gesteld. Ik verliet
+dus mijn kraal, dien ge wel met een bezoek zult willen vereeren, mijne
+heeren, en ik kwam op deze open plek in het bosch. &rsquo;k Was alleen,
+mijn personeel hield zich met allernoodzakelijkste bezigheden onledig
+en ik had er hen niet in willen stooren. Dat was <span class=
+"pagenum">[<a id="pb221" href="#pb221" name=
+"pb221">221</a>]</span>onvoorzichtig. Toen ik mij voor den val bevond,
+zag ik dadelijk dat de schuifdeur, door den beweeglijken balk gevormd,
+was opgehaald, waaruit ik niet zonder een logische opeenvolging van
+feiten besloot, dat zich tot nog toe geen wild dier in den val had
+laten vangen. Evenwel wilde ik mij overtuigen of het lokaas nog altijd
+aanwezig was en de wipplank goed werkte. Met een handige kruipende
+beweging, sloop ik dus door de nauwe opening.&rdquo;</p>
+<p>En met een sierlijk gebaar bootste Matthias van Guitt de beweging na
+van een slang, die door het hooge gras kruipt.</p>
+<p>&raquo;Achter in den val gekomen,&rdquo; hernam de leverancier,
+&raquo;verzekerde ik mij dat het stuk geitenvleesch, waarvan de reuk de
+gasten van dit gedeelte van het bosch moest aantrekken, onaangeroerd
+was. Toen ik wilde heengaan, stootte ik onwillekeurig met mijn arm
+tegen de wipplank, de stelling boven ontspande zich, de schuifdeur viel
+neder en &rsquo;k was in mijn eigen val gevangen, zonder eenig middel
+er uit te komen.&rdquo;</p>
+<p>Hier hield Matthias van Guitt even op om al het ernstige van zijn
+toestand te doen begrijpen.</p>
+<p>&raquo;Evenwel, mijne heeren,&rdquo; hernam hij, &raquo;wil ik u
+niet verzwijgen, dat ik de zaak eerst geheel van haar komieke zijde
+beschouwde. &rsquo;k Was gevangen, goed! Geen cipier om de deur mijner
+gevangenis te openen, volkomen waar! Maar ik verkeerde in het gelukkige
+denkbeeld, dat mijne onderhoorigen, zoodra ze mij niet zagen
+terugkeeren, zich over mijn langdurige afwezigheid ongerust zouden
+maken en nasporingen zouden gaan doen, die vroeger of later met een
+goeden uitslag zouden bekroond worden. &rsquo;t Was slechts een
+quaestie van tijd. &rsquo;k Gaf mij dus, om den tijd door te brengen,
+aan mijne overpeinzingen over en uren verliepen, zonder dat iets
+verandering in mijn toestand kwam brengen. Toen de avond gevallen was,
+begon de honger zich te doen gevoelen en &rsquo;t beste wat ik meende
+te kunnen doen, was in den slaap verlichting van mijn leed te zoeken.
+&rsquo;k Nam dus vrij philosophisch mijn partij en &rsquo;k viel in een
+diepen slaap. De nacht was kalm te midden van de diepe stilte des
+wouds. Niets verstoorde mijn slaap en misschien zou ik op dit oogenblik
+nog slapen, zoo een vreemd geluid me niet gewekt had. De schuifdeur van
+den val werd opgehaald, het licht drong in stroomen mijn duister
+verblijf binnen en &rsquo;k had niet anders te doen dan naar buiten te
+snellen!..... Wat was ik verschrikt toen ik het doodelijk werktuig op
+mijn borst gericht zag! Een oogenblik en &rsquo;k was getroffen! Het
+uur van mijn verlossing zou het laatste mijns levens geweest zijn!.....
+Maar mijnheer de kapitein wilde wel een schepsel van zijn soort in mij
+zien..... en er blijft mij nog slechts over u te danken, mijne heeren,
+mij de vrijheid te hebben weergegeven.&rdquo;</p>
+<p>Dit was het verhaal van den leverancier. Ik moet bekennen, dat
+<span class="pagenum">[<a id="pb222" href="#pb222" name=
+"pb222">222</a>]</span>we niet zonder moeite een glimlach konden
+weerhouden, dien zijn toon en zijn gebaren ons ontlokten.</p>
+<p>&raquo;Dus, mijnheer,&rdquo; vroeg Banks hem, &raquo;is uw kamp in
+dit gedeelte van Tarryani gevestigd?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ja, mijnheer,&rdquo; antwoordde Matthias van Guitt.
+&raquo;Zooals ik het genoegen had u medetedeelen, is mijn kraal niet
+meer dan twee mijlen van hier verwijderd, en mocht u hem met uwe
+tegenwoordigheid willen vereeren, zal ik zeer gelukkig zijn er u te
+ontvangen.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Ongetwijfeld, mijnheer van Guitt,&rdquo; antwoordde kolonel
+Munro, &raquo;zullen we u een bezoek komen brengen!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;We zijn jagers,&rdquo; voegde kapitein Hod er bij, &raquo;en
+de inrichting van een kraal boezemt ons veel belang in.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Jagers!&rdquo; riep Matthias van Guitt uit,
+&raquo;jagers!&rdquo;</p>
+<p>En er kwam een uitdrukking op zijn gelaat, waaruit te lezen was, dat
+hij de zonen van Nimrod nu juist niet veel telde.</p>
+<p>&raquo;U jaagt op wilde dieren.... om ze te dooden zeker?&rdquo;
+hernam hij, zich tot den kapitein wendende.</p>
+<p>&raquo;Alleen om ze te dooden,&rdquo; antwoordde Hod.</p>
+<p>&raquo;En ik, alleen om ze te vangen!&rdquo; zei de leverancier, met
+een zeker gevoel van fierheid.</p>
+<p>&raquo;Welnu, mijnheer van Guitt, we zullen, hoop ik, geen
+concurrenten zijn!&rdquo; antwoordde kapitein Hod.</p>
+<p>De leverancier schudde het hoofd. Intusschen belette onze
+hoedanigheid van jager niet zijne uitnoodiging aan te nemen.</p>
+<p>&raquo;U hebt me slechts te volgen, mijne heeren!&rdquo; zeide hij
+bevallig buigende.</p>
+<p>Doch op dit oogenblik deden zich verscheidene stemmen in het bosch
+hooren en verscheen een half dozijn Hindoes om den hoek der groote
+laan, die aan geene zijde der open plek begon.</p>
+<p>&raquo;O! daar zijn mijn onderhoorigen,&rdquo; zei Matthias van
+Guitt.</p>
+<p>Daarna kwam hij naar ons toe met den vinger op den mond en zeide, de
+lippen een weinig vooruitstekende:</p>
+<p>&raquo;Geen woord over ons avontuur! Het personeel van den kraal
+moet niet weten, dat ik me als een gewoon dier in mijn eigen val heb
+laten vangen! Dat zou het gevoel van onderdanigheid, dat ze jegens mij
+koesteren kunnen verzwakken!&rdquo;</p>
+<p>Een teeken van instemming onzerzijds stelde den leverancier
+gerust.</p>
+<p>&raquo;Meester,&rdquo; zei toen een der Hindoes, wiens strak maar
+schrander gelaat mijn aandacht trok, &raquo;meester, we zoeken u sedert
+langer dan een uur zonder u......&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Heb kennis gemaakt met deze heeren, die me wel tot
+onzen kraal willen vergezellen,&rdquo; antwoordde van Guitt.
+&raquo;Maar voordat we op weg gaan, dient deze val in orde gebracht te
+worden.&rdquo;</p>
+<p>Op bevel van den leverancier, gingen de Hindoes over tot het op
+nieuw stellen van den val. <span class="pagenum">[<a id="pb223" href=
+"#pb223" name="pb223">223</a>]</span></p>
+<div class="figure xd20e5538width"><img src="images/p223.jpg" alt=
+"Het vergiftige dier wierp zich op den kolonel. Blz. 224." width="501"
+height="720">
+<p class="figureHead">Het vergiftige dier wierp zich op den kolonel.
+Blz. <a href="#pb224" class="pageref">224</a>.</p>
+</div>
+<p>Inmiddels noodigde Matthias van Guitt ons uit het inwendige van den
+val te onderzoeken. Kapitein Hod sloop er na hem in en ik volgde hem.
+<span class="pagenum">[<a id="pb224" href="#pb224" name=
+"pb224">224</a>]</span></p>
+<p>De plaats was wel wat bekrompen voor de gebaren van onzen gastheer,
+die zich weerde alsof hij in een salon geweest was.</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Maak u mijn kompliment,&rdquo; zei kapitein Hod, na
+den toestel bekeken te hebben. &raquo;&rsquo;t Is waarlijk vernuftig
+bedacht.&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;k Kan u verzekeren, mijnheer de kapitein,&rdquo;
+antwoordde Matthias van Guitt, &raquo;dat deze soort van vallen verre
+de voorkeur verdient boven de oude kuilen, voorzien van palen van
+gehard hout en de buigzame als bogen gespannen boomen, van een strik
+voorzien. In het eerste geval wordt de buik opengereten, in het tweede
+wordt het dier geworgd. Nu komt er dat weinig op aan als het alleen te
+doen is om de wilde dieren te dooden! Maar <i>ik</i> moet ze levend,
+volkomen gaaf, zonder gebreken hebben!&rdquo;</p>
+<p>&raquo;&rsquo;t Is duidelijk,&rdquo; antwoordde kapitein Hod,
+&raquo;dat we niet op dezelfde wijze <span class="corr" id="xd20e5560"
+title="Bron: tewerk">te werk</span> gaan.&rdquo;</p>
+<p><span class="corr" id="xd20e5564" title=
+"Bron: &laquo;">&raquo;</span>De mijne is zeker wel de beste!&rdquo;
+hernam de leverancier. &raquo;Als men de wilde dieren
+raadpleegde.....&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Maar ik raadpleeg ze niet!&rdquo; antwoordde de kapitein.</p>
+<p>Het bleek, dat kapitein Hod en Matthias van Guitt wel eenige moeite
+zouden hebben elkander te verstaan.</p>
+<p>&raquo;Maar,&rdquo; vroeg ik den leverancier, &raquo;hoe doet u om
+deze dieren uit den val te halen?&rdquo;</p>
+<p>&raquo;Er wordt een kooi op rollen voor de opening geplaatst,<a id=
+"xd20e5575" name="xd20e5575"></a> antwoordde Matthias van Guitt,
+&raquo;de gevangenen gaan er uit zich zelve in over en &rsquo;k heb
+niets anders te doen dan ze naar den kraal over te brengen, met den
+bedaarden en langzamen stap van mijn tamme buffels.&rdquo;</p>
+<p>Nauwelijks had hij deze woorden uitgesproken<span class="corr" id=
+"xd20e5579" title="Bron: .">,</span> of er deed zich buiten een
+geschreeuw hooren.</p>
+<p>Onze eerste beweging, van kapitein Hod en mij, was ons buiten den
+val te storten.</p>
+<p>Wat was er gebeurd?</p>
+<p>Een zweepslang van de boosaardigste soort was door een stokje dat
+een Hindoe in de hand hield, door midden geslagen en wel op hetzelfde
+oogenblik dat het vergiftige dier zich op den kolonel wierp.</p>
+<p>Het was dezelfde Hindoe, dien ik reeds had opgemerkt. Zijn snelle
+tusschenkomst had ongetwijfeld Sir Edward Munro van een <span class=
+"corr" id="xd20e5591" title="Bron: onmiddelijken">onmiddellijken</span>
+dood gered, waarvan we ons allen konden overtuigen.</p>
+<p>Werkelijk kwam het geschreeuw, dat we gehoord hadden, van een der
+bedienden van den kraal, die zich in de laatste stuiptrekkingen van den
+doodstrijd op den grond lag te wringen.</p>
+<p>Een betreurenswaardig noodlot wilde, dat de kop der slang, glad
+afgesneden, op zijn borst was terecht gekomen, alwaar hij zich met de
+tanden had vastgehecht, zoodat de ongelukkige, doordrongen van het
+scherpe vergif, in minder dan een minuut den <span class=
+"pagenum">[<a id="pb225" href="#pb225" name=
+"pb225">225</a>]</span>laatsten adem uitblies, zonder dat het mogelijk
+was hem hulp te verleenen.</p>
+<p>In het eerste oogenblik, ontzet door dit vreeselijk tooneel, snelden
+we op den kolonel toe.</p>
+<p>&raquo;Ben je niet gebeten?&rdquo; vroeg Banks, die hem haastig bij
+de hand vatte.</p>
+<p>&raquo;Neen, Banks, stel je gerust,&rdquo; antwoordde Sir Edward
+Munro.</p>
+<p>Vervolgens, zich oprichtende en op den Hindoe toetredende, wien hij
+het leven verschuldigd was, zeide hij tot hem:</p>
+<p>&raquo;Dank, mijn vriend.&rdquo;</p>
+<p>De Hindoe gaf hem met een gebaar te kennen, dat hem daarvoor
+volstrekt geen dank verschuldigd was.</p>
+<p>&raquo;Hoe is je naam?&rdquo; vroeg kolonel Munro hem.</p>
+<p>&raquo;K&acirc;lagani,&rdquo; antwoordde de Hindoe.</p>
+</div>
+</div>
+<div class="back">
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb227" href="#pb227" name=
+"pb227">227</a>]</span></p>
+<div id="toc" class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="main">Inhoud.</h2>
+<ul>
+<li>I. <a href="#ch1">Een vogelvrij verklaarde</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">1</span></li>
+<li>II. <a href="#ch2">De kolonel Munro</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">12</span></li>
+<li>III. <a href="#ch3">De opstand der Sipayers</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">26</span></li>
+<li>IV. <a href="#ch4">In de grotten van Ellora</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">40</span></li>
+<li>V. <a href="#ch5">De <span class="corr" id="xd20e5654" title=
+"Bron: ijzeren">IJzeren</span> Reus</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">52</span></li>
+<li>VI. <a href="#ch6">Eerste halten</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">63</span></li>
+<li>VII. <a href="#ch7">De bedevaartgangers van den Phalgou</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">78</span></li>
+<li>VIII. <a href="#ch8">Eenige uren te B&eacute;nares</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">92</span></li>
+<li>IX. <a href="#ch9">Allahabad</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">107</span></li>
+<li>X. <a href="#ch10">Via Dolorosa</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">118</span></li>
+<li>XI. <a href="#ch11">De verandering van moesson</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">127</span></li>
+<li>XII. <a href="#ch12">Driedubbele vuren</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">140</span></li>
+<li>XIII. <a href="#ch13">Heldendaden van kapitein Hod</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">152</span></li>
+<li>XIV. <a href="#ch14">Een tegen drie</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">167</span></li>
+<li>XV. <a href="#ch15">De P&acirc;l van Tand&icirc;t</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">182</span></li>
+<li>XVI. <a href="#ch16">De dwalende vlam</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">191</span></li>
+<li>XVII. <a href="#ch17">Ons sanitarium</a> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
+<span class="tocPagenum">200</span></li>
+<li>XVIII. <a href="#ch18">Matthias van Guitt</a>
+&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span class="tocPagenum">211</span></li>
+</ul>
+<p><span class="pagenum">[<a id="pb229" href="#pb229" name=
+"pb229">229</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<p class="firstpar"></p>
+<div class="figure xd20e5755width"><a href="images/map1h.jpg"><img src=
+"images/map1.jpg" alt="Noord Indi&euml;." width="483" height="720"></a>
+<p class="figureHead">Noord Indi&euml;.</p>
+<p class="firstpar">1<sup>e</sup> kaart.</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<h2 class="main">Bij den Uitgever dezes zijn mede verschenen:</h2>
+<ul>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/11318">DE REIS OM DE WERELD IN 80
+DAGEN</a>. 6<sup>e</sup> druk. Met 52 houtgravuren ... <span class=
+"flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/27309">DE REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN
+en 12 UREN</a>. 2<sup>e</sup> druk. Met 60 houtgravuren ...
+<span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Zuid-Amerika. Met 60 houtgravuren
+... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Australi&euml;. Met 50 houtgravuren
+... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Stille Z.-Zee. Met 52 houtgravuren
+... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/11205">20,000 MIJLEN ONDER ZEE</a>.
+Oost. Halfrond. Met 50 houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof;
+1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/11393">20,000 MIJLEN ONDER ZEE</a>.
+West. Halfrond. Met 60 houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof;
+1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/19086">VIJF WEKEN IN EEN
+LUCHTBALLON</a>. Ontdekkingsreis in de Binnenlanden van Afrika. Met 75
+houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/20331">HET GEHEIMZINNIGE EILAND</a>. De
+Luchtschipbreukelingen. Met 54 houtgravuren ... <span class=
+"flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/22580">HET GEHEIMZINNIGE EILAND</a>. De
+verlatene. Met 54 houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof;
+1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/10349">NAAR HET MIDDELPUNT DER
+AARDE</a>. Met 53 houtgravuren. ... <span class="flushright">&fnof;
+1.50.</span></li>
+<li>MICHAEL STROGOFF. De Koerier van den Czaar. Met 60 houtgravuren.
+... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>HET ZWARTE GOUD. Met 55 houtgravuren ... <span class=
+"flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>HEKTOR SERVADAC. De Vulkaanbewoners. Met 51 houtgravuren ...
+<span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>HEKTOR SERVADAC. De terugtocht naar de aarde. Met 47 houtgravuren
+... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>AVONTUREN VAN DRIE RUSSEN EN DRIE ENGELSCHEN. Gevolgd door de
+&raquo;Blokkadebrekers&rdquo;. Met 64 houtgr. ... <span class=
+"flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/18425">EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR</a>. De
+Walvischjagers. Met 51 houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof;
+1.50.</span></li>
+<li>EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR. In slavernij. Gevolgd door &raquo;Een
+overwintering in het ijs&rdquo;. Met 56 houtgravuren. ... <span class=
+"flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>DE SCHIPBREUK VAN DE CHANCELLOR. Gevolgd door &raquo;Martin
+Paz&rdquo;. Met 56 houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof;
+1.50.</span></li>
+<li><a class="pglink" title="Link naar Project Gutenberg eboek" href=
+"http://www.gutenberg.org/etext/24773">WONDERLIJKE AVONTUREN VAN EEN
+CHINEES</a>. Gevolgd door &raquo;Muiterij aan boord der Bounty&rdquo;.
+Met 54 houtgr. ... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>ELDORADO EN HET MONSTERKANON VAN STAALSTAD. Gevolgd door
+&raquo;Meester Zacharias&rdquo;. Met 51 houtgr ... <span class=
+"flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>HET LAND DER BUITENSTE DUISTERNIS. De Pelterijhandel. Met 56
+houtgravuren ... <span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+<li>HET LAND DER BUITENSTE DUISTERNIS. Het Drijvende Eiland. Gevolgd
+door &raquo;Een Treurspel in de wolken&rdquo;. Met 56 houtgravuren ...
+<span class="flushright">&fnof; 1.50.</span></li>
+</ul>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href=
+"#toc">Inhoud</a>]</span>
+<p class="firstpar"></p>
+<div class="figure xd20e5891width"><img src="images/back.jpg" alt=
+"Oorspronkelijke achterkant." width="501" height="720"></div>
+</div>
+<div class="transcribernote">
+<h2 class="main">Colofon</h2>
+<h3 class="main">Beschikbaarheid</h3>
+<p class="firstpar">Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen
+overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het
+kopi&euml;ren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de
+Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a class=
+"exlink" title="Externe link" href=
+"http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.</p>
+<p>Dit eBoek is geproduceerd door het on-line gedistribueerd correctie
+team op <a class="exlink" title="Externe link" href=
+"http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.</p>
+<h3 class="main">Codering</h3>
+<p class="firstpar">Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is
+geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het
+einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in
+het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn gemarkeerd
+met het corr-element.</p>
+<p>Hoge resolutie scans van dit boek en alle illustraties zijn
+beschikbaar in het <a class="exlink" title="Externe link" href=
+"http://www.archive.org/details/JulesVerne-Stoomhuis1">Internet
+Archive</a>. De tekst en de scans van de illustraties komen van de
+eerste druk verschenen bij Robbers in 1880. De scans van de omslag
+komen van vierde druk uit 1912, verschenen bij Elsevier.</p>
+<p>Oorspronkelijke titel: <i>Maison &agrave; vapeur; voyage &agrave;
+travers l&rsquo;Inde septentrionale</i>.</p>
+<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3>
+<ul>
+<li>2010-06-24 Begonnen.</li>
+</ul>
+<h3 class="main">Externe Referenties</h3>
+<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn
+dat deze links voor u niet werken.</p>
+<h3 class="main">Verbeteringen</h3>
+<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
+<table width="75%" summary=
+"Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst.">
+<tr>
+<th>Bladzijde</th>
+<th>Bron</th>
+<th>Verbetering</th>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e154">2</a></td>
+<td class="width40">Aurangabad</td>
+<td class="width40">Aurungabad</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e173">3</a></td>
+<td class="width40">Hijderabad</td>
+<td class="width40">Hyderabad</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e180">3</a></td>
+<td class="width40">Indie</td>
+<td class="width40">Indi&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e189">4</a></td>
+<td class="width40">ontmoeten</td>
+<td class="width40">ontmoetten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e192">4</a></td>
+<td class="width40">praaten</td>
+<td class="width40">praatten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e275">8</a></td>
+<td class="width40">s&rsquo;</td>
+<td class="width40">&rsquo;s</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e284">9</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">niet</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e290">9</a></td>
+<td class="width40">&lsquo;</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e355">11</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e361">12</a></td>
+<td class="width40">klouteren</td>
+<td class="width40">klauteren</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e438">15</a></td>
+<td class="width40">handelstad</td>
+<td class="width40">handelsstad</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e464">16</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e469">16</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e511">19</a></td>
+<td class="width40">H.</td>
+<td class="width40">Hugh</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e517">19</a></td>
+<td class="width40">geindianiseerd</td>
+<td class="width40">ge&iuml;ndianiseerd</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e601">22</a></td>
+<td class="width40">slaapwagon</td>
+<td class="width40">slaapwaggon</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e647">24</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e687">26</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e690">26</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e693">26</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e742">27</a></td>
+<td class="width40">Nepaul</td>
+<td class="width40">N&eacute;paul</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e758">28</a></td>
+<td class="width40">Indie</td>
+<td class="width40">Indi&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e761">28</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e887">31</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">en</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e911">32</a></td>
+<td class="width40">brigadegeneraal</td>
+<td class="width40">brigade-generaal</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e942">32</a></td>
+<td class="width40">brigadegeneraal</td>
+<td class="width40">brigade-generaal</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e953">32</a></td>
+<td class="width40">slagorder</td>
+<td class="width40">slagorde</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1020">35</a></td>
+<td class="width40">burgelijke</td>
+<td class="width40">burgerlijke</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1088">38</a></td>
+<td class="width40">Betna</td>
+<td class="width40">Betwa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1166">42</a></td>
+<td class="width40">gouverneur generaal</td>
+<td class="width40">gouverneur-generaal</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1190">43</a></td>
+<td class="width40">ontmetelijke</td>
+<td class="width40">onmetelijke</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1195">43</a></td>
+<td class="width40">ondeaardsche</td>
+<td class="width40">onderaardsche</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1216">44</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1219">44</a></td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1273">47</a></td>
+<td class="width40">brahmanen</td>
+<td class="width40">Brahmanen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1276">47</a></td>
+<td class="width40">?</td>
+<td class="width40">!</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1306">47</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">?</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1349">50</a></td>
+<td class="width40">fantastische</td>
+<td class="width40">fantastisch</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1369">51</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1414">54</a></td>
+<td class="width40">?</td>
+<td class="width40">!</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1506">60</a></td>
+<td class="width40">kleerkas</td>
+<td class="width40">kleerkast</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1558">64</a></td>
+<td class="width40">dagen</td>
+<td class="width40">uren</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1597">66</a></td>
+<td class="width40">K&aacute;louth</td>
+<td class="width40">K&acirc;louth</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1600">66</a></td>
+<td class="width40">zee</td>
+<td class="width40">Zee</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1605">66</a></td>
+<td class="width40">Gourgkahs</td>
+<td class="width40">Gourgkhas</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1616">67</a></td>
+<td class="width40">vroeg</td>
+<td class="width40">droeg</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1621">67</a></td>
+<td class="width40">uitteoefenen</td>
+<td class="width40">uit te oefenen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1644">68</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1673">70</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1699">70</a></td>
+<td class="width40">?</td>
+<td class="width40">!</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1710">71</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1714">71</a></td>
+<td class="width40">barometer</td>
+<td class="width40">thermometer</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1780">75</a></td>
+<td class="width40">hierendaar</td>
+<td class="width40">hier en daar</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1795">75</a></td>
+<td class="width40">aan</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1822">76</a></td>
+<td class="width40">verzuimde</td>
+<td class="width40">verzuimden</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1844">78</a></td>
+<td class="width40">Behar</td>
+<td class="width40">B&eacute;har</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1855">79</a></td>
+<td class="width40">raiots</td>
+<td class="width40">ra&iuml;ots</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1863">79</a></td>
+<td class="width40">41&deg; 11&rsquo; C.</td>
+<td class="width40">41,11&deg; C.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1883">80</a></td>
+<td class="width40">Cawnnpore</td>
+<td class="width40">Cawnpore</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1892">80</a></td>
+<td class="width40">antwoorde</td>
+<td class="width40">antwoordde</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1931">83</a></td>
+<td class="width40">Behar</td>
+<td class="width40">B&eacute;har</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1972">85</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2176">92</a></td>
+<td class="width40">B&eacute;nar&egrave;s</td>
+<td class="width40">B&eacute;nares</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2222">95</a></td>
+<td class="width40">brandedewijn</td>
+<td class="width40">brandewijn</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2238">95</a></td>
+<td class="width40">verbeeling</td>
+<td class="width40">verbeelding</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2265">98</a></td>
+<td class="width40">Die</td>
+<td class="width40">Dit</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2268">98</a></td>
+<td class="width40">Allabahad</td>
+<td class="width40">Allahabad</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2273">98</a></td>
+<td class="width40">B&eacute;nar&egrave;s</td>
+<td class="width40">B&eacute;nares</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2278">98</a></td>
+<td class="width40">verzekerk</td>
+<td class="width40">verzekerd</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2349">103</a></td>
+<td class="width40">ik</td>
+<td class="width40">Ik</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2410">106</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2413">106</a></td>
+<td class="width40">chipper</td>
+<td class="width40">schipper</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2418">106</a></td>
+<td class="width40">.</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2434">106</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2455">107</a></td>
+<td class="width40">Allabahad</td>
+<td class="width40">Allahabad</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2458">107</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2479">108</a></td>
+<td class="width40">Benar&egrave;s</td>
+<td class="width40">B&eacute;nares</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2534">110</a></td>
+<td class="width40">elementent</td>
+<td class="width40">elementen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2547">111</a></td>
+<td class="width40">Jeruzulem</td>
+<td class="width40">Jeruzalem</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2609">113</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2676">116</a></td>
+<td class="width40">denkt</td>
+<td class="width40">denk</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2693">116</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2781">119</a></td>
+<td class="width40">smartelijkan</td>
+<td class="width40">smartelijken</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2789">119</a></td>
+<td class="width40">koninkrijke</td>
+<td class="width40">koninklijke</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2834">120</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2838">120</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2849">120</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2897">122</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2908">122</a></td>
+<td class="width40">Bidi-Ghar</td>
+<td class="width40">Bibi-Ghar</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2916">122</a></td>
+<td class="width40">Bidi-Ghar</td>
+<td class="width40">Bibi-Ghar</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2954">124</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3008">126</a></td>
+<td class="width40">woordeu</td>
+<td class="width40">woorden</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3019">127</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3077">130</a></td>
+<td class="width40">;</td>
+<td class="width40">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3097">130</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3115">130</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3130">131</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3142">131</a></td>
+<td class="width40">acht-en-dertigste</td>
+<td class="width40">achtendertigste</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3161">132</a></td>
+<td class="width40">Bibi Ghar</td>
+<td class="width40">Bibi-Ghar</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3166">132</a></td>
+<td class="width40">&ldquo;</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3169">132</a></td>
+<td class="width40">hehben</td>
+<td class="width40">hebben</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3172">132</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3177">132</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3179">132</a></td>
+<td class="width40">&rsquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3181">132</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3189">132</a></td>
+<td class="width40">vuurbaken</td>
+<td class="width40">vuurbakens</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3226">134</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3229">134</a></td>
+<td class="width40">sehouwspel</td>
+<td class="width40">schouwspel</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3236">134</a></td>
+<td class="width40">Kishnoe</td>
+<td class="width40">Vishnoe</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3246">134</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3256">135</a></td>
+<td class="width40">burgten</td>
+<td class="width40">burchten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3274">135</a></td>
+<td class="width40">voorttebewegen</td>
+<td class="width40">voort te bewegen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3312">138</a></td>
+<td class="width40">van</td>
+<td class="width40">tot</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3354">139</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3374">140</a></td>
+<td class="width40">Muno</td>
+<td class="width40">Munro</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3399">141</a></td>
+<td class="width40">Bl.</td>
+<td class="width40">Blz.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3456">143</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3461">143</a></td>
+<td class="width40">het</td>
+<td class="width40">de</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3483">144</a></td>
+<td class="width40">onw&ecirc;er</td>
+<td class="width40">onwe&ecirc;r</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3567">147</a></td>
+<td class="width40">Eduard</td>
+<td class="width40">Edward</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3572">147</a></td>
+<td class="width40">hebbenl</td>
+<td class="width40">hebben!</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3583">147</a></td>
+<td class="width40">?</td>
+<td class="width40">!</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3725">152</a></td>
+<td class="width40">omsteken</td>
+<td class="width40">omstreken</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3754">154</a></td>
+<td class="width40">brigadegeneraal</td>
+<td class="width40">brigade-generaal</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3767">154</a></td>
+<td class="width40">later</td>
+<td class="width40">langer</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3885">158</a></td>
+<td class="width40">.</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3935">159</a></td>
+<td class="width40">halstarrig</td>
+<td class="width40">halsstarrig</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3942">159</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3947">160</a></td>
+<td class="width40">zal</td>
+<td class="width40">Zal</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3958">160</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4017">162</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4158">167</a></td>
+<td class="width40">effective</td>
+<td class="width40">effectieve</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4193">168</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4216">170</a></td>
+<td class="width40">,</td>
+<td class="width40">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4221">170</a></td>
+<td class="width40">zoodaning</td>
+<td class="width40">zoodanig</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4240">171</a></td>
+<td class="width40">symetrisch</td>
+<td class="width40">symmetrisch</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4243">171</a></td>
+<td class="width40">muziekanten</td>
+<td class="width40">muzikanten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4248">171</a></td>
+<td class="width40">muziekanten</td>
+<td class="width40">muzikanten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4255">171</a></td>
+<td class="width40">toonen</td>
+<td class="width40">teenen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4277">172</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4290">173</a></td>
+<td class="width40">Bl.</td>
+<td class="width40">Blz.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4340">175</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4372">175</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4375">175</a></td>
+<td class="width40">weddingschap</td>
+<td class="width40">weddenschap</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4385">176</a></td>
+<td class="width40">Hooghe&iuml;d</td>
+<td class="width40">Hoogheid</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4476">178</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4490">179</a></td>
+<td class="width40">ropy&euml;n</td>
+<td class="width40">ropyen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4693">188</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4759">192</a></td>
+<td class="width40">van daag</td>
+<td class="width40">vandaag</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4775">192</a></td>
+<td class="width40">mango-boomen</td>
+<td class="width40">mangoboomen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4820">195</a></td>
+<td class="width40">muziekanten</td>
+<td class="width40">muzikanten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4859">196</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4963">199</a></td>
+<td class="width40">raj&acirc;h</td>
+<td class="width40">rajah</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5000">202</a></td>
+<td class="width40">Djumna</td>
+<td class="width40">Djoemna</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5005">202</a></td>
+<td class="width40">tegenwoordigers</td>
+<td class="width40">vertegenwoordigers</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5010">202</a></td>
+<td class="width40">bergwoners</td>
+<td class="width40">bergbewoners</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5016">203</a></td>
+<td class="width40">faisanten</td>
+<td class="width40">fazanten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5021">203</a></td>
+<td class="width40">onplofbare</td>
+<td class="width40">ontplofbare</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5037">203</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5040">203</a></td>
+<td class="width40">blijf</td>
+<td class="width40">blijft</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5045">204</a></td>
+<td class="width40">m&eacute;thoden</td>
+<td class="width40">methode</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5048">204</a></td>
+<td class="width40">mathemathische</td>
+<td class="width40">mathematisch</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5074">204</a></td>
+<td class="width40">Hol</td>
+<td class="width40">Hod</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5118">206</a></td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5122">206</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5127">206</a></td>
+<td class="width40">schiereilend</td>
+<td class="width40">schiereiland</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5147">207</a></td>
+<td class="width40">bambous</td>
+<td class="width40">bamboes</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5154">208</a></td>
+<td class="width40">duidenden</td>
+<td class="width40">duizenden</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5178">208</a></td>
+<td class="width40">afeet</td>
+<td class="width40">af eet</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5258">212</a></td>
+<td class="width40">Kalo&ucirc;th</td>
+<td class="width40">K&acirc;louth</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5368">217</a></td>
+<td class="width40">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5378">218</a></td>
+<td class="width40">Hop</td>
+<td class="width40">Hod</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5392">218</a></td>
+<td class="width40">waariijk</td>
+<td class="width40">waarlijk</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5560">224</a></td>
+<td class="width40">tewerk</td>
+<td class="width40">te werk</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5564">224</a></td>
+<td class="width40">&laquo;</td>
+<td class="width40">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5575">224</a></td>
+<td class="width40">&rdquo;</td>
+<td class="width40">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5579">224</a></td>
+<td class="width40">.</td>
+<td class="width40">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5591">224</a></td>
+<td class="width40">onmiddelijken</td>
+<td class="width40">onmiddellijken</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e5654">227</a></td>
+<td class="width40">ijzeren</td>
+<td class="width40">IJzeren</td>
+</tr>
+</table>
+</div>
+</div>
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Het Stoomhuis, by Jules Verne
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET STOOMHUIS ***
+
+***** This file should be named 33075-h.htm or 33075-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/3/3/0/7/33075/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/old/33075-h/images/back.jpg b/old/33075-h/images/back.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9e8e764
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/back.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/book.png b/old/33075-h/images/book.png
new file mode 100644
index 0000000..963d165
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/book.png
diff --git a/old/33075-h/images/cover.jpg b/old/33075-h/images/cover.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ffd7aa9
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/cover.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/external.png b/old/33075-h/images/external.png
new file mode 100644
index 0000000..ba4f205
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/external.png
diff --git a/old/33075-h/images/map1.jpg b/old/33075-h/images/map1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7690b36
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/map1.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/map1h.jpg b/old/33075-h/images/map1h.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2c3ae52
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/map1h.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p001.jpg b/old/33075-h/images/p001.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e0d79c9
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p001.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p005.jpg b/old/33075-h/images/p005.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4205108
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p005.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p009.jpg b/old/33075-h/images/p009.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a6b5d00
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p009.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p013.jpg b/old/33075-h/images/p013.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7b7af1f
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p013.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p017.jpg b/old/33075-h/images/p017.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ca5a663
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p017.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p021.jpg b/old/33075-h/images/p021.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fdacdf1
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p021.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p025.jpg b/old/33075-h/images/p025.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c6f33a2
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p025.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p029.jpg b/old/33075-h/images/p029.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a1e129f
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p029.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p033.jpg b/old/33075-h/images/p033.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ab6df00
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p033.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p037.jpg b/old/33075-h/images/p037.jpg
new file mode 100644
index 0000000..14cc741
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p037.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p041.jpg b/old/33075-h/images/p041.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d9303ea
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p041.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p045.jpg b/old/33075-h/images/p045.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9a1146f
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p045.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p049.jpg b/old/33075-h/images/p049.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b177ec4
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p049.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p053.jpg b/old/33075-h/images/p053.jpg
new file mode 100644
index 0000000..84e67d4
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p053.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p057.jpg b/old/33075-h/images/p057.jpg
new file mode 100644
index 0000000..55a1ad3
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p057.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p061.jpg b/old/33075-h/images/p061.jpg
new file mode 100644
index 0000000..177b760
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p061.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p065.jpg b/old/33075-h/images/p065.jpg
new file mode 100644
index 0000000..72102cc
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p065.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p069.jpg b/old/33075-h/images/p069.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fd22d4f
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p069.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p073.jpg b/old/33075-h/images/p073.jpg
new file mode 100644
index 0000000..721638a
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p073.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p077.jpg b/old/33075-h/images/p077.jpg
new file mode 100644
index 0000000..88b4c96
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p077.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p081.jpg b/old/33075-h/images/p081.jpg
new file mode 100644
index 0000000..290e8e2
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p081.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p085.jpg b/old/33075-h/images/p085.jpg
new file mode 100644
index 0000000..8b94978
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p085.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p089.jpg b/old/33075-h/images/p089.jpg
new file mode 100644
index 0000000..03ad130
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p089.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p093.jpg b/old/33075-h/images/p093.jpg
new file mode 100644
index 0000000..3e26957
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p093.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p097.jpg b/old/33075-h/images/p097.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4bf0f7a
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p097.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p101.jpg b/old/33075-h/images/p101.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ec53c0e
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p101.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p105.jpg b/old/33075-h/images/p105.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2f7608b
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p105.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p109.jpg b/old/33075-h/images/p109.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d12a0ff
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p109.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p113.jpg b/old/33075-h/images/p113.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fd5aafb
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p113.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p117.jpg b/old/33075-h/images/p117.jpg
new file mode 100644
index 0000000..3bf5419
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p117.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p121.jpg b/old/33075-h/images/p121.jpg
new file mode 100644
index 0000000..40eb032
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p121.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p125.jpg b/old/33075-h/images/p125.jpg
new file mode 100644
index 0000000..00a7b89
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p125.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p129.jpg b/old/33075-h/images/p129.jpg
new file mode 100644
index 0000000..65cc073
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p129.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p133.jpg b/old/33075-h/images/p133.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9cabdf1
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p133.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p137.jpg b/old/33075-h/images/p137.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f440a37
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p137.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p141.jpg b/old/33075-h/images/p141.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d88ccdd
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p141.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p145.jpg b/old/33075-h/images/p145.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d5e1748
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p145.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p149.jpg b/old/33075-h/images/p149.jpg
new file mode 100644
index 0000000..11062a1
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p149.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p153.jpg b/old/33075-h/images/p153.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c15b5cd
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p153.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p157.jpg b/old/33075-h/images/p157.jpg
new file mode 100644
index 0000000..8977039
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p157.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p161.jpg b/old/33075-h/images/p161.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4acfd20
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p161.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p165.jpg b/old/33075-h/images/p165.jpg
new file mode 100644
index 0000000..bfbd1f0
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p165.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p169.jpg b/old/33075-h/images/p169.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e7e1799
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p169.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p173.jpg b/old/33075-h/images/p173.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7cf56b1
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p173.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p177.jpg b/old/33075-h/images/p177.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0a45465
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p177.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p181.jpg b/old/33075-h/images/p181.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f54e258
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p181.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p185.jpg b/old/33075-h/images/p185.jpg
new file mode 100644
index 0000000..1a6da19
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p185.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p189.jpg b/old/33075-h/images/p189.jpg
new file mode 100644
index 0000000..330c7a4
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p189.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p193.jpg b/old/33075-h/images/p193.jpg
new file mode 100644
index 0000000..87459ab
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p193.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p197.jpg b/old/33075-h/images/p197.jpg
new file mode 100644
index 0000000..86b4e40
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p197.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p201.jpg b/old/33075-h/images/p201.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f1a1a4a
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p201.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p205.jpg b/old/33075-h/images/p205.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c6461c1
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p205.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p209.jpg b/old/33075-h/images/p209.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b343841
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p209.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p213.jpg b/old/33075-h/images/p213.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7991a54
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p213.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p217.jpg b/old/33075-h/images/p217.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7c2a9ec
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p217.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/p223.jpg b/old/33075-h/images/p223.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ba215a9
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/p223.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/titlepage.jpg b/old/33075-h/images/titlepage.jpg
new file mode 100644
index 0000000..13d87f6
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/titlepage.jpg
diff --git a/old/33075-h/images/vignet.jpg b/old/33075-h/images/vignet.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c59e0b0
--- /dev/null
+++ b/old/33075-h/images/vignet.jpg
diff --git a/old/33075.txt b/old/33075.txt
new file mode 100644
index 0000000..19360d5
--- /dev/null
+++ b/old/33075.txt
@@ -0,0 +1,9508 @@
+The Project Gutenberg EBook of Het Stoomhuis, by Jules Verne
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Het Stoomhuis
+       De IJzeren Reus
+
+Author: Jules Verne
+
+Release Date: July 4, 2010 [EBook #33075]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ASCII
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET STOOMHUIS ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+
+
+                             Wonderreizen.
+
+
+                              Jules Verne.
+
+
+                             Het Stoomhuis.
+
+                            De IJzeren Reus.
+
+
+
+                     Rotterdam.--Jacs. G. Robbers.
+
+
+
+
+
+
+                   Gedrukt bij G.J. Thieme te Arnhem.
+
+
+
+
+
+
+I.
+
+EEN VOGELVRIJVERKLAARDE.
+
+
+"Eene belooning van duizend gulden aan hem, die dood of levend een
+der oude hoofden van den opstand der Sipayers uitlevert, gezien in
+het presidentschap van Bombay, den nabob [1] Dandou-Pant, meer bekend
+onder den naam van...."
+
+Dit was de bekendmaking, die de inwoners van Aurungabad konden lezen
+in den avond van den 6n Maart 1867.
+
+De laatste naam,--door sommigen verfoeid en voor altijd vervloekt,
+door anderen in het geheim bewonderd,--ontbrak aan de afkondiging,
+die voor korten tijd was aangeplakt op den muur van een bouwvalligen
+bungalow, aan den oever der Doudhma.
+
+Die naam ontbrak, omdat de onderste hoek van het aanplakbiljet,
+waar hij in groote letters gedrukt stond, was afgescheurd door de
+hand van een fakir (Mohamedaanschen bedelmonnik), die dit op den
+toen verlaten oever onopgemerkt had kunnen doen. Tegelijk met dien
+naam was ook de naam verdwenen van den gouverneur-generaal van het
+presidentschap van Bombay, die met den onderkoning van Indie de
+afkondiging onderteekend had.
+
+Wat zou den fakir toch tot deze handeling bewogen hebben? Hoopte
+hij door het verscheuren van deze bekendmaking, dat de opstandeling
+van 1857 aan de algemeene vervolging en bestraffing van zijn persoon
+zou ontsnappen? Kon hij werkelijk gelooven, dat zulk een vreeselijke
+beroemdheid met de verscheurde stukjes van dat papier in het niet
+zou verdwijnen?
+
+Dat ware dwaasheid geweest, want andere aanplakbiljetten in menigte
+verspreid, prijkten overal op de muren der huizen, der paleizen, der
+moskeeen, der hotels van Aurungabad. Daarenboven liep een omroeper
+door de straten der stad en las met luider stemme het besluit van
+het gouvernement. De bewoners der geringste gehuchten in de provincie
+wisten reeds, dat een gansch fortuin was toegezegd aan hem, die dien
+Dandou-Pant in handen van het gerecht zou stellen. Zijn naam was
+nutteloos vernietigd en zou, voordat er twaalf uren verloopen waren,
+de rondte van het geheele presidentschap gemaakt hebben. Indien de
+inlichtingen juist waren, indien de nabob werkelijk een schuilplaats
+in dit gedeelte van Hindostan gezocht had, leed het geen twijfel of
+hij zou weldra in de handen vallen van hen, die er groot belang bij
+hadden hem te vangen.
+
+Welk gevoel had dien fakir dan toch wel bezield bij het verscheuren
+van een aanplakbiljet, waarvan reeds verscheidene duizenden exemplaren
+getrokken waren?
+
+Een gevoel van toorn zeker,--misschien ook had hij toegegeven aan
+een opwelling van minachting. Hoe het zij, na de schouders te hebben
+opgehaald, drong hij door tot het volkrijkste, maar armoedigst bewoonde
+kwartier der stad.
+
+Men noemt Dekan het uitgestrekte gedeelte van het Indische
+schiereiland, dat begrepen is tusschen de westelijke Ghatta (passen
+of gassen, straten) en de Ghatta van de golf van Bengalen. Dit is
+de naam, die gewoonlijk aan het zuidelijk gedeelte van Indie, aan de
+andere zijde van den Ganges, gegeven wordt. Dit Dekan, waarvan de naam
+in het Sanskriet "Zuid" beteekent, telt in de presidentschappen van
+Bombay en Madras, een zeker aantal provincies. Een van de voornaamste
+is de provincie van Aurungabad, welker hoofdstad eertijds die van
+geheel Dekan was.
+
+In de XVIIe eeuw bracht de beroemde Mongoolsche keizer Aureng-Zeb zijn
+hof in die stad over, welke in de vroegste tijden van de geschiedenis
+van Hindostan onder den naam van Kirkhi bekend was. Zij had toen
+eene bevolking van honderd duizend inwoners. Tegenwoordig bezit
+zij er slechts eene van vijftig duizend, onder de heerschappij
+der Engelschen, die haar besturen uit naam van den Nizam (een
+vorstentitel) van Hyderabad. Toch is het een der gezondste steden
+van het schiereiland, tot nog toe gespaard door de zoozeer gevreesde
+Aziatische cholera en die zelfs nooit bezocht was geweest door de in
+Indie zoo geduchte koortsen.
+
+Aurungabad heeft prachtige overblijfselen van haar vroegeren luister
+overgehouden. Het paleis van den grooten Mogol, aan den rechteroever
+van de Doudhma, het praalgraf van de begunstigde sultane van Shah
+Jahan, vader van Aureng-Zeb, de moskee, gebouwd volgens den sierlijken
+Tadje d'Agra, die zijn vier minarets rondom een bevallig geronden
+koepel ten hemel richt, nog andere monumenten, kunstig gebouwd, rijk
+versierd, getuigen van de macht en de grootheid van den beroemdsten
+overwinnaar van Hindostan, die dit koninkrijk, waarbij hij Kaboel en
+Assam voegde, tot een ongekenden trap van grootheid bracht.
+
+Alhoewel de bevolking van Aurungabad, zooals wij reeds zeiden, sterk
+verminderd was, kon toch een man te midden van de zoo verschillende
+typen, waaruit zij was samengesteld, zich nog gemakkelijk verborgen
+houden. De fakir, hij mocht dan waar of valsch zijn, onderscheidde
+zich in niets van die volksmassa. Het krioelt van zijne gelijken in
+Indie. Zij maken met de "Sayeds" (muzelmannen uit het geslacht van
+den profeet) een lichaam uit van de godsdienstige bedelaars, die te
+voet of te paard een aalmoes vragen en deze weten te eischen, als men
+haar niet goedschiks geeft. Zij versmaden ook de rol van vrijwillige
+martelaars niet en genieten in de lagere rangen van het Hindoesche
+volk een groot vertrouwen.
+
+De fakir, van wien hier sprake is, was een rijzig man van vijf
+Engelsche voeten negen duim. Indien hij ouder dan veertig was, bedroeg
+dit op zijn hoogst een paar jaar. Zijn gelaat herinnerde aan de schoone
+Mahratten-type, vooral door den glans zijner zwarte, levendige oogen;
+maar moeielijk zou men anders op dat door de kinderpokken vreeselijk
+geschonden gelaat de fijne trekken van zijn ras herkend hebben. De
+man was overigens in de kracht van zijn leven en vlug en sterk. Als
+kenmerkend teeken ontbrak hem een vinger aan de linkerhand. De haren
+rood geverfd, ging hij half naakt, barrevoets, een tulband op het
+hoofd, nauwlijks bedekt met een versleten, gestreept wollen hemd,
+om het middel toegehaald. Op zijn borst waren in levendige kleuren de
+zinnebeelden te zien van de twee behoudende en verwoestende beginselen
+der Hindoesche godenleer, de leeuwenkop van de vierde incarnatie
+(vleesch-mensch-wording) van Vishnoe, de drie oogen en de symbolische
+drietand van den woesten Civa.
+
+Evenwel heerschte er in de straten van Aurungabad een licht te
+begrijpen drukte, meer bijzonder in die waarin de cosmopolitische
+bevolking der geringe wijken zich samendrong. Daar krioelde het
+buiten de armzalige stulpen, die haar tot woning strekten. Mannen,
+vrouwen, kinderen, grijsaards, Europeanen of inboorlingen, soldaten der
+koninklijke of inlandsche regimenten, allerlei soorten van bedelaars,
+boeren uit den omtrek, ontmoetten elkander, praatten, gesticuleerden,
+behandelden de afkondiging en berekenden de kansen om de enorme som,
+door het gouvernement uitgeloofd, te winnen. De opgewondenheid der
+gemoederen zou niet grooter hebben kunnen zijn bij het rad eener
+loterij, waarvan de grootste prijs duizend gulden zou bedragen
+hebben. Men kan er zelfs nog bijvoegen, dat er ditmaal niemand was,
+die niet een goed briefje kon nemen: dit briefje namelijk was het
+hoofd van Dandou-Pant. Het is waar, dat men al zeer gelukkig moest
+zijn om den nabob te ontmoeten en daarenboven stoutmoedig genoeg om
+zich van hem meester te maken.
+
+De fakir,--blijkbaar de eenige, die niet door de hoop bezield werd de
+uitgeloofde belooning te winnen,--bewoog zich te midden der groepen,
+bleef tusschenbeiden eens staan om te hooren wat men zeide, als iemand,
+die er misschien zijn voordeel mede kon doen. Maar hij mengde zich
+niet in de gesprekken, die gevoerd werden en, mocht zijn mond al stom
+blijven, zijn oogen en ooren liet hij niet ongebruikt.
+
+"Duizend gulden om den nabob op te sporen!" riep er een uit, zijne
+kromme vingers ten hemel heffende.
+
+"Niet om hem op te sporen," antwoordde een ander, "maar om hem te
+vatten, dat een groot verschil maakt!"
+
+"Dat zal waar zijn, want 't is geen man om zich maar zoo weerloos te
+laten gevangen nemen."
+
+"Maar vertelde men onlangs niet, dat hij in de jungles van Nepaul
+aan de koorts gestorven was?"
+
+"Daar is niets van waar! De slimme Dandou-Pant heeft zich voor dood
+laten doorgaan, om met meer zekerheid in 't leven te kunnen blijven!"
+
+"Er had zelfs een gerucht geloopen, dat hij te midden van zijn kamp
+aan de grenzen begraven was!"
+
+"Valsche lijkdienst om iedereen om den tuin te leiden!"
+
+De fakir had geen spier van zijn gelaat vertrokken, toen hij dit
+laatste feit hoorde bevestigen op een wijze, die geen den minsten
+twijfel overliet. Doch wel rimpelde zich onwillekeurig zijn voorhoofd,
+toen hij een van de luidruchtigste Hindoes van de groep, waarbij
+hij zich gevoegd had, de volgende bijzonderheden hoorde vermelden,
+bijzonderheden, die al te juist waren om niet waar te zijn.
+
+"Dat is zeker," zeide de Hindoe, "dat in 1859 de nabob met zijn broeder
+Balao Rao en den ex-rajah van Gonda, Debi-Bux-Singh de wijk genomen
+had in een kamp, aan den voet van een der bergen van Nepaul. Toen de
+Engelsche troepen hen aldaar te dicht op de hielen zaten, besloten ze
+alle drie de Indisch-Chineesche grens te passeeren. Doch, alvorens
+deze over te gaan, hebben de nabob en zijn twee metgezellen, om het
+gerucht van hun dood des te beter ingang te doen verschaffen, hunne
+eigen begrafenis bezorgd; maar 't eenige wat men van hen begraven
+heeft, is een vinger van de linkerhand geweest, die ze zich op het
+oogenblik der plechtigheid hebben afgehouwen."
+
+"En hoe weet je dat?" vroeg een der toehoorders dien Hindoe, die met
+zooveel zekerheid sprak.
+
+"'k Was tegenwoordig bij de begrafenisplechtigheid," antwoordde de
+Hindoe. "De soldaten van Dandou-Pant hadden me gevangen genomen en
+eerst zes maanden later heb ik kunnen ontvluchten."
+
+Terwijl de Hindoe dit met allen schijn van waarheid vertelde,
+verloor de fakir hem geen oogenblik uit het gezicht. Zijn oogen
+schitterden. Hij had zijn verminkte hand voorzichtig onder de wollen
+lap verborgen, die hem de borst bedekte. Hij hoorde toe zonder een
+woord te zeggen, maar zijn lippen trilden en lieten zijne scherpe
+tanden bloot.
+
+"Dus ken je den nabob?" vroeg men den ouden gevangene van Dandou-Pant.
+
+"Ja," antwoordde de Hindoe.
+
+"En zou je 'm dadelijk herkennen, als het toeval je eens met hem
+samenbracht?"
+
+"Zoo zeker als ik me zelven zou herkennen!"
+
+"Dan heb je wel eenige kans om den prijs van duizend gulden te
+winnen!" antwoordde een der omstanders, niet zonder een gevoel van
+kwalijk verborgen spijt.
+
+"Misschien...." hernam de Hindoe, "als het althans waar is, dat de
+nabob de onvoorzichtigheid gehad heeft zich tot in het presidentschap
+van Bombay te wagen, 't geen me zeer onwaarschijnlijk voorkomt!"
+
+"Wat zou hij er ook doen!"
+
+"Zeker een nieuwen opstand trachten te bewerken," zei een van de
+personen uit de groep, "zooal niet onder de Sipayers, dan toch onder
+de bevolking van de middenstaten."
+
+"Omdat het gouvernement verzekert, dat zijn tegenwoordigheid in de
+provincie gesignaleerd is," hernam een der sprekers, tot die klasse
+van menschen behoorende, die meenen dat de overheid zich nooit kan
+vergissen, "moet het gouvernement in dit opzicht goed ingelicht zijn!"
+
+"Welnu!" antwoordde de Hindoe. "Brahma (Brahmanen zijn de halfvergode
+priesters en wetgevers bij de Indiers) geve dat Dandou-Pant mijn weg
+kruise, en mijn fortuin is gemaakt!"
+
+De fakir trad eenige schreden terug, maar hij verloor den ex-gevangene
+van den nabob niet uit het oog.
+
+Het was nu volkomen duister geworden, en toch verminderde de woeligheid
+in de straten van Aurungabad niet. Nog drukker deden de praatjes over
+den nabob de rondte. Hier zeide men, dat hij in de stad zelve gezien
+was, daar, dat hij reeds ver weg was. Men verzekerde ook, dat een
+renbode uit het noorden der provincie, den gouverneur de tijding van
+de inhechtenisneming van Dandou-Pant was komen berichten. Ten negen
+ure 's avonds hielden de best ingelichten vol, dat hij reeds in de
+gevangenis zat in gezelschap van eenige Thugs, die er reeds langer
+dan dertig jaren wegkwijnden, en dat hij den volgenden dag, met het
+opgaan der zon zou gehangen worden, met niet meer formaliteiten dan
+dit met Tantia-Topi, zijn beruchten medeopstandeling geschied was,
+op het plein van Sipri. Doch, te tien uur, een andere tijding, geheel
+in strijd met de eerste. Het gerucht verspreidde zich namelijk, dat
+de gevangene bijna dadelijk had kunnen ontsnappen, hetgeen de hoop
+verlevendigde van allen, wien de premie van duizend gulden toelachte.
+
+Werkelijk waren al die verschillende geruchten slechts praatjes. De
+best ingelichten wisten er niets meer van dan zij, die niet zoo goed
+of slecht op de hoogte waren. Het hoofd van den nabob was nog altijd
+den uitgeloofden prijs waard, het was nog altijd een benijdenswaardige
+buit.
+
+Intusschen was de Hindoe, door het feit dat hij Dandou-Pant persoonlijk
+kende, beter dan iemand anders in staat de uitgeloofde belooning te
+winnen. Weinigen slechts, vooral in het presidentschap van Bombay,
+waren in de gelegenheid geweest het woeste opperhoofd van den grooten
+opstand te ontmoeten. Meer noordelijk en meer in het midden, in
+Scindia Bundelkund, in Oude, in de omstreken van Agra, van Delhi,
+van Cawnpore, van Lucknow, op het voornaamste tooneel der op zijn
+bevel bedreven wreedheden, zou de geheele bevolking zich tegen hem
+verzet en hem aan de Engelsche rechtspleging overgeleverd hebben. De
+bloedverwanten zijner slachtoffers, echtgenooten, broeders, kinderen,
+vrouwen, beweenden nog steeds hen, die de nabob bij honderden had doen
+ombrengen. Een tijdvak van tien jaren was niet voldoende geweest om
+de rechtmatigste gevoelens van wraak en haat uit te dooven. Het was
+dan ook niet mogelijk, dat Dandou-Pant onvoorzichtig genoeg geweest
+was zich juist in die provincie te wagen waar zijn naam door iedereen
+verfoeid werd. Indien hij dus, zooals men zeide, de Indisch-Chineesche
+grens weder was overschreden, indien een of andere onbekende drijfveer,
+zooals plannen van oproer of andere, hem bewogen hadden de veilige
+schuilplaats te verlaten, waarvan het geheim door de Engelsch-Indische
+politie nog niet ontdekt was, dan waren het alleen de provincies van
+Dekan, die hem een soort van veiligheid konden verschaffen.
+
+Men ziet evenwel, dat de gouverneur de lucht van zijn verschijning
+in het presidentschap verkregen en dadelijk een prijs op zijn hoofd
+gesteld had.
+
+Nu moeten wij echter doen opmerken, dat de leden der hoogere klassen,
+overheidspersonen, officieren, ambtenaars, de inlichtingen, door
+den gouverneur ingewonnen, wel eenigszins betwijfelden. Reeds zoo
+dikwijls was het gerucht verspreid geworden, dat de moeielijk te vatten
+Dandou-Pant gezien en zelfs gevangen was! Zoovele valsche tijdingen
+hadden ten zijnen opzichte de rondte gedaan, dat er een soort van
+legende in omloop was over de gave van alomtegenwoordigheid van den
+nabob en over zijn behendigheid om de bekwaamste agenten van politie
+om den tuin te leiden; maar onder het volk twijfelde men niet.
+
+Onder de minst ongeloovigen bevond zich natuurlijk de oud-gevangene van
+den nabob. Die arme duivel van een Hindoe, uitgelokt door de belooning
+en daarenboven bezield door een behoefte aan persoonlijke wraak, dacht
+nergens aan dan om de campagne te beginnen en beschouwde zijn succes
+bijna als verzekerd. Zijn plan was zeer eenvoudig. Den volgenden
+dag reeds, stelde hij zich voor den gouverneur zijne diensten aan
+te bieden; daarna, na nauwkeurig vernomen te hebben waarop de in de
+afkondiging vermelde inlichtingen berustten, was hij van plan zich
+naar de plaats zelve te begeven waar de nabob gezien was.
+
+Tegen elf uren 's avonds, na zooveel verschillende praatjes gehoord
+te hebben, die weliswaar zijn denkvermogen in de war brachten, maar
+hem in zijn voornemen versterkten, dacht de Hindoe er eindelijk aan
+eenige rust te nemen. Hij had geen andere woning dan een schuit aan
+een der oevers van de Doudhma vastgelegd en hij richtte zich naar
+dien kant, droomende, met de oogen half gesloten.
+
+Zonder dat hij er iets van merkte, had de fakir hem niet verlaten;
+hij zette hem na zonder zijn aandacht te wekken en volgde hem slechts
+in de schaduw.
+
+Aan het einde van de volkrijke buurt van Aurungabad, waren de straten
+om dezen tijd minder druk. De voornaamste uitgang dezer buurt eindigde
+in eenige ledige terreinen, waarvan de eene zijde gevormd werd door
+een der oevers van de Doudhma. Het was een soort van woestijn, aan het
+uiteinde der stad. Zij werd slechts bezocht door eenige achterblijvers,
+die haar haastig doorliepen om zich naar de meer bezochte wijken te
+begeven. Weldra liet zich het geluid der laatste voetstappen hooren,
+maar de Hindoe merkte niet op, dat hij niet de eenige was, die langs
+den oever der rivier liep.
+
+De fakir volgde hem altijd en koos de donkere plekken van het terrein,
+hetzij onder bescherming der boomen, hetzij dicht langs de sombere
+muren der hier en daar verspreide in puin gevallen woningen.
+
+De voorzorg was niet overbodig. De maan was zooeven opgekomen en
+verspreidde een onzeker licht. De Hindoe zou dus hebben kunnen zien,
+dat hij bespied en zelfs dicht achtervolgd werd. De schreden van den
+fakir te hooren, ware onmogelijk geweest. Deze gleed op zijn bloote
+voeten voort eerder dan hij liep. Niet het geringste geluid verried
+zijn tegenwoordigheid aan den oever van de Doudhma.
+
+Vijf minuten waren op deze wijze verloopen. De Hindoe bereikte als
+werktuiglijk de armzalige schuit, waarin hij gewoon was den nacht
+door te brengen. De richting, die hij volgde, was voor geen andere
+uitlegging vatbaar. Hij liep als iemand, die gewoon was elken avond
+deze verlaten plaats te bezoeken; hij was geheel verdiept in de
+gedachte van den stap, dien hij den volgenden dag bij den gouverneur
+ging doen. De hoop zich op den nabob te wreken, die zijne gevangenen
+nooit bijzonder zacht behandeld had, gevoegd bij de hevige begeerte
+den uitgeloofden prijs te winnen, maakte hem blind en doof.
+
+Hij had dan ook niet het minste bewustzijn van het gevaar, dat hij
+door zijn onvoorzichtig gebabbel liep.
+
+Hij zag niet, dat de fakir hem langzamerhand naderde.
+
+Maar plotseling sprong als een tijger een man op hem toe, met iets
+bliksemends in de hand. Het was het maanlicht, dat het lemmer van
+een maleischen dolk bescheen.
+
+De Hindoe viel, in de borst getroffen, met een doffen slag op den
+grond.
+
+Evenwel was de ongelukkige, hoewel de stoot met een zekeren arm was
+toegebracht, niet dood. Eenige half uitgesproken woorden ontsnapten
+met een golf bloeds zijne lippen.
+
+De moordenaar bukte zich naar den grond, pakte zijn slachtoffer aan,
+lichtte het in de hoogte, en, zijn eigen gelaat door het volle licht
+der maan latende beschijnen, zeide hij:
+
+"Herkent ge me?"
+
+"Hij!" prevelde de Hindoe.
+
+En de vreeselijke naam van den fakir zou zijn laatste woord zijn,
+toen hij plotseling stikte en den laatsten adem uitblies.
+
+Een oogenblik later verdween het lijk van den Hindoe in den stroom
+der Doudhma, die het nooit zou teruggeven.
+
+De fakir wachtte totdat de rimpels aan de oppervlakte des waters
+verdwenen waren. Daarna trad hij terug, ging de ledige terreinen weder
+over, vervolgens door de wijken waar de stilte begon en richtte zich
+met snelle schreden naar een van de poorten der stad.
+
+Doch juist op het oogenblik dat hij daar aankwam, had men de poort
+gesloten. Eenige soldaten van het koninklijke leger bezetten de wacht,
+die den toegang verdedigde. De fakir kon Aurungabad niet meer verlaten,
+zooals hij van plan geweest was.
+
+"Ik moet er toch uit en dezen nacht nog.... of ik zou er nooit meer
+uit komen!" mompelde hij.
+
+Hij keerde dus op zijne schreden terug, liep den muur van binnen langs
+en beklom twee honderd passen verder het talud, ten einde boven op
+de borstwering te komen.
+
+Deze borstwering verhief zich een vijftig voet boven het niveau van
+de gracht, die tusschen de escarp en contrescarp gegraven was. Het
+was een loodrechte muur, zonder eenig uitsteeksel om tot steunpunt
+voor den voet te dienen. Ook was het ten eenemale onmogelijk, dat
+iemand zich langs de bekleeding kon laten afglijden. Met een touw
+was de nederdaling ongetwijfeld te beproeven geweest, maar de gordel
+om de lendenen van den fakir was nauwlijks eenige voeten lang en dus
+niet voldoende om hem aan den voet van het talud te brengen.
+
+De fakir bleef een oogenblik staan, sloeg een blik in het rond en
+dacht na over hetgeen hem nu te doen stond.
+
+Boven de borstwering stak een donker koepeldak van gebladerte uit,
+gevormd door het loof der groote boomen, die Aurungabad als in een
+groene lijst omvatten. Van dit koepeldak bogen lange buigzame en
+sterke takken naar buiten uit, waarvan men misschien gebruik zou kunnen
+maken om, niet zonder groot gevaar, den bodem der gracht te bereiken.
+
+Nauwlijks was dit denkbeeld bij den fakir opgekomen of hij aarzelde
+niet. Hij begaf zich onder een dezer koepeldaken en kwam weldra buiten
+den muur weder te voorschijn, aan het uiteinde van een langen tak
+hangende, die allengs onder zijn gewicht boog.
+
+Zoodra de tak genoeg gebogen was om den bovensten zoom van den muur
+even aan te raken, liet de fakir zich langzaam zakken, alsof hij een
+touw met knoopen tusschen de handen had. Hij kon op die wijze tot de
+halve hoogte van de inwendige escarp afdalen, doch hij bevond zich
+nog op een hoogte van dertig voet boven den grond, dien hij moest
+bereiken om te kunnen ontvluchten.
+
+Hij hing dus te slingeren tusschen hemel en aarde en zocht met den voet
+een of andere ongelijkheid, die hem tot steunpunt kon verstrekken.....
+
+Eensklaps schitterde geweervuur in de duisternis en deden zich
+losbarstingen hooren. De soldaten der wacht hadden den vluchteling
+opgemerkt en op hem gevuurd, doch zonder hem te raken. Toch trof een
+kogel den tak waaraan hij hing, twee duim boven zijn hoofd.
+
+Twintig seconden later brak de tak en viel de fakir in de droge
+gracht.... Een ander ware dood geweest, maar hem deerde niets.
+
+Op te staan, te midden van een kogelregen, waarvan geen een hem trof,
+tegen het talud van de escarp op te klauteren en in de duisternis
+weg te sluipen, was voor den vluchteling slechts spel.
+
+Twee mijlen verder passeerde hij ongezien het kantonnement der
+Engelsche troepen, die buiten Aurungabad gelegerd waren.
+
+Een paar honderd schreden verder bleef hij staan, keerde zich om,
+stak zijn verminkte hand naar de stad uit en uitte deze woorden:
+
+"Wee hen, die nog in de handen zullen vallen van Dandou-Pant! Gij
+Engelschen, uw rekening met Nana Sahib is nog niet vereffend!"
+
+Nana Sahib! Nogmaals had de nabob dien naam, den geduchtsten onder al
+de namen, die in den opstand van 1857 zulk een bloedige vermaardheid
+verwierven, den veroveraars van Indie als een laatste uitdaging voor
+de voeten geworpen!
+
+
+
+
+
+
+II.
+
+DE KOLONEL MUNRO.
+
+
+"Komaan, mijn waarde Maucler," voerde de ingenieur Banks mij te gemoet,
+"je vertelt ons niets van je reis! 't Is alsof je Parijs nog niet
+verlaten hebt! Hoe bevalt het je in Indie?"
+
+"Indie!" antwoordde ik, "wel, om er goed over te oordeelen, zou ik
+het althans eerst moeten zien."
+
+"Die is goed!" hernam de ingenieur, "heb je niet pas het geheele
+schiereiland doorkruist, van Bombay naar Calcutta, en als je niet
+blind zijt...."
+
+"'k Ben niet blind, mijn waarde Banks, maar op dien tocht was ik
+verblind...."
+
+"Verblind?...."
+
+"Ja! verblind door den rook, door den stoom, door het stof, en
+vooral door de snelheid van het vervoer. Hoor eens! 'k Wil geen kwaad
+van de spoorwegen spreken, omdat het tot je vak hoort ze te maken,
+mijn waarde Banks, maar om zich in een wagon te laten opsluiten, met
+niets anders tot gezichtsveld dan het raampje van het portier, dag
+en nacht door te sporen met een gemiddelde snelheid van tien mijlen
+per uur, nu eens over bergen, in gezelschap van arenden of gieren,
+dan weder door tunnels, in gezelschap van ratten of muizen, slechts
+op te houden aan de stations die allen op elkaar gelijken, van de
+steden niets anders te zien dan de muren of de spitsen der minarets,
+een tijd achtereen gedoemd te zijn te verkeeren in het onophoudelijk
+rumoer van het zuchten der locomotief, van het gefluit der stoomketels,
+van het geknars der rails en het dreunen der wielen, is dat reizen!"
+
+"Goed gesproken!" riep kapitein Hod uit. "Zeg daar eens wat tegen,
+als je kunt, Banks! Wat zegt u er van, kolonel?"
+
+De kolonel tot wien kapitein Hod zich wendde, knikte even met het
+hoofd, en vergenoegde zich met te zeggen:
+
+"'k Zou wel eens willen weten wat Banks er den heer Maucler, onzen
+gast, op zou kunnen antwoorden."
+
+"Dat brengt me volstrekt niet in verlegenheid," antwoordde de ingenieur
+en 'k moet zeggen, dat Maucler volkomen gelijk heeft."
+
+"Als dat dan zoo is," riep kapitein Hod uit, "waarom maak je dan
+spoorwegen?"
+
+"Om u, als u haast hebt, kapitein, instaat te stellen u binnen zestig
+uren van Calcutta naar Bombay te begeven."
+
+"'k Heb nooit haast!"
+
+"Welnu, volg dan den Great Trunk road," antwoordde de ingenieur. "Volg
+hem, Hod, en ga te voet!"
+
+"Dat denk ik ook stellig te doen!"
+
+"Wanneer?"
+
+"Zoodra mijn kolonel er in toestemt een wandelingetje door het
+schiereiland met me te maken van een acht of negen honderd mijlen!"
+
+De kolonel vergenoegde zich met te glimlachen en verviel al weder
+spoedig in een van die langdurige droomerijen, waaruit zelfs zijne
+beste vrienden, zooals de ingenieur Banks en kapitein Hod zooveel
+moeite hadden hem te wekken.
+
+Ik was nog slechts sedert een maand in Indie, en daar ik met den Great
+Indian Peninsularspoorweg, die Bombay met Calcutta over Allahabad
+verbindt, gekomen was, kende ik tot nog toe niets van het schiereiland.
+
+Maar het was mijn voornemen eerst het noordelijk gedeelte te
+doorreizen, aan de andere zijde van den Ganges de groote steden te
+bezoeken, de voornaamste gedenkteekenen te bestudeeren en aan dezen
+tocht al den tijd te wijden, die noodig was om alles goed te zien en
+te onderzoeken.
+
+Ik had te Parijs den ingenieur Banks leeren kennen. Sedert eenige
+jaren reeds hadden wij vriendschap gesloten en een meer innige
+vertrouwelijkheid had dezen vriendschapsband slechts versterkt. Ik
+had beloofd hem te Calcutta te bezoeken, zoodra de voltooiing van
+het gedeelte Scindia Pendjab en Delhi, waarmede hij belast was, hem
+den tijd zou geven. Nu waren die werkzaamheden werkelijk voltooid
+en Banks had daardoor recht op een rust van verscheidene maanden,
+zoodat ik hem was komen vragen te rusten door zich te vermoeien met
+Indie te doorkruisen. Het spreekt van zelf, dat hij mijn voorstel
+met geestdrift had aangenomen. We zouden dan ook binnen eenige weken
+vertrekken, zoodra het seizoen gunstig zou geworden zijn.
+
+Bij mijn komst te Calcutta, in Maart 1867, had Banks mij in kennis
+gebracht met een zijner goede kameraden, den kapitein Hod; daarna had
+hij mij voorgesteld aan zijn vriend, den kolonel Munro, bij wien we
+den avond doorbrachten.
+
+De kolonel, toen zeven en veertig jaar oud, bewoonde een alleenstaand
+huis in de Europeesche wijk, en bijgevolg buiten de drukte en
+beweging, welke die handelsstad, de hoofdstad van Indie, met hare
+uitsluitend zwarte bevolking, kenmerkt. Deze wijk is somwijlen
+de "Stad der paleizen" genoemd en inderdaad is er geen gebrek aan
+paleizen, indien men althans die benaming mag toepassen op woningen,
+die van paleizen niets anders hebben dan de open arcadengalerijen,
+de zuilen en de terrassen. Calcutta is de verzamelplaats van al de
+bouworden, die de Engelsche smaak in de steden der oude en nieuwe
+wereld gewoonlijk in praktijk brengt.
+
+Wat de woning van den kolonel betreft, deze was de "bungalow" in al
+zijn eenvoudigheid, een gebouw, opgericht op een grondmuur van steen,
+met een verdieping gelijkvloers, bedekt door een dak, dat in een
+pyramide uitloopt. Een veranda, gedragen door lichte kolommetjes, omgaf
+het geheele gebouw. Aan de zijden vormden de keukens, de koetshuizen,
+het verblijf der dienstboden, twee vleugels. Het geheel was bevat in
+een tuin met schoone boomen beplant en omringd door lage muren.
+
+Het huis van den kolonel was dat van een zeer gegoed man. Zijn
+dienstbodenpersoneel was talrijk, zooals de bediening
+in de Indisch-Engelsche families het medebrengt. Meubelen,
+levensbenoodigdheden, huiselijke beschikkingen, alles was goed en
+deftig ingericht. Men gevoelde, dat de hand eener verstandige vrouw
+daar geordend en ook voor de toekomst gezorgd had, maar men gevoelde
+ook, dat die vrouw er niet meer was.
+
+Het bestuur over zijne dienstboden, de algemeene leiding van zijn huis,
+had de kolonel geheel overgegeven aan een zijner krijgskameraden,
+een Schot, den sergeant Mac Neil, met wien hij al de veldtochten
+van Indie had medegemaakt, een van die edelaardige karakters,
+die hun leven veil hebben voor hem, dien ze hun vriend noemen. Het
+was een man van vijf en veertig jaar, krachtig, groot, met langen,
+vollen baard, als de Bergschotten. In zijn voorkomen, zijn gelaat,
+zoowel als door zijn costuum op de overlevering gegrond, was hij met
+hart en ziel hooglander gebleven, alhoewel hij tegelijk met kolonel
+Munro den militairen dienst verlaten had. Beiden hadden in 1860 hun
+ontslag genomen. Doch inplaats naar hunne bergen, te midden hunner
+voorvaderlijke klans terug te keeren, waren zij in Indie gebleven
+en woonden zij te Calcutta, in een soort van afzondering, waarvoor
+redenen bestonden.
+
+Voor dat Banks mij aan kolonel Munro voorstelde, gaf hij mij onder
+vier oogen de volgende aanbeveling:
+
+"Spreek niet over den opstand der Sipayers, en noem vooral nooit den
+naam van Nana Sahib!"
+
+Kolonel Edward Munro behoorde tot een oude Schotsche familie, wier
+voorvaderen in de geschiedenis van het Vereenigd Koninkrijk een
+schitterende rol gespeeld hadden. Hij telde onder zijne voorvaderen
+Sir Hector Munro, die in 1760 het leger van Bengalen aanvoerde en die
+juist een oproer moest dempen, dat de Sipayers een eeuw later zouden
+herhalen. Majoor Munro onderdrukte den opstand met meedoogenlooze
+gestrengheid,--en aarzelde niet dienzelfden dag acht en twintig
+opstandelingen voor den mond der kanonnen te laten binden,--een
+vreeselijke strafoefening, die gedurende den opstand van 1857 telkens
+herhaald werd en waarvan die voorvader van den kolonel misschien de
+wreede uitvinder was.
+
+Ten tijde dat de Sipayers opstonden, kommandeerde kolonel Munro het 93e
+regiment Schotsche infanterie. Hij maakte bijna den geheelen veldtocht
+mede, onder de bevelen van Sir James Outram, een der helden van dien
+oorlog, hij die den naam verwierf van "Bayard van het Indische leger",
+zooals Sir Charles Napier het bij proclamatie bekend maakte. Met
+hem was kolonel Munro dan ook te Cawnpore; hij maakte den tweeden
+veldtocht mede onder Colin Campbell; ook was hij bij het beleg van
+Lucknow en verliet dezen beroemden soldaat niet eer dan toen Outram
+tot lid van den raad van Indie te Calcutta benoemd was.
+
+In 1858 was kolonel sir Edward Munro ridder-kommandant van de Ster van
+Indie, "the Star of India" (K. C. S. I.). Hij werd tot baronet verheven
+en zijn echtgenoote zou den titel van lady Munro [2] verkregen hebben,
+indien de ongelukkige den 27n Juni, 1857 niet omgekomen was in den
+vreeselijken moord van Cawnpore, een moord op bevel en onder de oogen
+van Nana Sahib volbracht.
+
+Lady Munro.--de vrienden van den kolonel noemden haar nooit
+anders,--werd door haren man aangebeden. Zij was nauwelijks zeven
+en twintig jaar oud, toen zij met de tweehonderd slachtoffers dier
+afschuwelijke slachterij verdween. Mistress Orr en miss Jackson,
+wonderdadig gered na de inneming van Lucknow, hadden hun man en
+hun vader overleefd. Wat Lady Munro betreft, zij kon haren man niet
+teruggegeven worden. Het was onmogelijk geweest hare overblijfselen,
+onder die van zoovele slachtoffers in den put van Cawnpore, weder te
+vinden en ze een christelijke begrafenis te bezorgen.
+
+Sir Edward Munro was wanhopig en had van dat oogenblik af slechts eene
+gedachte, eene enkele slechts, die van Nana Sahib weder te vinden,
+dien het Engelsche gouvernement overal deed opsporen en met zijn
+wraak een soort van dorst naar recht te stillen, die hem verteerde. Om
+vrijer in zijne handelingen te zijn, nam hij zijn ontslag.
+
+Mac Neil volgde hem op al zijn schreden. Deze twee menschen, door
+denzelfden geest bezield, eene zelfde gedachte met zich omdragende,
+slechts hetzelfde doel beoogende, trachtten als speurhonden hem op het
+spoor te komen, maar zij waren niet gelukkiger dan de Engelsch-Indische
+politie. De Nana wist aan alle nasporingen te ontkomen en na drie jaren
+van vruchtelooze pogingen, moesten de kolonel en de sergeant hunne
+nasporingen voorloopig staken. Daarenboven had zich omstreeks dezen
+tijd het gerucht van den dood van Nana Sahib door Indie verspreid en
+ditmaal met zulk een schijn van waarheid, dat er geen reden was het
+te betwijfelen.
+
+Sir Edward Munro en Mac Neil keerden naar Calcutta terug, waar zij zich
+in dien afgelegen bungalow vestigden. Daar, geen boeken noch dagbladen
+lezende, die hem het bloedige tijdperk van den opstand in het geheugen
+hadden kunnen terugroepen, nooit zijn woning verlatende, leefde de
+kolonel als iemand wiens leven verder doelloos is. Nooit evenwel was
+de vrouw, die hij eenmaal zoo liefhad, uit zijne gedachten. Het scheen
+zelfs, dat de tijd niet vermocht zijn smart te lenigen.
+
+Wij moeten hier nog bijvoegen, dat de mare der wederverschijning van
+den Nana in het presidentschap van Bombay,--de tijding, die sedert
+eenige dagen in omloop was,--niet ter oore van den kolonel gekomen
+was. En dat was gelukkig, want hij zou onmiddellijk den bungalow
+verlaten hebben.
+
+Dit had Banks mij medegedeeld, alvorens mij in deze woning voor te
+stellen, waar de vreugde voor altijd verbannen was en ziedaar ook
+de reden waarom elke zinspeling op den opstand der Sipayers en den
+wreedsten hunner aanvoerders, Nana Sahib, moest vermeden worden.
+
+Slechts twee vrienden,--twee beproefde vrienden,--bezochten ijverig het
+huis van den kolonel. Het waren de ingenieur Banks en de kapitein Hod.
+
+Banks had, zooals ik gezegd heb, juist de werkzaamheden voltooid,
+waarmede hij belast was geweest ter vestiging van de "Great Indian
+Peninsular" spoorbaan. Hij was een man van vijf en veertig jaren, in
+de volle kracht des levens. Hij moest ook een werkzaam deel nemen aan
+het leggen van den Madras-spoorweg, die bestemd was om de Arabische
+golf in gemeenschap te brengen met de baai van Benguela; maar het was
+niet waarschijnlijk, dat de werkzaamheden voor een jaar een aanvang
+konden nemen. Hij rustte dus uit te Calcutta, zich bezig houdende
+met verschillende onderwerpen van werktuigkunde, want het was een
+werkzame en vruchtbare geest, die altijd op nieuwe uitvindingen uit
+was. Buiten zijne bezigheden, wijdde hij al zijn tijd aan den kolonel,
+met wien hij door een vriendschap van twintig jaren verbonden was. Ook
+bracht hij al zijne avonden door onder de veranda van den bungalow,
+in gezelschap van sir Edward Munro en van kapitein Hod, die juist
+een verlof van tien maanden verkregen had.
+
+Hod behoorde tot het 1e escadron karabiniers der koninklijke armee
+en had den geheelen veldtocht van 1857-58 medegemaakt, eerst met sir
+Colin Campbell in Oude en Rohilkhande, daarna met sir Hugh Rose,
+in Centraal-Indie,--een veldtocht, die eindigde met de inneming
+van Gwalior.
+
+Kapitein Hod, een leerling uit de harde school van Indie, een
+der voortreffelijke leden van de Club van Madras, roodblond van
+haren en baard, was niet ouder dan dertig jaren. Ofschoon hij tot
+het koninklijke leger behoorde, zou men hem voor een officier der
+inlandsche armee gehouden hebben, zoo had hij zich gedurende zijn
+verblijf op het schiereiland "geindianiseerd." Al was hij werkelijk
+in Hindostan geboren, kon hij niet meer Hindoe geweest zijn. Voor
+hem was Indie dan ook het land bij uitnemendheid, het beloofde land,
+het eenige land waar een mensch leven kon. Daar inderdaad kon hij
+aan al zijne neigingen voldoen. Soldaat van inborst, hernieuwden zich
+onophoudelijk de gelegenheden om te strijden. Was hij, de uitmuntende
+jager, niet in het land waar de natuur al de wilde dieren der schepping
+scheen vereenigd te hebben, en al het behaarde en gevederde wild der
+oude en nieuwe wereld? Had hij, de moedige bergbeklimmer, niet de
+ontzagverwekkende bergketen van Thibet bij de hand, die de hoogste
+toppen van den aardbol telt? Wie belette hem, den stoutmoedigen
+reiziger, den voet te zetten op plekken, nog nooit door iemand
+betreden, in de ontoegankelijke streken namelijk van het Himalaya
+gebergte. Had hij niet, als hartstochtelijke wedrenner, de renbanen
+van Indie, die in zijne oogen konden opwegen tegen die van La Marche
+of Epsom? Op dit punt, waren Banks en hij het zelfs geheel oneens. De
+ingenieur stelde in zijne hoedanigheid van volbloed werktuigkundige
+slechts een zeer middelmatig belang in de heldendaden der Gladiators
+en Filles-de-l'air.
+
+En zelfs toen kapitein Hod het hierover met hem had, antwoordde Banks
+hem, dat de wedrennen naar zijne meening slechts op eene voorwaarde
+werkelijk merkwaardig zouden zijn.
+
+"En op welke?" vroeg Hod.
+
+"Dat er bepaald moest worden," antwoordde Banks ernstig, "dat de
+jockey, die het laatst aankomt, op staanden voet aan den eindpaal
+moet opgehangen worden!"
+
+"Dat is nog zoo'n kwaad idee niet!...." antwoordde kapitein Hod
+eenvoudig.
+
+En hij zou ongetwijfeld in staat geweest zijn, die kans in eigen
+persoon te wagen!
+
+Zoodanig waren de twee ijverige bezoekers van den bungalow van sir
+Edward Munro. De kolonel mocht hen gaarne over alle dingen hooren
+redetwisten en zelfs brachten hunne eeuwige woordenwisselingen somtijds
+een soort van glimlach op zijn lippen.
+
+Een wensch hadden de beide kameraden gemeen, den kolonel namelijk over
+te halen tot een reis, die hem kon verstrooien. Meermalen reeds hadden
+zij hem voorgesteld met hen naar het noorden van het schiereiland
+te vertrekken en eenige maanden te gaan doorbrengen in de omstreken
+van een van die sanitariums, waar de rijke Engelsch-Indische wereld
+gedurende het heete seizoen gaarne een toevlucht zoekt, maar de
+kolonel had altijd geweigerd.
+
+Wat betreft de reis, die Banks en ik wenschten te ondernemen, hadden
+wij hem reeds gepolst. Dienzelfden avond kwam de zaak opnieuw op
+het tapijt. Men heeft gezien, dat kapitein Hod maar eventjes plan
+had gemaakt te voet een grooten tocht in het noorden van Indie te
+ondernemen. Mocht Banks niet op paarden gesteld zijn, Hod hield van
+geen spoorwegen. Wat de eene niet wilde, wenschte de andere.
+
+Nu hadden zij er dat op kunnen vinden, dat ieder op zijne wijze, om
+beurten, hetzij per rijtuig, hetzij per palankijn reisde,--hetgeen
+op de goed aangelegde en goed onderhouden wegen van Hindostan vrij
+gemakkelijk is.
+
+"Spreek me toch niet van je wagens met bultossen bespannen!" riep Banks
+uit. "Als wij er niet voor gezorgd hadden, behielp je je nog altijd
+met die primitieve voertuigen, die men in Europa voor vijfhonderd
+jaren al afgeschaft heeft!"
+
+"Nu, Banks," antwoordde kapitein Hod, "die zijn licht zoo goed als je
+met kussens voorziene waggons en je Cramptons! Die groote, witte ossen,
+die steeds in galop blijven en om de twee mijlen aan de poststations
+verwisseld worden...."
+
+"En die een soort van tartanen op vier wielen voortsleepen, waarin
+men ruwer heen en weer geschud wordt dan de visschers in hunne booten
+op een onstuimige zee!"
+
+"'k Moet je dat gedeeltelijk toestemmen, Banks," antwoordde kapitein
+Hod. "Maar hebben we niet onze rijtuigen met twee, drie en vier
+paarden, die in spoed kunnen wedijveren met je "treinen", veel
+gelijkende op een lijkstatie! Dan vind ik den eenvoudigen palankijn
+nog beter...."
+
+"Je palankijnen, kapitein Hod, echte doodkisten, zes voet lang,
+vier breed, waarin men als een lijk ligt uitgestrekt!"
+
+"Goed, Banks, maar geen schokken, men kan lezen, schrijven en gerust
+slapen, zonder bij elk station wakker te worden! Met een palankijn met
+vier of zes Bengaalsche Gamals [3] maakt men nog vier en een halve
+mijl [4] per uur en, zooals dat met je geweldige sneltreinen het geval
+is, waagt men althans niet om aan te komen, voordat je nog goed en wel
+vertrokken zijt.... als men aankomt.."
+
+"Het best," zei ik daarop, "zou zeker zijn zijn huis met zich mede
+te kunnen nemen!"
+
+"Als een slak!" riep Banks uit.
+
+"Mijn vriend," antwoordde ik, "een slak, die zijn huisje kan
+verlaten en er naar goedvinden weer in kan komen, is misschien niet
+zoo bijzonder te beklagen! Met in zijn huis, een beweegbaar huis,
+te reizen, zal waarschijnlijk het laatste woord gezegd zijn van den
+vooruitgang in het reizen!"
+
+"Misschien," zei daarop kolonel Munro; "thuis blijvende zich te
+verplaatsen, zijn thuis en al de herinneringen daaraan verbonden, mede
+te kunnen nemen, zijn horizont af te wisselen, zijn gezichtspunten,
+zijn klimaat te wijzigen, zonder zijne dagelijksche gewoonten te
+veranderen.... ja.... misschien!"
+
+"Geen bungalows meer dus voor de reizigers!" antwoordde kapitein Hod,
+"waar voor de geriefelijkheden des levens altijd iets te wenschen
+zal overblijven en waarin men zonder toestemming van de plaatselijke
+overheid niet mag wonen!"
+
+"Geen ellendige herbergen meer, waarin men naar ziel en lichaam op
+alle mogelijke manieren gevild wordt!" deed ik niet zonder eenige
+reden opmerken.
+
+"Het rijtuig der goochelaars dus!" riep kapitein Hod uit, "maar
+ingericht naar den tijd waarin we leven. Welk een droom nog! Op
+te houden als men wil, te vertrekken naar goedvinden, te stappen
+of in galop voort te snellen naar den luim van het oogenblik,
+niet alleen zijn slaapkamer met zich te voeren, maar zijn salon,
+zijn eetzaal, zijn rookvertrek en vooral zijn keuken en zijn kok,
+dat noem ik je vooruitgang, vriend Banks! Dat is honderdmaal beter
+dan spoorwegen! Durf me dat eens tegenspreken, gij, ingenieur!"
+
+"Wel! vriend Hod," antwoordde Banks, "'k zou 't volkomen met je eens
+zijn, als...."
+
+"Als?...." vroeg de kapitein, het hoofd schuddende.
+
+"Als in de vlucht naar vooruitgang, je niet plotseling onderweg waart
+blijven stilstaan."
+
+"Zou er dan nog iets beters te doen zijn?"
+
+"Oordeel zelf. Je stelt het rollende huis ver boven den waggon, zelfs
+boven het salonrijtuig, zelfs boven den slaapwaggon der spoorwegen. Je
+hebt gelijk, kapitein, als men tijd te verliezen heeft, als men voor
+zijn pleizier en niet voor zaken reist. 'k Geloof dat we 't allen in
+dit opzicht geheel eens zijn?"
+
+"Allen!" antwoordde ik.
+
+Kolonel Munro boog het hoofd, bij wijze van goedkeuring.
+
+"Toegestemd dus," antwoordde Banks. "Goed! 'k Vervolg. Je hebt je
+gewend tot een rijtuigmaker, die den raad van een architect heeft
+ingewonnen en hij heeft je een rollend huis gemaakt. Het is sterk, goed
+ingericht en voldoet aan al de eischen van gemak en weelde. Het is niet
+te hoog, waardoor het niet licht kan ombuitelen, het is niet te groot,
+zoodat het alle wegen kan begaan; het is vernuftig opgehangen, zoodat
+het gemakkelijk en zacht rijdt. Uitstekend! Uitstekend! 'k Veronderstel
+dat het vervaardigd is voor onzen vriend den kolonel. Hij ontvangt er
+ons gastvrij. We gaan, als je wilt, de noordelijke streken van Indie
+bezoeken, weliswaar op de wijze van slakken, maar als slakken, wier
+staart niet onafscheidelijk aan hunne schelpen vast zitten. Alles is
+gereed. Men heeft niets vergeten.... zelfs niet den kok en de keuken,
+die de kapitein zoo lief heeft. De dag van het vertrek is gekomen,
+men gaat werkelijk vertrekken! Alles is in order!.... En wie zal het
+voorttrekken, uw rollend huis, mijn beste vriend?"
+
+"Wie?" riep kapitein Hod uit! "wel, muilezels, ezels, paarden,
+ossen!..."
+
+"Bij dozijnen?" zei Banks.
+
+"Olifanten!" antwoordde kapitein Hod, "olifanten! Dat zou trotsch en
+statig zijn! Een huis voortgetrokken door een bespanning olifanten,
+goed gedresseerd, met fieren gang, die draven en galoppeeren als de
+beste koetspaarden van de wereld!"
+
+"Dat zou prachtig zijn, kapitein!"
+
+"Een rajah-trein te velde, ingenieur!"
+
+"Ja, maar...."
+
+"Maar.... wat? Is er nog een maar?" riep kapitein Hod uit.
+
+"Een groote maar!"
+
+"Die ingenieurs! overal zien ze moeielijkheden in!..."
+
+"Die ze weten te overwinnen, als ze niet onoverkomelijk zijn,"
+antwoordde Banks.
+
+"Welnu, geef dan raad!"
+
+"Wat is het geval, mijn waarde Munro. Al die trekdieren, die de
+kapitein opsomde, dat loopt, dat trekt, dat sleept, maar dat vermoeit
+zich ook. Daarenboven zijn ze koppig, weerspannig en hebben vooral veel
+voedsel noodig. Zoodra nu de weiden ontbreken en men geen vijfhonderd
+bunders weiland op sleeptouw kan nemen, staat de bespanning stil, put
+zich uit, valt, sterft van honger, het rollende huis rolt niet meer
+en blijft even onbeweeglijk als de bungalow waar we op dit oogenblik
+zitten te praten. Er volgt dus uit, dat het genoemde huis dan eerst
+praktisch bruikbaar zal zijn als het een stoomhuis zal zijn."
+
+"Dat op rails zal loopen!" riep de kapitein uit, de schouders
+ophalende.
+
+"Neen, op wegen en getrokken door een tot volkomenheid gebrachte
+weglocomotief."
+
+"Bravo!" juichte de kapitein, "bravo! zoodra je huis geen spoorweg
+noodig heeft en zich naar willekeur kan richten, zonder genoodzaakt
+te zijn een ijzeren spoor te volgen, ben ik je man."
+
+"Maar," deed ik Banks opmerken, "als muilezels, ezels, paarden, ossen,
+olifanten eten, een machine eet ook, en uit gebrek aan brandstof zal
+je ook onderweg blijven staan."
+
+"Een stoompaard," antwoordde Banks, "staat in kracht gelijk met drie of
+vier gewone paarden en dit vermogen kan nog toenemen. Een stoompaard
+is niet aan vermoeienis noch aan ziekte onderhevig. Ten allen tijde,
+onder alle breedten, in de zon, in den regen, in de sneeuw, altijd
+gaat het voort, zonder ooit uitgeput te raken. Het behoeft zelfs
+de aanvallen der wilde beesten niet te vreezen, noch den beet der
+slangen, noch den steek der horzels en andere geduchte insecten. Het
+heeft noch den prikstok der ossendrijvers, noch de zweep der geleiders
+noodig. Rust is overbodig en slaap kan het missen. Het stoompaard,
+door de hand van den mensch vervaardigd, is, met het oog op zijne
+bestemming en bij de onmogelijkheid dat het eenmaal tot voedsel zal
+verstrekken, te verkiezen boven al de trekdieren, die de Voorzienigheid
+ter beschikking van den mensch gesteld heeft. Een weinig olie en
+vet, een weinig steenkolen of hout, is alles wat het verteert. En,
+ge weet het, mijne vrienden, aan bosschen is geen gebrek op het
+Indische schiereiland en het hout is er het eigendom van iedereen.
+
+"Goed gesproken!" riep kapitein Hod uit. "Hoera voor het stoompaard! 'k
+Zie reeds in mijne verbeelding het rollende huis van den ingenieur
+Banks, in beweging op de groote wegen van Indie, door de wilde
+kreupelbosschen zich een weg banende, doordringende onder de boomen
+van het woud, zich wagende tot in de holen der leeuwen, der tijgers,
+der beeren, der panters, der luipaarden, en wij achter zijne muren
+verscholen, een slachting makende onder de wilde dieren om al de
+Nimrods, de Andersons, de Gerards, de Pertuisets, de Chassaings
+van de wereld van ergernis te doen barsten! Zeg, Banks, 'k moet er
+van watertanden en je doet het me bitter betreuren, dat ik niet een
+vijftig jaren later geboren ben!"
+
+"En waarom dat, kapitein?"
+
+"Omdat je droom over een vijftig jaar zal verwezenlijkt worden en
+eerst dan het stoomrijtuig zal gereed zijn."
+
+"Het is gereed," antwoordde eenvoudig de ingenieur.
+
+"Gereed! en door u vervaardigd misschien?...."
+
+"Door mij, en om de waarheid te zeggen vrees ik maar eene zaak,
+dat het je verwachting overtreft."
+
+"Op weg, Banks, op weg!" riep kapitein Hod uit, die zich oprichtte
+als door den schok eener electrische ontlading. Hij was gereed om
+te vertrekken.
+
+De ingenieur bracht hem tot bedaren; daarna, op ernstiger toon zich
+tot sir Edward Munro wendende, zeide hij:
+
+"Edward, als ik een rollend huis ter uwer beschikking stel, als ik
+over een maand, zoodra het seizoen er geschikt toe is, je kom zeggen:
+Daar is je kamer, die zich zal verplaatsen en gaan zal waarheen je
+wilt, daar zijn je vrienden, Maucler, kapitein Hod en ik, die niets
+liever willen dan je vergezellen op een tocht door het noorden van
+Indie, zal je me dan antwoorden: Laten we vertrekken, Banks, laten
+we vertrekken, en dat de God der reizigers ons bescherme!"
+
+"Ja, mijne vrienden," antwoordde kolonel Munro, na een oogenblik
+nagedacht te hebben. "Banks, beschik over het noodige geld. Doe,
+wat je belooft. Breng ons dat ideale stoomhuis, dat de stoutste
+verwachtingen zou overtreffen en we zullen geheel Indie doorkruisen!"
+
+"Hoera! Hoera! Hoera!" juichte kapitein Hod, "en wee de wilde dieren
+op de Nepaulsche grenzen!"
+
+Op dit oogenblik verscheen sergeant Mac Neil, aangetrokken door de
+hoera's van den kapitein, aan de deur der woning.
+
+"Mac Neil," zei kolonel Munro tot hem, "we vertrekken binnen een
+maand naar het noorden van Indie. Je maakt immers de reis mee?"
+
+"Natuurlijk, kolonel, omdat u gaat!" antwoordde sergeant Mac Neil.
+
+
+
+
+
+
+III.
+
+DE OPSTAND DER SIPAYERS.
+
+
+Eenige weinige woorden zullen voldoende zijn om den toestand van
+Indie te doen kennen ten tijde van de voorvallen, die in dit verhaal
+voorkomen en meer bijzonder van het geduchte oproer der Sipayers,
+waarvan we hier de voornaamste feiten in het geheugen willen
+terugbrengen.
+
+Het was in 1600, onder de regeering van Elisabeth, op den gewijden
+grond van Aryavarta, te midden eener bevolking van twee honderd
+millioen bewoners, waarvan honderd twaalf millioen den Hindoeschen
+godsdienst beleden, dat de zeer achtbare Oost-Indische Compagnie
+gesticht werd, bekend onder den echt Engelschen bijnaam van "Old
+John Company."
+
+Het was in het begin een eenvoudige "vereeniging van kooplieden,
+die handel op Oost-Indie dreven" en aan welker hoofd de hertog van
+Cumberland geplaatst werd.
+
+Omstreeks dezen tijd was de Portugeesche macht, die groot in Indie
+geweest was, reeds aan het afnemen. Ook namen de Engelschen, van dezen
+toestand gebruik makende, een eerste proef van politiek en militair
+bestuur in het presidentschap van Bengalen, waarvan de hoofdstad,
+Calcutta, weldra het middelpunt der nieuwe regeering zou worden. Al
+dadelijk kwam het 39e regiment der koninklijke armee, uit Engeland
+afgezonden, de provincie bezetten. Van daar de zinspreuk, die het
+nog altijd in zijn vaandel draagt: Primus in Indiis.
+
+Intusschen had zich ongeveer terzelfder tijd, onder bescherming van
+Colbert een Fransche Compagnie gevestigd. Zij had hetzelfde doel
+als de Compagnie van de Londensche kooplieden. Wat wonder dat uit
+die mededinging een strijd van belangen geboren werd. Er volgde een
+langdurige met afwisselend geluk gevoerde worsteling uit, die de
+namen van Dupleix, Labourdonnais en Lally-Tollendal beroemd maakte.
+
+Eindelijk moesten de Franschen voor de overmacht bukken en Carnatie,
+dat gedeelte van het schiereiland, dat een gedeelte van zijn oostelijke
+grens bevat, verlaten.
+
+Lord Clive, zonder concurrenten voortaan, niets meer van Portugal
+noch van Frankrijk te vreezen hebbende, ondernam toen de verovering
+van Bengalen, waarvan lord Hastings tot Gouverneur-generaal
+benoemd werd. Door een bekwaam en volhardend bestuur kwamen
+heilzame hervormingen tot stand. Maar van dien tijd af aan werd
+de Oost-Indische Compagnie, eens zoo machtig, rechtstreeks in hare
+dierbaarste belangen getroffen. Eenige jaren later, in 1784, bracht
+Pitt nogmaals wijzigingen in de oorspronkelijke oorkonde. Haar schepter
+moest overgaan in de handen van de raadslieden der Kroon. Het gevolg
+van dezen stand van zaken was, dat in 1813 de Compagnie het monopolie
+van den Indischen handel en in 1833 het monopolie van den handel met
+China ging verliezen.
+
+Al had nu evenwel Engeland niet meer te strijden tegen de vreemde
+maatschappijen op het schiereiland, moest het toch moeielijke oorlogen
+voeren, hetzij tegen de oude bezitters van den grond, hetzij tegen
+de laatste Aziatische veroveraars van dit rijke grondgebied.
+
+Onder lord Cornwallis, in 1784, was het de strijd met Tippo Sahib,
+gedood den 4n Mei 1799, bij de laatste bestorming van Seringapatam
+door generaal Harris. Het was de oorlog met de Mahratten, dat volk
+van voornaam ras, zeer machtig in de XVIIIe eeuw, en de oorlog
+met de Pindaris, die zich zoo moedig verdedigden. Het was nog de
+oorlog met de Gourgkhas van Nepaul, de stoutmoedige bergbewoners,
+die in de gevaarlijke beproeving van 1857 de getrouwe bondgenooten
+der Engelschen zouden blijven. Eindelijk was het de oorlog tegen de
+Birmanen, van 1823 tot 1824.
+
+In 1828 waren de Engelschen meester, direct of indirect, van een
+groot gedeelte van het grondgebied. Met lord William Bentinck begon
+een nieuw tijdperk van bestuur.
+
+Sedert de regeling der militaire macht in Indie, had het leger altijd
+twee zeer onderscheiden contingenten geteld, het Europeesche en het
+inlandsche contingent. Het eerste vormde het koninklijke leger,
+samengesteld uit regimenten cavalerie, bataillons infanterie en
+bataillons Europeesche infanterie in dienst van de Oost-Indische
+Compagnie; het tweede vormde het inlandsche leger, bevattende
+bataillons infanterie en bataillons geregelde, maar inlandsche
+cavalerie, gekommandeerd door Engelsche officieren. Daarbij kwam
+een artillerie, waarvan het personeel, tot de Compagnie behoorende,
+met uitzondering van eenige batterijen, uit Europeanen bestond.
+
+Welk was het effectief dezer regimenten of bataillons, die
+onverschillig op deze wijze in het koninklijk leger genoemd worden? Wat
+de infanterie aangaat, elfhonderd man per bataillon in het leger van
+Bengalen en acht a negen honderd in de legers van Bombay en Madras;
+wat de cavalerie betreft, zeshonderd paarden in ieder regiment der
+twee legers.
+
+In het geheel kon men in 1837, zooals het door de Valbezen in zijne
+Nieuwe studieen over de Engelschen en Indie, een zeer merkwaardig werk,
+met groote nauwkeurigheid wordt vastgesteld, de gansche macht der
+drie presidentschappen, schatten op twee honderd duizend inlandsche
+troepen en op vijf en veertig duizend Europeesche.
+
+Nu maakten de Sipayers wel is waar een geregeld corps uit, door
+Engelsche officieren gekommandeerd, maar zij koesterden toch altijd een
+stille neiging om het harde juk der Europeesche discipline, hun door
+de veroveraars opgelegd, af te schudden. Reeds had in 1806, misschien
+zelfs op aanstoken van den zoon van Tippo Sahib, het garnizoen van het
+inlandsche leger van Madras, gekantonneerd te Vellore, de hoofdwacht
+van het 69e regiment der koninklijke armee vermoord, de kazernen in
+brand gestoken, de officieren en hunne families omgebracht en de zieke
+soldaten tot in het hospitaal doodgeschoten. Wat was de oorzaak van
+dezen opstand geweest,--de schijnbare oorzaak, althans? Een voorgewende
+quaestie van knevels, van kapsel en oorringen, maar eigenlijk was
+het de haat der veroverden tegen de veroveraars.
+
+Deze eerste opstand werd spoedig in de geboorte gestikt door de
+koninklijke troepen, die te Ascot gekantonneerd waren.
+
+Een dergelijke reden,--ook een voorwendsel,--was evenzeer de aanleiding
+tot de eerste oproerige beweging van 1857,--een nog veel geduchter
+opstand, die voor altijd de Engelsche macht in Indie zou vernietigd
+hebben, indien de inlandsche troepen van de presidentschappen van
+Madras en Bombay er aan deel hadden genomen.
+
+Alvorens evenwel verder te gaan, moet vermeld worden, dat deze
+opstand niet nationaal was. De Hindoes van het land en der steden,
+dat is zeker, stelden er niet het minste belang in. Bovendien bepaalde
+hij zich tot de half onafhankelijke Staten van Centraal-Indie, tot
+de provincies van het noordwesten en het koninkrijk Oude. Pendjab
+bleef den Engelschen getrouw met zijn regiment van drie escadrons
+uit den Indischen Caucasus. Ook de Sikhs, deze werklieden van lagere
+kaste, die zich inzonderheid bij het beleg van Delhi onderscheidden;
+getrouw ook de Gourgkhas, ten getale van twaalfduizend naar het beleg
+van Lucknow gevoerd door den rajah van Nepaul, getrouw eindelijk
+de Maharajahs van Gwalior en van Pattyalah, de rajah van Rampore,
+de Rani van Bhopal, getrouw aan de wetten van de militaire eer en
+om de gewone uitdrukking, in zwang onder de inboorlingen van Indie,
+te gebruiken "getrouw aan het zout."
+
+Bij den aanvang van den opstand, bevond lord Canning zich aan het hoofd
+van het bestuur in hoedanigheid van gouverneur-generaal. Misschien
+had die staatsman zich verkeerde voorstellingen gevormd aangaande de
+strekking der beweging. Reeds sedert eenige jaren was de ster van
+het Vereenigde Koninkrijk zichtbaar verbleekt aan den Hindoeschen
+hemel. In 1842 had de terugtocht van Kaboel het prestige der
+Europeesche veroveraars doen afnemen. De houding van het Engelsche
+leger gedurende den Krimoorlog was in sommige opzichten beneden de
+militaire faam gebleven. Ook was er een oogenblik dat de Sipayers,
+die zeer op de hoogte waren van hetgeen er voorviel op de oevers
+van de Zwarte zee, dachten dat een opstand der inlandsche troepen
+misschien zou gelukken. Er was trouwens slechts een vonk noodig om
+de behoorlijk voorbereide gemoederen, die de barden, de Brahmanen,
+de "moulvis" door hunne redevoeringen en gezangen aanvuurden, in
+lichtelaaie vlam te brengen.
+
+Deze gelegenheid bood zich aan in het jaar 1857, toen, tengevolge
+van buitenlandsche aangelegenheden, het contingent van het koninklijk
+leger noodzakelijk had moeten verminderd worden.
+
+In het begin van dit jaar had Nana Sahib, anders genoemd de nabob
+Dandou-Pant, die bij Cawnpore zijn verblijf hield, zich naar Delhi
+en daarna naar Lucknow begeven, met het doel ongetwijfeld de sedert
+lang voorbereide omwenteling te bevorderen.
+
+En werkelijk barstte korten tijd na het vertrek van den Nana de
+oproerige beweging los.
+
+Het Engelsche gouvernement had voor korten tijd in het inlandsche leger
+de Enfield-karabijn ingevoerd, die het gebruik noodzakelijk maakt van
+met vet bestreken patronen. Zekeren dag verspreidde zich het gerucht,
+dat dit vet of rundervet of varkensvet was, al naardat de patronen
+bestemd waren voor de Hindoesche of Mohamedaansche soldaten van het
+inlandsche leger.
+
+In een land nu waar zelfs het volk weigert zeep te gebruiken, omdat
+zij kan vervaardigd zijn van het vet van een heilig of onrein dier,
+moest het gebruik van patronen met deze stof besmeerd,--patronen die
+met de tanden moeten afgebeten worden en met de lippen in aanraking
+komen,--de algemeene ontevredenheid opwekken. Het gouvernement gaf
+gedeeltelijk toe aan de bezwaren, die hiertegen gemaakt werden, maar
+het mocht de behandeling der karabijn al wijzigen, verzekeren dat
+het vet in quaestie niet diende tot de vervaardiging der patronen,
+toch bevredigde en overtuigde het niemand in het leger der Sipayers.
+
+Den 24n Februari, te Berampore, weigert het 34e regiment de
+patronen. In het midden van Maart wordt een adjudant vermoord en zal
+weldra het afgedankte regiment, na de straf der moordenaars, in de
+naburige provincies nog vruchtbaarder zaden van muiterij verspreiden.
+
+Den 10n Mei komen te Mirat, iets ten noorden van Delhi, het 3e, 11e
+en 20e regiment in opstand, dooden hunne kolonels en verscheidene
+officieren van den grooten staf, geven de stad aan plundering over
+en trekken naar Delhi terug. Daar voegt de rajah, een afstammeling
+van Timour, zich bij hen. Het arsenaal valt in hunne handen, en de
+officieren van het 54e regiment worden omgebracht.
+
+Den 11n Mei, te Delhi, worden majoor Fraser en zijne officieren
+meedoogenloos vermoord door de opstandelingen van Mirat tot in
+het paleis van den Europeeschen kommandant en den 16n Mei vallen
+negen-en-veertig gevangenen, mannen, vrouwen en kinderen onder de
+bijl der moordenaars.
+
+Den 20n Mei doodt het 26e regiment, bij Lahore gekantonneerd, den
+havenkommandant en den Europeeschen sergeant-majoor.
+
+De eerste stoot was nu eenmaal tot die afschuwelijke slachterijen
+gegeven.
+
+Den 28n Mei, te Nourabad, nieuwe slachtoffers onder de
+Engelsch-Indische officieren.
+
+Den 30n Mei, in de kantonnementen van Lucknow, moord van den
+brigadier-kommandant, van zijn adjudant en van verscheidene andere
+officieren.
+
+Den 31n Mei, te Barreilli in Rohilkhande, moord van eenige officieren,
+die overvallen werden en zich zelfs niet kunnen verdedigen.
+
+Op denzelfden datum, te Schajahanpore, moord van den ontvanger en van
+een zeker aantal officieren door de Sipayers van het 38e regiment,
+en den volgenden dag, aan de andere zijde van Barwar, dood van de
+officieren, vrouwen en kinderen, die op weg waren gegaan om het
+station van Sivapore, op een mijl van Anrungabad te bereiken.
+
+In de eerste dagen van Juni, te Bhopal, moord van een gedeelte van de
+Europeesche bevolking en te Jansi, op aanstoken van de vreeselijke,
+afgezette Rani, een bloedbad, met verfijnde wreedheid aangericht,
+onder de op het fort gevluchte vrouwen en kinderen.
+
+Den 6n Juni, vallen te Allahabad acht jonge vaandrigs onder het lood
+der Sipayers.
+
+Den 14n Juni, te Gwalior, muiterij van twee inlandsche regimenten en
+moord der officieren.
+
+Den 27n Juni, te Cawnpore, eerste hecatombe van slachtoffers van
+iederen leeftijd en sekse, doodgeschoten of verdronken,--voorspel van
+het afschuwelijk treurspel, dat eenige weken later zou plaats hebben.
+
+Te Holkar, den 1n Juli, moord van vier-en-dertig Europeanen,
+officieren, vrouwen en kinderen, plundering, brandstichting, en te
+Ugow, denzelfden dag, moord van den kolonel en den adjudant van het
+23e regiment der koninklijke armee.
+
+Den 15n Juli, tweede moord te Cawnpore. Dien dag, worden vele honderden
+kinderen en vrouwen,--en onder deze lady Munro,--met ongehoorde
+wreedheid op bevel van den Nana zelven omgebracht, die de muzelmansche
+slachters der openbare slachtplaatsen te hulp riep. Verschrikkelijke
+slachting, na welke de lijken in een put geworpen werden, die voor
+altijd berucht gebleven is.
+
+Den 26n September, worden op een plein van Lucknow, tegenwoordig
+"square der draagbaren" genoemd, talrijke gewonden neergesabeld en
+nog levend in de vlammen geworpen.
+
+En eindelijk nog zooveel andere afzonderlijke moorden in de steden
+en op het land, die aan dezen opstand een karakter van gruwzame
+wreedheid verleenden.
+
+De Engelsche generaals beantwoordden trouwens deze moorden dadelijk
+met weerwraak, die wel is waar noodzakelijk, omdat zij een heilzame
+vrees onder de opstandelingen verspreidde, maar die niettemin
+verschrikkelijk was.
+
+In het begin van den opstand hadden de opperrechter Montgomery en
+de brigade-generaal Corbett, te Lahore, zonder bloed te vergieten,
+voor den mond van twaalf stukken geschut, met brandende lont, het 8e,
+16e, 26e en 49e regiment van het inlandsche leger kunnen ontwapenen. Te
+Moulton hadden het 62e en 29e inlandsche regiment ook de wapenen moeten
+nederleggen, zonder ernstigen tegenstand te kunnen bieden. Evenzeer
+werden te Peschawar het 24e, 27e en 51e regiment ontwapend door den
+brigade-generaal S. Colton en den kolonel Nicholson op het oogenblik
+dat het oproer zou uitbarsten. Maar toen eenige officieren van het
+51e regiment in de bergen gevlucht waren, werd een som op hun hoofd
+gezet en werden weldra allen door de bergbewoners teruggebracht.
+
+Dit was het begin der wederwraak.
+
+Nu werd een legerafdeeling, onder kolonel Nicholson, tegen een
+inlandsch regiment aangevoerd, dat naar Delhi marcheerde. De
+opstandelingen werden weldra bereikt, geslagen, verspreid en honderd
+twintig man gevangen genomen en te Peschawar binnengebracht. Allen
+werden ter dood veroordeeld, maar een op de drie man zou werkelijk
+ter dood gebracht worden. Tien kanonnen werden op het exercitieveld
+in slagorde gesteld, een gevangene voor elk hunner monden gebonden
+en vijfmaal gaven de tien kanonnen vuur, het plein met vormlooze
+overblijfselen bedekkende, te midden van een ondraaglijke lucht van
+verbrand vleesch.
+
+Deze slachtoffers stierven, volgens de Valbezen, bijna allen met
+de heldhaftige onverschilligheid, die de Indianen met den dood voor
+oogen, zoo goed weten te bewaren. "Mijnheer de kapitein," sprak tot
+een der officieren, die de terechtstelling kommandeerden, een schoone
+Sipayer van twintig jaar, in een bevallige houding tegen het moordtuig
+aangeleund, "mijnheer de kapitein, 't is niet noodig me vast te binden,
+'k ben niet van plan te vluchten."
+
+Dit was de eerste van een talrijke reeks van vreeselijke
+terechtstellingen.
+
+Ziehier overigens de dagorder, die op dienzelfden datum te Lahore de
+brigade-generaal Chamberlain, na de terechtstelling van twee Sipayers
+van het 55e regiment, ter kennisse bracht van de inlandsche troepen.
+
+"Gij hebt twee uwer kameraden levend voor den mond der kanonnen zien
+vastbinden en in stukken schieten; deze kastijding zal het lot zijn
+van alle verraders. Uw geweten zal u zeggen welke straffen zij in de
+andere wereld zullen ondergaan. De twee soldaten zijn door het kanon
+en niet aan de galg ter dood gebracht, omdat ik hun de bezoedeling
+van de aanraking des beuls heb willen besparen en daardoor heb willen
+bewijzen dat het gouvernement, in deze dagen van spanning, niets wil
+doen om hen in hun godsdienst of kaste te krenken."
+
+Den 30n Juli vielen twaalfhonderd zeven en dertig gevangenen
+achtereenvolgens voor het peleton, dat met de terechtstelling belast
+was en vijfhonderd anderen ontsnapten slechts aan de uitvoering van
+het doodvonnis om van honger en gebrek aan lucht te sterven in de
+gevangenis waar men hen had opgesloten.
+
+Den 28n Augustus werden van de achthonderd zeventig Sipayers, die
+Lahore ontvluchtten, zeshonderd negen en vijftig meedoogenloos door
+de soldaten van het koninklijk leger vermoord.
+
+Den 23n September, na de inneming van Delhi, gaven zich drie prinsen
+van de familie des konings, de vermoedelijke erfprins en zijne twee
+neven, onvoorwaardelijk aan generaal Hodson over, die hen medevoerde
+met een geleide van slechts vijf man te midden van een dreigenden
+hoop van vijfduizend Hindoes,--een tegen duizend. En evenwel liet
+Hodson halfweg de kar met de gevangenen stilhouden, klom bij hen,
+beval hun zich de borst te ontblooten en doodde hen alle drie met
+revolverschoten. "Deze bloedige terechtstelling, door de hand van een
+Engelsch officier," zei de Valbezen, "moest in Pendjab de grootste
+bewondering wekken."
+
+Na de inneming van Delhi, kwamen drieduizend gevangenen door het kanon
+of de galg om, waaronder negenentwintig leden van de koninklijke
+familie. Het beleg van Delhi, wel is waar, had den belegeraars
+tweeduizend eenenvijftig Europeanen en zestienhonderd zesentachtig
+inboorlingen gekost.
+
+Te Allahabad hadden vreeselijke menschenslachtingen plaats, niet
+alleen onder de Sipayers, maar in de rangen van de lagere volksklasse,
+die door de dweepers bijna onwetend tot plundering waren medegesleept.
+
+Te Lucknow bedekten twee duizend gedoode Sipayers met hunne lijken
+een oppervlakte van honderdtwintig vierkante meters.
+
+Te Cawnpore verplichtte kolonel Neil de veroordeelden, alvorens hen
+aan de galg over te leveren, naar gelang van hun kasterang, met de
+tong alle bloedvlekken af te likken en schoon te maken, die in het
+huis waar men de slachtoffers had omgebracht, waren overgebleven. Dit
+was voor deze Hindoes den dood door de schande doen voorafgaan.
+
+Gedurende den tocht door Centraal-Indie, hielden de terechtstellingen
+der gevangenen aanhoudend aan, en werden "muren van menschenvleesch
+door geweervuur omvergeworpen!"
+
+Den 9n Maart 1858, bij den aanval van het Gele Huis, ten tijde van
+het tweede beleg van Lucknow, na een vreeselijke slachting onder de
+Sipayers, schijnt het boven allen twijfel verheven, dat een dezer
+ongelukkigen, onder de oogen der Engelsche officieren zelven, levend
+door de Sikhs gebraden werd.
+
+Den 11n vulden vijftig lijken van Sipayers de grachten om het paleis
+der Begoem te Lucknow, zonder dat een enkele gewonde was gespaard
+geworden door soldaten, die geen meester van zich zelven meer waren.
+
+Eindelijk stierven in twaalf dagen van strijd, drie duizend
+inboorlingen door het koord of door den kogel en onder hen, drie
+honderd tachtig vluchtelingen, opgehoopt op het eiland Hydaspes,
+die zich tot in Kasjmir gered hadden.
+
+Om kort te gaan, zonder het aantal Sipayers mede te rekenen, die
+gedurende deze meedoogenlooze fnuiking van den opstand,--eene fnuiking,
+die geen gevangenen duldde omkwamen, telt men alleen in den veldtocht
+van Pendjab, niet minder dan zes honderd acht en twintig op bevel
+der militaire autoriteit doodgeschoten of voor den mond der kanonnen
+vastgebonden inboorlingen, dertien honderd zeventig op bevel van de
+burgerlijke autoriteit, drie honderd zes en tachtig gehangen op bevel
+der beide autoriteiten.
+
+In het geheel dus schatte men in het begin van het jaar 1859 op meer
+dan honderd twintig duizend het aantal officieren en inlandsche
+soldaten die omkwamen, en op meer dan twee honderd duizend dat
+der burgerlijke inboorlingen, die met hun leven hunne dikwijls
+twijfelachtige deelneming aan dezen opstand boetten. Verschrikkelijke
+weerwraak, waartegen Gladstone, misschien niet zonder reden in het
+Engelsche parlement, met kracht opkwam.
+
+Het was voor het verhaal dat volgt, van belang van weerszijden de
+balans van dit doodregister vast te stellen. Dit moest, om den lezer
+te doen begrijpen, welk een onvoldane haat, zoowel in het hart der
+naar wraak dorstende overwonnelingen, als in dat der overwinnaars,
+die tien jaar later rouwden over de slachtoffers van Cawnpore en
+Lucknow, moest zijn overgebleven.
+
+Wat de zuiver militaire feiten van den geheelen veldtocht tegen de
+oproerlingen betreft, zij bestaan uit de volgende expedities, die
+hier kortelijk vermeld zullen worden.
+
+Het is vooreerst de eerste veldtocht van Pendjab, die aan sir John
+Laurence het leven kostte.
+
+Daarna volgt het beleg van Delhi, de hoofdstad van den opstand,
+versterkt door duizenden vluchtelingen en gedurende welk Mohammed
+Schah Bahadour tot keizer van Hindostan werd uitgeroepen. "Maak het
+uit met Delhi!" had de gouverneur-generaal in een laatste depeche aan
+den opperbevelhebber verordend en het beleg, in den nacht van 13 Juni
+begonnen, eindigde den 19n September, na het leven gekost te hebben
+aan de generaals sir Harry Barnard en John Nicholson.
+
+Ter zelfder tijd, nadat Nana Sahib zich tot Peischwah had laten
+benoemen en in het versterkte kasteel Bilhour had laten kronen,
+marcheerde generaal Havelock naar Cawnpore. Hij kwam er den 17n Juli
+binnen, maar te laat om den laatsten moord te beletten en zich van
+den Nana meester te maken, die met vijf duizend man en veertig stukken
+geschut kon ontvluchten.
+
+Daarna ondernam Havelock een eersten veldtocht in het koninkrijk Oude,
+en trok den 28n den Ganges over met slechts zeventien honderd man en
+tien kanonnen, zich naar Lucknow richtende.
+
+Nu verschenen sir Colin Campbell en de generaal-majoor sir James
+Outram op het tooneel. Het beleg van Lucknow zou zeven en tachtig
+dagen duren en het leven kosten aan sir Henri Lawrence en generaal
+Havelock. Vervolgens maakte Colin Campbell de toebereidselen voor
+een tweeden veldtocht, na gedwongen te zijn zich op Cawnpore terug
+te trekken, waarvan hij zich eindelijk meester maakte.
+
+Gedurende dien tijd ontzetten andere troepen Mohir, een stad van
+Centraal-Indie en maakten een expeditie door Malwa, waardoor het
+Engelsche gezag in dit koninkrijk hersteld werd.
+
+In het begin van het jaar 1858, ondernamen Campbell en Outram
+een tweeden veldtocht in Oude, met vier divisies infanterie,
+aangevoerd door de generaals sir James Outram, sir Edward Lugar en
+de brigade-generaals Walpole en Franks. De kavalerie stond onder de
+bevelen van sir Hope Grant, de andere wapens onder Wilson en Robert
+Napier,--uitmakende ongeveer vijf en twintig duizend strijders, die de
+maharajah van Nepaul met twaalf duizend Gourgkhas ging versterken. Doch
+het oproerige leger van de Begoem telde niet minder dan honderd
+twintig duizend man, en de stad Lucknow zeven- a acht honderd duizend
+inwoners. De eerste aanval had plaats den 6n Maart. Den 16n Maart, na
+een reeks van gevechten, waarin de kapitein ter zee sir William Peel
+en majoor Hodson sneuvelden, kwamen de Engelschen in bezit van het aan
+de Goumti gelegen gedeelte der stad. Niettegenstaande deze voordeelen,
+boden de Begoem en haar zoon nog wederstand in het paleis van Mousa
+Bagh, aan het noord-westelijk uiteinde van Lucknow en de Moulvi,
+een muzelmansch opperhoofd van den opstand, die in het midden der
+stad zelve de wijk genomen had, weigerde zich over te geven. Den 19n
+verzekerde een aanval van Outram en den 21n, een gelukkig gevecht,
+den Engelschen eindelijk het volle bezit van dit geduchte bolwerk
+van den opstand der Sipayers.
+
+Met de maand April trad de opstand in zijn laatste tijdperk. Er
+werd een veldtocht beraamd en uitgevoerd in Rohilkhande, waarheen
+voortvluchtige opstandelingen zich in grooten getale begeven
+hadden. Bareilli, de hoofdstad van het koninkrijk, was het
+punt waarheen de opperhoofden der Engelsche armee zich het eerst
+richtten. Het begin was niet gelukkig. De Engelschen leden een soort
+van nederlaag te Judgespore. De brigade-generaal Adrien Hope werd
+gedood. Doch, tegen het einde van de maand snelde Campbell te hulp,
+hernam Schah-Jahanpore, schoot, den 5n Mei Bareilli aanvallende,
+de stad in brand en nam haar in, zonder te kunnen beletten, dat de
+opstandelingen haar eerst ontruimden.
+
+Gedurende dien tijd werd in Centraal-Indie de veldtocht van sir
+Hugh Rose geopend. Deze generaal marcheerde in de eerste dagen van
+Januari 1858 op Saungor, door het koninkrijk Bhopal, ontzette er het
+garnizoen den 3n Februari, nam tien dagen later het fort Gurakota,
+maakte zich met geweld meester van den Mandapore-pas van de keten der
+Vindhyas, stak de Betwa over, verscheen voor Jansi, verdedigd door
+elf duizend opstandelingen, onder bevel der woeste Rani, sloot de
+stad den 22n Maart onder een verzengende hitte in, detacheerde twee
+duizend man van zijn leger om twintig duizend man van het contingent
+van Gwalior af te snijden, aangevoerd door den befaamden Tantia-Topi,
+wierp dit oproerige opperhoofd overhoop, bestormde de stad den 2n
+April, overweldigde den muur, nam de citadel, waaruit het de Rani
+gelukte te ontsnappen, hernam de operaties tegen het fort Calpi,
+waar de Rani en Tantia-Topi besloten hadden te sterven, bemachtigde
+het den 22n Mei, na een heldhaftige bestorming, zette den veldtocht
+voort met de vervolging van de Rani en haren metgezel, die zich
+in Gwalior geworpen hadden, vereenigde er den 16n Juni zijne beide
+brigades, versterkt door een macht onder den brigade-generaal Napier,
+verpletterde de opstandelingen te Morar, veroverde de plaats den 18n
+en kwam na een zegevierenden veldtocht te Bombay terug.
+
+Het was in een voorposten-gevecht, voor Gwalior, dat de Rani
+sneuvelde. Deze geduchte koningin, met hart en ziel gehecht aan den
+nabob, wiens getrouwe gezellin zij gedurende den opstand geweest
+was, werd gedood door de eigen hand van sir Edward Munro. Nana Sahib
+over het lijk van lady Munro te Cawnpore, de kolonel over het lijk
+van de Rani te Gwalior, waren twee mannen die den opstand en zijne
+onderdrukking vertegenwoordigden, wier bittere haat jegens elkander
+vreeselijke gevolgen zoude hebben, indien zij elkander ooit van
+aangezicht tot aangezicht weder mochten ontmoeten!
+
+Op dit oogenblik kon men den opstand als bedwongen beschouwen,
+uitgenomen misschien in eenige gedeelten van het koninkrijk
+Oude. Campbell opent dus den 2n November een nieuwen veldtocht,
+maakt zich van de laatste stellingen der opstandelingen meester en
+verplicht eenige voorname opperhoofden zich te onderwerpen. Evenwel is
+er een van hen, Beni Madho, die nog altijd niet gevat is. Men verneemt
+in December, dat hij in een aangrenzend distrikt van Nepaul de wijk
+genomen heeft. Men verzekert dat Nana Sahib, Balao Rao, zijn broeder,
+en de Begoem van Oude met hem zijn. Later, gedurende de laatste dagen
+van het jaar, loopt er een gerucht, dat zij een schuilplaats gezocht
+hebben aan de grens der koninkrijken Nepaul en Oude. Campbell zit hen
+dicht op de hielen, maar zij gaan over de grens. Het was eerst in de
+eerste dagen van Februari 1859, dat een Engelsche brigade, waarvan
+een der regimenten onder bevel stond van den kolonel Munro, hen tot
+in Nepaul kon vervolgen. Beni Madho wordt gedood, de Begoem van Oude
+en haar zoon worden gevangen genomen en verkrijgen vergunning in de
+hoofdstad van Nepaul te wonen. Wat Nana Sahib en Balao Rao betreft,
+geruimen tijd meende men dat zij dood waren en toch was dit niet
+het geval.
+
+Hoe het zij, de geduchte opstand was gefnuikt. Tantia-Topi,
+overgeleverd door zijn luitenant Man-Singh en ter dood veroordeeld,
+stond den 15n April te Sipri te recht. Deze oproerling, "deze inderdaad
+merkwaardige figuur uit het groote treurspel van den Indischen
+opstand," zegt de Valbezen, "en die bewijzen gaf van een staatkundig
+genie vol berekening en overleg," stierf moedig op het schavot.
+
+Toch moest het einde van dezen opstand der Sipayers, die den Engelschen
+misschien Indie zou gekost hebben, indien hij zich over het geheele
+schiereiland had uitgestrekt, en vooral indien de beweging nationaal
+geweest was, den val van de achtbare Indische Compagnie na zich
+sleepen.
+
+Inderdaad werd met het einde van het jaar 1857 het Hof der Direkteurs
+door lord Palmerston met ondergang bedreigd.
+
+Den 1n November 1858, verkondigde een proclamatie, in twintig talen
+uitgevaardigd, dat Haar Majesteit Victoria Beatrix, koningin van
+Engeland, den schepter van Indie in handen nam, waarvan zij eenige
+jaren later tot keizerin zou gekroond worden.
+
+Dit was het werk van lord Stanley. De titel van gouverneur,
+vervangen door dien van onderkoning, een secretaris van Staat en
+vijftien leden, de centrale regeering uitmakende, de leden van den
+raad van Indie buiten den Indischen dienst benoemd, de gouverneurs
+der presidentschappen van Madras en Bombay, door de koningin gekozen,
+de leden van den Indischen dienst en de hoofdkommandanten gekozen door
+den secretaris van Staat, zoodanig waren de voornaamste beschikkingen
+van het nieuwe gouvernement.
+
+Wat de militaire macht betreft, het koninklijk leger telt tegenwoordig
+zeventien duizend man meer dan voor den opstand der Sipayers,
+namelijk twee en vijftig regimenten infanterie, negen regimenten
+fuziliers en een aanzienlijke artillerie, met vijf honderd man per
+kavallerie-regiment en zeven honderd man per infanterie-regiment.
+
+Het inlandsche leger bestaat uit honderd zeven en dertig regimenten
+infanterie en veertig regimenten kavalerie; maar de artillerie is
+Europeesch, bijna zonder uitzondering.
+
+Zoodanig is tegenwoordig de toestand van het schiereiland uit een
+administratief en militair oogpunt, zoodanig is het effectief der
+gewapende macht, die een grondgebied moet beschermen van vier honderd
+duizend vierkante mijlen.
+
+"De Engelschen," zegt terecht Grandidier, "zijn gelukkig geweest in
+dit groote en prachtige land een zacht, schrander, beschaafd volk
+aan te treffen, dat van ouds geleerd heeft zich te onderwerpen. Doch,
+zij mogen op hun hoede zijn, de zachtheid heeft hare grenzen en moge
+het juk niet te zwaar zijn, of eenmaal richten de hoofden zich op en
+verbreken het."
+
+
+
+
+
+
+IV.
+
+IN DE GROTTEN VAN ELLORA.
+
+
+Het was maar al te waar. De mahratten-prins Dandou-Pant, de aangenomen
+zoon van Baji-Rao, Peischwah van Pounah, in een woord Nana-Sahib,--op
+dit oogenblik misschien de eenige overlevende van de hoofden der
+omwenteling der Sipayers,--had zijne ongenaakbare schuilhoeken in
+Nepaul kunnen verlaten. Dapper, stoutmoedig, gewoon allerlei gevaren
+te trotseeren, bekwaam in de kunst zijn vervolgers het spoor bijster
+te doen worden, buitengewoon listig, had hij zich tot in de provincie
+van Dekan gewaagd, onder de nooit sluimerende inblazingen van een
+haat, dien de vreeselijke weerwraak van den opstand van 1857 slechts
+vertienvoudigd had.
+
+Ja! het was een doodelijke haat, dien de Nana den bezitters van
+Indie gezworen had. Hij was de erfgenaam van Baji-Rao en, toen de
+Peischwah in 1851 stierf, weigerde de Compagnie hem voortaan het
+pensioen van acht lakhs ropyen (een millioen gulden) uit te keeren,
+waarop hij recht had. Dit was een der oorzaken van dien haat, die
+tot de grootste buitensporigheden zou leiden.
+
+Maar wat hoopte Nana Sahib dan? Sedert acht jaren was de opstand der
+Sipayers volkomen gedempt. Het Engelsche gouvernement was allengs in
+de plaats getreden van de achtbare Indische Compagnie en hield het
+gansche schiereiland onder vrij wat strenger bestuur dan dat van de
+vereeniging der kooplieden. Er was geen spoor van den opstand meer
+overgebleven, zelfs niet in de rangen van het inlandsche leger, dat
+ook geheel gereorganiseerd was. Had de Nana dan kans van slagen in
+zijne pogingen om onder de lagere klassen van Hindostan een nieuwe
+beweging aan te stoken? Zijne plannen zullen weldra bekend zijn. Eene
+zaak wist hij, dat namelijk zijne tegenwoordigheid in de provincie
+Aurungabad gesignaleerd was geworden, dat de gouverneur-generaal er
+de onderkoning te Calcutta van verwittigd had en dat er een prijs op
+zijn hoofd gesteld was. Zeker was het dat hij overijld op de vlucht had
+moeten gaan en zich op nieuw in zulk een goed verborgen schuilplaats
+had moeten verbergen, dat hij aan de nasporingen van de agenten der
+Engelsch-Indische politie kon ontsnappen.
+
+De Nana verloor in den nacht van den 6n op den 7n Maart geen uur. Hij
+kende het land volkomen en besloot Ellora te bereiken, gelegen op
+vijf en twintig mijlen van Aurungabad, om zich daar bij een zijner
+medeplichtigen te voegen.
+
+De nacht was donker. De gewaande fakir richtte zich, na zich
+overtuigd te hebben dat hij niet vervolgd werd, naar het praalgraf,
+op eenigen afstand van de stad opgericht ter eere van den mohamedaan
+Sha-Soufi, een heilige wiens reliquien den naam hebben genezingen
+te volbrengen. Maar alles sliep toen in het praalgraf, priesters en
+bedevaartgangers, en de Nana kon zich bewegen zonder door lastige
+vragen verontrust te worden.
+
+Evenwel was het niet zoo duister, dat dit granietblok, het onneembare
+fort van Daoulutabad dragende en zich midden in eene vlakte tot eene
+hoogte van twee honderd veertig voet verheffende, zijn ontzaglijk
+schaduwbeeld aan de blikken kon onttrekken. Toen de nabob het
+zag, herinnerde hij zich dat een der keizers van Dekan, een zijner
+voorouders, zijn hoofdstad had willen maken van de uitgestrekte stad,
+die vroeger aan den voet van het fort gebouwd was. En werkelijk
+zou het een onverwinlijke positie geweest zijn, zeer geschikt om in
+dit gedeelte van Indie het middelpunt eener oproerige beweging te
+worden. Doch Nana Sahib wendde het hoofd om en had slechts een blik
+vol haat over voor die sterkte, nu in de handen zijner vijanden.
+
+Op deze vlakte volgde een meer afwisselend terrein. Het waren de eerste
+oneffenheden van den bodem, die weldra bergachtig zou worden. De Nana,
+nog in de volle kracht des levens, vertraagde zijne schreden niet,
+toen hij reeds vrij steile hellingen moest beklimmen. Hij wilde dien
+nacht vijf en twintig mijlen maken, dat is den afstand afleggen,
+die Ellora van Aurungabad scheidt. Eenmaal daar, hoopte hij in
+veiligheid te kunnen uitrusten. Ook hield hij zich niet op, noch in
+een karavansera, voor iedereen open, die men op weg ontmoette, noch
+in een half vervallen bungalow, waar hij in een afgezonderd gedeelte
+van den berg een paar uur had kunnen slapen.
+
+Bij het opgaan der zon ging de vluchteling om het dorp Ranzah heen,
+dat het zeer eenvoudige graf bezit van den grootsten Mongoolschen
+keizer, Aureng-Zeb. Eindelijk had hij de beroemde groep holen bereikt,
+die hun naam ontleend hebben aan het kleine dorp bij Ellora.
+
+De heuvel, waarin die holen ten getale van een dertigtal gegraven
+zijn, heeft de gedaante van een halve maan. Vier tempels, vier en
+twintig bouddhisten-kloosters, eenige minder belangrijke grotten,
+zijn de monumenten van de groep. De basaltgroeve is rijkelijk
+door menschenhanden geexploiteerd. Maar niet om de kunststukken,
+hier en daar over de onmetelijke oppervlakte van het schiereiland
+verspreid, hebben de hindostansche bouwkundigen in de eerste eeuwen der
+christelijke jaartelling er de steenen uitgegraven. Neen! die steenen
+zijn alleen daarom weggenomen om ledige ruimten in de hoofdmassa
+te maken en het zijn deze ruimten, die, al naar hunne bestemming,
+"chaityas" of "viharas" geworden zijn.
+
+De zonderlingste dezer tempels is voorzeker die der Kailas. Men stelle
+zich een blok voor van honderd twintig voet hoog, bij een omtrek
+van zes honderd voet. Dit blok heeft men stoutweg in den berg zelven
+uitgesneden en te midden van een plein van drie honderd zestig voet
+lang en honderd zes en tachtig breed afgezonderd,--een plein, verkregen
+ten koste van de basaltmassa. Toen nu eenmaal dit blok op deze wijze
+was vrijgemaakt, hebben de architecten het uitgehouwen, evenals een
+beeldhouwer een stuk ivoor. Uitwendig hebben zij kolommen uitgesneden,
+kleine pyramiden gebeeldhouwd, koepels vervaardigd, zooveel van de
+rots gespaard als noodig was om de bas-reliefs goed te doen uitkomen,
+meer dan levensgroote olifanten voorstellende, die het geheele gebouw
+schijnen te dragen; inwendig hebben zij een groote zaal uitgehouwen,
+omgeven met kapellen en waarvan het gewelf op kolommen rust, die
+van de geheele massa zijn afgezonderd. Eindelijk hebben zij van dit
+uit een steen gemaakte kunstwerk een tempel vervaardigd, die in de
+eigenlijke beteekenis van het woord niet "gebouwd" is geworden, maar
+een tempel eenig op de wereld en die waardig is mede te dingen met de
+bewonderenswaardigste gebouwen van Indie en zeer goed de vergelijking
+kan doorstaan met de onderaardsche begraafplaatsen van het oude Egypte.
+
+Deze tempel, nu bijna verlaten, is als alle aardsche dingen, niet
+door den tijd gespaard. In sommige gedeelten begint hij reeds
+te vervallen. Zijne bas-reliefs slijten af als de wanden van de
+steenen massa, waaruit men ze vervaardigd heeft en toch bestaat dit
+kunstgewrocht nog slechts duizend jaren. Maar wat in de werken der
+natuur nog nieuw is, is dikwijls reeds oud en vervallen in den arbeid
+der menschen. In den zijdelingschen grondmuur links waren eenige diepe
+scheuren gekomen, en het is door een dezer openingen, die half door het
+kruis van een der torschende olifanten verborgen waren, dat Nana Sahib
+weg sloop, zonder dat iemand zijn komst te Ellora had kunnen vermoeden.
+
+De scheur kwam uit in een donkeren gang, die door den grondmuur liep en
+zich in de diepte tot onder den bodem des tempels uitstrekte. Daar had
+men een soort van onderaardsche kapel of put, nu droog, uitgegraven,
+die tot vergaarbak van het regenwater diende.
+
+Zoodra de Nana in den gang was gekomen, deed hij een zeker gefluit
+hooren, dat door een gelijk gefluit beantwoord werd. Het was geen
+echo. Weldra werd de duisternis verlicht door een Hindoe, die een
+kleinen lantaren in de hand droeg.
+
+"Geen licht!" zei de Nana.
+
+"Ben jij het, Dandou-Pant?" antwoordde de Hindoe, die dadelijk zijn
+lantaren uitdoofde.
+
+"Ik, broeder!"
+
+"Is.....?"
+
+"Eerst iets te eten," antwoordde de Nana, "dan zullen we praten. Maar
+noch om te praten, noch om te eten heb ik licht noodig. Neem mijn
+hand en geleid me."
+
+De Hindoe greep de hand van den Nana, nam hem mede naar de enge
+kapel en liet hem zich uitstrekken op een hoop drooge kruiden, dien
+hij zooeven verlaten had. Het fluiten van den fakir had hem uit zijn
+laatsten slaap gewekt.
+
+Deze man, gewoon zich in deze donkere schuilplaats te bewegen, had
+spoedig eenig voedsel gevonden, brood, een soort van pastei, bereid van
+kippenvleesch, dat veel in Indie gegeten wordt, en een kalbasflesch
+met een halve pint met die sterke likeur, bekend onder den naam van
+"arak," verkregen door de distillatie van het sap van den kokosnoot.
+
+De Nana at en dronk zonder een woord te spreken. Hij bezweek bijna
+van honger en vermoeienis. Zijn geheele leven concentreerde zich
+toen in zijne oogen, die in de duisternis vuur schoten als de oogen
+eens tijgers.
+
+De Hindoe wachtte zonder zich te bewegen totdat de nabob goedvond om
+te spreken.
+
+Die man was Balao Rao, de eigen broeder van Nana Sahib.
+
+Balao Rao, oudere broeder van Dandou-Pant, doch nauwlijks een jaar,
+geleek hem lichamelijk sprekend, maar ook geestelijk was het Nana Sahib
+volkomen. Dezelfde haat jegens de Engelschen, dezelfde sluwheid in
+zijne plannen, dezelfde wreedheid in de uitvoering, dezelfde ziel in
+twee lichamen. Gedurende den geheelen opstand hadden de twee broeders
+elkander niet verlaten. Na de nederlaag had hetzelfde kampement
+aan de grenzen van Nepaul hun een schuilplaats verleend. En nu,
+door een zelfde gedachte bezield de worsteling op nieuw te beginnen,
+waren zij beiden gereed te handelen.
+
+Toen de Nana, door den haastig verslonden maaltijd verkwikt, zijne
+krachten had terug erlangd, bleef hij eenigen tijd met het hoofd
+in de handen geleund zitten. Balao Rao, meenende dat hij zich door
+eenige uren slaap wilde versterken, bewaarde altijd het stilzwijgen.
+
+Doch Dandou-Pant, het hoofd oprichtende, vatte de hand van zijn
+broeder en zeide met doffe stem:
+
+"'k Ben gesignaleerd in het presidentschap van Bombay! De gouverneur
+van het presidentschap heeft een prijs op mijn hoofd gesteld! Hij heeft
+duizend gulden uitgeloofd aan hen, die hem Nana Sahib zal overleveren!"
+
+"Dandou-Pant!" riep Balao Rao uit, "je hoofd is meer waard! Dat zou
+nauwlijks de prijs van het mijne zijn en na drie maanden zouden ze
+maar al te gelukkig zijn ze beiden voor tien duizend gulden te hebben!"
+
+"Ja," antwoordde de Nana, "over drie maanden, den 23n Juni, is het
+de verjaardag van den veldslag van Plassey waarvan de honderdste
+verjaardag, in 1857, het eind van de Engelsche heerschappij en de
+vrijmaking van het zonneras moest zien! Onze profeten hadden het
+voorzegd! Onze barden hadden het bezongen! Binnen drie maanden,
+broeder, zullen honderd negen jaren verloopen zijn en nog altijd is
+de vreemdeling heer en meester over Indie!"
+
+"Dandou-Pant," antwoordde Balao Rao, "wat in 1857 niet gelukt is,
+kan en moet tien jaren later gelukken. In 1827, in 1737, in 1847
+hebben er oproeren in Indie plaats gehad! Om de tien jaar worden de
+Hindoes door de omwentelingskoorts aangetast! welnu, dit jaar zullen
+ze zich genezen door zich in golven Europeesch bloed te baden!"
+
+"Dat Brahma ons geleide," zeide Nana zacht, "en dan oog om oog, tand
+om tand! Wee den aanvoerders van het koninklijke leger, die onder de
+slagen onzer Sipayers niet gevallen zijn! Laurence is dood, Barnard
+is dood, Hope is dood, Napier is dood, Hodson is dood, Havelock is
+dood! Maar eenigen hebben het overleefd! Campbell, Rose leven nog,
+en onder hen hij, dien ik het meest van allen haat, die kolonel Munro,
+die afstammeling van den beul, hij, die met eigen hand mijn gezellin,
+de Rani van Jansi gedood heeft! Als hij in mijn handen valt, zal hij
+zien of ik de gruwelen van den kolonel Neil, de moorden van Sekander
+Bagh, de slachtingen van het paleis der Begoem, van Bareilli, van
+Jansi en van Morar, van het eiland Hydaspes en van Delhi vergeet! Hij
+zal zien of ik vergeten heb, dat wij elkander's dood gezworen hebben!"
+
+"Heeft hij zijn ontslag niet uit den dienst genomen?" vroeg Balao Rao.
+
+"O! wat dat aangaat!" antwoordde Nana Sahib, "bij de eerste beweging
+treedt hij weder in dienst! Maar wordt ook deze opstand onderdrukt,
+dan zal ik hem opsporen tot in zijn bungalow van Calcutta en hem
+daar dooden!"
+
+"Goed, maar nu?...."
+
+"Nu, het eenmaal begonnen werk moet voortgezet worden. De beweging
+zal dezen keer nationaal zijn. Als in de steden en buiten op het
+land de Hindoes opstaan, zullen de Sipayers spoedig gemeene zaak
+met hen maken. Ik heb het midden en noorden van Dekan doorgetrokken
+en overal heb ik de gemoederen geneigd tot den opstand gevonden. Er
+zijn geen steden, noch gehuchten, waar we geen aanvoerders hebben,
+gereed om dadelijk te handelen. De Brahmanen zullen het volk
+opwinden. De godsdienst zal ditmaal de volgelingen van Civa en van
+Vishnoe medesleepen. Op het vooraf beraamde tijdstip, zullen bij het
+overeengekomen signaal, millioenen Hindoes opstaan, en de koninklijke
+armee zal vernietigd worden!"
+
+"En Dandou-Pant?...." vroeg Balao Rao, de hand van zijn broeder
+grijpende.
+
+"Dandou-Pant," antwoordde de Nana, "zal niet slechts zijn de op
+het sterke kasteel Bilhour bekroonde Peischwah! Hij zal dan zijn de
+souverein van het heilige land der Indien!"
+
+Na deze woorden gesproken te hebben, bleef Nana Sahib, de armen
+gekruist, met den droomenden blik van hen, die niet het verledene of
+het tegenwoordige, maar de toekomst gadeslaan, in stilte verzonken.
+
+Balao Rao wachtte zich wel hem te storen. Liever liet hij deze
+ongetemde ziel zich door haar eigen vuur ontvlammen en des
+noods was hij immers daar om het vuur dat in hem smeulde, aan te
+blazen. Nana Sahib kon geen medeplichtige hebben, inniger aan zijn
+persoon verbonden, geen vuriger raadsman om hem zijn doel te doen
+bereiken. Het is reeds gezegd, het was zijn ander ik.
+
+Na eenige minuten van stilte, richtte de Nana het hoofd op en kwam
+tot den tegenwoordigen toestand terug.
+
+"Waar zijn onze metgezellen?" vroeg hij.
+
+"In de grotten van Adjuntah, waar ze ons volgens afspraak zouden
+wachten," antwoordde Balao Rao.
+
+"En onze paarden?"
+
+"'k Heb ze een eind van hier op den weg van Ellora naar Boregami in
+bewaring gegeven."
+
+"Bij Kalagani immers?"
+
+"Juist, broeder. Ze worden daar goed verzorgd en staan gereed om
+te vertrekken."
+
+"Laten we dan vertrekken," antwoordde de Nana. "We moeten voor het
+aanbreken van den dag te Adjuntah zijn."
+
+"En waarheen dan verder?" vroeg Balao Rao. "Heeft deze overhaaste
+vlucht je plannen niet tegengewerkt?"
+
+"Neen," antwoordde Nana Sahib. "We zullen de Sautpourrabergen bereiken,
+waarvan ik al de passen ken en waar ik de nasporingen van de Engelsche
+politie kan trotseeren. Daar ook zullen we op het grondgebied zijn
+der Bhils en der Gounds, die onze zaak getrouw zijn gebleven. Daar
+zal ik dan het gunstige oogenblik kunnen afwachten, te midden van
+de bergachtige streek der Vindhyas, waar de gemoederen altijd in
+gisting verkeeren!
+
+"Op marsch!" antwoordde Balao Rao. "Welnu, ze hebben duizend gulden
+uitgeloofd aan hem, die je vangt. Maar, 't is niet voldoende om een
+prijs op je hoofd te stellen, 't moet genomen worden ook!"
+
+"Ze krijgen 't niet," antwoordde Nana Sahib. "Kom, zonder een oogenblik
+te verliezen, broeder, kom!"
+
+Balao Rao liep met zekeren tred door den nauwen gang, die naar deze
+donkere schuilplaats, onder den vloer van den tempel gegraven,
+geleidde. Aan de opening gekomen, door het kruis van den steenen
+olifant verborgen, stak hij voorzichtig het hoofd naar buiten, keek
+rechts en links, verzekerde zich dat de toegangen vrij waren en waagde
+zich buiten. Uit overmaat van voorzorg, liep hij een twintig schreden
+ver in de laan, die de richting volgde van de as des tempels, doch
+niets verdachts opmerkende, liet hij een gefluit hooren, om Nana te
+waarschuwen dat de weg vrij was.
+
+Eenige oogenblikken later, verlieten de beide broeders de een halve
+mijl lange, kunstmatige vallei, waarin een menigte galerijen, gewelven,
+uitdiepingen, op zekere plaatsen tot een groote hoogte trapsgewijze
+boven elkander zijn uitgehouwen. Zij vermeden het mohamedaansche
+praalgraf, dat tot bungalow dient voor de bedevaartsgangers of de
+nieuwsgierigen van allerlei landaard, aangetrokken door de wonderen
+van Ellora; eindelijk, na het dorp Ranzah te zijn omgegaan, bevonden
+zij zich op den weg, die Adjuntah met Boregami verbindt.
+
+De afstand van Ellora naar Adjuntah bedroeg vijftig mijlen (80
+kilometers ongeveer); doch de Nana was nu niet meer de vluchteling, die
+te voet en zonder middel van vervoer uit Aurungabad ontsnapte. Zooals
+Balao Rao gezegd had, wachtten hun drie paarden op den weg op,
+onder de hoede van den Hindoe Kalagani, een getrouwen dienaar
+van Dandou-Pant. Deze paarden waren verborgen geweest in een dicht
+bosch, een mijl van het dorp af. Het eene was bestemd voor den Nana,
+het andere voor Balao Rao, het derde voor Kalagani en even daarna
+galoppeerden alle drie in de richting van Adjuntah. Niemand trouwens
+zou er zich over verwonderd hebben een fakir te paard te zien, want
+inderdaad vragen deze brutale bedelaars dikwijls te paard zittende
+een aalmoes.
+
+Daarenboven was de weg in dezen voor de bedevaarten minder gunstigen
+tijd van het jaar, niet druk bezocht. De Nana en zijne beide
+metgezellen reden dus snel, zonder vrees dat iets hen kon hinderen
+of ophouden. Zij namen er den tijd van af om hunne dieren te laten
+uitblazen, en op deze korte halten, putten zij uit den voorraad, dien
+Kalagani aan den zadelknop had opgehangen. Zij vermeden zoodoende de
+meer bezochte gedeelten der provincie, de bungalows en de dorpen, onder
+anderen het gehucht Roja, een ellendige hoop zwarte huizen, zooals
+de door den rook zwart geworden sombere woningen van Cornonailles en
+Pulmary, een klein, verlaten gehucht in een woeste landstreek.
+
+De bodem was gelijk en vlak. In alle richtingen strekten zich
+heidevelden uit, overal met dichte jungles bezet. Doch in de nabijheid
+van Adjuntah werd de landstreek meer oneffen.
+
+De prachtige grotten van dien naam, mededingsters der wondervolle
+grotten van Ellora, en in hun geheel misschien schooner, nemen het
+lagere gedeelte eener kleine vallei in, een halve mijl ongeveer van
+de stad af.
+
+Nana Sahib behoefde dus niet door Adjuntah te gaan, waar de afkondiging
+van den gouverneur reeds aangeplakt moest zijn. Bijgevolg bestond er
+voor hem geen vrees herkend te worden.
+
+Vijftien uren dus na Ellora verlaten te hebben, drong hij met zijne
+metgezellen door een nauwen bergpas, die naar de beroemde vallei
+geleidde, waarvan de zeven en twintig tempels, in de rotsachtige
+massa zelve uitgehouwen, over duizelingwekkende afgronden hangen.
+
+Het was een prachtige nacht, met een schitterenden sterrenhemel,
+doch zonder maan. Hooge vijgeboomen en eenige "bars," die onder
+de reuzen der Indische flora geteld worden, teekenden zich zwart
+tegen den met sterren bezaaiden hemel af. Geen windje verstoorde de
+kalmte van den dampkring, geen blaadje bewoog zich, niet het minste
+geluid deed zich hooren, of het moest het zacht geruisch zijn van
+een bergstroom, die eenige honderden schreden verder in een diepe
+kloof vloeide. Doch dit geruisch nam toe en werd een waar geloei,
+toen de paarden den waterval van den Satkhound bereikt hadden, die
+van een hoogte van vijftig vademen valt, gebroken en verscheurd door
+de scherpe rotsen van kwarts en basalt. Vloeibaar stof dwarrelde in
+den bergpas rond en zou, zoo de maan in dien schoonen lentenacht den
+horizont verlicht had, het prachtige schouwspel hebben opgeleverd
+van de zeven kleuren van den regenboog.
+
+De Nana, Balao Rao en Kalagani vertoonden zich nu in den bergpas,
+die op deze plaats een scherpe kromming maakt en een prachtig uitzicht
+geeft op de vallei, verrijkt door de meesterstukken der boeddhistische
+bouwkunst. Daar, op de muren dier tempels, rijkelijk met zuilen,
+rozetten, arabesken, veranda's versierd, bevolkt met kolossale
+figuren van fantastisch gevormde dieren, voorzien van in de rotsmassa
+uitgeholde sombere cellen, eertijds door priesters, de bewaarders
+dezer heilige verblijfplaatsen bewoond, kan de kunstenaar ook nog
+eenige fresco's bewonderen, die eerst gisteren geschilderd schijnen
+te zijn en die koninklijke plechtigheden, godsdienstige processies,
+veldslagen voorstellen waarin al de wapenen van dien tijd voorkomen,
+zooals ze in de eerste tijden van de christelijke jaartelling in het
+prachtige land van Indie in zwang waren.
+
+Nana Sahib kende al de geheimen dezer onderaardsche verblijven. Meer
+dan eens hadden zijne metgezellen en hij, door de koninklijke
+troepen in 't nauw gebracht, er in de kwade dagen van den opstand
+een schuilplaats gevonden. De onderaardsche galerijen, die ze met
+elkander verbonden, de nauwste tunnels in de kwartsachtige rotsmassa
+uitgegraven, de bochtige gangen, die elkaar in alle richtingen
+kruisten, de duizend vertakkingen van dien doolhof, die den geduldigste
+wanhopend zouden gemaakt hebben, alles was hem gemeenzaam. Hij kon er
+niet verdwalen, zelfs al verlichtte geen fakkel hunne donkerste hoeken.
+
+De Nana ging als iemand, volkomen zeker van zich zelven, recht naar
+een van de minst belangrijke holen der groep. De opening was verborgen
+door dicht struikgewas en een hoop groote steenen, afkomstig van een
+oude instorting, tusschen de struiken van den bodem en de planten,
+die tusschen de spleten van de rots groeiden.
+
+Een licht tikje op den wand was den nabob voldoende om zijne
+tegenwoordigheid aan de opening van het hol te kennen te geven.
+
+Dadelijk kwamen twee of drie hoofden van Hindoes tusschen de takken
+te voorschijn, daarna tien, twintig en weldra vormden die hoofden,
+door lichamen gevolgd, als slangen tusschen de steenen doorkruipende,
+een groep van een veertigtal goed gewapende mannen.
+
+"Op marsch!" zeide Nana Sahib.
+
+En zonder eenige verklaring te vragen, zonder te weten waarheen
+hij hen leidde, volgden hem de getrouwe metgezellen van den nabob,
+gereed zich op een teeken van hem te laten dooden. Zij waren te voet,
+maar hunne beenen konden in snelheid wedijveren met die van een paard.
+
+De kleine troep drong door den bergpas, die langs den rand van den
+afgrond in de richting van het noorden liep en ging om den top van den
+berg heen. Een uur later had hij den weg van den Kandeisch bereikt,
+die zich verliest in de bergpassen der Sautpourrabergen.
+
+Met het aanbreken van den dag passeerden zij den tak op Nagpore van
+den spoorweg van Bombay op Allahabad en even later den weg zelven,
+die naar het noordoosten loopt.
+
+Op dit oogenblik bruiste de sneltrein van Calcutta voorbij, en
+liet zijn witten rook in de toppen der trotsche vijgeboomen langs
+den weg hangen, terwijl de roofdieren der jungles verschrikt op de
+vlucht joegen.
+
+De nabob hield zijn paard in en riep met luide stem, de hand naar
+den voortsnellenden trein uitgestrekt:
+
+"Ga en zeg den onderkoning van Indie, dat Nana Sahib nog altijd in
+leven is en dat hij dezen spoorweg, dat vervloekte gewrocht hunner
+handen, in het bloed der veroveraars zal verdrinken!"
+
+
+
+
+
+
+V.
+
+DE IJZEREN REUS.
+
+
+Wie beschrijft de verbazing der mannen, vrouwen en kinderen, van
+Hindoes zoowel als van Engelschen, op den grooten weg van Calcutta
+naar Chandernagor, toen zij in den vroegen morgen van den 6n Mei uit
+een der laatste voorsteden van de hoofdstad van Indie, tusschen twee
+dichte rijen nieuwsgierigen een vreemde equipage zagen te voorschijn
+komen,--indien men althans dien naam kan geven aan den zonderlingen
+toestel, die zich langs den oever der Hoogly voortbewoog.
+
+Aan het hoofd en als de eenige beweegkracht van den trein, stapte
+een reusachtige olifant, van twintig voet hoog, dertig lang en breed
+naar evenredigheid, bedaard en geheimzinnig voort. Zijn snuit was half
+omgebogen, als een enorme hoorn van overvloed, met het uiteinde in de
+lucht. Zijne vergulde slagtanden staken buiten zijn ontzaglijk kakebeen
+uit, gelijk aan twee dreigende zeisen. Over zijn donkergroen lichaam,
+zonderling gevlekt, was een in ruime plooien afhangend kleed van
+schitterende kleuren geslagen, afgezet met goud- en zilverdraadwerk,
+omgeven door groote eikels van gedraaide franje. Zijn rug torste
+een soort van prachtig versierd torentje, bekroond met een op de
+Indische wijze rond koepeldak en welks wanden voorzien waren van
+groote lensvormige glazen, veel gelijkende op de patrijspoorten
+eener scheepskajuit.
+
+Wat nu die olifant voorttrok, was een trein van twee enorme wagens,
+of liever twee werkelijke huizen, een soort van rollende bungalows,
+elk op vier raderen met sierlijk gebeeldhouwde naven, speken en
+velgen. Deze wielen, waarvan men slechts het onderste segment zag,
+bewogen zich in kasten, die half door het onderstel dezer enorme
+bewegingstoestellen verborgen waren. Een van scharnieren voorzien
+smal brugje, dat zich naar de beweging der wielen schikte, verbond
+het eerste voertuig met het tweede.
+
+Hoe kon nu een enkele olifant, hoe sterk ook, schijnbaar zonder
+de minste moeite, deze twee zware gevaarten trekken? Hij deed het
+evenwel, het wonderdier! Zijne dikke pooten lichtten zich op en
+daalden automatisch neder met een echt mechanische regelmaat en hij
+ging onmiddellijk van den stap in den draf over, zonder dat noch de
+stem, noch de hand van een "mahout" zich deed hooren of zien.
+
+Dat was voorzeker iets waarover de nieuwsgierigen zich moesten
+verwonderen, indien zij zich althans op eenigen afstand hielden,
+want, als zij dichter bij den kolos kwamen, ontdekten zij het geheim
+en week hunne verbazing voor bewondering.
+
+En inderdaad werd het oor onmiddellijk getroffen door een soort van
+op de maat afgepast geloei, dat zeer veel overeenkomst had met het
+eigenaardig geschreeuw van die reuzen der Indische fauna. Daarenboven
+ontsnapte er in kleine tusschenpoozen uit de naar den hemel gerichte
+tromp een schitterende rookwolk.
+
+En toch was het zeer zeker een olifant! Zijn met vouwen en rimpels
+bedekte, zwartachtig groene huid hield ongetwijfeld een dier machtige
+beenderengestellen verborgen, waarmede de natuur de dikhuidigen
+begiftigd heeft! Zijne oogen schitterden met een levendigen glans! Zijn
+leden waren met beweging begaafd!
+
+Doch, zoo de een of andere nieuwsgierige het gewaagd had de hand op het
+ontzaglijke dier te leggen, was alles helder voor hem geworden. Het
+was slechts een bewonderenswaardige oogbedrieger, een verrassende
+navolging, met al de uiterlijke kenteekenen van het leven, zelfs
+van dichtbij.
+
+Werkelijk was die olifant van plaatijzer en hield inwendig een
+weglocomotief verborgen, en wat den trein, het "Stoomhuis" betreft,
+om de benaming te gebruiken, die hem toekomt, het was de door den
+ingenieur beloofde rollende woning.
+
+De eerste wagen of liever het eerste huis, diende tot woning voor
+kolonel Munro, kapitein Hod, Banks en mij.
+
+Het tweede huisvestte sergeant Mac Neil en de lieden, die het personeel
+van den tocht uitmaakten.
+
+Banks had zijne belofte gehouden, kolonel Munro de zijne en ziedaar
+hoe men in den morgen van den 6n Mei, in die buitengewone equipage
+vertrokken was om de noordelijke streken van het Indische schiereiland
+te bezoeken.
+
+Doch waartoe zulk een kunstmatige olifant? Waarom die fantasie,
+in strijd met den praktischen geest der Engelschen? Tot nog toe was
+het nooit bij iemand opgekomen om aan een locomotief, bestemd om,
+hetzij op de groote straatwegen of op de rails der spoorbanen, te
+circuleeren, de gedaante van een viervoetig dier te geven!
+
+Het valt niet te ontkennen, dat we, voor 't eerst de wonderlijke
+machine ziende, ten hoogste verbaasd stonden te kijken. Er kwam geen
+einde aan de vragen, die onzen vriend Banks ten opzichte der machine
+gedaan werden. Volgens zijne plannen toch en onder zijne leiding was
+deze weglocomotief vervaardigd. Wie had hem de zonderlinge gedachte
+ingeblazen haar tusschen de ijzeren wanden van een mechanischen
+olifant te verbergen?
+
+"Mijne vrienden," vergenoegde Banks zich zeer ernstig te antwoorden,
+"kent ge den rajah van Bouthan?"
+
+"Ik ken hem," antwoordde kapitein Hod, "of liever, ik kende hem,
+want hij is nu sedert drie maanden overleden."
+
+"Welnu, voor hij stierf," antwoordde de ingenieur, "was de rajah
+van Bouthan niet alleen in leven, maar hij leefde heel anders
+dan een ander. Hij was zeer op pracht gesteld, onder welken vorm
+ook. Hij weigerde zich niets, niets namelijk van 't geen hem in
+zijn hoofd opkwam. Hij bedacht het onmogelijke en indien zijn
+beurs niet onuitputtelijk geweest ware, had zij werkelijk kans
+gehad uitgeput te worden in de verwezenlijking zijner weelderige
+fantasie. Hij was rijk als de nabobs van vroegere tijden. Zoo hij
+ooit door eenige zorg gekweld werd, dan was het door de zorg hoe
+zijne schatten iets minder alledaags te verteren dan zijne millioenen
+rijke medebroeders. Nu kwam er eens een gedachte bij hem op, die zich
+zoodanig van hem meester maakte, dat hij er niet meer van kon slapen,
+een gedachte waarop Salomo trotsch zou geweest zijn, en die hij zeker
+verwezenlijkt zou hebben, als hij den stoom gekend had: de gedachte
+namelijk om op eene tot nog toe geheel nieuwe wijze te reizen, met
+een equipage zooals nooit iemand er een had kunnen droomen. Hij
+kende mij, liet mij aan zijn hof komen en teekende mij zelf het
+plan van zijn voertuig. En als ge nu denkt, mijne vrienden, dat ik
+in lachen uitbarstte bij het voorstel van den rajah, dan bedriegt ge
+u! Ik begreep volkomen dat dit grootsche idee slechts in de hersenen
+van een Hindoeschen souverein had kunnen opkomen, en 'k had van dat
+oogenblik af slechts eene begeerte, het zoodra mogelijk uit te voeren
+op eene wijze, die mijn dichterlijken client en mij zelven het best
+kon bevredigen. Een ingenieur is niet alle dag in de gelegenheid
+zijne krachten aan fantastische voorstellingen te beproeven en de
+fauna der Apocalypsis of de schepping der Duizend en een Nacht met
+een dier van eigen vinding te verrijken. En toch, de fantasie van den
+rajah was uitvoerbaar. Ge weet wat men in werktuigkunde al doet, wat
+men al kan doen en wat men eenmaal zal doen. Ik zette mij dus aan den
+arbeid en in dit omhulsel van plaatijzer, dat een olifant voorstelt,
+gelukte het mij den stoomketel, met het mechanisme en den tender van
+een weglocomotief met zijn geheele toebehooren in te sluiten. De
+gelede tromp, die naar goedvinden kan opgeheven en neergedrukt
+worden, diende mij tot schoorsteen; door middel van een excentriek [5]
+kon ik de beenen van mijn dier aan de wielen van mijn toestel
+spannen; ik richtte de oogen in als de lensglazen van een vuurtoren,
+teneinde op die wijze twee stralen electrisch licht te verspreiden
+en daarmede was de kunstmatige olifant voltooid. Ik had meer dan eene
+moeielijkheid moeten overwinnen, die niet dadelijk was opgelost. Het
+gevaarte kostte mij vrij wat slapelooze nachten, zoodat mijn rajah,
+die hoogst ongeduldig was en den meesten tijd van zijn leven in mijn
+werkplaats doorbracht, kwam te sterven, voordat mijn olifant zijne
+wandeling op de groote wegen van Indie kon beginnen. De ongelukkige
+had den tijd niet gehad de proef van zijn rollend huis te nemen. Maar
+zijn erfgenamen, minder fantastisch dan hij, beschouwden den toestel
+met schrik en bijgeloof, als het werk van een krankzinnige. Zij
+haastten zich dus er zich tegen een lagen prijs van te ontdoen en
+daarom kocht ik alles voor rekening van den kolonel. Ge weet nu, mijne
+vrienden, hoe en waarom wij alleen op de wereld, ik sta er voor in,
+kunnen beschikken over een stoomolifant van tachtig paardenkracht,
+of liever van tachtig olifanten van drie honderd kilogrammeters!"
+
+"Bravo! Banks, bravo!" riep kapitein Hod uit. "Een ingenieur, die
+daarenboven kunstenaar is, een dichter in ijzer en staal, dat mag
+een witte raaf genoemd worden!"
+
+"Toen nu de rajah dood was," antwoordde Banks, "en zijn equipage
+teruggekocht, had ik den moed niet mijn olifant te vernietigen en
+den locomotief zijn gewonen vorm terug te geven!"
+
+"En je hebt volmaakt goed gehandeld!" hernam de kapitein. "Onze olifant
+is prachtig! En wat zullen we een effect met dat reusachtige dier
+maken, als het ons over de vlakten en door de jungles van Hindostan
+voert! Een dergelijk denkbeeld kon alleen bij een rajah opkomen! Welnu,
+wij zullen dat idee in praktijk brengen, niet waar, kolonel?"
+
+Kolonel Munro had bijna geglimlacht. Dat stond gelijk met een volslagen
+goedkeuring van de woorden des kapiteins. De reis werd dus vastgesteld
+en dat was de reden, waarom een ijzeren olifant, eenig in zijn soort,
+een kunstmatige Leviathan er toe gebracht werd de rollende woning te
+trekken van vier Engelschen, inplaats van in groote staatsie een der
+rijkste rajahs van het Indische schiereiland rond te leiden.
+
+En hoe is nu deze weglocomotief ingericht, waaraan Banks vernuftig
+al de verbeteringen der moderne wetenschap had aangebracht?
+
+Tusschen de vier wielen strekt zich het geheele mechanisme,
+cilinders, stangen, stoomschuiven, voedingspomp, excentrieken,
+in het lichaam van den stoomketel geborgen, uit. Deze pijpketel
+heeft zestig vierkante meters verwarmend oppervlak. Hij is geheel
+bevat in het voorste gedeelte van het lichaam des olifants, welks
+achterste gedeelte den tender verbergt, bestemd om het water en
+de brandstof mede te voeren. De stoomketel en de tender, beiden op
+hetzelfde gestel geplaatst, zijn alleen van elkander gescheiden door
+een tusschenruimte voor den stoker. De machinist houdt zijn verblijf
+in den toren, bestand tegen de kogels, welke toren boven het lichaam
+van het dier uitkomt en waarin, in geval van een ernstigen aanval,
+al onze manschappen zich zullen kunnen verschuilen. Onder de oogen van
+den machinist bevinden zich de veiligheidskleppen en de manometer, die
+de spanning van den stoom aangeven; binnen zijn bereik de regulator en
+de gangkruk die hem dienen, de een om den aanvoer van stoom, de andere
+om de beweging der stoomschuiven te regelen en bijgevolg den gang naar
+voren of achteren van den toestel te bepalen. Uit dit torentje kan
+hij door dikke lensvormige glazen den weg waarnemen, dien zij gaan,
+terwijl een pedaal, die met de voorwielen in verband staat, deze
+verstelt en het gevaarte de scherpste bochten en krommingen doet maken.
+
+Veeren van het beste staal, aan de assen bevestigd, torsen den ketel
+en den tender, om de schokken door de ongelijkheden van den grond
+teweeggebracht, te temperen. Wat de wielen betreft, van beproefde
+sterkte, zij zijn aan den omtrek van tanden voorzien, die in den
+grond ingrijpen, hetgeen het slijten of doorslaan belet.
+
+Zooals Banks ons mededeelde, is de nominale kracht der machine
+tachtig paarden, die men evenwel tot honderd vijftig effectieve
+kracht kan opvoeren, zonder vrees voor ontploffing. Deze machine,
+samengesteld volgens de beginselen van het "stelsel Field," is
+met dubbelen cilinder en veranderlijke uitzetting. Een hermetisch
+gesloten omhulsel beveiligt het geheele mechanisme voor het stof der
+wegen, dat het anders spoedig zou bederven. De voortreffelijkheid
+dezer machine bestaat vooral hierin, dat zij weinig verbruikt en veel
+voortbrengt. Inderdaad is het gemiddelde verbruik, in verhouding tot de
+verkregen trekkracht, even voordeelig, hetzij men kool of hout stoke,
+want de rooster van den vuurhaard is zoo ingericht, dat alle soorten
+van brandstof kunnen gebruikt worden. Wat de normale snelheid van
+dezen weglocomotief betreft, deze wordt door den ingenieur geschat
+op vijf en twintig kilometers per uur, maar op een gunstig terrein,
+zal hij het tot veertig brengen. De wielen kunnen, zooals wij zeiden,
+niet gemakkelijk doorslaan, niet alleen door het ingrijpen hunner
+vellingen in den grond, doch ook omdat de ophanging van den toestel
+op veeren van uitstekende hoedanigheid, volkomen is en het gewicht,
+dat door de schokken telkens ongelijk zou worden, daardoor overal
+gelijkelijk verdeeld blijft. Daarenboven kunnen deze wielen gemakkelijk
+vastgezet worden door een remtoestel met samengeperste lucht, die
+het voertuig of langzamerhand, of bijna plotseling doet stilstaan.
+
+Wat het vermogen der machine aangaat om tegen hellingen op te gaan,
+dit is werkelijk merkwaardig. Banks heeft inderdaad de schoonste
+resultaten verkregen door rekening te houden met het gewicht en het
+voortdrijvend vermogen, op elken zuiger van zijn locomotief. Ook kan
+hij gemakkelijk hellingen bestijgen van tien a twaalf centimeters
+per meter,--'t geen aanzienlijk is.
+
+Overigens zijn de wegen, door de Engelschen in Indie aangelegd en
+die een net uitmaken van verscheidene duizenden mijlen, wezenlijk
+prachtig. Zij leenen zich uitstekend voor deze soort van vervoer. Om
+van geen anderen weg te spreken dan van den "Great Trunk Road", die
+het geheele schiereiland doorsnijdt, deze strekt zich onafgebroken
+twaalf honderd mijlen, of bij de twee duizend kilometers ver uit.
+
+En nu, laat ons een en ander vertellen van het Stoomhuis, dat de
+kunstmatige olifant voorttrok.
+
+Banks toch had van de erfgenamen van den nabob, voor rekening van
+kolonel Munro niet alleen den weglocomotief gekocht, maar ook den
+trein, dien hij voorttrok. Wien zal het verwonderen, dat de rajah
+van Bouthan hem geheel naar eigen vinding en in Hindoeschen trant had
+laten vervaardigen? Ik noemde hem reeds een rollenden bungalow; hij
+verdient dien naam ten volle en inderdaad mogen de twee wagens, waaruit
+de trein bestaat, een wonder van de bouwkunst des lands genoemd worden.
+
+Men stelle zich twee soorten van pagoden zonder minarets voor, met hare
+dubbele, dikbuikige, ronde koepeldaken, hare uitstekende vensters, door
+vierkante, platte, gebeeldhouwde zuilen gedragen, haar versiering in
+veelkleurig lofwerk van kostbare houtsoorten, hare bevallig geteekende,
+sierlijk gebogen omtrekken, de rijk aangebrachte veranda's, waarin
+zij van voren en achteren uitloopen. Men zou gezegd hebben, dat het
+twee aan den heiligen heuvel van Sonnaghur ontleende pagoden waren,
+die, met elkander verbonden, door dien ijzeren olifant op sleeptouw
+genomen, de groote wegen van Indie gingen bewandelen!
+
+En, opdat er toch niets aan dit wonderbaarlijke voertuig zou ontbreken,
+moet nog vermeld worden, dat het drijven kon. Het benedengedeelte toch
+van het lichaam des olifants, de buik in een woord, die de machine
+bevat, zoowel als het onderstel der twee rollende huizen, vormden
+vaartuigen van licht plaatijzer. Deed er zich nu een stroom op zijn
+weg voor, dan trad de olifant er in, de trein volgde hem en de pooten
+van het dier, door de drijfstangen als schoepen in beweging gebracht,
+sleepte het geheele stoomhuis over de rivieren en stroomen voort. Een
+onschatbaar voordeel voorzeker in het uitgestrekte land van Indie,
+door zooveel stroomen doorsneden, waarover de bruggen nog moeten
+gelegd worden.
+
+Zoodanig was dus die trein, eenig in zijn soort en zoodanig had de
+zonderlinge rajah van Bouthan hem gewild. Maar, mocht Banks al aan de
+fantasie van den rajah hebben toegegeven, die aan de beweegkracht den
+vorm van een olifant en aan de rijtuigen de gedaante van pagoden gaf,
+het inwendige had hij gemeend naar den Engelschen smaak te moeten
+inrichten en daarbij in het oog gehouden, dat het een reis van langen
+duur zou zijn. En hierin was hij volkomen geslaagd.
+
+Het Stoomhuis bestond, zooals ik gezegd heb, uit twee wagens, die
+inwendig niet minder dan zes meters breed waren. Zij overschreden
+bijgevolg de assen der wielen, die slechts vijf meters breed waren. Op
+zeer lange en buitengewoon buigzame veeren rustende, hadden zij evenmin
+van schokken te lijden als de wagens op een goed aangelegden spoorweg.
+
+De eerste wagen had een lengte van vijftien meters. Van voren
+overschaduwde een sierlijke veranda, op lichte zuilen rustende, een
+ruim balkon, dat gemakkelijk een tiental personen kon bevatten. Twee
+vensters en een deur kwamen op het salon uit, daarenboven verlicht
+door twee zijvensters. Dit salon, gemeubeld met een tafel en een
+bibliotheek, in zijn geheele breedte voorzien van zachte divans, was
+smaakvol versierd en met rijke stoffen behangen. Een dik Smyrna's
+tapijt bedekte den vloer. "Tatti's," een soort van lichtschermen
+van met bloemen versierd rietgras, voor de vensters gehangen en
+onophoudelijk met welriekend water besproeid, onderhielden een
+aangename frischheid, zoowel in het salon als in de kleinere
+vertrekken. Aan de zoldering hing een "punka," die, terwijl de
+trein op weg was, automatisch bewogen of gedurende de halten door
+een dienaar heen en weder gezwaaid werd. Moest men niet met alle
+mogelijke middelen het onaangename bestrijden eener temperatuur,
+die gedurende zekere maanden van het jaar, in de schaduw boven vijf
+en veertig graden C. rijst?
+
+Achter in de zaal verleende een tweede deur, van kostbaar hout,
+tegenover de deur der veranda, toegang tot de eetzaal, die haar licht
+niet alleen ontving van de zijvensters, maar ook van een plafond
+van mat glas. Rondom de in het midden geplaatste tafel, konden acht
+gasten plaats nemen. Wij waren slechts met ons vieren en zouden het
+dus ruim genoeg hebben. Buffetten en kredenstafeltjes, beladen met al
+de weelde van zilverwerk, glazen en porceleinen voorwerpen, door het
+Engelsche comfort vereischt, meubelden deze eetzaal. Het spreekt van
+zelf, dat al de licht breekbare voorwerpen, half in bijzonder daartoe
+vervaardigde inkervingen gevat, evenals dit aan boord van schepen
+geschiedt, voor de schokken bewaard bleven, zelfs op de slechtste
+wegen, ingeval onze trein ooit genoodzaakt werd zich op dezen te wagen.
+
+De deur, achter in de eetzaal, kwam uit op een gang, die uitliep
+op een achterbalkon, mede bedekt door een veranda. Langs dezen gang
+bevonden zich vier kamers, zijdelings verlicht, een bed, een toilet,
+een kleerkast, een divan bevattende en ingericht als de kajuiten van
+de rijkste transatlantische paketbooten. De eerste kamer links werd
+bewoond door kolonel Munro, de tweede rechts, door den ingenieur
+Banks. Dan volgde rechts, op de kamer van den ingenieur, die van
+kapitein Hod en de mijne links op die van kolonel Munro.
+
+De tweede wagen, twaalf meters lang, bezat evenals de eerste, een
+balkon met veranda, dat uitkwam op een groote keuken, aan iedere zijde
+geflankeerd door twee provisiekamers, en natuurlijk voorzien van de
+noodige keukengereedschappen. Deze keuken stond in verbinding met een
+gang, die zich in het midden tot een vierkant vertrek verwijdde en
+voor het personeel der expeditie een tweede eetzaal vormde, verlicht
+door een vallicht in de zoldering. Aan de vier hoeken bevonden zich
+vier kleine vertrekken, bewoond door sergeant Mac Neil, den machinist,
+den stoker en den ordonnans van kolonel Munro; vervolgens waren er van
+achteren nog twee andere vertrekjes, het eene bestemd voor den kok,
+het andere voor den oppasser van kapitein Hod; eindelijk nog andere
+vertrekken, die dienden tot berging van wapenen, tot ijskelder,
+bagagekamer, enz., en allen uitkwamen op het verandabalkon van
+achteren.
+
+Men ziet dat Banks de twee rollende woningen van het Stoomhuis
+doelmatig en gemakkelijk had ingericht. Zij konden 's winters
+verwarmd worden door een toestel, waarvan de verwarmde lucht, door de
+machine verschaft, door de kamers circuleerde, behalve twee kleine
+schoorsteenen, die in het salon en de eetzaal geplaatst waren. Wij
+waren dus in staat het barre jaargetijde te trotseeren, zelfs aan
+den voet van de bergen van Thibet.
+
+De belangrijke vraag der levensmiddelen was natuurlijk niet verzuimd en
+we namen zooveel fijne verduurzaamde spijzen van allerlei aard mede,
+dat het geheele personeel der expeditie er een jaar lang genoeg aan
+zou gehad hebben. Het overvloedigst waren wij voorzien van vleesch
+in blikken bussen van de beste merken, vooral gekookt en gestoofd
+ossenvleesch, en van kippenpasteien, waarvan het gebruik in Indie
+zoo algemeen verspreid is.
+
+Ook aan melk zou het ons niet ontbreken voor het ontbijt in den
+vroegen morgen, dat het eigenlijke ontbijt voorafgaat, ook niet
+aan bouillon voor de "tiffin," (het tweede ontbijt) die het diner
+des avonds voorafgaat, dank zij de nieuwe toebereidingen, die het
+mogelijk maken, dat men ze geconcentreerd op reis medeneemt.
+
+Na de melk tot deegachtige consistentie uitgedampt te hebben,
+wordt zij in hermetisch dichte bussen gesloten van vier honderd
+vijftig gram inhoud, die drie kan vloeistof kunnen opleveren
+door de bijvoeging van het vijfvoudig gewicht aan water. In dezen
+toestand komt zij in samenstelling overeen met normale melk van goede
+hoedanigheid. Hetzelfde resultaat wordt verkregen met den bouillon,
+die, na op dezelfde wijze geconserveerd en tot tabletjes gevormd te
+zijn, opgelost uitmuntende soepen geeft.
+
+Wat het ijs aangaat, zoo nuttig in die heete luchtstreek, het was
+ons gemakkelijk het in weinige oogenblikken te maken, door middel
+van den toestel van Carre, die de verlaging der temperatuur door
+de verdamping van vloeibaar ammoniakgas bewerkt. Een der kleinere
+vertrekken van achteren was zelfs tot ijskelder ingericht en hetzij
+door de verdamping van den ammoniak, hetzij door de vervluchtiging van
+den methylether, kon de opbrengst onzer jachten onbepaald geconserveerd
+worden, dank zij de toepassing der methode van een Franschman,
+mijn landgenoot Ch. Tellier. Men zal moeten toestemmen, dat dit een
+kostbare hulpbron was, die in alle omstandigheden levensmiddelen van
+de beste hoedanigheid ter onzer beschikking stelde.
+
+Wat de dranken betreft, ook hiervan was de kelder goed
+voorzien. Fransche wijnen, verschillende soorten van bier, brandewijn,
+arak, hadden allen afzonderlijke plaatsen en waren in voldoende
+hoeveelheid voorhanden voor de eerste behoeften.
+
+Wij moeten overigens opmerken, dat onze reisweg ons niet belangrijk van
+de bewoonde provincien van het schiereiland zou verwijderen. Men stelle
+zich ook vooral Indie niet als een woestijn voor. Mits men de ropijen
+niet spaart, kan men er zich niet alleen het noodige, maar meer dan
+dat verschaffen. Het zou kunnen zijn dat, als wij in de noordelijke
+streken, aan den voet van het Himalaya-gebergte overwinteren, we aan
+onze eigen hulpmiddelen zullen overgeleverd zijn. Doch ook in dat
+geval zouden we aan al de behoeften van een comfortable levenswijze
+kunnen voldoen. De praktische geest van onzen vriend Banks had alles
+voorzien, en men kon zich voor de zorg ons onder weg te proviandeeren,
+gerust op hem verlaten.
+
+Ziehier nu het plan dezer reis,--een plan, dat in beginsel werd
+vastgesteld, uitgenomen de weinige wijzigingen, die onvoorziene
+omstandigheden er in konden brengen:
+
+Te vertrekken van Calcutta langs de vallei van den Ganges naar
+Allahabad; door het koninkrijk Oude in de richting van het noorden
+verder te gaan, teneinde de eerste berghellingen van Thibet te
+bereiken, gedurende eenige maanden nu eens hier, dan weder daar te
+kampeeren, het daarbij kapitein Hod gemakkelijk makende zijne jachten
+te organiseeren, om vervolgens weder naar Bombay af te zakken.
+
+Dat was bijna negen honderd mijlen af te leggen. Doch ons huis en
+zijn geheele personeel reisden met ons. Wie zou er iets tegen hebben
+om onder dergelijke omstandigheden meermalen de reis om de wereld
+te maken?
+
+
+
+
+
+
+VI.
+
+EERSTE HALTEN.
+
+
+Den 6n Mei had ik met het aanbreken van den dag het hotel Spencer
+verlaten, een der beste van Calcutta, alwaar ik sedert mijn komst in de
+hoofdstad van Indie mijn verblijf had gevestigd. Deze groote stad had
+nu voortaan geene geheimen meer voor mij. Morgenwandelingen, te voet,
+gedurende de eerste uren van den dag, avondwandelingen, per rijtuig,
+in het Strand, tot het voorplein van het fort William, te midden van
+de prachtige equipages der Europeanen, die de niet minder prachtige
+rijtuigen der dikke, vette inlandsche baboes (Bengaalsche burgers)
+vrij minachtend kruisen; tochten door de merkwaardige neringdoende
+straten, die zeer juist den naam van bazars dragen; bezoeken aan de
+velden waar de dooden tot asch verbrand worden, aan de oevers van den
+Ganges, aan de botanische tuinen van den natuurkundige Hooker, aan
+"mevrouw Kali", de vreeselijke vrouw met vier armen, de wreede godin
+des doods, die zich in een kleinen tempel van een der voorsteden
+verbergt, waar de moderne beschaving hand aan hand gaat met de
+inlandsche barbaarschheid. Het paleis beschouwen van den onderkoning,
+dat juist tegenover het hotel Spencer gelegen is; het zonderlinge
+paleis bewonderen van Chowringhi Road en den Town-Hall, gewijd aan
+de herinnering der groote mannen van onzen tijd; in bijzonderheden
+de belangwekkende moskee van Hoogly bestudeeren; langs de haven te
+wandelen, bezaaid met de schoonste koopvaardijschepen der Engelsche
+marine; afscheid te nemen eindelijk van de arghila's, adjudanten of
+wijsgeeren,--die vogels hebben zooveel namen!--die belast zijn met
+het schoonhouden der straten en met de openbare gezondheid der stad,
+dat alles was verricht en mijn vertrek was bepaald.
+
+Dien morgen dus kwam een palki-ghari, een soort van slecht rijtuig met
+twee paarden en op vier wielen,--dat onder de fraaie en gemakkelijke
+producten der Engelsche rijtuigfabrieken onwaardig was zich te
+vertoonen,--mij op het plein van het Gouvernement afhalen, om mij even
+daarna aan de deur van den bungalow van kolonel Munro af te zetten.
+
+Een honderd schreden verder buiten de voorstad, stond onze trein
+ons af te wachten. We hadden alleen nog maar te verhuizen,--in de
+eigenlijke beteekenis van het woord.
+
+Het spreekt van zelf, dat onze bagage vooraf in de daartoe afzonderlijk
+ingerichte bergplaats was overgebracht. We namen trouwens niets dan
+het hoognoodige met ons. Wat evenwel wapens aangaat, had kapitein
+Hod gemeend het met niet minder dan met vier Enfield-karabijnen, met
+ontplofbare kogels, vier jachtgeweren en twee eendenroeren te kunnen
+stellen, behalve nog een zeker aantal geweren en revolvers,--genoeg
+om al onze lieden te wapenen. Al die oorlogswapenen bedreigden meer
+de wilde dieren dan het eenvoudige wild voor de keuken, doch men zou
+dit den Nimrod onzer expeditie niet gemakkelijk aan zijn verstand
+hebben kunnen brengen.
+
+Kapitein Hod was overigens verrukt! Het pleizier zijn kolonel aan
+zijne eenzame levenswijze te ontrukken, de vreugde naar de noordelijke
+provincien van Indie te vertrekken, in een equipage zonder weerga,
+het vooruitzicht van buitengewone jachtoefeningen, jachttochten,
+jachtavonturen in het Himalaya-gebergte, dit alles lachte hem toe,
+wond hem op en uitte zich door onophoudelijke uitroepen en stevige
+handdrukken.
+
+Het uur van vertrek had geslagen. De stoom had de noodige drukking, de
+machine stond gereed om dienst te doen. De machinist was op zijn post,
+met de hand op den regulateur. De gewone stoomfluit deed zich hooren.
+
+"Vooruit!" riep kapitein Hod, zijn hoed zwaaiende. "IJzeren Reus,
+vooruit!"
+
+De IJzeren Reus, waarmede onze opgewonden vriend,
+de bewonderenswaardige beweegkracht van onzen trein bestempelde,
+verdiende dien naam terecht en bleef haar bij.
+
+Een woord over het personeel der expeditie, dat het tweede rollende
+huis bewoonde:
+
+De machinist Storr, een Engelschman, behoorde tot de Compagnie van
+den "Great Southern of India," die hij nog maar sedert weinige maanden
+verlaten had. Banks kende hem als zeer bekwaam en had hem in den dienst
+van kolonel Munro doen overgaan. Het was een man van veertig jaar,
+handig werkman, zeer op de hoogte van alles wat zijn vak betrof,
+en die ons groote diensten zou bewijzen.
+
+De stoker heette Kalouth. Hij behoorde tot de door de
+Spoorwegcompagnieen zoo gezochte klasse van Hindoes, die ongestraft
+de tropische hitte van Indie, nog verhoogd door de hitte van hun
+stoomketel, kunnen verdragen. Ditzelfde is het geval met de Arabieren
+waaraan de Compagnieen van zeetransporten op den tocht door de
+Roode Zee den dienst als stoker toevertrouwen. Deze goede menschen
+vergenoegen zich met zich slechts te laten koken, waar de Europeanen
+in eenige oogenblikken zouden braden. Ook dit was een goede keus.
+
+De ordonnans van kolonel Munro was een Hindoe van vijf en dertig
+jaar, van het ras der Gourgkhas, Goumi genaamd. Hij behoorde tot het
+regiment, dat als een bewijs van goede discipline, het gebruik der
+nieuwe munitie aannam, die aanleiding gaf of althans het voorwendsel
+was van de omwenteling der Sipayers. Klein, vlug, welgemaakt,
+van beproefde getrouwheid, droeg hij nog de zwarte uniform van de
+"riflebrigade", waaraan hij gehecht was als aan zijn eigen huid.
+
+Sergeant Mac Neil en Goumi waren met ziel en lichaam gehecht aan
+kolonel Munro.
+
+Na in al de oorlogen van Indie aan zijne zijde gestreden te hebben,
+na hem te hebben bijgestaan in zijne vruchtelooze pogingen om Nana
+Sahib weder te vinden, hadden zij hem in zijne afzondering gevolgd
+en zouden hem nimmermeer verlaten.
+
+Was Goumi de ordonnans van den kolonel, Fox,--een echte Engelschman,
+zeer vroolijk, zeer spraakzaam,--was de oppasser van kapitein Hod,
+en niet minder hartstochtelijk jager dan hij. De goede jongen had
+zijn betrekking voor geen andere, welke ook, willen verruilen. Zijn
+slimheid maakte hem den naam dien hij droeg waardig. Fox! Vos! maar
+een vos, die zeven en dertig tijgers gedood had,--drie minder dan
+zijn kapitein. Hij dacht het er trouwens niet bij te laten.
+
+Om van het geheele personeel der expeditie een woord te zeggen, mogen
+we onzen kok niet onvermeld laten, die tusschen de twee provisiekamers,
+in het voorste gedeelte van het tweede huis, het bevel voerde. Hij
+was een neger van Franschen oorsprong en had reeds onder alle
+breedten gebraden en gestoofd. "Monsieur Parazard" verbeeldde zich
+geen alledaagsch bedrijf, maar een ambt van het grootste gewicht uit
+te oefenen. Met de deftigheid van een paus stapte hij van het eene
+fornuis naar het andere en bestrooide met de nauwkeurigheid van een
+scheikundige, zijne spijzen met peper, zout en de andere specerijen,
+die den smaak zijner geleerde preparaten moesten verhoogen. Maar,
+"monsieur Parazard" was bekwaam en zindelijk en daarom vergaf men
+hem gaarne deze keukenijdelheid.
+
+Dus bestond de expeditie, die de IJzeren Reus met zijn uit twee
+rollende huizen bestaanden trein naar het noorden van het schiereiland
+medevoerde, uit de heeren sir Edward Munro, Banks, kapitein Hod en mij
+van de eene zijde en Mac Neil, Storr, Kalouth, Goumi, Fox en "monsieur
+Parazard" van de andere,--te zamen dus uit tien personen. Men vergete
+daarbij niet de twee honden Phann en Black, wier hoedanigheden de
+kapitein op de jacht van allerlei wild niet genoeg kon roemen.
+
+Bengalen is misschien, zooal niet het belangrijkste, dan toch zeker
+het rijkste presidentschap van Hindostan. Het is het eigenlijke
+land der rajahs niet, hetgeen meer bijzonder het middelpunt van dit
+uitgestrekte Koninkrijk uitmaakt; doch deze provincie beslaat een
+zeer bevolkt grondgebied, dat misschien beschouwd kan worden als
+het ware land der Hindoes. Zij strekt zich ten noorden uit tot de
+ontoegankelijke grenzen van het Himalaya-gebergte en onze reisweg
+zou haar in schuinsche richting doorsnijden.
+
+Na over de het eerst te houden halten beraadslaagd te hebben, waren
+wij het allen omtrent dit punt eens geworden: gedurende eenige mijlen
+langs den oever der Hoogly, een arm van den Ganges, waaraan Calcutta
+gelegen is op te klimmen, de Fransche stad Chandernagor rechts te laten
+liggen, van daar langs den spoorweg tot Burdwan te gaan, daarna schuins
+Behar te doortrekken, om den Ganges later te Benares weder te vinden.
+
+"Mijne vrienden," had kolonel Munro gezegd, "ik laat het geheel aan
+u over welken weg wij nemen zullen.... Laat mij er buiten. Handelt
+daaromtrent zooals gij goedvindt."
+
+"Maar mijn waarde Munro," antwoordde Banks, "ge moest ons althans
+ook uw meening zeggen...."
+
+"Neen, Banks," hernam de kolonel, "'k ben volkomen onverschillig
+daaromtrent en heb waarlijk niet de minste voorliefde tot het bezoeken
+van de eene provincie boven de andere. Een vraag evenwel: welke
+richting denkt ge te nemen, als we Benares zullen bereikt hebben?"
+
+"De richting naar het noorden!" riep kapitein Hod onstuimig uit,
+"den weg, die rechtstreeks door het koninkrijk Oude naar den voet
+der Himalaya voert!"
+
+"Welnu, mijne vrienden, op dit oogenblik...." antwoordde kolonel
+Munro, "zal ik u misschien vragen om.... Doch, we zullen er over
+spreken als het tijd zal zijn. Gaat vooreerst, zooals het u goeddunkt!"
+
+Dit antwoord van Sir Edward Munro verwonderde mij wel eenigszins. Wat
+meende hij toch? Had hij slechts toegestemd om die reis te ondernemen
+met de gedachte, dat het toeval hem misschien beter zou dienen dan
+zijn wil het vermocht had? Zeide hij bij zich zelven dat, indien Nana
+Sahib niet dood was, hij hem misschien zou kunnen wedervinden in het
+Noorden van Indie? Hoopte hij nog altijd zich te kunnen wreken? Wat
+mij aangaat, ik had als een voorgevoel dat een verborgen gedachte den
+kolonel Munro bezielde en het scheen me toe dat sergeant Mac Neil in
+het geheim van zijn meester moest zijn.
+
+Gedurende de eerste uren van dezen morgen, waren wij bijeen in het
+salon van het Stoomhuis. De deur en de twee vensters der veranda
+waren geopend en de punka, de lucht in beweging brengende, maakte de
+temperatuur draaglijker.
+
+De IJzeren Reus werd door den regulateur van Storr zoodanig in bedwang
+gehouden, dat men niet sneller ging dan een kleine mijl per uur en
+dit was op het oogenblik snel genoeg voor reizigers, die gaarne het
+land wilden zien, dat zij doorreisden.
+
+Bij het verlaten der voorsteden van Calcutta, werden wij gevolgd door
+een zeker aantal Europeanen, die onze equipage verbaasd opnamen en
+door een menigte Hindoes, die haar met een soort van bewondering, met
+vrees gemengd, aanstaarden. Deze menigte was gaandeweg verminderd,
+maar wij ontsnapten niet aan de bevreemding der voorbijgangers,
+die hunne bewonderende wahs! wahs! uitten. Het spreekt van zelf dat
+al deze uitroepen minder de twee prachtige wagens golden dan den
+reusachtigen olifant, die ze trok, onder het onophoudelijk uitbraken
+van wolken stoom.
+
+Te tien uur werd de tafel aangerecht in de eetzaal en deden wij eer aan
+het ontbijt van "monsieur Parazard," minder geschud voorzeker dan we
+'t zouden geweest zijn in een wagon-salon eerste klasse.
+
+De weg, dien onze trein volgde, liep toen langs den linkeroever
+der Hoogly, de meest westelijke der talrijke armen van den Ganges,
+die te zamen het warnet vormen van den delta der Sunderbunds. Dit
+geheele gedeelte van het grondgebied is van alluviaal-formatie.
+
+"Wat ge daar ziet, mijn waarde Maucler," zei Banks tot mij, "is
+een verovering van den heiligen stroom op de niet minder heilige
+Bengaalsche golf. Een quaestie van tijd. Er is misschien geen enkel
+deeltje van dezen grond, dat niet van het Himalaya gebergte gekomen is,
+overgebracht door den Gangesstroom. De stroom heeft allengs den berg
+afgekabbeld om er den bodem dezer provincie mede samen te stellen,
+waar hij zich een bedding gevormd heeft...."
+
+"Die hij dikwijls verlaat voor een ander!" voegde Kapitein Hod er
+bij. "Ja, hij is luimig, fantastisch, wonderlijk, die Ganges! Men
+bouwt een stad aan zijn oevers en eenige eeuwen later, is de stad
+midden in een vlakte gelegen, zijn de kaden droog en is de stroom
+van richting en van monding veranderd! Zoo ging het met Rajmahal,
+zoo met Gaur, die beiden vroeger door den ongetrouwen stroom bespoeld,
+nu te midden van de dorre rijstvelden der vlakte van dorst omkomen!"
+
+"En!" antwoordde ik, "moet men niet vreezen dat ook Calcutta een
+dergelijk lot beschoren is?"
+
+"Wie weet?"
+
+"Wel! zijn wij er dan niet?" antwoordde Banks. "'t Is maar een quaestie
+van dijken! Als 't noodig is, zullen de ingenieurs de overstroomingen
+van dien Ganges wel weten te bedwingen! Men zal hem het dwangbuis
+aantrekken!"
+
+"Gelukkig voor u, waarde Banks," antwoordde ik, "dat de Hindoes u
+zoo niet hooren spreken over hun heiligen stroom! Ze zouden het u
+nooit vergeven!"
+
+"Werkelijk," antwoordde Banks, "is de Ganges een zoon van God, als
+hij God zelf niet is, en niets van 't geen hij doet, is kwaad in
+hunne oogen!"
+
+"Zelfs de koortsen, de cholera, de pest niet, die hij in endemischen
+toestand onderhoudt!" riep kapitein Hod uit. "Het is waar, dat de
+tijgers en de krokodillen, waarvan het in de Sunderbunds krioelt, er
+niet te slechter om varen. Integendeel? Men zou waarlijk zeggen, dat
+de verpeste lucht die dieren goed doet, als de zuivere lucht van ons
+sanitarium de Engelsch-Indiers gedurende het warme jaargetijde. O! die
+roofdieren!--Fox?" zei Hod, zich naar zijn oppasser omkeerende,
+die de tafel afnam.
+
+"Kapitein?" antwoordde Fox.
+
+"Heb je daar je zevenendertigste niet gedood?"
+
+"Ja, kapitein, twee mijlen van de haven van Canning," antwoordde
+Fox. "'t Was op een avond...."
+
+"Genoeg, Fox!" hernam de kapitein, een groot glas grog ledigende,
+"'k ken de geschiedenis van den zevenendertigsten. Die van den
+achtendertigsten zou me meer belang inboezemen!"
+
+"De achtendertigste is nog niet dood, kapitein!"
+
+"Je zult hem dooden, Fox, zooals ik mijn eenenveertigsten!"
+
+Men ziet dat in de gesprekken van kapitein Hod en zijn oppasser het
+woord "tijger" nooit werd uitgesproken. Het was onnoodig, de twee
+jagers begrepen elkander.
+
+Intusschen versmalde zich de bedding der Hoogly, die bij Calcutta
+bijna een kilometer breed is, al naarmate wij verder gingen. Boven
+de stad zijn de oevers vrij laag en heerschen er maar al te dikwijls
+geduchte cyclonen, die hunne verwoestingen over de geheele provincie
+uitstrekken. Geheele wijken worden vernietigd, honderden huizen
+verpletterd, onmetelijke bebouwde velden verwoest, duizenden lijken
+bedekken steden en velden; dat zijn de rampen, die deze onweerstaanbare
+natuurverschijnselen na zich sleepen en waarvan de cycloon van 1864
+een der noodlottigste voorbeelden opleverde.
+
+Men weet dat het klimaat van Indie drie seizoenen bezit: het
+regenseizoen, het koude en het heete jaargetijde. Dit laatste is
+het kortste, maar ook het moeielijkst te verdragen. Maart, April en
+Mei zijn bijzonder ongunstige maanden. Onder allen is Mei de heetste
+maand. Door in dezen tijd gedurende zekere uren van den dag de zon
+te trotseeren, waagt men zijn leven,--althans de Europeanen. Het
+is inderdaad niet zeldzaam dat de thermometer, zelfs in de schaduw,
+tot honderd zes graden Fahrenheit (ongeveer 41 deg. C) rijst.
+
+"De menschen," zegt de Valbezen, "blazen dan als droezige paarden
+en gedurende den oorlog tegen de rebellen, moesten officieren en
+soldaten hun toevlucht tot stortbaden op het hoofd nemen ten einde
+congestie te voorkomen."
+
+Nochtans hadden we, dank zij den snellen gang van het Stoomhuis,
+de door het zwaaien der punka in voortdurende beweging verkeerende
+lucht, den vochtigen dampkring, die door de telkens besproeide
+lichtschermen van rietgras circuleerde, niet al te veel van de warmte
+te lijden. Daarenboven was het regenseizoen, dat van de maand Juni tot
+de maand October duurt, niet ver meer verwijderd en het was te vreezen,
+dat het onaangenamer zou zijn dan het heete jaargetijde. Doch, alles
+wel beschouwd, hadden we in de omstandigheden waaronder onze reis
+zich voordeed, niets ernstigs te vreezen.
+
+Tegen een uur 's namiddags, kwamen we na een heerlijk niet al te snel
+ritje te Chandernagor aan.
+
+Ik had dit hoekje land,--het eenige in het presidentschap Bengalen,
+dat nog aan Frankrijk behoort, reeds vroeger bezocht. Deze stad,
+waar nog altijd de driekleur woei en die het recht niet heeft
+meer dan vijftien soldaten voor hare bewaking te houden, deze oude
+mededingster van Calcutta gedurende de worsteling in de XVIIIe eeuw,
+is tegenwoordig zeer van hare grootheid vervallen, zonder nijverheid,
+zonder handel, de bazars verlaten, haar fort ledig. Misschien ware
+Chandernagor er een weinig boven opgekomen, zoo de spoorweg van
+Allahabad de stad doorkruist of althans langs hare muren geloopen
+had; doch bij al de moeilijkheden door het Fransche gouvernement
+de Engelsche compagnie in den weg gelegd, heeft deze den weg een
+schuinsche richting moeten geven, teneinde ons grondgebied om te gaan
+en daardoor heeft Chandernagor de eenige gelegenheid verloren eenig
+commercieel gewicht te herwinnen.
+
+Onze trein kwam dus de stad niet binnen. Hij hield op drie mijlen van
+daar, op den weg, bij den ingang van een bosch van waaierpalmen. Toen
+het kamp geheel was ingericht, zou men gezegd hebben dat er een
+begin van een dorp op deze plaats in aanbouw was. Maar het dorp
+was beweeglijk en hernam den volgenden dag, 7 Mei, den afgebroken
+marsch, na een rustigen nacht in onze gemakkelijke en goed ingerichte
+vertrekken te hebben doorgebracht.
+
+Gedurende deze halt had Banks de brandstof laten hernieuwen. Alhoewel
+de machine weinig verteerd had, was hij er op gesteld dat de tender
+altijd zijn vollen last inhield, namelijk water, hout of kolen genoeg
+om zestig uren achtereen te stoomen.
+
+Dezen regel bleven kapitein Hod en zijn getrouwe Fox niet in gebreke
+op zichzelven toe te passen en hun vuurhaard,--ik meen hun maag,
+die een groote verwarmingsoppervlakte aanbood,--was steeds voorzien
+van de stikstofrijke brandstof, onmisbaar om de menschelijke machine
+goed en lang te laten loopen.
+
+Dezen keer moest de halt langer duren. We zouden twee dagen reizen
+en twee nachten rusten, teneinde den 9n Burdwan te bereiken en deze
+stad dien dag te bezoeken.
+
+Ten 6 ure 's morgens liet Storr met een scherp, doordringend gefluit
+eenigen stoom ontsnappen en den IJzeren Reus een snelleren gang
+aannemen dan den vorigen dag.
+
+Gedurende eenige uren hadden wij langs den spoorweg gereden, die
+over Burdwan te Rajmahal naar de vallei van den Ganges loopt, dien
+hij dan tot aan de andere zijde van Benares volgt. De trein van
+Calcutta kwam in volle vaart voorbij. Hij scheen ons uit te dagen
+door de bewonderende uitroepen der reizigers. Wij beantwoordden hunne
+uitdaging niet. Zij mochten sneller gaan dan wij, gemakkelijker en
+aangenamer voorzeker niet!
+
+Het land, dat gedurende die twee dagen doorkruist werd, was
+onveranderlijk vlak en daardoor vrij eentonig. Hier en daar werd de
+eentonigheid afgebroken door eenige buigzame kokosboomen, die, aan de
+andere zijde van Burdwan, eindelijk ook achterbleven. Deze boomen,
+tot de groote familie der palmboomen behoorende, bevinden zich bij
+voorkeur in de nabijheid der kust en ademen gaarne de zeelucht in,
+zoodat men ze in Centraal-Indie te vergeefs zal zoeken. Doch de flora
+van het binnenland is er niet te minder belangrijk en rijk om.
+
+Aan elken kant van den weg was het in den eigenlijken zin des woords
+slechts een onmetelijk schaakbord van rijstvelden, die zich in het
+verre verschiet verloren. De bodem was verdeeld in vier hoeken als de
+zoutmoeren of de oesterparken eener kuststreek. Doch de groene kleur
+had de overhand en de oogst beloofde rijk te zijn op dien vochtigen,
+warmen bodem, die van een verbazende vruchtbaarheid getuigde.
+
+Den volgenden avond hield het gevaarte met de grootste nauwkeurigheid,
+op het vooraf bepaalde uur voor de poorten van Burdwan op.
+
+Uit een administratief oogpunt is deze stad de hoofdplaats van
+een Engelsch distrikt, maar het distrikt is het eigendom van een
+maharajah, die niet minder dan tien millioen aan belasting aan de
+regeering betaalt. De stad bestaat grootendeels uit lage huizen,
+van elkander afgescheiden door fraaie lanen van boomen, kokosboomen
+en pinangpalmen. Deze lanen waren breed genoeg om door onzen trein
+bereden te kunnen worden. We sloegen dus op een bekoorlijke plek,
+waar het schaduwrijk en frisch was, ons kamp op. Dien avond telde de
+hoofdstad van den maharajah een kleine wijk te meer, ons draagbaar
+gehucht namelijk, ons dorp van twee huizen en we zouden het niet
+geruild hebben tegen het geheele kwartier waar het prachtige paleis
+van Engelsch-Indische bouwkunst van Burdwan's souverein zich verheft.
+
+Men kan zich voorstellen, dat onze olifant daar de gewone uitwerking
+had, namelijk die van een soort van bewondering met schrik gemengd;
+van alle kanten kwamen de goede Bengaalsche burgers aangeloopen,
+blootshoofds, de haren geknipt a la Titus en niets anders voor kleeding
+dan, de mannen een schortje om de lendenen, de vrouwen een wit hemd,
+waarin zij van het hoofd tot de voeten gehuld waren.
+
+"'k Heb slechts eene vrees!" zei kapitein Hod, "dat de maharajah onzen
+IJzeren Reus zal willen koopen en er ons zulk een buitensporigen
+prijs voor biedt, dat we wel verplicht zijn hem aan zijn Hoogheid
+te verkoopen!"
+
+"Nooit!" riep Banks uit. "'k Zal hem een anderen olifant maken, als
+hij wil, en dan zoo enorm, dat hij zijn heele hoofdstad van 't eene
+einde van zijn land naar 't andere zal kunnen medenemen! Maar den onzen
+verkoopen we niet, al biedt hij er nog zooveel voor, niet waar, Munro?"
+
+"Al wil hij er nog zooveel voor geven!" antwoordde de kolonel op den
+toon van iemand, dien het aanbod van een millioen niet zou kunnen
+overhalen.
+
+Gelukkig evenwel behoefde er over den aankoop van onzen kolos niet
+beraadslaagd te worden. De maharajah was niet te Burdwan. Het eenige
+bezoek, dat we ontvingen was dat van zijn "kamdar," een soort van
+geheim-secretaris, die onze equipage eens kwam bekijken. Toen dit
+afgeloopen was, bood dit personage ons aan,--en dit aanbod werd gaarne
+aangenomen,--de tuinen van het paleis te gaan zien, beplant met de
+heerlijkste planten der tropische gewesten, besproeid door het water
+uit vijvers of uit beken, die in alle richtingen heen liepen, het
+park te bezoeken, versierd met hier en daar schilderachtig geplaatste
+kiosken, bekleed met groene grasperken, bevolkt door reeen, herten,
+olifanten, vertegenwoordigers der huisdieren, en door tijgers, leeuwen,
+panters, beren, vertegenwoordigers der wilde dieren, die in prachtige
+menagerieen verblijf hielden.
+
+"Tijgers in kooien als vogels, kapitein!" riep Fox uit. "Hoe treurig
+toch!"
+
+"Ja, Fox!" antwoordde de kapitein. "Als men hen ondervroeg, die
+goede beesten, zouden ze liever in de jungles rondzwerven.... zelfs
+op geweerschots afstand!"
+
+"Of ik dat begrijp, kapitein!" antwoordde de oppasser, een zucht
+loozende.
+
+Den volgenden morgen, 10 Mei, verlieten we Burdwan. Het Stoomhuis,
+goed van alles voorzien, ging weder op weg, dwars de rails over, in
+rechtstreeksche richting naar Ramghur, eene stad op vijf en zeventig
+mijlen ongeveer van Calcutta gelegen.
+
+Wel is waar liet deze reisweg rechts de belangrijke stad Mourchedabad
+liggen, die noch in haar Indisch, noch in haar Engelsch gedeelte iets
+bijzonders aanbiedt; Monghir, een soort van Birmingham in Hindostan,
+op een voorgebergte genesteld, dat den heiligen stroom bestrijkt;
+Patna, de hoofdstad van het koninkrijk Behar, dat we schuins zouden
+doortrekken, een rijke stapelplaats voor het opium en die dreigt
+te verdwijnen onder den rijkdom van klimplanten, waarvan de flora
+krioelt. Doch het kwam ons beter uit een meer zuidelijke richting te
+volgen, twee graden beneden de vallei van den Ganges.
+
+Op dit gedeelte van de reis, werd de IJzeren Reus iets meer aangezet
+en in een lichten draf gebracht, waaruit wij de uitmuntende inrichting
+onzer opgehangen huizen leerden op prijs stellen. De weg was overigens
+best en leende zich goed tot de proefneming. Zouden de roofdieren
+verschrikt geworden zijn bij de passage van den reusachtigen olifant,
+rook en stoom uitbrakende? Mogelijk wel! Zeker is het, dat we tot
+groote verbazing van kapitein Hod er te midden der jungles dezer streek
+geen een zagen. Doch het was in de noordelijke streken van Indie en
+niet in de provincies van Bengalen, dat hij zijn lust tot jagen wilde
+botvieren en hij dacht er daarom nog niet over zich te beklagen.
+
+Den 15n Mei bevonden wij ons bij Ramghur, op vijftig mijlen omstreeks
+van Burdwan verwijderd. De gemiddelde snelheid was vijftien mijlen
+op de twaalf uren geweest, niet meer.
+
+Drie dagen later, den 18n, hield de trein honderd kilometers verder,
+bij de kleine stad Chittra stil.
+
+Geen enkel bijzonder toeval had dit gedeelte van de reis gekenmerkt. De
+dagen waren warm, maar hoe heerlijk was de siesta onder beschutting
+der veranda's! Wij brachten er de heetste uren van den dag in een
+aangenaam farniente door.
+
+Des avonds hielden Storr en Kalouth onder toezicht van Banks zich bezig
+met het schoonmaken van den stoomketel en het onderzoeken der machine.
+
+Gedurende dien tijd gingen kapitein Hod en ik, vergezeld van Fox,
+Goumi en de twee staande honden, in den omtrek van het kamp jagen. Dit
+betrof alleen nog maar het kleine wild, doch al trok de kapitein er
+als jager zijn neus voor op, als lekkerbek kon hij er zich goed mede
+vereenigen en den volgenden middag telde het menu van den maaltijd tot
+zijn groot genoegen en niet minder tot dat van "monsieur Parazard" een
+paar smakelijke schotels meer, die onze verduurzaamde levensmiddelen
+bespaarden.
+
+Soms ook bleven Goumi en Fox achter om als houthakkers en waterdragers
+dienst te doen. Men moest immers den tender van nieuwen voorraad
+voorzien voor den volgenden dag. Ook koos Banks zooveel mogelijk de
+halten aan den oever van de beek en in de nabijheid van een bosch. Deze
+noodzakelijke proviandeering had plaats onder het toezicht van den
+ingenieur, die geen enkele bijzonderheid verzuimde.
+
+Wanneer dan alles in orde was, staken we onze sigaren aan,--uitmuntende
+"cherouts" van Manilla,--en rookten we, steeds over het land pratende,
+dat Hod en Banks tot in de minste bijzonderheden kenden. Wat den
+kapitein betreft, hij versmaadde de nietige sigaar en haalde met zijne
+krachtige longen, door een twintig voet lange buis, den aromatischen
+rook op van een zorgvuldig door de hand van zijn oppasser gestopten
+"houka."
+
+We zouden zeer gaarne gezien hebben, dat kolonel Munro ons op die korte
+tochten in den omtrek van het kamp vergezeld had. Nooit verzuimden
+we 't dan ook het hem op het oogenblik van ons vertrek te vragen,
+doch even standvastig wees hij ons aanbod van de hand en bleef met
+sergeant Mac Neil achter. Beiden wandelden dan op den weg een honderd
+passen heen en weder. Zij spraken weinig, maar zij schenen elkander
+opperbest te verstaan en behoefden geene woorden te wisselen om
+gedachten te wisselen. Zij waren beiden geheel verdiept in noodlottige
+herinneringen, die door niets konden uitgewischt worden. Wie weet zelfs
+of die herinneringen zich niet verlevendigden, naarmate sir Edward
+Munro en de sergeant het tooneel van den bloedigen opstand naderden.
+
+Blijkbaar had de een of andere gedachte, die wij eerst later zullen
+leeren kennen en niet de eenvoudige begeerte zich niet van ons te
+scheiden, den kolonel Munro overgehaald zich bij deze expeditie
+in Noord-Indie aan te sluiten. Banks en kapitein Hod deelden mijne
+zienswijze ten dezen opzichte. Ook vroegen wij ons niet zonder eenige
+ongerustheid in de toekomst af of die ijzeren olifant op zijn tocht
+door de vlakten van het schiereiland geen treurspel met zich voerde.
+
+
+
+
+
+
+VII.
+
+DE BEDEVAARTGANGERS VAN DEN PHALGOU.
+
+
+Behar vormde in vroegere eeuwen het rijk van Magadha. Het was een soort
+van heilig grondgebied ten tijde der Bouddhisten en nog heden is het
+bedekt met tempels en kloosters. Doch sedert lang hebben de brahmanen
+de priesters van Bouddha opgevolgd. Zij hebben zich meester gemaakt
+van de "viharas," zij exploiteeren ze, zij leven van de opbrengst
+van den eeredienst; van alle kanten stroomen de geloovigen naar hen
+toe; zij concurreeren met de heilige wateren van den Ganges, met de
+pelgrimstochten van Benares, met de plechtigheden van Jaggernaut,
+in een woord, men kan gerust zeggen, dat het land hun toebehoort.
+
+Het is een rijk land met zijn onmetelijke smaragd-groene rijstvelden en
+zijn uitgestrekte vlakten met maankop, met zijn talrijke gehuchten,
+verloren in het groen, beschaduwd door palmboomen, mangoboomen,
+dadels, taras, waarover de natuur een niet te ontwarren net van lianen
+geworpen heeft. De wegen, door het Stoomhuis bereden, vormen zoovele
+dichte, overdekte lanen, waarvan de vochtige bodem de frischheid
+onderhoudt. Wij gaan vooruit met de kaart voor ons, zonder ooit te
+vreezen te verdwalen. Het gebriesch van onzen olifant vermengt zich
+met de oorverdoovende concerten van het gevogelte en het wanluidende
+geschreeuw der talrijke apensoorten. Zijn rook verliest zich in het
+dichte gebladerte dier feniksen der velden, de bananen, waarvan
+de gouden vruchten nedervallen als sterren te midden van lichte
+wolkjes. Bij zijn passage vliegen troepen teere rijstvogeltjes op,
+wier wit gevederte zich vermengt met de witte stoomspiralen. Hier
+en daar teekenen zich groepen vijgeboomen, boschjes pampelmoezen,
+bedden met "dalhs," een soort van boomvormige erwten, gedragen door
+een steel van een el hoog, scherp tegen den wolkeloozen hemel af en
+vormen den voorgrond van het onvergelijkelijk schoone landschap.
+
+Maar welk een hitte! Nauwlijks dringt een weinig vochtige lucht door de
+lichtschermen van rietgras onzer vensters. De heete winden, bezwangerd
+met de warmtestof der uitgestrekte pleinen van het westen, strijken
+met hun vurigen adem over de velden. Het is tijd, dat de moesson van
+Juni den toestand van den dampkring komt veranderen. Niemand zou die
+gloeiende zonnestralen kunnen verdragen, zonder met een doodelijke
+stikking bedreigd te worden.
+
+Het landschap is dan ook verlaten. Zelfs de "raiots," hoe gehard ook
+tegen deze brandende zon, zouden zich niet met den veldarbeid kunnen
+bezighouden. Alleen de schaduwrijke weg is begaanbaar en dan nog alleen
+in onzen rollenden bungalow. De stoker Kalouth moet wel, 'k zal niet
+zeggen van platina zijn, want platina zou smelten, maar van zuiver
+koolstof, om de brandende hitte van het vuur te kunnen weerstaan. Maar
+de brave Hindoe biedt krachtig weerstand. Hij heeft het zich bij
+zijn leven op de locomotieven der spoortreinen van Centraal-Indie,
+tot een tweede natuur gemaakt, zulk een temperatuur te verdragen!
+
+De thermometer, aan den wand der eetzaal, staat den 19n Mei op
+honderd zes graden Fahrenheit (41,11 deg. C.) Dien avond, hebben we onze
+hygienische wandeling om na de verstikkende hitte van een tropischen
+dag een weinig lauwe en zuivere lucht in te ademen, niet kunnen
+maken. Dezen keer was de dampkring werkelijk verschroeiend.
+
+"Mijnheer Maucler," richtte zich de sergeant Mac Neil tot mij, "dat
+doet me denken aan de laatste dagen van Maart, toen sir Hugh Rose,
+met een batterij van slechts 2 stukken, bres trachtte te schieten in
+de omheining van Lucknow. Er waren zestien dagen verloopen, sedert we
+de Betwa waren overgestoken en sedert zestien dagen waren de paarden
+geen enkele maal onttoomd geweest. We streden tusschen enorme muren
+van graniet, dat zooveel beteekende als tusschen de steenen wanden
+van een hoogoven. "Chitsis" met emmers water, doorliepen onze rangen
+en terwijl we onze geweren afschoten, goten ze water op onze hoofden,
+daar we anders neergevallen zouden zijn. 'k Zal 't nooit vergeten. Ik
+kon niet meer, mijn hoofd zou bersten en 'k was op het punt neer te
+slaan.... Kolonel Munro ziet het en den emmer uit de handen van een
+chitsi rukkende, stort hij hem over mij uit.... 't was de laatste,
+dien de dragers zich hadden kunnen verschaffen!.... Ziet u, dat zal
+ik niet licht vergeten! Neen! een druppel bloed voor een druppel
+water! Al had ik al het mijne voor mijn kolonel gestort, zou ik nog
+zijn schuldenaar zijn!"
+
+"Sergeant," vroeg ik, "vindt ge niet dat de kolonel sedert ons vertrek
+er bezorgder uitziet dan gewoonlijk? Hij schijnt elken dag...."
+
+"Ja, mijnheer," antwoordde Mac Neil, die me vrij driftig in de rede
+viel, "maar dat is zeer natuurlijk! De kolonel komt elken dag dichter
+bij Lucknow, bij Cawnpore, waar Nana Sahib zijn vrouw.... O! ik kan
+er niet van spreken of het bloed stijgt me naar 't hoofd! Misschien
+zou 't beter geweest zijn onze reis anders te nemen en de provincies
+niet door te trekken, die door den opstand verwoest zijn! 't Is nog
+te kort geleden, dat die vreeselijke gebeurtenissen plaats hadden en
+ze zijn nog te versch in 't geheugen!"
+
+"Waarom zouden we onzen weg dan niet veranderen!" zei ik daarop. "Als
+ge wilt, Mac Neil, zal ik er met Banks, met kapitein Hod over
+spreken...."
+
+"'t Is te laat," antwoordde de sergeant. "'k Heb alle reden, trouwens,
+om te gelooven, dat de kolonel misschien een laatste maal, het tooneel
+van dien vreeselijken oorlog wil weerzien, dat hij de plek wil bezoeken
+waar lady Munro den dood en welken dood, gevonden heeft!"
+
+"Als ge dat denkt, Mac Neil," antwoordde ik, "is het beter kolonel
+Munro te laten begaan en niets aan onze plannen te veranderen. 't Is
+dikwijls een troost en een verzachting voor onze smart, hen die we
+liefhebben op hun graf te gaan beweenen...."
+
+"Op het graf, ja!" riep Mac Neil uit. "Maar is dat dan een graf,
+die put van Cawnpore, waar zoovele slachtoffers op en onder elkander
+zijn neergesmeten! Is dat een graftombe, die te midden van bloemen,
+in de schaduw van statig geboomte, met een enkelen naam, den naam
+van hem, die niet meer is, en dien we zoo innig lief hadden, de
+herinnering levendig houdt! O mijnheer! ik vrees maar al te zeer,
+dat de smart van mijn kolonel onherstelbaar is! Maar, nogmaals,
+het is nu te laat om hem een anderen weg te doen inslaan. Wie weet
+of hij dan niet weigeren zou ons te volgen! Kom! laten we de zaken
+haar loop hebben en dat God ons geleide!"
+
+Blijkbaar wist Mac Neil, toen hij zoo sprak, waaraan zich te houden
+ten opzichte van de plannen van Sir Edward Munro. Doch, zeide hij
+mij wel alles en was het slechts het plan Cawnpore weder te zien,
+dat den kolonel had doen besluiten Calcutta te verlaten? Wat er van
+zij, het was nu alsof een zeilsteen hem naar de plek trok waar de
+ontknooping van dit noodlottige treurspel had plaats gehad!.... Men
+moest hem zijn gang laten gaan!
+
+Ik kwam toen op het denkbeeld den sergeant te vragen of hij voor zich
+alle idee van wraak had opgegeven, in een woord, of hij meende dat
+Nana Sahib werkelijk dood was.
+
+"Neen," antwoordde Mac Neil mij onbewimpeld. "Ofschoon ik geen
+enkel bewijs voor mijne meening heb, geloof ik niet en kan ik
+niet gelooven, dat Nana Sahib gestorven is zonder gestraft
+te zijn voor zooveel misdaden! Neen! En toch, ik weet niets
+en heb ook niets vernomen!... Het is alsof een instinct mij
+drijft!.... O! mijnheer! zich tot doel een wettige wraak te stellen,
+zou iets zijn in het leven! Geve de hemel dat mijne voorgevoelens
+mij niet bedriegen en dat eenmaal...."
+
+De sergeant eindigde niet.... Een gebaar gaf te kennen, wat zijn mond
+niet had willen zeggen. De dienaar was het eens met den meester!
+
+Toen ik Banks en kapitein Hod den inhoud van dit gesprek mededeelde,
+waren beiden het er over eens, dat het reisplan niet mocht en kon
+veranderd worden. Trouwens was er nooit sprake van geweest de reis over
+Cawnpore te nemen en na eenmaal den Ganges te Benares overgestoken
+te zijn, zouden we ons rechtstreeks naar het noorden richten door
+het oostelijk gedeelte van de koninkrijken Oude en Rohilkhande. Wat
+ook Mac Neil mocht denken, het was niet zeker dat Sir Edward Munro
+Lucknow of Cawnpore wilde terug zien, plaatsen, die hem zoovele
+vreeselijke herinneringen in het geheugen zouden terug roepen; maar,
+als hij het wilde, zoude men hem op dit punt niet tegenwerken.
+
+Wat Nana Sahib betreft, hij was zoo bekend, dat, indien de afkondiging,
+die zijne wederverschijning in het presidentschap van Bombay, waarheid
+sprak, wij er op nieuw iets van hadden moeten vernemen. Maar, bij ons
+vertrek van Calcutta was er reeds geen sprake meer van den nabob en
+de onderweg verkregen inlichtingen gaven aanleiding tot het vermoeden,
+dat de overheid op een dwaalspoor gebracht was.
+
+In alle geval, indien er mogelijk iets van aan ware, indien kolonel
+Munro een geheim plan had, dan mocht het werkelijk verwonderlijk
+schijnen dat Banks, zijn intiemste vriend, niet in zijn vertrouwen
+deelde, eerder dan de sergeant Mac Neil. Doch dit kwam zeker
+daarvandaan, zooals Banks zeide, dat hij alles gedaan had om den
+kolonel terug te houden zich in gevaarlijke en nuttelooze nasporingen
+te begeven, terwijl de sergeant hem er zeker toe aanzette!
+
+Den 19n Mei, tegen twaalf uren hadden wij het gehucht Chittra achter
+den rug. Het Stoomhuis bevond zich nu honderdvijftig kilometers van
+zijn punt van uitgang verwijderd.
+
+Den volgenden dag, 20 Mei, kwam de IJzeren Reus, bij het vallen van
+den nacht, na een buitengewoon heeten dag, in de omstreken van Gaya
+aan. Aan den oever eener heilige rivier, de Phalgou, zeer bekend bij
+de bedevaartgangers, werd halt gehouden. De twee huizen hielden stand
+op een fraaie plek, aan den steilen oever, beschaduwd door schoone
+boomen, op twee mijlen ongeveer van de stad af.
+
+Ons voornemen was zesendertig uren op deze plaats te vertoeven,
+namelijk twee nachten en een dag, want de plek bood veel
+bezienswaardigs aan, zooals ik reeds vroeger gezegd heb.
+
+Den volgenden dag begaven Banks, kapitein Hod en ik te vier uur
+'s morgens, teneinde de middaghitte te vermijden, na afscheid van
+kolonel Munro genomen te hebben, zich naar Gaya.
+
+Men verzekert dat jaarlijks honderdvijftig duizend geloovigen naar dit
+middelpunt der Brahmaansche vestigingen stroomden. En inderdaad waren
+bij de toegangen tot de stad de wegen bezaaid met een ontelbaren stoet
+mannen, vrouwen, grijsaards en kinderen. Al die menschen gingen bij
+wijze eener processie door het veld, na de duizend vermoeienissen van
+een langen pelgrimstocht getrotseerd te hebben ter vervulling hunner
+godsdienstige plichten.
+
+Banks had reeds vroeger dit grondgebied van Behar bezocht tijdens
+hij opmetingen deed voor een spoorweg, die nog niet tot uitvoering
+gekomen was. Hij kende dus het land en we konden geen beteren gids
+hebben. Hij had overigens kapitein Hod verplicht al zijn jachttuig
+in het kamp te laten en men had dus niet te vreezen, dat onze Nimrod
+ons onderweg verlaten zou.
+
+Even voor in de stad aan te komen, waaraan men met recht den naam van
+heilige stad kan geven, deed Banks ons stil houden voor een heiligen
+boom, waaromheen pelgrims van allerlei leeftijd en van beide seksen
+in aanbidding waren neergezonken.
+
+Deze boom was een "pipala," met een enormen stam; maar, hoewel de
+meeste takken reeds van ouderdom waren afgevallen, kon hij toch
+niet meer dan twee of driehonderd jaren levens tellen. Dit zou ook
+twee jaren later bevestigd worden door Louis Rousselet, op zijn
+belangwekkende reis door het Indie der Rajahs.
+
+De boom Boddhi, was de godsdienstige naam van dezen laatsten
+vertegenwoordiger van het geslacht van pipala's, die gedurende
+een lange reeks van eeuwen deze plek beschaduwden en waarvan de
+eerste vijf honderd jaar voor de christelijke jaartelling gepoot
+werd. Waarschijnlijk was het voor de geknielde dweepers aan zijn voet,
+de boom zelf, door Bouddha op deze plaats gewijd. Hij verheft zich
+nu op een bouwvallig terras, zeer nabij een steenen tempel, welks
+oorsprong blijkbaar zeer oud is.
+
+De tegenwoordigheid van drie Europeanen, te midden dier duizenden
+Hindoes, werd met geen goede oogen aangezien. Men sprak echter niet
+tot ons, doch we konden niet bij het terras komen, noch doordringen
+tot de bouwvallen van den tempel. Overigens werden wij zoo dicht door
+de bedevaartgangers omringd, dat het moeielijk geweest zou zijn zich
+een weg tusschen hen door te banen.
+
+"Zoo daar een Brahmaan geweest was," zei Banks, "zouden we meer
+pleizier van ons bezoek gehad hebben en het gebouw misschien tot in
+zijn diepste schuilhoeken hebben kunnen bezoeken."
+
+"Wat!" antwoordde ik, "zou een priester minder streng geweest zijn
+dan zijn eigen geloovigen?"
+
+"Mijn waarde Maucler," antwoordde Banks, "er is geen gestrengheid
+bestand tegen het aanbod van eenige ropyen en de brahmanen moeten
+immers toch ook leven!"
+
+"'k Zie er de noodzakelijkheid niet van in," antwoordde kapitein
+Hod, die het zwak had voor de Hindoes, hunne zeden, vooroordeelen,
+gewoonten en de voorwerpen hunner vereering, de verdraagzaamheid te
+gevoelen, die zijne landgenooten hun met alle recht verleenen.
+
+Voor het oogenblik was Indie voor hem slechts een uitgestrekt
+jachtgebied en gaf hij onbetwistbaar boven de bevolking van de steden
+en het land de voorkeur aan de woeste roofdieren der jungles.
+
+Na een behoorlijk poosje aan den voet van den heiligen boom
+vertoefd te hebben, geleidde Banks ons op den weg in de richting
+van Gaya. Naargelang wij de heilige stad naderden, nam de toevloed
+der pelgrims steeds toe. Weldra deed zich door een open plek in het
+groen Gaya aan ons voor op den top van de rots, die zij met hare
+schilderachtige bouwwerken bekroont.
+
+Wat vooral de aandacht der toeristen op deze plaats wekt, is de tempel
+van Vishnoe in eigen persoon achtergelaten, toen hij zich verwaardigde
+op de aarde neder te dalen om met den demon Maya te worstelen. Nu kon
+de worsteling tusschen een god en een duivel niet lang twijfelachtig
+zijn. De duivel delfde het onderspit en een steenen blok, zichtbaar in
+de omheining zelve van Vishnoe-Pad, getuigt door de diepe indrukselen
+van de voeten zijns tegenstanders, dat de duivel het hard genoeg te
+verantwoorden had.
+
+Ik zeg "een blok van steen, dat zichtbaar was," en ik haast mij er
+bij te voegen "zichtbaar alleen voor de Hindoes," want geen Europeaan
+is het vergund deze goddelijke voetstappen te aanschouwen. Misschien
+moet men, om ze goed op den wonderdadigen steen te onderscheiden, een
+sterk geloof hebben, dat men niet meer aantreft bij de geloovigen der
+westelijke volkeren. Hoe dit zij, Banks bood dezen keer te vergeefs
+zijne ropijen aan. Geen priester wilde aannemen wat de prijs van een
+heiligschennis zou geweest zijn. Ik zou niet durven beslissen of de
+som niet groot genoeg was voor het geweten van een brahmaan. Zeker
+is het, dat we niet tot in den tempel konden doordringen en ik heb er
+niet achter kunnen komen, wat er eigenlijk van is, van dat zachte en
+schoone jonge mensch, hemelsblauw gekleurd, gekleed als een koning
+uit ver vervlogen tijden, beroemd door zijne tien incarnaties [6],
+die het behoudend beginsel vertegenwoordigt, in tegenoverstelling met
+Civa, het woeste zinnebeeld van het vernietigend beginsel en dien de
+Vaichnavas, de aanbidders van Vishnoe erkennen als den eerste der
+drie honderd dertig millioenen goden, die hunne bij uitnemendheid
+polytheistische mythologie bevolken.
+
+Toch hadden wij geen reden spijt te gevoelen over onzen tocht naar
+de heilige stad, noch over dien naar Vishnoe-Pad. Het zou onmogelijk
+zijn den verwarden hoop tempels, de reeks pleinen, de ophooping van
+viharas, die we moesten omgaan of doorkruisen om tot hem te komen,
+te beschrijven. Theseus zelf met den draad van Ariadne in de hand,
+zou verdwaald zijn in dien doolhof! Wij daalden dus van de rots van
+Gaya weder naar omlaag.
+
+Kapitein Hod was woedend en had den Brahmaan, die ons den toegang
+tot Vishnoe-Pad weigerde, wel te lijf gewild.
+
+"Ben je niet wijs, Hod?" zei Banks tot hem, hem terughoudende. "Weet
+je niet dat de Hindoes hunne priesters de brahmanen niet alleen
+beschouwen als wezens van aanzienlijken bloede, maar ook als wezens
+van een hoogeren oorsprong?"
+
+Toen wij bij dat gedeelte der Phalgou-rivier aangekomen waren, dat
+de rots van Gaya bespoelt, breidde zich de verbazende ophooping van
+bedevaartgangers voor onze blikken uit. Daar verdrongen zich in een
+verward mengelmoes door elkander, mannen en vrouwen, grijsaards en
+kinderen, stad- en landbewoners, rijke Bengaalsche burgers en arme
+mannen van het volk, van de minste soort, Vaichyas, kooplieden
+en boeren, Kchatryas, fiere krijgslieden, Sudras, armzalige
+handwerkslieden van verschillende secten, parias, die buiten de
+wet gesteld zijn en wier oogen de voorwerpen bezoedelen, die ze
+beschouwen,--in een woord alle klassen of alle kasten van Indie,
+de krachtige Radsjpoet den zwakkelijken Bengali op zijde dringende,
+de lieden van Pendjab tegenover de mohamedanen van Scinde. Dezen
+zijn in palankijns gekomen, genen in rijtuigen, getrokken door
+groote bultossen. Dezen liggen uitgestrekt bij hunne kameelen, genen
+hebben den weg te voet afgelegd en nog altijd stroomt het toe van alle
+gedeelten van het schiereiland. Hier en daar worden tenten opgeslagen,
+hier en daar ziet men uitgespannen karren, hier en daar hutten van
+takken, die tot voorloopige woning van al die menschen dienen.
+
+"Welk een gedrang!" zei kapitein Hod.
+
+"Het water van den Phalgou zal van avond niet lekker zijn!" deed
+Banks opmerken.
+
+"En waarom niet?" vroeg ik.
+
+"Omdat dat water heilig is en die heele verdachte troep er zich in
+gaat baden, zooals de Gangisten in de wateren van den Ganges."
+
+"Zijn we dan hier benedenwaarts van den stroom?" riep Hod uit, de
+hand naar ons kamp uitstrekkende.
+
+"Neen, kapitein, wees gerust," antwoordde de ingenieur, "we zijn
+stroomopwaarts."
+
+"Opperbest, Banks, want we moeten onzen IJzeren Reus zijn dorst aan
+deze onzuivere bron niet laten lesschen!"
+
+Intusschen vervolgden wij onzen weg te midden van die duizenden
+Hindoes, in een betrekkelijk kleine ruimte opgehoopt.
+
+Het oor werd getroffen door een wanluidenden klank van kettingen
+en schelletjes. Het waren bedelaars, die de openbare liefdadigheid
+inriepen.
+
+Het wemelde namelijk van allerlei soorten van dat landloopers
+gilde, over het geheele Indische schiereiland verspreid. De meesten
+vertoonden valsche wonden en gebreken, als de Clopin-Trouillefous der
+middeleeuwen. Doch, mogen de bedelaars van bedrijf meestal voorgewende
+gebrekkigen zijn, met de dweepers is dit niet het geval. En inderdaad
+zou het moeielijk geweest zijn voorbeelden te vinden van inniger
+overtuiging.
+
+Er bevonden zich daar fakirs, goussains, bijna naakt, met asch bedekt;
+hier een met een stijven arm door hem voortdurend uitgestrekt gehouden
+te hebben, daar een ander de hand doorboord met de nagels zijner
+eigen vingers.
+
+Anderen hadden zich tot voorwaarde gesteld den geheelen door
+hen afgelegden weg met hun lichaam te meten. Zich op den grond
+uitstrekkende, zich weder oprichtende, zich opnieuw uitstrekkende,
+hadden zij op deze wijze honderden mijlen afgelegd, alsof zij tot
+meetketting van een landmeter gediend hadden.
+
+Hier waren geloovigen, bedwelmd door het gebruik van "bang,"--een
+drank van opium met een infusie van hennip gemengd,--met boomtakken
+verbonden door in hunne schouders geslagen ijzeren haken. Op deze
+wijze opgehangen zwaaiden zij zoolang heen en weder, tot eindelijk
+hun vleesch begon mede te geven en zij in de wateren van den Phalgou
+vielen.
+
+Daar waren nog anderen, die ter eere van Civa, de beenen doorboord, met
+doorstoken tong, en pijlen, die hen eveneens het lichaam doorboorden,
+het bloed, dat uit hunne wonden vloeide, door slangen lieten oplikken.
+
+Dit geheele schouwspel moest voor een Europeaan iets terugstootends
+hebben en daarom haastte ik mij ook het te ontvlieden toen Banks mij
+tegenhield en zeide:
+
+"Het biduur!"
+
+Op dit oogenblik verscheen een Brahmaan te midden der menigte. Hij
+hield de rechterhand opgeheven en richtte haar naar de zon, die tot
+nog toe door de rots van Gaya verborgen was gehouden.
+
+De eerste straal der dagvorstin was het teeken. De genoegzaam naakte
+menigte trad in het heilige water. Vooreerst waren het eenvoudige
+indompelingen, zooals in de eerste tijden van den doop; doch weldra
+ging dit over in werkelijke onderdompelingen, waarvan het godsdienstig
+karakter moeielijk te vatten was. Ik weet niet of de ingewijden,
+bij het reciteeren der "slocas" of verzen, die de priesters hun
+tegen een vastgestelden prijs voorzeiden, er meer aan dachten hun
+lichaam dan wel hun ziel te wasschen. Zeker is het dat, na water in
+het holle van de hand geschept te hebben, na er de vier hoofdstreken
+mede besproeid te hebben, zij er zich eenige druppels van in het
+gelaat wierpen, evenals baders die zich in de eerste golven van een
+zeebadstrand verlustigen. Ik moet er overigens nog bijvoegen, dat zij
+niet vergaten zich althans een haar uit te trekken voor elke zonde,
+die zij bedreven hadden. Hoevelen waren er onder hen, die verdiend
+hadden kaal uit de wateren van den Phalgou te treden!
+
+En zulk een beweging maakten die geloovigen, nu eens plotseling
+onderduikende, dan het water pijlsnel doorklievende, dat de verschrikte
+krokodillen naar den tegenovergestelden oever vluchtten. Van daar
+keken zij met hunne groene oogen, op een rij geschaard, naar die
+luidruchtige menigte, de lucht met het geklapper hunner geduchte
+kakebeenen doende weergalmen. De pelgrims stoorden er zich trouwens
+niet meer aan, dan of het onschadelijke hagedissen waren.
+
+Het was tijd deze zonderlinge vromen zich in staat te laten stellen
+in den Kailas te komen, die het paradijs van Brahma is. Wij begaven
+ons dus langs het strand van den Phalgou naar het kamp terug.
+
+Het ontbijt vereenigde ons allen aan tafel en het overige van dien dag,
+die buitengewoon warm geweest was, ging zonder bijzondere toevallen
+voorbij. Kapitein Hod doorkruiste tegen den avond de omringende vlakte
+en bracht eenig klein wild mede. In dien tijd hernieuwden Storr,
+Kalouth en Goumi den voorraad water en brandstof want het plan bestond
+om den volgenden morgen met het krieken van den dag te vertrekken.
+
+Ten negen ure 's avonds hadden wij allen onze kamers bereikt. Een
+zeer kalme, maar vrij donkere nacht was in aantocht. Dikke wolken
+hielden de sterren verborgen, en maakten den dampkring zwaar. Het
+was nog even warm, zelfs met het ondergaan der zon.
+
+De temperatuur was zoo drukkend, dat ik eenige moeite had om in te
+slapen. Door mijn opengelaten venster drong een heete lucht naar
+binnen, die mij zeer ongeschikt toescheen voor de geregelde werking
+der longen.
+
+Het was middernacht en ik had nog geen oogenblik rust genoten; toch
+had ik het stellige plan gemaakt drie of vier uren voor ons vertrek te
+slapen, maar ik was ook zoo dwaas den slaap te willen dwingen en juist
+daarom ontvlood hij mij. De wil kan er niets aan doen, integendeel.
+
+Het zal omstreeks een uur van den morgen geweest zijn, toen ik een
+dof geruisch meende te hooren, dat zich langs de oevers van den
+Phalgou verspreidde.
+
+Eerst kwam de gedachte bij mij op dat, onder den invloed van een zeer
+met electriciteit verzadigden dampkring, een stormwind in het westen
+begon op te steken. Ook deze wind zou zeker wel brandend zijn, maar
+hij zou misschien toch de luchtlagen verplaatsen en misschien eenige
+koelte verspreiden.
+
+Ik bedroog mij. De takken der boomen, die het kamp beschutten, bleven
+volkomen onbeweeglijk.
+
+Ik stak het hoofd buiten mijn venster en luisterde. Het verre
+geruisch deed zich opnieuw hooren, maar ik zag niets. Het watervlak
+van den Phalgou was volkomen duister, zonder een van die trillende
+lichtpuntjes, die de minste beweging aan de oppervlakte gewoonlijk
+doet ontstaan. Het geruisch kwam noch van het water noch uit de lucht.
+
+Intusschen merkte ik niets verdachts op. Ik ging dus weder naar bed en
+door vermoeienis overmand, viel ik in een lichte sluimering. In zekere
+tusschenpoozen kwamen nog eenige windvlaagjes met dat onverklaarbaar
+geruisch tot mij, maar eindelijk sliep ik voor goed in.
+
+Twee uren later, op het oogenblik dat de eerste lichtflikkering van
+den aanbrekenden dageraad zich een weg baande door de duisternis,
+werd ik eensklaps wakker.
+
+Men riep den ingenieur.
+
+"Mijnheer Banks?"
+
+"Wat is er?"
+
+"Kom eens hier."
+
+Ik had de stem van Banks en die van den machinist herkend, die zooeven
+den gang was binnengetreden.
+
+Ik stond dadelijk op en ging mijn kamer uit. Banks en Storr waren
+reeds onder de voorste veranda. Kolonel Munro was er mij voorgegaan
+en weldra voegde ook kapitein Hod zich bij ons.
+
+"Wat gebeurt er?" vroeg de ingenieur.
+
+"Zie eens, mijnheer," antwoordde Storr.
+
+Bij het eerste licht van den aanbrekenden dag kon ik de oevers van
+den Phalgou en een gedeelte van den weg, die zich verscheidene mijlen
+voor ons uitstrekte, onderscheiden. Hoe groot was onze verbazing,
+toen wij verscheidene honderden Hindoes bij groepen aan den kant van
+den weg zagen liggen.
+
+"Dat zijn onze bedevaartgangers van gisteren," zei kapitein Hod.
+
+"Wat doen ze daar?" vroeg ik.
+
+"Ze wachten zeker tot de zon opkomt," antwoordde de kapitein, "om
+zich in de gewijde wateren te storten!"
+
+"Neen," antwoordde Banks. "Kunnen ze hunne reiniging niet te Gaya
+zelve volbrengen? De reden waarom ze hier gekomen zijn, is om...."
+
+"Omdat onze IJzeren Reus zijn gewone uitwerking heeft gedaan!" riep
+kapitein Hod uit. "Ze zullen teweten gekomen zijn, dat een reusachtige
+olifant, een kolos, zooals zij er nooit een gezien hebben, in de
+nabuurschap was, en ze komen hem nu bewonderen!"
+
+"Als het maar bij bewonderen blijft!" antwoordde de ingenieur, het
+hoofd schuddende.
+
+"Wat vrees je dan toch, Banks?" vroeg kolonel Munro.
+
+"Wel, 'k vrees, dat die dweepers ons den weg zullen versperren!"
+
+"Wees in alle geval voorzichtig! Met zulke vromen kan men niet te
+veel voorzorgen nemen."
+
+"Inderdaad," antwoordde Banks.
+
+Daarna riep hij den stoker en vroeg dezen of alles gereed was.
+
+"Ja, mijnheer."
+
+"Welnu, steek aan."
+
+"Ja, steek aan, Kalouth!" riep kapitein Hod. "En stook op, Kalouth,
+laat onzen olifant zijn rook en stoom in het gelaat van al die
+pelgrims spuwen!"
+
+Het was toen drie en een half uur 's morgens. Hoogstens over een
+half uur, kon de machine de noodige drukking hebben. De vuren werden
+dadelijk aangestoken, het hout knapte in den vuurhaard en weldra
+ontsnapte een zwarte rook uit den reusachtigen snuit van den olifant,
+waarvan het uiteinde zich in de takken der hooge boomen verloor.
+
+Op dit oogenblik kwamen eenige groepen Hindoes naderbij. Er had een
+algemeene beweging in de menigte plaats. Men verdrong zich om onzen
+trein. In de eerste rangen dezer pelgrims, lichtte men de armen in
+de hoogte, men strekte ze naar den olifant uit, men bukte zich, men
+knielde neder, men kroop tot in het stof. Het was duidelijk aanbidding
+tot haar hoogste punt gevoerd.
+
+Wij zagen van onder de veranda dat schouwspel aan, kolonel Munro,
+kapitein Hod en ik, niet zonder bezorgdheid waarop deze dweeperij zou
+uitloopen. Mac Neil had zich bij ons vervoegd en zag in stilte toe. Wat
+Banks aangaat, hij was met Storr in den toren, dien het enorme dier
+droeg, gaan staan en van waar hij het naar goedvinden kon besturen.
+
+Te vier uur bromde de stoomketel reeds. Dit helderklinkend gesnor
+moest door de Hindoes gehouden worden voor het vertoornde gebrom van
+een bovennatuurlijken olifant. Op dit oogenblik wees de manometer
+een drukking aan van vijf atmosferen, en Storr liet den stoom door
+de veiligheidskleppen ontsnappen, alsof hij door de huid van het
+reusachtige dikhuidige dier uitzweette.
+
+"We zijn gereed, Munro!" riep Banks.
+
+"Vooruit, Banks," antwoordde de kolonel, "maar voorzichtig en laten
+we niemand verpletteren!"
+
+Het was toen bijna dag. De weg langs den oever van den Phalgou was
+geheel bedekt met geloovigen, weinig geneigd, naar het scheen, om
+plaats te maken. In die omstandigheid was het geen gemakkelijke zaak
+voorwaarts te gaan en niemand te verpletteren.
+
+Banks liet twee- of driemalen fluiten, hetgeen door de bedevaartgangers
+met een uitzinnig gehuil beantwoord werd.
+
+"Op zij! Op zij!" riep de ingenieur, den machinist bevelende den
+regulateur een weinig te openen.
+
+Het geloei van den stoom, die zich in de cilinders stortte, deed zich
+hooren. De machine stelde zich langzaam in beweging. Een machtige
+kolom van witten rook werd met kracht uit den snuit gestooten.
+
+De menigte was in een oogenblik uiteengeweken. De regulateur werd
+toen half geopend. Het gebriesch van den IJzeren Reus nam toe en onze
+trein begon zich tusschen de dichte rangen der Hindoes te bewegen,
+die geen plaats schenen te willen maken.
+
+"Banks, pas op!" riep ik eensklaps uit.
+
+Toen ik mij voorover buiten de veranda boog, had ik gezien dat er
+zich een twaalftal van die dweepers op den weg geworpen hadden,
+met den vasten wil zich onder de raderen van het zware gevaarte te
+laten verpletteren.
+
+"Geeft acht! geeft acht! Terug," riep kolonel Munro, die hen beduidde
+zich op te richten.
+
+"Die onnozelen!" riep op zijn beurt kapitein Hod. "Zij houden ons
+voertuig voor de kar van Jaggernaut! Zij willen zich onder de pooten
+van den heiligen olifant laten verpletteren!"
+
+Op een teeken van Banks, sloot de machinist den stoom af. De
+bedevaartgangers, dwars over den weg uitgestrekt, schenen besloten
+niet op te staan. Om hen heen gilde de dweepende menigte het uit en
+moedigde ze met gebaren aan.
+
+De machine stond stil. Banks was ten einde raad en wist wezenlijk
+niet wat te doen.
+
+Plotseling komt er een idee bij hem op.
+
+"We zullen eens zien!" zeide hij.
+
+Hij opende oogenblikkelijk de stoomkraan en krachtige stoomstralen
+sisten langs den grond, terwijl de lucht van een scherp gefluit
+weerklonk.
+
+"Hoera! hoera! hoera!" riep kapitein Hod uit.
+
+"Geesel ze, vriend Banks, geesel ze!"
+
+Dit middel baatte. De dweepers, door de stoomstralen getroffen,
+vlogen op onder een oorverdoovend geschreeuw. Zij konden zich wel
+laten verpletteren, maar zich te laten verbranden, dat nooit!
+
+De menigte week terug en de weg was open. Nu werd de regulateur geheel
+geopend en sloegen de wielen diep in den grond.
+
+"Vooruit! vooruit!" riep kapitein Hod uit, die in de handen klapte
+en hartelijk lachte.
+
+En nu ijlde de IJzeren Reus, het midden van den weg houdende, snel
+voort en was weldra uit het oog der verbaasde menigte verdwenen,
+als een fantastisch dier in een wolk van stoom.
+
+
+
+
+
+
+VIII.
+
+EENIGE UREN TE BENARES.
+
+
+De groote weg lag nu voor het Stoomhuis open, de weg, die over
+Sasseram, naar den rechter oever van den Ganges tegenover Benares liep.
+
+Een mijl voorbij het kamp, nam de machine een meer gematigden gang aan,
+zoo omstreeks twee en een halve mijl per uur. Het plan van Banks was,
+dien zelfden avond op vijf en twintig mijlen van Gaya te kampeeren
+en den nacht rustig door te brengen in de omstreken van de kleine
+stad Sasseram.
+
+In het algemeen vermijden de Indische wegen zooveel mogelijk de
+stroomen, die bruggen noodzakelijk maken, daar het leggen van dezen
+op die alluviale gronden zeer kostbaar is. Ook moeten ze op vele
+plaatsen, waar het niet mogelijk geweest is een rivier of een stroom
+te beletten den weg te versperren, nog gelegd worden. Wel is waar is
+de oude, primitieve pont nog in werking, die evenwel om onzen trein
+over te brengen zonder twijfel onvoldoende zoude geweest zijn. Zeer
+gelukkig konden wij er buiten.
+
+Juist moesten wij dien dag een belangrijke rivier oversteken, de
+Sone. Deze rivier boven Rhotas gevoed door twee andere, den Coput en
+den Coyle, vloeit in den Ganges, nagenoeg tusschen Arrah en Dinapore.
+
+Niets gemakkelijker dan deze overtocht. De olifant daalde langs een
+zachte helling den steilen oever af, trad in den stroom, bleef op de
+oppervlakte en trok, het water met zijn dikke pooten als de schoepen
+van een drijfrad slaande, den trein zacht voort.
+
+Kapitein Hod gaf luide zijne verrukking te kennen.
+
+"Een rollend huis!" riep hij uit, "een huis dat tegelijk een rijtuig
+en een stoomboot is. De vleugels ontbreken er nog maar aan om zich
+in een vliegtoestel te herscheppen en de ruimte te doorklieven!"
+
+"Dat zal den een of anderen dag ook nog wel eens gebeuren, vriend Hod,"
+antwoordde de ingenieur ernstig.
+
+"Ik weet het, vriend Banks," antwoordde niet minder ernstig de
+kapitein. "Alles zal gebeuren! Maar wat toch niet gebeuren zal,
+is, dat we over twee honderd jaar in leven zijn om die wonderen te
+zien! Het leven is alle dag wel niet even vroolijk en toch zou ik
+gaarne tien eeuwen wenschen te leven, enkel uit nieuwsgierigheid!"
+
+Dien avond kampeerden wij, na onder de prachtige brug, die den spoorweg
+draagt, gegaan te zijn, op tachtig voet boven de bedding van de Sone,
+op twaalf uren afstand van Gaya, in de omstreken van Sasseram. We
+zouden ons hier slechts een nacht ophouden om ons van hout en water
+te voorzien en met den dageraad weder vertrekken.
+
+Dit programma werd in alle deelen gevolgd en den volgenden morgen 22
+Mei, voor de brandende uren, die de gloeiende middagzon ons bezorgde,
+waren wij weder op reis.
+
+Het land was overal hetzelfde, namelijk zeer rijk, zeer
+bebouwd. Zoodanig doet het zich voor bij het naderen van de
+prachtige vallei van den Ganges. Ik zal hier niet spreken van de
+talrijke dorpen, die zich verliezen te midden van de onmetelijke
+rijstvelden, tusschen de groepen van tara-palmboomen met hun dicht
+gewelfd bladerdak, in de schaduw der mangoboomen en ander weelderig
+opschietend geboomte. Overigens hielden wij ons niet op en indien
+somtijds de weg door een wagen, langzaam door zebus voortgetrokken,
+gestremd werd, deed een twee of driemalig fluiten hem op zijde gaan,
+waarna dan onze trein tot groote verbazing der raiots doorging.
+
+Op dien dag, had ik het pleizier een groot aantal rozenvelden te
+zien. En geen wonder, want wij waren niet ver verwijderd van Ghazipore,
+het groote middelpunt der fabricatie van het water of liever van de
+olie, uit deze bloemen vervaardigd.
+
+Ik vroeg Banks of hij mij eenige inlichtingen betreffende dit zoo
+gezochte voortbrengsel kon geven, dat het toppunt schijnt te zijn
+der kunst op het stuk van parfumerie.
+
+"Hier zijn cijfers, waarde vriend," gaf Banks mij ten antwoord,
+"en ze zullen u toonen hoe kostbaar deze bereiding is. Veertig pond
+rozen worden vooraf aan een soort van langzame distillatie over een
+zacht vuur onderworpen en geven ongeveer dertig pond rozenwater. Dit
+water wordt op een nieuw pak bloemen van veertig pond gegoten,
+waarvan men de distillatie voortzet totdat het mengsel twintig pond
+bedraagt. Men stelt dit mengsel gedurende twaalf uren bloot aan de
+frissche nachtlucht en den volgenden dag vindt men de oppervlakte
+van het mengsel bedekt met hoeveel? een ons welriekende olie. Dus
+heeft men uit tachtig pond rozen--eene hoeveelheid die niet minder
+dan twee honderd duizend bloemen telt,--ten slotte slechts een ons
+vocht getrokken. Het is een wezenlijke moord! Het is dan ook niet
+te verwonderen, dat zelfs in het land der bewerking, de rozenolie
+veertig ropijen of honderd franken het ons kost.
+
+"Nu," antwoordde kapitein Hod, "als men om een ons brandewijn te
+fabriceeren, tachtig pond druiven noodig had, zouden de grogjes fameus
+duur worden!"
+
+Op dien dag, moesten we ook de Karamnaca, een der takken van den Ganges
+nog overtrekken. De Hindoes hebben van die onschuldige rivier een soort
+van Styx gemaakt, waarop het niet goed is te varen. Hare oevers zijn
+niet minder vervloekt dan de oevers van den Jordaan of van de Doode
+Zee. De lijken, die men haar toevertrouwt, brengt zij regelrecht naar
+de Brahmaansche hel. Ik wil over deze geloofsleer niet redetwisten,
+doch ik protesteer tegen de algemeen verspreide meening dat het water
+dezer diabolische rivier onaangenaam smaakt en slecht voor de maag
+zou zijn. Het is overheerlijk.
+
+Na een weinig heuvelachtig land te zijn doorgetrokken, tusschen de
+onmetelijke velden met slaapbollen en het uitgestrekte dambord der
+rijstvelden, kampeerden wij op den rechteroever van den Ganges,
+tegenover het antieke Jeruzalem der Hindoes, de heilige stad Benares.
+
+"Vierentwintig uren halt!" zei Banks.
+
+"Hoever zijn we nu nog van Calcutta?" vroeg ik den ingenieur.
+
+"Nog driehonderdvijftig mijlen ongeveer," antwoordde hij mij, "en
+ge zult me moeten bekennen, waarde vriend, dat we tot nog toe niet
+den minsten last gehad hebben noch van den langen weg, noch van de
+vermoeienissen der reis!"
+
+De Ganges! Is er een stroom waarvan de naam dichterlijker legendes
+voor onze verbeelding toovert en is het niet alsof gansch Indie in hem
+opgaat? Bestaat er op de wereld een vallei, te vergelijken met die,
+welke tot richting van zijn trotschen loop, zich vijfhonderd mijlen ver
+uitstrekt en niet minder telt dan honderd millioen bewoners? Is er een
+plek op den aardbol waar sedert de verschijning der Aziatische rassen
+meer wonderen zijn opgehoopt? Wat zou Victor Hugo, die zoo trotsch
+den Donau bezongen heeft, wel van den Ganges gezegd hebben! Want even
+als de zee heeft de Ganges zijn deining, zijne cyclonen, vreeselijker
+dan de orkanen van den Europeeschen stroom! Als een slang ontrolt hij
+zich in de meest dichterlijke streken der wereld! Ook hij stroomt van
+het westen naar het oosten! Doch aan geen onaanzienlijke heuvelreeks
+ontleent hij zijn oorsprong! Neen, van de hoogste bergketen des
+aardbols, van de bergen van Thibet stort hij naar beneden en neemt
+onderweg al de schatplichtige stroomen op. Zijn plaats van oorsprong
+is het Himalaya gebergte!
+
+Den volgenden dag, 23 Mei, bij het opgaan der zon, lag het zich in
+hare stralen afspiegelende watervlak voor onze blikken uitgespreid. Op
+het witte zand schenen eenige troepen krokodillen, groot van stuk,
+het eerste daglicht met volle teugen in te zwelgen. Zij lagen daar
+onbeweeglijk, naar de zon gekeerd, alsof zij de getrouwste aanhangers
+van de leer van Brahma geweest waren. Maar eenige voorbij drijvende
+lijken ontrukten hen aan hunne aanbidding. Men heeft wel eens beweerd,
+dat de lijken, door den stroom medegevoerd, op den rug drijven als
+het mannen zijn en op den buik van vrouwen. Ik kon mij nu verzekeren,
+dat er niets waar is van deze opmerking. Een oogenblik later wierpen
+de monsters zich op hun prooi, die hun dagelijks door de rivieren van
+het schiereiland verschaft wordt en oogenblikkelijk door hen naar de
+diepte wordt gesleurd.
+
+De spoorweg van Calcutta volgt, alvorens zich te Allahabad te vertakken
+om naar Delhi ten noordwesten en naar Bombay ten zuidwesten te loopen,
+voortdurend den rechter oever van den Ganges, waarvan hij door zijn
+rechtlijnige richting de talrijke bochten bespaart. Aan het station
+van Mogul-Serai, waarvan wij slechts eenige mijlen verwijderd waren,
+scheidt zich een kleine tak af, die over den stroom naar Benares
+loopt en door de vallei van de Goumti een zestig mijlen ver naar
+Jaunpore gaat.
+
+Benares is dus aan den linkeroever gelegen. Doch op deze plaats
+zouden wij den Ganges niet oversteken, dat zou eerst te Allahabad
+geschieden. De IJzeren Reus bleef dus in het kamp, dat den vorigen
+avond, 22 Mei gekozen was. Er lagen gondels aan den oever gereed
+om ons naar de heilige stad over te brengen, die ik met eenige zorg
+wenschte te bezoeken.
+
+Wat kolonel Munro betreft, voor hem had het bezoek dezer steden, waar
+hij zoo vaak geweest was, niets vreemds of verrassends en toch dacht
+hij er dien dag een oogenblik over ons te vergezellen; doch, na rijpe
+overweging besloot hij een tocht langs de oevers van den stroom te
+maken, in gezelschap van sergeant Mac Niel. Werkelijk verlieten beiden
+het Stoomhuis, zelfs voordat wij nog vertrokken waren. Kapitein Hod,
+die reeds in garnizoen te Benares geweest was, had het plan gevormd
+eenigen zijner kameraden te gaan zien. Banks en ik dus,--de ingenieur
+had mij tot gids willen verstrekken,--wij waren de eenigen, die uit
+een gevoel van belangstelling de stad wilden bezoeken.
+
+Als ik zeg, dat kapitein Hod te Benares in garnizoen geweest was,
+moet men weten, dat de troepen der koninklijke armee gewoonlijk
+niet in de Hindoesche steden wonen. Hunne kazernen zijn te midden
+van "kantonnementen" gelegen, die inderdaad echte Engelsche steden
+worden. Dit is met Allahabad, met Benares het geval, evenals op
+andere punten van het grondgebied, waar niet alleen de soldaten,
+maar de ambtenaren, de kooplieden, de renteniers zich bij voorkeur
+groepsgewijze vereenigen. Ieder dezer groote steden is in tweeen
+verdeeld, het eene gedeelte met al het comfort van het moderne Europa,
+terwijl het andere de gewoonten van het land en de Hindoesche gebruiken
+in al hunne oorspronkelijkheid bewaard heeft!
+
+De Engelsche stad, met Benares vereenigd, is Secrole waarvan de
+bungalows, de wandeldreven, de christelijke kerken zeer weinig
+belangstelling inboezemen. Daar bevonden zich ook de voornaamste
+hotels, door toeristen bezocht. Secrole is een van die steden, gereed
+om door de toeristen van het Vereenigd Koninkrijk ingepakt en verzonden
+te worden en die men dadelijk weer kan opslaan. Zij bieden dus niets
+bijzonders ter bezichtiging aan. Nadat Banks en ik dus in een gondel
+plaats hadden genomen, staken wij den Ganges schuins over, teneinde
+eerst het prachtige schouwspel, dat Benares, amphiteatersgewijze
+tegen den steilen oever gelegen, aanbiedt, in zijn geheel te overzien.
+
+"Benares," zeide mij Banks, "is bij uitnemendheid de heilige stad
+van Indie. Het is het Hindostansche Mecca en iedereen, die er,
+al is het slechts vierentwintig uren, gewoond heeft, is verzekerd
+de eeuwige zaligheid deelachtig te worden. Men begrijpt dus welk
+een toevloed van bedevaartgangers zulk een geloof kan uitlokken, en
+welk een aantal inwoners een stad moet tellen waaraan Brahma zulke
+belangrijke voorrechten verleend heeft."
+
+Men kent aan Benares meer dan dertig eeuwen bestaan toe. Zij zou
+dus gesticht zijn geworden nagenoeg ten tijde van de verwoesting van
+Troje. Na altijd een grooten, geen staatkundigen, maar geestelijken
+invloed op Hindostan gehad te hebben, was zij het meest bekende centrum
+van den bouddhistischen godsdienst tot de negende eeuw. Er had toen
+een godsdienstige omwenteling plaats. Het Brahmanisme vernietigde
+den ouden eeredienst. Benares werd de hoofdstad der brahmanen,
+het middelpunt van aantrekking voor de geloovigen en men verzekert,
+dat driehonderdduizend bedevaartgangers haar jaarlijks bezoeken.
+
+De metropolitaansche overheid heeft voor de heilige stad haar
+rajah weten te bewaren. Deze vorst, die vrij zuinig door Engeland
+bezoldigd werd, bewoont een prachtige residentie te Ramnagur, aan
+den Ganges. Hij is een wettige afstammeling van de koningen van Kaci,
+den ouden naam van Benares, maar hij heeft niet den minsten invloed
+meer en zou zich dit laten welgevallen, indien zijn pensioen niet een
+lakh ropyen--honderdduizend ropyen, of honderd vijfentwintig duizend
+gulden ongeveer verminderd was, een som, die nauwlijks het zakgeld
+van een nabob van weleer bedroeg.
+
+Ook Benares deelde, zooals bijna al de steden van de vallei van
+den Ganges, een oogenblik in den grooten opstand van 1857. Destijds
+bestond haar garnizoen uit het 37e regiment inlandsche infanterie,
+een corps ongeregelde kavallerie en een half regiment sikhs. Van
+koninklijke troepen bezat zij slechts een halve batterij Europeesche
+artillerie. Men kon niet verwachten, dat deze handvol mannen
+de inlandsche soldaten zou ontwapenen. Ook wachtte de overheid,
+niet zonder ongeduld, de aankomst af van kolonel Neil, die zich
+met het 10e regiment van de koninklijke armee naar Allahabad op
+weg had begeven. Kolonel Neil trad Benares binnen met slechts twee
+honderd vijftig man en gaf bevel tot het houden eener parade op het
+exercitieveld.
+
+Toen de Sipayers vereenigd waren, gelastte men hun de wapenen neder te
+leggen. Zij weigerden en dadelijk begon er een worsteling tusschen hen
+en de infanterie van kolonel Neil. Bijna onmiddellijk daarop voegden
+zich de ongeregelde kavallerie en daarna de sikhs, die zich verraden
+waanden, bij de opstandelingen. Doch toen opende de halve batterij
+haar vuur, beschoot de opstandelingen met schroot en niettegenstaande
+hunne dapperheid, niettegenstaande hunne verwoedheid, werden allen
+op de vlucht gedreven.
+
+Dit gevecht werd buiten de stad geleverd. Binnen had er slechts een
+eenvoudige poging tot opstand der muzelmannen plaats, die de groene
+vaan opstaken--eene poging, die dadelijk mislukte. Sedert dien dag
+werd Benares, zelfs ten tijde toen de opstand in de provincies van
+het Westen scheen te zullen zegevieren, niet meer verontrust.
+
+Banks had mij deze bijzonderheden medegedeeld, terwijl onze gondel
+langzaam over de wateren van den Ganges gleed.
+
+"Mijn waarde vriend," zei hij, "we gaan Benares opzoeken, goed! Maar,
+hoe oud deze hoofdstad ook zij, zult ge er geen enkel monument vinden,
+dat meer dan drie honderd jaren oud is. Verwonder er u niet over. Dat
+is het gevolg der godsdienstige worstelingen, waarbij het vuur en het
+zwaard een maar al te treurige rol hebben gespeeld. Toch is Benares
+een merkwaardige stad en ge zult u uw wandeling niet berouwen!"
+
+Weldra hield onze gondel op zekeren afstand stil, teneinde op
+den achtergrond eener baai, blauw als de golf van Napels, de
+schilderachtige, amphiteatersgewijze tegen den heuvel oploopende
+huizen en de opeenstapeling van paleizen te bewonderen, waarvan een
+groot blok dreigt in te storten ten gevolge van een verzakking van den
+grond, ondermijnd door het water der rivier. Een nepaulsche pagode,
+van Chineeschen bouw, gewijd aan Bouddha, een woud van torens,
+spitsen, minarets, kleine piramiden, die zich van de moskeeen en
+tempels verheffen, beheerscht door de gouden naald van den lingam
+van Civa en de twee magere torenspitsen van de moskee van Aureng-Zeb,
+bekroont dit bewonderenswaardig panorama.
+
+Inplaats van onmiddellijk aan een der "ghats" of trappen, die de
+boorden in gemeenschap stellen met het bovenvlak der steile oevers,
+af te stappen, liet Banks den gondel bij de kaden aanleggen, waarvan
+de grondlagen door den stroom bespoeld worden.
+
+Ik vond daar het tooneel van Gaya terug, maar in een ander
+landschap. In plaats van de groene wouden van den Phalgou, werd nu
+de achtergrond der schilderij ingenomen door de heilige stad. Wat
+het onderwerp betreft, het was nagenoeg hetzelfde.
+
+Werkelijk bedekten duizenden bedevaartgangers den steilen oever, de
+terrassen, de trappen en kwamen zich in drie- of vierdubbele rijen
+in den stroom dompelen. Men meene daarom niet dat dit bad kosteloos
+genoten werd. Bewaarders met rooden tulband op het hoofd, de sabel op
+zijde, namen de onderste treden der ghats in, vorderden de schatting,
+in gezelschap van nijvere brahmanen, die rozenkransen, amuletten of
+andere vroomheidsmiddelen verkochten.
+
+Bovendien waren er niet alleen bedevaartgangers, die voor eigen
+rekening baadden, maar ook handelaars, die niets anders deden dan het
+heilige water in flesschen te putten om het tot in de meest verwijderde
+streken van het schiereiland rond te venten. Als bewijs van echtheid
+wordt elke flesch met het zegel der brahmanen verzegeld. Men moet
+evenwel aannemen, dat op uitgebreide schaal bedrog hiermede gepleegd
+wordt, zoo aanzienlijk is de uitvoer van deze wonderdadige vloeistof
+geworden.
+
+"Misschien wel," zei Banks, "zou al het water van den Ganges niet
+aan de behoeften der geloovigen voldoen!"
+
+Ik vroeg hem toen of die badkuren niet dikwijls ongelukken
+veroorzaakten, die men volstrekt niet trachtte te voorkomen. Er waren
+toch geen zwemmeesters tegenwoordig om over de onvoorzichtigen te
+waken, die zich in den snellen stroom der rivier waagden.
+
+"Ongelukken komen dan ook veel voor," antwoordde mij Banks, "maar al
+is het lichaam van den vrome verloren gegaan, zijn ziel is gered. Ook
+ziet men zoo nauw niet."
+
+"En de krokodillen?" liet ik er op volgen.
+
+"De krokodillen," antwoordde mij Banks, "houden zich gewoonlijk
+op een afstand. Al dat geraas verschrikt ze. Deze monsters zijn
+niet het meest te vreezen, maar meer de boosdoeners, die duiken,
+onder het water voortsluipen, de vrouwen en kinderen beetpakken,
+ze medenemen en ze van hunne kostbaarheden berooven. Men vertelt
+zelfs van een dezer schurken, die door middel van een kunstkop lang
+de rol van een valschen krokodil speelde en een aardig fortuintje met
+dit winstgevend en tegelijk gevaarlijk bedrijf gewonnen heeft, want
+werkelijk is deze gauwdief op zekeren dag door een echten krokodil
+verslonden geworden en men heeft niets meer van hem gevonden dan zijn
+lederen kop, die aan de oppervlakte der rivier dreef."
+
+Dan zijn er eindelijk ook nog van die dolle dweepers, die uit
+eigen beweging den dood in de golven van den Ganges komen zoeken
+en dit zelfs met een berekende, verfijnde barbaarschheid doen. Zij
+binden zich om het lichaam een rozenkrans van ledige urnen met open
+monden. Langzamerhand dringt het water in die urnen en doet ze allengs
+onderdompelen onder de uitbundige toejuichingen der geloovige menigte.
+
+Onze gondel had ons weldra voor de Manmenka Ghat gebracht, alwaar
+de brandstapels waaraan men de lijken heeft toevertrouwd van al de
+dooden, die bij hun leven eenige zorg voor een toekomstig leven gehad
+hebben, amphiteatersgewijze boven elkander gesteld zijn. Gretig wordt
+de lijkverbranding op deze heilige plaats door de geloovigen gezocht
+en de brandstapels branden dag en nacht. De rijke baboes laten zich
+uit verre oorden naar Benares brengen zoodra ze zich door een ziekte
+voelen aangedaan, waaraan zij bezwijken zullen. Want Benares is
+ontegenzeggelijk het beste uitgangspunt voor "de reis naar de andere
+wereld." Indien de overledene slechts lichte zonden op zijn geweten
+heeft, zal zijn ziel, met den rook der brandstapels medegevoerd,
+rechtstreeks naar het verblijf der eeuwige gelukzaligheid gaan. Is hij
+daarentegen een groot zondaar geweest, dan zal zijn ziel integendeel
+vooraf wedergeboren worden in het lichaam van een brahmaan, die nog
+geboren moet worden. Het is dus te hopen, dat gedurende deze tweede
+incarnatie, als zijn leven nu voorbeeldig geweest is, hem geen tweede
+avatar zal opgelegd worden, alvorens hij ten slotte toegelaten wordt
+tot de genietingen van den hemel van Brahma.
+
+Wij besteedden het overige van den dag aan het bezoeken der stad,
+hare voornaamste monumenten, hare bazars, naar Arabische mode, met
+sombere winkels bezet. Daar worden voornamelijk fijne mousselinen van
+kostbaar weefsel verkocht, alsmede de "kinkob", een soort van zijden
+stof met goud bewerkt, een van de voornaamste nijverheidsproducten
+van Benares. De straten waren zindelijk onderhouden, maar nauw,
+zooals noodzakelijk is voor de steden, die bijna altijd beschenen
+worden door de stralen eener tropische zon. Maar zelfs in de schaduw,
+was de warmte nog om te stikken. Ik beklaagde de dragers van onzen
+palankijn, die evenwel zich zelve niet zeer schenen te beklagen.
+
+Trouwens, de arme duivels waren in de gelegenheid eenige ropyen te
+verdienen en dat was genoeg om hun moed en kracht te geven. Doch
+dat was het geval niet met een zekeren Hindoe, of liever Bengali,
+met een levendig oog en listige gelaatstrekken, die, zonder juist te
+trachten het te verbergen, ons gedurende onzen geheelen tocht volgde.
+
+Toen wij op de kaai van de Manmenka Ghat aan land stapten, had ik, met
+Banks sprekende, hardop den naam van kolonel Munro genoemd. De Bengali,
+die onzen gondel had zien aanleggen, ontstelde onwillekeurig. Ik had
+daar wel niet zoo bijzonder op gelet, maar toch herinnerde ik het
+mij, toen ik zag, dat die soort van spion zich hardnekkig aan onze
+schreden vasthechtte. Hij verliet ons slechts om eenige oogenblikken
+later voor of achter ons op nieuw voor den dag te komen. Was het een
+vriend of een vijand? Ik wist het niet, maar het was een man wien de
+naam van kolonel Munro stellig niet onverschillig was.
+
+Onze palankijn hield weldra stil onder aan den grooten trap van
+honderd treden, die van de kaai naar de moskee van Aureng-Zeb voert.
+
+Voorheen beklommen de vromen slechts geknield deze soort van Santa
+Scala, in navolging van de geloovigen van Rome. Destijds was het de
+tempel van Vishnoe, die zich op deze plek verhief en nu vervangen is
+door de moskee van den veroveraar.
+
+Ik zou gaarne Benares aanschouwd hebben van den top van een
+der minarets dezer moskee, welker bouworde voor een meesterstuk
+van architectuur gehouden werd. Deze minarets zijn honderd twee
+en dertig voet hoog, zijn nauwlijks zoo dik als een eenvoudige
+fabrieksschoorsteen en toch bevatten zij inwendig een wenteltrap;
+maar het is niet meer veroorloofd dezen te beklimmen, hetgeen ook
+niet geraden zou zijn, daar deze twee minarets aanmerkelijk van de
+loodlijn afwijken en minder levenskracht schijnen te bezitten dan de
+toren van Pisa.
+
+Bij het verlaten van de moskee van Aureng-Zeb, vond ik den Bengali
+terug, die ons aan de poort afwachtte. Ditmaal keek ik hem strak
+aan en hij sloeg de oogen neder. Alvorens de aandacht van Banks
+op dit voorval te vestigen, wilde ik zien of het individu in zijne
+dubbelzinnige houding zou volharden, en zei daarom niets.
+
+Bij honderden worden de pagoden en de moskeeen in de
+bewonderenswaardige stad van Benares geteld. Dit is ook het geval
+met de prachtige paleizen, waarvan het schoonste ontegenzeglijk aan
+den koning van Nagpore behoort. Weinige rajahs verzuimen inderdaad
+een te huis in de heilige stad te hebben, en komen er ten tijde der
+groote godsdienstige feesten van Mela.
+
+Het zou mij moeilijk geweest zijn, in den korten tijd waarover wij te
+beschikken hadden, al die tempels te bezoeken. Ik bepaalde mij dus
+tot een bezoek van den tempel van Bicheshwar, alwaar de lingam van
+Civa zich verheft. Deze wanstaltige steen, die als een gedeelte van
+het lichaam van den wreedsten der Goden van de Hindoesche godenleer
+beschouwd wordt, bedekt een put, welks stilstaand, groenachtig,
+stinkend water wonderbaarlijke krachten bezit. Ik zag ook de
+Mankarnika-tempel met de heilige fontein, waarin de geloovigen zich
+baden ten profijte der Brahmanen, vervolgens den Man-Mundir, een
+sterretoren voor twee honderd jaar gebouwd door den keizer Akbar en
+waarvan al de instrumenten, onbeweeglijk als marmer, slechts in steen
+zijn voorgesteld.
+
+Ik had ook hooren spreken van een apenpaleis, dat de toeristen niet
+in gebreke blijven te Benares te bezoeken. Een Parijzenaar moest
+natuurlijk gelooven, dat hij zich voor de beroemde kooi van den
+Plantentuin zou bevinden. Dit was echter geenszins het geval.
+
+Dit paleis is slechts een tempel, de Dourga-Khound, even buiten de
+voorsteden gelegen. Hij dagteekent van de IXe eeuw, en is een van
+de oudste monumenten der stad. De apen zijn er niet in een traliehok
+opgesloten. Zij loopen vrij op de binnenplaats rond, springen van den
+eenen muur op den anderen, klimmen naar den top van enorme mangoboomen,
+betwisten elkander de geroosterde graankorrels waarop zij zeer verzot
+zijn en die de bezoekers hun brengen. Daar, gelijk overal, heffen de
+brahmanen, de bewaarders van den Dourga-Khound, een kleine vergoeding,
+die van dit ambt een der meest winstgevende van Indie maakt.
+
+Het spreekt van zelf, dat we tamelijk afgemat waren van de hitte,
+toen wij tegen den avond er over dachten naar het Stoomhuis terug te
+keeren. We hadden te Secrole in een der beste hotels der Engelsche
+stad ontbeten en gedineerd en toch moet ik zeggen, dat deze keuken
+ons die van "monsieur Parazard" deed betreuren.
+
+Toen de gondel onder aan de Gath kwam aanleggen om ons naar den
+rechteroever van den Ganges terug te brengen, ontmoette ik voor de
+laatste maal den Bengali, dicht bij het vaartuig. Een boot, door een
+Hindoe bestuurd, wachtte hem op en stak dadelijk af. Wilde hij ons
+ook op de rivier volgen, tot het kampement? Dat werd zeer verdacht.
+
+"Banks," zeide ik toen zacht, hem op den Bengali wijzende, "daar is
+een spion, die ons geen oogenblik uit het gezicht verloren heeft...."
+
+"'k Heb hem wel gezien," antwoordde Banks, "en 'k heb opgemerkt, dat
+de naam van den kolonel, door u uitgesproken, hem opmerkzaam maakte."
+
+"Zou er geen reden zijn, om....?" zei ik toen.
+
+"Neen! Laat hem begaan," antwoordde Banks. "Het is beter, dat hij
+zich niet verdacht weet.... Trouwens, hij is al weg."
+
+En inderdaad was de boot van den Bengali reeds te midden der talrijke
+vaartuigen van allerlei vormen, die toen de sombere wateren van den
+Ganges kliefden, verdwenen.
+
+Daarop vroeg Banks, zich tot onzen schipper wendende, op een toon,
+die onverschilligheid voorgaf:
+
+"Ken je dien man?"
+
+"Neen, 't is de eerste keer dat ik hem zie," antwoordde de schipper.
+
+Het was nu avond geworden. Honderden met vlaggen en wimpels versierde
+vaartuigen, door veelkleurige lantarens verlicht, opgevuld met zangers
+en muzikanten, kruisten elkander op den feestelijken stroom in alle
+richtingen. Aan den linkeroever vertoonde zich allerlei soort van
+vuurwerk, mij herinnerende, dat we ons niet ver van het Hemelsche
+Rijk bevonden, waar men altijd zooveel met vuurwerk opheeft. Het
+zou moeielijk zijn een beschrijving van dit schouwspel te geven,
+dat waarlijk onbeschrijfelijk schoon was. Tot mijn spijt kon ik niet
+te weten komen welk geimproviseerd nachtfeest, waaraan Hindoes van
+allerlei klassen deelnamen, er gevierd werd. Op het oogenblik dat
+het eindigde, lag de gondel reeds aan den anderen oever aan.
+
+Het was dus als een visioen, en duurde niet langer dan de kortstondige,
+schitterende meteoren, die slechts een oogenblik het luchtruim in vuur
+en vlam zetten, om in het volgende oogenblik de nachtelijke duisternis
+nog dieper te doen schijnen. Doch Indie, ik zeide het reeds, vereert
+drie honderd millioen goden, mindere goden, heiligen en halve heiligen
+van allerlei soorten en het jaar telt zelfs niet genoeg uren, minuten
+en seconden om ieder dezer godheden de noodige eer te bewijzen.
+
+In het kampement teruggekomen, vonden wij er reeds kolonel Munro en
+Mac Neil. Banks vroeg den sergeant of er gedurende onze afwezigheid
+niets nieuws gebeurd was.
+
+"Niets," antwoordde Mac Neil.
+
+"Heb je geen verdacht persoon zien rondwaren?"
+
+"Neen, mijnheer Banks. Hebt u eenige reden te vermoeden..."
+
+"We zijn op onzen tocht naar Benares gespionneerd," antwoordde de
+ingenieur, "en 'k heb liever niet dat men ons spionneert!"
+
+"En wie was die spion?"
+
+"Een Bengali, die bij het hooren van den naam van kolonel Munro de
+ooren spitste."
+
+"Wat kan die man van ons willen?"
+
+"Dat weet ik niet, Mac Neil. We moeten oppassen!"
+
+"Men zal oppassen," antwoordde de sergeant.
+
+
+
+
+
+
+IX.
+
+ALLAHABAD.
+
+
+De afstand tusschen Benares en Allahabad bedraagt ongeveer
+honderddertig kilometers. De weg loopt bijna gestadig langs
+den rechteroever van den Ganges, tusschen den spoorweg en den
+stroom. Storr had zich steenkolen in briquetten verschaft en hij had
+er den tender mede beladen. De olifant was dus voor verscheidene dagen
+van voedsel verzekerd. Zorgvuldig schoongemaakt,--ik had haast gezegd
+geroskamd,--opgepoetst alsof hij zoo pas uit de werkplaats kwam,
+wachtte hij ongeduldig op het oogenblik van vertrek. Hij trappelde
+wel niet, maar eenige trillingen zijner raderen bewezen de spankracht
+van den stoom, die zijne ijzeren longen vulde.
+
+Onze trein vertrok dus 's morgens vroeg, den 24n, met een snelheid
+van 3 a vier mijlen per uur.
+
+De nacht was zonder bijzondere voorvallen verloopen en wij hadden
+den Bengali niet teruggezien.
+
+Wij moeten hier eens vooral vermelden, dat het programma van iederen
+dag, bevattende de uren van het opstaan en het naar bed gaan, het
+ontbijt, de lunch, diners, de siesta, met militaire nauwkeurigheid werd
+in acht genomen. Het leven in het Stoomhuis verliep even geregeld als
+in den bungalow van Calcutta. Het landschap wisselde onophoudelijk af,
+zonder dat onze woning zich scheen te verplaatsen. Wij waren geheel
+gewoon geraakt aan dit nieuwe leven, evenals een passagier aan het
+leven aan boord van een transatlantische stoomboot,--op de eentonigheid
+na, want wij hadden niet altijd den zelfden horizont voor ons.
+
+Ten elf ure, dien dag, deed zich in de vlakte een zonderling praalgraf
+voor, van Mongoolsche bouwkunde, dat opgericht is ter eere van twee
+heilige personages van den Islam, Kassim-Soliman, vader en zoon. Een
+half uur later zagen wij de belangrijke vesting van Chunar, welker
+schilderachtige bolwerken een onneembare rots bekronen, die zich
+honderdvijftig voet loodrecht boven den Ganges verheft.
+
+Er was geen sprake van halt te houden om deze vesting te bezoeken,
+een der belangrijkste van de vallei van den Ganges, zoodanig gelegen,
+dat men in geval van een aanval kruit en kogel kan besparen. Inderdaad
+zou de aanvalskolonne, die het wagen dorst de muren te bereiken,
+door een stortbui van rotssteenen, met opzet daartoe gereed gehouden,
+verpletterd worden.
+
+Aan den voet breidt zich de stad uit, die haar naam draagt en welker
+lieve woningen zich tusschen het groen verschuilen.
+
+Te Benares hebben wij gezien, dat er verscheidene bevoorrechte plaatsen
+bestaan, die door de Hindoes beschouwd worden als de heiligste der
+wereld. Als men goed telde, zou men er op het gansche schiereiland
+honderden van die soort vinden. Ook de vesting Chunar bezit een
+dezer wonderdadige plekken. Daar vertoont men u een marmeren plaat,
+waarop de een of andere god geregeld zijn dagelijksche siesta komt
+nemen. Weliswaar is die god onzichtbaar en hebben wij dan ook niet
+getracht hem te zien.
+
+Des avonds hield de IJzeren Reus bij Mirzapore halt om er den nacht
+door te brengen. Niet alleen bezit de stad een aantal tempels, maar
+zij heeft ook fabrieken en een haven ter inscheping van het katoen, dat
+aldaar veel gebouwd wordt. Eens zal het een rijke handelsstad worden.
+
+Den volgenden dag, 25 Mei, tegen twee uren 's namiddags doorwaadden
+wij de kleine rivier de Tonsa, die op dat tijdstip geen voet water
+had. Ten vijf ure, waren wij het punt voorbij, waar zich de groote tak
+van Bombay met dien naar Calcutta verbindt. Nagenoeg op de plek waar de
+Jumna in den Ganges valt, bewonderden wij den ijzeren viaduct, die haar
+zestien pijlers, zestig voet hoog, in de wateren van dien trotschen
+stroom dompelt. Aan de een kilometer lange schipbrug aangekomen,
+die den rechter- met den linkeroever van den stroom verbindt, gingen
+wij deze zonder veel moeite over en sloegen wij 's avonds ons kamp
+op aan het einde van een der voorsteden van Allahabad.
+
+De 26e zou gewijd worden aan het bezoeken dezer belangrijke stad,
+het middelpunt waar al de spoorwegen van het groote Indische vasteland
+samenloopen. Zij heeft eene heerlijke ligging, te midden der rijkste
+landouwen, tusschen de twee armen van de Jumna en den Ganges.
+
+De natuur heeft voorzeker alles gedaan ons Allahabad tot hoofdstad te
+maken van Engelsch-Indie, het middelpunt der regeering, de residentie
+van den onderkoning. Het is daarom niet onmogelijk dat, als de cyclonen
+Calcutta, de tegenwoordige hoofdstad, eenige slechte streken spelen,
+zij het eenmaal worde. Het is zeker, dat eenige goede geesten deze
+mogelijkheid reeds ingezien en voorzien hebben. In het groote lichaam,
+Indie genoemd, wordt de plaats van het hart door Allahabad ingenomen,
+evenals Parijs het hart van Frankrijk is. Londen bevindt zich wel niet
+in het middelpunt van het Vereenigd Koninkrijk, doch heeft ook Londen
+op de groote Engelsche steden, Liverpool, Manchester, Birmingham niet
+denzelfden voorrang als Parijs op al de andere steden van Frankrijk.
+
+"En gaan we nu van dit punt af," vroeg ik Banks, "rechtstreeks naar
+het noorden?"
+
+"Ja," antwoordde Banks, "of althans bijna rechtstreeks. Allahabad is
+in het westen de grens van dit eerste gedeelte van onzen tocht."
+
+"Nu!" riep kapitein Hod uit, "de groote steden, goed, maar de groote
+vlakten, de groote jungles, beter! Als we zoo voortgaan met langs
+de spoorwegen te reizen, zullen we eindigen met er op te reizen en
+zou onze IJzeren Reus tot een eenvoudige locomotief gedegradeerd
+worden! Welk een achteruitgang!"
+
+"Stel je gerust, Hod," antwoordde de ingenieur, "dat zal niet
+gebeuren. We zullen ons weldra in je geliefkoosde streken wagen."
+
+"Dus, Banks, gaan we rechtuit naar de Indisch-Chineesche grens,
+zonder Lucknow door te gaan?"
+
+"Ik zou er voor zijn deze stad te vermijden, en vooral Cawnpore,
+zoo vol noodlottige herinneringen voor kolonel Munro."
+
+"Je hebt gelijk," hernam ik, "en we kunnen er ons nooit ver genoeg
+van verwijderd houden!"
+
+"Zeg eens, Banks," vroeg kapitein Hod, "heb je tijdens je bezoek van
+Benares, niets bijzonders van Nana Sahib vernomen?"
+
+"Niets," antwoordde de ingenieur. "Waarschijnlijk zal de gouverneur
+van Bombay nogmaals op een dwaalspoor gebracht en Nana nooit weder
+in het presidentschap van Bombay verschenen zijn."
+
+"Werkelijk, zeer waarschijnlijk," antwoordde de kapitein, "want anders
+zou de oude opstandeling zeker al van zich hebben doen spreken?"
+
+"Hoe het zij," zeide Banks, "gaarne zou ik zoo spoedig mogelijk die
+vallei van den Ganges, die van Allahabad af tot Cawnpore toe, tijdens
+den opstand der Sipayers, het tooneel van zooveel onheilen geweest is,
+willen verlaten. Maar laten we vooral zorgen, dat de naam van die
+stad, even als die van Nana Sahib, nooit meer in tegenwoordigheid
+van den kolonel worde uitgesproken!"
+
+Den volgenden dag wilde Banks mij wederom vergezellen tijdens
+de weinige uren, die ik nog aan een bezoek van Allahabad zou
+wijden. Misschien zouden er drie dagen noodig geweest zijn om de drie
+steden, waaruit Allahabad eigenlijk bestaat, goed te zien. En toch
+biedt zij over het geheel niet zooveel bijzonderheden aan als Benares,
+alhoewel ook zij onder de heilige steden telt.
+
+Van de Hindoesche stad valt niets te zeggen. Het is een ophooping
+van lage huizen, gescheiden door nauwe straten, beschaduwd hier en
+daar door prachtige tamarindeboomen.
+
+Ook van de Engelsche stad en de kantonnementen zullen we niets
+zeggen. Goed beplante, fraaie lanen, rijke woningen, groote pleinen,
+al de elementen eener stad, eenmaal bestemd om een groote hoofdstad
+te worden.
+
+Het geheel is gelegen in een uitgestrekte vlakte, begrensd ten noorden
+en ten zuiden door de Jumna (Djoemna) en den Ganges. Men noemt het de
+"vlakte der Aalmoezen," omdat de Hindoesche vorsten zich ten allen
+tijde derwaarts begaven om weldaden te bewijzen en aalmoezen uit te
+reiken, terwijl de overlevering beweert, "dat het verdienstelijker
+is een stuk geld op deze plaats te geven, dan honderdduizend stuks
+elders."
+
+De God der christenen geeft slechts honderdvoudig. Dat is voorzeker
+honderdmaal minder, doch Hij boezemt mij meer vertrouwen in.
+
+Een woord slechts van de citadel van Allahabad, die der moeite waard
+is om te bezoeken. Zij is gebouwd ten westen van de groote vlakte
+der Aalmoezen en hare hooge muren van rooden zandsteen beheerschen
+de beide stroomen. Binnen de wallen van de vesting bevindt zich een
+paleis, vroeger de geliefkoosde residentie van den sultan Akbar, later
+tot arsenaal ingericht. In een der hoeken is een zeer fraaie zuil
+of lat van Feroze-Schachs, een prachtige, cylindervormige monolith,
+zesendertig voet hoog, een leeuw dragende, terwijl niet ver vandaar een
+kleine tempel wordt aangetroffen, dien de Hindoes, wien men den toegang
+tot het fort weigert, niet bezoeken kunnen, ofschoon het een der
+heiligste punten der vesting is, die de aandacht der toeristen trekken.
+
+Banks deelde mij mede, dat het fort van Allahabad ook zijn legende had,
+die aan de bijbelsche legende herinnert betreffende den wederopbouw
+van den tempel van Salomon te Jeruzalem.
+
+Toen de sultan de citadel van Allahabad wilde bouwen, schijnt het
+dat de steenen zich zeer wederspannig toonden. Nauwlijks was een muur
+opgebouwd, of hij stortte weder in. Men raadpleegde het orakel en dit
+antwoordde als altijd, dat er een gewillig slachtoffer noodig was om
+de betoovering te bezweren. Een Hindoe bood zich aan, werd geofferd
+en het fort kon nu voltooid worden. Deze Hindoe noemde zich Brog en
+daarom wordt nog heden ten dage de stad aangeduid onder den dubbelen
+naam van Brog-Allahabad.
+
+Banks geleidde mij vervolgens naar de tuinen van Khousrou, die beroemd
+zijn en hunne beroemdheid werkelijk verdienen. Daar, in de schaduw
+der schoonste tamarinden van de wereld, verheffen zich verscheidene
+Mohamedaansche praalgraven. Een van deze is de laatste woning van den
+sultan, wiens naam deze tempels dragen. Op een der muren in wit marmer
+is de palm eener enorme hand ingedrukt. Men toonde haar ons met een
+bereidwilligheid, die wij misten bij de heilige indrukselen van Gaya.
+
+Weliswaar was het niet het spoor van den voet eens gods, maar het
+teeken van de hand eens eenvoudigen stervelings, naneef van Mahomet.
+
+Tijdens den opstand van 1857, werd er niet minder bloed vergoten te
+Allahabad dan in de andere steden van de vallei van den Ganges. De
+strijd der opstandelingen op het exercitieveld van Benares
+geleverd, lokte de omwenteling uit van de inlandsche troepen, en,
+in het bijzonder, den opstand van het 6e regiment van het leger van
+Bengalen. Al dadelijk werden acht vaandrigs vermoord, doch dank zij
+de krachtige houding van eenige Europeesche artilleristen, die tot
+het corps der invaliden van Chounar behoorden, eindigden de Sipayers
+met de wapenen neer te leggen.
+
+In de kantonnementen ging het erger toe. De inlanders stonden op,
+de gevangenissen werden geopend, de dokken geplunderd, de Europeesche
+woningen in brand gestoken. Middelerwijl kwam kolonel Neil, na de orde
+te Benares hersteld te hebben, met zijn regiment en honderd fusiliers
+van het regiment van Madras aan. Hij heroverde de schipbrug op de
+opstandelingen, nam den 18n Juni de voorsteden in, joeg de leden
+eener voorloopige regeering, door een muzelman ingesteld, uiteen en
+werd opnieuw het hoofd der provincie.
+
+Gedurende dit uitstapje naar Allahabad letten Banks en ik zorgvuldig
+op of we ook gevolgd werden zooals dit te Benares het geval was
+geweest. Doch ditmaal zagen wij niets verdachts.
+
+"Om 't even," zei de ingenieur, "we kunnen niet te voorzichtig zijn! 'k
+Was gaarne incognito gebleven, want de naam van kolonel Munro is maar
+al te zeer bekend bij de inboorlingen dezer provincie!"
+
+Wij waren te zes uur terug voor het diner. Sir Edward Munro, die
+gedurende een paar uren het kampement had verlaten, was terug en
+wachtte ons. Wat kapitein Hod aangaat, die eenigen zijner kameraden
+in de kantonnementen in garnizoen was op gaan zoeken, hij kwam bijna
+tegelijk met ons terug.
+
+Ik merkte toen op en deed Banks opmerken, dat kolonel Munro er niet
+zoo zeer meer bedroefd, dan wel meer bezorgd dan gewoonlijk uitzag. Ik
+meende in zijne blikken een zeker vuur op te merken, dat de tranen
+er sedert lang moesten hebben uitgedoofd!
+
+"Je hebt gelijk," antwoordde Banks mij, "er is iets! wat zou er
+voorgevallen zijn?"
+
+"Als je 't Mac Neil eens vroegt?" zei ik.
+
+"Ja, Mac Neil zal er misschien meer van weten."
+
+Dit zeggende verliet de ingenieur het salon en opende de deur van
+het kamertje van den sergeant.
+
+De sergeant was er niet.
+
+"Waar is Mac Neil?" vroeg Banks aan Goumi, die ons aan tafel zou
+bedienen.
+
+"Hij heeft het kampement verlaten," antwoordde Goumi.
+
+"Sedert wanneer?"
+
+"Sedert ongeveer een uur en op bevel van kolonel Munro."
+
+"Je weet niet waarheen hij gegaan is?"
+
+"Neen, mijnheer Banks, en 'k weet ook niet waarom hij gegaan is."
+
+"Er is toch sedert ons vertrek niets bijzonders voorgevallen?"
+
+"Niets."
+
+Banks kwam terug, deelde mij de afwezigheid van den sergeant mede
+waarvan niemand de reden wist, en herhaalde:
+
+"'k Weet niet wat er is, maar zeer zeker is er iets! We dienen wat
+geduld te hebben."
+
+Men zette zich aan tafel. Gewoonlijk nam kolonel Munro onder den
+maaltijd deel aan het gesprek. Hij hoorde gaarne wat we op onze
+uitstapjes gezien en ondervonden hadden. Ik vermeed steeds snaren aan
+te roeren, die hem zelfs van verre den opstand der Sipayers konden
+herinneren. Ik geloof dat hij het opmerkte, maar, zou hij mij dank
+weten voor mijne discretie? Daarbij kwam dat het soms vrij moeielijk
+was, als er gesproken werd over steden als Benares of Allahabad,
+die het tooneel van oproerige bewegingen geweest waren.
+
+Heden en onder het diner mocht ik dus terecht vreezen, verplicht
+te zijn om over Allahabad te spreken. IJdele vrees. Kolonel Munro
+ondervroeg noch Banks, noch mij, hoe we onzen dag besteed hadden. Hij
+bleef zwijgen, tijdens den geheelen duur van onzen maaltijd. Zijne
+afgetrokkenheid scheen zelfs van uur tot uur toe te nemen. Hij keek
+dikwijls naar den weg, die naar de kantonnementen voerde en ik geloof
+zelfs, dat hij verscheidene malen op het punt was van tafel op te staan
+om beter in deze richting te kunnen zien. Sir Edward Munro wachtte
+blijkbaar met ongeduld op de terugkomst van den sergeant Mac Neil.
+
+Het diner ging dus vrij vervelend voorbij. Kapitein Hod keek Banks
+aan, om hem stilzwijgend te vragen wat er toch aan scheelde, maar
+Banks wist het evenmin als hij.
+
+Toen het diner was afgeloopen, stapte kolonel Munro, in plaats van
+zijn gewoon middagdutje te doen, de trede van de veranda af, deed
+eenige schreden op den weg, sloeg er een laatste maal een langen blik
+op en zeide, zich naar ons omkeerende:
+
+"Banks, Hod en gij ook Maucler, zoudt gij me willen vergezellen tot
+de eerste huizen van de kantonnementen?"
+
+Wij verlieten onmiddellijk de tafel en volgden den kolonel, die
+langzaam zonder een woord te spreken, voortstapte.
+
+Na een honderd schreden afgelegd te hebben, bleef sir Edward Munro
+staan voor een paal, die aan den rechterkant van den weg was opgericht
+en waaraan een aankondiging was aangeplakt.
+
+"Lees," zeide hij.
+
+Het was de afkondiging, nu reeds meer dan twee maanden oud, die
+een prijs stelde op het hoofd van den nabob Nana Sahib en zijne
+tegenwoordigheid in het presidentschap van Bombay bekend maakte.
+
+Banks en Hod maakten onwillekeurig een gebaar van teleurstelling. Tot
+nog toe was het hun gelukt zoowel te Calcutta als onder de reis,
+te beletten dat deze afkondiging onder de oogen van den kolonel
+kwam. Een noodlottig toeval had hunne voorzorgen verijdeld!
+
+"Banks," zeide sir Edward Munro, de hand van den ingenieur grijpende,
+"je kende deze afkondiging?"
+
+Banks antwoordde niet.
+
+"Je wist, nu al voor twee maanden," hernam de kolonel, "dat de
+tegenwoordigheid van Nana Sahib in het presidentschap van Bombay was
+aangegeven en je hebt er me niets van gezegd!"
+
+Banks bleef zwijgen, niet wetende wat te antwoorden.
+
+"Welnu, ja, kolonel," riep kapitein Hod uit, "ja, we wisten het,
+maar waarom zouden we 't u gezegd hebben? Wie bewijst dat het feit,
+door deze afkondiging aangeduid, waar is en waartoe herinneringen
+bij u opgewekt, die u zoo smartelijk aandoen?"
+
+"Banks," riep Kolonel Munro uit, wiens gelaat plotseling een geheel
+andere uitdrukking aannam, "heb je dan vergeten, dat het mij, mij meer
+dan iemand anders, toekomt, dien man te rechten! Weet, dat, zoo ik er
+in toegestemd heb Calcutta te verlaten, deze reis mij naar het noorden
+van Indie moest terugvoeren, dat ik geen enkelen dag aan den dood van
+Nana Sahib geloofd heb, dat ik nooit mijn plicht als handhaver van het
+recht vergeten heb! Met u vertrekkende, heb ik slechts een denkbeeld,
+een hoop gehad! 'k Heb, om me mijn doel te doen bereiken, gerekend
+op de toevalligheden der reis en op de hulp van God! 'k Heb gelijk
+gehad! God heeft me voor deze aankondiging geleid! In het noorden
+moeten we Nana Sahib niet meer zoeken, maar in het zuiden! Welnu! 'k
+Zal naar het zuiden gaan!"
+
+Onze voorgevoelens hadden ons dus niet bedrogen! Het was maar al te
+waar! Meer dan ooit werd kolonel Munro beheerscht door een geheime
+gedachte of liever een idee fixe. Hij had zich nu geheel aan ons
+blootgegeven.
+
+"Munro," antwoordde Banks, "'k heb je wel nergens over gesproken, maar
+'k dacht ook volstrekt niet dat Nana Sahib zich in het presidentschap
+van Bombay zou ophouden. Het blijkt maar al te zeer, dat de overheid
+nogmaals bedrogen is. Inderdaad, de afkondiging is den 6n Maart
+gedateerd en sedert dat tijdstip heeft niets de tijding van de
+verschijning des nabobs bevestigd."
+
+Kolonel Munro gaf niet dadelijk antwoord op de opmerking van den
+ingenieur. Hij wierp nog een laatsten blik op den weg en zeide toen:
+
+"Mijne vrienden, 'k zal trachten te vernemen wat er van de zaak is. Mac
+Neil is met een brief voor den gouverneur naar Allahabad vertrokken. In
+een oogenblik zal ik weten of Nana Sahib zich werkelijk in een van
+de provincies van het westen heeft laten zien, of hij er nog of reeds
+verdwenen is."
+
+"En zoo hij er gezien is, zoo het feit niet te betwijfelen valt,
+Munro, wat denk je dan te doen?" vroeg Banks, die de hand van den
+kolonel greep.
+
+"'k Zal vertrekken!" antwoordde sir Edward Munro. "'k Zal overal gaan
+waar het in den naam van de opperste gerechtigheid, mijn plicht is
+te gaan!"
+
+"Is dat vast beslist, Munro?"
+
+"Ja, Banks, vast. Gij, mijne vrienden, zult uw reis zonder mij
+voortzetten.... Heden avond nog ga ik met den trein van Bombay."
+
+"Goed, maar je zult niet alleen gaan!" antwoordde de ingenieur,
+zich tot ons wendende. "We vergezellen je, Munro!"
+
+"Ja, ja, kolonel!" riep kapitein Hod uit. "We laten u niet zonder
+ons vertrekken! In plaats van op wilde beesten te jagen, zullen we
+op schurken jagen!"
+
+"Kolonel Munro," liet ik er op volgen, "u zult me toestaan me bij
+den kapitein en uwe vrienden te voegen!"
+
+"Ja, Maucler," antwoordde Banks, "en van avond nog, zullen we allen
+Allahabad verlaten hebben...."
+
+"Onnoodig!" sprak een ernstige stem.
+
+We keerden ons om. Sergeant Mac Neil stond voor ons, met een dagblad
+in de hand.
+
+"Lees, kolonel," zeide hij. "Dit heeft de gouverneur me verzocht u
+te laten lezen."
+
+En sir Edward Munro las het volgende:
+
+
+    "De gouverneur van het presidentschap van Bombay brengt ter
+    kennisse van het publiek, dat de afkondiging van den 6n Maart
+    ll., ter zake van den nabob Dandou-Pant, voortaan als nutteloos
+    moet beschouwd worden. Gisteren is Nana Sahib aangetast in de
+    bergpassen van Sauptourra, alwaar hij met zijn troep de wijk
+    genomen had en is in het gevecht gedood. Er valt niet te twijfelen
+    aan zijn identiteit. Hij is herkend door de inwoners van Cawnpore
+    en Lucknow. Er ontbrak hem een vinger aan de linkerhand en men
+    weet, dat Nana Sahib een zijner vingers had afgesneden op het
+    oogenblik dat hij door een valsche begrafenis aan zijn dood wilde
+    doen gelooven. Het koninkrijk van Indie heeft dus niets meer te
+    vreezen van den wreeden nabob, die het zooveel bloed gekost heeft."
+
+
+Kolonel Munro had deze regels op doffen toon voorgelezen en legde
+het dagblad uit de hand.
+
+Wij zwegen. De dood van Nana Sahib, ontwijfelbaar zeker dezen keer,
+verloste ons van alle vrees voor de toekomst.
+
+Na eenige minuten van stilte, streek kolonel Munro de hand over zijne
+oogen als om vreeselijke herinneringen weg te wisschen. Vervolgens
+vroeg hij:
+
+"Wanneer moeten we Allahabad verlaten?"
+
+"Morgen, met het krieken van den dag," antwoordde de ingenieur.
+
+"Banks," hernam kolonel Munro, "kunnen we ons niet eenige uren te
+Cawnpore ophouden?"
+
+"Wil je?...."
+
+"Ja, Banks, gaarne.... 'k zou voor een laatste maal Cawnpore nog eens
+willen terugzien!"
+
+"Welnu, we zijn er binnen twee dagen!" antwoordde de ingenieur
+eenvoudig.
+
+"En dan?" hernam kolonel Munro.
+
+"Dan?...." antwoordde Banks, "zullen we onzen tocht naar het noorden
+van Indie voortzetten!"
+
+"Ja!.... naar het noorden! naar het noorden!...." zei de kolonel op
+een toon, die me tot in de ziel trof.
+
+Inderdaad was het niet onwaarschijnlijk, dat sir Edward Munro nog
+eenigen twijfel koesterde omtrent den uitslag dezer laatste worsteling
+tusschen Nana Sahib en de agenten der Engelsche overheid. Had hij
+gelijk tegenover hetgeen overtuigend bewezen scheen?
+
+De toekomst zal het ons leeren.
+
+
+
+
+
+
+X.
+
+VIA DOLOROSA.
+
+
+Het koninkrijk Oude was vroeger een der belangrijkste gedeelten van het
+schiereiland en ook heden nog is het een der rijkste van Indie. Het
+had vorsten waarvan deze sterk, geene zwak waren. Door de zwakheid
+van een hunner, Wajad-Ali-Schah, werd 6 Februari 1857, zijn koninkrijk
+bij het domein der Compagnie geannexeerd. Dit was dus nauwlijks eenige
+maanden voor het begin van den opstand en juist op dit gebied werden
+de vreeselijkste moorden, gevolgd door de felste weerwraak gepleegd.
+
+Twee namen van steden, Lucknow en Cawnpore, hebben sedert dien tijd
+een treurige vermaardheid verworven.
+
+Lucknow is de hoofdstad, Cawnpore een van de voornaamste steden van
+het oude koninkrijk.
+
+Kolonel Munro wilde naar Cawnpore gaan, alwaar wij dan ook in den
+morgen van den 29n Mei aankwamen, na den rechteroever van den Ganges
+gevolgd te zijn, door een vlakte waar zich onmetelijke met indigo
+beplante velden uitstrekten. Twee dagen achtereen had de IJzeren
+Reus met een gemiddelde snelheid van drie mijlen per uur geloopen,
+en waren dus op die wijze de twee honderd vijftig kilometers tusschen
+Cawnpore en Allahabad afgelegd.
+
+Wij bevonden ons toen nagenoeg duizend kilometers van Calcutta,
+ons punt van uitgang, verwijderd.
+
+Cawnpore is een stad van ongeveer zestigduizend zielen. Zij neemt op
+den rechter oever van den Ganges een strook grond in van vijf mijlen
+lang. Er bevindt zich een militair kantonnement, waarin zeven duizend
+man gekazerneerd zijn.
+
+De toerist zou in deze stad te vergeefs een monument vinden, dat
+waardig is zijn aandacht te trekken, ofschoon zij van zeer ouden
+oorsprong is en, naar men zegt, reeds van voor de christelijke
+jaartelling dateert.
+
+Het was dus geenszins een gevoel van nieuwsgierigheid, dat ons naar
+Cawnpore gevoerd had. Alleen de wil van Sir Edward Munro had er
+ons gebracht.
+
+'s Morgens van den 30n Mei hadden wij ons kamp verlaten. Banks,
+kapitein Hod en ik, we vergezelden den kolonel en sergeant Mac Neil
+bij dien smartelijken gang, dien Sir Edward Munro voor het laatst
+doen wilde.
+
+Het volgende is het verkorte verhaal van hetgeen Banks mij omtrent
+die vreeselijke gebeurtenissen mededeelde.
+
+"Cawnpore, dat op het oogenblik van de annexatie van het Koninkrijk
+Oude van zeer vertrouwde troepen voorzien was, telde in den aanvang
+van den opstand slechts tweehonderdvijftig soldaten van het koninklijke
+leger tegenover drie inlandsche regimenten infanterie, het 1e, 53e en
+56e, twee regimenten kavallerie en een batterij artillerie van het
+leger van Bengalen. Bovendien bevonden er zich een vrij aanzienlijk
+getal Europeanen, bedienden, ambtenaren, kooplieden, enz., verder,
+achthonderdvijftig vrouwen en kinderen van het 32e regiment der
+koninklijke armee, in garnizoen te Lucknow.
+
+"Sedert vele jaren, bewoonde kolonel Munro Cawnpore. Daar was het
+dat hij het jonge meisje, later zijne vrouw, leerde kennen.
+
+"Miss Honlay was een jong, bekoorlijk, verstandig Engelsch meisje,
+met een verheven karakter, een edel hart, een heldennatuur, waardig
+bemind te worden door een man als den kolonel, die haar bewonderde
+en aanbad. Zij bewoonde met haar moeder een bungalow in de omstreken
+der stad, alwaar Edward Munro haar in 1855 huwde.
+
+"Twee jaar na zijn huwelijk, in 1857, toen zich de eerste
+verschijnselen van den opstand te Mirat vertoonden, moest kolonel
+Munro zich zonder een dag te verliezen, weder bij zijn regiment
+bevinden. Hij was dus verplicht zijn vrouw en zijn schoonmoeder te
+Cawnpore te laten, haar evenwel op het hart drukkende onmiddellijk
+aanstalten te maken voor hun vertrek naar Calcutta. Kolonel Munro
+meende, dat Cawnpore niet veilig was en de feiten hebben later zijne
+voorgevoelens maar al te zeer gerechtvaardigd.
+
+"De afdeeling werd toen gekommandeerd door den generaal Sir Hugh
+Wheeler, een rond en braaf soldaat, die weldra het slachtoffer der
+listige handelingen van Nana Sahib moest worden.
+
+"De nabob bewoonde toen, op tien mijlen van Cawnpore, zijn kasteel
+van Bilhour en sedert lang veinsde hij in de beste termen met de
+Europeanen te leven.
+
+"Ge weet, waarde Maucler, dat de eerste beginselen der omwenteling
+zich te Mirat en te Delhi voordeden. De tijding er van kwam den 14n
+Mei te Cawnpore aan. Dienzelfden dag toonde het 1e regiment Sipayers
+vijandige neigingen.
+
+"Toen bood Nana Sahib de regeering zijne goede diensten aan. Generaal
+Wheeler was onvoorzichtig genoeg om aan de goede trouw van dien
+bedrieger geloof te slaan, wiens eigen soldaten dadelijk de gebouwen
+der schatkamer bezetten.
+
+"Dienzelfden dag vermoordde een ongeregeld regiment Sipayers,
+dat Cawnpore passeerde, aan de poorten der stad zijne Europeesche
+officieren.
+
+"Het gevaar deed zich toen voor zooals het was, ontzettend. Generaal
+Wheeler gaf bevel aan al de Europeanen in de kazerne de wijk te
+nemen, waar de vrouwen en kinderen van het 32e regiment van Lucknow
+woonden,--eene kazerne op het dichtst bijzijnde punt van den weg naar
+Allahabad gelegen, die de eenige weg was waarlangs hulp kon komen.
+
+"Daar was het waar lady Munro en hare moeder zich moesten
+opsluiten. Tijdens den geheelen duur dezer gevangenschap, wijdde de
+jonge vrouw zich geheel aan hare lotgenooten toe. Zij verzorgde hen met
+hare eigen handen, zij hielp hen met haar beurs, zij moedigde hen aan
+door haar voorbeeld en hare woorden, zij toonde zich zooals zij was,
+een edel hart, en zooals ik u gezegd heb, een heldhaftige vrouw.
+
+"Het duurde niet lang of ook het arsenaal werd aan de bewaking der
+soldaten van Nana Sahib toevertrouwd.
+
+"De verrader ontrolde toen de vaan des opstands en op zijn bevel,
+tastten de Sipayers den 7n Juni de kazerne aan, die geen driehonderd
+soldaten telde in staat de wapenen te dragen.
+
+"Deze dapperen verdedigden zich evenwel onder het vuur der belegeraars,
+te midden van een kogelregen en van ziekten van allerlei aard,
+stervende van honger en dorst, zonder levensmiddelen, want de voorraad
+was onvoldoende, zonder water, want de putten waren spoedig opgedroogd.
+
+"Deze weerstand duurde tot den 27n Juni.
+
+"Nana Sahib stelde toen een capitulatie voor, waarin de generaal
+Wheeler de onvergeeflijke fout beging toe te stemmen, niettegenstaande
+lady Munro hem smeekte en zelfs bezwoer den strijd voort te zetten.
+
+"Tengevolge dezer capitulatie werden de mannen, vrouwen en kinderen,
+vijfhonderd personen ongeveer,--lady Munro en hare moeder behoorden
+tot deze,--ingescheept op vaartuigen, die den Ganges moesten afzakken
+en hen naar Allahabad zouden brengen.
+
+"Nauwelijks zijn deze vaartuigen van den oever losgemaakt, of
+de Sipayers openen er hun vuur op. Een hagelbui van kogels en
+schroot! Eenigen zinken, anderen worden in brand geschoten. Een der
+vaartuigen evenwel mocht het gelukken, eenige mijlen ver den stroom
+af te zakken.
+
+"Lady Munro en haar moeder bevonden zich op dit vaartuig. Een oogenblik
+mochten zij de hoop voeden, dat zij gered waren, doch de soldaten van
+den Nana vervolgden hen, en namen hen weder naar de kantonnementen
+terug.
+
+"Daar verdeelde men de gevangenen. Al de mannen werden over de kling
+gejaagd. Wat de vrouwen en kinderen aangaat, men vereenigde ze met
+de andere kinderen en vrouwen, die den 27n Juni niet vermoord waren
+geworden.
+
+"Het was een totaal van twee honderd slachtoffers wien een lange
+doodstrijd was voorbehouden en die opgesloten werden in den bungalow,
+waarvan de naam Bibi-Ghar een treurige vermaardheid heeft behouden."
+
+"Maar hoe heb je die vreeselijke bijzonderheden vernomen?" vroeg
+ik Banks.
+
+"Door een oud sergeant van het 32e regiment van het koninklijk leger,"
+antwoordde de ingenieur. "Die man, als door een wonder ontkomen,
+werd opgenomen door den rajah van Raischwarah, een der provincien
+van het koninkrijk Oude, die hem en eenige andere vluchtelingen met
+de grootste liefderijkheid ontving."
+
+"En wat werd er van lady Munro en haar moeder?"
+
+"Mijn waarde vriend," antwoordde Banks mij, "we hebben geen
+rechtstreeksche getuigenis meer van 't geen er sedert dien
+datum is voorgevallen, maar 't is maar al te gemakkelijk het te
+gissen. Inderdaad, de Sipayers waren meester van Cawnpore. Zij waren
+het tot den 15n Juli en die negentien dagen waren negentien eeuwen! De
+ongelukkige slachtoffers wachtten elk oogenblik hulp, die slechts te
+laat zou komen.
+
+"Reeds sedert eenigen tijd was generaal Havelock uit Calcutta
+vertrokken op marsch, tot ontzet van Cawnpore, en na de opstandelingen
+herhaalde malen geslagen te hebben, hield hij er den 17n Juli zijn
+intocht."
+
+"Maar, twee dagen te voren, toen Nana Sahib vernam, dat de koninklijke
+troepen de rivier Pandou-Naddi waren overgestoken, besloot hij de
+laatste uren zijner heerschappij door gruwelijke moordtooneelen voor
+eeuwig in het geheugen te griffelen. Tegenover de veroveraars van
+Indie scheen hem alles veroorloofd!"
+
+"Eenige mannelijke gevangenen, die de gevangenschap der vrouwen in
+Bibi-Ghar gedeeld hadden, werden voor hem gebracht en onder zijne
+oogen geworgd."
+
+"De menigte vrouwen en kinderen bleef nog over en onder dezen,
+lady Munro en haar moeder. Een peloton van het 6e regiment Sipayers
+kreeg order ze te fusilleeren door de vensters van Bibi-Ghar heen. De
+terechtstelling of liever de moord begon, maar daar het naar den zin
+van Nana, verplicht weldra te wijken, niet snel genoeg ging, voegde
+deze bloeddorstige vorst muzelmansche slagers bij de soldaten zijner
+garde en nu werd het een ware slachting!"
+
+"Den volgenden dag werden dooden en levenden, vrouwen en kinderen,
+in een naburige put gestort, en toen de soldaten van Havelock te hulp
+snelden, rookte deze put, tot den rand toe gevuld, nog!"
+
+"Toen begon de wederwraak. Een zeker aantal opstandelingen,
+medeplichtigen van Nana Sahib, waren in de handen van generaal Havelock
+gevallen. Nu vaardigde deze de volgende vreeselijke dagorder uit,
+waarvan ik de bewoordingen nooit vergeten, zal:
+
+
+    "De put waarin de stoffelijke overblijfselen rusten der arme
+    vrouwen en kinderen, vermoord op last van den snoodaard Nana Sahib,
+    zal gedempt en met zorg bedekt worden in den vorm van een graf. Een
+    detachement Europeesche soldaten, aangevoerd door een officier, zal
+    zich heden avond van die vrome taak kwijten. Het huis en de kamers
+    waar de moord heeft plaatsgehad zullen door de landgenooten der
+    slachtoffers niet schoongemaakt en gewit worden. De generaal wil,
+    dat elke druppel onschuldig bloed, door de veroordeelden met de
+    tong schoongemaakt of afgelikt worde, voordat zij terechtstaan,
+    en dat, naargelang van hun kastenrang en het deel, dat zij in
+    den moord genomen hebben. Bij gevolg zal iedere veroordeelde,
+    na de lezing van het doodvonnis gehoord te hebben, naar het huis
+    gevoerd worden waar de moord gepleegd is en gedwongen worden een
+    zeker gedeelte van den vloer schoon te likken. Men drage zorg
+    de taak zoo stuitend mogelijk te maken voor de godsdienstige
+    gevoelens van den veroordeelde en de provoost-geweldige spare
+    zijne roede niet. Nadat de taak verricht is, worde het vonnis
+    tenuitvoergebracht aan de galg, bij het huis opgericht."
+
+
+"Dit was," hernam Banks, die zeer ontroerd was, "deze dagorder. Zij
+werd letterlijk opgevolgd. Maar de slachtoffers waren niet meer. Zij
+waren vermoord, verminkt, verscheurd! Toen kolonel Munro, twee dagen
+later aangekomen, wilde beproeven, eenige overblijfselen van lady
+Munro en haar moeder op te sporen, vond hij niets.... niets!"
+
+Dit was het wat Banks mij, voor onze komst te Cawnpore had medegedeeld
+en nu was het diezelfde plek waar de afgrijslijke moord gepleegd was,
+die de kolonel wilde bezoeken.
+
+Maar vooraf wilde hij den bungalow terugzien waar lady Munro gewoond
+had, waar zij haar jeugd had doorgebracht, de woning waar hij haar
+het laatst gezien had, den drempel waarop hij hare laatste omhelzingen
+genoten had.
+
+Deze bungalow was een klein eind buiten de voorsteden der stad gelegen,
+niet ver van de lijn der militaire kantonnementen. Bouwvallen, stukken
+zwarte muren, eenige omgevallen, verdorde boomen, was alles wat er
+van de woning was overgebleven. De kolonel had niet gewild dat iets
+hersteld werd. De bungalow verkeerde na zes jaren nog in denzelfden
+toestand als de hand der brandstichters hem gebracht had.
+
+Wij brachten een uur op die verwoeste plek door. Sir Edward Munro
+waarde zwijgend onder die bouwvallen rond, waaruit zich zooveel
+herinneringen voor hem opdeden. Zijne gedachten waren geheel vervuld
+met dat gelukkige leven, dat niets hem voortaan kon teruggeven. Hij
+zag het jonge meisje weder, gelukkig in het huis waar zij geboren was,
+waar hij haar gekend had en somtijds sloot hij de oogen als om zich
+haar nog beter te kunnen voorstellen.
+
+Doch eindelijk, plotseling, alsof hij zich zelven geweld had moeten
+aandoen, voerde hij ons met zich naar buiten.
+
+Banks had gehoopt dat de kolonel zich alleen tot het bezoeken van dezen
+bungalow bepalen zou.... Maar neen! Sir Edward Munro had besloten
+tot de laatste toe de bitterheden uitteputten, die deze noodlottige
+stad voor hem bewaard had! Na de woning van lady Munro, wilde hij de
+kazerne wederzien waar zoovele slachtoffers, waaraan de krachtvolle
+vrouw zich zoo heldhaftig had toegewijd, al de verschrikkingen van
+een beleg hadden doorgestaan.
+
+De kazerne was op de vlakte buiten de stad gelegen en men bouwde toen
+een kerk op de plek waar de bevolking van Cawnpore een schuilplaats
+had moeten zoeken. De weg daarheen was een macadamweg, beschaduwd
+door fraaie boomen.
+
+Daar was het eerste bedrijf van het vreeselijk treurspel
+afgespeeld. Daar hadden lady Munro en hare moeder geleefd, geleden,
+met den dood geworsteld tot het oogenblik dat de capitulatie in de
+handen van Nana Sahib den troep slachtoffers stelde, reeds tot een
+afgrijslijken moord gedoemd en dien de verrader beloofd had behouden
+te Allahabad te zullen brengen.
+
+Te midden van den onvoltooiden bouw, onderscheidde men nog
+overblijfselen van steenen muren, sporen der verdedigingswerken,
+die door generaal Wheeler [7] waren opgericht.
+
+Kolonel Munro bleef langen tijd onbeweeglijk en zwijgend voor
+deze overblijfselen. In zijne herinnering kwamen de afschuwelijke
+voorvallen waarvan zij het tooneel geweest waren, levendiger terug. Na
+den bungalow, waar lady Munro gelukkig geleefd had, de kazerne waarin
+zij meer geleden had dan alles wat men zich kan voorstellen!
+
+Nog bleef het bezoek over van den Bibi-Ghar, de woning waarvan de
+Nana een gevangenis maakte, waar zich de put bevond op welks bodem
+de slachtoffers in den dood vermengd waren geworden.
+
+Toen Banks den kolonel zich naar deze zijde zag wenden, greep hij
+hem bij den arm als om hem terug te houden.
+
+Sir Edward Munro zag hem vlak in het gelaat en zeide op vreeselijk
+kalmen toon:
+
+"Kom, laat ons gaan!"
+
+"Munro! ik bid je!...."
+
+"Dan zal ik alleen gaan."
+
+Er bleek niets aan te doen.
+
+Wij hebben ons toen naar den Bibi-Ghar gewend, waaraan prachtig
+aangelegde tuinen, beplant met fraaie boomen voorafgingen.
+
+Er verheft zich daar een zuilengang in Gothischen stijl, van
+octogonalen vorm. Hij omgeeft de plek waar de put zich bevindt,
+welks opening nu met een bekleeding van steenen gesloten is. Het is
+een soort van voetstuk, dat een standbeeld van wit marmer draagt, den
+Engel van het Medelijden, een der laatste werken van den beeldhouwer
+Marocchette voorstellende.
+
+Het was lord Canning, gouverneur-generaal van Indie gedurende den
+grooten opstand van 1857, die dit monument van boete en rouw deed
+oprichten; het was vervaardigd naar de teekeningen van den kolonel
+der genie Yule en lord Canning verkoos het uit zijne eigene middelen
+te betalen.
+
+Voor dezen put waarin de beide vrouwen, de moeder en de dochter, na
+door de slachters van Nana getroffen te zijn, misschien nog levend
+waren geworden, kon Sir Edward Munro zijne tranen niet inhouden. Hij
+viel op zijne knieen op de steenen van het monument neder.
+
+Sergeant Mac Neil weende naast hem in stilte.
+
+Het hart ontzonk ons en woorden ontbraken ons om deze ontroostbare
+smart te lenigen, hopende dat Sir Edward Munro daar zijne laatste
+tranen zou weenen!
+
+O! als hij een der eerste soldaten van het koninklijk leger geweest
+was, die te Cawnpore binnenkwamen en die na den gruwzamen moord in
+dat Bibi-Ghar doordrongen, zou hij van smart gestorven zijn!
+
+En wat wonder als men het verslag leest van een der Engelsche
+officieren,--een verhaal door den reiziger Rousselet medegedeeld.
+
+"Nauwlijks te Cawnpore binnengekomen, haastten we ons om de ongelukkige
+vrouwen op te sporen, die wij wisten, dat zich in de handen bevonden
+van den verfoeilijken Nana, doch weldra vernamen wij de afschuwelijke
+terdoodbrenging. Gekweld door een verschrikkelijken dorst naar wraak en
+doordrongen van het gevoel der ontzettende smarten, die de ongelukkige
+slachtoffers hadden moeten verduren, gevoelden wij zonderlinge
+en woeste ideeen in ons wakker worden. Half krankzinnig van drift,
+loopen wij naar de droevige plek van het martelaarschap. Gestold bloed,
+vermengd met overblijfselen, waaraan men geen naam kon geven, bedekte
+den grond van het kleine vertrek waar zij opgesloten waren en reikte
+ons tot de enkels. Lange, zijdeachtige haarvlechten, brokstukken van
+vrouwenkleederen, kleine kinderschoentjes, speelgoed, lagen op den
+vochtigen grond verspreid. De met bloed besmeerde muren, droegen de
+sporen van den vreeselijken doodstrijd. Ik raapte een klein gebedenboek
+op, waarvan op de eerste bladzijde deze treffende woorden geschreven
+stonden: "27 Juni, de vaartuigen verlaten.... 7 Juli, gevangenen van
+den Nana.... noodlottige dag." Maar dit waren niet de eenige gruwelen,
+die ons wachtten. Veel verschrikkelijker nog was het gezicht van den
+diepen en nauwen put waar de verminkte overblijfselen van die teere
+schepselen waren opgehoopt!...."
+
+Sir Edward Munro was in de eerste uren dat de soldaten van Havelock
+zich van de stad meester maakten, niet tegenwoordig. Hij kwam slechts
+twee dagen na de verfoeielijke slachting! En nu had hij niets anders
+voor oogen dan de plek waar de noodlottige put zich opende, het
+vreeselijke graf der twee honderd slachtoffers van Nana Sahib!
+
+Ditmaal gelukte het Banks, geholpen door den sergeant, hem met geweld
+weg te voeren.
+
+Kolonel Munro zou nooit de twee woorden vergeten, die een der soldaten
+van Havelock met zijn bajonet op den rand van den put geschreven had:
+
+"Remember Cawnpore!"
+
+"Herinner u Cawnpore."
+
+
+
+
+
+
+XI.
+
+DE VERANDERING VAN MOESSON.
+
+
+Ten elf ure waren wij in het kamp terug en hadden wij natuurlijk
+grooten haast Cawnpore te verlaten, maar eenige herstellingen aan de
+voedingspomp der machine lieten niet toe dat wij voor den volgenden
+morgen vertrokken.
+
+Er bleef mij dus nog een halve dag over. Ik meende hem niet beter te
+kunnen besteden dan met het bezoeken van Lucknow. Het plan van Banks
+was niet door deze stad te gaan, alwaar kolonel Munro zich wederom op
+een der voornaamste tooneelen van den oorlog bevonden zou hebben. Hij
+had gelijk. Ook dat waren al te pijnlijke herinneringen voor hem.
+
+Na dus te twaalf uur het Stoomhuis verlaten te hebben, bereisde ik
+het kleine eindje spoorweg, dat Cawnpore met Lucknow verbindt. De
+afstand bedraagt geen twintig mijlen en ik kwam binnen twee uren
+in de belangrijke hoofdstad van het Koninkrijk Oude aan, waarvan ik
+slechts een oppervlakkig overzicht wilde nemen, niets meer dan wat
+men een indruk noemt.
+
+Ik moest overigens de waarheid erkennen van hetgeen ik had hooren
+zeggen van de monumenten te Lucknow, gebouwd onder de regeering der
+muzelmansche keizers in de XVIIe eeuw.
+
+Het was een Franschman, een inwoner van Lyon, Martin genaamd, een
+eenvoudig soldaat uit het leger van Lally-Tollendal, die, in 1730,
+de gunsteling van den koning geworden, de schepper, de bestuurder, men
+zou kunnen zeggen de bouwmeester werd van die alom geroemde wonderen
+van het Koninkrijk Oude. De officieele residentie der vorsten, de
+Kaiserbagh, een vreemde verzameling van alle bouwstijlen, die in
+de verbeelding van een korporaal konden opkomen, is slechts een zeer
+oppervlakkig werk. Niets inwendig, alles uitwendig, maar dat uitwendige
+is tegelijk Hindoesch, Chineesch, Moorsch en.... Europeesch. Het is
+hetzelfde geval met een ander, kleiner paleis, Farid Bakch, dat ook
+het werk van Martin is. Wat de Imambara betreft, gebouwd midden in
+de vesting door Kaifiatoulla, den eerste bouwkundige van Indie in
+de XVIIe eeuw, dat is werkelijk een prachtig monument en brengt
+een grootsche uitwerking teweeg, met de duizend klokjes, die de
+tusschenwanden overdekken.
+
+Ik kon Lucknow niet verlaten zonder het paleis Konstantijn te bezoeken,
+dat ook het persoonlijk gewrocht is van den Franschen korporaal en den
+naam draagt van paleis de la Martiniere. Ik wilde ook nog den naburigen
+tuin zien, den Secunder Bagh, waar de Sipayers, die, alvorens de stad
+te verlaten, het graf van den nederigen soldaat geschonden hadden,
+bij honderden vermoord werden.
+
+Wij moeten hier nog bijvoegen, dat de naam van Martin niet de
+eenige Fransche naam is, die te Lucknow in eere wordt gehouden. Een
+oude onderofficier van de Afrikaansche jagers, Duprat genaamd,
+onderscheidde zich zoodanig door zijne dapperheid tijdens het
+tijdperk van den opstand, dat de opstandelingen hem aanboden zich
+aan hun hoofd te plaatsen. Duprat was te edel om dit aanbod aan te
+nemen, niettegenstaande de rijkdommen, die hem werden toegezegd,
+niettegenstaande de bedreigingen, die hem naar 't hoofd werden
+geslingerd. Hij bleef den Engelschen getrouw. Maar, bijzonder
+blootgesteld aan de schoten der Sipayers, die geen verrader van hem
+hadden kunnen maken, werd hij gedood in een ontmoeting. "Ongeloovige
+hond," hadden de opstandelingen gezegd, "we zullen je toch hebben,
+al wilde je niet!" Zij hadden hem, dood.
+
+Beide deze Fransche soldaten werden bloedig gewroken. De Sipayers,
+die het graf van den een geschonden en het graf voor den ander gegraven
+hadden, werden zonder mededoogen vermoord.
+
+Eindelijk, na de prachtige parken bewonderd te hebben, die deze groote
+stad van vijfhonderd duizend inwoners als een krans van groen en
+bloemen omgeven, na op den rug van een olifant de voornaamste straten
+en haar heerlijken boulevard van Hazrat Gaudj doorloopen te hebben,
+kwam ik dienzelfden avond met den trein te Cawnpore terug.
+
+Den volgenden dag, 31 Mei, begaven wij ons in den vroegen morgen
+op weg.
+
+"Eindelijk," riep kapitein Hod uit, "is het dan toch uit met al die
+steden, die me mooi beginnen te vervelen!"
+
+"Ja, 't is gedaan, Hod," antwoordde Banks, "en nu gaan we rechtstreeks
+op weg naar het noorden, om bijna in rechte lijn den voet van het
+Himalaya-gebergte te bereiken."
+
+"Bravo!" hernam de kapitein. "Wat ik bij uitnemendheid Indie noem,
+dat zijn niet de provincien met steden bezaaid of met Hindoes bevolkt,
+dat is het land waar mijne vrienden de olifanten, de leeuwen, de
+tijgers, de panters, de luipaarden, de beren, de buffels, de slangen
+in vrijheid leven! Daar is het eenige werkelijk bewoonbare gedeelte
+van het schiereiland! Als je dat ziet, Maucler, zullen de wonderen
+van de vallei van den Ganges je niet berouwen!"
+
+"'k Zal in uw gezelschap nergens berouw over hebben, mijn waarde
+kapitein," antwoordde ik.
+
+"En toch," zeide Banks, "zijn er in het noordwesten nog andere zeer
+belangrijke steden, Delhi, Agra, Lahore."
+
+"Wel, vriend Banks," riep Hod uit, "wie heeft ooit iets bijzonders
+gehoord van die ellendige gehuchten!"
+
+"Ellendige gehuchten!" antwoordde Banks, "wel neen, Hod, je meent
+prachtige steden! Stel je gerust, waarde vriend," voegde de ingenieur
+er bij, zich tot mij wendende, "we zullen trachten je dat alles te
+laten zien, zonder de veldtochtsplannen van den kapitein in de war
+te brengen."
+
+"Nu, daar heb ik vrede mee, Banks," antwoordde Hod, "maar vandaag
+begint onze reis pas!"
+
+Toen riep hij met luide stem:
+
+"Fox?"
+
+De oppasser verscheen.
+
+"Present! kapitein," zei hij.
+
+"Fox, zorg dat de geweren, de karabijnen en de revolvers in orde zijn!"
+
+"Alles in orde."
+
+"Heb je alles goed nagekeken?"
+
+"Alles."
+
+"Maak de patronen gereed."
+
+"Ze zijn gereed."
+
+"Alles goed klaar dus?"
+
+"Alles klaar."
+
+"'t Zal niet lang duren of de acht en dertigste zal op je lijst
+prijken, Fox!"
+
+"De achtendertigste!" riep de oppasser uit, wiens gelaat plotseling
+verhelderde. "'k Zal hem een springkogeltje gereed maken, waarover
+hij zich niet zal te beklagen hebben!"
+
+"Ga je gang, Fox, ga je gang!"
+
+Fox groette op soldatenwijs, maakte rechtsomkeert en sloot zich in
+zijn arsenaal op.
+
+Zie hier nu het plan van dit tweede gedeelte onzer reis,--een plan,
+waarin geen verandering zal komen, of er moeten zich onverwachts
+gebeurtenissen opdoen, die onmogelijk te voorzien waren.
+
+Vijf en zeventig kilometers ver ongeveer zal de reis in de richting
+van het noordwesten langs den Ganges worden voortgezet, doch van dit
+punt af aan gaat het recht naar het noorden tusschen een der takken van
+den grooten stroom en een anderen belangrijken tak van de Goutmi. Op
+deze wijze wordt een zeker aantal stroomen vermeden, die zich links
+en rechts verspreiden, terwijl de reis verder door Biswah schuins
+naar de eerste bergen van Nepaul gaat, door het westelijk gedeelte
+van het koninkrijk Oude en Rokilkhanne.
+
+Deze weg was met de grootste zorg door den ingenieur gekozen en
+daardoor werden allerlei moeielijkheden vermeden. Mocht de steenkool in
+het noorden van Hindostan moeielijker te vinden zijn, aan hout zou het
+nimmer ontbreken en wat onzen IJzeren Reus betreft, de goed onderhouden
+wegen door de prachtige wouden van het Indische schiereiland, zouden
+voor hem geen beletsel zijn om te gaan in welken tred hij verkoos.
+
+Wij waren nog ongeveer tachtig kilometers van de kleine stad Biswah
+verwijderd. Men kwam overeen dien afstand met zeer gematigde snelheid
+af te leggen--in zes dagen. Men kon dan halt houden, als de streek ons
+beviel, terwijl de jagers dan tijd zouden hebben hunne heldendaden
+te verrichten. Kapitein Hod en de oppasser Fox, aan wie Goumi zich
+gaarne aansloot, zouden dan gemakkelijk het veld kunnen ontdekken,
+terwijl de IJzeren Reus gelijken tred met hen zou houden. Het was mij
+niet verboden hen op hun drijfjacht te vergezellen, ofschoon ik een
+slechts weinig bedreven jager was, en ik voegde mij dan ook enkele
+malen bij hen.
+
+Ik moet niet onvermeld laten, dat kolonel Munro sedert het oogenblik
+dat onze reis een nieuw tijdperk was ingetreden, zich wat minder
+afgezonderd hield. Hij scheen buiten de meer volkrijke buurten, te
+midden van de Ganges-vallei, die we pas doorreisd hadden, gezelliger
+te worden. Onder die veranderde omstandigheden, scheen hij de kalmte
+terug te erlangen van het bestaan, dat hij te Calcutta leidde. En toch,
+kon hij vergeten, dat zijn rollend huis zich begaf naar het noorden
+van Indie, waar een onweerstaanbaar noodlot hem heen trok? Hoe het zij,
+onder de maaltijden, alsmede in den tijd, die gewoonlijk aan de siesta
+gewijd wordt, was hij veel levendiger en dikwijls zelfs werd in de
+uren van de halt, en in de schoone nachten, die het warme seizoen ons
+nog schonk, het gesprek tot diep in den nacht voortgezet. Wat Mac Neil
+aangaat, sedert het bezoek aan de put van Cawnpore, scheen hij mij nog
+somberder toe dan gewoonlijk. Had misschien het gezicht van Bibi-Ghar
+een haat bij hem verlevendigd, dien hij nog altijd hoopte te koelen?
+
+"Neen, mijnheer, neen," zeide hij mij op zekeren dag, "'k houd het
+voor onmogelijk, dat ze 't niet aan ons zouden hebben overgelaten
+Nana Sahib te dooden."
+
+De eerste dag ging voorbij zonder voorvallen die der moeite waard
+zijn vermeld te worden. Noch kapitein Hod, noch Fox waren in de
+gelegenheid eenig dier te schieten. Het was verdrietig en zonderling
+genoeg om de vraag te wettigen of de verschijning van den IJzeren
+Reus de vreeselijke roofdieren dezer streken niet op een afstand
+hield. Werkelijk ging men eenige jungles voorbij, die toch de
+gewone schuilplaatsen der tijgers en andere wilde dieren van het
+kattengeslacht zijn en geen een vertoonde zich. Evenwel hadden
+de jagers zich een paar mijlen ter zijde van onzen trein begeven
+en moesten het zich getroosten Black en Phann mede te nemen om op
+klein wild te jagen, waarvan "Monsieur Parazard" zijn dagelijkschen
+voorraad eischte. Hij verstond geen rede daaromtrent, onze zwarte chef,
+en toen de oppasser hem over tijgers, luipaarden en andere weinig
+eetbare dieren sprak, trok hij minachtend de schouders op, zeggende:
+
+"Is dat eetbare waar!"
+
+Dienzelfden avond kampeerden wij onder het lommer van een groep
+enorme vijgeboomen. De nacht was even rustig als de dag stil geweest
+was. De stilte werd zelfs niet verstoord door het gehuil der wilde
+beesten. Onze olifant rustte evenwel. Zijn gebriesch liet zich niet
+meer hooren. De kampvuren waren uitgedoofd en om den kapitein te
+voldoen, liet Banks zelfs den electrischen stroom niet werken,
+die de oogen van den IJzeren Reus in twee machtige vuurbakens
+veranderde. Maar niets!
+
+Dit was eveneens tijdens de dagen van den 1n en 2n Juni het geval. Het
+was om wanhopig te worden.
+
+"Ze hebben mijn koninkrijk Oude veranderd!" herhaalde kapitein Hod. "Ze
+hebben 't in 't midden van Europa overgebracht. Er zijn hier evenmin
+tijgers als in de laaglanden van Schotland!"
+
+"Mogelijk, mijn waarde Hod," antwoordde kolonel Munro, "hebben ze hier
+pas drijf jacht gehouden en zijn de dieren in massa verhuisd. Maar
+wanhoop niet en wacht totdat we aan den voet van de bergen van Nepaul
+zijn. Daar zult ge naar hartelust aan uw instinct van jager kunnen
+voldoen."
+
+"We willen het hopen, kolonel," antwoordde Hod het hoofd schuddende,
+"want anders zouden we onze kogels tot hagel moeten omgieten!"
+
+De dag van den 3n Juni was een der heetste, die we nog gehad
+hadden. Zoo de weg niet door groote boomen beschaduwd was geworden,
+geloof ik dat we letterlijk in onze rollende woning gekookt zouden
+zijn. De thermometer steeg tot zeven-en-veertig graden in de schaduw en
+er was zelfs geen tochtje wind. Het was dus mogelijk, dat de roofdieren
+bij een dergelijke temperatuur, in dien gloeienden dampkring hunne
+holen niet durfden te verlaten, zelfs des nachts.
+
+Den volgende morgen, den 3n Juni, vertoonde zich de horizont bij het
+opgaan der zon, voor de eerste maal vrij mistig in het westen. We
+hadden toen het prachtige schouwspel van een dier verschijnselen van
+luchtspiegeling, die men in zekere gedeelten van Indie "seekote,"
+of luchtkasteelen en in andere "dessasur" of "zinsbegoocheling" noemt.
+
+Het was geene gewaande watervlakte met hare zonderlinge uitwerkselen
+van straalbreking, die zich aan onze blikken voordeed, het was een
+lage heuvelrij, bebouwd met de meest fantastische kasteelen van de
+wereld, iets in den trant van de hoogten langs den Rijn, met hare oude
+roofsloten. In een oogwenk gevoelden we ons overgebracht, niet alleen
+in het Romaansche gedeelte van het oude Europa, maar een tijdvak van
+vijf of zes honderd jaren terug, in het hart der middeleeuwen.
+
+Dit natuurverschijnsel gaf ons met verrassende duidelijkheid, het
+gevoel eener volkomen werkelijkheid. De IJzeren Reus met den geheelen
+toestel der moderne machinerie, onderweg naar een stad der elfde eeuw,
+kwam mij dan ook veel vreemder voor dan toen hij met een rookpluim
+versierd, het land van Vishnoe en Brahma bewandelde.
+
+"'k Zeg u dank, vrouw natuur!" riep kapitein Hod uit. "Na zooveel
+minarets en koepels, na zooveel moskeeen en pagoden, laat ge ons een
+oude stad uit het leenroerig tijdvak bewonderen, met de Romaansche
+of Gothische wonderen, die zich zoo prachtig aan onze oogen voordoen!"
+
+"Wat is onze vriend Hod dezen morgen dichterlijk!" antwoordde
+Banks. "Zou hij bij zijn ontbijt misschien een ballade geslikt hebben?"
+
+"Lach maar, Banks, steek den gek maar met me!" hernam kapitein Hod,
+"maar verzuim niet te kijken! Zie de voorwerpen op den voorgrond
+grooter worden! Zie de struiken, boomen, de heuvels, bergen worden,
+de....."
+
+"De gewone katten tijgers worden, als er katten waren, niet waar, Hod?"
+
+"Nu, dat zou nog zoo kwaad niet zijn, Banks! Maar, zie, daar storten
+mijn kasteelen aan den Rijn in, daar zakt de stad ineen en we komen
+tot de werkelijkheid terug, een eenvoudig landschap van het koninkrijk
+Oude, dat zelfs de wilde dieren niet meer willen bewonen!"
+
+Nauwelijks verscheen de zon boven den oostelijken horizont, of zij
+veranderde oogenblikkelijk het spel der straalbreking. De burchten
+zakten met de heuvels ineen, die zich in vlakten veranderden.
+
+"Welnu, de luchtspiegeling is verdwenen," zei Banks, "en met haar
+de dichterlijke geestdrift van kapitein Hod, maar weet je nu wel,
+mijne vrienden, wat dit natuurverschijnsel voorspelt?"
+
+"Wel, ingenieur?" riep de kapitein uit.
+
+"Een spoedig ophanden zijnde weersverandering," antwoordde
+Banks. "Overigens zijn we in de eerste dagen van Juni, waarin
+wijzigingen van het klimaat voorkomen. De verandering van moesson
+zal ons spoedig in het seizoen der periodieke regens brengen."
+
+"Waarde Banks," zei ik, "me dunkt we behoeven niet bang voor den
+regen te zijn, niet waar, al waren het aanhoudende plasregens, toch
+schijnen ze mij verkieslijker, dan die warmte....."
+
+"Nu, je zult je zin hebben, waarde vriend," antwoordde Banks. "'k
+Geloof dat de regen niet ver meer af is en dat we weldra de eerste
+wolken uit het zuidwesten zullen zien opdagen!"
+
+Banks bedroog zich niet. Tegen den avond begonnen er dampen aan den
+westelijken horizont op te komen, hetgeen beteekende dat de moesson,
+zooals dat meestal gebeurt, zich des nachts zou instellen. Het was
+de Indische oceaan, die ons over het schiereiland zijne dampen met
+electriciteit beladen, overzond, dampen met stormen bezwangerd,
+die weldra over onze hoofden zouden losbarsten.
+
+Ook hadden zich dien dag eenige andere verschijnselen voorgedaan,
+waarin een Anglo-Indier zich niet had kunnen vergissen. Wolken
+zeer fijn stof hadden onder den marsch van den trein over den
+weg gedwarreld. De beweging der wielen, die weliswaar niet zeer
+snel was, zou toch stof hebben kunnen doen opwaaien, maar niet
+zoo woest en wild. Men zou gezegd hebben, dat het een wolk van
+die vlokjes was, die door electrische machines in beweging worden
+gebracht. De bodem kon dus vergeleken worden met een onmetelijken
+ontvanger, waarin de electriciteit zich sedert vele dagen zou hebben
+opgehoopt. Bovendien was dit stof met een gelen weerschijn gekleurd,
+van een allerzonderlingste uitwerking, terwijl in elk stofdeeltje een
+klein lichtend middelpunt schitterde. Er waren oogenblikken geweest,
+waarin ons geheele voertuig zich te midden der vlammen scheen voort
+te bewegen,--vlammen zonder warmte, doch die, noch door hun kleur,
+noch door hun beweeglijkheid aan die van het St. Elmusvuur herinnerden.
+
+Storr vertelde ons, dat hij somtijds op die wijze treinen op hunne
+rails had zien loopen te midden eener dubbele haag lichtend stof en
+Banks bevestigde dit zeggen van den machinist. Een kwartier lang
+had ik dit zonderlinge natuurverschijnsel zeer nauwkeurig kunnen
+waarnemen door de kleine vensters van het torentje, waardoor ik den
+weg over een lengte van vijf of zes kilometers kon gadeslaan. Deze weg,
+zonder boomen, was stofferig en wit verbrand door de verticale stralen
+der zon. Op dit oogenblik scheen het mij toe, dat de warmte van den
+dampkring die van den vuurhaard der machine overtrof. Het was waarlijk
+niet om uit te houden en toen ik onder het heen en weer zwaaien der
+punka een frisscher lucht kwam inademen, was ik half gestikt.
+
+'s Avonds, tegen zeven uur, hield het Stoomhuis halt. De rustplaats,
+door Banks uitgekozen, was aan den zoom van een bosch met prachtige
+vijgeboomen, dat zich tot in het oneindige naar het noorden scheen uit
+te strekken. Een vrij fraaie weg doorkruiste dit bosch en beloofde
+ons voor den volgenden dag een aangenamer en gemakkelijker tocht
+onder een ruim en hoog koepeldak van groen.
+
+De vijgeboomen, die reuzen der Hindoesche flora, zijn te beschouwen
+als de grootvaders, men zou kunnen zeggen als de huisvaders der
+plantenfamilie, omringd door hunne kinderen en kleinkinderen. Dezen,
+uit een zelfden wortel ontspringende, klimmen recht om den hoofdstam,
+waarmede zij volstrekt geen gemeenschap hebben, in de hoogte en gaan
+zich in de verheven vaderlijke takken verliezen. Het is wezenlijk alsof
+ze onder dit dichte gebladerte zijn uitgebroeid, als de kiekens onder
+de vleugelen hunner moeder. Daarvandaan het zonderlinge gezicht, dat
+deze meerdere eeuwen oude bosschen opleveren. De oude boomen gelijken
+op alleenstaande pilaren, het onmetelijke gewelf onderschragende,
+waarvan de fijne ribben op jonge vijgeboomen rusten, die op hun beurt
+pilaren zullen worden.
+
+Dien avond werd het kamp met nog meer zorg ingericht dan
+gewoonlijk. Mocht toch de volgende dag even heet zijn als deze geweest
+was, dan stelde Banks zich voor de halt te verlengen, en zoo het
+noodig was, 's nachts te reizen.
+
+Kolonel Munro trouwens vond het heerlijk om eenige uren in dat schoone,
+schaduwrijke en kalme bosch door te brengen. Allen waren zijne meening
+toegedaan, dezen omdat zij werkelijk rust noodig hadden, anderen
+omdat zij eindelijk toch eens een dier wenschten te ontmoeten, dat
+een geweerschot van een Anderson of van een Gerard waardig was. Men
+raadt wie deze laatsten waren.
+
+"Fox, Goumi, 't is pas zeven uren!" riep kapitein Hod. "Een toertje
+in het bosch, voordat het nog geheel donker is!--Ben je van de partij,
+Maucler?"
+
+"Mijn waarde Hod," zei Banks, alvorens ik had kunnen antwoorden, "je
+moest je waarlijk niet van het kamp verwijderen. De lucht voorspelt
+niet veel goeds. Als de storm losbarst, zal je moeielijk het kamp
+kunnen bereiken. Morgen, als we ons kamp blijven betrekken, kan
+je gaan...."
+
+"Morgen, is het licht," antwoordde Hod, "en juist nu is het oogenblik
+gunstig!"
+
+"Dat weet ik, Hod, maar 'k ben bang voor den nacht. Wil je daarom
+toch vertrekken, ga dan niet ver. Over een uur is het al pikdonker
+en je zoudt misschien moeielijk het kamp kunnen weervinden."
+
+"Wees gerust, Banks. 't Is pas zeven uren, en 'k vraag mijn kolonel
+slechts een permissie tot tien uren."
+
+"Ga je gang, mijn waarde Hod," antwoordde Sir Edward Munro, "maar
+denk aan 't geen Banks je gezegd heeft."
+
+"Ja, kolonel."
+
+Kapitein Hod, Fox en Goumi, met uitmuntende jachtkarabijnen gewapend,
+verlieten het kamp en verdwenen onder de hooge vijgeboomen, die aan
+de rechterzijde van den weg stonden.
+
+Ik was zoo vermoeid van de warmte en de vermoeienissen van den dag,
+dat ik liever thuis bleef.
+
+Evenwel werd het vuur, op bevel van Banks, in plaats van geheel te
+worden uitgedoofd, slechts naar achteren van den vuurhaard geschoven,
+zoodat de stoom een paar atmosfeeren drukking bleef behouden. De
+ingenieur wilde zich voor elke mogelijkheid gereed houden.
+
+Storr en Kalouth hielden zich in dien tusschentijd bezig met het
+opdoen van brandstof en water. Een klein beekje, aan den linkerkant van
+den weg, verschafte hun het noodige water, en de naburige boomen het
+hout, dat zij benoodigd hadden om den tender te voorzien. Gedurende
+dien tijd hield "monsieur" Parazard zich met zijne gewone bezigheden
+onledig en onder het afnemen van de overblijfselen van den maaltijd,
+bepeinsde hij het menu voor het diner van den volgenden dag.
+
+Het was nog vrij licht en kolonel Munro, Banks, sergeant Mac Neil en
+ik, gingen aan den oever van de beek ons middagslaapje houden. Deze
+heldere waterstroom verfrischte den dampkring, die werkelijk, zelfs op
+dit uur, verstikkend was. De zon was nog niet ondergegaan. Haar licht
+verfde de massa dampen, die men door de groote openingen tusschen het
+gebladerte zich allengs aan het zenith zag ophoopen, donker blauw. Het
+waren zware, dikke wolken, die niet door wind schenen bewogen te
+worden en hun beweegkracht in zichzelven schenen te bezitten.
+
+We zaten of lagen tot omstreeks acht uren te praten. Van tijd tot tijd
+stond Banks op om een ruimer gezicht van den horizont te nemen, door
+te gaan tot aan den zoom van het bosch, dat de vlakte, op minder dan
+een kwart mijl van het kamp, doorsneed. Toen hij terugkwam, schudde
+hij niet zeer gerustgesteld het hoofd.
+
+De laatste maal vergezelden wij hem. Reeds viel de duisternis onder
+de vijgeboomen. Toen wij aan den zoom gekomen waren, zag ik, dat in
+het westen tot daar, waar zich een rij onduidelijk omschreven heuvels
+vertoonde die reeds met de wolken ineensmolten, zich een onmetelijke
+vlakte uitstrekte.
+
+Het voorkomen van de lucht was vreeselijk in haar kalmte. Geen
+tochtje wind bewoog de hooge bladeren der boomen. Het was niet de
+rust van de ingeslapen natuur, die de dichters zoo vaak bezongen
+hebben, het was integendeel een zware en ziekelijke slaap. Het was
+alsof de atmosfeer in een toestand van spanning verkeerde en ik kon
+het luchtruim nergens beter bij vergelijken dan bij een stoomketel,
+als de te sterk saamgeperste stoom op het punt staat los te barsten.
+
+De ontploffing was nabij.
+
+De stormachtige wolken dreven inderdaad zeer hoog, zooals dit
+gewoonlijk plaatsheeft boven vlakten, en hadden breede, kromlijnige,
+scherp omschreven omtrekken. Zij schenen zelfs zich uit te zetten,
+in aantal te verminderen en in grootte toe te nemen, steeds evenwel
+dezelfde basis behoudende. Blijkbaar zouden ze spoedig allen tot
+een zelfde massa zijn opgelost, die de dichtheid der eenige wolk zou
+doen toenemen. Reeds smolten de kleine bijwolkjes, aan een soort van
+aantrekkingskracht gehoorzamende, tegen elkander aanbotsende en zich
+van elkander afstootende, in een verwarde massa in een.
+
+Tegen half negen uur verscheurde een zig-zagsgewijze uitschietende,
+bliksemstraal, in zeer scherpe hoeken, de donkere massa op een lengte
+van twee duizend vijf honderd a drie duizend meters.
+
+Vijf en zestig seconden later barstte een donderslag los en liet
+een lang gerekt, dof gerommel hooren, eigenaardig aan deze soort van
+bliksemflitsen, dat ongeveer vijftien seconden aanhield.
+
+"Een en twintig kilometers," zei Banks, na zijn horloge geraadpleegd
+te hebben. "Dat is bijna de grootste afstand, waarop de donder zich
+kan doen hooren. Maar als eenmaal het onweer losgebroken is, komt
+het spoedig en we moeten het niet afwachten. Laten we naar binnen
+gaan, vrienden."
+
+"En kapitein Hod?" zei sergeant Mac Neil.
+
+"De donder gebiedt hem terug te komen," antwoordde Banks. "'k Hoop
+dat hij zal gehoorzamen."
+
+Vijf minuten later waren we in het kamp terug, en namen plaats onder
+de veranda van het salon.
+
+
+
+
+
+
+XII.
+
+DRIEDUBBELE VUREN.
+
+
+Indie deelt met zekere oorden van Brazilie,--die van Rio-Janeiro onder
+andere,--het voorrecht om van alle landen van den aardbol het meest
+door onweders geteisterd te worden. Wordt in Frankrijk, Engeland en
+Duitschland, in Midden-Europa dus, het aantal dagen van donder niet
+meer dan op twintig per jaar geteld, dan bedraagt dit getal jaarlijks
+in het Indische schiereiland meer dan vijftig.
+
+Zooveel wat de algemeene meteorologie betreft. In dit bijzondere
+geval moesten wij met het oog op de omstandigheden waaronder het zich
+voordeed, een onweer van buitengewone hevigheid verwachten.
+
+Zoodra wij in het stoomhuis waren teruggekomen, raadpleegde ik
+den barometer. Er had een plotselinge daling van twee duim--van
+negenentwintig tot zevenentwintig duim, [8] der kwikkolom plaatsgehad.
+
+Ik deed dit kolonel Munro opmerken.
+
+"'k Maak me ongerust over het lang wegblijven van kapitein Hod en zijn
+metgezellen," antwoordde hij mij. "Het onweer is op punt van los te
+barsten, de nacht komt, het wordt steeds donkerder. Jagers gaan altijd
+verder dan ze beloven en zelfs verder dan ze zelven willen. Hoe zullen
+ze den weg in die diepe duisternis vinden?"
+
+"Die dwazen!" zeide Banks. "'t Is onmogelijk geweest ze reden te doen
+verstaan! Zeer zeker zouden ze beter gedaan hebben niet te vertrekken!"
+
+"'t Is waar, Banks, maar ze zijn nu eenmaal vertrokken," antwoordde
+kolonel Munro, "en we moeten al 't mogelijke doen om ze te vinden."
+
+"Is er geen middel hun de plaats te doen kennen waar we zijn?" vroeg
+ik den ingenieur.
+
+"Jawel," antwoordde Banks, "door onze electrische vuren te ontsteken,
+die een groot lichtvermogen bezitten en van zeer ver gezien worden. 'k
+Ga den stroom stellen."
+
+"Uitmuntend idee, Banks."
+
+"Wilt u dat ik er op uit ga om kapitein Hod op te zoeken?" vroeg
+de sergeant.
+
+"Neen, mijn oude Neil," antwoordde kolonel Munro, "je zoudt hem toch
+niet vinden en ook verdwalen."
+
+Banks haastte zich nu om gebruik te maken van de vuren waarover hij
+beschikte. De elementen der kolom werden in werking gesteld, de stroom
+geleid en al spoedig wierpen de twee oogen van den IJzeren Reus,
+als twee electrische seinvuren hun schitterenden lichtbundel onder
+en door het sombere bladerengewelf der vijgeboomen. Zeker is het,
+dat dit licht in den donkeren nacht van zeer ver moest gezien worden
+en onze jagers tot gids kon verstrekken.
+
+Op dit oogenblik barstte er een soort van orkaan van ongekende
+hevigheid los. Hij verscheurde de takken der boomen, richtte zich
+schuins naar den bodem en floot door de dunne zuilen der vijgeboomen,
+alsof hij door de welluidende pijpen van een kabinetorgel gesuisd had.
+
+In een oogenblik werd de weg als bezaaid met een stortvloed van
+losgerukte takken en bladeren. Deze aanhoudende regen van met kracht
+op het dak van het stoomhuis neergeworpen boomloof, veroorzaakte een
+geluid als van aanhoudenden donder.
+
+Wij moesten de wijk nemen naar het salon en al de vensters sluiten. Er
+viel nog geen regen.
+
+"'t Schijnt een soort van "tofan" te zijn," zei Banks.
+
+De Hindoes geven dezen naam gewoonlijk aan de woeste en plotseling
+opkomende orkanen, die meer in het bijzonder de bergachtige streken
+verwoesten en zeer in het land geducht zijn.
+
+"Storr!" riep Banks den machinist toe, "heb je de schietgaten van
+het torentje zorgvuldig gesloten?"
+
+"Ja, mijnheer Banks," antwoordde de machinist. "Van dien kant is er
+niets te vreezen."
+
+"Waar is Kalouth?"
+
+"Hij heeft juist den tender van brandstof voorzien."
+
+"Morgen," antwoordde de ingenieur, "ligt het hout overal voor 't
+oprapen! De wind wordt houthakker en bespaart ons veel arbeid! Blijf
+onder stoom, Storr en kom weer schuilen!"
+
+"Dadelijk, mijnheer."
+
+"Zijn je kuipen vol, Kalouth?" vroeg Banks.
+
+"Ja, mijnheer Banks," antwoordde de stoker. "We hebben nu genoeg
+water."
+
+"Goed, maar kom binnen! kom binnen!"
+
+De machinist en de stoker hadden weldra in het tweede rijtuig
+plaatsgenomen.
+
+De bliksemstralen volgden elkander toen snel op, terwijl de ontploffing
+der electrische wolken een dof gerommel deed hooren. De "tofan"
+had den dampkring niet verfrischt. Het was een verschroeiende wind,
+die verbrandde alsof hij uit een heeten oven woei.
+
+Sir Edward Munro, Banks, Mac Neil en ik, we verlieten de zaal
+slechts om onder de veranda te gaan. Onze blikken naar de toppen
+der vijgeboomen richtende, zag men het gebladerte zich als fijn zwart
+kantwerk tegen de brandende lucht afteekenen. Geen bliksemstraal of hij
+werd een paar seconden later door donderslagen gevolgd. Nauwlijks had
+de echo tijd gehad uit te sterven of een nieuwe donderslag werd door
+haar teruggekaatst. Ook was aanhoudend een diepe bas als grondtoon te
+hooren, waartegen dan de eigenaardige kort afgebroken ontploffingen
+uitkwamen, die Lucretius zoo te recht vergeleken heeft met het scherpe
+geluid van papier dat verscheurd wordt.
+
+"Hoe is 't mogelijk, dat de storm ze nog niet naar huis gejaagd
+heeft!" zei kolonel Munro.
+
+"Misschien," antwoordde de sergeant, "hebben kapitein Hod en zijne
+metgezellen een schuilplaats in het bosch gevonden, in een hollen
+boom of in een rotsholte en staan ze eerst morgen voor onze oogen! Het
+kamp is altijd daar om ze te ontvangen!"
+
+Banks schudde het hoofd als iemand, die niet gerust is. Hij scheen
+de meening van Mac Neil niet te deelen.
+
+Op dit oogenblik,--het was bijna negen uren,--begon het buitengewoon
+hard te regenen. Deze regen was vermengd met enorme hagelsteenen,
+die ons steenigden en op het luidklinkend dak van het Stoomhuis neer
+knetterden. Het was als het geroffel van honderden trommen, zoodat
+het onmogelijk was zich te hooren spreken, al had het geratel van den
+donder het luchtruim niet vervuld. Van alle kanten dwarrelden de door
+den hagel verscheurde bladeren der vijgeboomen rond.
+
+Banks kon zich te midden van dat oorverdoovend geraas niet doen
+hooren en strekte toen den arm uit om ons opmerkzaam te maken op de
+hagelsteenen, die tegen de zijden van de IJzeren Reus aansloegen.
+
+Het was ongeloofelijk. Alles flikkerde bij de aanraking met die
+harde lichamen. Men zou gezegd hebben, dat wat uit de wolken viel,
+werkelijke druppels waren van een in smelting verkeerend metaal,
+die het plaatijzer treffende, een lichtstraal terugwierpen. Dit
+natuurverschijnsel toonde hoe sterk de atmosfeer met electriciteit
+verzadigd was. Onophoudelijk werd de dampkring door den bliksem
+doorkruist, zoodat alles in vuur en vlam scheen te staan.
+
+Banks gaf ons met een gebaar te verstaan, dat we in het salon zouden
+gaan en sloot de deur, die op de veranda uitkwam. Het was toch hoogst
+gevaarlijk zich in de open lucht aan den schok der electrische stroomen
+bloot te stellen.
+
+Wij waren nu binnen in diepe duisternis gehuld, die door het
+onophoudelijk weerlichten buiten, nog dieper gemaakt werd. Hoe
+groot was niet onze verbazing toen we zagen, dat zelfs ons speeksel
+lichtend was! Het bleek dat we door en door met de omringende vloeistof
+verzadigd waren.
+
+"We spogen vuur," om de uitdrukking te gebruiken, die gediend heeft om
+dit zeldzaam voorkomend, maar altijd ontzettend natuurverschijnsel
+te kenmerken. En waarlijk, te midden van al die vlammen, zoowel
+van binnen als van buiten, te midden van het woeste geweld dier
+vreeselijke donderslagen, altijd vergezeld van felle bliksemstralen,
+moest wel den koelbloedigste onder ons het hart sneller kloppen.
+
+"En zij!" sprak kolonel Munro.
+
+"Zij!.... zij!.... zij!" antwoordde Banks.
+
+We maakten ons nu zeer ongerust en konden niets doen om kapitein Hod
+en zijne metgezellen te hulp te komen.
+
+Indien zij werkelijk een schuilplaats gevonden hadden, dan kon het
+slechts onder de boomen zijn en men weet welke gevaren men onder
+dergelijke omstandigheden gedurende het onweer loopt. Hoe zouden ze
+zich in dat dichte bosch op vijf of zes meters van de loodlijn af
+hebben kunnen plaatsen, die door het uiteinde van de langste takken
+gaat,--zooals dit den personen, die in de nabijheid van boomen door
+het onweer verrast worden, wordt aanbevolen?
+
+Dit alles kwam mij in de gedachte, toen een donderslag, korter
+afgebroken dan een der anderen, plotseling losbarstte. Een tusschenpoos
+van nauwlijks een seconde was er tusschen den slag en den bliksem
+verloopen.
+
+Het Stoomhuis trilde er van en werd als van den grond opgelicht. Ik
+dacht niet anders of de trein zou omvervallen.
+
+Op hetzelfde oogenblik verspreidde er zich een sterke lucht,--de
+doordringende lucht van salpeterdamp,--en ongetwijfeld zou het
+regenwater, gedurende dit onweer verzameld, een groote hoeveelheid
+salpeterzuur bevat hebben.
+
+"De bliksem is ergens ingeslagen...." zei Mac Neil.
+
+"Storr! Kalouth! Parazard!" schreeuwde Banks.
+
+De drie mannen stormden de zaal binnen. Gelukkig was niemand getroffen.
+
+De ingenieur opende toen de deur der veranda en begaf zich op het
+balkon.
+
+"Daar!.... kijk!...." riep hij.
+
+Op tien passen afstand, links van den weg, was een enorme vijgeboom
+door den bliksem getroffen. Bij het onophoudelijk lichten, kon men
+zien als op klaarlichten dag. De ontzaglijke stam, die door zijne
+uitspruitsels niet meer kon gedragen worden, was dwars over de naburige
+boomen heen gevallen. Hij was in zijn geheele lengte netjes van den
+bast ontdaan en een lange reep schors, door de rukwinden als een slang
+heen en weder bewogen, zweepte al draaiende de lucht. Dit afscheuren
+van den bast moest zeker van onderen naar boven geschied zijn, onder
+de werking van een buitengewoon hevigen, opstijgenden bliksemstraal.
+
+"'t Scheelde weinig of het Stoomhuis was getroffen!" zei de
+ingenieur. "Toch moeten we blijven, want 't is hier nog veiliger
+schuilplaats dan die der boomen!"
+
+"Laat ons dus blijven," antwoordde kolonel Munro.
+
+Op dit oogenblik deed zich een geschreeuw hooren. Waren het onze
+metgezellen, die eindelijk terug kwamen?
+
+"'t Is de stem van Parazard," zei Storr.
+
+En werkelijk was het de kok, die, onder de achterste veranda staande,
+ons luidkeels riep.
+
+We ijlden onmiddellijk naar hem toe.
+
+Op minder dan honderd meters afstand, achter en aan de rechterzijde van
+het kamp, stond het vijgeboomenbosch in brand. De hoogste toppen der
+boomen verdwenen reeds in de vlammen. De brand nam met ongeloofelijke
+hevigheid toe in de richting van het Stoomhuis, dat dus in het grootste
+gevaar verkeerde.
+
+Een langdurige gebrek aan regen, de hooge temperatuur gedurende de
+drie maanden van het heete jaargetijde, hadden boomen, struiken,
+kruiden en planten verdroogd. De brand voedde zich met al die licht
+ontvlambare brandstoffen en, zooals het menigmaal in Indie gebeurt,
+dreigde het geheele bosch verteerd te worden.
+
+En werkelijk zag men dat het vuur al grootere kringen beschreef
+en hoe langer hoe dichter naderde. Indien het de plek van het kamp
+bereikte, zouden binnen weinige minuten de twee wagens vernield zijn,
+want hunne dunne paneelen konden ze niet voor het vuur beschermen,
+als de dikke wanden van plaatijzer van een koffer dit kunnen.
+
+Zwijgend stonden wij dit gevaar aan te zien. Kolonel Munro kruiste
+zich de armen en zeide eenvoudig:
+
+"Banks, jij bent de man om ons hieruit te helpen!"
+
+"Ja, Munro," antwoordde de ingenieur, "en daar we geen enkel middel
+hebben, om den brand te blusschen, moeten we hem ontvluchten!"
+
+"Te voet?" riep ik uit.
+
+"Neen, met onzen trein."
+
+"En kapitein Hod en zijn metgezellen?" zei Mac Neil.
+
+"We kunnen hen niet helpen! als ze voor ons vertrek niet terug zijn,
+vertrekken we toch!"
+
+"We kunnen ze toch niet aan hun lot overlaten!" zei de kolonel.
+
+"Munro," antwoordde Banks, "als de trein in veiligheid zal zijn,
+buiten het bereik van het vuur, zullen we terugkomen en het bosch
+doorzoeken totdat we ze gevonden hebben!"
+
+"Ga je gang dan maar, Banks," antwoordde kolonel Munro, die zich naar
+de meening van den ingenieur moest schikken, omdat zij werkelijk de
+eenige geschikte bleek.
+
+"Storr," zei Banks, "naar je machine! Kalouth, naar je stoomketel,
+en stook de vuren op! Welke drukking op den manometer?"
+
+"Twee atmosfeeren," antwoordde de machinist.
+
+"Binnen tien minuten moeten we er vier hebben! Komt, mijne vrienden,
+komt!"
+
+De machinist en de stoker lieten geen oogenblik verloren gaan. Het
+duurde niet lang of een stortvloed van zwarten rook ontwrong zich aan
+de tromp van den olifant en vermengde zich met de stroomen regen, die
+de reus scheen te trotseeren. De bliksemstralen, die het luchtruim
+doorkliefden, beantwoordde hij met een dichten vonkenregen. Een
+straal van stoom floot in den schoorsteen en de kunstmatige trekking
+verhaastte de verbranding van het hout, dat Kalouth in zijn oven
+ophoopte.
+
+Sir Edward Munro, Banks en ik, wij waren onder de achterste veranda
+gebleven, van waar wij de vorderingen van den brand in het bosch
+konden waarnemen. Zij waren snel en vreeselijk om aan te zien. De
+groote boomen stortten in den onmetelijken vuurhaard, de takken
+knapten met een geluid als van revolverschoten, de lianen wrongen
+zich van den eenen stam naar den anderen en het vuur deelde zich
+bijna onmiddellijk aan nieuwe brandstof mede. Binnen vijf minuten
+was de verbranding vijftig meters vooruit gegaan, terwijl de vlammen,
+verdeeld en verscheurd door den stormwind, zich tot zulk een hoogte
+verhieven, dat de bliksemstralen ze in alle richtingen doorploegden!
+
+"Binnen vijf minuten moeten we de plek verlaten hebben!" zei Banks,
+"of alles vliegt in den brand!"
+
+"Hij gaat snel, die brand!" antwoordde ik.
+
+"We zullen sneller gaan dan hij!"
+
+"Als Hod en zijn metgezellen maar terug waren!" zei sir Edward Munro.
+
+"Gefloten, gefloten!" riep Banks uit. "Ze zullen 't misschien hooren!"
+
+En, op het torentje toesnellende, deed hij dadelijk de lucht van de
+schrille tonen der stoomfluit weergalmen, die scherp tegen het diepe
+gerommel van den donder uitkwamen en ver moesten gehoord worden.
+
+Men kan zich dezen toestand voorstellen, men kan hem niet beschrijven.
+
+Van den eenen kant was men genoodzaakt zoo snel mogelijk te vluchten,
+van den anderen kant verplicht op hen, die nog niet terug waren,
+te wachten!
+
+Banks was naar de achter veranda teruggekeerd. De zoom van den brand
+was nu tot minstens vijftig voet van het stoomhuis voortgeschreden. Een
+ondraaglijke hitte kwam tot ons over en de brandende lucht zou ons
+weldra de ademhaling beletten. Talrijke vuurspranken vielen reeds
+op onzen trein neder, die evenwel, zeer gelukkig, in zekere mate
+door de stortvloeden beschermd werd, doch blijkbaar niet tegen den
+rechtstreekschen aanval van het vuur bestand zou zijn.
+
+De machine deed steeds haar schel gefluit hooren, doch noch Hod,
+noch Fox, noch Goumi kwamen voor den dag.
+
+Op dit oogenblik vervoegde de machinist zich bij Banks en zeide hem
+dat alles gereed was.
+
+"Welnu, op marsch dan, Storr!" antwoordde Banks, "maar niet al te
+snel vooruit!.... Juist snel genoeg om ons buiten het bereik van den
+brand te houden!"
+
+"Wacht nog wat, Banks!" zei kolonel Munro, die niet kon besluiten
+het kamp te verlaten.
+
+"Nog drie minuten, Munro," antwoordde Banks koel, "maar niet
+langer. Over drie minuten zal de trein van achteren vuur vatten!"
+
+Er verliepen twee minuten. Het was nu onmogelijk langer onder de
+veranda te blijven. Het plaatijzer begon te blakeren en was zoo heet,
+dat men het niet kon aanraken. Het was hoogst onvoorzichtig slechts
+eenige oogenblikken langer te blijven!
+
+"Op marsch, Storr!" riep Banks.
+
+"Daar zijn ze!" riep de sergeant uit.
+
+Kapitein Hod en Fox vertoonden zich rechts van den weg, Goumi als
+een onbezield lichaam in de armen dragende en kwamen met hem aan de
+voettrede van achteren.
+
+"Dood!" riep Banks uit.
+
+"Neen, door den bliksem getroffen, die zijn geweer in de hand
+verbrijzeld heeft," antwoordde kapitein Hod, "en alleen aan het
+linkerbeen verlamd!"
+
+"God zij geloofd!" zei kolonel Munro.
+
+"Dank, Banks!" voegde de kapitein er bij. "Zonder je gefluit, zouden
+we het kamp nooit hebben kunnen terugvinden!"
+
+"Op marsch!" riep Banks, "op marsch!"
+
+Hod en Fox waren in den trein gesprongen, en Goumi, die het gebruik
+zijner zintuigen niet verloren had, werd in zijn kamertje neergelegd.
+
+"Welke drukking hebben we nu?" vroeg Banks, die even naar den machinist
+gegaan was.
+
+"Bijna vijf atmosfeeren," antwoordde Storr.
+
+"Op marsch!" herhaalde Banks.
+
+Het was half elf uur. Banks en Storr plaatsten zich in het torentje. De
+regulateur werd geopend, de stoom stortte zich in de cilinders,
+het eerste gebriesch deed zich hooren en de trein ging te midden van
+het driesoortige licht, voortgebracht door den brand van het bosch,
+de electrische vuren en den bliksem in het eerst langzaam voorwaarts.
+
+Met weinige woorden vertelde kapitein Hod ons de lotgevallen van
+zijn tocht. Zijne metgezellen en hij hadden geen spoor van dieren
+ontmoet. Met het opkomende onweer kwam de duisternis sneller en
+vooral dieper dan ze zich hadden voorgesteld. De eerste donderslag
+verraste hen dus toen ze zich reeds meer dan drie mijlen van het kamp
+af bevonden. Toen wilden ze op hunne schreden terugkeeren, maar wat ze
+ook deden om zich te orienteeren, waren ze al spoedig te midden van
+de groepen vijgeboomen, die allen op elkander gelijken, verdwaald,
+terwijl geen enkel pad hun de goede richting aanwees.
+
+Het onweer barstte nu met buitengewone hevigheid los. Op dit
+oogenblik bevonden ze zich alle drie buiten het bereik van het
+electrische licht en konden ze zich dus niet in rechte lijn naar het
+Stoomhuis richten. De hagel en de regen vielen in stroomen neder en
+geen schuilplaats behalve het onvoldoende bladerendak, dat weldra
+doorboord was, beschutte hen.
+
+Eensklaps barstte een donderslag los op hetzelfde oogenblik dat een
+felle bliksemstraal nederschoot. Goumi viel door den bliksem getroffen
+bij kapitein Hod, aan de voeten van Fox neder. Van het geweer, dat
+hij in de hand hield, bleef niets dan de kolf over. In een oogwenk
+was het beroofd van loop, slot, trekker, van alles in een woord wat
+er van metaal aan het geweer wordt aangetroffen.
+
+Zijne metgezellen dachten dat hij dood was. Gelukkig evenwel was dit
+zoo niet, maar zijn linkerbeen was, hoewel niet rechtstreeks, door
+den bliksem getroffen, verlamd. Het was den armen Goumi onmogelijk
+een voet te verzetten. Men moest hem dus dragen. Tevergeefs drong
+hij er op aan hem te laten waar hij was, men kon hem dan later wel
+komen halen. Zijne metgezellen wilden dit volstrekt niet, de een
+nam hem bij de schouders op, de andere aan de voeten en goed schiks,
+kwaad schiks, namen zij den tocht door het donkere bosch aan.
+
+Twee uren achtereen dwaalden Hod en Fox op goed geluk rond, nu eens
+stilhoudende, dan hun marsch weder hervattende, zonder een enkel
+teeken, dat hun de richting naar het Stoomhuis aanwees.
+
+Gelukkig drong eindelijk het schrille geluid van de stoomfluit,
+duidelijker hoorbaar dan wanneer het geweerschoten geweest waren,
+boven het geraas der elementen, tot hen door. Het was de stem van
+den IJzeren Reus.
+
+Een kwartier later, kwamen zij juist aan op het oogenblik dat de halt
+weldra zou verlaten zijn. Het was meer dan tijd!
+
+Mocht evenwel de trein zich op den breeden en effen weg van het bosch
+voortspoeden, de brand ging even spoedig als hij. Wat het gevaar
+dreigender maakte, was dat de wind veranderd was, wat meermalen bij
+onweer plaatsheeft. Inplaats van ter zijde, waaide hij nu van achteren
+en blies door zijn hevigheid het vuur nog meer aan. Het vuur maakte
+zichtbaar vorderingen. Het regende brandende takken en gloeiende
+spranken te midden van een wolk heete asch, van den grond opgewaaid,
+alsof een krater allerlei brandbare voorwerpen in het luchtruim had
+uitgebraakt. En werkelijk kon men dezen boschbrand nergens beter bij
+vergelijken dan bij den loop van een stroom lava, zich een weg door
+de vlakte banende en alles op zijn weg vernietigende.
+
+Banks had het oog op dit alles en, al had hij het niet gezien, zou hij
+het gemerkt hebben aan den verschroeienden wind, die den adem beklemde.
+
+Men ging dus sneller voorwaarts, alhoewel dit op dien onbekenden
+weg niet zonder gevaar was. Doch de weg was door den regen zoo diep
+uitgehold, dat de machine niet zoo hard kon werken als de ingenieur
+het wel gewenscht had.
+
+Tegen half twaalf uur was er een nieuwe donderslag en was de bliksem
+opnieuw ingeslagen! We uitten een kreet van ontzetting en dachten
+dat Banks en Storr beiden getroffen waren in het torentje van waaruit
+zij den trein bestuurden.
+
+Dit ongeluk was ons evenwel bespaard geworden. Het was onze olifant,
+die door de electrische ontlading aan de punt van een zijner lange
+hangende ooren getroffen was.
+
+Gelukkig was de machine er volstrekt niet door beschadigd, en het
+scheen dat de IJzeren Reus de donderslagen wilde beantwoorden door
+zijn sneller brieschend geluid.
+
+"Hoera!" schreeuwde kapitein Hod, "hoera! Een olifant van vleesch
+en been zou stellig gevallen zijn! Gij, gij trotseert den bliksem en
+niets kan je tegenhouden! Hoera, IJzeren Reus, hoera!"
+
+Nog een half uur lang bleef de trein denzelfden afstand bewaren. Uit
+vreeze al te hard ergens tegen aan te stooten, gaf Banks hem slechts
+de noodige snelheid om niet door het vuur bereikt te worden.
+
+Van de veranda waar kolonel Munro, Hod en ik plaats genomen hadden,
+zagen wij bij het licht door den brand en den bliksem verspreid,
+groote schaduwen voorbijgaan. Het waren eindelijk roofdieren!
+
+Uit voorzorg greep kapitein Hod zijn geweer, want het was mogelijk,
+dat de door den schrik waanzinnige dieren zich op den trein wilden
+werpen om er een schuilplaats te zoeken.
+
+En werkelijk wilde een reusachtige tijger dit beproeven, doch een
+ontzettenden sprong nemende, bleef hij met den nek tusschen twee
+uitspruitsels van een vijgeboom vastzitten. Toen deze zich nu onder
+den storm boog, spande hij zijne loten als twee enorme koorden,
+die het dier verworgden.
+
+"Arm dier!" zei Fox.
+
+"Die wilde dieren," antwoordde kapitein Hod, "zijn geschapen om
+behoorlijk door een karabijnkogel gedood te worden en niet op zulk
+een ellendige manier! Jawel, arm dier!"
+
+Waarlijk, het liep den kapitein niet mede! Toen hij tijgers zocht,
+zag hij ze niet en toen hij ze niet meer zocht, gingen ze hem in de
+vlucht voorbij, zonder dat hij ze kon schieten, of ze kwamen om als
+een muis in den val!
+
+Ten een ure 's morgens verdubbelde het gevaar nog, hoe groot het tot
+nog toe ook geweest ware.
+
+Onder den invloed van de ongestadige winden, die al de streken van
+het kompas doorliepen, had de brand den weg voor ons bereikt en waren
+we nu van alle kanten ingesloten.
+
+Intusschen was het onweer nu zeer in hevigheid afgenomen, zooals
+dit bijna onveranderlijk gebeurt, als deze luchtverschijnselen boven
+een bosch heen gaan, waarvan de boomen allengs de electrische stof
+onttrekken en uitputten. Doch zoo de bliksemstralen zeldzamer waren
+en de donderslagen zich in langere tusschenpoozen lieten hooren,
+zoo de regen met minder hevigheid nederviel, streek daarentegen de
+wind steeds met eene ongeloofelijke woede langs den grond.
+
+Het kostte wat het wilde, men moest den gang van den trein verhaasten,
+op het gevaar af in onzachte aanraking met eenig voorwerp te komen
+of hem in een diepen kuil te storten.
+
+Banks ging er dan ook toe over, maar hij deed het met een
+verwonderlijke koelbloedigheid, den blik gevestigd houdende door
+de lensvormige glazen van het torentje, de hand aan den regulateur,
+dien zij niet meer verliet.
+
+De weg scheen nog slechts half open tusschen twee rijen vuur. Het
+was dus noodzakelijk tusschen deze twee rijen door te gaan.
+
+Banks aarzelde niet en stuurde den trein er tusschen door met een
+snelheid van zes a zeven mijlen per uur.
+
+Ik dacht dat wij er zouden blijven, vooral toen men een vijftig
+meters ver, een zeer nauwe plaats van den oven moest passeeren. De
+wielen van den trein knarsten over de gloeiende kolen, die den grond
+bedekten en een brandende atmosfeer omgaf hem geheel!....
+
+Gelukkig waren wij er door!
+
+Eindelijk deed zich te twee uur 's morgens de uiterste zoom van het
+bosch in het licht der nu zeldzame bliksemstralen voor. Achter ons
+ontvouwde zich een uitgestrekt panorama van vlammen. De brand zou
+niet eerder gebluscht zijn, dan na den laatsten vijgeboom van het
+onmetelijk woud verteerd te hebben.
+
+Toen het dag was, hield de trein eindelijk op; het onweer was geheel
+geweken en men richtte een voorloopig kamp in.
+
+Onze olifant werd met zorg onderzocht en nu bleek het, dat de punt
+van het rechteroor door verscheidene gaatjes doorboord was.
+
+Ongetwijfeld ware onder zulk een bliksemstraal ieder ander dier dan
+een dier van ijzer, gevallen om zich niet weder op te richten en zou
+de trein in nood snel door het vuur verslonden zijn!
+
+Ten zes ure 's morgens, werd de reis na een korte rust voortgezet en
+ten twaalf ure kampeerden wij in de omstreken van Rewah.
+
+
+
+
+
+
+XIII.
+
+HELDENDADEN VAN KAPITEIN HOD.
+
+
+De halve dag van den 5n Juni en de volgende nacht werden rustig in het
+kamp doorgebracht. Na zooveel vermoeienissen en doorgestane gevaren,
+hadden wij die rust hoog noodig.
+
+Het was nu niet meer het koninkrijk Oude, dat zijne vruchtbare vlakten
+voor ons uitbreidde; het Stoomhuis vervolgde toen zijn reis door het
+grondgebied, steeds vruchtbaar, doch met "nullahs", of bergkloven
+doorsneden, dat Rohilkhande genoemd wordt. Bareilli is de hoofdstad
+van den uitgestrekten vierhoek van honderd vijf en vijftig duizend
+mijlen kustland, rijkelijk besproeid door de talrijke takken van de
+Cogra, hier en daar bepoot met prachtige mangoboomen en bezaaid met
+dichte jungles, die evenwel allengs plaatsmaken voor bebouwde velden.
+
+Daar was het middelpunt van den opstand na de inneming van Delhi; daar
+was het tooneel van een der veldtochten van sir Colin Campbell; daar
+was de legerafdeeling van den brigade-generaal Walpole in den aanvang
+niet gelukkig: daar kwam een vriend van sir Edward Munro om het leven,
+de kolonel van het 93e regiment Schotten, dat zich in het gevecht van
+den 14n April bij de twee belegeringen van Lucknow onderscheiden had.
+
+Met het oog op de gansche inrichting van dit grondgebied, kon geen
+ander gunstiger geweest zijn voor onzen trein. Fraaie, effen wegen,
+gemakkelijk over te steken stroomen tusschen de twee belangrijker
+slagaderen die van het noorden komen, alles bracht mede dit gedeelte
+van ons reisplan gemakkelijk te maken. Er bleef ons slechts nog
+eenige honderden kilometers te doorloopen over, alvorens de eerste
+verheffing van den bodem te gevoelen, die de vlakte met de bergen
+van Nepaul verbindt.
+
+Alleen slechts moest nu ernstig rekening gehouden worden met het
+regenseizoen. De regentijd doet zich heviger in de kuststreek gevoelen
+dan binnen in het schiereiland en duurt ook wat langer. De reden
+hiervan is dat de wolken zich ontlasten alvorens het midden van Indie
+te bereiken, doch behalve dat veranderen zij eenigszins van richting
+door den slagboom der hooge bergen. Op de kust van Malabar begint de
+moesson in de maand Mei; in de centrale en noordelijke provincien,
+doet hij zich slechts eenige weken later gevoelen, in de maand Juni.
+
+Nu bevonden wij ons juist in Juni en in deze bijzondere, doch vooruit
+geziene omstandigheden zou onze reis voortgezet worden.
+
+Alvorens evenwel met de mededeeling onzer lotgevallen verder te gaan,
+moet ik zeggen dat het met onzen braven Goumi, zoo ongelukkig door den
+bliksem ontwapend, den volgenden dag reeds beter ging. De verlamming
+van zijn linkerbeen was slechts tijdelijk. Hij hield er niets uit over,
+maar scheen toch eenigen wrok tegen het hemelvuur te koesteren.
+
+Op de twee dagen van den 6n en 7n Juni, had kapitein Hod met behulp
+van Phann en Black gelukkige jacht. Hij kon toch een paar antilopen,
+hier "nilgaus" genaamd, schieten. Dit zijn de blauwe ossen der
+Hindoes, die men juister herten zou moeten noemen, omdat zij meer
+op herten dan op de stamgenooten van den god Apis gelijken. Men zou
+ze zelfs parelgrijze herten kunnen noemen en hunne kleur herinnert
+voorzeker meer aan de kleur van een stormachtige lucht dan aan die
+van een azuurblauwen hemel. Men verzekert evenwel, dat bij eenigen
+dezer prachtige dieren met kleine, scherpe en rechte horens, langen
+en een weinig gewelfden kop, het haar bijna blauw wordt,--een kleur
+die de natuur den viervoetigen dieren standvastig schijnt geweigerd
+te hebben, zelfs den blauwen vos, wiens pels eerder zwart is.
+
+Toch waren dit de roofdieren nog niet, waarvan kapitein Hod
+droomde. Evenwel is de nilgau, al is het geen roofdier, gevaarlijk,
+wanneer hij licht gekwetst den jager aanvalt. Een eerste kogel van den
+kapitein, een tweede van Fox, stuitten deze tweede prachtige dieren
+in hun vaart. Zij werden als in de vlucht geschoten. Voor Fox was
+het dan ook slechts vliegend wild!
+
+"Monsieur" Parazard, evenwel dacht er heel anders over en de heerlijk
+gebraden bouten, die hij ons dien dag opdischte, deden ons tot zijne
+meening overhellen.
+
+Den 8n Juni, met het krieken van den dag, verlieten wij ons kamp,
+dat bij een klein dorp van Rohilkhande was opgeslagen. Wij waren er
+den vorigen avond aangekomen, na de veertig kilometers, die het van
+Rewah scheiden, te hebben afgelegd. Onze trein had dus slechts met
+een zeer gematigde snelheid gereisd over een grond, dien de regens
+steeds weeker maakten. Bovendien begonnen de beken te zwellen,
+terwijl verscheidene doorwaadbare plaatsen onze reis eenige uren
+vertraagden. Doch, aan een paar dagen waren wij niet gebonden. Wij
+waren toch zeker voor het einde van Juni de bergachtige streek te
+bereiken, waar wij ons gedurende eenige maanden van den zomer met
+het Stoomhuis wilden ophouden, als te midden van een sanitarium. Wij
+behoefden ons dus niet ongerust hierover te maken.
+
+Dien dag van den 8n miste kapitein Hod een prachtig schot.
+
+Terzijde van den weg bevonden zich dichte jungles van bamboes,
+zooals men er velen rondom de dorpen aantreft, die gebouwd schijnen
+in bloemenkorfjes. Het was nog de echte jungle niet, zooals die zoo
+vaak in Hindostan op de woeste, naakte, onvruchtbare vlakte wordt
+aangetroffen, en waarboven grijsachtige struiken uitsteken. Wij
+bevonden ons integendeel in een bebouwd land, te midden van vruchtbare
+landouwen, die gewoonlijk waren afgedeeld in moerassige rijstvelden.
+
+De IJzeren Reus ging bedaard voorwaarts, bestuurd door de hand van
+Storr en wierp fraaie rookwolkjes uit, die door den wind over het
+bamboes langs den weg verspreid werden.
+
+Eensklaps sprong een dier met verbazende vlugheid op den nek van
+onzen olifant.
+
+"Een tchita! een tchita!" riep de machinist.
+
+Op dezen kreet snelde kapitein Hod naar het voorste balkon en greep
+een geweer, dat daar altijd gereed stond.
+
+"Een tchita!" riep hij op zijn beurt.
+
+"Schiet hem dan toch!" schreeuwde ik.
+
+"'k Heb den tijd!" antwoordde kapitein Hod, die zich vergenoegde met
+op het dier aan te leggen.
+
+De tchita is een soort van luipaard, in Indie thuis behoorende,
+niet zoo groot als de tijger, maar bijna even zoo geducht, zoo vlug,
+lenig en sterk is hij.
+
+Kolonel Munro, Banks en ik wij hielden hem onder de veranda staande in
+'t oog, en wachtten altijd op het schot van den kapitein.
+
+Blijkbaar had zich de luipaard op het gezicht van onzen olifant
+vergist. Hij had zich stoutmoedig op hem geworpen, doch daar waar hij
+levend vleesch meende te vinden, waarin hij zijne tanden of klauwen
+kon slaan, was het vleesch van plaatijzer, dat noch zijn tanden, noch
+zijn klauwen konden oprijten. Woedend over dit slechte resultaat,
+klampte hij zich aan de lange ooren van het gewaande dier vast, en
+was ongetwijfeld op punt het weder los te laten, toen hij ons opmerkte.
+
+Kapitein Hod bleef steeds op hem aanleggen, als een jager, die zeker
+van zijn schot is en het dier slechts op het juiste oogenblik en op
+de juiste plek wil treffen.
+
+De tchita richtte zich brullende op. Zeker gevoelde hij het gevaar,
+maar scheen het niet te willen ontvluchten. Misschien zocht hij het
+gunstige oogenblik om zich op de veranda te werpen.
+
+Werkelijk zagen wij hem weldra naar den kop van den olifant kruipen,
+met zijne pooten den snuit, die tot schoorsteen diende, omvatten en
+daarna naar de opening klimmen, waaruit de stoom ontsnapte.
+
+"Schiet dan toch, Hod!" zei ik weder.
+
+"'k Heb den tijd," antwoordde de kapitein.
+
+Daarna, zich tot mij wendende, vroeg hij, zonder echter den luipaard,
+die naar ons keek, uit het oog te verliezen:
+
+"Heb je nooit een tchita gedood, Maucler?"
+
+"Nooit."
+
+"Wil je er een dooden?"
+
+"Kapitein," antwoordde ik, "'k wil je dat prachtige schot niet
+ontnemen...."
+
+"Wat dat betreft," zei Hod, "'t is toch geen schot voor een jager! Neem
+een geweer en leg op het schoudergewricht van het dier aan! Als je
+mis schiet, zal ik het in de vlucht raken!"
+
+"Nu, goed."
+
+Fox gaf mij een karabijn met dubbelen loop aan, die hij in de hand
+hield. Ik nam haar aan, spande den haan, legde op het schoudergewricht
+van het dier aan, dat zich steeds onbeweeglijk hield en schoot.
+
+Het dier, gekwetst, doch licht, nam een geweldigen sprong, en over
+het torentje van den machinist heen gaande, stortte het zich op het
+eerste dak van het Stoomhuis neder.
+
+Welk een goede jager kapitein Hod ook ware, hij had den tijd niet
+gehad het in het voorbijgaan te treffen....
+
+"Pas op, Fox, pas op!" riep hij uit.
+
+En beiden snelden van de veranda af en posteerden zich in het torentje.
+
+De luipaard, die heen en weer ging, wierp zich op het tweede dak,
+na het brugje te zijn overgesprongen.
+
+Op het oogenblik dat de kapitein zou schieten, nam het dier opnieuw
+een aanloop, die het op den grond deed neerkomen, richtte zich met
+een krachtigen sprong in de hoogte en verdween in de jungle.
+
+"Stop! stop!" riep Banks den machinist haastig toe, die, den stoom
+afsluitende, de wielen van den trein door middel van den remtoestel
+oogenblikkelijk tot staan bracht.
+
+De kapitein en Fox sprongen op den weg en wierpen zich in het dichte
+kreupelhout om den tchita te bereiken.
+
+Eenige minuten luisterden wij niet zonder eenig ongeduld of zich ook
+een geweerschot deed hooren, doch te vergeefs en de twee jagers kwamen
+met ledige handen terug.
+
+"Verdwenen! gevlogen!" riep kapitein Hod uit, "en zelfs geen spoor
+van bloed op den grond!"
+
+"'t Is mijn schuld!" zei ik tot den kapitein, "en 't zou beter geweest
+zijn, als gij op dien tchita geschoten hadt, inplaats van het aan
+mij over te laten! Gij zoudt hem niet gemist hebben!"
+
+"En gij hebt hem toch geraakt, daar ben ik zeker van," antwoordde Hod,
+"maar niet op de goede plaats!"
+
+"Die zal mijn acht en dertigste en uw een en veertigste niet zijn,
+kapitein!" zei Fox, tamelijk onthutst.
+
+"Ook goed!" zei Hod, op een toon van gemaakte onverschilligheid,
+"een tchita is geen tijger. Als dat het geval niet geweest was, mijn
+waarde Maucler, zou ik het niet van me hebben kunnen verkrijgen,
+u dat schot af te staan!"
+
+"Aan tafel, mijne vrienden," zei toen kolonel Munro. "Het ontbijt
+wacht ons en dat zal u troosten...."
+
+"Des te meer nog," zei Mac Neil, "omdat alles de schuld van Fox is!"
+
+"Mijn schuld?" antwoordde de oppasser, die niets in zijn schik was
+over deze onverwachte opmerking.
+
+"Ongetwijfeld, Fox," hernam de sergeant. "De karabijn, die je mijnheer
+Maucler hebt overhandigd, was slechts met hagel No. 6 geladen!"
+
+En Mac Neil liet de tweede patroon zien, die hij uit het geweer
+gehaald had waarvan ik me bediend had. Zij bevatte werkelijk niets
+anders dan patrijzenhagel.
+
+"Fox!" zei kapitein Hod.
+
+"Kapitein?"
+
+"Twee dagen politiekamer!"
+
+"Tot uw orders, kapitein!"
+
+En Fox begaf zich naar zijn kamertje, vast besloten binnen acht en
+veertig uren niet meer voor ons te verschijnen. Hij was zeer beschaamd
+over zijn vergissing en wilde zijn schande verbergen.
+
+Den volgenden dag, 9 Juni, doorkruisten Hod, Goumi en ik, gedurende den
+halven dag rust, dien Banks ons had toegestaan, de vlakte langs den
+weg. Het had den geheelen morgen geregend, doch tegen den middag was
+de lucht wat opgeklaard en mocht men eenige uren droog weer verwachten.
+
+Intusschen was het niet Hod, de jager op roofdieren, die mij ditmaal
+medenam, maar de jager op wild. Ter voorziening van de tafel, ging
+hij bedaard langs den zoom der rijstvelden wandelen, in gezelschap
+van Black en van Phann. "Monsieur" Parazard had den kapitein laten
+weten, dat de voorraadkamer ledig was en hij van Zijn Achtbaarheid
+verlangde dat Zijn Achtbaarheid "de noodige maatregelen" wel wilde
+nemen om haar te vullen.
+
+Kapitein Hod onderwierp zich en wij vertrokken, gewapend met eenvoudige
+jachtgeweren. Gedurende twee uren zagen wij niets anders dan eenige
+hazen en patrijzen, maar op zulk een afstand, dat wij, niettegenstaande
+den goeden wil onzer honden, alle hoop ze te bereiken, moesten opgeven.
+
+Kapitein Hod was dan ook niets in zijn humeur. Trouwens, midden
+in die uitgestrekte vlakte, zonder jungles, zonder kreupelhout,
+bezaaid met dorpen en landhoeven, kon hij niet op de ontmoeting van
+eenig verscheurend dier rekenen, dat hem den gemisten luipaard van
+den vorigen dag had kunnen vergoeden. Hij was slechts uitgegaan in
+zijne hoedanigheid als proviandmeester en dacht aan de ontvangst van
+"monsieur" Parazard als hij met ledigen weitasch thuiskwam.
+
+Het was toch onze schuld niet. Te vier uur waren we nog niet in de
+gelegenheid geweest een enkel schot te lossen. Het woei flink en,
+zooals ik reeds zeide, rees al het wild buiten schot op.
+
+"Mijn waarde vriend," sprak toen kapitein Hod tot mij, "het loopt ons
+alles tegen! Toen we Calcutta verlieten heb ik je prachtige jachten
+beloofd en een halsstarrig noodlot, dat me volkomen onverklaarbaar is,
+belet mij mijne belofte gestand te doen."
+
+"Kom, kom, kapitein," antwoordde ik, "we moeten niet wanhopen. Als ik
+er eenig verdriet van heb, dan is dat minder voor mij, dan wel voor
+u!.... We zullen onze schade trouwens inhalen in de bergen van Nepaul!"
+
+"Ja," zei kapitein Hod, "daar op de eerste hellingen van het
+Himalaya-gebergte zullen de omstandigheden beter voor ons zijn. Zie
+je, Maucler, 'k zou willen wedden, dat onze trein met al zijn omhaal,
+het geloei van zijn stoom, en vooral zijn reusachtigen olifant, die
+verwenschte roofdieren schrik aanjaagt, nog meer dan een spoortrein zou
+doen en dit zal maar al te zeer het geval zijn, zoolang hij op marsch
+is! Als de trein rust, moeten wij hopen, dat we gelukkiger zullen
+zijn. Die luipaard was toch werkelijk dwaas! Hij moet zeker woest van
+den honger geweest zijn, dat hij zich zoo op onzen IJzeren Reus wierp
+en hij was waard geweest morsdood geschoten te zijn! Die satansche
+Fox! 'k Zal nooit vergeten wat hij gedaan heeft!--Hoe laat is 't nu?"
+
+"'t Is bij vijf uren!"
+
+"Al vijf uur, en we hebben nog geen patroon verschoten!"
+
+"Ze wachten ons eerst om zeven uur in 't kamp terug. Misschien dat
+in dien tijd....!"
+
+"Neen, 't loopt ons allemaal tegen," riep kapitein Hod uit, "en zie
+je, geluk moet er bij zijn!"
+
+"Maar volharding ook," antwoordde ik. "Kom aan, kapitein, laten we
+afspreken, dat we niet met ledige handen zullen thuiskomen! Vindt u
+dat goed?"
+
+"Of ik dat goed vind!" riep Hod uit. "Een man een man, een woord
+een woord!"
+
+"Afgesproken."
+
+"Zie je, Maucler, 'k bracht liever een veldmuis of een eekhoorn mee
+dan platzak thuis te komen!"
+
+Kapitein Hod, Goumi en ik, we bevonden ons in een stemming om met alles
+tevreden te zijn. De jacht werd dus met een hardnekkigheid voortgezet,
+een beter lot waardig, maar 't was alsof de onschadelijkste vogeltjes
+onze vijandige voornemens geraden hadden. Het was niet mogelijk er
+een onder schot te krijgen.
+
+Zoo gingen wij tusschen de rijstvelden door, nu eens de eene zijde
+van den weg, dan de andere houdende, op onze schreden terugkeerende,
+om ons niet te ver van het kamp te verwijderen. Alles te vergeefs! Ten
+half zeven ure 's avonds, was er nog geen schot gevallen. We hadden
+daar even goed met een rotting in de hand kunnen komen. Het resultaat
+zou hetzelfde geweest zijn.
+
+Ik keek kapitein Hod aan. Hij liep met de tanden op elkaar geklemd. Een
+stille woede had zich van hem meester gemaakt, kenbaar aan een diepen
+rimpel op zijn voorhoofd, tusschen de twee wenkbrauwen. Hij prevelde
+tusschen zijn saamgeknepen lippen allerlei bedreigingen tegen alle
+levende behaarde of gevederde wezens, waarvan geen enkel exemplaar
+zich op deze vlakte vertoonde. Ik zag aankomen, dat hij zijn geweer
+tegen een boom of een rots of eenig ander voorwerp ging lossen--een
+jagersmanier om aan zijn toorn lucht te geven. Zijn wapen brandde
+hem in de hand. Dat bleek uit zijn heele wijze van doen. Hij wierp
+het op in den arm, dan op schouder, dan droeg hij het in de hand,
+alles onwillekeurig, ondanks zich zelven.
+
+Goumi keek hem aan.
+
+"De kapitein zal gek worden als dat zoo voortgaat!" zeide hij tot mij,
+het hoofd schuddende.
+
+"Ja," antwoordde ik, "en ik zou wel dertig shillings willen geven
+voor de eenvoudigste tamme duif, die een menschenvriend in zijn bereik
+wierp! Dat zou hem wat kalmeeren!"
+
+Maar, noch voor dertig shillings, noch voor het dubbele, noch voor
+het driedubbele had men op het oogenblik zich het minst kostbare
+en gemeenste stuk wild kunnen verschaffen. Het was nu alles stil en
+verlaten op de vlakte en zelfs zagen we geen landhoeve noch dorp meer.
+
+Ik geloof waarlijk, dat als het mogelijk geweest was, ik Goumi had
+uitgestuurd om tegen elken prijs een of ander stuk gevogelte te koopen,
+al was het een geplukte kip, om haar onzen vergramden kapitein ter
+voldoening van zijn wraak over te leveren!
+
+De avond begon nu evenwel te vallen. Overeen uur zou het zoo
+donker zijn, dat het onmogelijk was onzen vergeefschen tocht voort
+te zetten. Alhoewel wij waren overeengekomen in geen geval met een
+ledigen weitasch in het kamp terug te komen, zouden we er toch wel toe
+verplicht zijn, tenzij we den nacht op de vlakte doorbrachten. Doch,
+behalve dat we een regenachtigen nacht te wachten hadden, zouden
+kolonel Munro en Banks, ons niet ziende terugkeeren, in groote
+ongerustheid verkeerd hebben.
+
+Kapitein Hod keek met wijd geopende oogen, van links naar rechts en van
+rechts naar links met de vlugheid van een vogel en liep een tiental
+passen vooruit, in een richting, die ons nu juist niet dichter bij
+het Stoomhuis bracht.
+
+Ik wilde juist mijne schreden verhaasten en hem inhalen om hem te
+zeggen, dat we het toch eindelijk maar moesten opgeven langer tegen
+het noodlot te strijden, toen een luid vleugelgeklep zich rechts van
+mij deed hooren. Ik keek en zag een witachtige massa zich langzaam
+boven een kreupelboschje verheffen.
+
+Snel, zonder kapitein Hod den tijd te laten zich omtekeeren, legde
+ik aan en schoot achtereenvolgens mijne twee loopen af.
+
+De onbekende vogel, dien ik geschoten had, viel zwaar aan den zoom
+van een rijstveld neder.
+
+Phann maakte zich met een sprong meester van het wild, dat ik getroffen
+had en bracht het den kapitein.
+
+"Eindelijk!" riep Hod uit, "als "monsieur" Parazard nu niet tevreden
+is, mag hij zich met zijn hoofd vooruit in zijn ketel storten!"
+
+"Maar, is 't wel wild, dat gegeten wordt?" vroeg ik.
+
+"Wel zeker.... bij gebrek aan wat anders!" antwoordde de kapitein.
+
+"Zeer gelukkig heeft niemand u gezien, mijnheer Maucler!" zei Goumi.
+
+"Welk kwaad heb ik dan gedaan?"
+
+"Wel! u heb een pauw geschoten en het is verboden pauwen te dooden,
+die in gansch Indie als gewijde vogels geeerd worden."
+
+"De duivel hale de gewijde vogels en hen, die ze vereeren!" riep
+kapitein Hod uit. "Deze is nu eenmaal gedood en men zal hem
+eten.... met eerbied, als je wilt, maar gegeten zal hij worden!"
+
+Inderdaad is in dit land der brahmanen, sedert de expeditie van
+Alexander, de pauw, die zich omstreeks dezen tijd over het schiereiland
+verspreidde, een dier heilig boven allen. De Hindoes hebben er het
+zinnebeeld van de godin Saravasti van gemaakt, die voorzit bij de
+geboorten en huwelijken. Het is verboden dezen vogel te dooden op
+straffen, die door de Engelsche wet bekrachtigd zijn.
+
+Dit exemplaar van het hoendergeslacht, dat de vreugde uitmaakte
+van kapitein Hod, was prachtig met zijn donkergroene vleugels met
+metaalachtigen weerglans, aan de randen omzoomd met een smal goud
+randje. De goed gevulde en met schitterende oogen voorziene staart
+van den vogel, vormde een prachtigen waaier met zijdeachtige franjes.
+
+"Op marsch! op marsch!" zei de kapitein. "Morgen zal "monsieur"
+Parazard ons pauwenvleesch laten eten, wat al de brahmanen van Indie
+er van mogen denken! Weliswaar is de pauw maar een verwaand hoentje,
+maar deze zal met zijn kunstig opgemaakte veeren, toch een goed effect
+op onze tafel maken!"
+
+"Eindelijk ben je dan toch tevreden, kapitein!"
+
+"Tevreden.... over u, mijn waarde vriend, maar volstrekt niet over
+mijzelven! Mijn ongelukkig gestarnte heeft me nog niet verlaten! Kom,
+op marsch!"
+
+Wij keerden dus nu op onze schreden naar den kant van het kamp terug,
+waarvan wij omstreeks drie mijlen moesten verwijderd zijn. Onze weg
+liep in bochten tusschen de dichte jungles van bamboes en noodzaakte
+ons dicht bij elkander te gaan, terwijl Goumi met ons wild een pas
+of drie achter ons liep. De zon was nog niet verdwenen, doch door
+dichte wolken omsluierd, zoodat wij onzen weg half in het duister
+moesten zoeken.
+
+Plotseling weerklonk een vreeselijk gebrul in een kreupelbosch
+rechts. Dit gebrul maakte zulk een geduchten indruk op mij, dat ik
+eensklaps stil bleef staan, als ondanks mij zelven.
+
+Kapitein Hod greep mij bij de hand.
+
+"Een tijger!" zeide hij.
+
+Daarna uitte hij een vloek.
+
+"Bij alle duivels!" riep hij uit, "we hebben slechts hagel op onze
+geweren!"
+
+Het was maar al te waar, en noch Hod, noch Goumi, noch ik, hadden
+scherpe patronen bij ons!
+
+Trouwens zou ons de tijd ontbroken hebben om onze geweren met kogels
+te laden. Tien seconden later nam het dier, na zijn gebrul herhaald
+te hebben, een sprong buiten het kreupelhout en kwam op twintig passen
+van daar op den weg terecht.
+
+Het was een prachtige tijger, van de soort, die door de Hindoes
+menscheneters genoemd worden, woeste roofdieren, waarvan de
+slachtoffers jaarlijks bij honderden geteld worden.
+
+De toestand was vreeselijk.
+
+Ik keek den tijger aan, ik verslond hem met de oogen en ik moet
+bekennen, dat ik bevende mijn geweer vasthield. Hij was negen a tien
+voet lang, oranjekleurig en wit en zwart gestreept.
+
+Hij keek ons ook aan. Zijn kattenoog schitterde in het halfdonker. Zijn
+staart zweepte koortsachtig den grond. Hij dook ineen als om ons
+te bespringen.
+
+Hod had niets van zijn koelbloedigheid verloren en hield steeds de
+tromp van zijn geweer op het dier gevestigd, terwijl hij op een toon,
+die moeielijk was weer te geven, mompelde:
+
+"No. zes! Een tijger te vernietigen met hagel no. zes! Als ik hem
+niet heel dichtbij in zijn oogen schiet, zijn we...."
+
+De kapitein kon niet uitspreken. De tijger naderde, niet bij sprongen,
+maar met kleine pasjes.
+
+Goumi, achter ons neergehurkt, mikte ook op hem, maar ook zijn geweer
+bevatte slechts hagel. Wat het mijne betreft, het was zelfs niet
+meer geladen.
+
+Ik wilde een patroon uit mijn patroontasch nemen.
+
+"Niet de minste beweging!" fluisterde de kapitein mij in. "De tijger
+zou springen en hij moet niet springen!"
+
+Alle drie hielden we ons dus onbeweeglijk.
+
+De tijger kwam langzaam naderbij. Zijn kop, dien hij straks nog heen
+en weer schudde, bewoog zich nu niet meer. Zijne oogen keken strak,
+maar als van onderen op. Met zijn half geopenden muil, dien hij dicht
+bij den grond hield, scheen hij er de uitwasemingen van op te snuiven.
+
+Weldra was het geduchte dier nog slechts tien schreden van den
+kapitein af.
+
+Hod, die zich stevig in postuur gezet had, onbeweeglijk als een
+standbeeld, concentreerde zijn geheele leven in zijn blik. De
+vreeselijke worsteling, die zou plaats hebben en waaruit misschien
+niemand onzer levend zou ontkomen, deed hem het hart zelfs niet
+sneller slaan!
+
+Op dit oogenblik dacht ik, dat de tijger eindelijk zijn sprong
+zou nemen.
+
+Hij deed nog vijf schreden vooruit. Ik had al mijn geestkracht noodig
+om kapitein Hod niet toe te roepen:
+
+"Maar schiet dan toch! schiet!"
+
+Neen! De kapitein had het gezegd,--en het was waarschijnlijk het
+eenige reddingsmiddel,--hij wilde het dier de oogen verbranden,
+maar daarvoor moest hij hem van zeer nabij schieten.
+
+De tijger deed nog drie passen voorwaarts en richtte zich op om zijn
+sprong te nemen....
+
+Daar klonk een geweldige losbarsting, die bijna dadelijk door een
+tweede gevolgd werd.
+
+Deze tweede losbarsting had plaats in het lichaam van het dier zelf,
+dat na drie of vier schokken en een gebrul van pijn, dood neerviel.
+
+"O, wonder!" riep kapitein Hod uit. "Mijn geweer was dan toch met een
+kogel geladen! en nog wel met een ontplofbaren kogel! o! ditmaal dank,
+Fox, dank!"
+
+"Is 't mogelijk!" riep ik uit.
+
+"Kijk!"
+
+En zijn geweer naar omlaag houdende, haalde kapitein Hod de patroon
+uit den linker loop.
+
+Het was een kogelpatroon.
+
+Hoe was de toedracht der zaak?
+
+Kapitein Hod had een karabijn en een geweer met dubbelen loop beiden
+van hetzelfde kaliber. Terwijl nu Fox, bij vergissing, de karabijn met
+jachthagel geladen had, had hij het jachtgeweer met de ontplofbare
+kogels geladen. En terwijl nu die vergissing den vorigen dag het
+leven van het luipaard gered had, had zij heden ons leven gered!
+
+"Ja," antwoordde kapitein Hod, "en nooit heb ik van meer nabij den
+dood onder de oogen gezien!"
+
+Een half uur later, waren wij in het kamp terug. Hod liet Fox voor
+zich komen en vertelde hetgeen gebeurd was.
+
+"Kapitein," antwoordde de oppasser, "dat bewijst, dat ik in plaats
+van twee dagen consigne er vier verdien, omdat ik mij tweemalen
+vergist heb?"
+
+"Dat is ook mijn meening," antwoordde kapitein Hod; "maar omdat ik
+door je vergissing den een en veertigsten geschoten heb, is het ook
+mijn meening je een guinje aan te bieden...."
+
+"En de mijne haar aan te nemen," antwoordde Fox.
+
+Dit waren de bijzonderheden, die de eerste ontmoeting van kapitein
+Hod en zijn een en veertigsten tijger kenmerkten.
+
+Den 12n Juni 's avonds, hield onze trein stil bij een weinig belangrijk
+gehucht en den volgenden morgen vertrokken wij weder om de honderd
+vijftig kilometers af te leggen, die nog tusschen ons en de bergen
+van Nepaul lagen.
+
+
+
+
+
+
+XIV.
+
+EEN TEGEN DRIE.
+
+
+Nog eenige dagen en we zouden eindelijk de eerste hellingen beklimmen
+van die noordelijke streken van Indie, die al hooger en hooger, van
+heuvel tot heuvel, van berg tot berg, de grootste hoogten van den
+aardbol bereiken. Tot nog toe was de helling van den bodem slechts
+ongevoelig geweest en scheen ook onze IJzeren Reus er niets van
+te bemerken.
+
+Het weer was stormachtig, regenachtig vooral, doch het bleef overigens
+een zeer draaglijke gemiddelde temperatuur. De wegen waren nog niet
+slecht en nog hard genoeg om de wielen van den zwaren trein met hare
+breede vellingen niet te diep te doen inzakken. Gebeurde het somtijds
+dat de gaten te diep waren, dan was een lichte druk van de hand van
+Storr op den regulateur voldoende om den stoom krachtiger te doen
+werken en den trein den hinderpaal te doen overwinnen. Men weet,
+dat onze machine kracht in overvloed bezat en, werd de toelaatklep
+een vierde slag meer geopend, zoo werd onmiddellijk de effectieve
+werking met eenige dozijnen paardekracht vermeerderd.
+
+En inderdaad hadden we slechts reden tot tevredenheid, zoowel over
+de wijze van vervoer als over de beweegkracht, door Banks aangenomen
+en de geriefelijkheid onzer rollende huizen, met hunne telkens zich
+hernieuwende gezichtspunten.
+
+Want nu was het niet meer de onbegrensde vlakte, die zich uitstrekt
+van de vallei van den Ganges tot het grondgebied van Oude en
+Rohilkhande. De toppen toch van het Himalayagebergte vormden in
+het noorden een reusachtigen rand, waartegen de door den zuidwesten
+wind voortgedreven wolken kwamen aanbotsen. Het was nog onmogelijk
+het schilderachtige profiel goed te bewonderen van een bergketen,
+die zich op een gemiddelde hoogte van acht duizend meters boven het
+vlak der zee tegen den hemel afteekende; doch bij het naderen van de
+grenzen van Thibet, werd het voorkomen van het land woester en maakten
+zich de jungles ten koste der bebouwde velden van den bodem meester.
+
+Ook de flora van dit gedeelte van het Hindoesche grondgebied was
+dezelfde niet meer. Reeds hadden de palmboomen plaats gemaakt voor
+prachtige pisangboomen, voor die dichte mangoboomen, die de lekkerste
+vruchten van Indie geven, doch vooral voor de groepen bamboes, welker
+takken en bladeren tot een hoogte van honderd voet boven den grond
+ontloken. Daar ook vertoonden zich magnolias, met groote bloemen,
+die de lucht met hare doordringende geuren vervulden, prachtige
+ahornboomen, verschillende soorten van eikenboomen, kastanjeboomen
+met de met stekels als zeeegels bezette vruchten, caoutchoucboomen,
+waarvan het sap uit hunne geopende aderen stroomde, pijnboomen met
+hunne enorme bladeren; vervolgens kleiner van stuk, schitterender van
+kleuren, geraniums, rhododendrons, laurierboomen, in bedden geschikt,
+die de wegen omzoomden.
+
+Ook vertoonden zich nog eenige dorpen met hutten van stroo of bamboes,
+twee of drie landhoeven, verloren te midden der hooge boomen, maar
+reeds door een grooter aantal mijlen van elkander afgescheiden. De
+bevolking nam bij de nadering der hooge gronden af.
+
+Als achtergrond van de schilderij denke men zich nu over dat
+uitgestrekte landschap, een grijze en nevelachtige lucht verspreid,
+terwijl de regen meestal in stroomen nederviel. Gedurende vier dagen,
+van den 14n tot den 17n Juni, hadden wij misschien geen halven dag
+goed weer. Men was dus verplicht in het salon van het stoomhuis te
+blijven en moest dus de lange uren doorbrengen als in een vaste woning,
+rookende, pratende en whist spelende.
+
+Gedurende al dien tijd hadden de geweren niets te doen, tot groot
+verdriet van kapitein Hod, maar twee "schlems" op een enkelen avond,
+brachten hem weder in zijn gewoon humeur.
+
+"Men kan altijd een tijger dooden," zeide hij, "maar men kan niet
+altijd schlem maken!"
+
+Op zulk een ware en juist uitgedrukte bewering viel niet veel te
+antwoorden.
+
+Den 17n Juni werd het kamp opgeslagen bij een serai,--de naam der
+bungalows, die inzonderheid voor de reizigers bestemd zijn. Het weder
+was een weinig opgehelderd en de IJzeren Reus, die gedurende die vier
+dagen gewerkt had, vorderde zooal niet eenige rust, dan toch eenige
+zorg. Men besloot dus den halven dag en den volgenden nacht op deze
+plaats door te brengen.
+
+De serai is de karavansera, de openbare herberg der groote wegen van
+het schiereiland, een vierhoek van lage gebouwen, die een binnenplein
+omgeven, en meestal voorzien van vier hoektorens, hetgeen er een
+recht Oostersch voorkomen aan geeft. In die serais wordt de bediening
+waargenomen door een bijzonder daartoe aangewezen personeel, den
+"bhisti," of waterdrager, den kok, die voorzienigheid der reizigers
+die, niet veel eischend, zich met eieren en kippen weten te behelpen,
+en den "khansama," of bezorger van levensmiddelen, met wien men
+rechtstreeks en gewoonlijk tegen lagen prijs kan handelen.
+
+De bewaarder van den serai is eenvoudig een agent der zeer achtbare
+Compagnie, waaraan de meesten dezer inrichtingen behooren en die ze
+door den hoofdingenieur van het distrikt laat inspecteeren.
+
+Een vrij zonderlinge regel, maar die gestreng in deze inrichtingen
+gehandhaafd wordt, is deze: iedere reiziger kan gedurende vier en
+twintig uren van den serai gebruik maken, doch, wil hij er langer
+in vertoeven, dan moet hij verlof van den inspecteur hebben. Heeft
+hij deze machtiging niet, dan kan de eerste de beste Engelschman of
+Hindoe, vorderen dat hij hem zijn plaats afstaat.
+
+Het spreekt van zelf dat, zoodra wij onze halt bereikt hadden, de
+IJzeren Reus zijn gewone uitwerking teweegbracht, namelijk zeer werd
+opgemerkt en misschien wel benijd werd. Toch beschouwden de aldaar
+toen aanwezige gasten van den serai hem eerder met een soort van
+minachting,--een minachting evenwel, die te gemaakt was om gemeend
+te zijn.
+
+Nu hadden wij weliswaar met geen eenvoudige stervelingen te doen,
+die voor hun pleizier of hun handel reisden. Het was geen Engelsch
+officier, zich naar zijne kantonnementen aan de Nepaulsche grenzen
+begevende, noch een Hindoesche koopman, die zijn karavaan naar
+de steppen van Afghanistan, aan gene zijde van Lahore of Peshawar
+geleidde, neen, het was niemand anders dan de prins Gourou Singh in
+eigen persoon, de zoon van een onafhankelijken rajah van Guzarate,
+zelf een rajah en die met groote staatsie het noorden van het Indische
+schiereiland bereisde.
+
+Deze prins bewoonde niet alleen de drie of vier zalen van den serai,
+maar ook al de toegangen, die zoodanig waren ingericht, dat zij de
+lieden van zijn gevolg konden herbergen.
+
+Ik had nooit een rajah op reis gezien. Toen dus nu onze halt op een
+kwartier uur afstand van den Serai, op een bekoorlijke plek, aan den
+oever van een kleinen stroom en in de schaduw van prachtige boomen
+was ingericht, ging ik in gezelschap van kapitein Hod en Banks het
+kamp van den prins Gourou Singh bezoeken.
+
+De zoon van een rajah, die zich verplaatst, verplaatst zich niet
+alleen, verre van daar! Onder de menschen, die ik niet benijd,
+rangschik ik hen, die geen voet kunnen verzetten zonder dadelijk
+honderden van menschen in beweging te brengen! Naar mijn inzien is
+het beter een eenvoudige voetganger, met zijn bagage op den rug,
+zijn stok in de hand, zijn geweer op schouder te zijn, dan een prins
+in Indie reizende, met al de staatsie, hem door zijn rang opgelegd.
+
+"'t Is geen mensch, die van de eene stad naar de andere gaat," zei
+Banks tot mij, "'t is een geheel gehucht, dat zich op reis begeeft."
+
+"Ik reis liever met ons Stoomhuis," antwoordde ik, "en 'k zou niet
+graag ruilen met dien zoon van een rajah!"
+
+"En wie weet," hernam kapitein Hod, "of die prins ons rollend huis
+niet ver zou verkiezen boven al dien omslag op reis!"
+
+"Hij heeft maar een woord te zeggen," riep Banks uit, "en 'k zal hem
+een stoompaleis maken, als hij 't maar goed betaalt! Maar laten we,
+al wachtende op zijn bestelling, dat kamp eens zien, of 't ook de
+moeite waard is!"
+
+Het gevolg van den prins bedroeg niet minder dan vijf honderd
+personen. Buiten, onder de groote boomen op de vlakte, stonden twee
+honderd symmetrisch geplaatste wagens geschaard, als de tenten van
+een uitgestrekt kamp. Om deze wagens te trekken, hadden dezen zebus,
+anderen buffels, zonder drie prachtige olifanten te rekenen, die op
+hun rug palankijns van den grootsten rijkdom droegen, behalve nog
+een twintig kameelen, afkomstig uit de landstreken ten westen van
+den Indus, die a la Daumont worden voorgespannen. Niets ontbrak aan
+deze vorstelijke karavaan, noch de muzikanten, die de ooren van Zijn
+Hoogheid streelden, noch de bajaderen, die zijne oogen bekoorden, noch
+de kunstenaars, die hem in zijn ledige oogenblikken vermaakten. Drie
+honderd dragers en twee honderd hellebardiers voltooiden dit personeel,
+waarvan de soldij iedere andere beurs zou uitgeput hebben dan die
+van een onafhankelijken rajah van Indie.
+
+De muzikanten bespeelden de tamboerijn, cimbalen, den tamtam en
+behoorden tot de school, die de toonen door geraas doet vervangen;
+vervolgens bespelers van gitaar en viool met vier snaren, welke
+instrumenten nooit in de hand van den stemmer geweest waren.
+
+Onder de kunstemakers waren eenige "sapwallahs" of slangenbezweerders,
+die door hunne betooveringen kruipende dieren wegjagen en aanlokken;
+"nutuis", zeer bekwaam in de behandeling van de sabel; koordedansers
+die op de losse koord dansen, het hoofd bedekt met een pyramide van
+aarden potten en buffelhorens aan de voeten en eindelijk goochelaars,
+die het talent hebben oude slangenvellen in vergiftige "cobra's"
+te veranderen, of andersom, naar gelieve des toeschouwers.
+
+Wat de bajaderen aangaat, zij behoorden tot de klasse van die schoone
+"boundelis", zoo gezocht voor de "nautchs" of soirees, waarop zij
+de dubbele rol van zangeressen en danseressen vervullen. Zeer zedig
+gekleed, sommigen van haar in moesseline met goud geborduurd, anderen
+met geplooide rokken en sluiers, die zij bij hunne passen ontvouwen,
+droegen deze balletdanseressen kostbare juweelen, rijke armbanden,
+gouden ringen aan de vingers en teenen, zilveren schelletjes aan
+den enkel. Aldus opgeschikt, voeren zij den beroemden eierdans uit
+met een wezenlijk buitengewone bevalligheid en behendigheid, en ik
+rekende er op, dat wij in de gelegenheid zouden zijn ze op speciale
+uitnoodiging van den rajah te bewonderen.
+
+Dan was er nog een zeker aantal mannen, vrouwen en kinderen, die onder
+geen bepaalden titel bij het personeel der karavaan voorkwamen. De
+mannen waren omhangen met een lange strook eener stof, die "dhoti"
+genoemd wordt, of gekleed met het hemd "angarkah" en het lange witte
+kleed "jamah", waarmede zij er recht schilderachtig uitzagen.
+
+De vrouwen droegen den "choli", een soort van jakje met korte mouwen en
+den "sarrie", overeenkomende met den dhoti der mannen, dien zij om de
+lendenen wikkelen en waarvan zij het eind koket over het hoofd slaan.
+
+Deze Hindoes rookten onder de boomen uitgestrekt en het uur van den
+maaltijd afwachtende, sigaartjes, gewikkeld in een groen blad, of den
+"gurago", een soort van zwartachtig mengsel, samengesteld uit tabak,
+suikersiroop en opium. Anderen kauwden het mengsel van betelbladeren,
+arekanoten en gebluschte kalk, dat zekere spijsverterende eigenschappen
+bezit, zeer nuttig in het heete klimaat van Indie.
+
+Al die menschen, gewoon aan het onrustige leven der karavanen,
+leefden in de beste verstandhouding en vertoonden alleen bij de
+feestelijkheden eenige levendigheid. Zij hadden veel van de figuranten
+bij een komedietroep, die, zoodra zij niet meer op het tooneel zijn,
+zich volkomen onverschillig houden.
+
+Toen wij evenwel bij het kamp waren aangekomen, haastten deze
+Hindoes zich ons met eenige "salams" te begroeten, zich tot den grond
+buigende. De meesten schreeuwden: "Sahib! sahib!" hetgeen wil zeggen:
+Mijnheer! mijnheer! dat wij met teekenen van vriendschap beantwoordden.
+
+Zooals ik zei, was het mij in de gedachte gekomen, dat de prins Gourou
+Singh ter onzer eere misschien een van die feesten wilde geven,
+waarmede de rajahs niet karig zijn. Het groote binnenplein van den
+bungalow was als aangewezen voor een soortgelijke plechtigheid en
+scheen mij bijzonder geschikt toe voor de dansen der bajaderen, de
+betooveringen der slangenbezweerders en de kunsten der koorddansers. Ik
+moet bekennen, dat ik verrukt zou geweest zijn als ik te midden
+van een serai, in de schaduw van prachtige boomen dit schouwspel
+had kunnen bijwonen en daarenboven bekend had kunnen worden met de
+natuurlijke tooneelmatige inrichting, door het personeel der karavaan
+gevormd. Het zou ongetwijfeld beter geweest zijn dan de planken van
+een bekrompen theater, met zijn wanden van geschilderd doek, zijn
+randen van valsch groen en zijn beperkte ruimte.
+
+Ik deelde mijne gedachten aan mijne metgezellen mede, die, hetzelfde
+verlangen koesterende, niet aan de verwezenlijking geloofden.
+
+"De rajah van Guzarate," vertelde mij Banks, "is een onafhankelijk
+vorst, die zich na den opstand der Sipayers, waarin hij een vrij
+dubbelzinnige rol gespeeld heeft, nauwlijks onderworpen heeft. Hij
+houdt niet van de Engelschen en zijn zoon zal voorzeker niets doen
+om het ons aangenaam te maken."
+
+"Welnu, we kunnen zeer goed buiten zijne nautchs!" antwoordde kapitein
+Hod, met een minachtend schouderophalen.
+
+En het geschiedde zooals Banks wel gedacht had en wij werden zelfs
+niet tot het inwendige bezoek van den serai toegelaten. Misschien
+verwachtte de prins Gourou Singh het officieele bezoek van den kolonel,
+maar sir Edward Munro had dit personage niets te vragen, hij verwachtte
+er niets van en bekreunde zich niets om hem.
+
+Wij kwamen dus in ons kamp terug en bewezen het uitstekende diner, dat
+"monsieur" Parazard ons opdischte, alle eer. Ik moet evenwel zeggen,
+dat de verduurzaamde levensmiddelen er het voornaamste menu van
+uitmaakten. Sedert verscheidene dagen hadden wij wegens het slechte
+weer niet kunnen jagen, maar onze kok was een knap man en onder zijn
+bekwaam toezicht kregen onze verduurzaamde vleezen en groenten hunne
+natuurlijke frischheid en smaak terug.
+
+Gedurende den geheelen avond en niettegenstaande de beweringen van
+Banks, verwachtte ik, door een gevoel van nieuwsgierigheid gedreven,
+een uitnoodiging, die niet kwam. Kapitein Hod lachte mij uit om mijn
+smaak voor de balletten in de open lucht en verzekerde mij zelfs,
+dat het in de Opera veel beter was. Ik wilde er niets van gelooven,
+doch, wegens de weinige beminnelijkheid van den prins, was het mij
+niet mogelijk dit uit te maken.
+
+Den volgenden dag, den 18n Juni, werd alles in gereedheid gebracht
+om met het krieken van den dag te vertrekken.
+
+Te vijf uur begon Kalouth te stoken. Onze olifant, die uitgespannen
+was, bevond zich een vijftig passen van den trein verwijderd en de
+machinist hield zich bezig met den voorraad water te vernieuwen.
+
+Onderwijl wandelden wij aan den oever der kleine rivier.
+
+Veertig minuten later had de ketel de noodige drukking en Storr zou
+juist zijn achterwaartsche beweging beginnen, toen een groep Hindoes
+kwam aanwandelen.
+
+Zij waren met hun vijven of zessen, rijk gekleed in witte toga's,
+zijden onderkleederen en tulbanden met goud borduursel. Zij
+werden vergezeld door een twaalftal wachters, met geweren en sabels
+gewapend. Een dezer soldaten droeg een kroon van groene bladeren,--'t
+geen de tegenwoordigheid van een voornaam personage aanduidde.
+
+Werkelijk was dit voornaam personage niemand anders dan de prins
+Gourou Singh in eigen persoon, een man van ongeveer vijf en dertig
+jaar, trotsch van voorkomen,--de vrij goed geslaagde type van de
+afstammelingen dier rajahs van vroegere tijden, in wiens trekken het
+maharatten-karakter niet te miskennen was.
+
+De prins verwaardigde zich zelfs niet onze tegenwoordigheid
+op te merken. Hij deed eenige passen voorwaarts en naderde den
+reusachtigen olifant, dien de hand van Storr weldra in beweging zou
+brengen. Vervolgens, na hem niet zonder nieuwsgierigheid bekeken
+te hebben, ofschoon hij er niets van wilde laten blijken, vroeg hij
+aan Storr:
+
+"Wie heeft die machine gemaakt?"
+
+De machinist wees den ingenieur aan, die eenige schreden van ons
+afstond.
+
+Prins Gourou Singh drukte zich zeer gemakkelijk in 't Engelsch uit
+en zich tot Banks wendende, zeide hij gedwongen:
+
+"Is u het, die....?"
+
+"Ik ben het, die....!" antwoordde Banks.
+
+"Men heeft, meen ik, me gezegd, dat het een fantasie was van den
+overleden rajah van Bouthan?"
+
+Banks knikte.
+
+"Waartoe," hernam Zijn Hoogheid, onbeleefd de schouders ophalende,
+"waartoe zich dan door een machine te laten trekken, als men olifanten
+van vleesch en beenderen tot zijn dienst heeft!"
+
+"Omdat," antwoordde Banks, "deze olifant waarschijnlijk sterker is
+dan al de olifanten, die de overleden rajah in gebruik had."
+
+"Wat zeg je!" zei Gourou Singh, ongeloovig glimlachende, "sterker?...."
+
+"Oneindig sterker!" antwoordde Banks.
+
+"Niet een van uw lieden," zei toen kapitein Hod, wien dit gesprek
+bijzonder hinderde, "niet een van uw lieden is in staat dien olifant
+een poot te doen verzetten, als hij 't niet wilde."
+
+"U zegt?"..... zei de prins.
+
+"Mijn vriend zegt," antwoordde de ingenieur, "en ik zeg het hem na,
+dat dit kunstdier alleen is opgewassen tegen de trekkracht van tien
+spannen paarden en dat uw drie olifanten, te zamen aangespannen,
+hem geen stroobreedte zouden kunnen doen wijken!"
+
+"'k Geloof er letterlijk niets van," antwoordde de prins.
+
+"U hebt ongelijk er letterlijk niets van te gelooven," antwoordde
+kapitein Hod.
+
+"En als uw Hoogheid er een behoorlijke prijs voor geven wil," voegde
+Banks er bij, "neem ik aan hem er een te leveren, die zoo sterk zal
+zijn als twintig olifanten, gekozen uit de beste van zijn stallen!"
+
+"Men kan dat licht zeggen," hernam Gourou Singh droog.
+
+"En men kan het doen," antwoordde Banks.
+
+De prins maakte zich warm. Men zag dat hij niet gaarne tegengesproken
+werd.
+
+"Men zou er nu dadelijk de proef van kunnen nemen," zeide hij na een
+oogenblik nagedacht te hebben.
+
+"Dat zou kunnen," antwoordde de ingenieur.
+
+"En zelfs," voegde prins Gourou Singh er bij, "zou men met deze proef
+een aanzienlijke weddenschap kunnen verbinden,--of je zoudt moeten
+achteruitgaan voor de vrees haar te verliezen, zoo als je olifant
+ongetwijfeld zou achteruitgaan, als hij met de mijne moest kampen!"
+
+"De IJzeren Reus achteruitgaan!" riep kapitein Hod uit. "Wie durft
+beweren, dat de IJzeren Reus zou achteruitgaan?"
+
+"Ik," antwoordde Gourou Singh.
+
+"En wat zou Uwe Hoogheid verwedden?" vroeg de ingenieur de armen
+kruisende.
+
+"Vier duizend ropijen," antwoordde de prins, "als je vier duizend
+ropijen te verliezen hebt!"
+
+Dat bedroeg ongeveer vijf duizend gulden. Het was voorzeker geen
+geringe som en 'k zag wel, dat Banks, in weerwil van zijn vertrouwen,
+niet gaarne zooveel geld waagde.
+
+Kapitein Hod zou met pleizier het dubbele gehouden hebben, als zijn
+vrij bescheiden soldij het had toegelaten.
+
+"Je weigert!" zei toen Zijn Hoogheid, voor wien vier duizend ropijen
+niet veel beteekenden. "Je durft dus geen vierduizend ropijen te
+wagen?"
+
+"Gehouden," zei kolonel Munro, die dichterbij gekomen was en met dit
+enkele woord tusschenbeiden kwam.
+
+"Kolonel Munro houdt dus vier duizend ropijen?" vroeg prins Gourou
+Singh.
+
+"En zelfs tienduizend," antwoordde sir Edward Munro, "als Uwe Hoogheid
+het goedvindt."
+
+"Best!" antwoordde Gourou Singh.
+
+Het werd waarlijk interessant. De ingenieur drukte den kolonel de
+hand, als om hem dank te zeggen, dat hij hem, Banks, niet door dien
+minachtenden rajah had laten uittarten, maar een oogenblik had hij
+zijne wenkbrauwen gefronst en dacht bij zich zelven of hij geen te
+hoogen dunk had van het vermogen zijner machine.
+
+Wat kapitein Hod aangaat, hij was verrukt, hij wreef zich in de handen
+en den olifant naderende, riep hij uit:
+
+"Opgepast, IJzeren Reus! Het geldt hier de eer van ons vaderland!"
+
+Al onze lieden hadden zich aan een der zijden van den weg geschaard
+en ook een honderdtal Hindoes hadden den serai verlaten en kwamen
+den kampstrijd bijwonen.
+
+Banks had zich in het torentje bij Storr begeven, die door een
+kunstmatige trekking den vuurhaard opstookte.
+
+Intusschen waren op een wenk van prins Gourou Singh eenigen zijner
+dienaars naar den serai gegaan en kwamen zij terug met drie olifanten,
+ontdaan van hun reisbagage. Het waren drie prachtige dieren, afkomstig
+uit Bengalen en grooter dan hunne stamgenooten uit Zuid-Indie. Deze
+trotsche dieren, in de kracht huns levens, deden mij toch wel wat
+ongerust zijn.
+
+De "mahouts", op hun enormen nek gezeten, bestuurden ze met de hand
+en dreven ze aan met de stem.
+
+Toen deze olifanten voorbij Zijne Hoogheid gingen, bleef de grootste
+van de drie,--een echte reus van zijn geslacht,--stilstaan, boog de
+knieen, lichtte zijn snuit op en groette den prins als een volleerde
+hoveling. Daarna naderden zijn twee makkers en hij den IJzeren Reus,
+dien zij met verwondering en niet zonder eenigen schrik schenen op
+te nemen.
+
+Nu werden sterke kettingen aan den tender en aan de trekstangen,
+die door het achterdeel van onzen olifant verborgen waren, vastgemaakt.
+
+Ik beken dat mijn hart klopte. Kapitein Hod beet koortsachtig op zijn
+knevel en kon geen oogenblik blijven staan.
+
+Wat kolonel Munro betreft, hij was even bedaard en zelfs nog bedaarder
+dan de prins Gourou Singh.
+
+"We zijn gereed," zei de ingenieur. "Als het Zijne Hoogheid
+behaagt?...."
+
+"'t Behaagt me," antwoordde de prins.
+
+Gourou Singh gaf een teeken, de mahouts deden een eigenaardig gefluit
+hooren, en de drie olifanten, hunne kolossale pooten schrap zettende,
+trokken volkomen gelijk aan. De machine ging eenige schreden achteruit.
+
+Ik gaf een schreeuw. Hod stond te trappelen.
+
+"Rem de wielen!" zei de ingenieur kalm, zich tot den machinist
+wendende.
+
+En met een enkelen druk, waarop een stoomgesis volgde, werd
+onmiddellijk de atmosfeerische remtoestel toegepast.
+
+De IJzeren Reus stond stil.
+
+De mahouts zetten de drie olifanten aan, die, met gespannen spieren,
+een nieuwe poging deden.
+
+Alles te vergeefs. Onze olifant stond als aan den grond geworteld.
+
+De prins Gourou Singh beet zich de lippen ten bloede.
+
+Kapitein Hod klapte in de handen.
+
+"Vooruit!" schreeuwde Banks.
+
+"Ja, vooruit," herhaalde de kapitein, "vooruit!"
+
+De regulateur werd geheel geopend, dikke rookkolommen ontsnapten
+slag op slag uit den snuit, de ontremde wielen draaiden langzaam rond
+en sloegen in den macadamweg, met dat gevolg dat de drie olifanten,
+niettegenstaande hun hardnekkigen wederstand, achteruitgesleept werden,
+diepe gaten in den grond borende.
+
+"Vooruit! vooruit!" gilde kapitein Hod het uit.
+
+En, terwijl de IJzeren Reus werkelijk steeds vooruitging, vielen de
+drie ontzaglijke dieren omver en werden zij een twintig schreden
+voortgesleurd, zonder dat onze olifant er zelfs iets van scheen
+te merken.
+
+"Hoera! hoera! hoera!" schreeuwde kapitein Hod, die zich geen meester
+meer was. "Voeg den geheelen serai van Zijn Hoogheid er ook nog maar
+bij! 't Zal er voor onzen IJzeren Reus geen greintje zwaarder om zijn!"
+
+Kolonel Munro gaf een teeken met de hand. Banks sloot nu den regulateur
+en de toestel stond stil.
+
+Geen jammerlijker gezicht dan de drie olifanten van Zijn Hoogheid,
+met den snuit en de pooten in de lucht, zich werende als reusachtige
+torren op den rug!
+
+Wat den prins aangaat, boos en beschaamd ging hij heen, zonder zelfs
+het eind der proef af te wachten.
+
+De drie olifanten werden toen uitgespannen. Zij stonden op, zichtbaar
+vernederd door hun nederlaag. Toen zij weder voorbij den IJzeren
+Reus kwamen, kon de grootste, in spijt van zijn cornac, zich niet
+weerhouden de knie te buigen en met de tromp te groeten, gelijk hij
+voor prins Gourou Singh gedaan had.
+
+Een kwartier later kregen wij een bezoek van een Hindoe, den
+"kamdar" of secretaris van Zijn Hoogheid, die den kolonel een zak
+met tienduizend ropyen kwam brengen, het bedrag van de verloren
+weddingschap.
+
+Kolonel Munro nam den zak en zeide, hem met minachting den verbluften
+secretaris voor de voeten werpende:
+
+"Voor de bedienden van Zijn Hoogheid!"
+
+Daarna wendde hij zich bedaard naar het stoomhuis.
+
+Men kon dien verwaanden prins, die ons zoo minachtend had uitgedaagd,
+niet beter op zijn plaats zetten.
+
+Zoodra intusschen de IJzeren Reus was ingespannen, gaf Banks het
+teeken van vertrek en, te midden van een ontzaglijken toeloop van
+verbaasde Hindoes, vertrok onze trein in volle vaart.
+
+Jubelende kreten begroetten hem bij zijn vertrek en weldra hadden
+wij bij een kromming van den weg den serai van den prins Gourou Singh
+uit het gezicht verloren.
+
+Den volgenden dag begon het Stoomhuis de eerste hellingen te
+beklimmen, die het vlakke land met den voet van het Himalaya-gebergte
+verbinden. Het was slechts spel voor onzen IJzeren Reus, die met zijn
+vermogen van tachtig paardenkracht, in zijn schoot verborgen, in staat
+was geweest zonder moeite te kampen tegen de drie olifanten van prins
+Gourou Singh. Hij waagde zich dus gemakkelijk op de hellende wegen
+van die streek, zonder dat het noodig was de normale stoomdrukking
+te versterken.
+
+Het was wezenlijk een vreemd gezicht den kolos te zien, stroomen vonken
+uitbrakende, met minder snelle, maar diepere zuchten de twee wagens
+voorttrekkende, die langs de wegen in de hoogte stegen. Weliswaar
+liet ons zware dier diepe gaten achter en bedierf het den weg, die
+door de stortregens reeds zacht geworden was, nog meer.
+
+Toch steeg het Stoomhuis langzamerhand al hooger en hooger, steeds
+ontvouwde zich het panorama achter ons al verder en verder, al dieper
+en dieper zakte de vlakte onder ons weg en naar het zuiden ging de
+horizont zoover het oog reikte, achteruit.
+
+De uitwerking was nog merkbaarder wanneer de weg eenige uren achtereen
+onder de boomen van een dicht woud liep. Als dan, als een onmetelijk
+venster op den top eens bergs, een uitgestrekte open plek in het
+woud zich voordeed, bleef de trein stilstaan,--een oogenblik slechts
+als een vochtige mist het landschap als met een sluier bedekte,--een
+halven dag, als het zich duidelijker aan onze blikken vertoonde. Dan
+kwamen wij alle vier onder de prachtige achterveranda gezeten, het
+prachtige panorama, dat zich aan onze blikken ontrolde, genieten en
+waren niet spoedig van dat treffende schouwspel verzadigd.
+
+Deze opstijging, afgebroken door kortere of langere halten, al naar
+het uitkwam, duurde niet minder dan zeven dagen, van den 19n tot den
+25n Juni.
+
+"Met een weinig geduld," zei kapitein Hod, "zou onze trein tot de
+hoogste toppen der Himalaya stijgen!"
+
+"Toch vooral geen al te grootsche verwachtingen, kapitein," antwoordde
+de ingenieur.
+
+"Hij zou het werkelijk doen, Banks!"
+
+"Ja, Hod, 'k wil gelooven, dat hij het doen zou, als de weg maar goed
+bleef en we brandstoffen mede konden nemen, die hij over de ijsvelden
+niet vinden zou en dan, als we op die hoogten maar lucht hadden,
+geschikt om in te ademen, maar op een hoogte van twee duizend vademen
+zou deze ons al gaan ontbreken. En wat hebben we er ook aan verder
+te gaan dan de bewoonbare grens van het Himalayagebergte! Zoodra
+de IJzeren Reus de gemiddelde hoogte der satitariums zal bereikt
+hebben, zal hij halt houden op de een of andere bekoorlijke plek,
+aan den zoom van een bergwoud, in een door de bovenstroomen van het
+luchtruim verfrischte atmosfeer. Onze vriend Munro zal dan eenvoudig
+zijn bungalow van Calcutta naar de bergen van Nepaul verplaatst hebben
+en we zullen er zoolang blijven als hij wil."
+
+Deze plek, waar wij eenige maanden zouden kampeeren, werd gelukkig
+den 25n Juni gevonden. Sedert acht en veertig uren werd de weg al
+minder en minder begaanbaar, hetzij hij onvolkomen was aangelegd,
+hetzij de zware regens hem te sterk gehavend hadden. De IJzeren
+Reus moest hier werkelijk sjouwen en had een weinig meer brandstof
+noodig. Eenige stukken hout meer in den vuurhaard van Kalouth geworpen,
+waren voldoende om de spankracht van den stoom te doen toenemen. Maar
+het was nooit noodig de veiligheidskleppen te belasten, waarvan de
+smoorklep den stoom slechts onder een drukking van zeven atmosfeeren
+liet ontsnappen,--een drukking, die nooit overschreden werd.
+
+Sedert acht en veertig uren trok onze trein dan ook door een
+nagenoeg verlaten streek. Van dorpen of gehuchten was niets meer te
+vinden. Nauwelijks nog eenige eenzame woningen, somtijds een landhoeve
+in de groote dennenwouden verloren, die de zuidelijk gelegen zijden
+der bergkruinen bedekten. Drie of vier malen werden wij door de
+bewonderende uitroepen der enkele bergbewoners begroet. Moesten ze op
+het gezicht van dat wonderbaarlijk gevaarte, dat den berg besteeg,
+niet denken, dat Brahma het in zijn hoofd had gekregen een geheele
+pagode naar een ontoegankelijke hoogte aan de Nepaulsche grens over
+te brengen?
+
+Eindelijk, den 25n Juni, riep Banks ons een laatste maal het woord:
+"Halt!" toe, dat het eerste gedeelte van onze reis in Noord-Indie
+voleindigde. De trein hield stil op een ruime open plek, bij een
+bergstroom, welks helder water aan al de behoeften van een kamp van
+eenige maanden kon voldoen. Van daar uit kon men den blik laten weiden
+over een vlakte van vijftig of zestig mijlen in omtrek.
+
+Het Stoomhuis bevond zich toen op drie honderd vijf en twintig mijlen
+van zijn uitgangspunt af, op twee duizend meters ongeveer boven het
+vlak der zee en aan den voet van den Dwalaghiri, wiens top zich op
+vijf en twintig duizend voet in het luchtruim verloor.
+
+
+
+
+
+
+XV.
+
+DE PAL VAN TANDIT.
+
+
+Wij moeten nu kolonel Munro en zijne metgezellen, den ingenieur Banks,
+den kapitein Hod, den Franschman Maucler een oogenblik verlaten en
+eenige bladzijden het verhaal dezer reis opschorten, waarvan het
+eerste gedeelte, den reisweg van Calcutta naar de Indisch-Chineesche
+grens bevattende, eindigt aan den voet der bergen van Thibet.
+
+Men herinnert zich het voorval, dat plaats had op den tocht van het
+Stoomhuis naar Allahabad. Een nummer van het stedelijk dagblad,
+gedateerd 25 Mei, deed kolonel Munro den dood van Nana Sahib
+kennen. Deze tijding was al zoo dikwijls verspreid en daarna altijd
+weder tegengesproken, dat men niet wist of zij waar of valsch was. Kon
+sir Edward Munro, na zulke nauwkeurige bijzonderheden nog twijfelen
+en moest hij het niet eindelijk opgeven zich op den opstandeling van
+1857 te wreken?
+
+Men zal er later zelf over oordeelen.
+
+Zie hier wat er sedert den nacht van den 7n op den 8n Maart gebeurd
+was, waarin Nana Sahib, vergezeld van zijn broeder Balao Rao,
+begeleid door zijn getrouwste krijgskameraden en gevolgd door den
+Hindoe Kalagani, de grotten van Adjuntah verlaten had.
+
+Zestig uren later bereikte de nabob de nauwe bergpassen van Sautpourra,
+na de Tapi te zijn overgestoken, die zich op de westkust van het
+schiereiland bij Surati in zee werpt. Hij bevond zich toen op honderd
+duizend mijlen van Adjuntah, in een weinig bezocht gedeelte der
+provincie, hetgeen hem voor het oogenblik eenige zekerheid verschafte.
+
+De plaats was goed gekozen.
+
+De Sautpourrabergen, van middelmatige hoogte, beheerschen ten zuiden
+het dal der Nerbudda, waarvan de noordelijke grens bekroond wordt door
+de Vindhyabergen. Deze twee bergketens, bijna evenwijdig met elkander
+loopende, vertakken zich wederzijds en vormen in dit bergachtige
+land moeielijk te ontdekken schuilhoeken. Doch terwijl de Vindhyas
+op de hoogte van den drie en twintigsten breedtegraad Indie bijna
+geheel van het westen naar het oosten doorsnijden, en zij een der
+groote zijden van den centralen driehoek van het schiereiland vormen,
+zoo is dit niet het geval met de Sautpourrabergen, die den vijf en
+zeventigsten lengtegraad niet overschrijden en er zich met den berg
+Kaligong vereenigen.
+
+Daar bevond Nana Sahib zich bij den toegang tot het land der Gounds,
+geduchte stammen van die volkeren van oud ras, die slechts ten halve
+ten onder gebracht waren en die hij tot den opstand wilde aanzetten.
+
+Het land van Goudwana, waarvan Rousselet de bewoners als oorspronkelijk
+beschouwt en waar de kiemen van den opstand altijd gereed zijn zich
+te ontwikkelen, bestaat uit een grondgebied van twee honderd vierkante
+mijlen en een bevolking van meer dan drie millioen inwoners. Het maakt
+een belangrijk gedeelte van Hindostan uit en verkeert eigenlijk slechts
+in naam onder Engelsch beheer. Wel loopt de spoorweg van Bombay naar
+Allahabad van het zuidwesten naar het noordoosten dwars door dit land
+en geeft zelfs een tak naar het midden af van de provincie van Nagpore,
+maar de stammen zijn woest gebleven, wars van alle beschaving, onwillig
+zich aan de Europeanen te onderwerpen, in een woord, zeer moeielijk
+in hunne ongenaakbare bergen tot onderwerping te brengen,--en Nana
+Sahib wist het wel.
+
+Daar was het dus dat hij zich het eerst had willen verschuilen,
+teneinde de nasporingen der Engelsche politie te ontsnappen, totdat
+het uur zou slaan de oproerige beweging uit te lokken.
+
+Indien de nabob in zijn onderneming slaagde, indien de Gounds aan
+zijne oproeping gehoorzaamden en hem volgden, zou de opstand snel
+een aanmerkelijke uitbreiding kunnen erlangen.
+
+Inderdaad is het ten noorden van Goudwana, Bundelkund, dat de geheele
+bergachtige streek, gelegen tusschen het verheven bergvlak der Vindhyas
+en den belangrijken stroom der Jumna bevat. In dit land, bedekt met
+de schoonste maagdelijke wouden van Hindostan, woont een volk van
+Boundelas, bedrieglijk en wreed, waarbij alle misdadigers, staatkundige
+of andere gaarne een schuilplaats zoeken en gemakkelijk vinden; daar
+hoopt zich op een oppervlakte van acht en twintig duizend vierkante
+mijlen een bevolking op van twee en een half millioen bewoners;
+daar zijn de provincien onbeschaafd gebleven; daar leven nog enkele
+partijgangers, die onder Tippo Sabib tegen de veroveraars streden;
+daar zijn de Thugs, de beruchte worgers geboren, zoo lang de schrik
+van Indie, dweepzieke moordenaars die, zonder ooit bloed te vergieten,
+ontelbare slachtoffers gemaakt hebben; daar hebben benden van Pindaris
+bijna straffeloos de verfoeielijkste moorden bedreven; daar wemelt
+het nog van die vreeselijke Dacoits, een secte van giftmengers, die
+in het bedrijven der ontzettendste misdaden met de Thugs wedijveren;
+daar eindelijk had Nana Sahib zelf reeds eens de wijk genomen, na aan
+de koninklijke troepen, die Jansie vermeesterd hadden, ontsnapt te
+zijn; daar was hij al de nasporingen ontkomen, alvorens een veiliger
+toevluchtsoord te gaan vragen aan de ontoegankelijke schuilplaatsen
+van de Indisch-Chineesche grens.
+
+Ten oosten van Goudwana is Khondistan of het land der Kounds
+gelegen. Zoo worden de woeste volgers genoemd van Tado Pennor,
+den god der aarde en Maunck Soro, den rooden god der gevechten,
+de bloedige aanhangers der "Meriahs," of menschenoffers, die de
+Engelschen zooveel moeite hebben uit te roeien, die woestelingen,
+waardig vergeleken te worden met de inboorlingen van de onbeschaafde
+eilanden van Australie, tegen wie van 1840 tot 1854, de generaal-majoor
+John Campbell, de kapiteins Macpherson, Macviccar en Frye moeielijke en
+lange krijgstochten ondernamen,--dweepers, die alles zouden durven,
+als onder eenig godsdienstig voorwendsel, een machtige hand hen
+zou aanzetten.
+
+Ten westen van Goudwana bevindt zich een land van vijftien honderd
+duizend a twee millioen zielen, bewoond door de Bhils, machtig eertijds
+in Malwa en Rajpoutuna, nu verdeeld in klans, door de geheele streek
+der Vindhyas verspreid, bijna altijd dronken van den brandewijn,
+hun door den boom van "mhowah" verschaft, doch dapper, stoutmoedig,
+sterk, vlug en het oor altijd open voor den "kisri," hun oorlogskreet.
+
+Men ziet dat Nana Sahib een goede keus gedaan had. In dat centrale
+gedeelte van het schiereiland hoopte hij, in plaats van een eenvoudigen
+militairen opstand, dezen keer een nationale beweging uit te lokken,
+waaraan de Hindoes van alle kanten zouden deelnemen.
+
+Doch, alvorens iets te ondernemen, moest hij zich in het land
+vestigen, teneinde, naargelang de omstandigheden het medebrachten,
+op de bevolking te kunnen werken. Het was dus van het hoogste belang
+een veilige schuilplaats te zoeken, voor het oogenblik althans,
+om haar in geval zij verdacht mocht worden, te verlaten.
+
+Dit was de eerste zorg van Nana Sahib. De Hindoes, die hem van Adjuntah
+af gevolgd hadden, konden in het geheele presidentschap vrij komen
+en gaan. Balao Rao, op wien de afkondiging van den gouverneur niet
+van toepassing was, zou ook dezelfde vrijheid hebben kunnen genieten,
+indien hij niet zoo sterk op zijn broeder geleken had. Sedert zijne
+vlucht naar de grenzen van Nepaul, was de aandacht niet meer op
+zijn persoon gevestigd geweest, en men had alle reden hem voor dood
+te houden. Doch, voor Nana Sahib aangezien, zou hij gevat geworden
+zijn,--hetgeen men tot elken prijs moest vermijden.
+
+Voor deze twee broeders dus, door hetzelfde doel vereenigd, door
+dezelfde gedachte bezield, was een zelfde schuilplaats noodig. Zulk
+eene te vinden nu, kon in de bergpassen van Sautpourra niet moeielijk
+zijn.
+
+En inderdaad werd al spoedig zulk een schuilplaats door een der
+Hindoes van den troep, een Gound, die de vallei tot in haar meest
+afgelegen schuilhoeken kende, gevonden.
+
+Aan den rechteroever van een kleinen bijstroom der Nerbudda bevond
+zich een verlaten pal, de pal van Tandit genaamd.
+
+Een pal is minder dan een dorp, nauwelijks een gehucht, een vereeniging
+van hutten, dikwijls zelfs een eenzame woning. De zwervende familie,
+die haar bewoont, heeft er zich tijdelijk gevestigd. Na eenige
+boomen verbrand te hebben, waarvan de asch voor een kort seizoen den
+bodem eenig leven schenkt, hebben de Gound en de zijnen hunne woning
+gebouwd. Doch, daar de veiligheid der streek veel te wenschen overlaat,
+heeft het huis het voorkomen van een klein fort aangenomen. Het is
+omringd door een rij palissaden en kan zich tegen een verrassing
+verdedigen. Daarenboven is het in dicht geboomte verborgen en schuilt
+het als het ware geheel weg onder een bladerengewelf van cactus en
+struikgewas, zoodat het niet gemakkelijk is het te ontdekken.
+
+Gewoonlijk is de pal gevestigd op een kleine hoogte, aan den kant
+eener nauwe vallei, tusschen twee steile berghellingen, temidden van
+een ondoordringbaar kreupelbosch. Bij het zien van een dergelijk
+verblijf doet zich de vraag bij ons op, hoe daar menschen kunnen
+wonen. Wegen, die er heen leiden, zijn er niet en zelfs van voetpaden
+is er geen spoor. Om zulk een pal te bereiken, moet men somtijds
+de uitgeholde bedding van een bergstroom, welks water elk spoor
+uitwischt, volgen. Natuurlijk laat het gaan in zulk een bedding geen
+spoor na zich. In het heete jaargetijde loopt men tot aan de enkels,
+in het koude tot aan de knieen in het water en niets verraadt, dat
+eenig levend wezen daar gepasseerd is. Daarenboven zou een stortvloed
+van rotsen, die de hand van een kind zou kunnen doen nederstorten,
+iedereen verpletteren, die het zou wagen den pal te genaken tegen
+den wil zijner bewoners.
+
+Hoe afgezonderd zij evenwel in hunne ongenaakbare nesten wonen, kunnen
+de Gounds van pal tot pal snel met elkander in gemeenschap komen. Van
+de toppen der Sautpourra verspreiden zich de signalen binnen eenige
+minuten over twintig mijlen in de rondte. Nu eens is het een vuur
+op den top van een steile rots, nu eens een boom in een reusachtigen
+fakkel veranderd, dan weder een eenvoudige rookkolom op den top van een
+bergrug. Men kent de beteekenis van dergelijke signalen. De vijand,
+namelijk een detachement soldaten der koninklijke armee, een kleine
+afdeeling van de Engelsche politie, is in de vallei doorgedrongen,
+doorzoekt de bergengten ter opsporing van een misdadiger, wien dit
+land zoo gaarne een schuilplaats aanbiedt. De oorlogskreet, den
+bergbewoners zoo gemeenzaam, wordt een alarmkreet. Een vreemdeling
+zou hem houden voor het gehuil van nachtvogels of het gesis van
+slangen. De Gound kent ze, die geluiden. Men moet waken, men waakt,
+men moet vluchten, men vlucht. De verdachte pals worden verlaten,
+verbrand zelfs. Deze zwervers zoeken andere schuilplaatsen op, die
+zij opnieuw gaan verlaten, als zij te dicht op de hielen gezeten
+worden en op die met asch bedekte terreinen, vinden de agenten van
+het openbare gezag slechts bouwvallen.
+
+In een dezer pals nu,--de pal van Tandit,--waren Nana Sahib en de
+zijnen een schuilplaats komen zoeken. Daarheen had de getrouwe Gound,
+aan den persoon van den nabob gehecht, hen dadelijk geleid. Daar
+vestigden zij zich den 12n Maart.
+
+Zoodra de twee broeders bezit van den pal van Tandit genomen hadden,
+onderzochten zij met de grootste zorg de toegangen. Zij namen
+nauwkeurig waar in welke richting en hoever het oog kon reiken. Zij
+lieten zich inlichten welke de dichtstbij zijnde woningen en wie de
+bewoners waren. Zij bestudeerden den verlaten bergrug, die den pal
+van Tandit te midden van een dichte boomgroep beheerschte en kwamen
+eindelijk tot de overtuiging van de onmogelijkheid er zich toegang te
+verschaffen zonder de bedding van een bergstroom te volgen, denzelfden
+stroom, waarlangs zij zelven gekomen waren.
+
+De pal van Tandit mocht dus als volkomen veilig beschouwd worden, te
+meer nog daar hij zich boven een sousterrein verhief, welks geheime
+uitgangen uitkwamen aan de zijde van den berg, die bij een voorkomend
+geval de gelegenheid aanboden te ontvluchten.
+
+Nana Sahib en zijn broeder hadden nooit veiliger toevluchtsoord
+kunnen vinden.
+
+Maar het was Balao Rao niet voldoende te weten wat de pal van Tandit
+heden was, hij wilde ook weten wat hij geweest was en terwijl de
+nabob het inwendige van het fort bezocht, ging hij voort met den
+Gound te ondervragen.
+
+"Nog eenige vragen," zeide hij tot hem. "Hoe lang is die pal verlaten?"
+
+"Sedert langer dan een jaar," antwoordde de Gound.
+
+"Wie bewoonde hem?"
+
+"Een familie van zwervers die er slechts eenige maanden gebleven is."
+
+"Waarom hebben zij hem verlaten?"
+
+"Omdat de bodem, die hen moest voeden, hun geen voedsel meer kon
+verschaffen."
+
+"En heeft niemand na hun vertrek, voor zoover je weet, hem bewoond?"
+
+"Niemand."
+
+"Heeft nooit een soldaat van het koninklijk leger, nooit een agent
+van politie den voet binnen de omheining van dezen pal gezet?"
+
+"Nooit."
+
+"Heeft ook geen vreemdeling hem ooit bezocht?"
+
+"Niemand," antwoordde de Gound, "behalve een vrouw."
+
+"Eene vrouw?" vroeg Balao Rao driftig.
+
+"Ja, een vrouw, die sedert ongeveer drie jaren in de vallei der
+Nerbudda rondzwerft."
+
+"Wie is die vrouw?"
+
+"Wie zij is, weet ik niet," antwoordde de Gound. "Vanwaar ze komt,
+kan ik evenmin zeggen en in de geheele vallei is er niemand die iets
+meer van haar weet dan ik! Is ze een vreemde, is ze een Hindoesche,
+men heeft het nooit kunnen te weten komen!"
+
+Balao Rao dacht een oogenblik na en vroeg toen:
+
+"Wat doet die vrouw?"
+
+"Ze komt, ze gaat," antwoordde de Gound, "en leeft alleen
+van aalmoezen. Men heeft in de gansche vallei een soort van
+bijgeloovigen eerbied voor haar. Meermalen heb ik haar in mijn eigen
+pal ontvangen. Zij spreekt nooit. Men zou haast denken, dat ze stom
+was en 't zou me niet verwonderen of ze is het. 's Nachts ziet men
+haar wandelen met een harsachtigen, brandenden tak in de hand. Ook
+kent men haar niet anders dan onder den naam van de "Dwalende Vlam!"
+
+"Maar," zei Balao Rao, "als die vrouw den pal van Tandit kent, zou
+ze er wel eens kunnen terugkomen terwijl we er wonen, en gevaarlijk
+voor ons kunnen worden?"
+
+"Dat nooit," antwoordde de Gound. "Die vrouw is niet recht bij haar
+verstand, hare oogen zien zonder te weten wat ze zien, hare ooren
+hooren niet wat ze meenen te hooren, haar tong kan geen woord meer
+uitspreken! Ze is als een blinde, een doove, een stomme voor al de
+dingen van het dagelijksch leven. Ze is krankzinnig en een krankzinnige
+is een doode, die in 't leven blijft!"
+
+De Gound had met de aan de Hindoes der bergen eigenaardige taal het
+portret geschilderd van een vreemd schepsel, zeer bekend in de vallei,
+"de Dwalende Vlam," der Nerbudda.
+
+Het was een vrouw, wier bleek, nog schoon gelaat, verouderd en niet
+oud, doch zonder eenige uitdrukking, noch den oorsprong, noch den
+leeftijd aanduidde. Men zou gezegd hebben, dat hare verwilderde
+oogen zich voor het leven des geestes gesloten hadden bij een of
+ander vreeselijk tooneel, dat zij "inwendig" bleven zien.
+
+Dit argeloos schepsel, van haar verstand beroofd, had een goede
+ontvangst bij de bergbewoners genoten. Krankzinnigen zijn voor de
+Gounds, gelijk trouwens voor al de wilde volkeren, heilige wezens,
+die een bijgeloovige eerbied beschermt. De Dwalende Vlam werd dan
+ook, overal waar zij zich vertoonde, gastvrij ontvangen. Geen pal,
+die de deur voor haar sloot. Men voedde haar wanneer zij honger had
+men bereidde haar een rustplaats als zij uitgeput van vermoeienis
+neerviel, zonder een woord van dank te verwachten, dat haar mond niet
+meer kon uitspreken.
+
+Hoelang duurde dat bestaan? Van waar kwam die vrouw? Op welk tijdstip
+was zij in Goudwana verschenen? 't Zou moeilijk geweest zijn het juist
+te zeggen. Waarom wandelde zij rond met een brandende toorts in de
+hand? Was het om haar pad te verlichten? Was het om de wilde dieren op
+een afstand te houden? Niemand kon het zeggen. Het gebeurde somtijds,
+dat zij geheele maanden achtereen verdween. Waar was zij dan? Verliet
+zij de bergpassen, der Sautpourra, om zich naar die der Vindhyas
+te begeven? Dwaalde zij aan den anderen kant der Nerbudda, tot in
+Malwa of in Bundelkund rond? Er was niemand die het wist. Meermalen
+bleef zij zoolang weg, dat men niet anders dacht dan dat haar treurig
+leven een einde had genomen. Maar neen! Men zag haar weder terugkomen,
+altijd dezelfde, zonder dat noch vermoeienis, noch ziekte, noch gebrek
+haar schijnbaar zoo teer gestel schenen te hebben aangedaan.
+
+Balao Rao had den Hindoe met de grootste aandacht aangehoord. Hij
+was het nog niet met zich zelven eens, of er niet eenig gevaar in
+gelegen was, dat de Dwalende Vlam den pal van Tandit kende, er reeds
+een schuilplaats gezocht had en haar instinct er haar kon terugvoeren.
+
+Hij kwam dus op dit punt terug en vroeg den Gound of hij of de zijnen
+wisten waar de krankzinnige zich op dit oogenblik bevond.
+
+"'k Weet het niet," antwoordde de Gound. "'t Is al langer dan zes
+maanden geleden, dat men haar in de vallei gezien heeft. Mogelijk is ze
+dus dood. Maar, al kwam ze terug en bezocht ze ook den pal van Tandit,
+dan was er toch niets van haar te vreezen. 't Is slechts een levend
+standbeeld. Ze zou u niet zien, u niet hooren, ze zou niet weten wie
+ge zijt. Ze zou binnenkomen, ze zou neerzitten aan uw haard, voor
+een, misschien twee dagen, dan zou ze haar uitgedoofde toorts weder
+aansteken, u verlaten en opnieuw beginnen met van huis tot huis te
+zwerven. Dat is haar geheele leven. Trouwens is ze ditmaal zoo lang
+weg geweest, dat ze waarschijnlijk wel nooit zal terugkomen. Zij, die
+geestelijk reeds dood was, zal nu ook lichamelijk wel overleden zijn!"
+
+Balao Rao meende over dit onderwerp niet met Nana Sahib te moeten
+spreken en zelf hechtte hij er al spoedig niet het minste gewicht
+meer aan.
+
+Een maand na hun komst in den pal van Tandit, was van den terugkeer
+der Dwalende Vlam in de vallei van Nerbudda nog niets gebleken.
+
+
+
+
+
+
+XVI.
+
+DE DWALENDE VLAM.
+
+
+Gedurende een geheele maand, van den 12n Maart tot den 12n April,
+bleef Nana Sahib in den pal verborgen. Hij wilde het Engelsche bewind
+den tijd geven, hetzij de opsporingen op te geven, hetzij het op een
+valsch spoor te brengen.
+
+Mochten al de twee broeders overdag niet uitgaan, hunne vrienden
+daarentegen doorliepen de vallei, bezochten de dorpen en de gehuchten,
+kondigden in bedekte termen de op handen zijnde verschijning aan van
+een "geduchten moulti," half god, half mensch, en zij bereidden de
+gemoederen voor op een nationale omwenteling.
+
+Zoodra de nacht was aangebroken, waagden Nana Sahib en Balao Rao
+het hunne schuilplaats te verlaten. Zij begaven zich dan naar de
+oevers der Nerbudda en gingen van dorp tot dorp, van pal tot pal,
+het oogenblik verbeidende waarop zij met eenige zekerheid het domein
+konden bezoeken der aan de Engelschen schatplichtige rajahs. Nana
+Sahib wist trouwens, dat vele halfonafhankelijken, ongeduldig om het
+vreemde juk af te werpen, zich op zijne stem zouden vereenigen. Doch,
+op dit oogenblik gold het slechts de woeste bevolking van Goudwana.
+
+Die onbeschaafde Bhils, die zwervende Kounds, die Gounds, wild en woest
+als de inboorlingen van de eilanden van den stillen Oceaan, vond de
+Nana gereed, om hem te volgen. Indien hij zich uit onvoorzichtigheid
+slechts aan twee of drie machtige stamhoofden bekend maakte, was
+dat voldoende om hem te bewijzen, dat zijn naam alleen verscheidene
+millioenen Hindoes zou medesleepen, die over de centrale bergvlakten
+van Hindostan verspreid zijn.
+
+Toen de beide broeders in den pal van Tandit waren teruggekeerd,
+deelden zij elkander mede wat zij gehoord, gezien en gedaan
+hadden. Hunne metgezellen voegden zich toen bij hen, van alle kanten
+de tijding medebrengende, dat de geest van oproer als een stormwind in
+de vallei der Nerbudda was losgebroken. De Gounds wilden niet anders
+dan den "kisri" doen weergalmen, den oorlogskreet der bergbewoners,
+en de militaire kantonnementen van het presidentschap te overrompelen.
+
+Het oogenblik was nog niet gekomen.
+
+Het was namelijk niet voldoende, dat de geheele landstreek tusschen de
+Sautpourrabergen en de Vindhyas in vuur en vlam gezet werd, de brand
+moest al verder en verder om zich heen grijpen. Het was dus noodig de
+brandstoffen in de nabij de Nerbudda gelegen provincien op te hoopen,
+die meer rechtstreeks onder Engelsche heerschappij verkeerden. Van
+al de steden en gehuchten van Bhopal, Malwa, Bundelkund en van het
+geheele uitgestrekte koninkrijk van Scindia moest een onmetelijke
+brandstapel gebouwd worden, gereed om ontstoken te worden. Doch Nana
+Sahib wilde met recht aan niemand anders dan aan zich zelven de zorg
+toevertrouwen de oude deelnemers aan den opstand van 1857 te bezoeken;
+al die landgenooten, die zijn zaak getrouw gebleven waren en nooit
+aan zijn dood geloofd hadden, verwachtten hem elken dag weder te
+zien verschijnen.
+
+Een maand na zijn aankomst in den pal van Tandit meende Nana Sahib
+veilig te kunnen handelen, daar toch het feit zijner wederverschijning
+in de provincie als valsch was erkend geworden. Partijgangers hielden
+hem op de hoogte van alles wat de gouverneur van het presidentschap
+van Bombay gedaan had om hem te vangen. Hij wist dat de overheid in
+de eerste dagen een nauwkeurig onderzoek had ingesteld, maar zonder
+gevolg. De visscher van Aurungabad, de oude gevangene van den Nana,
+was door een dolksteek omgebracht en niemand had kunnen vermoeden,
+dat de ontvluchte fakir de nabob Dandou-Pant was, op wiens hoofd een
+prijs gesteld was. Een week later, waren de geruchten tot zwijgen
+gekomen, de mededingers naar de premie van duizend gulden hadden alle
+hoop verloren en de naam van Nana Sahib kwam weder in vergetelheid.
+
+De nabob kon dus in eigen persoon handelen en zonder vrees van erkend
+te worden, zijne omwentelingsplannen verwezenlijken. Nu eens in het
+kostuum van een parsi, dan weder in dat van een eenvoudigen raiot,
+vandaag alleen, morgen van zijn broeder vergezeld, begon hij zich van
+den pal van Tandit te verwijderen, aan den anderen oever der Nerbudda
+naar het noorden en zelfs naar de andere zijde van de noordelijke
+helling der Vindhyas te reizen.
+
+Een spion, die hem in al zijne gangen had willen bespieden, zou hem
+den 12n April te Indore hebben aangetroffen.
+
+Daar, in die hoofdstad van het koninkrijk Holcar stelde Nana Sahib,
+een streng incognito bewarende, zich in gemeenschap met de talrijke
+landelijke bevolking, die zich met den bouw der slaapbollenvelden
+bezig hield. Het waren Rihillas, Mekranis, Valayalis, vurige, moedige,
+dweepzuchtige lieden, waarvan de meesten gedeserteerde Sipayers der
+inlandsche armee waren, die zich in de kleeding van den Hindoeschen
+boer verborgen hielden.
+
+Daarna stak Nana Sahib de Betwa, een tak van de Jumna over, die naar
+het noorden aan de westelijke grens van Bundelkund loopt en kwam den
+19n April, door een prachtige vallei met een overvloed van dadel-
+en mangoboomen, te Souari aan.
+
+Daar bevinden zich zonderlinge bouwgewrochten van zeer hooge
+oudheid. Het zijn "topes," een soort van tumuli, bedekt met
+halfbolvormige koepeldaken, die ten noorden der vallei de voornaamste
+groep van Saldhara vormen. Uit die praalgraven, uit die woningen
+der dooden, waarvan de altaren, aan den Boeddhistischen eeredienst
+gewijd, beschut zijn onder steenen zonneschermen, uit die sedert
+zoovele eeuwen ledige graven kwamen, op de stem van Nana Sahib
+honderden vluchtelingen te voorschijn. Verscholen in de bouwvallen,
+om de vreeselijke weerwraak der Engelschen te ontgaan, was een woord
+voldoende hun te doen begrijpen wat de nabob van hunne medewerking
+verwachtte; een wenk zou op het bepaalde uur voldoende zijn om hen
+in massa op de veroveraars te werpen.
+
+Den 24n April was Nana Sahib te Bhilsa, de hoofdplaats van een
+belangrijk distrikt van Malwa en daar, te midden van de bouwvallen
+der oude stad, verzamelde hij bouwstoffen voor den opstand, die de
+nieuwe hem niet zou verschaft hebben.
+
+Den 27n April bereikte Nana Sahib Raygurh, op de grenzen van het
+koninkrijk Pannah en den 30n de overblijfselen van de oude stad Sangar,
+niet ver van de plek waar de generaal sir Hugh Rose den opstandelingen
+een bloedigen veldslag leverde, die hem met den Maudanporepas den
+sleutel gaf van de bergengten der Vindhyas.
+
+Daar voegde zijn broeder, door Kalagani vergezeld, zich bij den nabob
+en beiden maakten zich bekend aan de hoofden der voornaamste stammen,
+waarvan zij volkomen zeker waren. In deze geheime vergaderingen, werden
+de voorloopige handelingen van een algemeenen opstand besproken en
+vastgesteld. Terwijl Nana Sahib en Balao Rao dan in het zuiden zouden
+werken, moesten hunne bondgenooten aan de noordelijke hellingen der
+Vindhyas hunne maatregelen nemen.
+
+Alvorens naar de vallei der Nerbudda terug te gaan, wilden de twee
+broeders het koninkrijk Pannah nog bezoeken. Zij waagden zich langs
+de Keyne, onder bedekking van reusachtige teks, van kolossale bamboes
+en onder de beschutting van die ontelbare Indische vijgeboomen, welke
+bestemd schijnen gansch Indie in te nemen. Daar werden talrijke en
+woeste aanhangers geworven onder het ellendige personeel, dat voor
+rekening van den rajah, de rijke diamantmijnen exploiteert. "Deze
+rajah," zegt Rousselot, "de positie begrijpende, die de Engelsche
+overheersching den vorsten van Bundelkund bereidt, heeft de rol
+van een rijken grondeigenaar verkozen boven die van een weinig
+beteekenend vorstje." Een rijke grondbezitter is hij inderdaad! De
+diamanten bevattende streek, in zijn bezit, strekt zich uit over een
+lengte van dertig kilometers ten noorden van Pannah en de exploitatie
+zijner diamantmijnen, waarvan de producten op de markten van Benares
+en Allahabad het meest geacht zijn, houdt een groot aantal Hindoes
+bezig. Maar onder de ongelukkigen, gewoon aan den zwaarsten arbeid,
+die de rajah doet onthoofden, zoodra de opbrengst van de mijn aan het
+dalen is, moest Nana Sahib duizenden aanhangers vinden, die gereed
+waren zich voor de onafhankelijkheid van hun land te laten dooden,
+en hij vond ze.
+
+Van dit punt af, keerden de beide broeders naar de Nerbudda terug,
+teneinde de pal van Tandit wederom te bereiken. Evenwel wilden zij,
+alvorens den opstand van het zuiden voor te bereiden, die tegelijk met
+dien van het noorden moest losbreken, zich te Bhopal ophouden. Dit
+is een belangrijke muzelmansche stad, die het middelpunt van het
+Islamisme in Indie gebleven is en waarvan de begoem gedurende het
+gansche tijdperk van den opstand den Engelschen getrouw is gebleven.
+
+Nana Sahib en Balao Rao, vergezeld van een dozijn Gounds, kwamen
+den 24n Mei, den laatsten dag van de feesten van Moharum, ingesteld
+ter viering van de hernieuwing van het Muzelmansche leger, te
+Bhopal aan. Beiden waren gekleed als "joguis," sombere godsdienstige
+bedelaars, met lange dolken gewapend waarmede zij zich uit dweepzucht
+treffen, doch zonder zich gevaarlijke wonden toe te brengen.
+
+De twee broeders, die in deze vermomming onherkenbaar waren, hadden
+de processie in de straten der stad gevolgd, te midden der talrijke
+olifanten, die "tadzias," een soort van kleine tempels van twintig
+voet hoog op den rug droegen; zij hadden zich kunnen mengen onder
+de rijk met goud gestikte onderrokken gekleede en met moesselinen
+mutsen gedekte muzelmannen en zich kunnen wegschuilen in de rangen
+der muzikanten, der soldaten, der bajaderen, der als vrouwen vermomde
+jongelingen,--een vreemde opeenhooping van menschen, die aan deze
+plechtigheid het voorkomen gaf van een vastenavondsvertooning. Met
+deze Hindoes van allerlei kasten, waaronder zij talrijke aanhangers
+telden, hadden zij een soort van maconniek teeken kunnen wisselen,
+dat bij de oude opstandelingen van 1857 in zwang was.
+
+Met het vallen van den avond hadden al die menschen zich naar het
+meer begeven, dat de oostelijke voorstad bespoelde.
+
+Daar wierpen onder een oorverdoovend geschreeuw, het ontbranden van
+vuurwapenen, het geknetter van voetzoekers en ander klein vuurwerk,
+bij het licht van duizenden toortsen, al deze geestdrijvers de tadzias
+in het meer. De feesten van Moharum waren hiermede geeindigd.
+
+Op dit oogenblik voelde Nana Sahib een hand op zijn schouder. Hij
+keerde zich om. Een Bengali stond voor hem.
+
+Nana Sahib herkende in dezen Hindoe een zijner oude krijgskameraden
+van Lucknow. Hij ondervroeg hem met de oogen.
+
+De Bengali bepaalde zich tot het fluisteren van de volgende woorden,
+die Nana Sahib hoorde zonder dat een enkel gebaar zijn ontroering
+verraden had.
+
+"Kolonel Munro heeft Calcutta verlaten."
+
+"Waar is hij?"
+
+"Hij was gisteren te Benares."
+
+"Waar gaat hij heen?"
+
+"Naar de grenzen van Nepaul."
+
+"Met welk doel?"
+
+"Om er eenige maanden te verblijven."
+
+"En dan?"
+
+"Naar Bombay terug te keeren."
+
+Eensklaps deed zich een scherp geluid hooren. Een Hindoe sloop door
+de verzamelde menigte en was weldra Nana Sahib genaderd.
+
+Het was Kalagani.
+
+"Vertrek dadelijk," zei de nabob. "Zoek Munro op, die zich op 't
+oogenblik naar het noorden begeeft. Dring je aan hem op, maak je
+noodzakelijk door hem den een of anderen dienst te bewijzen en waag
+je leven, als 't moet. Verlaat hem niet voordat hij aan gene zijde der
+Vindhyas weder naar de vallei der Nerbudda is teruggekeerd en kom dan,
+maar alleen dan mij zijn tegenwoordigheid melden."
+
+Kalagani vergenoegde zich met een bevestigend teeken te geven en was
+weldra onder de menigte verdwenen. Een gebaar van den nabob was voor
+hem een order. Tien minuten later, had hij Bhopal achter den rug.
+
+Op dit oogenblik naderde Balao Rao zijn broeder.
+
+"Het is tijd om te vertrekken," zeide hij tot hem.
+
+"Ja," antwoordde Nana Sahib, "en voor den morgen moeten we den pal
+van Tandit bereikt hebben."
+
+"Op marsch dan."
+
+Beiden, door hunne Gounds gevolgd, begaven zich langs den noordelijken
+oever van het meer naar een afgezonderde landhoeve. Daar werden zij
+opgewacht door paarden voor hen en hun geleide. Het waren van die
+snelloopende paarden, die met een zeer gekruid voedsel gevoerd worden,
+en die vijftig mijlen in een enkelen nacht kunnen afleggen. Ten acht
+ure galoppeerden zij op den weg van Bhopal naar de Vindhyas.
+
+Dat de nabob voor den dageraad in den pal van Tandit terug wilde zijn,
+was slechts een maatregel van voorzichtigheid. Natuurlijk was het
+beter, dat zijn terugkeer in de vallei onopgemerkt voorbijging.
+
+De kleine troep ging dus zoo snel als de paarden slechts loopen
+konden, vooruit.
+
+Nana Sahib en Balao Rao, hoewel dicht bij elkander, reden stilzwijgend
+voort, maar dezelfde gedachte hield hen bezig. Van dien tocht aan
+gene zijde der Vindhyas, brachten zij niet alleen de hoop, maar ook
+de zekerheid mede, dat ontelbare aanhangers hunne zaak omhelsden. De
+centrale hoogvlakte van Indie was geheel in hunne handen. De militaire
+kantonnementen, over dit uitgestrekte grondgebied verdeeld, konden aan
+de eerste aanvallen der opstandelingen geen weerstand bieden. Hunne
+vernietiging zou de omwenteling vrij spel geven en weldra zou van
+het eene strand naar het andere een gansche muur dweepzieke Hindoes
+in opstand komen, waartegen de koninklijke armee zich te bersten
+zou stooten.
+
+Doch terzelfder tijd was Nana Sahib met de gedachte vervuld aan het
+gelukkige toeval, dat hem Munro in handen zou leveren. De kolonel
+had eindelijk Calcutta verlaten, alwaar het moeielijk was hem
+te bereiken. Voortaan zou geen enkele zijner bewegingen den nabob
+ontgaan. Geheel onbewust, zou de hand van Kalagani hem naar de woeste
+streek der Vindhyas geleiden en eenmaal daar, zou niemand hem aan het
+vonnis kunnen onttrekken, dat de haat van Nana Sahib hem bereid had.
+
+Balao Rao wist nog niets van hetgeen tusschen den Bengali en zijn
+broeder gesproken was. Eerst bij de nadering van den pal van Tandit,
+terwijl de paarden een oogenblik uitbliezen, vergenoegde Nana Sahib
+zich het hem in deze termen te zeggen:
+
+"Munro heeft Calcutta verlaten en richt zich naar Bombay."
+
+"De weg van Bombay," riep Balao Rao uit, "loopt naar het strand van
+de Indische Zee!"
+
+"De weg van Bombay, ditmaal," antwoordde Nana Sahib, "zal ophouden
+bij de Vindhyas!"
+
+In dit antwoord lag alles opgesloten.
+
+De paarden werden op nieuw in galop gebracht en sloegen den weg in door
+het bosch, dat zich aan den zoom van de vallei der Nerbudda verhief.
+
+Het was toen vijf uur 's morgens. De dag was pas aangebroken. Nana
+Sahib, Balao Rao en hunne metgezellen waren aan den woest stroomenden
+Nazzur aangekomen, die naar den pal liep.
+
+De paarden werden hier achtergelaten en aan de hoede toevertrouwd
+van twee Gounds, belast ze naar het dichtstbijzijnde dorp te geleiden.
+
+De anderen volgden de beide broeders, die de door het water van den
+bergstroom schuddende treden bestegen.
+
+Alles was stil en de eerste geluiden van den dag hadden de plechtige
+stilte van den nacht nog niet afgebroken.
+
+Eensklaps barstte een geweerschot los, dat door vele andere gevolgd
+werd. Terzelfder tijd deden zich deze kreten hooren:
+
+"Hoera! hoera! voorwaarts!"
+
+Een officier, aan het hoofd van een vijftig soldaten van het koninklijk
+leger, verscheen op den rug van den pal.
+
+"Vuur! Dat niemand ontsnappe!" riep hij opnieuw.
+
+Nieuwe losbranding, van zeer nabij gericht op de groep Gounds, die
+Nana Sahib en zijn broeder omringde.
+
+Vijf of zes Hindoes vielen. De anderen wierpen zich terug in de bedding
+van den Nazzur en verdwenen onder de eerste boomen van het woud.
+
+"Nana Sahib! Nana Sahib!" schreeuwden de Engelschen, de nauwe bergkloof
+betredende.
+
+Toen richtte een van hen, doodelijk getroffen, zich op met de hand
+naar hen uitgestrekt.
+
+"Dood aan de veroveraars!" schreeuwde hij met een nog vreeselijke
+stem en viel toen onbeweeglijk neder.
+
+De officier naderde nu het lijk.
+
+"Is dit werkelijk Nana Sahib?" vroeg hij.
+
+"Hij is het," antwoordden twee soldaten van het detachement, die te
+Cawnpore in garnizoen geweest zijnde, den nabob van nabij kenden.
+
+"En de anderen!" riep de officier.
+
+En het geheele detachement ijlde het bosch in ter vervolging der
+Gounds.
+
+Nauwlijks was het verdwenen, of een schaduw gleed over de steilte
+waarboven de pal zich verhief.
+
+Het was de Dwalende Vlam, in een lang bruin kleed gewikkeld, dat met
+een gordel om haar middel bevestigd was.
+
+Den vorigen avond was deze krankzinnige de onbewuste gids geweest
+van den Engelschen officier en zijne manschappen. Sedert den vorigen
+dag in de vallei teruggekomen, was zij werktuiglijk naar den pal van
+Tandit gegaan, waarheen een soort van instinct haar terugvoerde. Doch
+dezen keer liet het zonderlinge schepsel, dat men stom waande, aan
+hare lippen een naam ontsnappen, slechts een enkelen, dien van den
+moordenaar van Cawnpore!
+
+"Nana Sahib! Nana Sahib!" herhaalde zij, alsof het beeld van den
+nabob, door eenig onverklaarbaar voorgevoel, in hare herinnering
+was opgekomen.
+
+Deze naam deed den officier ontroeren. Hij volgde de schreden der
+krankzinnige. Zij scheen hem niet te zien, noch de soldaten die haar
+naar den pal volgden. Was het daar dus, dat de nabob, op wiens hoofd
+een prijs gesteld was, de wijk genomen had? De officier nam de noodige
+maatregelen en liet de bedding van den Nazzur bezetten totdat de dag
+aanbrak. Toen nu Nana Sahib en zijne Gounds er zich in hadden begeven,
+ontving hij ze met een losbranding, die er verscheidenen neervelde
+en onder hen, het hoofd van den opstand der Sipayers.
+
+Dit was de ontmoeting, die de telegraaf denzelfden dag den gouverneur
+van het presidentschap van Bombay berichtte. Deze telegram verspreidde
+zich over het geheele schiereiland, de dagbladen namen hem onmiddellijk
+over en zoo kwam het, dat kolonel Munro er den 26n Mei in het dagblad
+van Allahabad kennis van kon nemen.
+
+Het was dus ditmaal niet te betwijfelen of Nana Sahib was wel degelijk
+dood. Zijn identiteit was nu werkelijk vastgesteld en het dagblad kon
+met volle recht zeggen: "Het koninkrijk Indie heeft voortaan niets meer
+te vreezen van den wreeden rajah, die het zooveel bloed gekost heeft!"
+
+Intusschen daalde de krankzinnige, na den pal verlaten te hebben,
+langs de bedding van den Nazzur naar beneden. In hare oogen blonk de
+glans van een inwendig vuur, dat plotseling in haar scheen ontbrand
+te zijn, terwijl zij werktuiglijk in zich zelve den naam van den
+nabob herhaalde.
+
+Zoo kwam zij op de plaats waar de lijken lagen en hield stil bij dat
+wat door de soldaten van Lucknow was herkend geworden. Het vertrokken
+gelaat van den doode scheen nog te dreigen. Het was alsof, na slechts
+voor de wraak geleefd te hebben, de haat in hem overleefde.
+
+De krankzinnige knielde, betastte met beide handen het met kogels
+doorboorde lijk, waarvan het bloed de plooien van haar kleed
+bevlekte. Zij beschouwde het langen tijd, richtte zich daarna op en
+het hoofd schuddende, daalde zij langzaam langs de bedding van den
+Nazzur naar beneden.
+
+Maar toen was de Dwalende Vlam weder in hare gewone onverschilligheid
+vervallen en herhaalde haar mond niet meer den vervloekten naam van
+Nana Sahib.
+
+
+
+
+
+
+XVII.
+
+ONS SANITARIUM.
+
+
+Zou de grootsche uitdrukking, "de onmeetbaren in de schepping,"
+waarvan de mineraloog Hauey zich bediend heeft om de Amerikaansche
+Andes aan te duiden, niet met meer recht van toepassing zijn op de
+ontzagverwekkende Himalayaketen, die de mensch nog niet bij machte
+is met mathematische juistheid te bepalen?
+
+Een dergelijk gevoel bezielt mij op het gezicht van die
+onvergelijkelijke streek, alwaar kolonel Munro, kapitein Hod, Banks
+en ik eenige weken zouden doorbrengen.
+
+"Niet alleen," deelt de ingenieur ons mede, "zijn deze bergen
+onmeetbaar, maar hunne toppen moeten als ontoegankelijk beschouwd
+worden, omdat het menschelijk lichaam op zulke hoogten, waar de
+lucht niet dicht genoeg meer is om aan de behoeften der ademhaling
+te voldoen, de gewone functies niet meer kan volbrengen!"
+
+Een bolwerk van primitieve rotsen, van graniet, gneis, micaschilfer,
+tweeduizend vijfhonderd kilometers lang, dat zich van den twee en
+zeventigsten tot den vijf en negentigsten meridiaan uitstrekt over twee
+presidentschappen, Agra en Calcutta en over twee koninkrijken, Bouthan
+en Nepaul;--een keten, waarvan de gemiddelde hoogte, een derde hooger
+dan de top van den Mont-Blanc, in drie onderscheiden luchtstreken kan
+afgedeeld worden, de eerste, vijfduizend voeten hoog, meer gematigd
+dan de lager gelegen vlakte, des winters een korenoogst gevende,
+des zomers een rijstoogst; de tweede van vijf tot negen duizend voet,
+waar de sneeuw bij den terugkeer der lente smelt; de derde, van negen
+duizend tot vijf en twintig duizend voet, met dikke ijsmassa's bezet,
+die zelfs in het heete seizoen de zonnestralen trotseeren,--dwars
+door die grootsche verhevenheid, de hoogste der aarde, verleenen
+elf bergpassen, waarvan eenige den berg op een hoogte van twintig
+duizend voet doorboren, den toegang van Indie naar Thibet, doch niet
+dan ten koste van buitengewone moeielijkheden, want die bergpassen
+worden onophoudelijk bedreigd door sneeuwvallen, door bergstroomen
+vernield en uitgehold, overweldigd door het ijs;--boven die kruin,
+nu eens in groote koepels afgerond, dan weder vlak als de Tafelberg
+van de Kaap de Goede Hoop, zeven a acht spitse bergtoppen, waarvan
+eenige vulkanisch, de bronnen van de Cogra, de Djoemna en den Ganges
+beheerschende, de Doukia en de Kinchinjunga, zich tot een hoogte
+van meer dan zeven duizend meters, de Dhiodounga tot acht duizend,
+de Dawaghaliri tot acht duizend vijf honderd, de Tchamoulari tot acht
+duizend zeven honderd, de berg Everest, zich tot negen duizend meters
+verheffende en van welks top de blik een omtrek zou omvatten gelijk
+aan dien van geheel Frankrijk;--een opeenhooping van bergen eindelijk,
+die door de Alpen op de Alpen, de Pyreneeen op de Andes op de schaal
+van de hoogten der aarde niet zou overtroffen worden; zoodanig
+is die kolossale verhevenheid, waarvan de voet der stoutmoedigste
+bergbeklimmers misschien nooit de hoogste toppen zal betreden en die
+bekend is onder den naam van het Himalayagebergte!
+
+De eerste trappen naar die reusachtige zuilengangen zijn met dichte
+en uitgestrekte bosschen bedekt. Men vindt er nog verschillende
+vertegenwoordigers van de rijke familie der palmboomen, die in
+een hoogere luchtstreek plaats maken voor uitgestrekte wouden van
+eikenboomen, cipressen en pijnboomen, voor weelderige bosschen van
+bamboes en grasachtige planten.
+
+Banks, die ons deze bijzonderheden mededeelt, vertelt ons ook,
+dat, terwijl de onderste sneeuwlijn langs de Hindoesche helling der
+bergketen tot vier duizend meters daalt, zij zich aan de Thibetsche
+helling tot zes duizend meters verheft. De reden hiervan is, dat de
+dampen, door de zuidenwinden aangevoerd, door den enormen slagboom
+worden opgehouden. Daardoor hebben zich dan ook aan de andere zijde
+dorpen kunnen vestigen tot een hoogte van vijftien duizend voet, te
+midden van gerstevelden en prachtige weilanden. Volgens het getuigenis
+der bergbewoners zouden in een nacht die weilanden met een grastapijt
+bedekt zijn.
+
+In de middelste, de gematigde luchtstreek wordt het rijk der vogelen
+vertegenwoordigd door pauwen, patrijzen, fazanten, trapganzen
+en kwartels. Het wemelt er van geiten en schapen. In de hoogste
+luchtstreek ontmoet men slechts het wilde zwijn, de gems, de wilde
+kat, terwijl de arend alleen boven de zeldzame gewassen zweeft,
+die slechts tot de nederige planten der Noordpoolflora behooren.
+
+Doch dat was het niet wat kapitein Hod aanlokte. Waarom zou die
+Nimrod in de streken der Himalaya gekomen zijn, als hij niets anders
+te doen had gehad dan wild voor de keuken te schieten? Zeer gelukkig
+voor hem was er ook geen gebrek aan groote roofdieren, waardig door
+zijn Enfield-buks en zijne ontplofbare kogels geveld te worden.
+
+Inderdaad strekt zich aan den voet van de eerste helling der keten
+een onderste streek uit, die de Hindoes den gordel van Tarryani
+noemen. Het is een uitgestrekte, afhellende vlakte, zeven a acht
+kilometers groot, vochtig, warm, met een somberen plantengroei, bedekt
+met dichte bosschen, waarin de wilde dieren gaarne een schuilplaats
+zoeken. Dit Eden van den jager, die de sterke gemoedsbewegingen van
+den kampstrijd lief heeft, was slechts vijftien honderd meters onder
+ons kamp gelegen. Het was dus gemakkelijk naar dit afgesloten terrein
+af te dalen, dat zich zelf bewaarde.
+
+Het was dus waarschijnlijk, dat kapitein Hod de onderste hellingen
+der Himalaya liever zou bezoeken dan de bovenste streken. Daar toch
+zijn zelfs na den humoristischen reiziger Victor Jacquemont, nog vele
+belangrijke geografische ontdekkingen te maken.
+
+"Die enorme bergketen is dus nog maar zeer onvolkomen bekend?" vroeg
+ik aan Banks.
+
+"Zeer onvolkomen," antwoordde de ingenieur. "Het Himalaya-gebergte
+is als een soort van kleine planeet, die zich aan onzen aardbol heeft
+vastgehecht en die hare geheimen bewaart."
+
+"Maar men heeft het toch doorkruist," antwoordde ik, "men heeft het
+toch zooveel mogelijk doorzocht!"
+
+"O! voorzeker heeft het niet aan reizigers in de Himalaya
+ontbroken!" antwoordde Banks. "De gebroeders Gerard de Webb,
+de officieren Kirpatrick en Fraser, Hogdson, Herbert, Lloyd,
+Hooker, Cuningham, Strabing, Skinner, Johnson, Moorcroft, Thomson,
+Griffith, Vigne, Huegel, de zendelingen Huk en Gabet, en later de
+gebroeders Schlagintweit, de kolonel Wangh, de luitenant Reuillier
+en Montgomery, hebben na een belangrijken arbeid op groote schaal
+de orografische gesteldheid der bergketen doen kennen. Toch,
+mijne vrienden, blijft er veel over, dat nog nader moet uitgemaakt
+worden. De juiste hoogte der voornaamste toppen heeft aanleiding
+gegeven tot ontelbare verbeteringen. Zoo was vroeger de Dwalaghiri
+de koning der geheele keten, daarna heeft deze, na nieuwe metingen,
+plaats moeten maken voor den Kintchindjinga, die op zijn beurt nu
+onttroond is door den berg Everest. Tot nog toe wint deze laatste
+het van al zijne mededingers. Evenwel zou volgens het zeggen der
+Chineezen, de Kouin-Lun,--op welken, weliswaar, de juiste methode der
+Europeesche meetkundigen nog niet zijn toegepast,--den berg Everest
+iets overtreffen en zou het dus niet in de Himalaya zijn, dat men
+het hoogste punt van onzen aardbol zou moeten zoeken. Doch werkelijk
+kunnen deze metingen niet eerder als mathematisch beschouwd worden dan
+wanneer men ze ook barometrisch en met al de voorzorgen zal verkregen
+hebben, die deze rechtstreeksche bepaling medebrengt. En hoe ze te
+verkrijgen, zonder een barometer te brengen naar het hoogste punt
+dezer bijna ontoegankelijke bergtoppen? En, tot nog toe is dit niet
+kunnen verricht worden."
+
+"Dat zal geschieden," antwoordde kapitein Hod, "zooals eenmaal de
+reizen naar de zuid- en de noordpool zullen gedaan worden!"
+
+"Waarschijnlijk!"
+
+"De reis naar de grootste diepten van den Oceaan!"
+
+"Ongetwijfeld!"
+
+"De reis naar het middelpunt der aarde!"
+
+"Bravo, Hod!"
+
+"Zooals alles eenmaal geschieden zal!" voegde ik er bij.
+
+"Zelfs een reis op de planeten van het zonnestelsel!" antwoordde
+kapitein Hod, die nergens meer voor stond.
+
+"Neen, kapitein," antwoordde ik. "De mensch, als eenvoudige
+aardbewoner, zal er de grenzen nooit van kunnen overschrijden! Doch,
+gebonden aan haar korst, kan hij er al de geheimen van doorgronden!"
+
+"Hij kan en moet zulks!" hernam Banks. "Alles wat binnen de grens der
+mogelijkheid ligt, moet en zal volbracht worden. Dan, als er niets meer
+voor den mensch overblijft te weten van den bol, dien hij bewoont....."
+
+"Zal hij verdwijnen met dien bol, die geene geheimen meer voor hem
+heeft," antwoordde kapitein Hod.
+
+"Volstrekt niet!" hernam Banks. "Als meester zal hij er dan genot van
+hebben en er nog beter partij van trekken. Maar, vriend Hod, daar we
+ons in de streek der Himalaya bevinden, zal ik je in de gelegenheid
+stellen onder anderen een zonderlinge ontdekking te doen, waarin je
+voorzeker belang zult stellen."
+
+"Wat meen je, Banks?"
+
+"De zendeling Huc spreekt in het verhaal zijner reizen van een
+wonderlijken boom, dien men in Thibet "den boom met de tienduizend
+spreuken" noemt. Volgens de Hindoesche legende, zou Tong Kabac,
+de hervormer van den Boeddhistischen godsdienst, een duizend jaren
+nadat hetzelfde avontuur aan Philemon, Baucis, Daphne, die vreemde
+plantenwezens in de mythologische flora, overkomen was, in een boom
+veranderd zijn. Het haar van Tong Kabac zou het gebladerte van dien
+heiligen boom geworden zijn en op die bladeren verzekert de zendeling
+met eigen oogen Thibetaansche letters, duidelijk door hunne ribben
+gevormd, gezien te hebben."
+
+"Een boom met bedrukte bladeren!" riep ik uit.
+
+"En waarop men spreuken van de reinste zedekunde leest," antwoordde
+de ingenieur.
+
+"Dat is de moeite waard om te onderzoek," zei ik lachende.
+
+"Onderzoek het dan, mijne vrienden," antwoordde Banks. "Als er van
+die boomen in het zuidelijke gedeelte van Thibet bestaan, moeten er
+ook in de noordelijke streken, aan de zuidelijke helling der Himalaya
+gevonden worden. Zoek dus, op uw tochten, zoek dien..... hoe zal ik
+zeggen?.... dien spreukenschrijver...."
+
+"Waarachtig niet!" antwoordde kapitein Hod. "'k Ben hier gekomen om
+te jagen en niet om bergen te beklimmen!"
+
+"Wel, vriend Hod!" hernam Banks. "Zoo'n stoutmoedige bergbeklimmer
+als gij, zal toch hier of daar wel eens een opstijging wagen?"
+
+"Nooit," riep de kapitein uit.
+
+"En waarom niet?"
+
+"'k Heb het beklimmen van bergen opgegeven!"
+
+"En sedert wanneer?....."
+
+"Sedert den dag toen het mij, na twintigmaal het leven er bij gewaagd
+te hebben," antwoordde kapitein Hod, "eindelijk mocht gelukken den
+top van den Vrigel, in het koninkrijk Bouthan te bereiken. Men had
+me verzekerd, dat de top van dezen berg nooit door den voet van eenig
+menschelijk wezen was betreden geworden! Mijn eigenliefde kwam er dus
+bij in het spel! Nu, eindelijk, na duizend gevaren bereik ik den top
+en wat zie ik? deze woorden in een rots gegrift: "Durand, tandmeester,
+14, straat Caumartin te Parijs!" Sedert dien tijd bestijg ik geen
+bergen meer!"
+
+Die goede kapitein! We mogen niet onvermeld laten, dat, toen hij ons
+deze treurige omstandigheid vermeldde, hij zulk een dwaas gezicht trok,
+dat het onmogelijk was niet hartelijk te lachen!
+
+Meermalen heb ik van de "sanitariums" van het schiereiland
+gesproken. Deze stations in de bergen worden in den zomer druk bezocht
+door de renteniers, de ambtenaren en de kooplieden van Indie, die de
+brandende hitte der vlakte ontvlieden.
+
+Bovenaan staat Simla, gelegen op den een en dertigsten breedtegraad
+en ten westen van den vijf en zeventigsten meridiaan. Het is een
+klein hoekje van Zwitserland met zijn bergstroomen, zijn beken, zijn
+chalets, bekoorlijk gelegen in de schaduw van ceders en pijnboomen,
+op twee duizend meters boven het vlak der zee.
+
+Na Simla komt Dorjiling met zijn witte huizen, aan den voet van den
+Kinchinjinga, twee duizend drie honderd meters hoog, op vijf honderd
+kilometers ten noorden van Calcutta, op den zes en tachtigsten
+lengtegraad en den zeven en twintigsten breedtegraad,--een
+verrukkelijke plek in het schoonste land der wereld.
+
+Op verschillende punten van de Himalayaketen bevinden zich nog andere
+sanitariums.
+
+En nu bij die frissche en gezonde stations, die het brandende
+klimaat van Indie onmisbaar maakt, moet ons Stoomhuis gevoegd
+worden. Maar dit hoort ons toe. Het biedt al de geriefelijkheid
+aan der weelderigste woningen van het schiereiland. Er wacht ons in
+een gelukkige luchtstreek, met al het genot van het moderne leven,
+een kalmte, die men te vergeefs te Simla of te Dorjiling zou zoeken,
+waar de Anglo-Indiers in menigte voorkomen.
+
+De plek is met zorg gekozen. De weg, die langs het onderste gedeelte
+van den berg loopt, verdeelt zich op deze hoogte in tweeen ter
+verbinding met eenige in het oosten en westen verspreide gehuchten. Het
+dichtstbij gelegen dezer dorpen bevindt zich op vijf mijlen van het
+Stoomhuis. Het wordt bewoond door een gastvrij ras van bergbewoners,
+fokkers van geiten en schapen, bebouwers van rijke velden koren
+en gerst.
+
+Dank zij de medewerking van ons personeel onder de leiding van Banks,
+heeft het slechts eenige uren gekost om een kamp in orde te brengen,
+waarin we gedurende zes of zeven weken moeten verblijven.
+
+Het bergvlak, waarop ons kamp gevestigd is, is zacht golvend
+en heeft een lengte van ongeveer een mijl en een breedte van
+een halve mijl. Het groene tapijt, dat het bedekt, bestaat uit
+een kort, dicht, plucheachtig gras, hier en daar met viooltjes
+bestrooid. Dichte boschjes van boomvormige rhododendrons, zoo groot
+als kleine eikenboomen, natuurlijke korfjes met camelias, vormen er
+een honderdtal bekoorlijke boeketten. De natuur heeft geen werklieden
+van Ispahan of Smyrna noodig gehad om dit prachtig plantaardig tapijt
+samen te stellen. Eenige duizenden zaadkorreltjes, op dien vruchtbaren
+bodem door den zuidenwind medegevoerd, een weinig water, een weinig
+zon, zijn voldoende geweest om dit zachte en onverslijtbaar weefsel
+te fabriceeren.
+
+Verder prijkt het plateau met een dozijn prachtige boomgroepen. Het
+is alsof zij zich losgemaakt hebben van het onmetelijke bosch, dat
+de berghelling bedekt en tot een hoogte van zes honderd meters tegen
+de naburige bergen opklimt. Ceders, eikenboomen, pendanus met lange
+bladeren, beuken, ahornboomen vermengen zich met pisangboomen, bamboes,
+magnolias, St. Jan's broodboomen en Japansche vijgeboomen. Sommigen
+dezer reuzen spreiden hunne hoogste takken tot meer dan honderd
+voet boven den grond uit. Zij schijnen op deze plek gebracht te
+zijn met het doel een boschwoning te overschaduwen. Het Stoomhuis,
+op het juiste tijdstip gekomen, heeft het landschap voltooid. De
+koepelsgewijze daken zijner twee pagoden paren zich gelukkig met al
+dat verschillende loof, met al die stijve of buigzame takken, die nu
+eens kleine en teere bladeren als vlindervleugels, dan weder breede
+en lange als Australische pagaaien dragen. De rijtuigentrein schuilt
+weg onder een dicht bosch van groen en bloemen. Niets verraadt het
+beweegbare huis en men zou zeggen, dat het een vaste woning was,
+volkomen ingericht om niet van haar plaats te gaan.
+
+Achter, rechts van de schilderij, loopt een bergstroom, welks zilveren
+band men tot een hoogte van verscheidene duizenden voeten langs de
+helling van de bergsteilte kan volgen en die zich in een natuurlijk
+bekken stort, dat door een groep heerlijke boomen overschaduwd wordt.
+
+Uit dit bekken vloeit het water als een beek weg, loopt door het
+grasveld en eindigt in een ruischenden waterval, die in een afgrond
+valt, welks diepte niet met den blik kan gepeild worden.
+
+Met ziet dat het Stoomhuis, wat de ligging betreft, het nuttige met
+het aangename vereenigde.
+
+Begeeft men zich naar den voorsten rand der bergvlakte, dan ziet men,
+dat zij zich boven een aantal minder belangrijke bergruggen uitstrekt,
+die in reusachtige trappen naar de vlakte afdalen. De helling is zoo
+zacht, dat men haar in haar geheel met den blik kan omvatten.
+
+Rechts is het eerste huis van het Stoomhuis schuins geplaatst,
+zoodanig dat het gezicht van den zuidelijken horizont gespaard is,
+zoowel voor het balkon der veranda als voor de zijramen van het salon,
+de eetzaal en de kleine vertrekken links. Groote cederboomen breiden
+hunne takken er boven uit en teekenen zich in zwarte lijnen scherp
+af tegen den verren achtergrond der groote keten, die door de eeuwige
+sneeuw bekleed wordt.
+
+Links is het tweede huis aangeleund tegen de zijde van een enorme rots
+van graniet, door de stralen der zon verguld. Deze rots herinnert
+zoowel door haar zonderlingen vorm als door haar warme kleur aan de
+reusachtige "plumpudding" van steen, die Russell-Killough in zijn reis
+door Zuid-Indie vermeldt. Van die woning, toegewezen aan den sergeant
+Mac Neil en zijne metgezellen van het personeel, ziet men slechts de
+zijde. Zij bevindt zich twintig passen van het voornaamste huis af,
+als een aanhangsel eener belangrijker pagode. Aan het uiteinde van
+een der daken, die haar bedekken, ziet men een klein blauwachtig
+rookkolommetje uit het keuken-laboratorium van "monsieur" Parazard
+ten hemel stijgen. Meer links bevindt zich een groep boomen op de
+westelijke borstwering, als een voorpost van het bosch, en vormt deze
+het zijplan van het landschap.
+
+Op den achtergrond, tusschen de twee woningen, vertoont zich een
+reusachtige mastodont. Het is onze IJzeren Reus, die onder een
+prieel van groote pendanus als in een koetshuis geborgen is. Met
+zijn opgerichte tromp, zou men zeggen, dat hij er de bovenste takken
+van af eet. Maar hij blijft stationnair en rust uit, ofschoon hij
+volstrekt geen behoefte aan rast heeft. Thans de onwankelbare bewaker
+van het Stoomhuis, verdedigt hij als een enorm autediluviaansch dier
+er den toegang van. In tegenwoordigheid van de reusachtige bergketen,
+die zich tot een hoogte van zes duizend meters boven het bergvlak
+verheft, schijnt onze kunstmatige reus, waarmede de hand van Banks de
+Hindoesche fauna verrijkt heeft, niets buitengewoons meer te hebben,
+hoe kolossaal onze olifant ook zij, met andere woorden, hij past
+volkomen in de schilderij van het landschap.
+
+Ja zelfs had kapitein Hod recht, toen hij niet zonder eenigen spijt
+de aanmerking maakte: "Een vlieg op den gevel van een hoofdkerk!"
+
+En hij heeft volkomen gelijk. Achter ons toch bevindt zich een blok
+van graniet, waarin men gemakkelijk duizend olifanten, zoo groot
+als de onze, zou kunnen uithouwen en dit blok is slechts een van de
+honderd treden van den trap, die naar den top van de bergketen leidt
+en waarboven de Dwalaghiri zich met zijn scherpe spits verheft.
+
+Somwijlen daalt de hemel van dit tooneel voor het oog van den
+waarnemer. Niet alleen verdwijnen de hooge toppen, maar ook de lager
+gelegen bergrug van de keten verdwijnt een oogenblik onder de dikke
+dampen, die zich van de middelste streek der Himalaya verheffen en het
+geheele bovenste gedeelte in nevelen hullen. Het landschap verkleint
+zich en dan is het alsof door een lichteffect de woningen, de boomen,
+de naburige bergruggen en de IJzeren Reus zelf hunne werkelijke
+grootte hernemen.
+
+Ook gebeurt het dat de nog lager hangende wolken door zekere vochtige
+winden voortgedreven, zich onder het bergvlak ontrollen. Het oog
+ziet dan slechts een golvende zee van wolken aan welker oppervlakte
+de zon verwonderlijke lichtspelingen toovert. Dan is, zoowel in de
+hoogte als in de laagte, de horizont verdwenen en schijnt het alsof
+wij naar de een of andere streek van het luchtruim zijn overgebracht,
+buiten de grenzen der aarde.
+
+Doch de wind loopt naar het noorden en, zich met geweld een weg
+tusschen de openingen der keten banende, jaagt hij al die nevelen
+uiteen, de zee van dampen verdicht zich bijna oogenblikkelijk, de
+vlakte komt aan den zuidelijken horizont weder te voorschijn, de
+grootsche gevaarten van het Himalayagebergte teekenen zich opnieuw
+scherp af tegen den thans helderen hemel, de schilderij doet zich
+wederom in al haar oorspronkelijke grootschheid voor en de blik, die
+nu door niets meer beperkt wordt, kan langs een horizont van zestig
+mijlen al de bijzonderheden onderscheiden van een onvergelijkelijk
+schoon panorama.
+
+
+
+
+
+
+XVIII.
+
+MATTHIAS VAN GUITT.
+
+
+Den volgenden dag, den 26n Juni, werd ik bij het aanbreken van den
+dageraad door het geluid van bekende stemmen gewekt. Ik stond dadelijk
+op. Kapitein Hod en zijn oppasser Fox hadden een druk gesprek in de
+eetzaal van het Stoomhuis. Ik voegde mij dadelijk bij hen.
+
+Op hetzelfde oogenblik verliet Banks zijn kamer en werd dadelijk door
+den kapitein met zijn luidklinkende stem toegesproken:
+
+"Wel, vriend Banks," zeide hij tot hem, "eindelijk zijn we dan toch
+in een goede haven aangekomen! Ditmaal is het voor goed. 't Is nu
+geen halt meer van eenige uren, maar een verblijf van eenige maanden."
+
+"Ja, waarde Hod," antwoordde de ingenieur, "en nu kunt ge uw jachten
+op uw gemak organiseeren. De fluit van den IJzeren Reus zal u niet
+meer in het kamp terugroepen."
+
+"Hoor je, Fox?"
+
+"Ja, kapitein," antwoordde de oppasser.
+
+"De hemel sta me bij!" riep Hod uit, "maar 'k verzeker je, dat ik
+ons sanitarium niet verlaat voordat ik mijn vijftigsten geschoten
+heb! Mijn vijftigsten, Fox! 'k Heb zoo'n idee, dat die al bijzonder
+moeilijk te snappen zal zijn!"
+
+"Toch zal men hem snappen," antwoordde Fox.
+
+"Hoe kom je aan dat idee, kapitein Hod?" vroeg ik.
+
+"Wat zal 'k je zeggen, Maucler, 't is een voorgevoel, niets anders!"
+
+"Dus," zei Banks, "ga je vandaag den veldtocht al openen?"
+
+"Vandaag al," antwoordde kapitein Hod. "We zullen beginnen met het
+terrein te verkennen, en de onderste streek gaan doorzoeken tot de
+bosschen van Tarryani. Als de tijgers die streek maar niet verlaten
+hebben!"
+
+"Waarom zou je dat denken?..."
+
+"En, mijn slechte veine?"
+
+"Slechte veine!... in de Himalaya!..." antwoordde de ingenieur. "Is
+dat mogelijk!"
+
+"Nu, we zullen zien!--Je gaat toch mede, Maucler?" vroeg kapitein Hod,
+zich tot mij wendende.
+
+"Ja zeker."
+
+"En gij, Banks?"
+
+"Ik ook," antwoordde de ingenieur, "en 'k denk dat Munro zich bij u
+zal voegen, zooals ik het doen zal... als liefhebber!"
+
+"Nu, mij wel!" antwoordde kapitein Hod, "als liefhebbers, maar dan toch
+als goed gewapende liefhebbers! Men kan daar moeilijk gaan wandelen
+met een rotting in de hand! Dat zou vernederend zijn voor de wilde
+dieren van Tarryani!"
+
+"Dat is dus afgesproken!" antwoordde de ingenieur.
+
+"En nu, Fox," hernam de kapitein, zich tot zijn oppasser richtende,
+"geen vergissingen, dezen keer! We zijn in het land der tijgers! Vier
+Enfield-karabijnen voor den kolonel, Banks, Maucler en mij, twee
+geweren met ontplofbare kogels voor jou en Goumi."
+
+"Wees gerust, kapitein," antwoordde Fox. "'t Wild zal zich niet te
+beklagen hebben!"
+
+Deze dag zou dus gewijd zijn aan de verkenning van het bosch van
+Tarryani, dat het onderste gedeelte van de Himalayaketen onder ons
+sanitarium, bedekt. Tegen elf uren dus, na het ontbijt, daalden we,
+Sir Edward Munro, Banks, Hod, Fox, Goumi en ik, allen goed gewapend,
+den weg af, die schuins naar de vlakte loopt, na gezorgd te hebben
+de twee honden in het kamp achter te laten, die we op dezen tocht
+niet noodig hadden.
+
+Sergeant Mac Neil was met Storr, Kalouth en den kok in het Stoomhuis
+gebleven om de laatste hand aan onze installatie te leggen. Na
+een reis van twee maanden, was het noodig dat de IJzeren Reus in-
+en uitwendig onderzocht, schoon gemaakt en opgeknapt werd. Dat was
+een lange, nauwkeurige, moeielijke arbeid, die zijn gewonen cornacs,
+den stoker en den machinist niet veel rust zou geven.
+
+Ten elf ure hadden wij het sanitarium verlaten en eenige minuten
+daarna, bij de eerste kromming van den weg, hadden we het Stoomhuis
+achter het dichte geboomte uit het oog verloren.
+
+Het regende niet meer. Een frissche wind uit het noordoosten joeg het
+zwerk in de hooge streken van den dampkring met drift voort. De hemel
+was grijs,--de temperatuur zeer geschikt voor voetgangers; maar nu
+ook miste men de schilderachtige afwisseling van licht en schaduw, die
+zulk een eigenaardige bekoorlijkheid aan de groote bosschen verleent.
+
+Een recht eind wegs van twee duizend meters af te dalen, zou het
+werk van vijf en twintig a dertig minuten geweest zijn, maar nu die
+weg zich verlengde door al de bochten, waardoor de steile hellingen
+vermeden werden, was er meer tijd toe noodig. We hadden niet minder dan
+anderhalf uur noodig om den bovensten zoom van de bosschen van Tarryani
+op vijf of zes honderd voet boven de vlakte te bereiken. Natuurlijk
+werd de weg in vroolijke stemming afgelegd.
+
+"Opgepast!" zei kapitein Hod. "We komen nu op het domein der tijgers,
+leeuwen, panters, luipaarden en andere lieve diertjes van de streek
+der Himalaya-bergen. 't Is goed om de wilde dieren te dooden, maar
+'t is beter niet door hen gedood te worden! Laten we ons dus niet
+van elkander verwijderen en voorzichtig zijn!"
+
+Zulk een aanbeveling in den mond van den koenen jager was geld
+waard. Ook stelden we haar allen op prijs. De karabijnen en de geweren
+waren geladen, de hanen gespannen. Wij bereidden ons op alles voor.
+
+Doch het waren niet alleen de verscheurende dieren, waartegen wij op
+onze hoede moesten zijn, maar ook de slangen, waarvan de gevaarlijkste
+in de wouden van Indie worden aangetroffen. De "belongas," de groene
+slangen, de zweepslangen en nog zooveel andere soorten zijn zeer
+vergiftig. Het aantal slachtoffers, die jaarlijks ten gevolge van de
+beten dezer kruipende dieren omkomen, is vijf- of zesmaal grooter
+dan dat der huisdieren of der menschen, die ten prooi der wilde
+beesten bezwijken.
+
+Het is dan ook in deze streken meer dan ooit zaak op alles te letten,
+goed toe te zien waar men den voet zet, waar men de hand steunt,
+het oor te leenen aan de minste geruchten, die uit het gras of van
+tusschen de struiken voortkomen.
+
+Het was half een uur toen wij onder de groote boomen aan den zoom
+van het bosch aankwamen. Hunne hooge takken breidden zich boven
+eenige breede lanen uit, waardoor de IJzeren Reus, gevolgd door den
+trein, dien hij zooals gewoonlijk voorttrok, gemakkelijk had kunnen
+passeeren. Werkelijk was dan ook dit gedeelte van den weg sedert
+lang in gebruik voor het vervoer van het door de bergbewoners in den
+handel gebrachte hout, hetgeen te zien was aan de versche sporen in
+de weeke klei. Deze groote lanen liepen in de richting der keten
+en, in de lengte loopende van het Tarryani-woud, verbonden zij de
+door den bijl van den houthakker hier en daar opengehouden plekken;
+maar aan elke zijde namen zij smalle voetpaden op, die zich onder
+ondoordringbaar kreupelhout verloren.
+
+Wij volgden dus deze lanen, meer als landmeters dan als jagers,
+teneinde hare algemeene richting te verkennen. Geen gehuil verstoorde
+de stilte in het diepst van het woud. Groote, versche in den bodem
+achtergelaten indrukselen evenwel, waren het bewijs dat de roofdieren
+het woud van Tarryani niet verlaten hadden.
+
+Eensklaps, op het oogenblik dat wij een van de bochten der laan
+doorliepen, die op deze plaats door den voet van een berg van de
+rechte lijn was afgeweken, deed een uitroep van kapitein Hod, die
+vooruitliep, ons stilstaan.
+
+Op twintig schreden van ons af, aan den hoek van een open plek in
+het bosch, omzoomd door groote pendanus, verhief zich een gebouwtje
+van vrij zonderlingen vorm. Het was geen huis, want het had noch
+schoorsteen, noch vensters. Het was ook geen jagershut, want het
+had noch schietgaten, noch openingen voor deuren en vensters. Men
+zou het eerder voor een Hindoesche grafplaats hebben kunnen houden,
+verloren in het diepst van dit woud.
+
+Men stelle zich namelijk een soort van lang vierkant voor, samengesteld
+uit boomstammen, vertikaal tegen elkander geplaatst, die stevig in
+den grond geheid en aan hun bovenste gedeelte door een dikken band
+van takken verbonden waren. Als dak andere dwarsstammen, stevig aan
+de opgaande stammen bevestigd.
+
+Blijkbaar had de bouwer zijn best gedaan het gebouwtje tegen alle
+uitwendige invloeden bestand te maken. Het was ongeveer zes voet
+hoog, twaalf lang en vijf breed, Het had schijnbaar geen opening,
+behalve aan den voorgevel, alwaar zij door een zwaren balk, waarvan
+het afgeronde hoofd iets boven het dak uitstak, verborgen was.
+
+Boven het dak uit waren lange, buigzame staken opgericht, op een
+zonderlinge wijze met elkander verbonden. Aan het uiteinde van een
+horizontale spaak, die deze stelling torschte, hing een lus, of liever
+een ring, gevormd door een dikke vlecht lianen.
+
+"Wat is dat?" riep ik uit.
+
+"Dat is eenvoudig," antwoordde Banks, na alles goed opgenomen te
+hebben, "een muizenval, maar 'k geef je te raden, mijne vrienden,
+welke muizen zij bestemd is te vangen!"
+
+"Een tijgerval?" riep kapitein Hod uit.
+
+"Ja," antwoordde Banks, "een tijgerval, waarvan de deur, gesloten
+door den balk, die door dezen strik van lianen gedragen werd
+is nedergevallen, omdat de wipplank van binnen door een dier is
+aangeraakt."
+
+"Voor het eerst," antwoordde Hod, "zie ik in een bosch van Indie een
+val van deze soort. Een muizenval, je hebt gelijk! Maar dat is een
+jager onwaardig!"
+
+"Een tijger ook," voegde Fox er bij.
+
+"Zeer zeker," antwoordde Banks, "maar zoo het er op aankomt deze woeste
+dieren te vernietigen en niet ze voor pleizier te jagen, dan is de
+beste val die, welke de meeste vangt. Nu komt deze mij werkelijk
+schrander gesteld voor om wilde beesten te lokken en gevangen te
+houden, hoe wantrouwig en sterk ze ook zijn!"
+
+"En daar," zei toen kolonel Munro, "het evenwicht der wipplank, die
+de deur van den val ophield, verbroken is, is het waarschijnlijk dat
+werkelijk een dier zich heeft laten vangen."
+
+"We zullen het gauw weten!" riep kapitein Hod uit, "en als de muis
+niet dood is!..."
+
+Dit zeggende gaf de kapitein het voorbeeld en hield zich gereed zijn
+karabijn aan te leggen, hetgeen door allen gevolgd werd.
+
+Natuurlijk twijfelden wij geen oogenblik of dit gebouwtje was
+werkelijk een val van die soort, welke dikwijls in de bosschen van Java
+wordt aangetroffen. Doch, al was het niet het werk van een Hindoe,
+dan beantwoordde het toch ten volle aan al de voorwaarden die deze
+vernielingswerktuigen zoo praktisch maken, buitengewone gevoeligheid,
+gepaard aan beproefde stevigheid.
+
+Nadat onze beschikkingen genomen waren, naderden kapitein Hod,
+Fox en Goumi den val, dien zij eerst van alle kanten wilden
+opnemen. Ongelukkig was er geen opening tusschen de vertikale stammen,
+die hun veroorloofde een blik in het inwendige te slaan.
+
+Zij luisterden met de grootste aandacht. Geen enkel geluid verried
+de tegenwoordigheid van een levend wezen binnen het houten vierkant,
+zoo stom als het graf.
+
+Kapitein Hod en zijne metgezellen kwamen aan de voorzijde terug. Zij
+overtuigden zich, dat de beweegbare balk in twee groote vertikaal
+gestelde groeven gegleden was. Men behoefde hem dus slechts op te
+lichten om tot het inwendige van den val door te dringen.
+
+"Niet het minste geluid!" zei kapitein Hod, die zijn oor tegen de
+deur had aangelegd, "geen zuchtje zelfs! De muizenval is ledig!"
+
+"Het doet er niet toe, weest voorzichtig!" antwoordde kolonel Munro.
+
+En hij zette zich op een boomstam, links van de open plek. Ik plaatste
+mij naast hem.
+
+"Kom Goumi!" zei kapitein Hod.
+
+Goumi, vlug, hoewel klein van persoon, toch slank, snel in zijn
+bewegingen als een aap, lenig als een luipaard, een echte Hindoesche
+clown, begreep wat de kapitein wilde. Door al deze hoedanigheden
+was hij de aangewezen persoon voor den dienst, welken men van hem
+verwachtte. Met een sprong was hij op het dak van den val en in een
+oogenblik had hij een der staken bereikt die de bovenste stelling
+vormden. Daarna liet hij zich langs de spaak, die tot hefboom diende,
+tot den ring van lianen afglijden en door zijn gewicht boog hij haar
+tot het boveneinde van den balk, die de opening sloot.
+
+Deze ring werd vervolgens in een keep boven aan den balk geschoven en
+nu had men niets anders te doen dan even te wippen, door het andere
+uiteinde van de spaak of hefboom naar beneden te drukken.
+
+Maar toen moesten al de vereenigde krachten van onzen kleinen troep
+te hulp geroepen worden. Kolonel Munro, Banks, Fox en ik, we begaven
+ons dus achter den val om deze beweging voort te brengen.
+
+Goumi was in de stelling gebleven, om den hefboom los te maken,
+ingeval hij door eenigen hinderpaal belet werd vrij te werken.
+
+"Mijne vrienden," riep kapitein Hod ons toe, "als het noodig is dat
+ik me bij je voeg, kom ik, maar als je 't zonder me kunt doen, blijf
+ik liever bij de opening staan. Als er dan althans een tijger uit
+tevoorschijn komt, begroet ik hem in het voorbijgaan met een kogel!"
+
+"En telt die dan voor den twee en veertigsten?" vroeg ik den kapitein.
+
+"Waarom niet?" antwoordde Hod. "Als hij onder mijn schot valt, zal
+hij altijd in volle vrijheid gevallen zijn!"
+
+"Laten we het vel van den beer niet verkoopen....." hernam de
+ingenieur, "voordat hij geschoten is!"
+
+"Vooral als die beer wel eens een tijger kon zijn!....." voegde
+kolonel Munro er bij.
+
+"Tegelijk, mijne vrienden," riep Banks, "tegelijk!"
+
+De balk was zwaar en gleed slecht in zijn sponningen. Toch gelukte
+het ons hem in beweging te brengen, hij schommelde een oogenblik en
+bleef een voet van den grond af hangen.
+
+Kapitein Hod trachtte in half gebogen houding, met aangelegde karabijn,
+te zien of er geen enorme poot of open muil in de opening van den
+val te voorschijn kwam, doch niets vertoonde zich nog.
+
+"Nog een poging, mijne vrienden!" riep Banks.
+
+En dank zij Goumi, die het achtereinde van den hefboom eenige schokken
+kwam geven, werd de balk langzamerhand in de hoogte geheschen. Weldra
+was de opening wijd genoeg om zelfs een groot dier door te laten.
+
+Doch er vertoonde zich geen dier, welk ook.
+
+Evenwel was het mogelijk, dat, tengevolge van al het leven in den
+omtrek van den val, de gevangene in het achterste gedeelte van zijn
+gevangenis de wijk had gekomen. Misschien zelfs wachtte hij slechts
+op het geschikte oogenblik om zijn sprong te nemen, iedereen omver
+te werpen, die zich tegen zijn vlucht zou verzetten en in het dichtst
+van het woud te verdwijnen.
+
+Het was waarlijk een kritiek oogenblik.
+
+Kapitein Hod deed nu eenige schreden voorwaarts met den vinger aan
+den trekker van zijn karabijn en spande zich in om met den blik tot
+in het achterste gedeelte van den val door te dringen.
+
+Eindelijk was de balk geheel opgelicht en stroomde het licht door de
+opening naar binnen.
+
+Op dit oogenblik meende men door de wanden van den val heen een
+lichte beweging te vernemen, daarna een dof geronk of liever een
+geducht gegeeuw, dat ik zeer verdacht vond.
+
+Hoogst waarschijnlijk was daar een dier, dat sliep en dat we plotseling
+hadden wakker gemaakt.
+
+Kapitein Hod kwam nog wat naderbij en richtte zijn karabijn op iets,
+dat hij in de halve duisternis zag bewegen.
+
+Eensklaps bewoog zich iets van binnen en weerklonk een kreet van
+schrik, die dadelijk gevolgd werd door deze woorden, in goed Engelsch
+uitgesproken:
+
+"Schiet niet, in God's naam! Schiet niet!"
+
+Daar sprong een man buiten den val.
+
+We waren zoo verbaasd, dat wij den balk loslieten en hij met een dof
+geluid voor de opening neerviel, die hij wederom sloot.
+
+Intusschen liep deze zoo geheel onverwachte persoon op kapitein Hod
+toe, wiens karabijn hem steeds bleef bedreigen, en zeide op een vrij
+verwaanden toon, gepaard met een sprekend gebaar:
+
+"Wees zoo goed, mijnheer, en wend uw wapen af. Ge hebt met geen tijger
+van Tarryani te doen!"
+
+Kapitein Hod bracht na eenige aarzeling zijn karabijn in een minder
+gevaarlijke positie.
+
+"Tot wien hebben we de eer te spreken?" vroeg Banks.
+
+"Tot den natuurkundige Matthias van Guitt, gewoon leverancier van
+dikhuidige dieren, luiaards, zoolgangers, snuitdragers, verscheurende
+en andere zoogdieren voor het huis Charles Rice van Londen en het
+huis Hagenbeck van Hamburg!"
+
+Vervolgens een zwierig gebaar in de rondte makende:
+
+"En de heeren?...."
+
+"Kolonel Munro en zijne reisgenooten," antwoordde Banks, ons met de
+hand aanduidende.
+
+"Op een wandeling in de wouden van het Himalayagebergte!" hernam de
+leverancier. "Werkelijk een bekoorlijk tochtje! Uw onderdanige dienaar,
+mijne heeren, uw onderdanige dienaar!"
+
+Wie was de origineel met wien we te doen hadden? Zijne hersenen
+waren toch niet gekrenkt tengevolge zijner gevangenschap in den
+tijgerval? Was hij krankzinnig of bij zijn verstand? Tot welke
+categorie van tweehandige schepselen behoorde toch dat wezen?
+
+We zouden het spoedig weten en in het vervolg leerden wij dat
+zonderlinge personage, dat zich natuurkundige noemde en het inderdaad
+geweest was, beter kennen.
+
+De heer Matthias van Guitt, leverancier van menagerieen, droeg een
+bril en was vijftig jaar oud. Zijn glad gelaat, zijn knippende oogen,
+zijn neus in den wind, de aanhoudende beweeglijkheid van zijn geheelen
+persoon, zijn levendige gebaren bij elken volzin, die aan zijn wijden
+mond ontrolde, dat alles deed hem kennen als het overbekende type
+van den reizenden komediant. Wie heeft niet hier of daar een van die
+acteurs ontmoet, wier geheele leven verloopt tusschen het voetlicht en
+den achtergrond van een tooneel? Als onvermoeide praters, vervelende
+gebarenmakers, bluffers met zich zelve ingenomen, dragen ze het hoofd
+hoog, dat te ledig is in den ouderdom om op jeugdigen leeftijd ooit
+goed gevuld geweest te zijn. Werkelijk had Matthias van Guitt veel
+van den ouden komediespeler.
+
+Misschien heeft men de aardige anecdote wel eens hooren vertellen,
+betreffende dien armen drommel van een zanger, die elk woord van zijn
+rol door een bijzonder gebaar meende te moeten doen vergezeld gaan.
+
+Hief hij bijvoorbeeld in de opera Masaniello uit volle borst aan:
+
+
+    Als van een Napelschen visscher....
+
+
+dan zwaaide hij zijn rechter arm, naar de zaal uitgestrekt,
+koortsachtig alsof hij een snoek aan zijn hengel had, die den haak
+had ingeslikt. Daarna voortgaande:
+
+
+    De hemel een monarch wilde maken,
+
+
+terwijl hij een zijner handen naar boven uitstak om den hemel aan te
+wijzen, vertoonde de andere, een kring om zijn fier opgericht hoofd
+beschrijvende, een koningskroon.
+
+
+
+    Zich verzettende tegen de beslissing van het noodlot,
+
+
+zijn geheele lichaam bood hevig weerstand tegen een kracht, die poogde
+hem achterover te doen vallen.
+
+
+
+    Zou hij, zijn bootje besturende, zeggen....
+
+
+
+en nu bewogen zich zijn beide armen snel van links naar rechts en
+van rechts naar links, alsof hij den wrikriem behandelde en toonde
+hij daarmede zijne handigheid in het besturen van een bootje.
+
+Welnu, dergelijke gebaren, die vermelden zanger tot een tweede natuur
+geworden waren, waren nagenoeg die van den leverancier Matthias van
+Guitt. Hij maakte in zijn spreken slechts van uitgezochte termen
+gebruik en moest voor hem, die met hem sprak en zich niet buiten het
+bereik zijner gebaren kon stellen, al zeer hinderlijk zijn.
+
+Zooals wij later van hem zelven vernamen was Matthias van Guitt
+oud-hoogleeraar in de natuurkunde, die evenwel niet veel succes van
+zijn professoraat gehad had. Het is zeker, dat de waardige man veel
+stof tot lachen moest geven en dat, zoo hij al veel toehoorders kreeg,
+dit meer was om zich te vermaken, dan om te leeren. Het kwam eindelijk
+zoo ver, dat het hem begon te vervelen zonder succes de theoretische
+zooelogie te onderwijzen en hij liever naar de Indien ging om de
+practische zooelogie te bestudeeren. Deze soort van handel beviel hem
+beter en hij werd aangesteld als leverancier der belangrijke huizen
+van Hamburg en Londen, die meerendeels de publieke en bijzondere
+diergaarden der twee werelden voorzien.
+
+En de reden waarom Matthias van Guitt zich thans in Tarryani ophield,
+was dat een belangrijke bestelling van wilde dieren voor Europa hem
+daar gebracht had. Inderdaad was zijn kamp niet meer dan twee mijlen
+van den val verwijderd, waaruit wij hem pas verlost hadden.
+
+Maar hoe kwam toch de leverancier in den val? Dit was de eerste vraag,
+die Banks hem deed en ziehier wat hij antwoordde in een taal door
+een menigte gebaren opgeluisterd:
+
+"Het was gisteren. De zon had reeds de helft van haar dagelijkschen
+weg afgelegd, toen de gedachte bij mij opkwam een der tijgervallen te
+gaan bezoeken, door mijne handen gesteld. Ik verliet dus mijn kraal,
+dien ge wel met een bezoek zult willen vereeren, mijne heeren, en ik
+kwam op deze open plek in het bosch. 'k Was alleen, mijn personeel
+hield zich met allernoodzakelijkste bezigheden onledig en ik had
+er hen niet in willen stooren. Dat was onvoorzichtig. Toen ik mij
+voor den val bevond, zag ik dadelijk dat de schuifdeur, door den
+beweeglijken balk gevormd, was opgehaald, waaruit ik niet zonder een
+logische opeenvolging van feiten besloot, dat zich tot nog toe geen
+wild dier in den val had laten vangen. Evenwel wilde ik mij overtuigen
+of het lokaas nog altijd aanwezig was en de wipplank goed werkte. Met
+een handige kruipende beweging, sloop ik dus door de nauwe opening."
+
+En met een sierlijk gebaar bootste Matthias van Guitt de beweging na
+van een slang, die door het hooge gras kruipt.
+
+"Achter in den val gekomen," hernam de leverancier, "verzekerde ik mij
+dat het stuk geitenvleesch, waarvan de reuk de gasten van dit gedeelte
+van het bosch moest aantrekken, onaangeroerd was. Toen ik wilde
+heengaan, stootte ik onwillekeurig met mijn arm tegen de wipplank,
+de stelling boven ontspande zich, de schuifdeur viel neder en 'k was
+in mijn eigen val gevangen, zonder eenig middel er uit te komen."
+
+Hier hield Matthias van Guitt even op om al het ernstige van zijn
+toestand te doen begrijpen.
+
+"Evenwel, mijne heeren," hernam hij, "wil ik u niet verzwijgen,
+dat ik de zaak eerst geheel van haar komieke zijde beschouwde. 'k
+Was gevangen, goed! Geen cipier om de deur mijner gevangenis te
+openen, volkomen waar! Maar ik verkeerde in het gelukkige denkbeeld,
+dat mijne onderhoorigen, zoodra ze mij niet zagen terugkeeren, zich
+over mijn langdurige afwezigheid ongerust zouden maken en nasporingen
+zouden gaan doen, die vroeger of later met een goeden uitslag zouden
+bekroond worden. 't Was slechts een quaestie van tijd. 'k Gaf mij
+dus, om den tijd door te brengen, aan mijne overpeinzingen over en
+uren verliepen, zonder dat iets verandering in mijn toestand kwam
+brengen. Toen de avond gevallen was, begon de honger zich te doen
+gevoelen en 't beste wat ik meende te kunnen doen, was in den slaap
+verlichting van mijn leed te zoeken. 'k Nam dus vrij philosophisch
+mijn partij en 'k viel in een diepen slaap. De nacht was kalm te
+midden van de diepe stilte des wouds. Niets verstoorde mijn slaap en
+misschien zou ik op dit oogenblik nog slapen, zoo een vreemd geluid me
+niet gewekt had. De schuifdeur van den val werd opgehaald, het licht
+drong in stroomen mijn duister verblijf binnen en 'k had niet anders
+te doen dan naar buiten te snellen!..... Wat was ik verschrikt toen
+ik het doodelijk werktuig op mijn borst gericht zag! Een oogenblik en
+'k was getroffen! Het uur van mijn verlossing zou het laatste mijns
+levens geweest zijn!..... Maar mijnheer de kapitein wilde wel een
+schepsel van zijn soort in mij zien..... en er blijft mij nog slechts
+over u te danken, mijne heeren, mij de vrijheid te hebben weergegeven."
+
+Dit was het verhaal van den leverancier. Ik moet bekennen, dat we
+niet zonder moeite een glimlach konden weerhouden, dien zijn toon en
+zijn gebaren ons ontlokten.
+
+"Dus, mijnheer," vroeg Banks hem, "is uw kamp in dit gedeelte van
+Tarryani gevestigd?"
+
+"Ja, mijnheer," antwoordde Matthias van Guitt. "Zooals ik het genoegen
+had u medetedeelen, is mijn kraal niet meer dan twee mijlen van hier
+verwijderd, en mocht u hem met uwe tegenwoordigheid willen vereeren,
+zal ik zeer gelukkig zijn er u te ontvangen."
+
+"Ongetwijfeld, mijnheer van Guitt," antwoordde kolonel Munro, "zullen
+we u een bezoek komen brengen!"
+
+"We zijn jagers," voegde kapitein Hod er bij, "en de inrichting van
+een kraal boezemt ons veel belang in."
+
+"Jagers!" riep Matthias van Guitt uit, "jagers!"
+
+En er kwam een uitdrukking op zijn gelaat, waaruit te lezen was,
+dat hij de zonen van Nimrod nu juist niet veel telde.
+
+"U jaagt op wilde dieren.... om ze te dooden zeker?" hernam hij,
+zich tot den kapitein wendende.
+
+"Alleen om ze te dooden," antwoordde Hod.
+
+"En ik, alleen om ze te vangen!" zei de leverancier, met een zeker
+gevoel van fierheid.
+
+"Welnu, mijnheer van Guitt, we zullen, hoop ik, geen concurrenten
+zijn!" antwoordde kapitein Hod.
+
+De leverancier schudde het hoofd. Intusschen belette onze hoedanigheid
+van jager niet zijne uitnoodiging aan te nemen.
+
+"U hebt me slechts te volgen, mijne heeren!" zeide hij bevallig
+buigende.
+
+Doch op dit oogenblik deden zich verscheidene stemmen in het bosch
+hooren en verscheen een half dozijn Hindoes om den hoek der groote
+laan, die aan geene zijde der open plek begon.
+
+"O! daar zijn mijn onderhoorigen," zei Matthias van Guitt.
+
+Daarna kwam hij naar ons toe met den vinger op den mond en zeide,
+de lippen een weinig vooruitstekende:
+
+"Geen woord over ons avontuur! Het personeel van den kraal moet niet
+weten, dat ik me als een gewoon dier in mijn eigen val heb laten
+vangen! Dat zou het gevoel van onderdanigheid, dat ze jegens mij
+koesteren kunnen verzwakken!"
+
+Een teeken van instemming onzerzijds stelde den leverancier gerust.
+
+"Meester," zei toen een der Hindoes, wiens strak maar schrander gelaat
+mijn aandacht trok, "meester, we zoeken u sedert langer dan een uur
+zonder u......"
+
+"'k Heb kennis gemaakt met deze heeren, die me wel tot onzen kraal
+willen vergezellen," antwoordde van Guitt. "Maar voordat we op weg
+gaan, dient deze val in orde gebracht te worden."
+
+Op bevel van den leverancier, gingen de Hindoes over tot het op nieuw
+stellen van den val.
+
+Inmiddels noodigde Matthias van Guitt ons uit het inwendige van den
+val te onderzoeken. Kapitein Hod sloop er na hem in en ik volgde hem.
+
+De plaats was wel wat bekrompen voor de gebaren van onzen gastheer,
+die zich weerde alsof hij in een salon geweest was.
+
+"'k Maak u mijn kompliment," zei kapitein Hod, na den toestel bekeken
+te hebben. "'t Is waarlijk vernuftig bedacht."
+
+"'k Kan u verzekeren, mijnheer de kapitein," antwoordde Matthias
+van Guitt, "dat deze soort van vallen verre de voorkeur verdient
+boven de oude kuilen, voorzien van palen van gehard hout en de
+buigzame als bogen gespannen boomen, van een strik voorzien. In het
+eerste geval wordt de buik opengereten, in het tweede wordt het dier
+geworgd. Nu komt er dat weinig op aan als het alleen te doen is om
+de wilde dieren te dooden! Maar ik moet ze levend, volkomen gaaf,
+zonder gebreken hebben!"
+
+"'t Is duidelijk," antwoordde kapitein Hod, "dat we niet op dezelfde
+wijze te werk gaan."
+
+"De mijne is zeker wel de beste!" hernam de leverancier. "Als men de
+wilde dieren raadpleegde....."
+
+"Maar ik raadpleeg ze niet!" antwoordde de kapitein.
+
+Het bleek, dat kapitein Hod en Matthias van Guitt wel eenige moeite
+zouden hebben elkander te verstaan.
+
+"Maar," vroeg ik den leverancier, "hoe doet u om deze dieren uit den
+val te halen?"
+
+"Er wordt een kooi op rollen voor de opening geplaatst, antwoordde
+Matthias van Guitt, "de gevangenen gaan er uit zich zelve in over en
+'k heb niets anders te doen dan ze naar den kraal over te brengen,
+met den bedaarden en langzamen stap van mijn tamme buffels."
+
+Nauwelijks had hij deze woorden uitgesproken, of er deed zich buiten
+een geschreeuw hooren.
+
+Onze eerste beweging, van kapitein Hod en mij, was ons buiten den
+val te storten.
+
+Wat was er gebeurd?
+
+Een zweepslang van de boosaardigste soort was door een stokje dat
+een Hindoe in de hand hield, door midden geslagen en wel op hetzelfde
+oogenblik dat het vergiftige dier zich op den kolonel wierp.
+
+Het was dezelfde Hindoe, dien ik reeds had opgemerkt. Zijn snelle
+tusschenkomst had ongetwijfeld Sir Edward Munro van een onmiddellijken
+dood gered, waarvan we ons allen konden overtuigen.
+
+Werkelijk kwam het geschreeuw, dat we gehoord hadden, van een der
+bedienden van den kraal, die zich in de laatste stuiptrekkingen van
+den doodstrijd op den grond lag te wringen.
+
+Een betreurenswaardig noodlot wilde, dat de kop der slang, glad
+afgesneden, op zijn borst was terecht gekomen, alwaar hij zich met
+de tanden had vastgehecht, zoodat de ongelukkige, doordrongen van het
+scherpe vergif, in minder dan een minuut den laatsten adem uitblies,
+zonder dat het mogelijk was hem hulp te verleenen.
+
+In het eerste oogenblik, ontzet door dit vreeselijk tooneel, snelden
+we op den kolonel toe.
+
+"Ben je niet gebeten?" vroeg Banks, die hem haastig bij de hand vatte.
+
+"Neen, Banks, stel je gerust," antwoordde Sir Edward Munro.
+
+Vervolgens, zich oprichtende en op den Hindoe toetredende, wien hij
+het leven verschuldigd was, zeide hij tot hem:
+
+"Dank, mijn vriend."
+
+De Hindoe gaf hem met een gebaar te kennen, dat hem daarvoor volstrekt
+geen dank verschuldigd was.
+
+"Hoe is je naam?" vroeg kolonel Munro hem.
+
+"Kalagani," antwoordde de Hindoe.
+
+
+
+
+
+
+INHOUD.
+
+
+            I.  Een vogelvrij verklaarde                  1
+           II.  De kolonel Munro                         12
+          III.  De opstand der Sipayers                  26
+           IV.  In de grotten van Ellora                 40
+            V.  De IJzeren Reus                          52
+           VI.  Eerste halten                            63
+          VII.  De bedevaartgangers van den Phalgou      78
+         VIII.  Eenige uren te Benares                   92
+           IX.  Allahabad                               107
+            X.  Via Dolorosa                            118
+           XI.  De verandering van moesson              127
+          XII.  Driedubbele vuren                       140
+         XIII.  Heldendaden van kapitein Hod            152
+          XIV.  Een tegen drie                          167
+           XV.  De Pal van Tandit                       182
+          XVI.  De dwalende vlam                        191
+         XVII.  Ons sanitarium                          200
+        XVIII.  Matthias van Guitt                      211
+
+
+
+
+
+
+AANTEEKENINGEN
+
+
+[1] Onderkoning, prins, regent.
+
+[2] Een vrouw zonder titel, die een baronet of ridder huwt, neemt den
+titel aan van lady, voor den naam haars mans. Maar deze benaming van
+lady mag den doopnaam niet voorafgaan; dit is alleen het geval met
+de dochters van pairs.
+
+[3] Naam der palankijndragers in Indie.
+
+[4] Ongeveer 8 kilometers.
+
+[5] Toestel om bij werktuigen eene ronddraaiende beweging in eene
+rechtlijnige te veranderen.
+
+[6] De in de Indische godenleer voorkomende tien gedaanten van dieren
+en menschen, die Vishnoe, naar men beweert, heeft aangenomen.
+
+[7] Sedert dien tijd is de kerk, aan de herinnering gewijd,
+voltooid. Op marmeren platen herinneren opschriften aan de ingenieurs
+van den Oostindische spoorweg, die tijdens den grooten opstand van
+1857 aan ziekte of aan hunne wonden stierven, aan de officieren,
+sergeants en soldaten van het 34e regiment van het koninklijke
+leger, gedood in den strijd van den 17n November voor Cawnpore, aan
+kapitein Stuart Beatson, de officieren, mannen en vrouwen van het
+32e regiment, gestorven gedurende de belegeringen van Cawnpore en
+Lucknow of gedurende de omwenteling, aan de martelaressen eindelijk
+van Bibi-Ghar, vermoord in Juli 1857.
+
+[8] Omstreeks zeven honderd dertig millimeters.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Het Stoomhuis, by Jules Verne
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET STOOMHUIS ***
+
+***** This file should be named 33075.txt or 33075.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/3/3/0/7/33075/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/old/33075.zip b/old/33075.zip
new file mode 100644
index 0000000..f89cf82
--- /dev/null
+++ b/old/33075.zip