initial commit of ebook 29075HEADmain

1 files changed, 3455 insertions, 0 deletions

diff --git a/29075-8.txt b/29075-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..74c708c
--- /dev/null
+++ b/29075-8.txt
@@ -0,0 +1,3455 @@
+The Project Gutenberg EBook of Dante en Beatrice, by Frederik Van Eeden
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Dante en Beatrice
+       En andere verzen
+
+Author: Frederik Van Eeden
+
+Release Date: June 8, 2009 [EBook #29075]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DANTE EN BEATRICE ***
+
+
+
+
+Produced by Anna Tuinman, Branko Collin and the Online
+Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+DANTE EN BEATRICE
+
+EN ANDERE VERZEN
+
+DOOR FREDERIK VAN EEDEN.
+
+
+AMSTERDAM
+
+W. VERSLUYS
+
+MCMXVII
+
+
+TWEEDE DRUK.
+
+
+
+
+DANTE EN BEATRICE.
+
+
+
+
+INLEIDING.
+
+
+De volgende verzen ontstonden na 't herleezen van Dante's eerste
+ontmoeting met Beatrice, toen hij bijna neegen en zij acht jaren oud
+was, zooals beschreeven wordt in "Vita Nuova". Of Beatrice die Bice
+Portinari geweest is, waarvan Boccacio in zijn Leeven van Dante spreekt
+is niet zeeker. Dat zij nooit in werkelijkheid zou bestaan
+hebben--zooals G. Rosetti, La Farina e.a. beweeren--is niet te gelooven.
+Zij mooge een anderen naam gedragen hebben, het meisje in 't roode
+kleedje heeft bestaan, en is door Dante gezien en bemind. Potgieter
+vraagt of wij het hem ten goede houden, dat hij, in zijn Florence,
+Beatrice's kleed in plaats van rood, wit maakte, "voor de onschuld",
+zooals hij zegt. Het in deezen den Florentijn te willen verbeeteren is
+echter den Amsterdammer moeyelijk ten goede te houden. Het achtjarige
+meisje ging in 't rood, "zooals het haren leeftijd paste" zegt Dante.
+Tien jaren later, als volwassen maagd, werd zij door hem in wit gewaad
+gezien. Na deeze tweede ontmoeting zag hij Beatrice in een vizioen,
+naakt, in een bloedig laken gewikkeld in de armen van Amor, die haar
+Dante's hart te eeten gaf, en daarna opvoerde ter zaligheid. Beatrice's
+dood in de "Vita Nuova" valt volgens d'Ancona, in 1290 ongeveer. Vóór
+1298 trad Dante in 't huuwelijk met Gemma Donati. Vier jaren later ging
+hij alleen in ballingschap en schreef Hel, Vagevuur en Paradijs.
+
+
+
+
+EERSTE DEEL.
+
+
+
+I.
+
+
+      Een vizioen van wonderhoog genucht
+    heeft mij, toen 'k in de poort mijns najaars staarde
+    en langs reeds winterige velden waarde,
+      den dag, den nacht en weer den dag verlucht.
+
+      Het was zoo fijn en lieflijk als 't gerucht
+    der voogels, die in herfstnacht naar hun gaarde
+    in 't zuiden trekken, hoog, hoog oover d'aarde,
+      zacht snaterend in ongeziene vlucht.
+
+      Het was zoo scherp en kleurig als van vlinders
+    de vleugel-cier--als zij zich rustend zonnen
+    op gloedbescheenen muur,--en zoo vol diep
+
+    geheimenis, alsof er uit de bronnen
+    van alle licht en vreugde¯een lokstem riep:
+
+      Ik zag een stoet van bloembekranste kinders.
+
+
+
+
+II.
+
+
+      Een meisje¯in kleedje, heerelijk getint
+    van zacht en zeedig rood, met wat sieraden
+    als 't kind die draagt, naar 't haar heur ouders raden,
+      het ranke lijfje¯omstrikt met blinkend lint,
+
+      zag 'k in gewoel van bloemen en gewaden
+    als heldre ster die vóór alle¯andren blindt,
+      en 'k zag hoe haar genootjes vroolijk traden
+    om haar, als eene die elk 't minnigst vindt
+
+      en als de schoonste zonder spijt wil roemen,
+    daar zij, hoe mooi en goed zij is, niet speurt.
+
+      Ik hoor haar kindernaam vertrouwlijk noemen,
+      de knapen roepen "Bice!" en werpen bloemen
+
+    naar 't blonde haar. Verleegen lachend beurt
+    zij de oogen naar haar ouders op, en kleurt.
+
+
+
+
+III.
+
+
+      Toen zag 'k twee felle donker-vuurige¯oogen,
+    in streng en ernstig knapen-aangezicht,
+    onafgewend naar 't lieflijk wicht gericht
+      door óóvermacht'ge tooverkracht getoogen.
+
+      De kind'ren eeten. Hij zit aan, doch zwicht
+    voor lust naar 't lekkers niet, maar onverwoogen
+    drinken zijn blikken 't jonge, lieve licht,
+      't éénige wat zij nog te zien vermoogen.
+
+      't Feestvolk stroomt uit, hij volgt, als weezenloos,
+    't lieftallig weezen dat haar macht niet weet
+      en niet vermoedt wat gloed zij deed ontbranden.
+
+      Hij treedt haar toe, heft stamelend de handen,
+    beroert de bloemen die zij draagt, haar kleed...
+      en zwijmt doodsbleek,--geslaag'ne voor altoos.
+
+
+
+
+IV.
+
+
+      O meester, zag ik met mijn geest de bron
+    des ongelijkbren liefdestrooms, wiens vloeden
+    na eeuwen nog een dorre waereld voeden,
+      die zulke weelde zelf niet baren kon?
+
+      Als Nijl het Nijldal, blaakrend in de zon,
+    drenkt hij het rotsig land van droeve' en moeden,
+    nog voelt een dichterhart of 't moest verbloeden
+      zoo 't zijner heerlijkheid zich niet bezon.
+
+      Bekoorlijke oorsprong van zoo grootsche macht!
+    Het kinderfeest, de blanke bloemenstad,
+      de schoone maatschappij, nog jong en blijde--
+
+    Zóó sluipt het eerste glinster-sprankje nat
+      uit woudenrijk gebergt, en babbelt zacht
+      waar kreekels sjirpe' op stilbezonde weide.
+
+
+
+
+V.
+
+
+      Heeft dan ook uw geweld'ge ziel geleeden
+    dat allerteerste, allerzoetste leed?--
+    Door dagen vuurig en door nachten heet
+      zaagt gij die onbeschrijfb're lieflijkheeden:
+
+      dat roode kleedje, 't lint, die ranke leeden,
+    die ooge-starren.... O ik weet!.... ik weet!....
+    en naar de zoete folter dieper beet
+      hebt gij om uitkomst of begrip gebeeden.
+
+      Doch toen het ruuwe leeven, koel en straf,
+    den wonder-broozen kinderdroom wou breeken,
+      dreef 't u van haar op verre weegen af,
+    maar kon den innerlijken glans niet bleeken.
+
+    Dood mocht haar lijf en aardsche vreugd u rooven,
+    dien eersten luister liet gij u niet dooven.
+
+
+
+
+VI.
+
+
+      Wie ben ik, als ik denk aan u, mijn held!
+    ik kleine,¯in 't klein-gevoelend volk begraven--
+    maar toch!--wat zoeten drank van min zij gaven,
+      mijns harten hart bleef zoeken, onverzeld,
+
+      naar minder niet, dan wat uw mond mocht laven,
+    kristallen dronk, uit eeuw'ge rots geweld.
+    Datzelfde, waar uw Godlijk lied van meldt,
+      heb ik voor alle tijden willen staven.
+
+      Uw stroom is majestatisch neergedonderd
+    met wentelsprongen tot den blanken plas,
+    maar als een zwoel, vermaledijd moeras
+      houdt U van mij mijn tijd en volk gezonderd.
+
+    En daar was géén, ik zeg u, die verstond
+    de taal der stroeve plooyen om mijn mond.
+
+
+
+
+VII.
+
+
+      Gij die uw ooverwonnen smart deed schijnen
+    als fakkel-licht, de duistere eeuwen dóór,
+    en liet in vuur uw zondaars-hart verreinen
+      en hield het brandende¯aan de waereld vóór,
+
+      hebt Gij dan ook die zwartste mijner pijnen
+    gekend, verwonnen en als meteoor
+    doen schrijven aan den nachtwand vuur'ge lijnen,
+      den menschen-volken tot belichtend spoor?
+
+      Ik weet een donker wee, dat klacht niet kent,
+    të eenzaam en të innig voor gedichten,
+    hebt gij dat óók aan uw zielsfirmament
+      genageld en als richt-gesternt doen lichten?
+
+    Hiér antwoordt géén, maar Gij woont hoog, ai wend
+    tot onzen God u, die weet, en zal richten.
+
+
+
+
+VIII.
+
+
+      De voogel Waarheid mijmert bij mijn hand
+    en peilt met ingetrokken kop de gronden
+      des heemels,--als verlangend naar zijn land
+    terug, van waar hem d'Almacht heeft gezonden.
+
+      Ik wacht in ootmoed, heilige gezant!
+    Nooit werd gij zoo vertrouwelijk bevonden.
+    Vertoef! en doe mij weeten en verkonden,
+      eer gij ter opvaart weer de wieken spant.
+
+      Ook hij, de zanger, hield u niet gevangen
+    in zijner lied'ren goudenkoordig want
+      en kon ter uwer woonsteê niet gelangen
+    eer zij, die hij beminde,¯uit Liefde's hand
+    zijn hart met al zijn bitterheid verteerde
+    en zóó tot 's Heemels Lichthof weederkeerde.
+
+
+
+
+IX.
+
+
+      Het was dezelfde wonderbare vonk
+    die oover mijnen opgang heeft geglommen,
+    waaruit de groote gloeden zijn geklommen,
+      die hij, de meester, onzer waereld schonk--
+
+      en die hem veilig voerde door de drommen
+    van spooken in hun gruuwlijken spelonk,
+    tot waar de starrenkrans der zaal'gen blonk
+      in 't Licht, waarvoor zijn liederen verstommen.
+
+      Zoozeer verscheiden zijn twee menschen niet
+    door ééne Hand uit eender stof geweeven,
+    of 'k weet, wat al die wond'ren groeyen liet
+      is 't zelfde, wat mijn kinderziel deed beeven...
+
+    O àl te machtig, àl te teer ontroeren!
+    mijn hand ligt stil--kan 't schrijftuig niet meer voeren.
+
+
+
+
+X.
+
+
+      Mijn hart heeft bitterheeden als de Dood
+    en diepten waar geen woorden van gewagen,
+      is daar wel Liefde sterk genoeg en groot,
+    die 't kan verzwelgen en ten Heemel dragen?
+
+      Ik blader vluchtig thans in 't boek der dagen
+    en leg het duisterst zonder deernis bloot,
+      tot schuuwe schimmen angstig rond mij klagen:
+    "Gedenk! Gedenk! Gedenk!--éér gij verstoot!"
+
+      Hebt Gij, mijn zanger, ongeschokt vernoomen
+    den doodssnik van uw allerschoonste waan?
+      en zijt gij vast de treeden opgegaan
+    bestroomd van 't bloed der teerste, liefste droomen?
+
+    Welk Licht-verschiet was 't dat u schrijden deed
+    zoozeer als God, zóó liefdrijk en zóó wreed?
+
+
+
+
+XI.
+
+
+      Er drijft een zeldsaam gisten, zeldsaam dringen
+    de jonge ziel in haren opgang uit.
+    Zij breekt den schors van waan die haar omsluit
+      en neigt tot nadering aan vreemde dingen.
+
+      Door 't naaste, wat niet-eigen is, gestuit
+    baart zij dan teedre ranken, die 't omringen
+    en gansch tot eigen-worden willen dwingen--
+      en geeft zich vangeling aan de¯eigen buit.
+
+      't Gaat dan om eeuwig heil! want ach! wie beurt
+    wat aan een schaduw zich heeft willen hechten?
+    En vast kan zich geen tweedemaal vervlechten
+      de rank, na d'eersten opgroei afgescheurd.
+
+    Dan worden alle klanken, alle kleuren
+    van 't Leeven weer een vreemd, vèr-af gebeuren.
+
+
+
+
+XII.
+
+
+      De schakel brak,--de Dood hield u gescheiden,
+    het Leeven sleepte u op zijn deining voort,
+    en, onder nieuwen liefde-groei versmoord,
+      ging schuil het glanzend schoon der eerste tijden.
+
+      Nochthans, nochthans voltrok zich ongestoord
+    het heilig Wonder, dat Gelieven beiden
+    door de¯eigen liefde¯elkaar tot God geleiden,--
+      en werd geboekstaafd in ontzach'lijk Woord.
+
+      Ik zie het aan en huiv'ring grijpt mijn ziel,
+    wij hadden van die Liefde een zwak vermoeden,
+    verrukt alree door 't ongeveer bevroeden--
+      Gedoog, dat ik voor haar gewisheid kniel.
+
+    Mijn hoofd buigt neer, omgolfd door staat'ge klanken,
+    laat de arme vreemd'ling in úw Tempel danken.
+
+
+
+
+XIII.
+
+
+      Wat zegt het najaar dat de blaren strooit,
+    het rul-geworden zomerloof doet zwijgen
+    van voogellied,--en leevens-weeke twijgen
+      met harde doodspracht van kristallen tooit?
+
+      Wat zal het leeven van zijn schoon herkrijgen,
+    door Tijd en Dood van zijnen bloei berooid?
+    Wat houdt er stand en ziet zijn groei voltooid
+      terwijl de welkende geslachten zijgen?
+
+      Er staat een boom, in lichten Hof geplant,
+    zijn takken reiken buiten 't ruim der heem'len,
+      zijn wortel voedt zich in der eeuwen zand,
+    zijn bloesem geurt, zijn looverdiepten weem'len
+      van voogelzang. Elk looverken een ziel
+    versterkt zijn machtig Leeven, éér het viel.
+
+
+
+
+XIV.
+
+
+      Ze noemen Liefde wat de ziel doet zieden
+    in helle vreugde van een oogwenk duur,
+    in lijden leevenslang,--met ieder uur
+      zien ze haar vluchtige bekooring vlieden,--
+
+      een sidd'rend glimpjen onstandvastig vuur
+    in woestenij van donkre doods-gebieden,
+    waar alle dingen zonder zin geschieden
+      naar starre wet van ijzige natuur.
+
+      Maar Hij, die op vervaarlijken en verren
+    boet-vaart door kringen, waar geen stervling kwam,
+    kondschap van 't onnaspeur'lijke vernam,
+
+    Hij gaf éénzelfden naam aan d'ééne Macht,
+    die 't kinds-hart wekt met stralen luuw en zacht,
+      en die de Zon beweegt en d'andre sterren.
+
+
+
+
+
+TWEEDE DEEL.
+
+
+
+XV.
+
+
+    't Zij dan door zesmaal honderd jaar gescheiden,
+      't zij dan zóó ongelijk van maat en macht,
+      zijn telgen wij nochthans van één geslacht
+    en draagt één liefde-tronk ons, bloesems, beiden.
+
+    Als klank van verre kerk-klok in den nacht
+      d'eenzamen dwaler oover duistre heiden
+    vertroostend meldt waar zijn verwanten beiden,
+    waar hem de lang gederfde haardstee wacht,
+
+    zoo heeft van ver 't plechtstatige geluid,
+      bij d'eersten flaauwen aangalm uwer woorden,
+    mij 't trouwlijk thuis der eigen ziel geduid,
+
+      en d'ooren van 't verlaten kindje hoorden
+    met grooter vreugd de moeder niet, die 't riep,
+    dan ik die roepstem uit der eeuwen diep.
+
+
+
+
+XVI.
+
+
+    Mijn Land, mijn Land, hoe blinken spiegelklaar
+      uw vlieten in de riet-bewassen zoomen,
+      stil glijdt het bruine scheepszeil langs de boomen,
+    kalm ligt het vreedige gehuchtje daar
+
+    met toorenspitsje en moolentje, te droomen,
+      breed ooverwelfd door blanke wolkenschaar,
+      die statig aandrijft uit de kimmen, waar
+    het zee-ruim wacht op d'altijd gaande stroomen.
+
+    Mijn Land van weide en rustloos winde-lied,
+    gij hebt de pracht van Arno's bloemen niet
+      en niet de grootschheid van Ravenna's wouden,
+
+    mijn Land, toch deed gij mij, als Hem, verstaan
+    wat in 't verganklijke niet kan vergaan,
+      wat ons van 't aardsche leeven voegt te¯onthouden.
+
+
+
+
+XVII.
+
+
+    Gij werdt gebannen uit uw vaderstad,
+      gij moest het bittre brood der deernis eeten
+      en kondt Firenze's heuvlen niet vergeeten,
+    wat hulde en glans de vreemde voor u had,
+
+    en nimmer heeft één, zooals gij, geweeten
+      hoe scherpe weemoed geeft, op 't lijdenspad,
+      herdenken van verlooren vreugde-schat,
+    van vroegre banden ééns voor àl gereeten.
+
+    Maar wee mij! wat is mij? ik ga in 't land
+      mij booven allen dierbaar en gemeenzaam,
+    waar 'k jong was, ga ik aan der liefste hand,
+
+      en voel mij toch gebannen, arm en eenzaam!
+
+    Wie dreef mij uit? mijn held, wat was mijn schuld?
+    Wanneer is 't tij der ballingschap vervuld?
+
+
+
+
+XVIII.
+
+
+    Mijn hart smacht naar dat verre vaderland,
+      waarvan wij beide op aard een vóórglans zagen,
+      toen nauw-ontwaakt, in blijde kinderdagen,
+    zich ziel aan ziele spon met teedren band.
+
+    Toen, door dat bliksemfelle licht geslagen,
+      verhief zich ons verwonderde verstand,
+      en bleef om 't kernvuur van zoo schoonen brand
+    en om terugkeer naar dat licht-heil vragen.
+
+    Dit is mijn smart, dàt raakt het diepste weezen
+      van al mijn vreugde en leed, dàt geeft de klank
+    van innigheid aan deeze zwakke zangen--
+
+      Gij steegt omhoog, op wieken, sterk en blank,
+    van een grootmachtig, triomfant verlangen--
+
+      mijn wonde brandt nog altijd ongeneezen.
+
+
+
+
+XIX.
+
+
+    "_De Zeegenbrengster_" luidde uw naam, o milde,
+      aan wie de waereld zooveel zeegen dankt,
+      wier brooze leeven, marmervast verklankt,
+    den dorst zooveeler schoonheids-dorst'gen stilde.
+
+    Ach, blanke liefde-zuil, bloedrood omrankt
+      door vuurig lied,--één vriendlijk groeten tilde
+      den Held in 't licht,--dat uw zacht aanschijn wilde
+    nogmaals verlichten wie er doolt en wankt!
+
+    Het menschdom stroomt, langs onheilvolle weegen,
+      de stralende uitkomst angstig tegemoet.
+    Wee, den in duistren dwarrelstroom geboornen!
+    Wee, den voor reiner schoonheidslicht verloornen!
+    Hoe reiken zij de handen, om den zeegen
+      van Liefde's minnelijken, zachten groet.
+
+
+
+
+XX.
+
+
+    Men noemde u Beatrice, maar gij draagt
+      heil'ger benaming, onbekend den veelen.
+      Hij heet u "_Liefde_", wien de glans-tafreelen
+    van uw verheerlijkt weezen zijn gedaagd,
+
+    die kroonde uw zeedig hoofd met de juweelen
+      van zijn kleurfonklend woord. Naar Liefde vraagt
+      nog immer wat op aarde duldt en klaagt.--
+    Zal ooit haar adem 't waereld-aanzicht streelen?
+
+    Kom, Zeegenrijke! jammerlijk in nood
+      om uwen bijstand moet nog 't menschdom strijden.
+      Vermag nooit in terugkomst te ooverschrijden
+    uw blijde voet den drempel van den Dood?
+
+    Des Vreedes Ster! der onrust vijandinne!
+    Verhelder d'aard met uwen lach van minne!
+
+
+
+
+XXI.
+
+
+    Gij, Alighieri, "_Glans der Eeuw_" geheeten,
+      Ook U noem ik met wijdingsvoller Naam,
+    want _Liefde_ zaligt slechts met _Wijsheid_ saam
+    en alle Smart vergaat voor 't zoete Weeten.
+
+    Kom, Wijsheid! dat uw zeegnend licht beschaam
+      wie vreezen van de vrucht der kennis te eeten,
+      en breng' te schand wie lichtschuuw zich vermeeten
+    de kracht te keeren van uw vrijen Aâm.
+
+    Vaar als een frissche wind de velden oover,
+      de vuuren aller Liefde wakker aan!
+      doe aller Harten Vlammen samenslaan!
+    en vaag den Heemel schoon met éénen toover!
+
+    dat 't dwalend volk weer d'oogen opwaarts richt
+    en schouwt naar d'één'gen Oorsprong van Uw licht.
+
+
+
+
+XXII.
+
+
+    De Stem des Lichts, die dóórbreekt ooveral,
+      doet dreunend òp de gouden heemeldeuren,
+      en de verborgen duisternissen scheuren
+    door 't verre daveren van haar geschal,
+
+    dan baart de troostelooze nachtgrond kleuren,
+      dan bloeit de leelie in het diepste dal,
+      dan stort zich, als een gouden waterval,
+    vreugde in het hart van allen die daar treuren.
+
+    Voor Wijsheid's aanblik houdt geen jammer stand,
+      voor haar handheffing zwicht de vale ellende,
+      waar zij haar wèl-betoomde rossen mende
+    gloeit al het leevende in haar stralenbrand.
+
+    En als de bloem naar d'ongenaakbre Zon
+    wendt zich de ziel naar haar onkenbre Bron.
+
+
+
+
+XXIII.
+
+
+    Thans weet ge, als ik, dat d'Almacht hooger troont
+      dan uw goud-vleugelige zangen steegen,
+      en dat de ziel langs nog benarder weegen
+    't hart des Heelal's moet vinden, waar Zij woont,
+
+    en dat alom daarbuiten is geleegen
+      de macht-kreits des Verdoemden, dien gij hoont,
+      en dat Gehenna geen verschrikking toont
+    zóóals die Nacht, waar alle Konden zweegen.
+
+    Wat is er Hel, 't en zij de Hel van Waan
+      waar, door een schijn verblijd, wij armen allen
+      verspeelen ons kortstondige bestaan,
+    om lachend in den muil des Doods te vallen?
+
+    En God ziet toe, hoe ons wuft leeven vlucht,
+    maar van zijn strengen mond valt geen gerucht.
+
+
+
+
+XXIV.
+
+
+    Wie eens uw watervelden heeft aanschouwd
+      o zee! waaroover zilvren glanzen glijen
+      en zag uw eindelooze golvenrijen
+    aanstrijken van de kimme, grijs en goud,
+
+    wie ééns met uwer blauwe woestenijen
+      schriklijk bestaan verzoend werd en vertrouwd,
+      en voelde aan uwe rotsen, grauw en oud,
+    d'ontroerde ziel tot ruimer bloei gedijen,
+
+    hoe kan die anders dan in smachtend dulden
+      de droefheid ondergaan van enger sfeer?
+      Hij kent geen vreede in 't veilig landschap meer
+    schoon aarde en zon hem elke wensch vervulden.
+      Hij wil de wijdheid der verlaten kusten
+      als kon hij nader dáár aan Gods hart rusten.
+
+
+
+
+XXV.
+
+
+    't Is niet om mij, 't is om ons droef geslacht
+      dat nog die wonde branden blijft hierbinnen,
+      want ik moet haten teevens en beminnen
+    en liefde blijven geeven waar 'k veracht.
+
+    Zoo was Hij niet, die met gelijke kracht
+      geliefd heeft, en gehaat met ziel en zinnen,
+      en zich van 's Waerelds einddoel en beginnen
+    en d'eigen Waarheid zeeker heeft geacht.
+
+    Maar in mij gloort een vonk van nieuwen dag,
+      wèl ongewis nog en in hachlijk beeven,
+      maar voorboô van een ruimer, schooner leeven
+    dan 't allerschoonste wat mijn held ooit zag.
+
+    Zoo zal ik dan, welweetend, zonder klagen,
+    dit heilig lijdensmerk geduldig dragen.
+
+
+
+
+
+DES LEEVENS KERN.
+
+
+
+Des Leevens Kern.
+
+
+    Zooals de kleuren nu mijn hart opbeuren
+      deeden ze 't nooit, ook niet in versche jeugd,
+    en aller waer'ld zoet-zorgelijk gebeuren
+      heeft nooit zoo rechtstreeks mijn verstand verheugd.
+
+    Het Leeven spreekt nu met een klare stem.
+      Als 't carrillon des morgens van een tooren,
+    dreunt mij, die opziet, wislijk en met klem
+      de blijde noodzaak van elk ding in d'ooren.
+
+    Elk lijden waan, zonder bestand noch duur,
+      elk pijntje¯een wenk en richtvonk onzer weegen,
+    de waan een toornwolk rond Gods liefdevuur
+      hoe kloeker dóórgeboord, te eer ontsteegen.
+
+    En God geen ding, geen kracht, maar vriend en vader
+      digt bij mij, digt, den dag, den nacht--den nacht,
+    liever dan 't liefst en dan het naaste nader,
+      de vreugd van 't blijdst en van het schoonst de pracht.
+
+    Nu zie ik weer geranium en linde
+      met 't oog eens kinds, als waar ik pas ontwaakt
+    en zee en duin, die ik als kind zóó minde
+      mijn manlijk hart met voller vreugde raakt.
+
+    Ai, laat mijn blik verzwakken, 't lijf verouden!
+      wanneer herinnren faalt en denkkracht dooft
+    heb ik bereikt wat 'k eeuwig zal behouden,
+      dat vrij de ladder breek', ik borg het ooft.
+
+    Wie zou 'k nog haten, schoonheid is in allen,
+      'k zie gansch den nacht niet om één vonkske licht
+    en waar een hart zich ópdoet, moet ook vallen
+      mijn liefdevloed, door eigen wigt gericht.
+
+    Het lust mij wat ik heb aan glans te spreiden,
+      niemand moog danken, nochthans blijft de lust,
+    om wisse vreugd trots ik 't onwisse lijden,
+      ik ken het zoete werk om zoeter rust.
+
+    Dat komt dewijl ik in een blind vertrouwen
+      d'onzichtbre kern van 't zichtbre Leeven zocht,
+    geduldig zooals dorst'ge bloemen schouwen
+      die zich ontvouwen voor het reegenvocht.
+
+    Dit's ál, onrust'ge, die mij mocht benijden,
+      geen meerder weetenschap en doet u nood:
+    blijf 's Leevens kern betrouwen--en de Dood
+      met àl zijn schrik moet eeuwig van u scheiden.
+
+
+
+
+Koele Mei-dag.
+
+
+    De blindend-blanke hagelwolken drijven
+      trotsch en geducht aan 't hardblaauw firmament
+    en dreigen met hun schaduw te verstijven
+      de schuchtre kindren van de jonge lent.
+
+    Van 't koele Noord varen ze stom en prachtig,
+      gekuifde sneeuwkop booven grauwen buik,
+    door den van toorn gebolden stoet onmachtig
+      groet lieve zon de beidende¯aard tersluik.
+
+    Toch drijft, niet-kleumsch, de beuk haar bleeke loover
+      ten twijgen uit, de tulpbloem flonkert koen,
+    de berk in 't sparbosch sprinkelt zich àl oover
+      met tintellooverkes van teeder groen.
+
+    De koekoek roept getrouw het voorjaar uit,
+      de mei houdt vol, bestendig langs de dreeven
+    schalt nachtegalenslag en lijsterfluit,
+      en alom zeegeviert het lichte leeven.
+
+
+
+
+De schat mijns harten.
+
+
+    Aldoor maar moet ik bedenken de schoone gedachte,
+    Telkens weer moet ik beschouwen den schat in mijn boezem,
+    Nimmer verzaadt zij mijn oog, als eens rijken juweelsteens
+               Wisslend geflonker.
+
+    Is het dan, is het dan waarlijk mijn eigenst, mijn innigst?
+    Heb ik het kostbaarst der waereld, wat bloed niet kan werven?
+    Hoe heeft vóór allen aan mij dan, aan mij zich voltrokken
+              't Nameloos wonder?!
+    .............................................................
+    .............................................................
+    Het is mijn ster, het is de sterke liefde,
+    die niemand kan verstaan en niemand ziet,
+    die alom heerscht, die al vertroost wat griefde,
+    die stralend schoon uit alle dingen schiet.
+
+    Nu ken ik haar die heft en heelt en heiligt,
+    die zacht als water door geen kracht bezwijkt,
+    den Satan slaat en voor demoonen veiligt,
+    die immer buigend booven bergen reikt.
+
+    Haar glans ging òp toen ik geen vreugd meer vragend
+    in duldsaam beeven uitzag in den nacht,
+    toen heeft zij, mij in Liefstes oogen dagend,
+    beweezen haar onnoemelijke macht,
+
+    Dies roem ik God, zal van zijn Rijk gewagen,
+    spijt aller schijndeugd, spot of hindernis,
+    daar Hij der waereld doem zoo ligt leert dragen
+    en zacht voor Liefde's kindren is.
+    .............................................................
+    .............................................................
+    Altijd door moet ik weer denken de schoone gedachte,
+    Als ik ga slapen en 's nachts en des morgens, des morgens,
+    Als zij weer waarlijk in luister ontluikt uit den scheemer,
+               eeuwig waarachtig.
+
+    Hoofdschuddend lach ik tot bloemen, tot weiden, tot wolken,
+    d'armen strek ik der zee toe: "wéét ge het? wéét ge het?"
+    Tranen stroomen mijn wangen langs, mild als de slaaf weent
+               voelend verlossing.
+
+
+
+
+Het looverlied.
+
+
+    Hoe heerlijk onder bladgeruisch te gaan
+    van groote boomen die in duister staan,
+    weer naar hun machtig nachtgezang te luistren
+    hun wijd gezwatel en plechtstatig fluistren.
+
+    In langen winter zongen barre twijgen
+    een ander lied. Zij klaagden, of hun zwijgen
+    was angstig in den Januari-mist.--
+    Maar 't loover kwam toch weer--en hoor nu is 't
+
+    als een gelukkig volk dat zeegezingt.
+    Nu juicht het gansche lenteland, er klinkt
+    fijn geschalmei van voogels in de verte--
+    zoo fijn en klaar als 't tintelend gesternte
+
+    dat door de zwarte bladerschimmen kijkt
+    en met haar vaag beweegen komt en wijkt.
+    Ik ga door looverlied en sterreschijn
+    blij en gerust. Ook in mijn kleine brein
+
+    worden nu teedre liedekens gebooren
+    die 'k liefst mijn teeder lief wou laten hooren.
+    De wind die 't nachtland als een harpe streelt
+    in maatgang met mijn stille liedjens speelt.
+
+    Als nu mijn ziel reeds in dit brooze huis
+    het looverlied verstaat en 't zeegeruisch--
+    zal ik dan niet in sterker lijf herbooren
+    den juubelzang der gouden sterren hooren?
+
+
+
+
+Alles voor U.
+
+
+    Alles voor U,--wie is er nog betrouwbaar
+    dan Hij die 't licht en de gesternten maakt,
+    van wien al wat er tastbaar heet en schouwbaar,
+    al wat ons lijf beroert en raakt
+    is enkel een gedachte¯en teere droom?
+    De breede zee met witbeschuimden zoom,
+
+    zilv'rig beglansd door vluchtige lichten,
+    't kantig gebergt, gloedrood in zonnevonken,
+    wat zijn ze, dan Uw droomgedichten?--
+    Gij denkt hem éve' en eeuwig pronken
+    de groote maaksels voor der schepslen oog.
+    Het vaste veld, de luchte wolkenboog,
+
+    Gij denkt, gij zingt zë,--als een blijde knaap
+    des morgens gaand langs glinsterende bronnen
+    zijn zangen zingt, gelukkig na den slaap,--
+    zoo zingt Gij waerelden en zonnen,
+    schrijdend langs schitterenden leevensvloed,
+    door U geleid, ontvangen en gevoed.--
+
+    Alles voor U,--gij mijn getrouwe God,
+    nu weet ik wèl waarom Gij mij deed vinden
+    begrijp zoo luttel, zooveel haat en spot,
+    zoo weinig vrinden en zooveel verblinden--
+    't Was dat mijn hart, verbijsterd, keeren zou
+    tot U alleen, bron van begrijp en trouw.
+
+    Al wat ik nog aan lieven en aan leeven
+    te geeven heb, 't is al, 't is al voor U,
+    maar om Uw lieven wille kan ik geeven
+    den menschen méér aan liefde, dan tot nú--
+    Schoon zij mij al niet danken of verstaan
+    te lieflijker glanst mij Uw glimlach aan.
+
+    Hier is mijn hart,--ze noemden het ontrouw,
+    het was zoo wispeltuurig en zoo grillig,
+    verlatend vrind voor vrind en vrouw voor vrouw,
+    toch is 't standvastig en gewillig.
+    't Zwierf als een schaap van weide op weide verder,
+    volgend het roepen van onzichtbren herder.
+
+    Als een wit vlinderken ging 't welgemoed
+    in zachte fladdervlucht door donker dal,
+    en zocht met vagen schijn een stellig goed:
+    Uw licht, Uw zoetheid ooveral,--
+    totdat het door de sombre denne-stammen,
+    den vrijen, hoogen heemel weer zag vlammen.
+
+    Hier zijn mijn oogen,--ach, zoo blind! zoo blind!
+    Voor zooveel vondsten hebben ze geglansd,
+    als die van 't kind, dat eenen glasscherf vindt
+    en roept: "een diamant!" en danst
+    in 't rond, de vingertjes aan bloed gesneeden.--
+    Hier is mijn stem,--die om zoo kleine reeden
+
+    geweeklaagd heeft, door vrees en twijfel zwak.
+    Zij deed de menschen luisteren en weenen,
+    totdat zij steeg en sterker klanken sprak....
+    toen heeft zij onoprecht gescheenen,--....
+    Vader! voor wien geen kunst noch liegen baat,
+    neem Gij haar aan in haar oprechten staat.
+
+    Neem alle sieraad met uw zuivre handen,
+    al wat er uitblonk van mijn weezen af,
+    op úw altaar mag door úw vuur verbranden
+    al wat mij trots en aanzien gaf.
+    Ik wil niet zooveel beeter zijn dan andren--
+    maar liever digt-bij in uw schaduw wandlen.
+
+    Voor U mijn naam, mijn eer, mijn kunst, mijn deugden,
+    ik begeer niets dan wat Gij stil hergeeft--
+    Maar leer mijn zinnen, die mij zóó verheugden,
+    hoe Gij, in al wat zij ontwaren, leeft.
+    Hoe ik mijn Liefste¯om U alleen bemin,
+    en hoe al 't schoone sluit uw schoonheid in.
+
+
+
+
+De Staf.
+
+
+    Onrust en donker alomme,
+    Bang als een doove-en-stomme,
+    tastend als blind ga ik omme--
+           Waar is mijn staf?
+
+    Ik lijd en moet veelen verdrieten,
+    ik geniet ook en doe wel genieten,
+    maar alle vreugd zie ik vlieten
+           in een graf.--
+
+    Ik weet wat alleenig mij rust geeft,
+    wat mijn angsten gesust heeft,
+    als 't kind dat moeder gekust heeft
+           vóór den nacht.
+
+    Dit is mijn staf--dat alle dingen zijn
+    gedachten van een dierbaar, minnend Weezen
+    gansch wáár, maar anders dan hun schijn.
+    Weet ik dat goed--weg zijn mijn vreezen.
+           Dan glijdt de vracht
+    van dat onrustige van mij af.
+    Dan voelt de blinde weer zijn staf
+    Dat is de kus die moeder gaf
+           aan 't kindekijn.
+
+    Maar vergeet ik het éven,
+    dan heeft mijn staf mij begeeven.
+    Wáár, wáár is hij gevallen?
+    Niemand weet het van u allen,
+           Geen één, geen één,
+    en ik sta weer weifelend en alleen,
+    bedenkend hoe toch alles vliet
+           in het niet.
+
+    Mocht ik een Godsgaaf bedingen--
+    ik vroeg sterke herinneringen
+    omtrent eeuwige dingen.
+
+
+
+
+Aan de Groote Dichters.
+
+
+    Blijft ons nabij, hoogtroonende getuigen
+      des Leevens, waar ons machteloos geslacht
+    geen zweem van kent, opdat ons niet te buigen
+      vermoog' hun laag gedacht'.
+
+    Kaats ons den schijn, als gouden looverhoofden
+      welvend uit diepten van een somber woud,
+    den schijn dier zon, waarin wij nóg geloofden
+      in schaduw droef en koud.
+
+    Hard drukt de last der schoonheidlooze dagen,
+      niet d'onze, maar der broederen rondom,
+    die ons bestaan door eigen derving dragen,
+      't lijf der gerechten krom.
+
+    In zorgen gaan wij, Blijden van natuure,
+      Zangers voor God, van Schoonheid en Geluk,--
+    dat dan niet tot versterf van 't Hoogste duure
+      des meededoogens druk!
+
+    Richt óp ons hoofd, als gloedrood in den morgen
+      de zonbeglansde toppen van 't gebergt',
+    ontlokt ons schouwen aan de kleine zorgen
+      waarmee de waereld tergt.
+
+    Wat gij doorleefde in voeling onuitspreekbaar,
+      geen werk der waereld schoort het of genaakt
+    de hoogten waar voor altijd en onbreekbaar
+      uw ziel haar woonstee maakt.
+
+    Bóoven de kwaal en de armoe onzer tijden,
+      bóoven 't gevecht om ruimte¯en 't zwoegen om brood,
+    leert gij ons kalm op weidsche weegen schrijden
+      in weelden sterk en groot.
+
+    De waereld is een droom u, één uit velen,
+      en niet de schoonste,--de verklankte schijn,
+    't verzinlijkt beeld blijft u toch vèr verscheelen
+      van 't ongelijkbaar zijn.
+
+    Maar juist door macht dier zeldsame genade
+      te kennen 't Licht waartoe ons oog niet reikt,
+    kleedt gij in wondre¯en óoverschoone wade
+      al wat op aarde prijkt.
+
+    d'Oogappels groot en donker op de vonken
+      van Gods verborgen wonderen gericht
+    hebt gij 't klein leeven rondom u geschonken
+      een rijkdom lief en licht.
+
+    Zoo gaaft gij, die mijn vriend zijt en gezelle,
+      schoon gansch verteerd in uw Godsliefdebrand,
+    juist door dat vuur een luister hoog en helle
+      aan 't heerlijk Vlaanderland.
+
+    Maar Goethe wist ook, dat waar twee zich vinden
+      in 't kamerkijn, de waereld breed en wijd
+    voor hunner liefde gloorie kan verzwinden
+      met al haar heerlijkheid.
+
+    En voor een gouden woord van Dante's lippen
+      een juubel-klinken uit Hebreeër-psalm
+    zien we¯al ons bangelijk getob verglippen
+      als spook voor klokkengalm.
+
+    Maar wee den dichter die niet staag blijft weeten
+      dat van Godsliefde alleen zijn dichtmacht stamt,
+    hij wordt bij 't stemloos volk teruggesmeeten
+      midde¯in zijn kracht verlamd.
+
+    Blijft ons nabij dan, dat wij niet vergeeten
+      de rechte waarde¯en zin van wat bestaat
+    en wij wat van den heemel is niet meeten
+      naar menschenmaat.
+
+
+
+
+Shelley's Epipsychidion.
+
+
+    Een vuurstorm van vervoerende gedachten
+      een woord vol flonkerende majesteit
+    verlicht opnieuw de scheemring mijner nachten
+      en breekt des leevens vale eenvormigheid.
+    Waar is een tweede woord als dit ontvaren
+      aan menschenmond, in al der menschheid jaren?
+
+    Dit is geen teeder lied van liefde en leed,
+      dit is geen mijmerende klacht van minne,
+    het is een donderende vrijheidskreet
+      en houdt het helderst vuur van wijsheid inne
+    dat ziedend in der menschheid boezem lag
+      en losbreekt met verbijsterenden slag.
+
+    Haar klank is uit geweldige geruchten
+      van donder, zee en stormen saamgesteld,
+    haar vaart is 't waarmee wolkendriften vluchten,
+      waarmee een meteoor den nacht doorsnelt,
+    haar opgang stijgt in ijlste ziele-luchten,
+      haar macht is meer dan àl wat menschen duchten.
+
+    Het is een fonkelende lans gedreeven
+      recht in den muil van goor en donker beest
+    dat 't schrikbevangen menschenhart doet beeven
+    maar machtloos deinst als 't niet meer wordt gevreesd.
+    De grimm'ge schimmen Waan en Dood vervagen
+    waar heldenvoet den eersten stap dorst wagen.
+
+    Het is een eenzaam, arendsjong, dat schouwend
+      in peilloos blauw, de stramme vlerken rekt
+    en eindlijk, innerlijken drang betrouwend,
+      den greet'gen hals ver van den rotskant strekt
+    en stort zich vreesloos in de ruime sfeeren
+    om d'eigen nooit-beproefde macht te leeren.
+
+    Ik spreek in koel bezinnen, noode drijft
+      heilige waarheid wel-betoomde woorden
+    tot koener vlucht, want deeze schoonheid blijft
+      der bliksemschichten helste, die doorboorden
+    wat als een somber neeveldek bezwaart
+      't zwoel-broeyend menschenleeven deezer aard.
+
+    Het is alsof een volk verworpen slaven
+      roerloos gekneeveld ligt op donker land,
+    het lijf omschalmd, 't gelaat in stof begraven
+      terwijl een vaal gewolk de lucht bespant--
+    maar één verrijst en doet door machtig wringen
+    met luiden klank de bloed'ge boeyen springen.
+
+    Het ijzer valt, hij staat rechtop gericht,
+      en als een gloed-fontein met duizend kleuren
+    maakt zijn geroep den veegen heemel licht
+      en doet de vlam zijns woords den scheemer scheuren,
+    't verworpen volk blijft stil en geeft geen teeken,
+    maar d'englen aan de hellepoort verbleeken.
+
+    Gij armen, die niets hoordet, niets begrijpt
+      gevoelloos in uw dof bestaan verlooren,
+    weet dat de vrucht der vrijheid is gerijpt.
+      Uit aardsche liefde is 't heemelsch kind gebooren
+    dat van uw doodsch geslacht den boei kan slaken
+    en uw verdoofde blikken glanzend maken.
+
+    Want niets heeft er vermoogen dan de Geest.
+      Zij sprak van Glans en Schoonheid, onvernoomen
+    door wie nog kruipen, siddrend voor het beest.
+      Doch wat haar bliks'mend wilswoord schiep, zal koomen.
+    Haar zeegen werkt, haar opvaart duldt geen kluister,
+    haar vrijheid daagt in nooit-vermoeden luister.
+
+
+
+
+Stem van Génerzijds.
+
+
+    Het was zoo licht toen ik moest scheiden
+      de spreeuwen kweelden luide en teer,
+    en een onnoemelijk verblijden
+      vervulde veld en atmosfeer.
+
+    Een plechtig en verblindend wonder
+      verrees,--als waar 't voor 't eerst,--de zon,
+    en bloem op bloem ontsloot zich onder
+      haar zeegen, naar zij kracht gewon.
+
+    De waereld scheen verbaasd te ontwaken
+      als vond haar 't licht voor d'eerste maal.
+    'k Zag zwaluwen hun nestjes maken
+      en zwieren in den morgenstraal.
+
+    Ik zag de kiewiet om zijn jongen
+      klapwieken met bezorgd gerucht--
+    ik hoorde hoe de meerlen zongen
+      hun welkom in de luuwe lucht.
+
+    De wind bestreek de fonkel-vlieten,
+      de golfjes plapperden in 't lisch,
+    't ging al van 't zoete licht genieten
+      en blonk van dauw en ruischte frisch.--
+
+    Ik was niet angstig om te sterven,
+      maar 't zag zoo luisterrijk op aard,
+    als had al 't schoon, dat ik ging derven,
+      zich in één uiterst uur vergaard.
+
+    Genooten goed, dat ging begeeven,
+      had ik u wel genoeg bemind?
+    Verheeven weelden van het leeven
+      nam ik u dankbaar, als een kind?
+
+    Wist ik mijn korte leevenswijding
+      te vieren als een heilig feest?
+    Is mij 't ontwaren tot verblijding,
+      't bepeinzen tot een lust geweest?
+
+    Als vaagde ik zwarte spinneraggen
+      van oud en kostbaar schilderij,
+    zag 'k onontgonnen vreugden lachen
+      voor 't eerst van duistre spinsels vrij.--
+
+    O angst, o waan, o booze krankte
+      der menschen, die ons elk besmet,
+    die den hartstochtelijken dank te
+      bewijzen onzen God, ons let,
+
+    die ons doet weifelen en doet ijzen
+      en wroegen, klaaglijk en bedrukt,
+    waar 't leeuw'rikje' in zijn luchtpaleizen
+      omhoogvaart, juub'lend en verrukt.--
+
+    Hoor gij, die nog in 't licht moogt woonen,
+      dit woord uit 't eeuwig droomrijk aan:
+    "verdrijf die schimmige demoonen"
+      "die voor Gods lieflijk aanzicht staan!"
+
+    "Hard drukt de spijt om noodloos lijden,"
+      "Om gloorie, door een waan gemist".....
+
+    De¯aard was zoo licht, toen ik moest scheiden,
+      en zooveel schooner dan ik wist.--
+
+
+
+
+Een Minnezang.
+
+
+      Vraagt ge mij zangen?--Maar wie
+    maakte mijn leeven tot een harmonisch lied?
+    Weinigen die de melodiëen er van verstaan,
+          Maar gij toch wel?
+
+    Als ik aan u denk, denk ik aan de leeuw'rik
+    de leeuwrik die des nachts zingt onder de sterren,
+    alleen tusschen de zwarte, stille wolken,
+    gansch alleen booven de duistere aarde,--
+    de maan sluit slaaprig 't oog aan de kimme--
+          hij waakt en zingt.
+
+    Als ik aan u denk zingen zóó mijn gedachten,
+    de duistere aarde luistert niet.
+
+    Wie heeft mij de troost gebracht en de verzoening
+          toen ik mat was van strijden,
+    niet verslagen maar duldend zonder vreugde?
+    Wie heeft mijn wintersche dagen verkeerd in luuwte?
+    Wie heeft mij liefde doen kennen zonder bitterheid?
+          Wie heeft mijn blijdschap hersteld?
+
+    Gij weet hoe zwaar het is God te gedenken
+    in alle donkere gangen des leevens.
+    Maar door u heb ik Hem niet vergeeten.
+          Verlangt ge nog meer?
+
+    Verzoenster! met u vond ik de zee
+          de groote zee des vreedes--
+    en in de verre heemelen van rust heb ik gestaard,
+          zij het maar éven.
+
+    En mijn deemoed is ontbloeid naast de uwe,
+    en mijn getrouwheid is door de uwe gebooren,
+    en uw geduld is het mijne geworden
+      onder den zeegen uwer liefde.
+
+    Uwe oprechte oogen volgden al mijn beweegen
+    en hebben mijn hart en handen verlicht--
+      en de trage nevelen zijn opgeklaard
+          van mijn voorhoofd.
+
+    Welk heerlijk wonder als de vlagen staken,
+    als het gedonder der stormen ophoudt en de koude
+          reegen niet meer striemt,
+    als de zon door langsaam verzwindende wolken
+      warmte zendt op het verstilde loof,
+    als dan de reegenzware halmen zich rechten,
+    en de eerste voogelstemmetjes bedeesd weerklinken,
+    en het leeven van de ontelbare teedere weezentjes
+    die wat vreugde zoeken op 't gras, in de lucht, in 't water,
+          schuchterlijk hèrbegint.
+
+      Ach, zoo zoet was het weeder opleeven
+      onder den grooten zeegen uwer liefde,
+      seedert zijn mijn dagen zangen geweest.
+          Verlangt ge nòg meer?
+
+      Neem dan deeze ordelooze stroofen,
+    ook de leeuwrik zingt wild en zonder reegelmaat,
+    hij breekt af en herhaalt en herhaalt, als door àl te
+                                          machtigen aandrang
+          van zijn innigheid.
+
+
+
+
+In Memoriam.
+
+
+    Zoo werd u 't wigt der kommervolle dagen
+      ten lest te zwaar en naamt ge, t'enden raad,
+      uw daadkracht saam tot éénen wanhoopsdaad,
+    de pijlers breekend die niet konden schragen--
+
+    zachte, bescheiden broeder! teedre vrind!
+      te vroeg gebooren kind van beeter tijden,
+      waarin der menschen vluchtige uuren glijden
+    met ligter gang, en elk zijn bloeitijd vindt,--
+
+    zoon van een volk van blijde, wijze kind'ren,
+      die in bedachtsaam en gerust bestaan,
+      met fijnen glimlach zien Gods wond'ren aan
+    en niemand in zijn lucht gepeins verhind'ren.
+
+    Bestemd voor zulk een waereld, zulke volken,
+      waar men den nooit-gezienen groet als vrind
+      en d'eigen ziel in elk weerspiegeld vindt--
+    werd gij geworpen in de neevelkolken
+
+    van dit verbijsterd en mislukt geslacht,
+      van deeze warre tijden. Blij en goedig
+      stonden uw oogen in 't begin en moedig
+    toogt ge ten strijd met al uw kracht.
+
+    Maar ach! hier geldt niet eedelmoed, noch fijnheid
+      van geest, noch loyauteit, noch zwier, noch eer,
+      't hoogst-streevend hart ligt allereerst ter neer,
+    ter sluik gemoord door onbespeurbre kleinheid,
+
+    want als een giftdamp vol miasmen, smoort
+      den eedlen geest het kleine, lage leeven
+      der duizenden, wien schoonheid is om 't eeven,
+    die spotten om oprecht en innig woord.
+
+    Meedoogenloos door 't strenge lot gebannen,
+      verweerloos, arme broeder! tot dien strijd,
+      beklom u 't weeten uwer machtloosheid
+    telken dag weer, met telkens weer vermannen.
+
+    Gij voelde 't als een monster, valsch en wreed,
+      door zwaardslag en verwonding onverstoorbaar,
+      gestadig nader, schaduwig, onhoorbaar,
+    bekruipen uw arm lichaam, nat van zweet.
+
+      Doch strijden moest ge¯of sterven! Niet gedoogd'
+      uw diep gevoelig hart de koele rust
+      des wèl-voldanen, die van veil'ge kust
+    naar storm-geslagen schepelingen oogt.
+
+      Als een die oogenlid-loos en gebonden
+      naar 't hachelijk worst'len van zijn landsvolk staart,
+      niet wenden kan het hoofd, noch heffen 't zwaard,
+    noch stelpen 't bloed of reinigen de wonden--
+
+    Zooals een die in droom zijn huis in vlam
+      ziet en in doodsgevaar zijn vrouw en kind'ren
+      maar kan het schrik'lijk onheil niet verhind'ren,
+    de stem verstikt, aan alle leeden lam--
+
+    Zoo liet der waereld vale, vage nood
+      u niet meer toe te waken of te slapen--
+      gij kondt niet stillen 't wee, noch beuren 't wapen--
+    wat bleef er uitkomst als de dood?
+
+    Dit is geen tijd voor teed'ren,--als de wagen
+      van Jaggernaut verplet hen 's Leevens wigt,--
+      toen hebt ge op 't eigen hooploos hart gericht
+    't onnutte wapen, te zwaar om te dragen.
+
+    Was 't misdrijf?--Duister is Gods raad ons armen,
+      ons innigst geeven wordt het ruuwst geknot,
+      rondom is argwaan, weifeling en spot,--
+    zou Hij zich des oprechten niet erbarmen,
+
+    die streedt tot 't einde van zijn kracht, en viel?
+      En wie van ons, bedreigden, durft het wraken
+      zoo gij geen andre doortocht wist te maken
+    voor uw bemoeyelijkte ziel?
+
+    De dag dringt in mij met dezelfde pijnen
+      als die u folterden,--zoo ik nog sta,
+      ik noem 't geen kracht, ik noem het maar genâ,
+    zou mij uw val dan zwakheid schijnen?
+
+       *       *       *       *       *
+
+    Toen kwam er rust,--de rustelooze wind
+      suist eeuwig voort door 't glanzig helm der duinen,
+      waar digtbij zee, aan Holland's groene tuinen,
+    uw lijf zijn zonn'ge ligstee vind.
+
+    Zoo droome uw losgemaakte ziel in vreede
+      van 't schoone en goede wat ge vondt en deedt,
+      en van ons die u minden.--
+                                 Zacht betreed
+    ik nu met stillen dank de vreed'ge steede.
+
+
+
+
+Zelf-Schouw.
+
+
+    Mijn blanke dwaal-ster zie ik staan
+      in donkerblauwe¯omnachting--
+    op dorp en duinland schijnt de maan--
+    in mijn bevreedigd hart vangt aan
+      een diepe zelf-betrachting.
+
+    Ik ben wel een gezeegend wicht,
+      doch weet dat niet gestadig,--
+    maar als ik stil mijn aandacht richt
+    op 't innig zelf, komt steeds het Licht
+      en wijst het mij genadig.
+
+    Geslingerd ben ik her en der,
+      gedoold heb ik vervaarlijk--
+    doch schijnt mij mijn verheeven Ster
+    na elk verdwalen minder ver
+      en 't leeven min bezwaarlijk.
+
+    Een kleine en altijd heldre bron
+      van glinsterende blijheid,
+    verberg ik diep, en nooit verwon
+    mij 't leed, als ik maar woonen kon,
+      gerust, in haar nabijheid.
+
+    Doch 't wilde leeven lokt mij uit--
+      dan kamp en lijd ik deerlijk,--
+    tot ik weer hoor haar zacht geluid
+    en als een bruidegom zijn bruid
+      haar wéérvind, schoon en heerlijk.
+
+    Mijn arme lichaam, teer en broos,
+      doe ik mij wèl serveeren.--
+    tot ik het eenmaal, leeg en voos,
+    te rust zal leggen voor altoos,
+      als afgedragen kleeren.
+
+    Mijn hart behoudt geen spijt of nijd,
+      't zoekt ook zijn lust niet grillig.--
+    Door onbesuisde teederheid
+    heeft het wel veelen leed bereid,
+      doch griefde 't niemand willig.
+
+    Mijn weezen heeft een tragen gang
+      't wil tijd, zich te bezinnen,
+    't vreest pijn te doen en mijmert lang,
+    maar vaart dan plotsling uit, nooit bang
+      iets hachlijks te beginnen.
+
+    Waarheid is mij, wat 't kindekijn
+      de borsten zijn die 't voeden,
+    doch weetend dat zij schoon moet zijn,
+    vergrijp ik mij aan schoonen schijn
+      vaak tot mijn handen bloeden.
+
+    En onontmoedigd, weederom
+      zoek ik wat goed en eerzaam
+    aan elk is, wien ik teegenkom--
+    want hoezeer onbesuisd en dom,
+      toch ben ik niet onleerzaam.
+
+    Ik acht mij maar een kleine man,
+      bedeesd en zwak van krachten,--
+    doch welke macht ter waereld kan
+    verslaan wie stijgt op vleuglen van
+      zijn godlijke gedachten?
+
+    't Liefst ging ik als een zorgloos kind
+      aan vaders hand door 't leeven.
+    Doch hoe, zoo 'k hier geen vader vind,
+    zoo wijs, zoo sterk, zoo hoog-gezind,
+    om hem vertrouwelijk en blind
+      mijn kinderhand te geven?
+
+    Toen moest ik wel, met zware dracht,
+      den schijnbren hoogmoed dragen,
+    alleenstaand met begrip en klacht,--
+    en aan de sterren van den nacht
+      om eenen Vader vragen.
+
+    Mijn eigen, echte makelij
+      doet veelen zich bedriegen,
+    ze noemen 't spel en hoovaardij,
+    en als ik eerlijk spreek en blij
+      dan heeten ze 't me liegen.
+
+    Ik word geliefd, ik word gehaat,--
+      noch Eer is 't, noch Beschaming,--
+    want wie mijn weezen niet verstaat,
+    hij raakt mij niet, maar mint of smaadt
+      een pop, met mijn benaming.
+
+    Mijn Vader maakte mij gewis
+      aldus, opdat ik leere
+    hoe ijl der menschen oordeel is,
+    en ik mij van hun ergernis
+      tot Zijn vertroosting keere.
+
+
+
+
+Julius Oldach.
+
+
+    Wohl nicht umsonst trägt Frau Germania
+    so stolz die Krone und so hoch den Busen,
+    errang sie doch den Ehrenpreis der Musen
+    für Poësie und Musika.--
+    Jedoch es schien gar Manchem unterdessen
+    als hätte längst Sankt Lukas sie vergessen.
+
+    Sie schenkte einem Dichter oder Gleichen
+    ein weihe-volles Leben ohne Schmach,
+    und es umspült der göttlich klare Bach,
+    der Seelen Labsal, ihre Eichen.
+    Doch stand es schlimmer mit der Kunst der Farben,
+    nun ja! die Reiche soll doch auch mal darben.
+
+    Es brüstet sich zwar mancher Genius
+    den Holbein und den Dürer zu ersetzen,
+    doch giebt die ferne Nachwelt einen Fetzen
+    für Kaulbach und Cornelius?
+    Da giebt's viel Tuch, viel Akten, und Gewänder--
+    doch flüstert man: "es bleibt nur Oberländer".
+
+    Das neid'sche Schicksal, eifrig zu enttronen
+    wo es zu viel des Ruhmesstolzes fand,
+    nam Ihr, der Hohen, theilweis den Verstand,
+    sodass die biederen Teutonen
+    den Bismarck hundertmal in Erze giessen,
+    und Julius Oldach arm krepiren liessen.
+
+    Der Bäckerssohn mit festem Feuerblick,
+    er hat gemalt wie die von Gott erhellten
+    und seiner Seele ungeheure Welten
+    gedrängt auf tellergrosses Stück.
+    Doch hat's die Deutschen Herzen nicht erwärmt,
+    es hiess: "der Arme hab' sich todgehärmt".
+
+    Nicht doch!--es hat kein Mensch noch so volkommen
+    gesiegt wie er, in Kämpfen fürchterlich.
+    Wer war's der an Verwegenheit ihm glich
+    und siegreich ist davongekommen?
+    Und 's nimmt doch alles sich gar kleinlich aus.
+    Der hehre Geist wählt sich ein enges Haus.
+
+    Nach tausend Jahr und abertausend Jahren
+    da wird wohl mancher Schüler kaum noch rathen
+    was Zieten, Blücher, Roon und Moltke thaten,
+    ob's Krieger oder Krämer waren....
+    doch schmählich wird die blinde Welt genannt
+    die Oldach ein Jahrhundert lang verkannt.
+
+
+
+
+De Klok[1].
+
+
+      Zwijgend hing de klok in den tooren en wachtte.--
+      Omlaag in de glinstrende gangen der stad
+      dwar'lden in vuurigen zwerm de lichtjes.
+            Peillooze nacht
+    toefde in den heemel bij flauwe, deinzende sterren.
+            _Posuït me in tenebris_--...
+    Zwijgend hing de klok in den tooren en wachtte...
+
+      Ver beneeden raasde de storm van Londen,
+        de ondiepe storm onzes leevens
+      onder afgronden van eeuwige stilte.
+            ..._et in umbra, mortis_.
+    In de donkre tooren hing de klok en wachtte.
+
+      Onder de klok, elk in zijne steede,
+        sliepen de strenge dooden.
+            _In tenebris stravi lectulum_....
+      Eén voor één, onder den machtigen tooren,
+            legden de leevenden hen.
+      Maar hun warm leeven slaapt met hen, inniger
+      dan wie gehuwd zijn, leeven dat voortgaat in sluimer,
+      leeven dat nimmer staakt, noch onderbreeking kent.
+            ..._et in polvere dormiam_.
+      De klok omhoog toefde booven de stad.
+
+      Toen, te middernacht, hoorde de wachter beneeden
+      in de donk're klok beslooten stemmen fluistren,
+      hoorbaar alleen voor hem, wachter te middernacht.
+      Spooken van klank bewoogen in de ijzeren stilte.
+            _Cor meum conturbatum est_--....
+    Dood--en de wolven van Vrees waarden in 't duister.
+
+      Spooken van klank, gevangen binne' in de stilte,
+      golfden rondom de klok, als in benauwen:
+            "verlos ons, o gij die toeft!"
+    "Doe ons reeg'nen rondom, verspreid ons als hagel van vrees,"
+      "Hoor! gij achtlooze stad, dronken van leeven!"
+            "Hoort! gij leevende zielen,"
+      "hoort! gij zielen van wie er moog waken, moog slapen"
+            ..._formido mortis cecidit super me_.
+      "Dit is de doem des Doods en géén ontkomt."
+
+      "Eénzaam zal hij liggen, geen gerief zal hem naken,"
+      "de dooden zijn van hem gescheiden, en de leevenden,"
+            "Dood duldt géén gezellen."
+      "Koud is zijn bed, hoezeer met warmte ontvangen,"
+      "zijn huisselijk bed, waar hij zóó lang sluimerde veilig."
+      "Zie, het ontvalt hem, Dood sleept in duisteren afgrond"
+            "langsaam zijn zwichtende vleesch."
+    "Zijn verduisterde oogen, nooit zal meer lamp hen verlichten,"
+    "liefde beroert hem niet, deernis mag hem niet bereiken."
+            _Sicut umbra quum declinat_.
+      Zwijgend hing de klok in den tooren en wachtte.
+
+    Onder de stilte nog drongen de spookige stemmen:
+    "Gij in uw sluimer gewiegd door de duurende pols-slag"
+    "van het getemperde leeven, gij die nog waakt,"
+            "hoort! het woord van den Dood:"
+    "de gerechte sterft en ook de zondaars sterven,"
+            "Dood heeft maar één domein."
+      --_Unus introitus est omnibus ad vitam_--....
+    "Eénder is 't einde, of gij al rust of werkt,"
+    "of gij al wijsheid zoekt, of gij al zwoegt"
+            "jagend naar lust of macht."
+    "Met onverschillige hand reikt de Dood ééne gave",
+    "vult met duister het brein, de handen met stof."
+            ...--_et similis exitus_.
+    "Thans is de stonde des Doods en de stond der Geboorte."
+
+    "Gij, in de duistere stad, die baart deezen nacht,"
+    "tot wat eind uw moeyelijkheid, uwe smarten?"
+            _Sic et nos nati_--...
+    "Hem baarde zijn moeder in smart, toch met blijdschap."
+            "--Maar alles vervalt den Dood--"
+    "hem die in smart uit dit leeven verlost wordt"
+            ..._continuo desivimus esse_.
+    "Al het geboor'ne is een prooi des Doods,"
+
+    Toen, in volkoomen nacht, als nauwelijks hoorbaar
+    Londen omlaag nog maar fluisterend roerde als in sluimer,
+    ver daarbooven, booven zijn dwalende nevels,
+            onder de kalme sterren,
+    plechtig en diep sprak de klok in de stilte:
+              _Pax Deï_--...
+    sprak het met God als alleen, in zeegening.
+
+    Vreede allen zielen, vreede na zwoegen en drang,
+    vreede als van hem wiens werk is voleindigd!
+    Lof zij Goode! voor leeven en dood volbracht.
+            Dank zij Goode! den geever,
+    Als had een geest, bij 't ontstijgen van de aarde
+    éven toevend, het groote zeegenwoord gesprooken,
+            ... _quae exsuperat omnem sensum_.
+    sprak het de zware klok in des middernachts diep.
+
+    De machtige stem, aan de stilte zich bindend,
+    deinde weergalmend oover d'ontzachlijke stad
+            in lange golven van klank.
+        _Qui confidunt in Illo intelligent veritatem._
+    Hooge konde des Doods aan het Leeven.
+
+    Zooals de wind vaagt van het heemelgelaat
+    en onder zich ophoopt tot warre gestapelde massa
+    de gekruifde wolken, in plotslinge gloorie toonend
+            de sterren in hoogte oover hoogte,
+    zoo joeg de manende Dood van 't aanzicht des Leevens
+    verstrooyend de scheemrige neevlen van 't leevende.
+            _In lumine tuo videbimus lumen._
+    En het Leeven verrees, het klare, schoone Leeven.
+
+    Toen hoorde beneeden de wachter te middernacht
+            hoe het geluid van den Dood
+    oover de stad hong in zeegening,
+    het zeegende de stille dooden, de zwoegende leevenden,
+            alle gerechte zielen.
+
+    Liefdrijken en waarachtigen hoorden het in hun slaap,
+    verborgen in donk're slaapsteeden der volle stad.
+            _Pax est electis Ejus_.
+    En vreede vervulde de diepe bronnen des harten.
+
+    Ook de Geboorte zeegende het en de vreugde der moeders.
+    Want als in tijden van oudsher, nauwlijks herinnerd,
+            de blijde ziel van den doode
+    weerkwam op aard, welkom, tot welkom bereid,
+    zoo keert nu weer, na voltooying, verheldring, verblijding,
+    welkom de dierbare ziel tot den Vader.
+            _Justorum autem animae_....
+    Dit is de stonde des Doods en de stond der Geboorte.
+
+    En hij die rouwde in wake, onder den tooren,
+    hoorde dóór dat geluid d'ondoordringbare
+    majestatische stilt' des begravenen Tijds.
+    En de jaren van hem die gestorven was
+    hoorde hij vallen als water, gestort van een schaal
+    in de woelende, vage, vervormende zee.
+            De getelde jaren vielen
+    en mengden zich met 't oneindig verleeden.
+            ...._in manu Dei sunt_.
+    de klok luidde hen needer in d'Eeuwigheid.
+
+    Het statig geluid des Leevens, weidsch zich verrustigend,
+    hoorde hij en 't vloeyen aller wateren
+    tot de woeste, onvruchtbare, eind'looze zee,
+    en hoorde de stille wateren, gereezen uit de zee,
+    voedend en sierend eeuwiglijk de vruchtbare aarde.
+    en hij zag van hem die gestorven was
+    de jaren, heimlijk, verspreid, voeden der waereld hart,
+            _Non tanget illos tormentum mortis_--
+    en floerslooze sterren opluikend om de aarde.
+
+    Toen in den tooren, onder der starren schare,
+    booven de gescepterde dooden, de leevende werkers,
+            elk in zijn leeger van ruste,
+    zag hij 't aanweezen eens Engels, die zeegende
+    zorg en rust,--de Engel van Vreede onuitspreeklijk.
+            _Pax in aeternum Deï_.
+    Langsaam verstomde de klok in den luistrenden nacht.
+
+
+[Footnote 1: Naar het Engelsch van Margaret Wood. Lijkzang bij den dood
+van haren vader, Bisschop van Londen.]
+
+
+
+Vrees niet.
+
+
+    Lieve gezicht, met uw angstige oogen,
+      vrees niet! wat blinken uw blikken zoo bleek?
+    Denk onzer minne geweldig vermoogen
+      waar zooveel onrust en euvel voor week--
+    En dàn gedenk hoeveel volmacht'ger min
+    ons sluit met haar getrouwe vleuglen in.
+
+    Had je mij altijd door, avond en morgen,
+      bleef je mij ooveral eeuwig nabij,
+    dan zou je rustig zijn en niet meer zorgen--
+      waarom dan ben je nu angstig om mij?
+    Vergeet je den veel liever Minnaar dan
+    die nooit en nergens ons verlaten kan?
+
+
+
+
+Op de heuvelen.
+
+
+    'k Zag der bewoude heuvlen donkre deining,
+      en de akkerkleeden, groen en geel geblokt,
+    ik zag der wolken blindende verschijning,
+      in 't welvend blauw teer-zilv'rig uitgevlokt,
+
+    ik zag rondom, als de verstijfde omlijning
+      van een azuuren hoogbewoogen zee,
+    't wijd vergezicht, in eindlooze verfijning,
+      tot waar een glans-waas 't al vereev'nen dee.
+
+    Ik zag veel besjes tusschen grauw-groen loover
+      gloend-vermiljoen in najaars-zonneschijn,--
+    en diep in 't dal, stil-schuchter in den toover,
+      de kleine huisjes waar de menschen zijn.
+
+    Het was der aarde moederlijk ontmoeten
+    d at mij beving met nameloos ontzag,
+    'k zag haar onsterf'lijk aangezicht mij groeten,
+      zij sloeg mij spraakloos met haar schoonen lach.
+
+    'k Verstond een fluisterklank van haar gepeinzen,
+      als 't kind het eerste woord uit moeders mond,
+    terwijl zij 't weidsche licht-geluk liet deinzen
+      hel-stralend booven purpren horizont.
+
+    Een vlucht'ge glimp gewerd mij van haar denken
+      en mijn vervaard oog ving een ligt gerucht
+    van wat zij droomt, bij 't eeuwig ommezwenken
+      in majestatisch kalme heemel-vlucht.
+
+    Toen keerde ik in,--en vond mijn ziel zóó vreugdig
+      en mijn geluk met een zóó diep verschiet--
+    'k hervond in al mijn leeven een zoo jeugdig
+      en een zoo onomfloerst genieten niet.
+
+    En toch!...waar bleeven thands de zoete liefden,
+      de hart-verlangens van mijn jongen tijd,
+    mij eenmaal 't dierst?--wat macht'ger drang verhief den
+      geest van hen weg, tot in deeze eenzaamheid?
+
+    Nu zie 'k hen als de kleine huisjes ginder,
+      met hun rook-vaantjes blauw in d'effen sfeer,
+    hun lieve trouwlijkheid geldt mij niet minder,
+      maar 't heem-genucht begrenst den blik niet meer.
+
+    Thans moet ik noode wijder ruimten peilen,
+      de ziel stijgt siddrend in doorzichtig Al,
+    onweetend waar zij weer tot rust verwijlen
+      wat nu haar voorig heil vervangen zal.
+
+    In wat hier helderst is kan 't oog niet staren,
+      en angstig zoekt het wat dan toevlucht geeft,
+    zoolang 't geen wonderteeken kan ontwaren
+      dat zegt wat leeven aarde en zonne leeft.
+
+    Het avondt zachtkens,--duizend, duizend wolkjes,
+      als fijn blank schuim met glans van parelmoer,
+    betrekken met hun raadselvolle kolkjes
+      in stillen wenk den blauwen heemelvloer,
+
+    en ik berust.--De lichtstem der planeeten
+      drong éven door, met de echo van een woord.
+    Wèl kan mijn ziel den wond'ren zin vergeeten,
+      niet, dat zij 't voor een oogwenk heeft gehoord.
+
+
+
+
+Het Gebergte.
+
+
+    De bergen gingen schuil en er ontstonden
+    sombre wolkvormen booven 't glanzig meer;
+    die dreeven weiflend, wentlend heen en weer,
+    stormden dan opwaarts, dreigden en verzwonden.
+    Wit schuim werd zichtbaar op het staalblauw vlak
+    en de seréniteit der wouden brak!
+
+    Waar hoog met zilvren letters stond geschreeven
+    der aarde schoonste en heiligste gedicht,
+    in eeuwge sneeuw en fonklend gletscher-licht,
+    was niet dan duister neevelgrauw gebleeven,
+    dat onontraadseld, onverstaan, onttoog
+    het woord der bergen aan mijn dorstend oog.
+
+    Ik had hen niet verstaan, schoon 'k dag aan dag,
+    in heevige aandacht, 't spel der harmonieën
+    van wit en grauw, bekleed door draperieën
+    van zonbeglansde wolkenvacht, bezag,
+    't steeds wisslend licht op de altoos starre lijnen,
+    en 't zoet verkleuren bij des Lichts verdwijnen,
+
+    als een droefschoone roep om weederzien,
+    onder des heemels zacht verbleekend blauw.
+    Ik voelde 't aanzijn der mysteriën nauw
+    of, angstbeklommen, teevens hun ontvlien.
+    Sterk spreekt uw stem, gebergte! o sterker dan
+    de stem der zee, die zóó ontroeren kan;
+
+    maar 't luiden van uw zang is zóó verheeven,
+    en 't rhythme van uw leeven vloeit zóó traag,
+    dat ik onmachtig in beklemming draag
+    't wigt van uw waarheid, onbewolkt gegeeven.
+    En dat bij 't glanslied van uw majesteit
+    mijn hart verwelkt en om verzachting schreit.
+
+    Ik zocht in liedren, die de menschen zingen,
+    wat zich het innigst aan uw schoonheid paart,
+    maar er weerklinkt geen menschenzang op aard,
+    die tot uw hooge machtsfeer dóór kan dringen.
+    En er ontstond een weemoed, die niet zweemt
+    naar uw geluk, en is uw Weezen vreemd.
+
+    Ik klom toen hoog naar de bezonde weiden
+    waar, opziend tot den blauwen ether, staan
+    kelken van dieper-blauwe gentiaan,
+    waar de arend in spiraal-vlucht zich laat glijden
+    door lucht zóó stil, zóó helder, zóó verreind,
+    dat 't àl in tastbaar licht gevangen schijnt.
+
+    Daar is de waereld als een droomgezicht
+    van licht en stilte,--booven 't sneeuwwit ronden
+    zich donkerblauw des heemels diepste gronden,
+    en alles laaft zich aan het gouden licht,
+    tot van het schamel gras de teerste sprieten,
+    in roerloos, onverzadelijk genieten.
+
+    Daar dronk ik ín een laafnis koel en zuiver,
+    en onderging de gloorie deezer wondren,
+    ik hoorde huivrend de lawinen dondren
+    in grim'gen afgrond,--en verwon den huiver,
+    tot 'k immermeer verlangend werd te kennen
+    en aan 't ontzachlijk Bijzijn te gewennen.
+
+    Toen schoot, uit 't Heiligdom dier heldre spanning,
+    de berg-storm los, als een verwoede hond,
+    zoodat 'k moest grijpen 't ijsveld waar ik stond,--
+    en dreef mij neer naar 't land van mijn verbanning.
+    Als bij het toornen van een reus, getergd,
+    fronsten zich de wolkbrauwen van 't gebergt.
+
+    't Vervaarlijk Lijf van ros en grauw gesteent,
+    door sneeuw en blauwige ijsstroom ooverspreid,
+    omhulde zich tot wintersche eenzaamheid.--
+    En ik had niet begreepen,--niet geweend,--
+    mat waren al mijn vragen, al mijn beeden
+    't pracht-harnas des Verheev'nen langs gegleeden.
+
+    Met al den last van leed, om niet gedragen,
+    al 't wigt van zorg, onwaardig voor mijn kracht,
+    smaad nauw vergeeven, kommer nauw verbracht,
+    met al wat m' in verwondering doet vragen
+    wat nog tot zulke grootsche Vreugden drijft,
+    waar mij zoo bitter veel te lijden blijft,--
+
+    met àl de in smart gekeetende gedachten,
+    met al den twijfel, dien geen reede sust,
+    met al de vragen, die in doffe rust
+    't verlossingswerk der heilge Rhythmen wachten,
+    keerde ik weerom, zooals ik was gegaan,
+    en trad met 't oud geduld de doodsche baan.
+
+    Dag zonder troost! dag van deemoediging,
+    van kwijnend herfstlicht, jamm'rend windgezucht,
+    waarin het hart moet wenschen wat het ducht,
+    en van 't geduchtste de bespoediging......
+    Totdat een nijpend lieve melodie
+    de vale neevelwade scheurde.... en zie!--
+
+    En zie!--toch had de Onkenbre mij gewijd
+    en mij een sprank geschonken van zijn krachten,
+    zoodat ik rustig schouwde in dieper schachten
+    dan 'k ooit doorgronden kon in jonger tijd.
+    'k Zag waangestalten vluchten langs de wanden
+    en de Vulkaan mijns diepsten Leevens branden.
+
+    Was 't dâárom dan, dat zoolang bleef geslooten
+    voor teerder zangen mijn gestrenge mond?
+    Was 't dáárom, dat 'k den welluid niet meer vond
+    waarmee voorheen de liefde-liedren vlooten,
+    hoewel nooit scherper ploeg van leed om liefde
+    den weeken harte-boodem dieper kliefde?
+
+    Vergleeden leeven! lieflijk heuvelland!
+    waar rond een wijd, blank meer de kusten glooyen
+    oopen voor 't licht, en zich aanminnig tooyen
+    met woud en wingert, rossig in den brand
+    van warme zon,--waar blijde menschen gaan,
+    waar stil en slank de popelreyen staan,
+
+    waar van dorpskerkjes vroome klokken galmen,
+    waar vriendlijk volk, geduldig en tevree,
+    als recht aanvaardt al 't kleine wel en wee,
+    en Zondags dankt in onverstane psalmen,--
+    waar men op heldren dag den sneeuwberg ziet
+    als heerlijke oogenlust in ver verschiet,
+
+    maar van zijn ijz'ge grimmigheid niet weet;--
+    waar wordt geliefd, gerouwd, geklaagd, gebeeden,
+    maar rust gevonde¯in liedren en gebeeden
+    en schoone Zaligheid in alle leed....
+    Vergleeden leeven! droefheid zonder naam
+    perst mij, als ik U zie, de lippen saam.
+
+    De droefheid van een vader, die vergrijsd
+    in zorgvol weeten, bij het ziekbed wijlend
+    van 't eenig kind, hoort hoe 't in koortsgloed ijlend
+    de pracht der bonte vizioenen prijst.--
+    O bittre glimlach om gewaande prachten!
+    O Vuurhel der verwoestende gedachten!
+
+    De glimlach van een martlaar, die vóór de ooven
+    in diepgeweld'ge zelfschouw, zich bezint,
+    en hoort bij 't scheiden zijn onschuldig kind
+    verrukt het spel der vlugge vlammen looven....
+    Gelukkig volk der blijde landen! weet
+    dat al uw waarheid nog verwoesting heet.
+
+    Maar ook des vuurs vernietiging is schijn.
+    Het kan de werking van 't bestaande wenden,
+    maar niet des weezens vaste kern doen enden,
+    of wat eenmaal bestaan heeft, niet doen zijn.
+    Het vluchtig schijnschoon kan alleen vergaan
+    door wat nóg schooner is, en blijft bestaan.
+
+    En weet het, allen! die in zulke beemden
+    van dierbre vreede en vruchtbaarheid gedijt,
+    dat ginds het barre Hooggebergt verbeidt
+    het uur, dat al dat lieve U zal ontvreemden,
+    het uur, dat al uw lichtjes zal verdonkren....
+    De sneeuwberg blijft in starre blijheid flonkren.
+
+    Gij, die de blindheid kiest, en mij beklaagt
+    om 't rustloos zoeken naar wat wein'gen deelen,
+    om 't trots verwerpen van 't geluk der veelen,
+    uw noodlot wordt ook geen moment verdaagd.
+    Ik zag d'onwrikbaarheid dier hooge Machten,
+    wier Heerlijkheid gena kent noch verzachten.
+
+    Uw vroomheid is hen schennis en Godslastring,
+    uw liefde haat, uw dankgebed een hoon,
+    als vijand teegen vijand staat hun schoon
+    oover het uwe, en stormen van verbastring
+    zullen verdervend door uw waereld woeden--
+    als door het lieflijk dal de gletscher-vloeden.
+
+    Wreed is de Liefde van wat onverganklijk
+    en hoog-verheeven is, en wreeder doet
+    het schijnen wie Zijn zeegening ontmoet
+    en wordt allengs voor Zijn geluk ontfanklijk,
+    zoodat hij liefdeloos heet en verblind,
+    naarmaat hij méér, met vaster liefde mint.
+
+    En alle trouw aan Hem die niet vergaat,
+    heet ontrouw onder menschen, die niet lijden
+    wat stoort hun kleine vreede en klein verblijden.
+    Maar wie zal klage' om wanbegrip en smaad
+    die na geduldig en hartstochtelijk dingen
+    één lichte zeegenwenk Hem kon ontwringen?
+
+    Nog eenmaal zie 'k de blank gekante kroonen
+    in klaren dag, in statig kalme pracht,
+    als wilden zij, vóór 't ingaan van den nacht,
+    nog éénmaal onomsluyerd aan mij toonen
+    hun stralend Heil, omgord door sombre wouden----
+    Gij gaaft, Gebergte!--Ik nam, en zal behouden!
+
+
+
+
+Goede Werking.
+
+
+    Veel kleine, nijdige dwazen
+    wilden mijn kaarsjen uitblazen,
+    toen werd het in mijn hand
+    een machtige fakkelbrand.
+
+
+
+
+Mijn Vrienden.
+
+
+    Ik droeg mijn baloorige vrienden
+    't kwaad hart niet toe, dat ze verdienden.
+    Want al hebben ze mij soms deerlijk bezeerd,
+    ze hebben zichzelf nog méér geblameerd.
+
+    Op 't schande leeger, mij toegedacht,
+    liggen ze zelf eens, niet heel zacht,
+    en ik kan hen, met alle vergeevingsmacht,
+    van die zelfgespreide bedden
+    in der eeuwigheid niet meer redden.
+
+
+
+
+Dichter en Geleerde.
+
+
+    De Dichter is een neuswijs kind,
+    dat Leeven zoekt waar 't niemand vindt.
+    Hij spreekt met bergen, maan en zon
+    alsof dat alles leeven kon.
+    De Dood zelf lijkt hem een bedrog,
+    zelfs dáárin speurt hij 't leeven nog.
+
+    Maar de Natuurgeleerde
+    doet juist het omgekeerde.
+    Zijn heedendaagsche weetenschap
+    is wonder-slim, en wonder-knap,
+    want die verklaart, met wijsheid groot,
+    het Leeven door den Dood.
+
+
+
+
+Besluit.
+
+
+    De waereld scheen mij zoo droef-bevolkt
+    en de weg der menschen zoo'n harde baan,
+    dat ik meende wel altijd zorgen-bewolkt
+    en kommer-beladen door 't leeven te gaan.
+
+    Maar ik schepte een licht verblijden
+    uit een bronwel booven de tijden,
+    daarmee wil ik voortaan enk'len
+    der aandachtigsten besprenklen,
+
+    en de tijden doorschrijden met ligten tred,
+    en ooveral waar ik mijn schreeden zet
+    een lichtdrop plengen den droeven,
+    maar niet in hun duisternis toeven.
+
+
+
+
+
+INHOUD.
+
+                      Bladz.
+Dante en Beatrice.
+
+Inleiding                  5
+I-XIV                      8
+XV-XXV                    25
+
+Andere Verzen.
+
+Des Leevens Kern          39
+Koele Mei-dag             41
+Schat mijns Harten        42
+Looverlied                44
+Alles voor U              46
+De Staf                   49
+Aan de Groote Dichters    51
+Shelley's Epipsychidion   54
+Stem van Génerzijds       57
+Minnezang                 60
+In memoriam               63
+Zelfschouw                67
+Julius Oldach             71
+De Klok                   73
+Vrees niet                79
+Op de heuvelen            80
+Het Gebergte!             83
+Goede Werking             91
+Mijn Vrienden             92
+Dichter en Geleerde       93
+Besluit                   94
+
+
+
+
+De Rivier.
+
+
+    De zoomerzon uit violetten damp
+    beglanst met kooperrooden schijn
+    de blanke vloeden van den Rijn--
+    die gaan door 't volkrijk land
+    in bochten breed en machtig--
+    de stille boomen ter weerskant
+    staan aan den zacht-bewaasden zoom
+    te spieglen als in droom.
+
+    Des diepsten Zelfs indachtig
+    zie ik de groote pracht rondom--
+    zoek in der ziele kerngrond om,
+    't is daar al eeven prachtig.
+      Wat kan er zijn
+      nog bron van pijn?
+
+    Gij lieven allen die nog lijdt,
+    om mijnentwil in droefheid zijt
+    waar komt uw smart vandaan?
+    Waart gij maar diep, maar diep gegaan
+      in allerdiepste diepten
+    des Zelfs, gij vondt er enkel pracht.
+      Ik vond er enkel liefde.
+
+    Wat heeft u dan tot klacht gebracht?
+      Bestaat er kwaad
+      ook zonder haat?
+
+    Nu zie 'k der menschen wonderwerk
+    de graauwe, goud-bekruiste kerk,
+    een ruigt van spitsen, teer en sterk,
+    aan bleeken horizont.
+
+    O menschen, hoe hebt gij 't gedaan
+    't Schoon wat ik in mijn binnenst vond
+    zie 'k heerlijk voor mij staan.
+
+    't Betrouwen op Gods liefde en recht
+    voor eeuwig, machtig uitgezegd
+    in prachtbouw, fijn en hecht.
+
+    Laat, lieven, allen u verblijen,
+    niet minder vast, niet minder schoon
+    staat in de ziel uw heil'ge woon.
+    Wat valt er nog te schreyen?
+
+
+
+
+De Planeet.
+
+
+          Blank-glanzende planeet
+          betuurt aandachtig weeder,
+          strak-fonklend en teeder,
+    mijn stillen avond-weg--alsof zij weet--
+
+          Gaat hare hooge baan,
+          blij-beezig, zeer verheeven,
+          zelf wel vol moeizaam leeven,
+    doch ziet men 't haar sereenen blik niet aan.
+
+          Stelt mij mijn hart gerust,--
+          zóó hoog en zóó ontzachlijk!
+          Scheen 't àl daar-éven hachlijk,--
+    mijn ziel nu glimlacht weer in milden lust.
+
+          Haar scherp gekijk behaagt
+          wie eeven klaar durft schouwen,
+          wiens blik niet zal verflaauwen
+    door 't lastig leeven dat hij lachend draagt.
+
+          Als zij, mijn glans-planeet,
+          draag ik een volk van zorgen,
+          toch vindt mij elke morgen
+    tot strengen gang in heldre vreugd gereed.
+
+          Wat bergt zij, wonder-ster,
+          voor vreemd, gestaltrijk woelen?
+          Kent zij mijn licht bedoelen?
+    Eens ken ik 't hare--al is zij nóg zoo ver.
+
+
+
+
+Mijn Bloemenpleegster.
+
+
+    Goede verzorgster van de blijde bloemen,
+    die fleurig rond mij staan in elk seizoen,
+    ik blijf uw naam met eender wijding noemen
+          als toen.--
+
+    In veeler vrienden plaats vond ik een Vader,
+    in meenig scherp gevecht vocht ik mij vrij,
+    maar niemand kwam mijn diepsten hartsgrond nader
+          dan gij.--
+
+    Mijn leeven staat thans wonderbaar bescheenen
+    door glans dien gij niet kent en bijna vreest,
+    doch hij vermooit van al ding om mij heenen
+          ú 't meest.--
+
+    Door eigen leed alleen kunt gij mij deeren
+    gij doet mij lief, al doet ge mij verdriet,
+    ik moet u goed zijn, of ik 't zou begeeren
+          of niet.--
+
+    Zoo pleeg met mij in bloeme¯en kindren beiden
+    de schoonheid waar ons beider hart in leeft,
+    en wat ik u onwillig heb doen lijden,
+          vergeef 't!--
+
+
+
+
+
+VAN DE PASSIE-LOOZE LEELIE.
+
+EEN LIED IN HEBREEUWSCHEN DICHTVORM.
+
+Den eine Lilie blühet über Berg und Thal,
+an allen Enden der Erde. Wer da suchet der
+findet.
+
+Boehme.
+
+
+
+
+De Aanroep.
+
+_Aan de schimmen van Beethoven en Bach._
+
+
+    O mijn Broeders, en mijn Heiligen!
+    Mijn aldernaasten--bij God mijn bemiddelaars!
+
+    Als een eenzame wijlt mijn ziel onder eenzamen,
+    wie onder de leevenden kent mijn hart?
+
+    En God's aangezicht zal ik, leevende, niet zien,
+    Zijn glans blijft mij onthouden, hoe ik bid.
+
+    Want mijn onvergolden schuld is nog te geweldig
+    en te machtig zijn om mij de handen mijner zonde.
+
+    Onder lig ik, als een worstelaar, 't gelaat op de aarde,
+    tusschen God en mij ligt mijn kwaad op mijn lenden.
+
+    Daarom roep ik u, mijn Broeders, mijn aldernaasten,
+    dat gij mijn geroep opdraagt tot onzen God.
+
+    In de hallen des nachts stond ik en wrong mijn handen,
+    in de droomhallen, die ombuigen, dat men geen einde ziet.
+
+    En ik riep, maar mijn stem kon om hun hoogte de welvingen
+                                                  niet aanraken,
+    ik riep: "Bach!" en nogmaals riep ik; "Bach!"
+
+    Want ik zocht u, ik, de nog in den lijve leevende,
+    ik zocht u, Broeders, die droomt in glansrijke eeuwigheid...
+
+    Daar waar het gaan der dagen niet meer bemerkt wordt,
+    waar de eeuwen rondom staan als kaarse-vlammen om 't altaar,
+
+    waar gij zweeft in sfeeren wichtloos, wilde ik koomen
+    zachtkens, en op uw hart leggen mijn schuchtere handen.
+
+    Ik haat mijn lippen die dit gerucht maken,
+    ik verwerp deeze onnut luidende woorden.
+
+    Want zij gaan onvast achter uw statige liederen,
+    als de stap eens doods-bedroefden achter de lijkbaar.
+
+    Omdat ik dronken ben van uw eevenmaat,
+    en een geslagene door uw harmonieën.
+
+    Ach, wat is het spreeken in beelden!
+    Wat is het doen luiden van lucht door keel of snaren!
+
+    Achter dat, diep daarachter is het onnoembare.
+    Wat is het? Wel u! gij zaligen, die het beseffen kunt.
+
+    Het is dansen, maar de dansers zijn er niet.
+    Het is beweegen, maar wie is 't die beweegt?
+
+    Het is spreeken, maar wat wordt gezegd?
+    De ooren verstaan, 't hart schreit om méér verstand.
+
+    Ik riep in de droomhallen, maar er was niemand.
+    Ik ging eindloos voort, maar de vreemdsoortige steenen zweegen,
+
+    Toen keerde ik weeder naar mijn slapende lijf,
+    ik zag het liggen, klam van gelatenheid.
+
+    En de dag wachtte, de koele, blanke jongeling,
+    welgemoed wachtte de morgen, onverschillige cipier.
+
+    Maar somwijlen--
+    roep ik ze in mijn droom, de genieën des lieds,
+    de engelen die u dienden roep ik dan machtiglijk.
+
+    Ik roep ze en zij koomen, en ze dienen ook mij,
+    zij zingen en beweegen hun bevallige handen.
+
+    Zoo weet gij dat ik uw broeder ben,
+    en gij wilt mij wel kennen, arm en klein als ik ben.
+
+    Schaamt u niet oover mij, om dit stamelen,
+    veracht mij niet, omdat ik te zwijgen niet vermocht.
+
+    Hebt gij ook niet het alledaagsche gedaan?
+    Hebt gij dan van uw verachtelijk praten nooit gewalgd?
+
+    Nu zijn de woorden verwaaid als papier-asch,
+    maar in rein-gegloeid gouden vlechtwerk van melodieën
+                                 ligt uwer ziel zacht gebed.
+
+    Om mijn naasten is 't dat ik spreeken moet--
+    om den arme praat ik; die smacht en geen recht vindt,
+
+    om den arme wiens ziel verschrompeld in kommernis,
+    om den rijke die zijn ziel vergiftigt met ongerechtigheid.
+
+    En ik praat, mijn hart ziedt, maar ik praat zachtkens,
+    ik leid mijn woorden, als een geduldig meester de kinderkens.
+
+    Met ijzeren toom houdt mijn liefde ze bedwongen,
+    ik schik ze bedachtsaam en vol zorg, want de arme smacht.
+
+    Een lantaarn oopen ik een handbreed voor der dwazen oogen,
+    honderd vuuren bouw ik rond hen, en ze zeggen: "wie ziet er wat?"
+
+    Ik luid de noodklok booven hun hoofden,
+    den doorn der waarheid plant ik in hun borst.
+
+    In tranen buig ik mij tot hun zweeren,
+    de kleeren mijner trots scheur ik, wijl zij naakt zijn.
+
+    Mijn stem is schor van zeggen en zij lachen,
+    mijn lippen beeven, en zij roepen: "zing fraayer!"
+
+    Maar dan, o mijn Broeders,
+    dan, in de dagen van verbittering,
+    ontmoet ik een zachte vlaag uwer schoonheid,
+    uw geest die nog omwaart onder 't droeve geslacht.
+
+    Uw lied hebt gij scheidend den menschen gelaten,
+    in zwarte teekenen geboekt houden zij het.
+
+    Uit aldoor stinkender poel rijst het zuiverlijk,
+    ooveral leeft het, onaangetast, in zeeën van leelijkheid.
+
+    Als de rooke eener veldbloem in vunze achterbuurt,
+    als een verdoolde vlinder in bloedig-donker slachthuis,
+
+    als het koeren eener woudduive in beurs-gezwatel,
+    als het donder-gromlen booven het gejoel eener dorpskermis.
+
+    Zoo blijft gij, herauten Gods, zijn heerlijkheid handhaven,
+    zijn licht doet gij eerbiedigen in helsche duisternis.
+
+    Waarlijk mag ik u heilgen noemen,
+    priesters noem ik u en bemiddelaars,
+
+    Zie de lieden saamkoomen, hun denken is nietigheid,
+    hun hart is laf, hun ziel uitgedoofd, loogen kwijlt hun mond.
+
+    Maar dan doen ze de doode teekenen leeven
+    en Gods waarheid licht óp uit leevenloos hout en snaren.
+
+    Al is hervonden voor een wijle, geloof en kennis,
+    weer weet ik, hoe alles goed is wat is, om Godswil.
+
+    Van uit uw doodsrust beweegt ge dan de leevenden--
+    van uit uw zaligdom zendt gij de roozen uwer goedheid nog.
+
+    Met zacht verwonden windselen stelpt gij mijn bloeden,
+    liefelijk omstrengelen de melodieën mijne ziel.
+
+    De blinkende mantel van uw liefde oopent wijd--
+    vertrouwelijk ligt mijn hoofd in uw schouderholte.
+
+    Waar de vloeren zijn, en de muuren, en de banken,
+    waar al het geziene en getaste is, rondom,
+
+    daar is een andere waereld, terzelfder uure,
+    daar is een groote, wijde zee, terzelfder plaatse,
+
+    daaroover zweef ik veilig, rondom in 't prachtige,
+    in gouden schoonheidslicht, werkelijker dan werkelijkheid.
+
+    Want deze leelijke waereld is een bange droom
+    het getaste en geziene is schim en ijdelheid,
+
+    maar de schoonheid staat er midden doorheen waarachtiglijk,
+    op deeze plaatsen, waar wij zijn, bestaan weezenlijker dingen.
+
+    Wat is het dan toch dat spreekt? Van waar die stemmen?
+    Hoor ik er niet die elkander vragen en elkander antwoorden?
+
+    Gij zijt het niet, mijn Broeders, gij waart enkel, zij zijn veelen,
+    gij spreekt één na d'ander, zij gelijkelijk, zonder verwarring.
+
+    Omspannen zij niet ruimte en tijd in geslooten hand?
+    Zien niet hun oogen de toekomst en elkanders harten?
+
+    Want hun stemmen worden tot één ding, zonder voorafspraak,
+    en spreekende, weet elk wat de ander zeggen zal.
+
+    Als dit niet het leeven der engelen is, wat is het?
+    Door u spreeken de gelukzaligen tot ons.
+
+    Hun kristallen wooning staat vast en waarachtig
+    dwars door onze huizen en kamers, die vaag als damp zijn.
+
+    Hun glans-gestalten beweegen door onze lichamen
+    als stoomschepen door neevelen des morgens op vlakke zee.
+
+    Zie, ik word ouder, het weeke verhardt in mij,
+    vast en rimpelig word ik, als een jonge boom die hout maakt.
+
+    in mijnen groei volhard ik strammiger,
+    ik kan niet leenig meer zwiepen met den wind.
+
+    Maar mijn bloemen zijn fijn en zoet-rookig als van ouds
+    en al mijn bladeren lispelen eeven teeder in laauwen wind.
+
+    Zoodanig mijn stam gegroeid is kan ik niet meer veranderen,
+    het gekromde kan ik niet meer recht maken in mij.
+
+    Maar mijn leevende twijgen bidden om vergeeving, telken jare,
+    en mijn bladeren beweenen mijne zonden.
+
+    De eene mensch is mij zooveel liever niet meer dan de andere
+    en den weekhartige ben ik tot aanstoot.
+
+    Maar verder gaat de geur mijner bloemen,
+    verder gaan mijne zaden en mijn schaduwen.
+
+    Grooter zijn mijn verrukkingen
+    en het licht des heemels ken ik beeter.
+
+    Zoo voert dan mijn stem op, gij machtigen in licht!
+    wat ik fluister teegen de aarde, zingt het onzen Vader,
+
+    den dank uws broeders, die de lavingen geproefd heeft,
+    het zoet dat gij van Hem in mijnen mond hebt gelegd.
+
+    Veele schulden zijn mij kwijtgescholden
+    en uw bericht omtrent Zijn erbarmen heb ik verstaan.
+
+    Maar ook het brood des doods zou ik willens gegeeten hebben,
+    volhardend in dankbaarheid.
+
+    Want ben ik niet Goodes, God kennende?
+    En zal Hij zichzelven vernietigen?
+
+    Doch weest gij mijn fakkel, en mijn vóórspraak,
+    mijn adem, en mijn marmer-treeden,
+
+    mijn licht-toorens, mijn sterke scheepen,
+    mijn beeken langs den weg, mijn vertrouwelingen.
+
+    Want mijn ziel wijlt als eene eenzame onder eenzamen
+    en wie is er van de leevenden die mijn hart kent?
+
+
+
+
+Het Antwoord.
+
+
+    Hoe ben ik beschaamd, ik wou zacht spreeken,
+    mijn waan brak, ik ben verneederd, en zoo gelukkig.
+
+    Met gevouwen handen in mijnen schoot zat ik neer,
+    omhoog ziend als wie een schat kreeg uit den heemel.
+
+    Trotsert, zeide mijn hart, zul je wéér groot doen?
+    Zul je wéér spreeken als een machtige oover zichzelf?
+
+    Ik lig neergeslagen als het graanveld na slag-reegen,
+    langsaam maar heft God's goede zon mij op.
+
+    Langsaam vervliegen in zijn licht de zware schitterende droppen,
+    de zoete tranen mijner verneedering
+
+    Wat weeten wij, dwalers, neuswijze kinderen,
+    wat kennen wij onzer eigene domeinen?
+
+    In wat woordpraal wanen we beslooten onze ziel?
+    Een kind hoort wel de gansche zee zelf in een kinkhoorn.
+
+    Op ons onmeetelijk weezen groeyen de kleine gedachten,
+    zooals kleine kruiden en mos op eeuwige gebergten.
+
+    Luid verkonden wij onze meeningen en besluiten,
+    zeggend: "Ik ben, ik wil, ik weet, ik doe."
+
+    Maar het gevaarte onzes weezens weet hiervan niet.
+    Ziet men 't mos op de bergen, als ze strak blinken aan
+                                            blaauwen horizon?
+
+    Waar is ik? Wie is de ik-zegger die recht heeft?
+    Voorwaar, er zal geen ik-zegger zijn buiten God.
+
+    De mensch zegt: ik wil, maar in hem wil de Eeuwige.
+    Wie zijn Zelf vatten wil, zijn hand tast in de oneindigheid.
+
+    Inwaarts tuurend door-ijlt onze blik de grondlooze
+    in zich kookerende verschieten, al heller en inniger,
+    waaraan geen einde is.
+
+    Ik riep omhoog als een eenzame zonder verwachting--
+    Hoezeer heeft het antwoord mij beschaamd!
+
+    En ik zeide Gods aangezicht niet te zullen zien.
+    Ik keek op van 't geschreevene, en zie! waar was Hij niet?
+
+    Ik zag Hem bij nacht en bij dag, in droom en in waken.
+    Ik zag Hem in't weemelend water, in de grashalmen voor mijn venster.
+
+    Ik zag Hem in 't licht der maan, ik zag Hem in de duisternis,
+    Zijn antwoord was in 't voogelzingen, ik hoorde Hem in de stilte.
+
+    In de eenzame stilte, als alleen 't bloed spreekt.
+    De vlinder heeft mij van hem gesprooken en de morgenzon
+
+    De bevonkte heemelen antwoordden, de verbazenden.
+    De storm sprak, ook het fluisteren der liefste was van Hem.
+
+    Zie, der teere bloemen fijn uitgebeelde kleur-gedachten,
+    om Hem alleen zijn zij aanbiddelijk.
+
+    Ik wist het alles, maar ik wist het toch niet.
+    Want ik zocht Hem immers waar mijn oogen niet reiken.
+
+    Dwaas, die in 't leedig staarde!
+    Zijn volheid omringt mij toch als den visch het water.
+
+    Maar wij willen Hem niet zoeken waar hij zich te kennen geeft.
+    Wij willen de heemelsche gloeden en de oopenbaringen terstond.
+
+    Het lofzingen zijner Engelen willen wij hooren,
+    Zijn lichttroon willen wij zien gevest in des Heelal's midden.
+
+    Met deeze handen van vleesch willen wij het eeuwige tasten,
+    Ons bevreedigt niet de vreugde van 't voorbijgaande
+
+    Toch heeft hij ons alleen deeze vreugden gegeeven
+    opdat wij Hem er in kennen zouden, en anders niet.
+
+    Hebben wij niet de lichte velden en het koele water,
+    de mooye bloemen naast ons en de geurige vruchten,
+
+    de dieren met hun wonderbaar weezen, elk een schoon raadsel,
+    de geheimen der natuurkracht, zoet om te doorgronden,
+
+    de eindelooze ruimte vol waerelden,
+    bevolkt met vreemde verbeeldingen.
+
+    en het heerlijke begrip en de muziek,
+    en elkander--O de liefde hebben wij immers!
+
+    Daarin alleen vinden wij Hem,
+    ooveral waar vreugd zeer heerlijk is en verheeven.
+
+    Waar wij lust vinden die sterker maakt en verheft,
+    waar wij de zielen voelen groeyen en stijgen in vreede.
+
+    Want Hij is licht en vreugdrijk, Zijn weezen is zaligheid,
+    smart is waar Hij niet is, lijden is gebrek aan Hem.
+
+    Daarom lijden zoozeer wie Hem 't meest begeeren,
+    dan komt Hij, hun heilige smart verkeerend in zaligheid.
+
+    Mijn hand trilt en van tranen zie ik 't geschreevene niet
+    omdat Hij mij zeggen laat meer dan ik wist te weeten,
+
+    omdat ik Hem zoo goed kan noemen, die mij zoo geslagen heeft,
+    omdat ik, de met zooveel smart gezeegende, Hem zoo danken moet.
+
+    In den nacht heb ik wel getwijfeld, in de naargeestige uuren,
+    maar hoe mijn gedachten zwerven, mijn hand schrijft geloof.
+
+    Zijn stem gaat door mijn lippen, ze reinigend,
+    verkwikt sta ik op van 't schrijven, glanzend mijn oogen.
+
+    Wij hoogmoedigen twijfelen, omdat vreugden vlieden.
+    Is God dan in 't vergankelijke?--En wat is er meer?
+
+    Maar de neederige leert zien hoe niets vergaat,
+    hij leert het altijd-duurende erkennen in 't vergankelijke.
+
+    De hoogmoedige vertrapt de teere schatten om hem,
+    door zijn vloeken hoort hij Gods zachte roepstem niet.
+
+    Maar wie de lijnen en kleuren eener bloem leerde liefhebben
+    tot hem heeft God gesprooken, als de meester tot een aandachtig kind.
+
+    En wie de schoonheid der avondstonden voelde tot hij schreide,
+    voorwaar! Gods eigen hand is hem zeegenend op 't hoofd gelegd.
+
+    Maar wie verrukt is geweest door gansch onzelfzuchtige liefde,
+    die zijn eevenmensch bemind heeft in festijnen van vreugde,
+
+    ja, hem heeft God zelf de lippen gekust,
+    hij heeft het vaderhart des Eeuwigen voelen kloppen.
+
+    Weest toch niet bang en verlaat u maar, goed-willigen,
+    waar zeer groote vreede is en vreugde, daar vindt gij Hem.
+
+    In heilige boeken heeft Hij zijn wet doen staven,
+    maar in elk hart schreef hij ze nog eens, méér kennelijk.
+
+    Met letters van lichtspreidende pijn,
+    vuurige woorden van felle heerlijkheid.
+
+    Acht het niet, wat menschen goed noemen en wat slecht,
+    laat u niet meedesleepen en niet verschrikken,
+
+    maar geeft acht op het innerlijk gericht,
+    vraagt de bevestiging van Gods eigen mond.
+
+    Hij spreekt zacht maar kennelijk,
+    aan sterke vreugde en rust zult gij Zijn woorden kennen.
+
+    Doch hij spreekt niet tot wie zelfzuchtig is en bevreesd.
+    In den storm van hartstocht verstomt Zijn geluid.
+
+    Door de poorten der verneedering komt Hij ons hart binnen.
+    Vreest niets en verlangt niets en alles geeft Hij u.
+
+    Laat los, bangelijken, oopent de krampachtige handen!
+    Laat los tijdelijk houvast, vertrouwt u moedig aan het eeuwige
+
+    Volgt aandachtig en geduldig, ziet niet angstig achterom,
+    zoo gij dwaalt, Hij zal u door smart terechtwijzen.
+
+    Zoo gaat blij en onverschrokken, zijn heerlijkheeden zoekend,
+    vreest zijn terechtwijzing niet, noch ontwijkt ze.
+
+    De menschen zullen u waarschuuwen en haten
+    maar God zal u troost geeven en macht oover hun boosheid.
+
+    Gaat als een wandelaar, die 's morgens uittrekt naar
+                                   mooye, onbekende landen,
+    gaat als een voogel die al zingende omhoog stijgt.
+
+    Hoe gemakkelijk is het zingen in den morgen
+    voor wie Gods lichte werken in zich heeft.
+
+    Hij vindt zonder zoeken, hij is echo van Zijn stem,
+    hij vertelt het gebeurende als een blij kind.
+
+    De wonderen staan zoo duidelijk voor zijn oogen.
+    Zij zeggen: "hier ben ik!" noemend hunnen naam.
+
+    Tot mooi-spreeken spant hij zich niet,
+    zijn gedachten zijn gezangen, welluid is zijn zelf-gesprek.
+
+    De menschen verlieten mij, de een na den ander,
+    veelen heb ik vriend genoemd. Waar zijn nu mijn vrienden?
+
+    Waar vind ik wijdheid van vertrouwen, dag aan dag?
+    Ook die mij 't zeerst liefhebben beklagen zich oover mij.
+
+    Omdat ik naauwkeuriger acht geef op het waarachtige,
+    omdat ik stoutmoediger waag te doen wat mij recht schijnt.
+
+    Maar waarlijk de Eenige heeft mij niet teleurgesteld,
+    mijn ziel is gelaten, mijn geluk stijgt dag aan dag.
+
+    Toch heb ik nu eerst al mijn zonden gezien,
+    opdoemend als rotsen rondom een schip in neevel.
+
+    Daaraan moest ik te pletter gaan, dacht mij.
+    Ik boog het hoofd geduldig, ik genoot den kwaden roep.
+
+    En zie! in veilige haven ben ik gevoerd,
+    rein ben ik, als toen ik gebaad was op den dag mijner geboorte.
+
+    O mijn Vader, vaak heb ik van wonderen gesprooken,
+    hoe anders zijn ze, nu ik ze waarachtig gebeuren zie.
+
+    Zoo is het ontmoeten van wijdvermaarde menschen,
+    zij bedroeven de verwachting, maar de droefheid wordt beschaamd.
+
+    Onze denk-beelden zijn grof en ontoereikend,
+    maar het Zijnde is ontzachlijk en zeer subtiel,
+
+    Hoelang reeds niet weet ik wat wij noodig hebben!
+    Ik wist het immers toen ik als knaapje naar school ging?
+
+    Vroome wijsheid behoeven wij, maar wie kent den weg er heen?
+    Nu ik in mijnen middag sta, nu eerst ken ik den weg.
+
+    De morgen verging, het schoone leeven neigde ten avond,
+    nog was de weg niet gevonden, en het doel zoo ver, zoo ver.
+
+    Nu is mijn tred vast, mijn ziel rustig--
+    maar ach! wie vergoedt den verlooren tijd?
+
+    Nu weet ik hoe de vroome wijze te leeven heeft,
+    zijn zwaren gang weet ik--en zijn onvergelijkelijke zeegeningen.
+
+    Nu weet ik waar de wateren des leevens vloeyen,
+    nu weet ik waar zij bloeit, de passie-looze Leelie,
+
+    de heilige bloem der vroome wijsheid,
+    die macht geeft oover het kwade en oover den dood.
+
+    Maar helaas, het is nog ver!
+    En hoeveel zijn de dagen die mij resten?
+
+    Hoe wordt het schoone en heilige leeven nog misbruikt!
+    Hoe vermorsen wij jammerlijk onze kostbaarheid!
+
+    Wij verkwisten ons duurste goed als onnoozele kinderen,
+    als het domme vee dat zijn voer vertrapt,
+
+    En toch is in ons bereik een leeven vol heerlijkheid,
+    de macht tot allerhoogste zeegeningen is ons geschonken.
+
+    De deur staat oopen tot wat alle droom en hoope oovertreft,
+    tot vreede en geluk op aarde en zaligheid in den heemel.
+
+    Zijn onze verbeeldingen niet schamel en klein?
+    Is ons denken niet armzaliger dan het bestaande?
+
+    Wie zal dan zijn hoope schooner wanen dan de werkelijkheid?
+    Wie zal Gods Heerlijkheeden in verbeelding te booven kunnen gaan?
+
+    Heerlijk, heerlijk is het leeven des vroom-wijzen.
+    In het leeven vindt hij zeegen, met den dood neemt hij genoegen.
+
+    Leevende zoekt hij de schatten die hij in sterven behouden zal,
+    hij ontvangt van 't Leeven wat de Dood niet ontneemt,
+
+    Hij gaat door zijn dagen als een blijmoedig strijder.
+    In zijn nachten proeft hij den voorsmaak van Gods belooning.
+
+    Het lijden weerstaat hij als een held.
+    als een reiziger die den straatroover oovermant en bindt.
+
+    Zijn blikken zijn als vuur, verzengend het slechte en leelijke,
+    de schoonheid schittert hem teegen waarheen hij schouwt.
+
+    Hij gaat door de droeve straten, de vuile achterbuurten.
+    maar de zwaarmoed smelt voor zijn oogen als ijzel.
+
+    Waar hij zijn hand oplegt, daar vliedt de doodsvrees,
+    het leeven wordt gesterkt en het geluk ontbloeit.
+
+    Hij weerstaat het kwade niet, maar het verwelkt voor zijn aanweezen,
+    het kan niet zijn waar hij is, door een Gods-wonder.
+
+    Hij leert te zien het waarachtige, maar het droeve en sombere niet,
+    want het waarachtige is vreugd en schoonheid, en is in alles.
+
+    Toch voelt hij alle lijden en is niet hard,
+    hij lijdt om den onweetende, den hartstochtelijke, den schijn-vroome.
+
+    Want hij weet dat hij niet zalig kan worden alleen,
+    hij wil niet de meerdere zijn booven zijn broeders.
+
+    Maar in een feest van veelen zou hij gelukkig zijn,
+    zijn wijsheid is een brandpunt van veele stralen lichts.
+
+    Zijn hartstochten zijn niet in hem verlooren gegaan,
+    maar bedwongen tot staat van leevendiger spankracht.
+
+    Zooals bedwongen beweeging tot hitte wordt, daarna tot licht,
+    zoo wordt zijn hartstocht stil en glansspreidend.
+
+    In sooberheid leeft hij en zeer groote reinheid,
+    door zorgvuldige orde leeft hij dubbel.
+
+    Geen zuivere vreugde is hem te gering,
+    verheeven is hij door natuurlijkheid.
+
+    Hij beijvert zich niet goed te doen,
+    hij doet goed zooals 't water omlaag vliet.
+
+    Hij legt zich niet toe op volmaaktheid,
+    maar God zeer liefhebbend wordt hij van zelve volmaakt.
+
+    Hij wenscht voor zich geen deugden noch zeegening,
+    God wenscht hij te gerieven, als zijn eenigsten, liefsten vriend.
+
+    Zoo koomen deugd en zeegen zijns ondanks,
+    uit nooddruft ontstralen hem blijmoed en goede werken.
+
+    De Schepper aller waereld is zijn innige vertrouwde,
+    Hem kent hij beeter dan vader, moeder, liefste of kind.
+
+    Van uur tot uur leeft hij met hem,
+    in bangen en langen, in verrukking en beproeving.
+
+    Hoe kennen wij onze lieven? wie heeft een ganschen mensch gezien?
+    Huid en oogen zien wij, wij voelen handen en hooren stem.
+
+    Maar de gansche mensch is onzen zinnen een verborgenheid.
+    Niets weeten wij van hem dan door bemiddeling.
+
+    Zouden wij dan niet eevenzeer onzen God kennen,
+    schoon wij niets van Hem weeten dan door bemiddeling?
+
+    En tot den vroom-wijze spreekt hij zeer onmiddelijk,
+    ja, meer onmiddelijk dan vader, moeder, liefste of kind.
+
+    En zooals een vriend den lieven vriend meedeelt van het zijne,
+    zoo geeft God van zijn eigenheeden aan wie zijn vriend is.
+
+    Van zijn goedheid geeft hij, van zijn vreede, van zijn zaligheid,
+    van zijn macht oover het kwade, van zijn kennis aller dingen,
+
+    ja, van zijn scheppingsmacht deelt hij meede.
+    Den mensch, zijn maaksel, maakt hij tot maker.
+
+    Maar wat ons lijfje is in de ruimte vol zonnen en waerelden,
+    dat zijn onze gedachtetjes in Gods gedachte.
+
+    Zie het vuurige zonnelijf door den befloersten kijker,
+    met zijn vlekken en vlammen, zijn aureolen.
+
+    zijn donkere kolken, zijn wervelstormen van vuur,
+    zijn ziedend rond-zwierende gloed-oceanen, zijn licht-orkanen,
+
+    zijn getakte vlam-fakkels millioenen mijlen hoog,
+    zijn hitte-sfeeren waarin de rotssteen vluchtig moet zijn.
+
+    Wij aanschouwen vlokken en kooksels en uitzwalpingen.
+    Sombere holten waarin duizend waerelden verzwinden kunnen.
+
+    Het is alles vervaarlijk, onbegrijpelijk, wij hooren geen geluid,
+    verblindend is het en doodstil, schijnbaar onbeweegelijk.
+
+    Maar wee ons! zoo het gehoord kon worden, wat ware het geluid!
+    Wee ons! wat ware de snelheid zoo wij nabij waren!
+
+    Aanschouw het langen tijd, verdiep u in het onbegrijpbare
+    Nochthans bestaat het, niet ééns, maar eindeloos veel malen.
+
+    Zooals dit stoffelijk bestaan is voor ons stoffelijk bestaan,
+    méér onbegrijpbaar nog is Gods geestelijk weezen voor het onze.
+
+    Doch ons klein lijf kent de geweldige zon als mild en liefelijk.
+    Dierbaar is zij ons en vertrouwd.--Wat dan der ziel?
+
+    Zoo leeft de vroomwijze met den almachtige in vertrouwd verkeer.
+    Hoezeer verheeven, niemand geringer vertrouwt hij gansch.
+
+    Vol geheimzinnige leidingen is ons leeven.
+    Onkenbare machten omringen ons met invloeden.
+
+    Ooveral, ook hier om ons, zijn ontelbare schepselen,
+    Engelen en démonen, heilige en ellendige.
+
+    Welke dwaas acht zich de hoogste creatuur?
+    Zou er geen schepsel meer zijn tusschen mensch en God?
+
+    Maar de vroom-wijze betrouwt God alleen en vreest niet.
+    Hoe anders zou hij heilig van onheilig onderkennen?
+
+    In het land der droomen beweegt hij zich welbewust en willekeurig.
+    Tempels en melodieën schept hij er door zijn woord.
+
+    Hij ziet de démonen en de geesten,
+    de gevaarlijken doet hij wijken in naam van God.
+
+    Licht-glimpen krijgt hij er van verborgen kennis,
+    van de dingen die ver weg zijn, van de dingen der toekomst.
+
+    Want de droomwaereld is de waereld waarin ziel en lijf
+                                             gescheiden zijn,
+    waarin tijd en ruimte verwijderde dingen worden.
+
+    Zoo leeft hij 's nachts in den scheemerenden voorhof van 't
+                                                       génerzijds.
+    beproevend de toeneemende krachten zijner ziel.
+
+    Maar ook wakend zal er kracht van hem uitgaan,
+    zal hij booze machten beheerschen en het verborgene gewaarworden,
+
+    onder heiligen invloed schoone kunstwerken scheppen,
+    zieken geneezen, zwaarmoedigen beweegen tot geduld.
+
+    Maar al zijn macht is in zijn liefde tot den Volstrekten,
+    hij helpt alleen waar hij die liefde meedeelt.
+
+    Die liefde moet hij voelen zooals het lijf hitte voelt of pijn,
+    zoo echt en werkelijk, als het groote gevoel zijns leevens.
+
+    De kiem deezer liefde is oprechtheid onverbiddelijk,
+    wie de waarheid liefheeft bemint God immers reeds?
+
+    Wie zondigt in oprechtheid, voor hem is vergeeving,
+    ja, wie Satan liefhad in oprechtheid, zijn eind zou bij God zijn.
+
+    Wie zijn waarachtigen aard deemoediglijk volgen durft,
+                                       hij zal terechtkoomen,
+    maar wie booven zijn macht grijpt valt in duivels hand.
+
+    De wijze erkent zijn zwakheeden en kinderlijke begeerten,
+    hij zal niet trachten te leeven als een volmaakte,
+
+    Hij ooverspant zich niet tot onnatuurlijke heiligheid.
+    Hij zegt neederig: "ach! ware ik beeter, maar zóó ben ik".
+
+    Alleen door liefde tot waarheid wil hij beeter worden,
+    zoo wordt eens het heilige leeven hem natuur.
+
+    Hij zal durven doen wat alle waereld zonde heet,
+    zeggend: "ik weet niet beeter, God straffe mij dan zoo ik dwaal".
+
+    Om God noch mensch zal hij zijn weezen verkrachten,
+    weetend dat niemand met vóórwending gediend is.
+
+    De echtheid van zijn gevoel herproeft hij vóór alles.
+    Zelf-bedrog vreest hij als de eigenlijke hel.
+
+    Waren niet gansche menschgeslachten in de macht der loogen?
+    Maar in elken enkeling wordt de waarheid herbooren.
+
+    Zoo zal hij zijn innerlijk weezen zuiver houden,
+    als nieuwe leevens-bron en schatkamer der waarheid.
+
+    Er zijn er die vragen: Waar is God? Hoe zal ik Hem kennen?
+    En kan men zichzelf deeze liefde gebieden?
+
+    Maar woorden kunnen niets brengen waar niets is.
+    Een lamp der erkentenis zijn ze in verborgen schatkelders.
+
+    Neemt mijn lamp en doorzoekt uw binnenste,
+    Gij zult er schoone liefde vinden voor God,
+
+    liefde voor de waarheid, voor het waarachtige,
+    verlangen naar vreede en geluk, en naar kennis van het zijnde.
+
+    Elk onzen vader kennen wij door gelaat en stem,
+    aldus kennen wij God door waarheid en vreugde.
+
+    Van het licht zeggen wij: het is, maar de duisternis is niet,
+    zoo is de heilige vreugde werkelijk, maar de somberheid is niet.
+
+    En zooals de mensch meer leevend en persoonlijk is dan zand,
+    zoo is God meer leevend en persoonlijk dan de mensch.
+
+    Ja, Hij is het eenigst waarachtige leeven en de eenigste persoon,
+    Hij is de Ziel aller zielen, het volstrekte leeven.
+
+    Wie naar Hem het aanzicht rigt wordt ziende,
+    en ontvangt den sleutel aller raadselen.
+
+    Wat de mensch als waarheid liefheeft, het zal hem liefhebben,
+    noem het licht loogen en gij blijft in duister.
+
+    Maar verheft u en weest uzelven getrouw
+    en de heerlijkheeden uwer ziel zullen u ontroeren.
+
+    Zooals Hij, antwoordende, mij geringe ontroerd heeft,
+    toen Hij mijnen waan brak omdat ik Hem vertrouwen bleef.
+
+
+
+
+
+INHOUD.
+
+
+_Eerste periode: Intreede._
+
+  De Waterleelie
+  De Lente
+  Bij 't verwachten der liefste
+  Avond in de stad
+  De Noordewind
+  Scheemering in 't woud
+  Na zonsondergang aan zee
+  Booze droom
+  De eigen uitvaart
+  Voor de liefste
+  Voor H
+  Het vizioen in Spanje.
+
+_2e periode: In lijdens vuur._
+
+  In lijdens vuur
+  Aan mijne liefde
+  Wandeling
+  Voor Tonnie
+  Onze tijd
+  De reegen
+  Twaalf sonnetten
+  To Lady W.
+  To the Lady Catherine of Belvoir
+  To John Ruskin
+  To an Indian Friend
+  De Geboorte eener Natie
+  Wijkrans van Drievoudzangen
+  God en mensch
+  Aarde
+  Jezus
+  Nemesis
+  De onterfden.
+
+_3e periode: Uitkomst._
+
+  't Zeegeruisch
+  Herteken
+  Uitkomst
+  Leevenswonder
+  School der minne
+  Trots en deemoed
+  Hei-leeuwerik
+  De Rivier
+  De Planeet
+  Mijn Bloemenpleegster
+  De Passie-looze Leelie,
+    _De Aanroep_
+    _Het antwoord_.
+
+
+
+
+Transcriber's Notes
+
+- Added a table of contents at the start.
+- Original tables of contents have been retained for historical
+  interest.
+- I encoded the character tie symbol as such in the HTML version
+  (Unicode HTML character entity reference decimal 8256), and in the
+  TXT version as a free standing macron (which is in Latin-1).
+- I only "fixed" punctuation where the poem contained strong hints what
+  the correct punctuation would be. In the same vein I have not
+  normalized or "corrected" spelling, with a few minor exceptions
+  listed below.
+- An example of confusing punctuation that nevertheless follows a
+  certain logic. "Dank zij Goode! den geever," (page 76): the
+  comma is correct here despite the fact that the next line starts with
+  a capital. The indented text is a second voice interlaced with the
+  first. It's continuation appears to be both the next line and
+  "... _quae exsuperat omnem sensum_." Such cases make it
+  impossible for a mere transcriber to decide whether certain variant
+  spellings were intentional or accidental.
+- Fixed printer's error on page 16: "ootmood" to "ootmoed"
+  ("o" to "e").
+- Normalized punctuation on page 48: "en twijfel zwak," to
+  "en twijfel zwak." (comma to full-stop).
+- Fixed printer's error on page 52: "zwoege" -> "zwoegen"
+  (final "n" added).
+- Fixed printer's error on page 72: "Jahrhundert lang
+  verkannt," to "Jahrhundert lang verkannt." (comma to full-stop).
+- Fixed printer's error on page 107: "waereld, terzelfder
+  uure." to "waereld, terzelfder uure," (full-stop to comma).
+- Changed "Koele Meidag" in the table of contents on page 93 to
+  "Koele Mei-dag" to reflect the poem's actual title.
+- The scans for this ebook can be found at
+  http://www.archive.org/details/dante_en_beatrice.
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Dante en Beatrice, by Frederik Van Eeden
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DANTE EN BEATRICE ***
+
+***** This file should be named 29075-8.txt or 29075-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/2/9/0/7/29075/
+
+Produced by Anna Tuinman, Branko Collin and the Online
+Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.