1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
1049
1050
1051
1052
1053
1054
1055
1056
1057
1058
1059
1060
1061
1062
1063
1064
1065
1066
1067
1068
1069
1070
1071
1072
1073
1074
1075
1076
1077
1078
1079
1080
1081
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
1089
1090
1091
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099
1100
1101
1102
1103
1104
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1113
1114
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138
1139
1140
1141
1142
1143
1144
1145
1146
1147
1148
1149
1150
1151
1152
1153
1154
1155
1156
1157
1158
1159
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
1167
1168
1169
1170
1171
1172
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
1182
1183
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191
1192
1193
1194
1195
1196
1197
1198
1199
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
1208
1209
1210
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
1233
1234
1235
1236
1237
1238
1239
1240
1241
1242
1243
1244
1245
1246
1247
1248
1249
1250
1251
1252
1253
1254
1255
1256
1257
1258
1259
1260
1261
1262
1263
1264
1265
1266
1267
1268
1269
1270
1271
1272
1273
1274
1275
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
1290
1291
1292
1293
1294
1295
1296
1297
1298
1299
1300
1301
1302
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322
1323
1324
1325
1326
1327
1328
1329
1330
1331
1332
1333
1334
1335
1336
1337
1338
1339
1340
1341
1342
1343
1344
1345
1346
1347
1348
1349
1350
1351
1352
1353
1354
1355
1356
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375
1376
1377
1378
1379
1380
1381
1382
1383
1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
1393
1394
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
1701
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
1710
1711
1712
1713
1714
1715
1716
1717
1718
1719
1720
1721
1722
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
1732
1733
1734
1735
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743
1744
1745
1746
1747
1748
1749
1750
1751
1752
1753
1754
1755
1756
1757
1758
1759
1760
1761
1762
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782
1783
1784
1785
1786
1787
1788
1789
1790
1791
1792
1793
1794
1795
1796
1797
1798
1799
1800
1801
1802
1803
1804
1805
1806
1807
1808
1809
1810
1811
1812
1813
1814
1815
1816
1817
1818
1819
1820
1821
1822
1823
1824
1825
1826
1827
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835
1836
1837
1838
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058
2059
2060
2061
2062
2063
2064
2065
2066
2067
2068
2069
2070
2071
2072
2073
2074
2075
2076
2077
2078
2079
2080
2081
2082
2083
2084
2085
2086
2087
2088
2089
2090
2091
2092
2093
2094
2095
2096
2097
2098
2099
2100
2101
2102
2103
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111
2112
2113
2114
2115
2116
2117
2118
2119
2120
2121
2122
2123
2124
2125
2126
2127
2128
2129
2130
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150
2151
2152
2153
2154
2155
2156
2157
2158
2159
2160
2161
2162
2163
2164
2165
2166
2167
2168
2169
2170
2171
2172
2173
2174
2175
2176
2177
2178
2179
2180
2181
2182
2183
2184
2185
2186
2187
2188
2189
2190
2191
2192
2193
2194
2195
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203
2204
2205
2206
2207
2208
2209
2210
2211
2212
2213
2214
2215
2216
2217
2218
2219
2220
2221
2222
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242
2243
2244
2245
2246
2247
2248
2249
2250
2251
2252
2253
2254
2255
2256
2257
2258
2259
2260
2261
2262
2263
2264
2265
2266
2267
2268
2269
2270
2271
2272
2273
2274
2275
2276
2277
2278
2279
2280
2281
2282
2283
2284
2285
2286
2287
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295
2296
2297
2298
2299
2300
2301
2302
2303
2304
2305
2306
2307
2308
2309
2310
2311
2312
2313
2314
2315
2316
2317
2318
2319
2320
2321
2322
2323
2324
2325
2326
2327
2328
2329
2330
2331
2332
2333
2334
2335
2336
2337
2338
2339
2340
2341
2342
2343
2344
2345
2346
2347
2348
2349
2350
2351
2352
2353
2354
2355
2356
2357
2358
2359
2360
2361
2362
2363
2364
2365
2366
2367
2368
2369
2370
2371
2372
2373
2374
2375
2376
2377
2378
2379
2380
2381
2382
2383
2384
2385
2386
2387
2388
2389
2390
2391
2392
2393
2394
2395
2396
2397
2398
2399
2400
2401
2402
2403
2404
2405
2406
2407
2408
2409
2410
2411
2412
2413
2414
2415
2416
2417
2418
2419
2420
2421
2422
2423
2424
2425
2426
2427
2428
2429
2430
2431
2432
2433
2434
2435
2436
2437
2438
2439
2440
2441
2442
2443
2444
2445
2446
2447
2448
2449
2450
2451
2452
2453
2454
2455
2456
2457
2458
2459
2460
2461
2462
2463
2464
2465
2466
2467
2468
2469
2470
2471
2472
2473
2474
2475
2476
2477
2478
2479
2480
2481
2482
2483
2484
2485
2486
2487
2488
2489
2490
2491
2492
2493
2494
2495
2496
2497
2498
2499
2500
2501
2502
2503
2504
2505
2506
2507
2508
2509
2510
2511
2512
2513
2514
2515
2516
2517
2518
2519
2520
2521
2522
2523
2524
2525
2526
2527
2528
2529
2530
2531
2532
2533
2534
2535
2536
2537
2538
2539
2540
2541
2542
2543
2544
2545
2546
2547
2548
2549
2550
2551
2552
2553
2554
2555
2556
2557
2558
2559
2560
2561
2562
2563
2564
2565
2566
2567
2568
2569
2570
2571
2572
2573
2574
2575
2576
2577
2578
2579
2580
2581
2582
2583
2584
2585
2586
2587
2588
2589
2590
2591
2592
2593
2594
2595
2596
2597
2598
2599
2600
2601
2602
2603
2604
2605
2606
2607
2608
2609
2610
2611
2612
2613
2614
2615
2616
2617
2618
2619
2620
2621
2622
2623
2624
2625
2626
2627
2628
2629
2630
2631
2632
2633
2634
2635
2636
2637
2638
2639
2640
2641
2642
2643
2644
2645
2646
2647
2648
2649
2650
2651
2652
2653
2654
2655
2656
2657
2658
2659
2660
2661
2662
2663
2664
2665
2666
2667
2668
2669
2670
2671
2672
2673
2674
2675
2676
2677
2678
2679
2680
2681
2682
2683
2684
2685
2686
2687
2688
2689
2690
2691
2692
2693
2694
2695
2696
2697
2698
2699
2700
2701
2702
2703
2704
2705
2706
2707
2708
2709
2710
2711
2712
2713
2714
2715
2716
2717
2718
2719
2720
2721
2722
2723
2724
2725
2726
2727
2728
2729
2730
2731
2732
2733
2734
2735
2736
2737
2738
2739
2740
2741
2742
2743
2744
2745
2746
2747
2748
2749
2750
2751
2752
2753
2754
2755
2756
2757
2758
2759
2760
2761
2762
2763
2764
2765
2766
2767
2768
2769
2770
2771
2772
2773
2774
2775
2776
2777
2778
2779
2780
2781
2782
2783
2784
2785
2786
2787
2788
2789
2790
2791
2792
2793
2794
2795
2796
2797
2798
2799
2800
2801
2802
2803
2804
2805
2806
2807
2808
2809
2810
2811
2812
2813
2814
2815
2816
2817
2818
2819
2820
2821
2822
2823
2824
2825
2826
2827
2828
2829
2830
2831
2832
2833
2834
2835
2836
2837
2838
2839
2840
2841
2842
2843
2844
2845
2846
2847
2848
2849
2850
2851
2852
2853
2854
2855
2856
2857
2858
2859
2860
2861
2862
2863
2864
2865
2866
2867
2868
2869
2870
2871
2872
2873
2874
2875
2876
2877
2878
2879
2880
2881
2882
2883
2884
2885
2886
2887
2888
2889
2890
2891
2892
2893
2894
2895
2896
2897
2898
2899
2900
2901
2902
2903
2904
2905
2906
2907
2908
2909
2910
2911
2912
2913
2914
2915
2916
2917
2918
2919
2920
2921
2922
2923
2924
2925
2926
2927
2928
2929
2930
2931
2932
2933
2934
2935
2936
2937
2938
2939
2940
2941
2942
2943
2944
2945
2946
2947
2948
2949
2950
2951
2952
2953
2954
2955
2956
2957
2958
2959
2960
2961
2962
2963
2964
2965
2966
2967
2968
2969
2970
2971
2972
2973
2974
2975
2976
2977
2978
2979
2980
2981
2982
2983
2984
2985
2986
2987
2988
2989
2990
2991
2992
2993
2994
2995
2996
2997
2998
2999
3000
3001
3002
3003
3004
3005
3006
3007
3008
3009
3010
3011
3012
3013
3014
3015
3016
3017
3018
3019
3020
3021
3022
3023
3024
3025
3026
3027
3028
3029
3030
3031
3032
3033
3034
3035
3036
3037
3038
3039
3040
3041
3042
3043
3044
3045
3046
3047
3048
3049
3050
3051
3052
3053
3054
3055
3056
3057
3058
3059
3060
3061
3062
3063
3064
3065
3066
3067
3068
3069
3070
3071
3072
3073
3074
3075
3076
3077
3078
3079
3080
3081
3082
3083
3084
3085
3086
3087
3088
3089
3090
3091
3092
3093
3094
3095
3096
3097
3098
3099
3100
3101
3102
3103
3104
3105
3106
3107
3108
3109
3110
3111
3112
3113
3114
3115
3116
3117
3118
3119
3120
3121
3122
3123
3124
3125
3126
3127
3128
3129
3130
3131
3132
3133
3134
3135
3136
3137
3138
3139
3140
3141
3142
3143
3144
3145
3146
3147
3148
3149
3150
3151
3152
3153
3154
3155
3156
3157
3158
3159
3160
3161
3162
3163
3164
3165
3166
3167
3168
3169
3170
3171
3172
3173
3174
3175
3176
3177
3178
3179
3180
3181
3182
3183
3184
3185
3186
3187
3188
3189
3190
3191
3192
3193
3194
3195
3196
3197
3198
3199
3200
3201
3202
3203
3204
3205
3206
3207
3208
3209
3210
3211
3212
3213
3214
3215
3216
3217
3218
3219
3220
3221
3222
3223
3224
3225
3226
3227
3228
3229
3230
3231
3232
3233
3234
3235
3236
3237
3238
3239
3240
3241
3242
3243
3244
3245
3246
3247
3248
3249
3250
3251
3252
3253
3254
3255
3256
3257
3258
3259
3260
3261
3262
3263
3264
3265
3266
3267
3268
3269
3270
3271
3272
3273
3274
3275
3276
3277
3278
3279
3280
3281
3282
3283
3284
3285
3286
3287
3288
3289
3290
3291
3292
3293
3294
3295
3296
3297
3298
3299
3300
3301
3302
3303
3304
3305
3306
3307
3308
3309
3310
3311
3312
3313
3314
3315
3316
3317
3318
3319
3320
3321
3322
3323
3324
3325
3326
3327
3328
3329
3330
3331
3332
3333
3334
3335
3336
3337
3338
3339
3340
3341
3342
3343
3344
3345
3346
3347
3348
3349
3350
3351
3352
3353
3354
3355
3356
3357
3358
3359
3360
3361
3362
3363
3364
3365
3366
3367
3368
3369
3370
3371
3372
3373
3374
3375
3376
3377
3378
3379
3380
3381
3382
3383
3384
3385
3386
3387
3388
3389
3390
3391
3392
3393
3394
3395
3396
3397
3398
3399
3400
3401
3402
3403
3404
3405
3406
3407
3408
3409
3410
3411
3412
3413
3414
3415
3416
3417
3418
3419
3420
3421
3422
3423
3424
3425
3426
3427
3428
3429
3430
3431
3432
3433
3434
3435
3436
3437
3438
3439
3440
3441
3442
3443
3444
3445
3446
3447
3448
3449
3450
3451
3452
3453
3454
3455
3456
3457
3458
3459
3460
3461
3462
3463
3464
3465
3466
3467
3468
3469
3470
3471
3472
3473
3474
3475
3476
3477
3478
3479
3480
3481
3482
3483
3484
3485
3486
3487
3488
3489
3490
3491
3492
3493
3494
3495
3496
3497
3498
3499
3500
3501
3502
3503
3504
3505
3506
3507
3508
3509
3510
3511
3512
3513
3514
3515
3516
3517
3518
3519
3520
3521
3522
3523
3524
3525
3526
3527
3528
3529
3530
3531
3532
3533
3534
3535
3536
3537
3538
3539
3540
3541
3542
3543
3544
3545
3546
3547
3548
3549
3550
3551
3552
3553
3554
3555
3556
3557
3558
3559
3560
3561
3562
3563
3564
3565
3566
3567
3568
3569
3570
3571
3572
3573
3574
3575
3576
3577
3578
3579
3580
3581
3582
3583
3584
3585
3586
3587
3588
3589
3590
3591
3592
3593
3594
3595
3596
3597
3598
3599
3600
3601
3602
3603
3604
3605
3606
3607
3608
3609
3610
3611
3612
3613
3614
3615
3616
3617
3618
3619
3620
3621
3622
3623
3624
3625
3626
3627
3628
3629
3630
3631
3632
3633
3634
3635
3636
3637
3638
3639
3640
3641
3642
3643
3644
3645
3646
3647
3648
3649
3650
3651
3652
3653
3654
3655
3656
3657
3658
3659
3660
3661
3662
3663
3664
3665
3666
3667
3668
3669
3670
3671
3672
3673
3674
3675
3676
3677
3678
3679
3680
3681
3682
3683
3684
3685
3686
3687
3688
3689
3690
3691
3692
3693
3694
3695
3696
3697
3698
3699
3700
3701
3702
3703
3704
3705
3706
3707
3708
3709
3710
3711
3712
3713
3714
3715
3716
3717
3718
3719
3720
3721
3722
3723
3724
3725
3726
3727
3728
3729
3730
3731
3732
3733
3734
3735
3736
3737
3738
3739
3740
3741
3742
3743
3744
3745
3746
3747
3748
3749
3750
3751
3752
3753
3754
3755
3756
3757
3758
3759
3760
3761
3762
3763
3764
3765
3766
3767
3768
3769
3770
3771
3772
3773
3774
3775
3776
3777
3778
3779
3780
3781
3782
3783
3784
3785
3786
3787
3788
3789
3790
3791
3792
3793
3794
3795
3796
3797
3798
3799
3800
3801
3802
3803
3804
3805
3806
3807
3808
3809
3810
3811
3812
3813
3814
3815
3816
3817
3818
3819
3820
3821
3822
3823
3824
3825
3826
3827
3828
3829
3830
3831
3832
3833
3834
3835
3836
3837
3838
3839
3840
3841
3842
3843
3844
3845
3846
3847
3848
3849
3850
3851
3852
3853
3854
3855
3856
3857
3858
3859
3860
3861
3862
3863
3864
3865
3866
3867
3868
3869
3870
3871
3872
3873
3874
3875
3876
3877
3878
3879
3880
3881
3882
3883
3884
3885
3886
3887
3888
3889
3890
3891
3892
3893
3894
3895
3896
3897
3898
3899
3900
3901
3902
3903
3904
3905
3906
3907
3908
3909
3910
3911
3912
3913
3914
3915
3916
3917
3918
3919
3920
3921
3922
3923
3924
3925
3926
3927
3928
3929
3930
3931
3932
3933
3934
3935
3936
3937
3938
3939
3940
3941
3942
3943
3944
3945
3946
3947
3948
3949
3950
3951
3952
3953
3954
3955
3956
3957
3958
3959
3960
3961
3962
3963
3964
3965
3966
3967
3968
3969
3970
3971
3972
3973
3974
3975
3976
3977
3978
3979
3980
3981
3982
3983
3984
3985
3986
3987
3988
3989
3990
3991
3992
3993
3994
3995
3996
3997
3998
3999
4000
4001
4002
4003
4004
4005
4006
4007
4008
4009
4010
4011
4012
4013
4014
4015
4016
4017
4018
4019
4020
4021
4022
4023
4024
4025
4026
4027
4028
4029
4030
4031
4032
4033
4034
4035
4036
4037
4038
4039
4040
4041
4042
4043
4044
4045
4046
4047
4048
4049
4050
4051
4052
4053
4054
4055
4056
4057
4058
4059
4060
4061
4062
4063
4064
4065
4066
4067
4068
4069
4070
4071
4072
4073
4074
4075
4076
4077
4078
4079
4080
4081
4082
4083
4084
4085
4086
4087
4088
4089
4090
4091
4092
4093
4094
4095
4096
4097
4098
4099
4100
4101
4102
4103
4104
4105
4106
4107
4108
4109
4110
4111
4112
4113
4114
4115
4116
4117
4118
4119
4120
4121
4122
4123
4124
4125
4126
4127
4128
4129
4130
4131
4132
4133
4134
4135
4136
4137
4138
4139
4140
4141
4142
4143
4144
4145
4146
4147
4148
4149
4150
4151
4152
4153
4154
4155
4156
4157
4158
4159
4160
4161
4162
4163
4164
4165
4166
4167
4168
4169
4170
4171
4172
4173
4174
4175
4176
4177
4178
4179
4180
4181
4182
4183
4184
4185
4186
4187
4188
4189
4190
4191
4192
4193
4194
4195
4196
4197
4198
4199
4200
4201
4202
4203
4204
4205
4206
4207
4208
4209
4210
4211
4212
4213
4214
4215
4216
4217
4218
4219
4220
4221
4222
4223
4224
4225
4226
4227
4228
4229
4230
4231
4232
4233
4234
4235
4236
4237
4238
4239
4240
4241
4242
4243
4244
4245
4246
4247
4248
4249
4250
4251
4252
4253
4254
4255
4256
4257
4258
4259
4260
4261
4262
4263
4264
4265
4266
4267
4268
4269
4270
4271
4272
4273
4274
4275
4276
4277
4278
4279
4280
4281
4282
4283
4284
4285
4286
4287
4288
4289
4290
4291
4292
4293
4294
4295
4296
4297
4298
4299
4300
4301
4302
4303
4304
4305
4306
4307
4308
4309
4310
4311
4312
4313
4314
4315
4316
4317
4318
4319
4320
4321
4322
4323
4324
4325
4326
4327
4328
4329
4330
4331
4332
4333
4334
4335
4336
4337
4338
4339
4340
4341
4342
4343
4344
4345
4346
4347
4348
4349
4350
4351
4352
4353
4354
4355
4356
4357
4358
4359
4360
4361
4362
4363
4364
4365
4366
4367
4368
4369
4370
4371
4372
4373
4374
4375
4376
4377
4378
4379
4380
4381
4382
4383
4384
4385
4386
4387
4388
4389
4390
4391
4392
4393
4394
4395
4396
4397
4398
4399
4400
4401
4402
4403
4404
4405
4406
4407
4408
4409
4410
4411
4412
4413
4414
4415
4416
4417
4418
4419
4420
4421
4422
4423
4424
4425
4426
4427
4428
4429
4430
4431
4432
4433
4434
4435
4436
4437
4438
4439
4440
4441
4442
4443
4444
4445
4446
4447
4448
4449
4450
4451
4452
4453
4454
4455
4456
4457
4458
4459
4460
4461
4462
4463
4464
4465
4466
4467
4468
4469
4470
4471
4472
4473
4474
4475
4476
4477
4478
4479
4480
4481
4482
4483
4484
4485
4486
4487
4488
4489
4490
4491
4492
4493
4494
4495
4496
4497
4498
4499
4500
4501
4502
4503
4504
4505
4506
4507
4508
4509
4510
4511
4512
4513
4514
4515
4516
4517
4518
4519
4520
4521
4522
4523
4524
4525
4526
4527
4528
4529
4530
4531
4532
4533
4534
4535
4536
4537
4538
4539
4540
4541
4542
4543
4544
4545
4546
4547
4548
4549
4550
4551
4552
4553
4554
4555
4556
4557
4558
4559
4560
4561
4562
4563
4564
4565
4566
4567
4568
4569
4570
4571
4572
4573
4574
4575
4576
4577
4578
4579
4580
4581
4582
4583
4584
4585
4586
4587
4588
4589
4590
4591
4592
4593
4594
4595
4596
4597
4598
4599
4600
4601
4602
4603
4604
4605
4606
4607
4608
4609
4610
4611
4612
4613
4614
4615
4616
4617
4618
4619
4620
4621
4622
4623
4624
4625
4626
4627
4628
4629
4630
4631
4632
4633
4634
4635
4636
4637
4638
4639
4640
4641
4642
4643
4644
4645
4646
4647
4648
4649
4650
4651
4652
4653
4654
4655
4656
4657
4658
4659
4660
4661
4662
4663
4664
4665
4666
4667
4668
4669
4670
4671
4672
4673
4674
4675
4676
4677
4678
4679
4680
4681
4682
4683
4684
4685
4686
4687
4688
4689
4690
4691
4692
4693
4694
4695
4696
4697
4698
4699
4700
4701
4702
4703
4704
4705
4706
4707
4708
4709
4710
4711
4712
4713
4714
4715
4716
4717
4718
4719
4720
4721
4722
4723
4724
4725
4726
4727
4728
4729
4730
4731
4732
4733
4734
4735
4736
4737
4738
4739
4740
4741
4742
4743
4744
4745
4746
4747
4748
4749
4750
4751
4752
4753
4754
4755
4756
4757
4758
4759
4760
4761
4762
4763
4764
4765
4766
4767
4768
4769
4770
4771
4772
4773
4774
4775
4776
4777
4778
4779
4780
4781
4782
4783
4784
4785
4786
4787
4788
4789
4790
4791
4792
4793
4794
4795
4796
4797
4798
4799
4800
4801
4802
4803
4804
4805
4806
4807
4808
4809
4810
4811
4812
4813
4814
4815
4816
4817
4818
4819
4820
4821
4822
4823
4824
4825
4826
4827
4828
4829
4830
4831
4832
4833
4834
4835
4836
4837
4838
4839
4840
4841
4842
4843
4844
4845
4846
4847
4848
4849
4850
4851
4852
4853
4854
4855
4856
4857
4858
4859
4860
4861
4862
4863
4864
4865
4866
4867
4868
4869
4870
4871
4872
4873
4874
4875
4876
4877
4878
4879
4880
4881
4882
4883
4884
4885
4886
4887
4888
4889
4890
4891
4892
4893
4894
4895
4896
4897
4898
4899
4900
4901
4902
4903
4904
4905
4906
4907
4908
4909
4910
4911
4912
4913
4914
4915
4916
4917
4918
4919
4920
4921
4922
4923
4924
4925
4926
4927
4928
4929
4930
4931
4932
4933
4934
4935
4936
4937
4938
4939
4940
4941
4942
4943
4944
4945
4946
4947
4948
4949
4950
4951
4952
4953
4954
4955
4956
4957
4958
4959
4960
4961
4962
4963
4964
4965
4966
4967
4968
4969
4970
4971
4972
4973
4974
4975
4976
4977
4978
4979
4980
4981
4982
4983
4984
4985
4986
4987
4988
4989
4990
4991
4992
4993
4994
4995
4996
4997
4998
4999
5000
5001
5002
5003
5004
5005
5006
5007
5008
5009
5010
5011
5012
5013
5014
5015
5016
5017
5018
5019
5020
5021
5022
5023
5024
5025
5026
5027
5028
5029
5030
5031
5032
5033
5034
5035
5036
5037
5038
5039
5040
5041
5042
5043
5044
5045
5046
5047
5048
5049
5050
5051
5052
5053
5054
5055
5056
5057
5058
5059
5060
5061
5062
5063
5064
5065
5066
5067
5068
5069
5070
5071
5072
5073
5074
5075
5076
5077
5078
5079
5080
5081
5082
5083
5084
5085
5086
5087
5088
5089
5090
5091
5092
5093
5094
5095
5096
5097
5098
5099
5100
5101
5102
5103
5104
5105
5106
5107
5108
5109
5110
5111
5112
5113
5114
5115
5116
5117
5118
5119
5120
5121
5122
5123
5124
5125
5126
5127
5128
5129
5130
5131
5132
5133
5134
5135
5136
5137
5138
5139
5140
5141
5142
5143
5144
5145
5146
5147
5148
5149
5150
5151
5152
5153
5154
5155
5156
5157
5158
5159
5160
5161
5162
5163
5164
5165
5166
5167
5168
5169
5170
5171
5172
5173
5174
5175
5176
5177
5178
5179
5180
5181
5182
5183
5184
5185
5186
5187
5188
5189
5190
5191
5192
5193
5194
5195
5196
5197
5198
5199
5200
5201
5202
5203
5204
5205
5206
5207
5208
5209
5210
5211
5212
5213
5214
5215
5216
5217
5218
5219
5220
5221
5222
5223
5224
5225
5226
5227
5228
5229
5230
5231
5232
5233
5234
5235
5236
5237
5238
5239
5240
5241
5242
5243
5244
5245
5246
5247
5248
5249
5250
5251
5252
5253
5254
5255
5256
5257
5258
5259
5260
5261
5262
5263
5264
5265
5266
5267
5268
5269
5270
5271
5272
5273
5274
5275
5276
5277
5278
5279
5280
5281
5282
5283
5284
5285
5286
5287
5288
5289
5290
5291
5292
5293
5294
5295
5296
5297
5298
5299
5300
5301
|
<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
<html>
<head>
<title>Punicorum Liber Undecimus</title>
<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=UTF-8">
<link rel = "stylesheet" type = "text/css" href = "siliusstyles.css">
<body>
<table class = "contents">
<tr>
<td class = "center" colspan = "3">
<a href = "../main.html">Præfatio</a>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
<a href = "bookV.html">Liber V</a>
</td>
<td>
<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
<b>Liber XI</b>
</td>
<td>
<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
</td>
</tr>
<tr>
<td class = "center" colspan = "3">
<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
</td>
</tr>
</table>
<hr class = "mid">
<span class = "pagenum">640</span>
<h3>C. SILII ITALICI</h3>
<h1 class = "extended">PUNICORUM</h1>
<h3>LIBER UNDECIMUS.</h3>
<hr>
<h4><a name = "lib11_arg" id = "lib11_arg">ARGUMENTUM.</a></h4>
<div class = "argument">
<p><span class = "smallcaps">Post</span> Cannensem pugnam a Romanis ad
Pœnos deficiunt Samnites, Bruttii, Apuli, Hirpini, Atellani, Calatini,
et Græcorum omnis fere ora, Tarentini, Crotonienses, Locrique, et
Cisalpini omnes Galli; <a href = "#line11_1">1-27</a>.</p>
<p>Horum exemplum sequitur etiam Capua, etsi urbs ista a Trojanis, ut
Roma, originem habuit; <a href = "#line11_28">28-32</a>.</p>
<p>Nam divitiæ, quibus adfluebat, jam dudum desidiam, luxum, libidinem,
peccandi licentiam, perditosque mores invexerant, et præterea plebs a
Patribus dissentiebat; <a href = "#line11_33">33-54</a>.</p>
<p>Ægram hanc civitatem ad Pœnos trahit Pacuvius, homo popularis, et
malis artibus opes nactus, qui nunc, adflictis Romanorum rebus, legatos
Romam mittendos censet, qui postulent, ut alter consul e Campanis
creetur; non dubitans, quin repulsam laturi sint, et ita animi civium
suorum, ira exacerbati, ad defectionem spectaturi; <a href =
"#line11_55">55-63</a>.</p>
<p>Hæc suadenti adsentiuntur omnes, et legati Romam proficiscuntur, ubi
Virrius, princeps eorum, mandata in frequenti senatu exponit, sed
ingenti clamore, a cunctis Patribus sublato, interpellatur; <a href =
"#line11_64">64-72</a>.</p>
<p>Torquatus adeo non tenet iram, ut se exemplo T. Manlii, proavi sui,
qui Annium, prætorem Latinorum, eadem olim poscentem, e curia
exturbarit, legatis vim manusque inlaturum esse minetur; <a href =
"#line11_73">73-87</a>.</p>
<p>Ejus furorem reprimit Fabius, sed stolida simul Virrii postulata
acerbioribus verbis perstringit; <a href = "#line11_88">88-97</a>.</p>
<p>Hujus oratio interrumpitur a Marcello, quippe qui acrius invehitur in
Varronem consulem, quod insaniam effeminatorum hominum patienter ferat;
<a href = "#line11_97">97-108</a>.</p>
<p>Tum patres consurgunt, clamorque eorum circumsonat legatos, qui
citato gradu ex templo se proripiunt, et ira commoti
<span class = "pagenum">641</span>
se fœdus cum Hannibale facturos esse edicunt; <a href =
"#line11_109">109-113</a>.</p>
<p>Abeuntes Fulvius, gloriam expugnatæ Capuæ jam mente præsagiens,
conviciis consectatur; nescius, superbos aliquando Campanos, etsi serius
Pœnis, jus Latii consequuturos, et ita sibi aditum ad summos Romanorum
honores ipsumque consulatum comparaturos esse; <a href =
"#line11_114">114-129</a>.</p>
<p>Legatione renunciata, confestim omnes defectionis consilium capiunt,
resque ab Hannibale gestas summis ad cælum efferunt laudibus; <a href =
"#line11_130">130-154</a>.</p>
<p>Decius solus, ne legati ad Pœnum mittantur, summa ope resistit
gravique oratione docet, magni animi esse, fidem, rem sanctam, non in
prosperis, sed in adversis amicorum rebus servare, insipientis vero et
ingrati, a vetustissimis sociis, iisdemque bene de Campania meritis et
consanguineis, desciscere ad Hannibalem, fœderum ruptorem ferorumque
populorum ducem, qui jus ac fas omne deleat; <a href =
"#line11_155">155-188</a>.</p>
<p>Nihilo secius fœdus cum Hannibale jungitur, et ab eo Capuam mittitur
præsidium, quod ipse mox sequitur: quo audito Decius primo, ne
recipiantur barbari, palam vociferatur; deinde, ut vel recepti
ejiciantur, vel, si malum facinus, quod a sociis suis defecerint, forti
ac memorabili facinore purgare velint, interfectis Pœnis, restituant se
Romanis; <a href = "#line11_189">189-200</a>.</p>
<p>Hæc quum relata Hannibali essent, mittit, qui vocent Decium ad sese
in castra; isque quum ferociter negasset se iturum, concitatus ira Pœnus
cum modico præsidio Capuam contendit; urbemque ingreditur comitante
senatu ac plebe cum conjugibus ac liberis, qui, studio visendi tot jam
victoriis clarum imperatorem, obviam ipsi iverant; <a href =
"#line11_201">201-224</a>.</p>
<p>Tum Decius, qui neque fugit, neque privatim se tenet, sed in foro
otiose inambulat, comprehensus ante pedes destituitur Hannibalis, qui
stolidam inbellis viri temeritatem acerbe increpat, eique catenas injici
jubet; <a href = "#line11_225">225-241</a>.</p>
<p>Is, manente ferocia animi, dum vinculis constringitur, inmanem
Hannibalis crudelitatem graviter objurgat, et obvoluto capite ocius
extra portam in castra Pœnorum rapitur; <a href =
"#line11_242">242-258</a>.</p>
<p>Reliquam diei partem victor visenda urbe consumit, et vesperascente
cælo excipitur convivio, omnibus voluptatium incelebris instructo, cujus
splendidum adparatum Pœni adtoniti mirantur, sed dux eorum tacite
damnat, donec ipsius quoque animus larga meri potione relaxatur; <a href
= "#line11_259">259-287</a>.</p>
<p>Teuthras, Cumanus, ad lyram canit de gente Capyis, conditoris Capuæ,
in cujus honorem convivæ vinum libant; <a href =
"#line11_288">288-302</a>.</p>
<p>Interea Pacuvii filius, qui solus vino non incaluerat, clam insidias
Hannibali molitur; <a href = "#line11_303">303-311</a>.</p>
<p>Patrem,
<span class = "pagenum">642</span>
ex convivio egressum, sequutus, ubi in secretum (hortus erat posticis
ædium partibus) perveniunt, toga rejecta ab humero, latus subcinctum
gladio nudat, et consilium expromit; <a href =
"#line11_312">312-328</a>.</p>
<p>Quæ ut videt auditque senex, tremebundus pedibusque filii advolutus,
eum per jura parentis suamque salutem obtestatur, ut incepto absistat,
neque vel sanguine polluat hospitia, vel temere se in extremum certumque
capitis discrimen inferat, quum solus ne Hannibali quidem, tanto viro
cujus vultum vel armati exercitus sustinere nequeant, nedum tot
convivis, par sit; <a href = "#line11_329">329-350</a>.</p>
<p>Qua periculi commemoratione ferocem gloriæque cupidissimum juvenem
magis incensum, quam deterritum cernens, se corpus suum dicit
obpositurum pro corpore Hannibalis, adeoque per paternum pectus petendum
illum ferro transfigendumque esse; <a href =
"#line11_351">351-360</a>.</p>
<p>Quo audito filius lacrimabundus fidem dat, se nihil facturum tale, et
cum patre, quo minus res suspecta sit, se ipse convivio reddit; <a href
= "#line11_361">361-368</a>.</p>
<p>Postero die ubi primum inluxit, Mago nuncius victoriæ Carthaginem
proficiscitur, et annulos aureos aliaque spolia secum avehit; <a href =
"#line11_369">369-376</a>.</p>
<p>Eodem mittitur Decius: at tempestas navem defert Cyrenas, ubi
vinculis liberatur jussu Ptolemæi regis, in cujus regno non ita multo
post moritur; <a href = "#line11_377">377-384</a>.</p>
<p>Venus interea optatam sibi ad animos corporaque Pœnorum luxurie
enervanda oblatam occasionem amplectitur, et cum Cupidinibus agit, ut
telis suis clam Pœnis inexplebilem libidinum deliciarumque cupiditatem
inmittant, et ita, quos nec arma, nec ignes, nec mala vicerint, nimia
bona ac voluptates inmodicæ perdant, duxque eorum severam vivendi
rationem cum effeminata mollitie commutet; <a href =
"#line11_385">385-409</a>.</p>
<p>Cupidines imperata faciunt, et repente Pœni a temperantia et virtute
bellica degenerant, neque vino, epulis, cantu, scenisque convivalibus
exsatiari possunt, <a href = "#line11_410">410-430</a>.</p>
<p>Hannibal maxime oblectatur arte Teuthrantis citharœdi, qui mirifica
facinora, ab Amphione, Arione, Chirone et Orpheo vi lyræ edita, canit;
<a href = "#line11_431">431-482</a>.</p>
<p>Dum Pœni ita Capuæ luxuria diffluunt et perduntur, Mago Carthaginem
venit, ubi magno plebis gaudio plausuque excipitur; <a href =
"#line11_483">483-499</a>.</p>
<p>Tum, senatu ipsi dato, insignem exponit victoriam, a fratre ad Cannas
et Aufidum de duobus Romanorum consulibus partam, quorum alter, toto
exercitu amisso, vix cum paucis effugerit, alter, summus hostium
imperator, fortissime pugnans occiderit; <a href =
"#line11_500">500-531</a>.</p>
<p>Ad fidem deinde tam lætarum rerum, effundi in vestibulo curiæ jubet
acervum annulorum aureorum, equitibus Romanis detractorum;
<span class = "pagenum">643</span>
utque Roma, hac clade adflicta, funditus evertatur, Hannibalem
subplemento, pecunia, elephantis et frumento juvandum censet; <a href =
"#line11_532">532-541</a>.</p>
<p>Simul, lætis omnibus, locum Hannonis increpandi esse ratus, per
ludibrium ab eo quærit, utrum etiam nunc pœniteat belli Romanis inlati,
et dedi Hannibalem jubeat? <a href = "#line11_542">542-553</a>.</p>
<p>Is contra, tum invidia tum ira percitus, respondet, se nihil ex
pristina voluntate mutasse, et nunc potissimum sibi pacem expetendam
videri; non plura etiam posse a victis ducibus rogari, quam nunc
victores poscant; hostes præterea, dolore atque ira incensos, fortuna
aliquid variante, atrociores post hanc cladem fore, et forsan ne daturos
quidem, nedum petituros esse pacem, quippe quæ facilius a victoribus,
quam a victis Romanis inpetrari possit; si autem vera sint, quæ modo
Mago jactaverit, ad internecionem Romani imperii pugnatum ad Cannas
esse, se non satis mirari posse, quid causæ sit, quod invictus ille
imperator, qui Marti similis et cui nemo par putetur, non ex Cannensi
acie protinus exercitum ad urbem Romanam duxerit; denique Hannibalis
consilia non nisi ad tyrannidem et dominatum spectare; proinde, si a
pace abhorreant cives sui, quæ tamen optima rerum humanarum innumerisque
triumphis potior sit, furorem certe superbi hominis nulla re alendum
esse; <a href = "#line11_554">554-600</a>.</p>
<p>Sed oratio Hannonis, quem simultas cum familia Barcina leviorem
auctorem faciebat, interpellatur clamore contradicentium, ingentique
consensu fit senatusconsultum, ut Hannibalis exercitus militibus, in
Africa et Hispania conductis, subpleantur; <a href =
"#line11_601">601-611</a>.</p>
</div>
<hr class = "tiny">
<div class = "text">
<p><a name = "line11_1" id = "line11_1"> </a>
<span class = "smallcaps">Nunc</span>, age, quos clades insignis Iapyge
campo</p>
<p><a name = "line11_2" id = "line11_2"> </a>
Verterit ad Libyam populos Sarranaque castra,</p>
<p><a name = "line11_3" id = "line11_3"> </a>
Expediam. Stat nulla diu mortalibus usquam,</p>
<p><a name = "line11_4" id = "line11_4"> </a>
Fortuna titubante, fides: adjungere dextras</p>
<span class = "linenum">5</span>
<p><a name = "line11_5" id = "line11_5"> </a>
Certavere palam rumpenti fœdera Pœno,</p>
<span class = "pagenum">644</span>
<p><a name = "line11_6" id = "line11_6"> </a>
Heu! nimium faciles læsis diffidere rebus:</p>
<p><a name = "line11_7" id = "line11_7"> </a>
<a href = "#var11_7">Sævior ante alios iras servasse repostas</a>,</p>
<p><a name = "line11_8" id = "line11_8"> </a>
Atque odium <a href = "#var11_8">renovare</a> ferox in tempore
Samnis.</p>
</div>
<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">643</span>
<a name = "not11_1" id = "not11_1" href = "#line11_1">1.</a>
Nunc recensebo populos, qui post cladem Cannensem ad Pœnos defecere.
Conf. Liv. XXII, 61.
—<i>Iapyge campo</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_51">ad I, 51</a>.
—<a name = "not11_2" id = "not11_2" href =
"#line11_2">2.</a> <i>Sarrana castra</i>; cf. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_72">ad I, 72</a>.
—<a name = "not11_3" id = "not11_3" href =
"#line11_3">3,</a> <a name = "not11_4" id = "not11_4" href =
"#line11_4">4.</a> Comparant Virg. Æn. X, 861. Sed magis huc
spectant loca, quæ de inconstantia amicorum in fortuna adversa agunt.
Cf. VV. DD. ad Petron. c. 80; Ill. Harles. ad
<span class = "pagenum notes">644</span>
Ovid. Trist. I, <span class = "smallcaps">iii</span>, 16, et ej.
Ind. v. <i>Amici.</i>
—<a name = "not11_6" id = "not11_6" href =
"#line11_6">6.</a> <i>faciles læsis</i>, adflictis, adversis,
<i>diffidere rebus</i>, proni ad metum.
—<a name = "not11_7" id = "not11_7" href =
"#line11_7">7,</a> <a name = "not11_8" id = "not11_8" href =
"#line11_8">8.</a> Cf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_562">VIII, 562, 563</a>, et ibi not.
—<i>in tempore</i>, ἐν καιρῷ, data occasione, tempore opportuno,
ut passim ap. Liv. et alios, quos laudarunt Drak. ad h.l. et VV. DD. ad
Frontin. Strat. I, 1 ex. 1.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_9" id = "line11_9"> </a>
Mox levis et sero pressurus <a href = "#var11_9">fata</a> pudore</p>
<span class = "linenum">10</span>
<p><a name = "line11_10" id = "line11_10"> </a>
<a href = "#var11_10">Bruttius</a>; ambiguis fallax mox Appulus
armis.</p>
<p><a name = "line11_11" id = "line11_11"> </a>
Tum gens <a href = "#var11_11">Hirpini</a> vana indocilisque quieti,</p>
<p><a name = "line11_12" id = "line11_12"> </a>
<a href = "#var11_12">Et rupisse</a> indigna fidem: ceu dira per
omnes</p>
<p><a name = "line11_13" id = "line11_13"> </a>
Manarent populos fœdi contagia morbi.</p>
<p><a name = "line11_14" id = "line11_14"> </a>
Jamque Atella suas, jamque et <a href = "#var11_14">Calatia</a>
adegit,</p>
<span class = "linenum">15</span>
<p><a name = "line11_15" id = "line11_15"> </a>
Fas superante metu, Pœnorum in castra cohortes.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_9" id = "not11_9" href = "#line11_9">9.</a>
<i>pressurus fata</i>, adgravaturus sortem.
—<a name = "not11_10" id = "not11_10" href =
"#line11_10">10.</a> <i>Bruttii</i> ultimi cum Romanis in gratiam
rediere <i>sero pudore</i> defectionis; Dausq. Iidem primi ad Hannibalem
descivere, (<i>levis</i>) et inde, æque ac Picentes et Lucani, a Romanis
ignominiæ causa non pro sociis habiti sunt, et ad servilia miserrimaque,
magistratibus Rom. præstanda, ministeria dejecti, de quo vid. Gell.
X, 3, et Strab. V extr.
—<i>ambiguis armis</i>, propter fidem ambiguam.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_12" id = "not11_12" href = "#line11_12">12.</a>
<i>indigna rupisse fidem</i>, indigne, inhoneste, turpiter rumpens
fidem; qua indignum, cui turpe est, rumpere fidem.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_14" id = "not11_14" href = "#line11_14">14.</a>
Poeta et in his exornavit verba Liv. XXII, 61.
—<i>Atella</i>, vetus Oscorum opp. in Campania, unde
<i>Atella</i>, seu <i>Atellana fabula</i> dicta.
—<i>Calatia</i>; cf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_542">VIII, 542</a>.
—<a name = "not11_15" id = "not11_15" href =
"#line11_15">15.</a> <i>Fas</i>, fidem Romanis jure præstandam.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_16" id = "line11_16"> </a>
Inde Phalanteo levitas animosa Tarento,</p>
<span class = "pagenum">645</span>
<p><a name = "line11_17" id = "line11_17"> </a>
Ausonium laxare jugum: patefecit amicas</p>
<p><a name = "line11_18" id = "line11_18"> </a>
Alta Croton portas, Afrisque ad barbara jussa</p>
<p><a name = "line11_19" id = "line11_19"> </a>
Thespiadum docuit submittere colla nepotes.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_16" id = "not11_16" href = "#line11_16">16.</a>
<i>Phalanteo Tarento</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#not7_665">ad VII, 665</a>. Etiam huic urbi tanta fuit
<i>levitas animosa</i>, h.e. inconstantia et audacia, ut <i>jugum
Ausonium</i>, a Romanis sibi
<span class = "pagenum notes">645</span>
inpositum, excuteret.
—<a name = "not11_18" id = "not11_18" href =
"#line11_18">18</a> <a name = "not11_19" id = "not11_19" href =
"#line11_18">seq.</a>
<i>Croton Alta</i> dicitur, propter montes, Latymnum et Physcum, de
quibus v. Schol. ad Theocrit. IV, 19, 23, vel potius propter arcem, de
qua v. Liv. XXIV, 3.
—<i>Thespiadæ</i>, Herculis e Thestii L filiabus filii, eorumque
posteri, quorum pars in Beotiam missa, pars duce Iolao in Sardiniam,
unde in Italiam venerunt, et unus eorum, Myscelus, jussu Herculis; eo
loco, quo is Crotonem, hospitem suum, incaute a se occisum, sepeliverat,
in hujus memoriam Crotonem condidit; unde Crotoniates h.l. <i>Thesp.
nepotes</i> dicuntur. Conf. Ovid. Met. XV, 12... 60; Strab. VI,
p. 252 sq.; Diodor. IV, 29; V, 15; Heyne ad Apollodor.
p. 331 sq., 467 et 486 sq.
—<i>Afris submittere colla</i>; conf. <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#not6_414">ad VI, 414</a>.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">20</span>
<p><a name = "line11_20" id = "line11_20"> </a>
Idem etiam Locros habuit furor: ora vadosi</p>
<p><a name = "line11_21" id = "line11_21"> </a>
Litoris, Argivos major qua Græcia muros</p>
<p><a name = "line11_22" id = "line11_22"> </a>
Servat, et Ionio <a href = "#var11_22">luitur</a> curvata profundo,</p>
<p><a name = "line11_23" id = "line11_23"> </a>
Lætas res Libyæ et fortunam <a href = "#var11_23">e more</a>
sequuta,</p>
<p><a name = "line11_24" id = "line11_24"> </a>
Juravit pavitans Tyrio sua prælia Marti.</p>
<span class = "linenum">25</span>
<p><a name = "line11_25" id = "line11_25"> </a>
Jam vero, Eridani tumidissimus adcola, Celtæ</p>
<p><a name = "line11_26" id = "line11_26"> </a>
Incubuere malis <a href = "#var11_26">Italum</a>, veteresque doloris</p>
<p><a name = "line11_27" id = "line11_27"> </a>
Tota se socios properarunt jungere mole.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_20" id = "not11_20" href = "#line11_20">20 sqq.</a>
Coloniæ græcæ, modo memoratæ et aliæ, in ora Ionii maris, <i>Tyrio
marti</i>, Pœnis, <i>jurarunt sua prælia</i>, se pro iis arma capturos
esse, illis sacramentum dixere, ad eos descivere.
—<a class = "missing" name = "not11_21" id = "not11_21" href =
"#line11_21" title = "numerus deest">21.</a> <i>Græcia major</i>,
h.e. magna, quo nomine maxime dictus est tractus oræ maritimæ a Tarento
usque ad Locrorum sedes pertinens, in quo plurimæ Græcorum coloniæ
fuerunt; Ernesti.
—<a class = "missing" name = "not11_22" id = "not11_22" href =
"#line11_22" title = "numerus deest">22.</a> <i>luitur</i> pro
vulg. adluitur.
—<a class = "missing" name = "not11_23" id = "not11_23" href =
"#line11_23" title = "numerus deest">23.</a> <i>e more</i>, ut
fieri solet; Barth. et N. Heins. coll. <a class = "crossref" href =
"#line11_3">v. 3</a>. Possis etiam interpretari: <i>fortunam</i>
suam <i>e more</i>, more suo, ut solebant, <i>secuta</i>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_25" id = "not11_25" href = "#line11_25">25.</a>
<i>Celtæ</i>, ut mox <i>Boii</i> et <i>Senones</i>, Galli Cisalpini.
—<a name = "not11_26" id = "not11_26" href =
"#line11_26">26.</a> <i>Incubuere malis</i>, ea adcelerarunt et
auxerunt. Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_731">ad IV,
731</a>.
—<i>veteres doloris</i>, vetere ira, odio et dolore perciti. Vid.
<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_530">ad IV, 530</a>.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_28" id = "line11_28"> </a>
Sed <a href = "#var11_28">fas id</a> Celtis, fas inpia bella referre</p>
<span class = "pagenum">646</span>
<p><a name = "line11_29" id = "line11_29"> </a>
Boiorum fuerit populis. Capuæne furorem,</p>
<span class = "linenum">30</span>
<p><a name = "line11_30" id = "line11_30"> </a>
Quem Senonum genti, placuisse? et Dardana ab ortu</p>
<p><a name = "line11_31" id = "line11_31"> </a>
Mœnia barbarico <a href = "#var11_31">Nomadum</a> sociata tyranno</p>
<p><a name = "line11_32" id = "line11_32"> </a>
Quisnam, <a href = "#var11_32">mutato</a> tantum nunc tempore,
credat?</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_28" id = "not11_28" href = "#line11_28">28</a> <a name
= "not11_29" id = "not11_29" href = "#line11_28">seq.</a>
Hæc defectio in Celtis forte excusanda, tamquam in peregrino
<span class = "pagenum notes">646</span>
populo, cui injustum olim bellum Romani intulerunt, jure gentium
violato: (de quo v. Liv. V, 36) sed Capuam, quæ eamdem, quam Roma,
originem habuit, ad Pœnos, feros populos, descituram esse quis umquam
credidisset? cf. inf. <a class = "crossref" href =
"#line11_177">v. 177... 184</a>.
—<i>bella referre</i>: iterare, resumere, ut <a class = "crossref"
href = "bookXVI.html#line16_77">XVI, 77</a>; N. Heins.
—<i>referre</i>, ulcisci, Lenz. et Ern.
—<a name = "not11_30" id = "not11_30" href =
"#line11_30">30.</a> <i>Dardana ab ortu mœnia</i>: nam Capuam a
<i>Capye</i>, Trojano rege, qui a Dardano, Jovis filio, genus ducebat,
adpellatam, veteres tantum non omnes credebant. Cf. <a class =
"crossref" href = "#line11_177">v. 177 sq.</a>; <a class =
"crossref" href = "#line11_299">299 sq.</a>; Suet. Jul. 81; Cluver.
Ital. ant. IV, 1; Heyne Exc. VI ad Virg. Æn. III, et Exc. VII ad
Æn. VII, p. 129; Strabo L. V. p. 248, hanc urbem a
capite, quod caput esset XII oppidorum, sed alii, v.c. Plin.
III, 5, seu 9; Liv. IV, 37, et Diodorus, a campestri agro, quod
propius vero est, dictam putabant.
—<a name = "not11_31" id = "not11_31" href =
"#line11_31">31.</a> <i>barbarico Nomadum tyranno</i>, Hannibali.
—<a name = "not11_32" id = "not11_32" href =
"#line11_32">32.</a> Vid. V.L.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_33" id = "line11_33"> </a>
Luxus, et insanis nutrita ignavia lustris,</p>
<p><a name = "line11_34" id = "line11_34"> </a>
Consumtusque pudor peccando, unisque relictus</p>
<span class = "pagenum">647</span>
<span class = "linenum">35</span>
<p><a name = "line11_35" id = "line11_35"> </a>
Divitiis probrosus honor, lacerabat hiantem</p>
<p><a name = "line11_36" id = "line11_36"> </a>
Desidia populum, ac resolutam legibus urbem.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_33" id = "not11_33" href = "#line11_33">33.</a>
De luxu perditisque Capuæ moribus, cf. Liv. XXIII, 2 et 4.
Quantopere vero etiam in his sermo poetæ a narratione historici
discrepet, non est quod moneam.
—<i>insana lustra</i> dici longum tempus luxuria exercenda
consumtum putat Ernesti. Sed <i>lustra</i> sunt ganeæ.
—<a name = "not11_34" id = "not11_34" href =
"#line11_34">34.</a> <i>Consumtus</i>, omissus, cessavit, <i>pudor
peccando</i>, diuturna peccandi consuetudine.
—<i>unis</i>, unice, <i>relictus Divitiis probrosus honor</i>,
quatenus eam tantum ob causam pretium habere creduntur, quod flagitiis
et voluptatibus facultatem
<span class = "pagenum notes">647</span>
dant et materiam.
—<a name = "not11_35" id = "not11_35" href =
"#line11_35">35.</a> <i>hiantem</i>, oscitantem (<i>gähnend</i>)
<i>desidia</i>, luxu, qui ignaviam, languorem et oscitantiam gignit, ut
forte <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_75">XII, 75</a>;
Gr. χάσκοντας, D. Heins.; cf. Gron. Diatr. Stat. c. 27.
—<a name = "not11_36" id = "not11_36" href =
"#line11_36">36.</a> <i>resolutam legibus</i>, liberam exsolutamque
legum vinculis ac metu.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_37" id = "line11_37"> </a>
Insuper exitio truculenta superbia agebat.</p>
<p><a name = "line11_38" id = "line11_38"> </a>
Nec vitiis deerant vires: non largior ulli</p>
<p><a name = "line11_39" id = "line11_39"> </a>
Ausoniæ populo (sic tum Fortuna fovebat)</p>
<span class = "linenum">40</span>
<p><a name = "line11_40" id = "line11_40"> </a>
Aurique argentique modus: madefacta veneno</p>
<p><a name = "line11_41" id = "line11_41"> </a>
Assyrio <a href = "#var11_41">manibus</a> vestis, medioque dierum</p>
<p><a name = "line11_42" id = "line11_42"> </a>
Regales epulæ, atque ortu convivia solis</p>
<p><a name = "line11_43" id = "line11_43"> </a>
Deprensa, et nulla macula non <a href = "#var11_43">inlita</a> vita.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_40" id = "not11_40" href = "#line11_40">40 seq.</a>
<i>Assyrio veneno</i> ut apud Virgil. Ge. II, 465, ubi v. Heyne.
—<i>venenum</i>, ut φάρμακον, quilibet succus, inpr. acrior. De
purpura Assyria v. Heins. ad Claud. in Rufin. I, 208.
—<i>madefacta</i>, infecta, tincta, vel <i>veneno Assyrio
manibus</i>, est <i>vestis</i>, h.e. induunt tunicas manicatas, seu
manuleatas, χειριδωτοὺς, seu καρπωτοὺς, cultum mulierum molliumque
virorum, de quibus v. loc. class. Gell. VII, 12; Virg. Æn. IX, 616; Cic.
or. Catil. II, 10; Barth. ad Stat. Th. VII, 657; Casaub. ad Sueton. Cæs.
45, et Ernesti clav. Cic.; v. <i>manicatus</i>. Hæc vulgaris
interpretandi ratio contextui aptissima est: sed vellem minus contorta
esset et inpedita. Cf. V.L.
—<a class = "missing" name = "not11_41" id = "not11_41" href =
"#line11_41" title = "numerus deest">41.</a> <i>medio dierum</i>:
nam homines frugi Romæ (loquitur autem poeta Romanus) hora demum nona
vel decima, luxuriosi contra jam <i>de die</i>, immo <i>de medio die</i>
cœnare, vel convivia in multam noctem et ad <i>ortum</i> adeo
<i>solis</i> (quem morem Silius vs. sq. perstringit) producere solehant.
Vid. Jani ad Hor. Od. I, <span class = "smallcaps">i</span>, 20, et
Bentl. ad Hor. Epist. I, 18, 91.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_44" id = "line11_44"> </a>
Tum <a href = "#var11_44">populo sævi</a> Patres, plebesque Senatus</p>
<span class = "pagenum">648</span>
<span class = "linenum">45</span>
<p><a name = "line11_45" id = "line11_45"> </a>
<a href = "#var11_45">Invidia læta</a>, et conlidens dissona corda</p>
<p><a name = "line11_46" id = "line11_46"> </a>
Seditio. <a href = "#var11_46">Sed enim interea temeraria pubis</a></p>
<p><a name = "line11_47" id = "line11_47"> </a>
Delicta augebat, pollutior ipsa, senectus.</p>
<p><a name = "line11_48" id = "line11_48"> </a>
Nec, quos vile genus <a href = "#var11_48">despectaque</a> lucis
origo</p>
<p><a name = "line11_49" id = "line11_49"> </a>
Fœdabat, sperare sibi et deposcere primi</p>
<span class = "linenum">50</span>
<p><a name = "line11_50" id = "line11_50"> </a>
Deerant <a href = "#var11_50">imperia</a> ac patriæ pereuntis
habenas.</p>
<p><a name = "line11_51" id = "line11_51"> </a>
Quin etiam exhilarare viris convivia cæde</p>
<p><a name = "line11_52" id = "line11_52"> </a>
Mos olim, et miscere epulis spectacula <a href =
"#var11_52">dira</a></p>
<p><a name = "line11_53" id = "line11_53"> </a>
Certantum ferro; sæpe et super ipsa cadentum</p>
<p><a name = "line11_54" id = "line11_54"> </a>
Pocula, respersis non parco sanguine mensis.</p>
</div>
<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">648</span>
<a name = "not11_44" id = "not11_44" href = "#line11_44">44 sq.</a>
Hæc spectant ad seditionem Capuæ inter Patres plebemque ortam, de qua v.
Liv. XXIII, 2, qui etiam lib. XXIV, cap. 2, monet, «unum velut
morbum invasisse omnes Italiæ civitates, ut plebes ab optimatibus
dissentirent; senatus Romanis faveret, plebs ad Pœnos rem traheret.»
—<i>sævi</i>, irati, infensi.
—<i>læta plebes Senatus Invidia</i>, libenter et cupide invidiam
Patribus concitare solebat. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_170">I, 170</a>; <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_481">II, 481</a>; <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_575">III, 575</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_482">VI, 482</a>, et al.
—<a class = "missing" name = "not11_45" id = "not11_45" href =
"#line11_45" title = "numerus deest">45.</a> <i>conlidens</i>,
inter se committens.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_48" id = "not11_48" href = "#line11_48">48.</a>
<i>despecta lucis origo</i>, humile genus.
—<a name = "not11_50" id = "not11_50" href =
"#line11_50">50.</a> <i>Deerant</i>; cf. ad <a class = "crossref"
href = "bookVII.html#line7_498">VII, 498</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_51" id = "not11_51" href = "#line11_51">51... 54.</a>
Campani olim, ut et Romani, cædibus gladiatorum in ipsis conviviis
oblectabantur: de quo barbaro more vide, quos laudant, Liv. IX, 40;
Athen. IV, 13; Lips. Saturn. I, 6, et Strab. V, p. 175, ubi
conf. Casaub.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">55</span>
<p class = "indent">
<a name = "line11_55" id = "line11_55"> </a>
<a href = "#var11_55">Has</a>, astu adgressus, quo verteret acrius
ægras</p>
<span class = "pagenum">649</span>
<p><a name = "line11_56" id = "line11_56"> </a>
Ad Tyrios mentes, <a href = "#var11_56">quia</a> nulla sorte daturam</p>
<p><a name = "line11_57" id = "line11_57"> </a>
Certus erat Romam, <a href = "#var11_57">neque enim impetrata
volebat</a>,</p>
<p><a name = "line11_58" id = "line11_58"> </a>
(<a href = "#var11_58">Pacuvio</a> fuit haud obscurum crimine nomen)</p>
<p><a name = "line11_59" id = "line11_59"> </a>
Hortatur summi partem deposcere juris,</p>
<span class = "linenum">60</span>
<p><a name = "line11_60" id = "line11_60"> </a>
Atque alternatos sociato consule fasces:</p>
<p><a name = "line11_61" id = "line11_61"> </a>
Et, si partita renuant sedisse curuli,</p>
<p><a name = "line11_62" id = "line11_62"> </a>
Æquatumque decus <a href = "#var11_62">geminasque videre
secures</a>,</p>
<p><a name = "line11_63" id = "line11_63"> </a>
Ultorem ante oculos atque ora adstare repulsæ.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_55" id = "not11_55" href = "#line11_55">55.</a>
Silius, quod jam alii observarunt, prætermissis iis, quæ Livius
XXIII, 2... 6 de Pacuvio et de legatione, ad Varronem cos. missa,
(quæ ad capiendum defectionis consilium plurimum contulit) memoravit, ea
tantum exornat, de quorum veritate ipse Livius dubitat
<span class = "pagenum notes">649</span>
lib. XXIII, 6 extr. <i>Romam</i> scil. «legatos missos esse a
Campanis, postulantes, ut alter consul Campanus fieret, si rem Rom.
adjuvari vellent; et indignatione orta, submoveri a curia jussos esse.»
Id Pacuvii consilio factum poeta fingit.
—<i>Has</i>, juventutem et senectutem, Lef. Immo <i>has mentes</i>
junge.
—<a name = "not11_56" id = "not11_56" href =
"#line11_56">56.</a> <i>nulla sorte</i>, nullo modo.
—<a name = "not11_57" id = "not11_57" href =
"#line11_57">57.</a> Pacuvius petebat, quæ certus erat, numquam
Romanos daturos, quæque etiam impetrare nolebat, ut hoc prætextu ad
Pœnos desciscere posset; Drak.
—<a name = "not11_58" id = "not11_58" href =
"#line11_58">58.</a> Eadem constructio est <a class = "crossref"
href = "bookX.html#line10_93">X, 93</a>; <a class = "crossref" href
= "bookXIII.html#line13_32">XIII, 32</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXIV.html#line14_149">XIV, 149</a> apud Liv. XXII, 6;
XXXII, 2; XLI, 4 et al. Draken.
—<a name = "not11_62" id = "not11_62" href =
"#line11_62">62.</a> <i>geminas</i>, similes; Withof. Vid. V.L.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_64" id = "line11_64"> </a>
Ergo electa manus gressu fert dicta citato.</p>
<span class = "linenum">65</span>
<p><a name = "line11_65" id = "line11_65"> </a>
Antistat cunctis præcellens <a href = "#var11_65">Virrius</a> ore;</p>
<p><a name = "line11_66" id = "line11_66"> </a>
Sed genus obscurum, nullique furore secundus.</p>
<p><a name = "line11_67" id = "line11_67"> </a>
<a href = "#var11_67">Qui postquam cœtu Patrum ingentique Senatu</a></p>
<p><a name = "line11_68" id = "line11_68"> </a>
Inpia dementis vulgi, <a href = "#var11_68">ac</a> vix tota,
profudit</p>
<p><a name = "line11_69" id = "line11_69"> </a>
Consulta, et tumidis incendit vocibus aures;</p>
<span class = "pagenum">650</span>
<span class = "linenum">70</span>
<p><a name = "line11_70" id = "line11_70"> </a>
Concordi fremitu renuentum effunditur asper</p>
<p><a name = "line11_71" id = "line11_71"> </a>
Toto e <a href = "#var11_71">concilio</a> clamor. <a href =
"#var11_71">Tum</a> quisque fatigat</p>
<p><a name = "line11_72" id = "line11_72"> </a>
Increpitans, vocumque tremit certamine templum.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_65" id = "not11_65" href = "#line11_65">65.</a>
<i>Antistat</i>, princeps legationis Vibius Virrius, de quo conf. Liv.
XXIII, 6.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_67" id = "not11_67" href = "#line11_67">67.</a>
<i>Senatu ingenti</i>, ut <i>Senatu magno</i>, XVII, 9 et ap. Stat.
Silv. I, <span class = "smallcaps">i</span>, 101; Drak.
—<a name = "not11_69" id = "not11_69" href =
"#line11_69">69.</a> <i>tumidis</i>; conf. <a class = "crossref"
href = "bookII.html#not2_288">ad II, 288</a>.
—<i>incendit</i> ira <i>aures</i>, audientes.
<span class = "pagenum notes">650</span>
Lefeb. confert Virg. Æn. IX, 500; X, 895.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_71" id = "not11_71" href = "#line11_71">71.</a>
<i>Quisque fatigat</i>, scil. templum clamore, Ern. Possis etiam ad
<i>concilium</i> referre. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_74">ad II, 74</a>. Sed v. V.L.
—<a name = "not11_72" id = "not11_72" href =
"#line11_72">72.</a> <i>templum</i>, curia. Vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_617">ad I, 617</a>. Cf. <a class
= "crossref" href = "#not11_55">ad v. 55</a>.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_73" id = "line11_73"> </a>
Hic Torquatus, avum fronte æquavisse severa</p>
<p><a name = "line11_74" id = "line11_74"> </a>
Nobilis, «Heu <a href = "#var11_74">Capua</a> portantes talia dicta</p>
<span class = "linenum">75</span>
<p><a name = "line11_75" id = "line11_75"> </a>
<a href = "#var11_75">Romuleis</a> durastis, ait, subcedere <a href =
"#var11_75">muris</a>?</p>
<p><a name = "line11_76" id = "line11_76"> </a>
Ad quos non ausi Carthago atque Hannibal arma</p>
<p><a name = "line11_77" id = "line11_77"> </a>
Post Cannas <a href = "#var11_77">adferre</a> suas? nunquamne per
aures</p>
<p><a name = "line11_78" id = "line11_78"> </a>
It vestras, in Tarpeia quum sede Latini</p>
<p><a name = "line11_79" id = "line11_79"> </a>
Orarent paria, haud verbis, haud voce, sed acri</p>
<span class = "linenum">80</span>
<p><a name = "line11_80" id = "line11_80"> </a>
Propulsum dextra, qui tum mandata superbo</p>
<p><a name = "line11_81" id = "line11_81"> </a>
Ore <a href = "#var11_81">adportabat</a>, tanto per limina templi</p>
<p><a name = "line11_82" id = "line11_82"> </a>
Turbine præcipitem revoluti corporis actum,</p>
<p><a name = "line11_83" id = "line11_83"> </a>
Ut, sævo adflictus saxo, spectante piaret</p>
<p><a name = "line11_84" id = "line11_84"> </a>
Tristia dicta Jove, et lueret verba inpia leto?</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_73" id = "not11_73" href = "#line11_73">73.</a>
Silius non modo historiæ, ex Liv. VIII, 5, et 6 notissimæ,
mentionem facit vers. 77 seq., sed eamdem quoque rem iterum hoc tempore
contigisse comminiscitur.
—<i>avum</i> non proprio sensu capio. De <i>severitate</i> Manlii
Torquati Cos. v. Liv. VIII, 7.
—<i>æquavisse Nobilis</i>; cf. Bentl. ad Hor. Od. I, <span
class = "smallcaps">i</span>, 6.
—<a name = "not11_75" id = "not11_75" href =
"#line11_75">75.</a> <i>durastis</i>, passi estis.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_77" id = "not11_77" href = "#line11_77">77.</a>
<i>Post Cannas</i>, post pugnam et victoriam Cannensem. Cf. Ernesti ad
Tac. Hist. III, 49 pr.
—<a name = "not11_78" id = "not11_78" href =
"#line11_78">78.</a> <i>in Tarpeia sede</i>, in Capitolio, ubi tum
senatus legatis datus. Vid. Liv. VIII, 5 pr.
—<a name = "not11_80" id = "not11_80" href =
"#line11_80">80.</a> Intell. Annius, cujus oratio exstat ap. Liv.
l.c.
—<i>Propulsum dextra</i>: in his, et <a class = "crossref" href =
"#line11_85">v. 85... 87</a>, Silium discrepare a Livio
VIII, 5 et 6, jam monuere Cell. et alii.
—<a name = "not11_83" id = "not11_83" href =
"#line11_83">83</a> <a name = "not11_84" id = "not11_84" href =
"#line11_83">sq.</a>
<i>spectante Jove</i>, cujus numen spreverat, quum Torquatus ad ejus
simulacrum conversus auxilium
<span class = "pagenum notes">651</span>
Dei implorasset.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">85</span>
<p><a name = "line11_85" id = "line11_85"> </a>
En ego progenies ejus, qui sede Tonantis</p>
<span class = "pagenum">651</span>
<p><a name = "line11_86" id = "line11_86"> </a>
Expulit orantem, et nuda Capitolia consul</p>
<p><a name = "line11_87" id = "line11_87"> </a>
Defendit dextra.» <a href = "#var11_87">Rabidum</a> hinc, palmasque
virorum</p>
<p><a name = "line11_88" id = "line11_88"> </a>
Intentantem oculis, proavitaque facta parantem</p>
<p><a name = "line11_89" id = "line11_89"> </a>
Ut vidit majore adeo crudescere motu,</p>
<span class = "linenum">90</span>
<p><a name = "line11_90" id = "line11_90"> </a>
Excipit his frendens <a href = "#var11_90">Fabius</a>; «Pro cuncta
pudendi!</p>
<p><a name = "line11_91" id = "line11_91"> </a>
Sedes, ecce, vacat, belli viduata procella:</p>
<p><a name = "line11_92" id = "line11_92"> </a>
Quem, quæso, e vobis huic inposuisse paratis?</p>
<p><a name = "line11_93" id = "line11_93"> </a>
Inque locum Pauli quemnam datis? an tua, Virri,</p>
<p><a name = "line11_94" id = "line11_94"> </a>
Prima atque ante <a href = "#var11_94">alios</a> sors, concedente
Senatu,</p>
<span class = "linenum">95</span>
<p><a name = "line11_95" id = "line11_95"> </a>
Te citat, ac nostris æquat jam purpura Brutis?</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_87" id = "not11_87" href = "#line11_87">87... 89.</a>
Silium in his iterum τραγῳδεῖν et a Livio lib. XXIII, 6 extr. omnia
moderatiora narrari, observat Ernesti. Sed poeta hunc Torquatum inducit
<i>parantem proavita facta</i>, h.e. imitantem ferociam proavi, qui,
teste Liv. VIII, 5, «adeo non tenuit iram, ut gladio cinctum in
senatum venturum se esse palam diceret,» etc.
—<a class = "missing" name = "not11_89" id = "not11_89" href =
"#line11_89" title = "numerus deest">89.</a> <i>crudescere</i>; v.
<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_449">ad IV, 449</a>.
—<i>motu</i> animi, ira.
—<a name = "not11_90" id = "not11_90" href =
"#line11_90">90.</a> <i>Pro cuncta pudendi</i>, o homines plane
probrosi, et omni ex parte famosi, quos jam luxuriæ, crudelitatis ac
superbiæ vestræ pudere debet; Draken. Græcismus et dura formula obfendit
Ernest. et alios. Vid. V.L.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_91" id = "not11_91" href = "#line11_91">91.</a>
<i>Sedes belli</i>, consulis imperium, <i>viduata</i> morte Pauli.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_95" id = "not11_95" href = "#line11_95">95.</a>
Tune primus eris Consul e Campanis, ut Brutus e Romanis?</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_96" id = "line11_96"> </a>
I, demens, i, quo tendis: tibi perfida fasces</p>
<p><a name = "line11_97" id = "line11_97"> </a>
Det Carthago suos.» Medio fervore loquentis,</p>
<p><a name = "line11_98" id = "line11_98"> </a>
Inpatiens ultra gemitu cohibere furorem,</p>
<p><a name = "line11_99" id = "line11_99"> </a>
Fulminea torvum exclamat Marcellus ab ira:</p>
<span class = "linenum">100</span>
<p><a name = "line11_100" id = "line11_100"> </a>
«<a href = "#var11_100">Quæ</a> tandem, et <a href =
"#var11_100">quam</a> lenta tenet patientia mentem,</p>
<p><a name = "line11_101" id = "line11_101"> </a>
O confuse nimis Gradivi turbine Varro,</p>
<span class = "pagenum">652</span>
<p><a name = "line11_102" id = "line11_102"> </a>
Ut <a href = "#var11_102">perferre</a> queas furibunda insomnia
consul?</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_96" id = "not11_96" href = "#line11_96">96.</a>
<i>i</i>, <i>quo tendis</i>, adspira ad consulatum apud Pœnos.
—<a name = "not11_98" id = "not11_98" href =
"#line11_98">98 sq.</a>
Inducitur præter Torquatum et Fabium, etiam Marcellus, cujus acerbam ad
Varronem orationem nemo nunc desideraverit: non enim ad rem præsentem
pertinet; Ernesti. Recte: sed poeta quamvis occasionem Varronis
perstringendi captat.
—<a class = "missing" name = "not11_99" id = "not11_99" href =
"#line11_99" title = "numerus deest">99.</a> <i>Fulminea ira</i>;
vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_421">ad
I, 421</a>.
—<i>ab ira</i>; cf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_139">ad II, 139</a>.
—<i>torvum exclamat</i>, ut apud Virg. Æn. VII, 399.
—<a name = "not11_101" id = "not11_101" href =
"#line11_101">101.</a> <i>confusus</i>, συγχυθεῖς, perturbatus.
<span class = "pagenum notes">652</span>
—<i>Gradivi turbine</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_4">II, 4</a>.
—<a name = "not11_102" id = "not11_102" href =
"#line11_102">102.</a> <i>furibunda</i>, insana.
—<i>insomnia</i> id. qd. <i>somnia</i>, (v. sup. <a class =
"crossref" href = "bookX.html#not10_357">ad X, 357</a>) h.e. vana
res, opinio et persuasio, (ut nostrum <i>Träume</i>) stulta illa
Campanorum petitio et postulatio.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_103" id = "line11_103"> </a>
Nonne exturbatos jam dudum limine templi</p>
<p><a name = "line11_104" id = "line11_104"> </a>
Præcipites agis ad portas? et discere cogis</p>
<span class = "linenum">105</span>
<p><a name = "line11_105" id = "line11_105"> </a>
Semiviros, quod sit nostro de more creati</p>
<p><a name = "line11_106" id = "line11_106"> </a>
Consulis imperium? non unquam sobria pubes</p>
<p><a name = "line11_107" id = "line11_107"> </a>
Et peritura brevi, moneo, ocius Urbe facesse.</p>
<p><a name = "line11_108" id = "line11_108"> </a>
Muros ante tuos (ut par est) debita ductor</p>
<p><a name = "line11_109" id = "line11_109"> </a>
Armatus responsa dabit.» Consurgere cuncti</p>
<span class = "linenum">110</span>
<p><a name = "line11_110" id = "line11_110"> </a>
Hinc pariter, magnoque viros clamore premebant.</p>
<p><a name = "line11_111" id = "line11_111"> </a>
Nec non <a href = "#var11_111">et foribus</a> propere Campana
juventus</p>
<p><a name = "line11_112" id = "line11_112"> </a>
Extulit <a href = "#var11_112">ipsa</a> gradum, <a href =
"#var11_112">tantæque</a> dolore repulsæ</p>
<p><a name = "line11_113" id = "line11_113"> </a>
Concitus Hannibalem volvebat Virrius ore.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_105" id = "not11_105" href = "#line11_105">105.</a>
<i>Semiviros</i>, Campanos luxu effeminatos, ut mox <i>non umquam sobria
pubes</i>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_113" id = "not11_113" href = "#line11_113">113.</a>
<i>Hannibalem</i>, fœdus cum eo a Campanis faciendum. Cf. <a class =
"crossref" href = "#line11_133">v. 133</a>, et verba Virii ap. Liv.
XXIII, 6.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_114" id = "line11_114"> </a>
Fulvius, (huic <a href = "#var11_114">nam</a> spondebant præsagia
mentis</p>
<span class = "linenum">115</span>
<p><a name = "line11_115" id = "line11_115"> </a>
Venturum decus, et Capuæ pereuntis imago</p>
<p><a name = "line11_116" id = "line11_116"> </a>
Jam tum erat ante oculos) «Non si Carthaginis, inquit,</p>
<p><a name = "line11_117" id = "line11_117"> </a>
Ductorem <a href = "#var11_117">vestris</a> devinctum colla catenis</p>
<p><a name = "line11_118" id = "line11_118"> </a>
Romam victor <a href = "#var11_118">agis</a>, posthac intrare
Quirini</p>
<p><a name = "line11_119" id = "line11_119"> </a>
Sacratas dabitur sedes: tende ocius, <a href = "#var11_119">oro</a>,</p>
<span class = "linenum">120</span>
<p><a name = "line11_120" id = "line11_120"> </a>
Quo mens ægra vocat.» Referunt hæc inde citati</p>
<p><a name = "line11_121" id = "line11_121"> </a>
Mixta minis et torva trucis responsa Senatus.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_114" id = "not11_114" href = "#line11_114">114.</a>
<i>Fulvio</i> tribuit poeta has partes, quia is mox cum Claudio collega
Capuam obsedit; Cell.
—<a name = "not11_115" id = "not11_115" href =
"#line11_115">115.</a> <i>Venturum decus</i>, futuram expugnatæ
Capuæ gloriam.
—<a name = "not11_117" id = "not11_117" href =
"#line11_117">117.</a> Cf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#not8_276">ad VIII, 276 sq.</a>
—<a name = "not11_118" id = "not11_118" href =
"#line11_118">118.</a> <i>agis</i>, adducis.
—<a name = "not11_119" id = "not11_119" href =
"#line11_119">119.</a> <i>Sacratos sedes</i>; cf. <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#not3_501">ad III, 501</a>, et <a class =
"crossref" href = "bookX.html#not10_367">X, 367</a>.</p>
<div class = "text">
<span class = "pagenum">653</span>
<p class = "indent">
<a name = "line11_122" id = "line11_122"> </a>
Tantane, omnipotens, caligine mersa latere</p>
<p><a name = "line11_123" id = "line11_123"> </a>
Fata placet? veniet quondam felicior ætas,</p>
<p><a name = "line11_124" id = "line11_124"> </a>
Quum pia Campano gaudebit consule Roma,</p>
<span class = "linenum">125</span>
<p><a name = "line11_125" id = "line11_125"> </a>
Et per bella diu fasces <a href = "#var11_125">perque arma</a>
negatos</p>
<p><a name = "line11_126" id = "line11_126"> </a>
Ultro ad magnanimos <a href = "#var11_126">referet</a> secura
nepotes.</p>
</div>
<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">653</span>
<a name = "not11_122" id = "not11_122" href =
"#line11_122">122</a> <a name = "not11_123" id = "not11_123" href =
"#line11_122">sq.</a>
Quis tum temporis cogitasset, Campanos cunctosque Italos aliquando
(finito scil. bello Marsico, seu Sociali, legibusque a. L. Julio Cæsare,
et a Carbone Silvanoque latis) civitatem Rom., quæ nunc tanto animorum
impetu ipsis negabatur, consecuturos, et ita aditum sibi ad summos Rom.
honores ipsumque consulatum comparaturos esse?
—<a name = "not11_124" id = "not11_124" href =
"#line11_124">124.</a> <i>pia Roma</i>; cf. <a class = "crossref"
href = "bookV.html#not5_255">ad V, 255</a>.
—<a name = "not11_126" id = "not11_126" href =
"#line11_126">126.</a> <i>magnanimos</i>; v. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_29">ad I, 29</a>.
—<i>nepotes</i>, posteros horum Campanorum adrogantia tam
pervulgata fuit, ut <i>Campanum supercilium</i> et <i>Campana
superbia</i> etiam proverbii loco diceretur. Cf. Gell. I, 24;
Ausonii Capua, et inpr. Cic. Or. II, de lege agrar. c. 33... 37.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_127" id = "line11_127"> </a>
Pœna superborum tamen hæc durabit avorum,</p>
<p><a name = "line11_128" id = "line11_128"> </a>
Quod non ante suos Capua ad suffragia mittet,</p>
<p><a name = "line11_129" id = "line11_129"> </a>
Quam Carthago suos. Postquam nunc dicta Senatus,</p>
<span class = "linenum">130</span>
<p><a name = "line11_130" id = "line11_130"> </a>
Nunc <a href = "#var11_130">facta</a> exposuit, tum veris falsa per
artem</p>
<p><a name = "line11_131" id = "line11_131"> </a>
Virrius admiscens cecinit fatale cruenti</p>
<p><a name = "line11_132" id = "line11_132"> </a>
<a href = "#var11_132">Turbatis</a> signum belli. Furiata juventus</p>
<p><a name = "line11_133" id = "line11_133"> </a>
<a href = "#var11_133">Arma, arma</a>, Hannibalemque volunt: ruit
undique vulgus,</p>
<p><a name = "line11_134" id = "line11_134"> </a>
Et Pœnos in tecta vocant: ingentia facta</p>
<span class = "linenum">135</span>
<p><a name = "line11_135" id = "line11_135"> </a>
Sidonii juvenis celebrant, ut <a href = "#var11_135">ruperit</a>
Alpes</p>
<p><a name = "line11_136" id = "line11_136"> </a>
Herculei socius decoris, Divisque propinquas</p>
<span class = "pagenum">654</span>
<p><a name = "line11_137" id = "line11_137"> </a>
Transierit cursu rupes: ut cæde <a href = "#var11_137">referta</a></p>
<p><a name = "line11_138" id = "line11_138"> </a>
Clauserit Eridani victor vada: victor ut idem</p>
<p><a name = "line11_139" id = "line11_139"> </a>
Lydia Romano turbarit stagna cruore:</p>
<span class = "linenum">140</span>
<p><a name = "line11_140" id = "line11_140"> </a>
<a href = "#var11_140">Ut</a> Trebiæ ripas æterno nomine famæ</p>
<p><a name = "line11_141" id = "line11_141"> </a>
Tradiderit, Paulumque idem inter prælia, et idem</p>
<p><a name = "line11_142" id = "line11_142"> </a>
Flaminium, proceres rerum, <a href = "#var11_142">demiserit</a>
umbris.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_128" id = "not11_128" href = "#line11_128">128.</a>
<i>suos ad suffragia</i>, ferenda <i>mittet</i> Romam: nam civitas
præcipue continebatur jure suffragiorum.
—<a name = "not11_129" id = "not11_129" href =
"#line11_129">129.</a> <i>Carthago</i>, colonia Rom. deducta.
Dausq. putabat innui Gaditanos, Pœnorum olim imperio obnoxios, et quidem
Corn. Balbum majorem, Gaditanum, qui primus externorum, gratia Cæsaris,
ad consulatum pervenit, teste Plinio lib. VII, 43.</p>
<p class = "notes">
<a href = "#line11_129">129.</a>
<i>Postquam</i>, etc. Conf. Liv. XXIII, 6.
—<a name = "not11_131" id = "not11_131" href =
"#line11_131">131 sq.</a>
<i>signum cecinit belli</i>, defectionem a Romanis suasit.
—<i>fatale</i>, quod Capuæ fuit exitio.
—<a class = "missing" name = "not11_132" id = "not11_132" href =
"#line11_132" title = "numerus deest">132.</a> <i>Turbatis</i>; v.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_477">ad I, 477</a>.
—<a name = "not11_133" id = "not11_133" href =
"#line11_133">133.</a> <i>Hannibalem</i>, ut sup. <a class =
"crossref" href = "#line11_113">v. 113</a>.
—<a name = "not11_135" id = "not11_135" href =
"#line11_135">135</a> <a name = "not11_136" id = "not11_136" href =
"#line11_135">sq.</a>
Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_356">II, 356</a>;
<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_90">III, 90 sq.</a>,
<span class = "pagenum notes">654</span>
et <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_4">IV, 4</a>.
—<a name = "not11_137" id = "not11_137" href =
"#line11_137">137 sq.</a>
<i>Clauserit vada cæde</i>, cadaveribus ita fluvium repleverit, ut
stagnaret, et cursus aquarum præcluderetur. Cf. inf. <a class =
"crossref" href = "#line11_519">v. 519</a> et sup. <a class =
"crossref" href = "bookIV.html#not4_621">ad IV, 621</a>.
—<a class = "missing" name = "not11_138" id = "not11_138" href =
"#line11_138" title = "numerus deest">138.</a> <i>Eridani</i>,
Ticini fl., qui Eridano, seu Pado miscetur, ut passim.
—<i>vada</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_52">ad I, 52</a>.
—<a name = "not11_139" id = "not11_139" href =
"#line11_139">139.</a> <i>Lydia stagna</i>, Trasymenum. Cf.
<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_719">ad IV, 719</a>.
—<a name = "not11_140" id = "not11_140" href =
"#line11_140">140</a> <a name = "not11_141" id = "not11_141" href =
"#line11_140">sq.</a>
<i>famæ Tradiderit</i>; cf. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_73">ad IV, 73</a>.
—<a name = "not11_142" id = "not11_142" href =
"#line11_142">142.</a> <i>demiserit umbris</i>, ut <a class =
"crossref" href = "bookI.html#line1_439">I, 439</a>.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_143" id = "line11_143"> </a>
His super excisam primori Marte Saguntum,</p>
<p><a name = "line11_144" id = "line11_144"> </a>
Et juga Pyrenes, et Hiberum, et sacra parentis,</p>
<span class = "linenum">145</span>
<p><a name = "line11_145" id = "line11_145"> </a>
Juratumque viro bellum puerilibus annis</p>
<p><a name = "line11_146" id = "line11_146"> </a>
Adcumulant: unum, ducibus tot cæde peremtis,</p>
<p><a name = "line11_147" id = "line11_147"> </a>
Tot fusis acie, stare inter prælia nullis</p>
<p><a name = "line11_148" id = "line11_148"> </a>
Adtactum telis. Superum quum munere detur</p>
<p><a name = "line11_149" id = "line11_149"> </a>
Huic sociare viro dextras et fœdere jungi;</p>
<span class = "linenum">150</span>
<p><a name = "line11_150" id = "line11_150"> </a>
<a href = "#var11_150">Fastus exsanguis</a> populi vanumque tumorem</p>
<p><a name = "line11_151" id = "line11_151"> </a>
Nimirum Capua et dominatum perferat <a href =
"#var11_151">Urbis</a>,</p>
<p><a name = "line11_152" id = "line11_152"> </a>
Ceu famulis fasces æquataque jura negantis?</p>
<p><a name = "line11_153" id = "line11_153"> </a>
Prorsus enim tanto potiorem nomine habendum</p>
<span class = "pagenum">655</span>
<p><a name = "line11_154" id = "line11_154"> </a>
Varronem, <a href = "#var11_154">ut fugiat</a> consul fulgentior
ostro.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_143" id = "not11_143" href = "#line11_143">143.</a>
<i>His super</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_60">I, 60</a>, ubi v. V.L.
—<i>primori Marte</i> pro vulg. <i>primoribus annis</i>, ut
<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_511">I, 511</a>.
—<a name = "not11_144" id = "not11_144" href =
"#line11_144">144.</a> <i>juga Pyrenes</i>, quæ transgressus sit.
Cf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_415">III, 415
seq.</a>
—<i>Iberum</i> v. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_480">ad I, 480</a>.
—<i>sacra parentis</i>; cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_77">I, 77 sqq.</a>
—<a name = "not11_146" id = "not11_146" href =
"#line11_146">146.</a> <i>Adcumulant</i>, laudibus ejus addunt.
Nimis laudatur Hannibal. v. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_522">I, 522... 555</a>; Liv. XXI, 6 et 57.
—<a name = "not11_150" id = "not11_150" href =
"#line11_150">150.</a> <i>populi exsanguis</i>, populi Romani,
cladibus continuis ad internecionem prope redacti. Cf. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#line2_230">II, 230</a>, et <a class =
"crossref" href = "bookXII.html#line12_318">XII, 318, 319</a>. Dausq.
bene laudavit locum Valer. Max. V, <span class =
"smallcaps">iii</span>, 2. «Africanus superior non solum contusam
et confractam belli Punici armis rempubl., sed pæne jam exsanguem atque
morientem, Africæ dominam reddidit.»
—<i>tumorem</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_288">ad II, 288</a>, ubi de flatibus arrogantiæ et
elato spiritu.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_153" id = "not11_153" href = "#line11_153">153</a>
<a name = "not11_154" id = "not11_154" href = "#line11_153">sq.</a>
Vim sarcasmi facile sentiet lector.
—<i>tanto nomine</i> scil. consulis.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">155</span>
<p class = "indent">
<a name = "line11_155" id = "line11_155"> </a>
Talia jactantes jam lectam sorte parabant</p>
<p><a name = "line11_156" id = "line11_156"> </a>
Mittere, quæ Tyrios adjungat fœdere, pubem.</p>
<p><a name = "line11_157" id = "line11_157"> </a>
Sed non invictum ponebat pectore robur</p>
<p><a name = "line11_158" id = "line11_158"> </a>
Tum solum Decius Capuæ decus: isque receptus</p>
<p><a name = "line11_159" id = "line11_159"> </a>
In medios cœtus, neque enim differre dabatur;</p>
<span class = "linenum">160</span>
<p><a name = "line11_160" id = "line11_160"> </a>
«Itis, ait, cives violanda ad jura parentum?</p>
</div>
<span class = "pagenum notes">655</span>
<p class = "notes">
<a name = "not11_155" id = "not11_155" href = "#line11_155">155.</a>
<i>jactantes</i>, dicentes, et quidem tam gloriose de se, quam acerbe de
Romanis.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_157" id = "not11_157" href = "#line11_157">157</a>
<a name = "not11_158" id = "not11_158" href = "#line11_157">sq.</a>
De <i>Decio Magio</i>; v. omnino Liv. XXIII, 7.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_161" id = "line11_161"> </a>
Damnatumque caput temerati fœderis aris</p>
<p><a name = "line11_162" id = "line11_162"> </a>
Jungitis hospitio? Quæ tanta oblivio recti,</p>
<p><a name = "line11_163" id = "line11_163"> </a>
<a href = "#var11_163">Sacram atque in magnis positam populisque
virisque</a></p>
<span class = "pagenum">656</span>
<p><a name = "line11_164" id = "line11_164"> </a>
Adversam ostentare fidem? Nunc tempus inire</p>
<span class = "linenum">165</span>
<p><a name = "line11_165" id = "line11_165"> </a>
Prælia pro Rutulis; nunc signa aciemque movere,</p>
<p><a name = "line11_166" id = "line11_166"> </a>
Dum trepidæ res, et medicinam vulnera poscunt:</p>
<p><a name = "line11_167" id = "line11_167"> </a>
<a href = "#var11_167">Is</a> locus officio, quum cessant prospera,
quumque</p>
<p><a name = "line11_168" id = "line11_168"> </a>
Dura ad opem fortuna vocat: nam læta fovere,</p>
<p><a name = "line11_169" id = "line11_169"> </a>
Haud quaquam magni est animi decus: <a href = "#var11_169">huc</a>, age,
adeste.</p>
<span class = "linenum">170</span>
<p><a name = "line11_170" id = "line11_170"> </a>
Novi Dîs animas similes et pectora magnis</p>
<p><a name = "line11_171" id = "line11_171"> </a>
Nunquam angusta malis: capiunt (mihi credite) <a href =
"#var11_171">Cannas</a>,</p>
<p><a name = "line11_172" id = "line11_172"> </a>
Et Trasymena vada, et Pauli memorabile letum.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_161" id = "not11_161" href = "#line11_161">161.</a>
Hannibalem, diis invisum, propter rupta fœdera; Cell.
—<a name = "not11_162" id = "not11_162" href =
"#line11_162">162</a> <a name = "not11_163" id = "not11_163" href =
"#line11_162">sq.</a>
<i>Quæ tanta oblivio recti</i>, quomodo justi et æqui tam inmemores esse
potestis, ut <i>fidem sacram</i> (v. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_481">ad I, 481</a> et <a class = "crossref" href =
"bookII.html#var2_479">in V.L. II, 479</a>) <i>atque in magnis
positam</i>, quæ magni æstimatur, vel venerabilis est <i>populis et
viris</i>, singulis hominibus, adeoque et publice et privatim
<span class = "pagenum notes">656</span>
sanctissime summaque religione colitur, <i>adversam</i> Romanis
<i>ostentetis</i>, vel simpl. violetis?</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_170" id = "not11_170" href = "#line11_170">170 sq.</a>
Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_315">II, 315...
324</a>.
—<a href = "#line11_170">170 sq.</a> <i>Dis similes</i>,
θεοειδέας, θεοεικήλους, Dausq.
—<i>pectora angusta</i>, animum humilem et timidum.
—<a class = "missing" name = "not11_171" id = "not11_171" href =
"#line11_171" title = "numerus deest">171.</a> <i>capiunt
Cannas</i> etc. non fracti sunt cladibus ad Cannas etc., sed his
adversis ferendis pares sunt Romani. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#not6_617">ad VI, 617</a>, et Gronov. Obss. I, 17.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_173" id = "line11_173"> </a>
Hi sunt, qui <a href = "#var11_173">vestris</a> infixum mœnibus
hostem</p>
<p><a name = "line11_174" id = "line11_174"> </a>
Dejecere manu, et Capuam eripuere superbis</p>
<span class = "linenum">175</span>
<p><a name = "line11_175" id = "line11_175"> </a>
Samnitum jussis: hi sunt, qui jura dedere</p>
<p><a name = "line11_176" id = "line11_176"> </a>
<a href = "#var11_176">Terrore expulso</a>, Sidicinaque bella
remorunt.</p>
<p><a name = "line11_177" id = "line11_177"> </a>
Quos fugitis? socios quosve <a href = "#var11_177">additis</a>? ille ego
sanguis</p>
<span class = "pagenum">657</span>
<p><a name = "line11_178" id = "line11_178"> </a>
Dardanius, cui sacra pater, cui nomina liquit</p>
<p><a name = "line11_179" id = "line11_179"> </a>
Ab Jove ducta Capys, magno cognatus Iulo;</p>
<span class = "linenum">180</span>
<p><a name = "line11_180" id = "line11_180"> </a>
Ille ego, semihomines inter Nasamonas, et inter</p>
<p><a name = "line11_181" id = "line11_181"> </a>
Sævum atque æquantem <a href = "#var11_181">ritus</a> Garamanta
ferarum,</p>
<p><a name = "line11_182" id = "line11_182"> </a>
Marmarico ponam tentoria mixtus alumno?</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_173" id = "not11_173" href = "#line11_173">173 sq.</a>
Decius commemorat beneficia Romanorum, quæ nunc remunerari deceat.
—<a name = "not11_174" id = "not11_174" href =
"#line11_174">174.</a> Cf. Liv. VII, 29 sqq. Flor. I, 16.
—<a name = "not11_175" id = "not11_175" href =
"#line11_175">175.</a> <i>jura dedere</i>, vobis leges et
libertatem reddidere.
—<a name = "not11_176" id = "not11_176" href =
"#line11_176">176.</a> <i>Terrore</i>, hoste.
—<i>Sidicina bella remorunt</i>, propulsarunt bellum, quod
Samnites intulerant propter Sidicinos, qui ad opem Campanorum
confugerant; Cell. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookV.html#not5_551">ad V, 551</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_177" id = "not11_177" href = "#line11_177">177</a>
<a name = "not11_178" id = "not11_178" href = "#line11_177">sq.</a>
<i>fuqitis</i> sc. Romanos.
—<i>additis</i>, Pœnos. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#var3_350">ad III, 350 in V.L.</a> Novum argumentum, a
cognatione
<span class = "pagenum notes">657</span>
Campanorum cum Romanis petitum. Cf. sup. <a class = "crossref" href =
"#not11_30">ad v. 30</a>. De progenie Dardani, filii Jovis, v.
Ovid. Fast. IV, 31 sqq. et Heyne Exc. VI ad Virgil. Æn. III.
—<a name = "not11_179" id = "not11_179" href =
"#line11_179">179.</a> <i>Capys</i>, filius Assaraci et pater
Anchisæ, cujus filius Æneas et nepos Iulus fuit.
—<i>magno Iulo</i>; cf. Virg. Æn. I, 267 et 288.
—<a name = "not11_180" id = "not11_180" href =
"#line11_180">180</a> <a name = "not11_181" id = "not11_181" href =
"#line11_180">sqq.</a>
Acerbe in Pœnos, seu Afros, populos barbaros et sævos. Conf. <a class =
"crossref" href = "bookVI.html#line6_531">VI, 531</a>.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_183" id = "line11_183"> </a>
Ductoremque feram, cui nunc pro fœdere proque</p>
<p><a name = "line11_184" id = "line11_184"> </a>
Justitia est ensis, solæque e sanguine laudes?</p>
<span class = "linenum">185</span>
<p><a name = "line11_185" id = "line11_185"> </a>
Non ita, non Decio permixtum fasque nefasque</p>
<p><a name = "line11_186" id = "line11_186"> </a>
Hæc ut velle queat: nullo <a href = "#var11_186">nos invida</a>
tanto</p>
<p><a name = "line11_187" id = "line11_187"> </a>
Armavit Natura bono, quam janua <a href = "#var11_187">mortis</a></p>
<p><a name = "line11_188" id = "line11_188"> </a>
Quod patet, <a href = "#var11_188">et vita</a> non æqua exire
potestas.»</p>
<p><a name = "line11_189" id = "line11_189"> </a>
Hæc vana aversas Decius jactavit ad aures.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_183" id = "not11_183" href = "#line11_183">183</a>
<a name = "not11_184" id = "not11_184" href = "#line11_183">seq.</a>
Conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_58">ad
I, 58</a>, et <a class = "crossref missing" href =
"bookII.html#not2_503" title = "recte 503">II, 504</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_185" id = "not11_185" href = "#line11_185">185.</a>
<i>Non ita</i>, ut ap. Virg. Æn. II, 583, ubi v. Heyne.
—<i>Decio</i>, δεινῶς pro, mihi.
—<i>permixtum fas nefasque</i>, ut apud Virgilium Georgic.
I, 505; Horat. Od. I, <span class = "smallcaps">xviii</span>,
10, et alios.
—<a name = "not11_186" id = "not11_186" href =
"#line11_186">186.</a> Nihil mihi præstantius natura dedit, quam
arbitrium et potestatem vitæ meæ finiendæ: sententia tenuiter et argute
expressa; Ern. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_576">ad II, 576</a>.
—<a name = "not11_187" id = "not11_187" href =
"#line11_187">187 sq.</a>
<i>janua mortis patet</i>, ut ap. Virg. Æn. II, 661: at quanto ibi
aptius, quantoque cum adfectu elatum! Ern.
—<a class = "missing" name = "not11_188" id = "not11_188" href =
"#line11_188" title = "numerus deest">188.</a> <i>vita non
æqua</i>, iniqua infelici.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_189" id = "not11_189" href = "#line11_189">189.</a>
<i>vana</i>, frustra.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">190</span>
<p class = "indent">
<a name = "line11_190" id = "line11_190"> </a>
Ast delecta manus <a href = "#var11_190">jungebant</a> fœdera Pœno.</p>
<p><a name = "line11_191" id = "line11_191"> </a>
Jamque aderant præmissa duci turbante tumultu</p>
<p><a name = "line11_192" id = "line11_192"> </a>
Autololes numerosa cohors: ipse agmine magno</p>
<p><a name = "line11_193" id = "line11_193"> </a>
Festinata citus per campos signa movebat.</p>
<span class = "pagenum">658</span>
<p><a name = "line11_194" id = "line11_194"> </a>
Et Decius, «Nunc hora, viri, nunc tempus: adeste,</p>
<span class = "linenum">195</span>
<p><a name = "line11_195" id = "line11_195"> </a>
Dum Capua dignum, dum me duce dextera vindex</p>
<p><a name = "line11_196" id = "line11_196"> </a>
Molitur facinus; procumbat barbara pubes.</p>
<p><a name = "line11_197" id = "line11_197"> </a>
Pro se quisque alacres rapite hoc decus: hostis adire</p>
<p><a name = "line11_198" id = "line11_198"> </a>
Si parat, obstructas <a href = "#var11_198">replete</a> cadavere
portas,</p>
<p><a name = "line11_199" id = "line11_199"> </a>
<a href = "#var11_199">Et</a> ferro purgate nefas: hic denique solus</p>
<span class = "linenum">200</span>
<p><a name = "line11_200" id = "line11_200"> </a>
Eluerit sanguis maculatas crimine mentes.»</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_190" id = "not11_190" href = "#line11_190">190.</a>
Cf.
<span class = "pagenum notes">658</span>
Liv. XXIII, 7.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_197" id = "not11_197" href = "#line11_197">197.</a>
<i>rapite</i>; vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_570">ad I, 570</a>.
—<i>decus hoc</i>, ut scil. arceatis Pœnos ab urbe.
—<a name = "not11_198" id = "not11_198" href =
"#line11_198">198.</a> <i>obstructas replete cadavere</i>,
cadaveribus; cf. <a class = "crossref" href = "bookIX.html#not9_99">ad
IX, 99</a>.
—<a name = "not11_199" id = "not11_199" href =
"#line11_199">199 seq.</a>
Decius apud Liv. l.c. «primo, ne reciperetur præsidium (Autololes,
v. 192, definite, poetarum more), vociferatus est: deinde, ut
receptum aut ejiceretur, aut, si malum facinus, quod a vetustissimis
sociis consanguineisque defecissent, forti ac memorabili facinore
purgare vellent, ut, interfecto punico præsidio, restituerent se
Romanis.»</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_201" id = "line11_201"> </a>
Dumque ea nequidquam non ulli læta profatur,</p>
<p><a name = "line11_202" id = "line11_202"> </a>
Audita asperitate viri cœptoque feroci,</p>
<p><a name = "line11_203" id = "line11_203"> </a>
Multa feta gerens ira præcordia, Pœnus</p>
<p><a name = "line11_204" id = "line11_204"> </a>
Adstabat muris, propereque <a href = "#var11_204">arcessere</a>
lectos</p>
<span class = "linenum">205</span>
<p><a name = "line11_205" id = "line11_205"> </a>
Inmitem castris Decium jubet: horrida virtus,</p>
<p><a name = "line11_206" id = "line11_206"> </a>
Armatumque fide pectus, rectique cupido,</p>
<p><a name = "line11_207" id = "line11_207"> </a>
Et major Capua mens inperterrita mole</p>
<p><a name = "line11_208" id = "line11_208"> </a>
Invicta stabat, torvoque <a href = "#var11_208">minacia</a> vultu</p>
<p><a name = "line11_209" id = "line11_209"> </a>
Jussa ducis, verbisque etiam incessebat amaris.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_201" id = "not11_201" href = "#line11_201">201</a>
<a name = "not11_202" id = "not11_202" href = "#line11_201">sq.</a>
Cf. omnino Liv. XXIII, 7 seq.
—<a name = "not11_203" id = "not11_203" href =
"#line11_203">203.</a> <i>feta ira præecordia</i>; cf. <a class =
"crossref" href = "bookX.html#var10_14">ad X, 14 in V.L.</a>
—<a name = "not11_204" id = "not11_204" href =
"#line11_204">204 seq.</a>
<i>arcessere castris</i>, in castra sua, non procul ab urbe posita.
—<a class = "missing" name = "not11_205" id = "not11_205" href =
"#line11_205" title = "numerus deest">205.</a> <i>Horrida
virtus</i>; v. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_58">ad
I, 58</a>.
—<a name = "not11_207" id = "not11_207" href =
"#line11_207">207</a> <a name = "not11_208" id = "not11_208" href =
"#line11_207">sq.</a>
Cf. Virg. Æn. X, 770 sq. ubi v. Heyne.
—<i>major Capua</i>, mente, seu animo civium.</p>
<div class = "text">
<span class = "pagenum">659</span>
<span class = "linenum">210</span>
<p><a name = "line11_210" id = "line11_210"> </a>
Quem Libyæ <a href = "#var11_210">rector</a> tot signa, tot arma <a href
= "#var11_210">ferentis</a></p>
<p><a name = "line11_211" id = "line11_211"> </a>
Spernentem increpitans magno clamore profatur:</p>
<p><a name = "line11_212" id = "line11_212"> </a>
«Post Paulum, post Flaminium componimur, <a href =
"#var11_212">eheu</a>!</p>
<p><a name = "line11_213" id = "line11_213"> </a>
Vecordi Decio, mecum certasse volenti</p>
<p><a name = "line11_214" id = "line11_214"> </a>
In decus et famam leti: rapite, <a href = "#var11_214">ite</a>
citati,</p>
<span class = "linenum">215</span>
<p><a name = "line11_215" id = "line11_215"> </a>
Signa, duces: <a href = "#var11_215">pateatne</a> mihi Campana
vetante</p>
<p><a name = "line11_216" id = "line11_216"> </a>
Urbs Decio, explorare libet, nova bella moventi</p>
<p><a name = "line11_217" id = "line11_217"> </a>
Cui patuere Alpes, saxa inpellentia cælum,</p>
<p><a name = "line11_218" id = "line11_218"> </a>
Atque uni calcata Deo.» <a href = "#var11_218">Subfuderat</a> ora</p>
<p><a name = "line11_219" id = "line11_219"> </a>
Sanguis, et a torvo <a href = "#var11_219">surgebant</a> lumine
flammæ.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_212" id = "not11_212" href = "#line11_212">212.</a>
<i>componimur</i>; vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_39">ad I, 39</a>.</p>
<span class = "pagenum notes">659</span>
<p class = "notes">
<a name = "not11_214" id = "not11_214" href = "#line11_214">214.</a>
<i>In decus et famam leti</i>, ut mors, a tanto viro, quantus ego sum,
ipsi inlata, gloriosior sit. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_705">ad II, 705</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_123">III, 123</a>.
—<a name = "not11_217" id = "not11_217" href =
"#line11_217">217.</a> <i>saxa cælum inpellentia</i>, tangentia, in
illud adsurgentia, ut <i>cælum pulsantes scopulos</i> <a class =
"crossref" href = "bookXII.html#line12_71">XII, 71</a>. Cf. <a class =
"crossref" href = "#not11_135">ad v. 136</a>; <a class = "crossref"
href = "bookXV.html#not15_167">XV, 167</a>; <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_2">IV, 2</a>, <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#line4_742">742</a>, et Jani ad Horat. Od. I, <span
class = "smallcaps">i</span>, 36.
—<a name = "not11_218" id = "not11_218" href =
"#line11_218">218 sq.</a>
<i>uni calcata Deo</i>, ab Hercule. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_356">ad II, 356</a>; <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_4">IV, 4</a> al. Sed Galli quoque ante Hannibal.
transiverant (v. Liv. XXI, 30): hi colebant Herculem, cui aram, (v.
Petron. de bello civ.) transgredientes montem, dicarunt, unde nata
fabula de transitu Herculis; Lefeb.
—<i>Subfuderat ora Sanguis</i>; cf. <a class = "crossref" href =
"bookV.html#not5_275">ad V, 275</a>; <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#not9_459">IX, 459 seq.</a>
—<a class = "missing" name = "not11_219" id = "not11_219" href =
"#line11_219" title = "numerus deest">219.</a> <i>surgebant
flammæ</i>, ira Hannibalis. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_262">ad IV, 262</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookV.html#var5_105">V, 105 in V.L.</a></p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">220</span>
<p><a name = "line11_220" id = "line11_220"> </a>
Tum <a href = "#var11_220">rictus spumans</a>, et anhelis faucibus
acta</p>
<p><a name = "line11_221" id = "line11_221"> </a>
<a href = "#var11_221">Versabant</a> penitus dirum suspiria murmur.</p>
<p><a name = "line11_222" id = "line11_222"> </a>
Sic urbem <a href = "#var11_222">invectus, toto</a> comitante
Senatu,</p>
<p><a name = "line11_223" id = "line11_223"> </a>
Et vulgo ad spectanda ducis simul ora ruente,</p>
<p><a name = "line11_224" id = "line11_224"> </a>
Effundit cunctam rabiem irarumque procellas.</p>
</div>
<p class = "notes">
Majorem ornatum, qui in <a name = "not11_220" id = "not11_220" href =
"#line11_220">v. 220</a> <a name = "not11_221" id = "not11_221" href =
"#line11_221">et 221</a> inest, nemo facile desideraverit. Moderatius
poeta iram H. sup. <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_603">V, 603 sq.</a> descripserat: <i>rictus</i>
vero et <i>fauces</i> indigne de homine, quamvis furente et irato; Ern.
—<i>rictus</i> quidem et <i>fauces</i> hominibus, etiam non furore
et ira concitatis, æque ac bestiis tribuuntur. Sed ira turpior est
<i>spumante rictu</i>, qualem Sueton. in Claud. c. 30 notavit.
—<a href = "#line11_221">221.</a>
<i>suspiria</i>, iræ, ut <i>gemitus</i> apud Virg. Æn. III, 664; VII,
15; Ern. Proprie tamen non sunt iræ, sed iis tribuuntur.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_222" id = "not11_222" href = "#line11_222">222</a>
<a name = "not11_223" id = "not11_223" href = "#line11_222">sqq.</a>
Cf. Liv. XXIII, 7.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">225</span>
<p class = "indent">
<a name = "line11_225" id = "line11_225"> </a>
Nec non et Decio propiora pericula mentem</p>
<span class = "pagenum">660</span>
<p><a name = "line11_226" id = "line11_226"> </a>
Flammarant, tempusque adeo cernebat adesse,</p>
<p><a name = "line11_227" id = "line11_227"> </a>
Quo laudes ducis invicti superaret inermis.</p>
<p><a name = "line11_228" id = "line11_228"> </a>
Non illum fuga, non clausi occuluere penates;</p>
<p><a name = "line11_229" id = "line11_229"> </a>
Sed liber, veluti nullus penetrasset in urbem</p>
<span class = "linenum">230</span>
<p><a name = "line11_230" id = "line11_230"> </a>
Hannibal, intrepido servaverat otia vultu:</p>
<p><a name = "line11_231" id = "line11_231"> </a>
Quum juvenem sævis (horrendum) concitus armis</p>
<p><a name = "line11_232" id = "line11_232"> </a>
<a href = "#var11_232">Invadunt</a> globus, et pedibus sublime
sedentis</p>
<p><a name = "line11_233" id = "line11_233"> </a>
Ductoris <a href = "#var11_233">sistunt</a>. Tonat inde ferocibus
alte</p>
<p><a name = "line11_234" id = "line11_234"> </a>
Incessens victor dictis, «Solusne ruentem</p>
<span class = "linenum">235</span>
<p><a name = "line11_235" id = "line11_235"> </a>
Fulcire, et revocare paras a funere, Romam?</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_225" id = "not11_225" href = "#line11_225">225.</a>
Etiam in his comparandus omnino Liv. l.l. et c. 10. Orationem Hannibalis
<a class = "crossref" href = "#line11_233">v. 233 sq.</a>, ut sup.
<a class = "crossref" href = "#line11_212">v. 212 sqq.</a> poeta
ipse, nec inepte, commentus est.</p>
<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">660</span>
<a name = "not11_232" id = "not11_232" href =
"#line11_232">232</a> <a name = "not11_233" id = "not11_233" href =
"#line11_232">sq.</a>
<i>pedibus Ductoris sistunt</i>, apud Liv. lib. cit. c. 10. «Decium ante
pedes destitutum causam dicere jussit.»
—<i>sublime sedentis</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_9">ad III, 9</a>.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_236" id = "line11_236"> </a>
O demens! en, qui Divum mihi munera tanta</p>
<p><a name = "line11_237" id = "line11_237"> </a>
Eripiat. Decio prorsus servabar inerti</p>
<p><a name = "line11_238" id = "line11_238"> </a>
Vincendus, Decio inbelli, cui femina nulla,</p>
<p><a name = "line11_239" id = "line11_239"> </a>
Orta in Agenoreis nostræ Carthaginis oris,</p>
<span class = "linenum">240</span>
<p><a name = "line11_240" id = "line11_240"> </a>
Cesserit: <a href = "#var11_240">huic</a> agedum, (nam cur indigna
feramus?)</p>
<p><a name = "line11_241" id = "line11_241"> </a>
<a href = "#var11_241">Magnanime o miles</a>, meritas innecte
catenas.»</p>
<p><a name = "line11_242" id = "line11_242"> </a>
Dixerat <a href = "#var11_242">hæc</a>: necdum finem convicia
norant.</p>
<span class = "pagenum">661</span>
<p><a name = "line11_243" id = "line11_243"> </a>
<a href = "#var11_243">Inlatus</a> velut armentis super ardua colla</p>
<p><a name = "line11_244" id = "line11_244"> </a>
Quum sese inposuit, <a href = "#var11_244">victorque inmane sub
ira</a></p>
<span class = "linenum">245</span>
<p><a name = "line11_245" id = "line11_245"> </a>
Infremuit leo, et inmersis gravis unguibus hæsit,</p>
<p><a name = "line11_246" id = "line11_246"> </a>
Mandit anhelantem <a href = "#var11_246">pendens</a> cervice
juvencum.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_236" id = "not11_236" href = "#line11_236">236.</a>
<i>Divum munera</i>, victorias, quas diis debeo. Quod fere abhorret a
persona Hannibalis, qui res feliciter a se gestas non diis, sed gladio
et virtuti suæ tribuere solet, cujus poeta inmemor fuisse videtur.
—<a name = "not11_238" id = "not11_238" href =
"#line11_238">238 sq.</a>
Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_361">ad II, 361</a>.
—<a name = "not11_239" id = "not11_239" href =
"#line11_239">239.</a> <i>Agenoreis</i>; v. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_15">ad I, 15</a>.
—<a name = "not11_241" id = "not11_241" href =
"#line11_241">241.</a> <i>Magnanime o miles</i>, vide
<span class = "pagenum notes">661</span>
Var. Lect. et <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_29">ad lib.
I, 29</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_243" id = "not11_243" href = "#line11_243">243</a>
<a name = "not11_244" id = "not11_244" href = "#line11_243">seq.</a>
Præclara et graphica comparatio, qualis fere ap. Virg. Æn. X, 723
sqq. Homer. Iliad. γ, 23 seq. inpr. λ, 172 seq., et ρ, 61 seq. Cf. Burm.
ad Val. Fl. II, 458 sq., ubi gemmæ ex Gorlæi Dactyl. P. II, n. CXIX et
nummo ex Morell. Specim. rei num. tab. XXVI, quibus Draken. ad h.l.
imaginem leonis, tum tauri, tum cervi tergo inhærentis, oculis
proposuerat, addit alteram Gorlæi gemmam T. I, n. 528; v. et V.L.
—<a name = "not11_245" id = "not11_245" href =
"#line11_245">245.</a> <i>hæsit</i> ut ap. Virg. Æn.
X, 726.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_247" id = "line11_247"> </a>
At Decius, dum vincla ligant, «Necte ocius, inquit,</p>
<p><a name = "line11_248" id = "line11_248"> </a>
(Nam sic Hannibalem decet intravisse) catenas,</p>
<p><a name = "line11_249" id = "line11_249"> </a>
Fœderis infausti pretium: sic victima <a href =
"#var11_249">prorsus</a></p>
<span class = "linenum">250</span>
<p><a name = "line11_250" id = "line11_250"> </a>
Digna <a href = "#var11_250">cadat</a> Decius: nec enim te, sanguine
lætum</p>
<p><a name = "line11_251" id = "line11_251"> </a>
Humano, sit fas cæsis placasse juvencis.</p>
<p><a name = "line11_252" id = "line11_252"> </a>
En dextra! en fœdus! nondum tibi Curia, necdum</p>
<p><a name = "line11_253" id = "line11_253"> </a>
Templorum <a href = "#var11_253">intrati</a> postes; jam panditur
acri</p>
<p><a name = "line11_254" id = "line11_254"> </a>
Imperio carcer: perge, ac primordia tanta</p>
<span class = "linenum">255</span>
<p><a name = "line11_255" id = "line11_255"> </a>
Adcumula paribus factis: mihi fama <a href = "#var11_255">sub
umbras</a></p>
<span class = "pagenum">662</span>
<p><a name = "line11_256" id = "line11_256"> </a>
Te feret obpressum Capuæ cecidisse ruinis.»</p>
<p><a name = "line11_257" id = "line11_257"> </a>
Nec plura effari concessum: obnubitur <a href =
"#var11_257">atra</a></p>
<p><a name = "line11_258" id = "line11_258"> </a>
<a href = "#var11_257">Veste</a> caput, trahiturque ferox ante ora
suorum.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_247" id = "not11_247" href = "#line11_247">247.</a>
Cf. Liv. XXIII, 10, ubi tamen Decius cives, non Hannibalem, neque tam
acerbis conviciis lacessit.
—<a name = "not11_250" id = "not11_250" href =
"#line11_250">250</a> <a name = "not11_251" id = "not11_251" href =
"#line11_250">sq.</a>
<i>sanguine lætum Humano</i>, sævum, inmanem, sanguinis sitientem
militem Pœnum dicit (nisi forte ipsum Hannibalem, ut <a class =
"crossref" href = "bookI.html#line1_59">I, 59</a>); nec opus est,
cum Marso cogitare de ritu punico humanas victimas cædendi, quamvis non
plane aliena foret ab ira Decii acerba illa adlusio; Ern.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_252" id = "not11_252" href = "#line11_252">252.</a>
«Unum esse exsortem Punicæ amicitiæ fœderisque secum facti» etc. Liv.
l.c.
—<a name = "not11_254" id = "not11_254" href =
"#line11_254">254.</a> <i>primordia</i> etc. ut <a class =
"crossref" href = "bookXV.html#line15_654">XV, 654</a>.
—<a class = "missing" name = "not11_255" id = "not11_255" href =
"#line11_255" title = "numerus deest">255.</a> <i>mihi fama sub
umbras foret</i>; conf. V.L. et <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_398">ad I, 398</a>.
<span class = "pagenum notes">662</span>
—<a name = "not11_256" id = "not11_256" href =
"#line11_256">256.</a> Hoc est, quod Marcellus ap. Liv. XXIII, 45,
dixit, <i>Capuam Hannibali Cannas fuisse</i>; Cell.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_258" id = "not11_258" href = "#line11_258">258.</a>
Hæc «vociferanti obvolutum caput est, ociusque rapi extra portam
jussus,» Liv. XXIII, 10. Reliqua Decii fata memorantur inf. <a class =
"crossref" href = "#line11_377">v. 377 sq.</a></p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_259" id = "line11_259"> </a>
Exin victor ovans sedato pectore tandem</p>
<span class = "linenum">260</span>
<p><a name = "line11_260" id = "line11_260"> </a>
Spectandis urbis tectis templisque serenos</p>
<p><a name = "line11_261" id = "line11_261"> </a>
Lætus circumfert oculos, et singula discit:</p>
<p><a name = "line11_262" id = "line11_262"> </a>
Quis <a href = "#var11_262">muris</a> sator, et pubes sit quanta sub
armis,</p>
<p><a name = "line11_263" id = "line11_263"> </a>
<a href = "#var11_263">Quot bello pateant argenti ærisque
talenta</a>:</p>
<p><a name = "line11_264" id = "line11_264"> </a>
Nunc qualis frenata acies, nunc deinde pedestris</p>
<span class = "linenum">265</span>
<p><a name = "line11_265" id = "line11_265"> </a>
Copia quanta viris. Monstrant Capitolia celsa,</p>
<p><a name = "line11_266" id = "line11_266"> </a>
<a href = "#var11_266">Stellatesque</a> docent campos, Cereremque
benignam.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_259" id = "not11_259" href = "#line11_259">259</a>
<a name = "not11_260" id = "not11_260" href = "#line11_259">seq.</a>
Silius exornavit verba Livii XXIII, 7 extr.
—<a name = "not11_261" id = "not11_261" href =
"#line11_261">261.</a> <i>discit</i>, cognoscit a Campanis, ut
<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_568">XII, 568</a>, ubi v.
not.
—<a name = "not11_263" id = "not11_263" href =
"#line11_263">263.</a> <i>bello</i>, in usum belli, <i>pateant</i>,
parata et in promtu sint.
—<a name = "not11_264" id = "not11_264" href =
"#line11_264">264.</a> <i>frenata acies</i>, equitatus.
—<a name = "not11_265" id = "not11_265" href =
"#line11_265">265.</a> <i>Capitolia</i>, arcem Capuæ (cf. <a class
= "crossref" href = "bookI.html#not1_541">ad I, 541</a>), ut apud
Sueton. Tiber. 40, et Calig. 57. Sic et aliarum urbium arces ac templa
magnifica, primoribus diis dicata Capitolioque Rom. similia, dicuntur.
Cf. VV. DD. ad Plaut. Curc. II, <span class = "smallcaps">ii</span>, 19;
Suet. Gramm. 9, quosque Drak. laudavit, Savaro ad Sidon. Apoll. XXIII,
40 seq. et Gothofr. ad l. 34 cod.; Theod. de Annon. et Tribut.
—<i>Campus Stellatis</i>, fertilissimus, in mediterranea Campania,
de quo v. Cic. Agrar. I, 7; II, 31; Sueton. Jul. 20; Liv. IX, 44;
X, 31; XXII, 13; Cluver. Ital. Ant. IV, 5, p. 1172, et
inpr. Camillus Campan. Fel. Diss. II, c. 33 sq.
—<a name = "not11_266" id = "not11_266" href =
"#line11_266">266.</a> <i>Cererem benignam</i>, agrum
<span class = "pagenum notes">663</span>
fertilem Campaniæ, de quo v. Cluver. l.l. p. 1090.</p>
<div class = "text">
<span class = "pagenum">663</span>
<p class = "indent">
<a name = "line11_267" id = "line11_267"> </a>
Jamque diem ad metas defessis Phœbus Olympo</p>
<p><a name = "line11_268" id = "line11_268"> </a>
Inpellebat equis, fuscabat et <a href = "#var11_268">Hesperus</a>
umbra</p>
<p><a name = "line11_269" id = "line11_269"> </a>
Paullatim <a href = "#var11_269">infusa</a> properantem ad litora
currum.</p>
<span class = "linenum">270</span>
<p><a name = "line11_270" id = "line11_270"> </a>
Instituunt de more epulas, festamque per urbem</p>
<p><a name = "line11_271" id = "line11_271"> </a>
Regifice exstructis celebrant convivia mensis.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_267" id = "not11_267" href = "#line11_267">267</a>
<a name = "not11_268" id = "not11_268" href = "#line11_267">seqq.</a>
Silius expressit Liv. XXIII, 8, variumque ornatum petiit ex
descriptione convivii Didonis Virg. Æneid. I, 699... 747.
—<i>Phœbus defessis equis inpellebat</i> ab <i>Olympo</i>, cælo,
<i>diem</i>, lucem, quam Phœbus spargebat <i>ad metas</i>, Hesperio
positas in litore, <i>et Hesperus</i>, vesper, etc. Lenz.; coll.
<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_647">XII, 647</a>;
<a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_38">XVI, 38 sq.</a>;
Ovid. Met. II, 142.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_271" id = "not11_271" href = "#line11_271">271.</a>
Cat. 63, 305, <i>large multiplici constructæ sunt dape mensæ</i>;
Lenz.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_272" id = "line11_272"> </a>
Ipse, Deum cultu et sacro dignatus honore,</p>
<p><a name = "line11_273" id = "line11_273"> </a>
<a href = "#var11_273">Præcipuis</a> multoque procul splendentibus
ostro</p>
<p><a name = "line11_274" id = "line11_274"> </a>
Adcipitur sublime toris: non una ministri</p>
<span class = "linenum">275</span>
<p><a name = "line11_275" id = "line11_275"> </a>
Turba gregis: posuisse dapes his addita cura,</p>
<p><a name = "line11_276" id = "line11_276"> </a>
His adolere focos, his ordine pocula ferre.</p>
<p><a name = "line11_277" id = "line11_277"> </a>
<a href = "#var11_277">Nec non et certis</a> struitur penus: aspera
mensa</p>
<p><a name = "line11_278" id = "line11_278"> </a>
Pondera cælati fulgent antiquitus auri.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_272" id = "not11_272" href = "#line11_272">272.</a>
Imitat Virg. Æn. I, 699... 708.
—<i>dignatus</i> passive, divino honore cultus; Lenz.
—<a name = "not11_273" id = "not11_273" href =
"#line11_273">273 sqq.</a>
<i>splendentibus ostro toris</i>, ut <i>strato ostro</i> et <i>pictis
toris</i> ap. Virg. l.c.
—<a class = "missing" name = "not11_274" id = "not11_274" href =
"#line11_274" title = "numerus deest">274.</a> <i>sublime</i>; v.
<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_9">ad III, 9</a>.
—<i>Grex minister</i>; cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_173">ad I, 173</a>.
—<a class = "missing" name = "not11_275" id = "not11_275" href =
"#line11_275" title = "numerus deest">275.</a> <i>addita</i>, data.
—<a name = "not11_276" id = "not11_276" href =
"#line11_276">276.</a> <i>adolere focos</i>, ut <i>adolere
penates</i> ap. Virg. l.l. ubi vid. Heyne.
—<i>ordine</i> longo servorum, ut apud Virg. l.l., vel convivarum,
ut ap. Hom. Iliad. α, 470... 597. Lenz.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_277" id = "not11_277" href = "#line11_277">277.</a>
<i>certis</i>, ab aliis servis <i>penus struitur</i>, coquuntur et
adornantur, vel parantur cibi, ut apud Virg. <i>aspera pondera auri
antiquitus cælati</i>, vasa aurea, et quidem tam <i>aspera</i>, h.e.
anaglypha (v. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_432">ad II,
432</a>), quam antiquo artificio facta, quo pretium eorum magnopere
augebatur. Cf. Virgil. Æn. IX, 266, quosque Drak. laudavit, poeta noster
<a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_653">XIV, 653</a>;
Cic. in Verr. I, 5; Val. Fl. I, 143; Suet. Cæs. 47; Ovid. Met.
XII, 235 seq.; XIII, 700.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_279" id = "line11_279"> </a>
Eripiunt flammæ noctem, strepituque <a href =
"#var11_279">moventum</a></p>
<span class = "pagenum">664</span>
<span class = "linenum">280</span>
<p><a name = "line11_280" id = "line11_280"> </a>
Murmurat alta domus: stupet inconsuetus opimæ</p>
<p><a name = "line11_281" id = "line11_281"> </a>
Sidonius mensæ miles, faciemque superbi</p>
<p><a name = "line11_282" id = "line11_282"> </a>
Ignotam luxus oculis mirantibus haurit.</p>
<p><a name = "line11_283" id = "line11_283"> </a>
Vescitur ipse silens, et tantos damnat honores</p>
<p><a name = "line11_284" id = "line11_284"> </a>
Esse epulis, facilesque coli tanto agmine mensas:</p>
<span class = "linenum">285</span>
<p><a name = "line11_285" id = "line11_285"> </a>
<a href = "#var11_285">Donec</a> pulsa fames, et Bacchi munera duram</p>
<p><a name = "line11_286" id = "line11_286"> </a>
Laxarunt mentem. <a href = "#var11_286">Tum fronti reddita</a> demum</p>
<p><a name = "line11_287" id = "line11_287"> </a>
Lætitia, et positæ graviores pectore curæ.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_279" id = "not11_279" href = "#line11_279">279.</a>
Conf. Virg. Æn.
<span class = "pagenum notes">664</span>
I, 725... 727, et V.L.
—<a name = "not11_280" id = "not11_280" href =
"#line11_280">280.</a> <i>Stupet</i> etc., ut <i>mirantur</i> apud
Virg. Æn. I, 709 sq.
—<a name = "not11_281" id = "not11_281" href =
"#line11_281">281.</a> <i>faciem</i>, ut <a class = "crossref" href
= "bookIV.html#line4_591">IV, 591</a>.
—<a name = "not11_282" id = "not11_282" href =
"#line11_282">282.</a> <i>oculis mirantibus haurit</i>; vid.
<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_135">ad VIII, 135</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_283" id = "not11_283" href = "#line11_283">283.</a>
<i>ipse</i>, Hannibal. <i>damnat</i>, inprobat, tam splendide parari
epulas.
—<a name = "not11_284" id = "not11_284" href =
"#line11_284">284.</a> <i>agmine</i>, continuo motu et strepitu, ut
<a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_442">XIV, 442</a>, et
ap. Virg. Æn. II, 782, ubi v. Cerda et Heyne. Poeta forte servorum
quoque multitudinem respexit.
—<i>mensas faciles</i> paratu, cibos facile parvoque sumtu
parabiles, scil. ei, qui convenienter vivit naturæ, quæ paucis contenta
est. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_615">ad
I, 615</a>.
—<a name = "not11_285" id = "not11_285" href =
"#line11_285">285.</a> <i>Bacchi munera</i>; v. <a class =
"crossref" href = "bookVII.html#not7_748">ad VII, 748</a>.
—<i>duram</i>, severam.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_288" id = "line11_288"> </a>
Personat Euboica <a href = "#var11_288">Teuthras</a> testudine,
Cymes</p>
<p><a name = "line11_289" id = "line11_289"> </a>
Incola, et obtusas inmiti murmure sævæ</p>
<span class = "linenum">290</span>
<p><a name = "line11_290" id = "line11_290"> </a>
Inter bella tubæ permulcet cantibus aures.</p>
<p><a name = "line11_291" id = "line11_291"> </a>
<a href = "#var11_291">Namque</a> Jovem et lætos per furta canebat
amores,</p>
<p><a name = "line11_292" id = "line11_292"> </a>
Electræque toros Atlantidos: unde creatus,</p>
<p><a name = "line11_293" id = "line11_293"> </a>
Proles digna Deum, tum Dardanus: isque Tonanti</p>
<p><a name = "line11_294" id = "line11_294"> </a>
Ut det Erichthonium magna de stirpe nepotem.</p>
<span class = "pagenum">665</span>
<span class = "linenum">295</span>
<p><a name = "line11_295" id = "line11_295"> </a>
Hinc Tros, hinc Ilus, generis tunc ordine longo</p>
<p><a name = "line11_296" id = "line11_296"> </a>
Assaracus, nulloque minor famave manuve</p>
<p><a name = "line11_297" id = "line11_297"> </a>
Tum Capys ut <a href = "#var11_297">primis</a> dederit sua nomina
muris.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_288" id = "not11_288" href = "#line11_288">288</a>
<a name = "not11_289" id = "not11_289" href = "#line11_288">seq.</a>
Teuthras ad citharam canit, ut ἀοιδοὶ in conviviis heroum; (conf. Hom.
Odyss. θ, 99, 267; Athen. XIV, 6, et Virg. Æn. I, 740 sq.)
unde lyra δαιτὸς ἑταίρη, dicitur Hom. H. in Merc. 31. Idem poetæ
transtulerunt ad Deorum epulas, in quibus Apollo lyram pulsat, et Musæ
adcinunt. Nomen Teuthrantis ab ignobili fluvio, vel euripo, vel piscina
quadam agri Campani, non nihil a litore Baiano remota, deductum esse,
suspicabatur Broukh. ad Prop. I, <span class =
"smallcaps">iii</span>, 11.
—<i>Euboica testudine</i>, quod Cumæ, seu Cyme ab incolis
Chalcidis Euboicæ condita est; Drak. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#not8_531">ad VIII, 531</a>, et Heyne ad Virg. Æn.
VI, 2.
—<i>Personat</i>, cithara canit, ut ap. Virg. Æn. I, 741.
—<i>Cymes</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#not8_531">ad VIII, 531</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_291" id = "not11_291" href = "#line11_291">291...
297.</a>
Aptum carminis argumentum est genus
<span class = "pagenum notes">665</span>
Capyis, conditoris Capuæ, a Jove, ejusque filio, Dardano ductum. Cf.
sup. <a class = "crossref" href = "#not11_30">ad v. 30</a>, et
<a class = "crossref" href = "#not11_177">177 sq.</a>
—<i>furta</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#not7_487">ad VII, 487</a>.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_298" id = "line11_298"> </a>
Concelebrant plausu pariter Sidonia pubes,</p>
<p><a name = "line11_299" id = "line11_299"> </a>
Campanæque manus: ante omnes ductor honori</p>
<span class = "linenum">300</span>
<p><a name = "line11_300" id = "line11_300"> </a>
<a href = "#var11_300">Nominis</a> augusto libat carchesia ritu;</p>
<p><a name = "line11_301" id = "line11_301"> </a>
Cetera quem sequitur, Bacchique <a href = "#var11_301">e</a> more
liquorem</p>
<p><a name = "line11_302" id = "line11_302"> </a>
Inrorat mensis turba, ardescitque Lyæo.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_298" id = "not11_298" href = "#line11_298">298.</a>
Cf. Virg. Æn. I, 747.
—<a name = "not11_299" id = "not11_299" href =
"#line11_299">299.</a> <i>ductor</i>, Hannibal, <i>honori
nominis</i>, in honorem Capyis. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_729">ad IV, 729</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookV.html#not5_161">V, 161</a>.
—<a name = "not11_300" id = "not11_300" href =
"#line11_300">300.</a> <i>libat</i>, non προπίνει, sed σπένδει,
libatione effundit, ut mox <i>inrorat mensis</i>. Conf. <a class =
"crossref" href = "bookVII.html#not7_750">ad VII, 750</a>; Virg. Æn.
I, 736; V, 77, et VIII, 279.
—<i>carchesia</i>; v. Macrob. Sat. V, 21; Tristan. Comment.
hist. T. II, p. 604 seq., et Heyne ad Virg. Ge. IV, 380.
—<i>ritu augusto</i>, sancto. Cf. Var. Lect.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_303" id = "line11_303"> </a>
Interea, Tyrio resoluta in gaudia cœtu</p>
<p><a name = "line11_304" id = "line11_304"> </a>
Converso, (neque enim, juvenis non digne sileri,</p>
<span class = "linenum">305</span>
<p><a name = "line11_305" id = "line11_305"> </a>
Transmittam tua cœpta libens, famamque negabo</p>
<p><a name = "line11_306" id = "line11_306"> </a>
Quamquam inperfectis, magnæ tamen indolis, ausis)</p>
<p><a name = "line11_307" id = "line11_307"> </a>
Mens <a href = "#var11_307">una</a> inviolata mero, nullisque <a href =
"#var11_307">venenis</a></p>
<p><a name = "line11_308" id = "line11_308"> </a>
<a href = "#var11_307">Potando</a> exarmata, decus <a href =
"#var11_308">pugnæque</a>, necisque</p>
<span class = "pagenum">666</span>
<p><a name = "line11_309" id = "line11_309"> </a>
Sidoniæ tacito volvebat pectore molem.</p>
<span class = "linenum">310</span>
<p><a name = "line11_310" id = "line11_310"> </a>
Quoque esset miranda magis <a href = "#var11_310">tam</a> sacra
libido,</p>
<p><a name = "line11_311" id = "line11_311"> </a>
<a href = "#var11_311">Pacuvio</a> genitus patrias damnaverat artes.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_303" id = "not11_303" href = "#line11_303">303.</a>
De Pacuvio Calavio et Perolla, ejus filio Deciique Magii amico, vitæ
Hannibalis insidiante, conf. Liv. lib. XXIII, cap. 8 et 9, qui, judice
quoque Ernesti, majori cum elegantia atque adfectu rem narravit, et
sententias ornavit, non, ut Silius, sola verba.
—<i>gaudia resoluta</i>, dissoluta, inmodica. Proprie, sed sensu
paulum diverso, frons et mens gaudio dissolvi, vel, ut inf. <a class =
"crossref" href = "bookXIV.html#line14_681">XIV, 681</a>, <i>in gaudia
resolvi</i>, ut contra tristitia contrahi, dicuntur. Cf. quos Drak.
laudavit, Barth. ad Claud. Cons. Olybr. et Prob. v. 248, et Burm.
ad Petron. Sat. c. 131.
—<a name = "not11_306" id = "not11_306" href =
"#line11_306">306.</a> Similiter Ovid. Met. II, 328. Conf. inf.
<a class = "crossref" href = "#line11_363">v. 363 sq.</a>
—<a name = "not11_307" id = "not11_307" href =
"#line11_307">307 sqq.</a>
<i>nullis venenis Potando exarmata</i>, molesto
<span class = "pagenum notes">666</span>
ornatu variata sententia proxime antecedens: nempe vinum largius sumtum,
ceu venenum, vires animi frangit; Ern.
—<a class = "missing" name = "not11_308" id = "not11_308" href =
"#line11_308" title = "numerus deest">308.</a> <i>necis Sidoniæ</i>
Hannibalis <i>molem</i>, quia et magnus et difficilis conatus.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_310" id = "not11_310" href = "#line11_310">310</a>
<a name = "not11_311" id = "not11_311" href = "#line11_310">sq.</a>
Quod maxime mireris, Hannibali necem parabat filius ejus, qui in primis
auctor defectionis ab Romanis fuerat. De malis <i>artibus</i>, quibus
Pacuvius ad dominatum adspirabat, v. Liv. XXIII, 2 sq.
—<i>sacra libido</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#not7_9">ad VII, 9</a>.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_312" id = "line11_312"> </a>
Is variis oneratum epulis atque atria tardo</p>
<p><a name = "line11_313" id = "line11_313"> </a>
Linquentem gressu comitatus pone parentem,</p>
<p><a name = "line11_314" id = "line11_314"> </a>
Postquam posse datum meditata aperire, novosque</p>
<span class = "linenum">315</span>
<p><a name = "line11_315" id = "line11_315"> </a>
Pandere conatus, et liber parte relicta</p>
<p><a name = "line11_316" id = "line11_316"> </a>
Tectorum a tergo patuit locus, «Adcipe digna</p>
<p><a name = "line11_317" id = "line11_317"> </a>
Et Capua et nobis, inquit, consulta:» togaque</p>
<p><a name = "line11_318" id = "line11_318"> </a>
Armatum amota nudat latus. «Hoc ego bellum</p>
<p><a name = "line11_319" id = "line11_319"> </a>
Conficere ense paro, atque avulsum ferre Tonanti</p>
<span class = "linenum">320</span>
<p><a name = "line11_320" id = "line11_320"> </a>
Rectoris Libyci victor caput: hic erit ille,</p>
<p><a name = "line11_321" id = "line11_321"> </a>
Qui polluta dolis jam fœdera sanciet, ensis.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_312" id = "not11_312" href = "#line11_312">312.</a>
<i>atria</i>, atrium, in quo veteres epulabantur; Drak. qui laudavit
Serv. ad Virg. Æn. I, 726.
—<a name = "not11_313" id = "not11_313" href =
"#line11_313">313... 316.</a> «Patrem, ex convivio egressum,
sequutus filius, ubi in secretum (hortus erat posticis ædium partibus)
pervenerunt» etc. Liv. XXIII, 8.
—<a class = "missing" name = "not11_314" id = "not11_314" href =
"#line11_314" title = "numerus deest">314.</a> <i>datum</i>, data
ei occasio est consilii cum patre communicandi.
—<a name = "not11_319" id = "not11_319" href =
"#line11_319">319.</a> <i>Tonanti</i>, Δΐι ὁρκίῳ, cujus nomen rupto
fœdere H. violavit, vel, tamquam spolia opima, Jovi Feretrio.
—<a name = "not11_321" id = "not11_321" href =
"#line11_321">321.</a> «Jam ego sanguine Hannibalis sanciam rom.
fœdus,» Liv. l.l.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_322" id = "line11_322"> </a>
Si perferre nequit spectacula tanta senectus,</p>
<p><a name = "line11_323" id = "line11_323"> </a>
Et tremit inceptis <a href = "#var11_323">lasso</a> majoribus ævo,</p>
<p><a name = "line11_324" id = "line11_324"> </a>
<a href = "#var11_324">At</a> tu securis concede penatibus, et me</p>
<span class = "pagenum">667</span>
<span class = "linenum">325</span>
<p><a name = "line11_325" id = "line11_325"> </a>
Linque meæ menti. Summum <a href = "#var11_325">quod</a> credis, et
æquas</p>
<p><a name = "line11_326" id = "line11_326"> </a>
Hannibalem Superis, o quantum nomine major</p>
<p><a name = "line11_327" id = "line11_327"> </a>
Jam Pœno tibi natus erit!» Vibrabat ab ore</p>
<p><a name = "line11_328" id = "line11_328"> </a>
Ignis atrox, animusque viri jam bella gerebat;</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_323" id = "not11_323" href = "#line11_323">323.</a>
<i>tremit inceptis</i>, ad incepta <i>majoribus lasso</i>, debili,
<i>ævo</i>, senectute, h.e. quam ut a senibus perfici possint.
—<i>lassum ævum</i>, ut <i>fessa ætas</i> ap. Tac. Ann. XIV, 33.
Cf. VV. DD. ad Plin. Ep. VI, 21.
—<a name = "not11_324" id = "not11_324" href =
"#line11_324">324.</a> <i>securis penatibus</i>, qui
<span class = "pagenum notes">667</span>
nihil ab Hannibale metuebant, Drak. in ædes, ubi tutus latere potes,
rectius Dausq. et Ern. Sed forte vera verborum sententia est hæc:
concede, recede, ex his ædibus, ubi Hannibal et reliqui convivæ securi
sibi videntur, neque insidias a me vel quoquam alio metuunt. «Te id
prius scire volui, si forte abesse, dum facinus patratur, malles,» Liv.
l.c. <i>me linque meæ menti</i>, patere me consilium meum perficere.
—<a name = "not11_325" id = "not11_325" href =
"#line11_325">325.</a> <i>quod</i>, quoniam; Drak. et Cuper. ad
Petron. c. 104, sed pro <i>quamvis</i> positum putabant Heins. et Burm.
ad Ovid. Ep. Her. XVII, 51, et Gron. ad Liv. XLII, 26 in additis.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_329" id = "line11_329"> </a>
Quum senior, tanti pondus conaminis ægra</p>
<span class = "linenum">330</span>
<p><a name = "line11_330" id = "line11_330"> </a>
Jam dudum vix aure ferens, tremebundus ibidem</p>
<p><a name = "line11_331" id = "line11_331"> </a>
Sternitur, et pedibus crebro pavida oscula figens,</p>
<p><a name = "line11_332" id = "line11_332"> </a>
«Per si quid superest vitæ, per jura parentis,</p>
<p><a name = "line11_333" id = "line11_333"> </a>
Perque tuam nostra potiorem, nate, salutem,</p>
<p><a name = "line11_334" id = "line11_334"> </a>
Absiste inceptis, oro: ne sanguine cernam</p>
<span class = "linenum">335</span>
<p><a name = "line11_335" id = "line11_335"> </a>
Polluta hospitia, ac tabo repleta cruento</p>
<p><a name = "line11_336" id = "line11_336"> </a>
Pocula, et eversas pugnæ certamine mensas.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_329" id = "not11_329" href = "#line11_329">329.</a>
Cf. Liv. XXIII, 9, ubi pater graviter duobus verbis <i>amens
metu</i> dicitur, nec prius ad pedum amplexum et oscula descendit, quam
filium precibus commotum et lacrimantem vidit, quod ad dignitatem
adfectumque patris tuendum multo adcommodatius est. Ita Ernesti. At
contra præclare poeta <a class = "crossref" href =
"#line11_351">v. 351 seq.</a> inducit filium, virtute Hannibalis ad
facinus illud magis incensum, quam ab eo deterritum, nec tam suo, quam
patris periculo commotum: nec minus graviter parens h.l. dicitur
<i>tremebundus</i> sc. metu, et <i>pavida</i> oscula figens; et <a class
= "crossref" href = "#line11_353">vers. 353... 360</a>, oratio
vehementioribus gravioribusque adfectibus insurgit, quam ap. Liv. l.c.
Virtus quoque Hannibalis periculique magnitudo <a class = "crossref"
href = "#line11_337">v. 337 sq.</a> vividioribus imaginibus
adumbratur. Nec tamen dissimulo, in <a class = "crossref" href =
"#line11_337">vss. 337 sq.</a> et inpr. <a class = "crossref" href
= "#line11_344">344 sq.</a> paterni adfectus dolorisque vim rhetorum
argutiis aliquantum infringi.
—<a name = "not11_334" id = "not11_334" href =
"#line11_334">334</a> <a name = "not11_335" id = "not11_335" href =
"#line11_334">sq.</a>
<i>ne sanguine cernam Polluta hospitia</i>, quod apud Romanos (immo apud
omnes antiquitatis populos) dirissimum et maxime exsecrandum scelus
habebatur; Drak.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_337" id = "line11_337"> </a>
Tune illum, quem non acies, <a href = "#var11_337">non mœnia</a> et
urbes</p>
<span class = "pagenum">668</span>
<p><a name = "line11_338" id = "line11_338"> </a>
Ferre valent, quum frons propior lumenque corusco</p>
<p><a name = "line11_339" id = "line11_339"> </a>
Igne micat, tune illa viri, quæ vertice fundit,</p>
<span class = "linenum">340</span>
<p><a name = "line11_340" id = "line11_340"> </a>
Fulmina pertuleris; si viso intorserit ense</p>
<p><a name = "line11_341" id = "line11_341"> </a>
Diram, qua vertit per campos agmina, vocem?</p>
<p><a name = "line11_342" id = "line11_342"> </a>
Fallit te, mensas inter quod credis inermem.</p>
<p><a name = "line11_343" id = "line11_343"> </a>
Tot bellis quæsita <a href = "#var11_343">viro, tot cædibus</a>
armat</p>
<p><a name = "line11_344" id = "line11_344"> </a>
Majestas æterna ducem: si admoveris ora,</p>
<span class = "linenum">345</span>
<p><a name = "line11_345" id = "line11_345"> </a>
Cannas, et Trebiam ante oculos, Trasymenaque busta,</p>
<p><a name = "line11_346" id = "line11_346"> </a>
Et Pauli stare ingentem miraberis umbram.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_337" id = "not11_337" href = "#line11_337">337</a>
<a name = "not11_338" id = "not11_338" href = "#line11_337">sq.</a>
«Vultum ipsius H., quem armati exercitus sustinere nequeunt, quem horret
<span class = "pagenum notes">668</span>
populus Romanus, tu sustinebis?» Ita Liv. l.l. Cf. sup. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#line1_496">I, 496 sq.</a>
—<a name = "not11_339" id = "not11_339" href =
"#line11_339">339</a> <a name = "not11_340" id = "not11_340" href =
"#line11_339">seq.</a>
<i>Fulmina, quæ vertice fundit</i>, splendorem cassidis, terrorem
incutientis; Ern. Ad cristarum quoque fulgorem hæc referenda sunt. Cf.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_460">I, 460 sq.</a>
et <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_421">ad
I, 421</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_343" id = "not11_343" href = "#line11_343">343</a>
<a name = "not11_344" id = "not11_344" href = "#line11_343">sq.</a>
Drak. comparavit Lucan. II, 75 sq.
—<a name = "not11_346" id = "not11_346" href =
"#line11_346">346.</a> <i>Pauli ingentem umbram</i>; conf. <a class
= "crossref" href = "bookI.html#not1_97">ad I, 97</a>; <a class =
"crossref missing" href = "bookVIII.html#not8_145" title = "recte 145">VIII, 146</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookX.html#not10_288">X, 288</a>.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_347" id = "line11_347"> </a>
Quid? <a href = "#var11_347">tanto in casu</a> comitum juxtaque
jacentum</p>
<p><a name = "line11_348" id = "line11_348"> </a>
Torpebunt dextræ? parce, oro, et <a href = "#var11_348">desine
velle</a>,</p>
<p><a name = "line11_349" id = "line11_349"> </a>
Cui nequeas victor superesse: an tristia vincla</p>
<span class = "linenum">350</span>
<p><a name = "line11_350" id = "line11_350"> </a>
Et Decius non erudiunt componere mentem?»</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_347" id = "not11_347" href = "#line11_347">347.</a>
<i>in casu</i>, periculo, vel fortuna adversa, vel nece, <i>tanto</i>,
tanti viri; nisi malis, in tam gravi re.
—<i>juxta</i>, prope eum, <i>jacentum</i>, ad mensam adcumbentium.
—<a name = "not11_348" id = "not11_348" href =
"#line11_348">348 seq.</a>
<i>Torpebunt dextræ</i>; cf. Liv. l.l.
—<i>desine velle</i> aliquid, <i>Cui nequeas victor superesse</i>,
quod si tibi ex voto successerit, perniciosum tibi et causa interitus
erit; Ern.
—<a name = "not11_349" id = "not11_349" href =
"#line11_349">349 sq.</a>
<i>vincla et Decius</i>; v. Decio indita.
—<a class = "missing" name = "not11_350" id = "not11_350" href =
"#line11_350" title = "numerus deest">350.</a> <i>erudiunt</i>,
docent, commovent.
—<i>componere mentem</i>, sedare animi æstum, et a proposito
declinare.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_351" id = "line11_351"> </a>
Talia commemorans, famæ majoris amore</p>
<p><a name = "line11_352" id = "line11_352"> </a>
Flagrantem ut vidit juvenem surdumque <a href =
"#var11_352">timori</a>:</p>
<p><a name = "line11_353" id = "line11_353"> </a>
«Nil ultra posco, refer in convivia gressum;</p>
<p><a name = "line11_354" id = "line11_354"> </a>
Adproperemus, ait: non jam tibi pectora pubis</p>
<span class = "linenum">355</span>
<p><a name = "line11_355" id = "line11_355"> </a>
Sidoniæ fodienda manu tutantia regem.</p>
<p><a name = "line11_356" id = "line11_356"> </a>
Hoc jugulo dextram explora: namque <a href = "#var11_356">hæc</a> tibi
ferrum,</p>
<span class = "pagenum">669</span>
<p><a name = "line11_357" id = "line11_357"> </a>
Si Pœnum invasisse paras, per viscera <a href =
"#var11_357">ferrum</a></p>
<p><a name = "line11_358" id = "line11_358"> </a>
Nostra est ducendum: tardam ne sperne senectam.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_352" id = "not11_352" href = "#line11_352">352.</a>
<i>surdum timori</i>, non deterritum periculo ejusque metu. Cf. <a class
= "crossref" href = "bookI.html#not1_692">ad I, 692</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_356" id = "not11_356" href = "#line11_356">356.</a>
<i>Hoc jugulo</i>, et <i>hæc per viscera</i> δεικτικῶς dicta.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_359" id = "line11_359"> </a>
Obponam membra, atque ensem extorquere negatum</p>
<span class = "linenum">360</span>
<p><a name = "line11_360" id = "line11_360"> </a>
Morte mea eripiam.» Lacrimæ tunc ore profusæ,</p>
<p><a name = "line11_361" id = "line11_361"> </a>
Et magna Superum cura servatus in arma</p>
<p><a name = "line11_362" id = "line11_362"> </a>
Scipiadæ Pœnus; nec tantum fata dederunt</p>
<p><a name = "line11_363" id = "line11_363"> </a>
Externa peragi dextra. Pulcherrimus iræ,</p>
<p><a name = "line11_364" id = "line11_364"> </a>
Et dignus fieri compos memorabilis ausi,</p>
<span class = "linenum">365</span>
<p><a name = "line11_365" id = "line11_365"> </a>
Amisit quantam posito conamine laudem,</p>
<p><a name = "line11_366" id = "line11_366"> </a>
Cui <a href = "#var11_366">tantum</a> est voluisse decus? Tum reddere
sese</p>
<p><a name = "line11_367" id = "line11_367"> </a>
Festinant epulis, et tristia fronte serenant;</p>
<p><a name = "line11_368" id = "line11_368"> </a>
Donec læta virum solvit convivia somnus.</p>
</div>
<span class = "pagenum notes">669</span>
<p class = "notes">
<a name = "not11_361" id = "not11_361" href = "#line11_361">361.</a>
Dii vitam H. servarunt, ut a Scipione vinci posset.
—<a name = "not11_362" id = "not11_362" href =
"#line11_362">362.</a> <i>Scipiadæ</i>, Scipionis. Vid. <a class =
"crossref" href = "bookVII.html#not7_107">ad VII, 107</a>.
—<i>tantum</i> facinus, <i>peragi</i>, perfici: nisi malis, tantum
virum vinci et occidi, ut <i>peragit</i> ap. Val. Fl. I, 146, ubi
v. Burm.
—<a name = "not11_363" id = "not11_363" href =
"#line11_363">363... 366.</a> <i>dextra Externa</i>, Campani
hominis. Hæc sententia exiguam vim habet, sed argutas verborum
antitheses, poetæ delicias; Ern.
—<a name = "not11_367" id = "not11_367" href =
"#line11_367">367.</a> <i>tristia fronte serenant</i>, tristitiam
serena fronte dissimulant. Cf. Virg. Æn. IV, 477, et ibi Heyne. Ceterum
Silius h.l. discrepat a Livio, (XXIII, 8 et 9 extr.) quo teste
solus pater convivio se reddidit, non filius, qui in eo haud
interfuerat: nam «unus nec dominorum invitatione, nec ipsius interdum
Hannibalis, vinci potuit; ipse valetudinem excusans, patre animi quoque
ejus haud mirabilem interturbationem causante.»</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_369" id = "line11_369"> </a>
Postera lux Phaethontis equos proferre parabat,</p>
<span class = "linenum">370</span>
<p><a name = "line11_370" id = "line11_370"> </a>
Jam <a href = "#var11_370">rapido</a> summis curru splendente sub
<a href = "#var11_370">undis</a>;</p>
<p><a name = "line11_371" id = "line11_371"> </a>
<a href = "#var11_371">Et</a> juvenis, magno generatus Hamilcare,
duras</p>
<p><a name = "line11_372" id = "line11_372"> </a>
Jam dudum exercet curas. Carthaginis arces</p>
<p><a name = "line11_373" id = "line11_373"> </a>
Ire ferox Mago, et Patribus portare jubetur</p>
<p><a name = "line11_374" id = "line11_374"> </a>
Nuncia facta ducis: præda et captiva leguntur</p>
<span class = "pagenum">670</span>
<span class = "linenum">375</span>
<p><a name = "line11_375" id = "line11_375"> </a>
Corpora, <a href = "#var11_375">dereptæque</a> viris sub Marte
cruento</p>
<p><a name = "line11_376" id = "line11_376"> </a>
Exuviæ, fausti Superis libamina belli.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_372" id = "not11_372" href = "#line11_372">372</a>
<a name = "not11_373" id = "not11_373" href = "#line11_372">sq.</a>
Cf. Liv. XXIII, 11. Propriæ curæ nos exercent, fatigant. Vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_260">ad I, 260</a> et <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_675">675</a>.
—<i>Jam dudum</i> de tempore non longe præterito; Drak. coll. inf.
<a class = "crossref" href = "#line11_489">v. 489</a>. Plaut.
Amphitr. II, <span class = "smallcaps">ii</span>, 59 seq. et Tibull.
III, <span class = "smallcaps">vi</span>, 63, ubi vid. Broukh.
—<a name = "not11_374" id = "not11_374" href =
"#line11_374">374</a> <a name = "not11_375" id = "not11_375" href =
"#line11_374">seq.</a> Spolia jam postridie
<span class = "pagenum notes">670</span>
ejus diei, quo pugna fuerat, lecta. Vid. Liv. XXII, 51, 52. Nunc
exquisitiora tantum <i>eliguntur</i>, ut Mago ea secum Carthaginem
avehat, et <i>exuviæ</i> inpr. sunt annuli equitum.
—<a name = "not11_376" id = "not11_376" href =
"#line11_376">376.</a> <i>fausti Superis libamina belli</i>; cf.
<a class = "crossref" href = "bookX.html#not10_551">ad X, 551</a>.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_377" id = "line11_377"> </a>
Altera curarum Libycis demittitur oris</p>
<p><a name = "line11_378" id = "line11_378"> </a>
Heu! Decius, reduci lentas servatus ad iras;</p>
<p><a name = "line11_379" id = "line11_379"> </a>
Ni pœnæ juvenem <a href = "#var11_379">indignæ</a> miseratus ab alto</p>
<span class = "linenum">380</span>
<p><a name = "line11_380" id = "line11_380"> </a>
Jupiter antiquam Batti vertisset ad urbem.</p>
<p><a name = "line11_381" id = "line11_381"> </a>
Hic <a href = "#var11_381">Pellæa</a> virum Ptolemæi sceptra
vehentum</p>
<p><a name = "line11_382" id = "line11_382"> </a>
Eripuere minis, resolutaque vincula collo.</p>
<p><a name = "line11_383" id = "line11_383"> </a>
Atque eadem vitæ custos mox deinde quieto</p>
<p><a name = "line11_384" id = "line11_384"> </a>
Adcepit tellus ossa inviolata sepulcro.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_377" id = "not11_377" href = "#line11_377">377.</a>
Cf. Liv. XXIII, 10.
—<i>Libycis demittitur oris</i>, Carthaginem mittitur.
—<a name = "not11_378" id = "not11_378" href =
"#line11_378">378.</a> <i>reduci</i>, Hannibali, confecto bello in
patriam redeunti.
—<i>lentas servatus ad iras</i>, sero ei pœnas daturus.
—<a name = "not11_380" id = "not11_380" href =
"#line11_380">380.</a> <i>Batti urbem</i>, Cyrenas. Vid. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#not2_61">ad II, 61</a>, et <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#not3_252">III, 252 sq.</a> Illuc
navem detulerat tempestas, quod poeta Jovi tribuit. Inde eum Alexandriam
deportatum <i>Pellæa Ptolemæi sceptra</i>, h.e. Ptolemæus, rex Ægypti,
<i>eripuit minis vehentum</i>, eorum manibus et vinculis liberavit.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_381" id = "not11_381" href = "#line11_381">381.</a>
<i>sceptra Ptolemæi</i>, Ptolemæus rex. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_383">ad III, 383</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_599">IV, 599</a>.
—<i>Pellæa</i>, Macedonica (a Pella, urbe et regia Maced. ubi
Alexander natus), et, quoniam Alexander Ægyptum expugnavit, ibique
Alexandriam condidit, vel Ægyptiaca, ut ap. Virg. Ge. IV, 287 (ubi v.
Heyne), et Lucan. VIII, 475, 607; IX, 1016, vel Alexandrina, ut apud
Lucan. IX, 153; X, 511. De Ptolemæis, sub quorum imperio Cyrenaica
fuit, postquam Macedones Ægypto potiti, v. a Drakenb. jam laudatum
Spanhem. ad Callim. H. in Apoll. v. 68.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_383" id = "not11_383" href = "#line11_383">383</a>
<a name = "not11_384" id = "not11_384" href = "#line11_383">seq.</a>
Decius deinde Alexandriæ, vel in Ægypto certe, in regno ejus, quem vitæ
libertatisque vindicem habuit, et vixit et mortuus est. Conf. Liv.
XXIII, 10 extr. ubi tamen non <i>mox deinde</i> obiisse traditur.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">385</span>
<p class = "indent">
<a name = "line11_385" id = "line11_385"> </a>
Nec Venerem interea fugit exoptabile tempus</p>
<span class = "pagenum">671</span>
<p><a name = "line11_386" id = "line11_386"> </a>
Pœnorum mentes cæco per læta premendi</p>
<p><a name = "line11_387" id = "line11_387"> </a>
Exitio, et luxu corda inportuna domandi.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_385" id = "not11_385" href = "#line11_385">385.</a>
Capuæ Pœnorum animi et corpora luxu deliciisque ita enervabantur, ut
Capuam Hannibali Cannas fuisse veteres jam scriptores recte
judicaverint. Tam gravi itaque rei paullo diutius poeta inmoratus est,
et exornavit narrationem Liv. XXIII, 18. Veneris ministerio commode usus
est propter odium ejus in Pœnos ipsamque rei indolem. In tota vero hujus
<span class = "pagenum notes">671</span>
deæ machinatione Silio ante oculos fuisse Virg. Æneid. I, 657 sqq.
(qui locus tamen non prorsus cum nostro congruit) jam observavit Marsus.
Ceterum poeta more suo ordinis historici minus, quam epici ornatus
rationem habuit. Res enim, ab Hannibale, priusquam in hiberna Capuam
concesserat, genioque indulserat per hiemem, gestæ, quas Livius lib.
XXIII, 14... 18, ordine exposuit, a Silio demum lib. XII, 1... 425,
memorantur.
—<a name = "not11_386" id = "not11_386" href =
"#line11_386">386 sqq.</a>
<i>cæco Exitio</i>, dum libidinem luxumque mentibus insinuat, atque
veluti ex insidiis obpugnat animos; Ern. qui eodem pertinere monet
<a class = "crossref" href = "#line11_388">v. 388 sq.</a>,
<i>tela fallentia</i> et <i>tacitas flammas</i>; <a class = "crossref"
href = "#line11_396">v. 396</a>, <i>tacita tela</i>; <a class =
"crossref" href = "#line11_423">v. 423</a>, <i>occultam
sagittam</i>, et ap. Virg. Æn. I, 688, et IV, 2,
<i>occultum</i> atque <i>cæcum ignem</i>. Cf. Virg. Æn. IV, 67, et
Heins. ad Ovid. Amor. I, <span class =
"smallcaps">ii</span>, 6.
—<a class = "missing" name = "not11_387" id = "not11_387" href =
"#line11_387" title = "numerus deest">387.</a> <i>inportuna</i>,
dura et violenta, vel fera et inmansueta. Livius XXIII, 18. Hannibalis
«exercitum adversus omnia humana mala sæpe ac diu duratum, bonis
inexpertum atque insuetum» vocavit. <i>Nati</i> Veneris Ἔρως, et
Ἀντέ-Ἔρως, vel ρως et Ἵμερος, a quibus distinguuntur multi Ἔρωτες,
ὀπαδοὶ Αφροδίτης, Νυμφῶν παῖδες. Vid. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#not7_446">ad VII, 446</a>. Sed a Silio confunduntur, unde
<a class = "crossref" href = "#line11_395">v. 395</a> <i>turba</i>
Veneris, et <a class = "crossref" href = "#line11_411">v. 411</a>
<i>exercitus</i> Cupidinum.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_388" id = "line11_388"> </a>
Spargere tela manu passim fallentia natis</p>
<p><a name = "line11_389" id = "line11_389"> </a>
Inperat, et <a href = "#var11_389">tacitas</a> in pectora mittere
flammas.</p>
<span class = "linenum">390</span>
<p><a name = "line11_390" id = "line11_390"> </a>
Tum pueris dulce adridens: «Eat inproba Juno,</p>
<p><a name = "line11_391" id = "line11_391"> </a>
Et nos (nec mirum, quid enim sumus?) <a href = "#var11_391">acta
secundis</a></p>
<p><a name = "line11_392" id = "line11_392"> </a>
Despiciat: valet illa manu, valet illa lacertis:</p>
<p><a name = "line11_393" id = "line11_393"> </a>
Parvula nos arcu puerili spicula sensim</p>
<p><a name = "line11_394" id = "line11_394"> </a>
Fundimus, <a href = "#var11_394">et nullus</a> nostro de vulnere
sanguis.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a class = "missing" name = "not11_388" id = "not11_388" href =
"#line11_388" title = "numerus deest">388.</a> <i>Spargere tela</i>; cf.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_267">ad I, 267</a>;
<a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_19">V, 19</a>, et
<a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_443">VII, 443 seq.</a>
—<a name = "not11_389" id = "not11_389" href =
"#line11_389">389.</a> <i>flammas</i>; v. <a class = "crossref"
href = "bookV.html#not5_19">ad V, 19</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_390" id = "not11_390" href = "#line11_390">390.</a>
<i>dulce adridens</i>; cf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#not7_467">ad VII, 467</a>.
—<i>Eat inproba Juno</i>, σαρκαστικῶς, ut et cetera. Cf. VV. DD.
ad Petron. Sat. c. 115.
—<a name = "not11_391" id = "not11_391" href =
"#line11_391">391.</a> <i>quid enim sumus?</i> quam imbecilli, si
Junoni comparamur?
—<i>acta secundis</i>, inpulsa et elata rebus prosperis; Cell. Cf.
<a class = "crossref" href = "bookX.html#not10_617">ad X, 617</a>.
—<a name = "not11_393" id = "not11_393" href =
"#line11_393">393.</a> <i>Parvula spicula</i>; cf. <a class =
"crossref" href = "bookVII.html#line7_443">VII, 443</a>.
—<a name = "not11_394" id = "not11_394" href =
"#line11_394">394.</a> <i>nullus sanguis</i>: ergo cæcum, seu
tacitum vulnus est, tantoque periculosius; Ernest. Sed contemtim potius
et ironice Venus de se ipsa et de natis suis loquitur, ut contra superbe
Hector καὶ ἐμὸν βέλος ὀξὺ πάροιθεν ap. Hom. Iliad. υ, 437, et Turnus
<i>nostro sequitur de vulnere sanguis</i> ap. Virg. Æn. XII, 51, ex quo
loco Silius orationis colorem petiit.
—<i>nostro</i>, quod nos infligimus.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">395</span>
<p><a name = "line11_395" id = "line11_395"> </a>
Verum, agite, o mea turba, precor, nunc tempus, adeste,</p>
<span class = "pagenum">672</span>
<p><a name = "line11_396" id = "line11_396"> </a>
Et Tyriam pubem tacitis exurite <a href = "#var11_396">telis</a>.</p>
<p><a name = "line11_397" id = "line11_397"> </a>
Amplexu multoque mero, somnoque virorum</p>
<p><a name = "line11_398" id = "line11_398"> </a>
Profliganda acies, quam non perfregerit ensis,</p>
<p><a name = "line11_399" id = "line11_399"> </a>
Non ignes, non <a href = "#var11_399">inmissis</a> Gradivus habenis.</p>
<span class = "linenum">400</span>
<p><a name = "line11_400" id = "line11_400"> </a>
Combibat <a href = "#var11_400">inlapsos</a> ductor per viscera
luxus,</p>
<p><a name = "line11_401" id = "line11_401"> </a>
Nec pudeat picto fultum jacuisse cubili,</p>
<p><a name = "line11_402" id = "line11_402"> </a>
Nec crinem Assyrio perfundere <a href = "#var11_402">pugnet</a>
amomo.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_395" id = "not11_395" href = "#line11_395">395.</a>
<i>mea turba</i>; vid. ad
<span class = "pagenum notes">672</span>
VII, 446.
—<a name = "not11_396" id = "not11_396" href =
"#line11_396">396.</a> <i>exurite telis</i>; vid. <a class =
"crossref" href = "bookV.html#not5_19">ad V, 19</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_397" id = "not11_397" href = "#line11_397">397</a>
<a name = "not11_398" id = "not11_398" href = "#line11_397">sq.</a>
Cf. Liv. XXIII, 18.
—<i>amplexus</i>, honestum voc., quo res turpes, res Venereæ et
incliti amores exprimuntur; Drak. coll. <a class = "crossref" href =
"bookXIII.html#line13_639">XIII, 639</a>, et aliis locis.
—<a name = "not11_399" id = "not11_399" href =
"#line11_399">399.</a> <i>inmissis Gradivus habenis</i>, pugna
acerrima. Conf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_681">ad
IV, 681</a>; Virg. Æn. V, 662 (ubi v. Heyne); VI, 1; XI, 889;
Val. Fl. VIII, 139.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_400" id = "not11_400" href = "#line11_400">400.</a>
<i>Combibat luxus</i>, inbibat, quasi longo haustu et ore pleno, ut ap.
Virg. Æn. I, 749; πίνειν αὔρας, ἔρωτα et similia apud Anacr. XIX et
al. Conf. <a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_274">ad
V, 274</a>. Pœnos «nimia bona ac voluptates inmodicæ eo inpensius
perdidere, quo avidius ex insolentia in eas se merserant;» Liv. l.l.
—<a name = "not11_402" id = "not11_402" href =
"#line11_402">402.</a> <i>pugnet</i>, repugnet, recuset.
—<i>amomum</i>, frutex, et deinde unguentum inde paratum. Optimum
est Armenium, teste Dioscor. I, 14, unde <i>Assyrio</i> h.l. pro
<i>Armenio</i> positum. Conf. Plin. XII, 13; XVI, 32; Heyne et Martin.
ad Virg. Ecl. III, 89; IV, 25, et inpr. Heins. ad Ovid. Ep. Heroid. XV,
76.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_403" id = "line11_403"> </a>
Ille sub hiberno somnos <a href = "#var11_403">educere</a> cælo</p>
<p><a name = "line11_404" id = "line11_404"> </a>
<a href = "#var11_404">Jactator</a> tectis malit consumere noctes;</p>
<span class = "linenum">405</span>
<p><a name = "line11_405" id = "line11_405"> </a>
Ac ponat ritus vescendi, sæpe citato</p>
<p><a name = "line11_406" id = "line11_406"> </a>
Dum residet sub casside equo, discatque Lyæo</p>
<span class = "pagenum">673</span>
<p><a name = "line11_407" id = "line11_407"> </a>
Inbellem donare diem: tum deinde madenti</p>
<p><a name = "line11_408" id = "line11_408"> </a>
Post epulas sit grata chelys, segnisque soporas,</p>
<p><a name = "line11_409" id = "line11_409"> </a>
Aut nostro vigiles ducat sub numine noctes.»</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_403" id = "not11_403" href = "#line11_403">403</a>
<a name = "not11_404" id = "not11_404" href = "#line11_403">sq.</a>
Cf. V.L. et <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_20">XII,
20</a>.
—<i>educere somnos</i>, ut <a class = "crossref" href =
"#line11_409">v. 409</a>, <i>ducere noctes</i>; cf. Bentl. ad Hor.
Epist. I, <span class = "smallcaps">ii</span>, 31, et Burm. ad Val.
Fl. I, 251.
—<a name = "not11_405" id = "not11_405" href =
"#line11_405">405</a> <a name = "not11_406" id = "not11_406" href =
"#line11_405">sq.</a>
Dediscat ex equo vesci: quæ est severissima ratio vivendi, omnes
delicias
<span class = "pagenum notes">673</span>
excludens; Ernest.
—<a name = "not11_407" id = "not11_407" href =
"#line11_407">407.</a> <i>Inbellem</i>, otiosum, (quo non pugnatur,
h.e. otiose,) <i>diem Lyæo donare</i>, compotationi addicere. Cf.
<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_103">XII, 103 seq.</a>
—Verecundius loquitur Venus.
—<i>madenti</i>, βεβρεγμένῳ, ebrio. Cf. <a class = "crossref" href
= "bookXII.html#var12_18">V.L. ad XII, 18</a>.
—<a name = "not11_408" id = "not11_408" href =
"#line11_408">408.</a> <i>chelys</i>, χέλυς, testudo, cithara,
lyra.
—<a name = "not11_409" id = "not11_409" href =
"#line11_409">409.</a> <i>nostro sub numine</i>, amore.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">410</span>
<p class = "indent">
<a name = "line11_410" id = "line11_410"> </a>
Hæc postquam Venus, adplaudit lascivus, et alto</p>
<p><a name = "line11_411" id = "line11_411"> </a>
Mittit se cælo niveis exercitus alis.</p>
<p><a name = "line11_412" id = "line11_412"> </a>
Sentit flammiferas pubes Maurusia pennas,</p>
<p><a name = "line11_413" id = "line11_413"> </a>
Et pariter fusis tepuerunt pectora telis.</p>
<p><a name = "line11_414" id = "line11_414"> </a>
Bacchi dona volunt, epulasque, et <a href = "#var11_414">carmina
rursus</a></p>
<span class = "linenum">415</span>
<p><a name = "line11_415" id = "line11_415"> </a>
<a href = "#var11_414">Pieria liquefacta lyra</a>: non acer aperto</p>
<p><a name = "line11_416" id = "line11_416"> </a>
Desudat campo sonipes: non ulla per auras</p>
<p><a name = "line11_417" id = "line11_417"> </a>
Lancea <a href = "#var11_417">nudatos</a> exercet torta lacertos.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_410" id = "not11_410" href = "#line11_410">410.</a>
<i> lascivus exercitus</i>, Amores. Vide <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#not7_446">ad VII, 446</a>.
—<a name = "not11_411" id = "not11_411" href =
"#line11_411">411.</a> <i>niveæ alæ</i>, ornate, ut in re læta;
Ern.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_412" id = "not11_412" href = "#line11_412">412.</a>
<i>flammiferas pennas</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookV.html#not5_19">ad V, 19</a>.
—<a name = "not11_413" id = "not11_413" href =
"#line11_413">413.</a> <i>fusis telis tepuerunt pectora</i>; cf.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_267">ad I, 267</a>, et
<a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_19">V, 19</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_414" id = "not11_414" href = "#line11_414">414</a>
<a name = "not11_415" id = "not11_415" href = "#line11_414">seq.</a>
Memorantur plura genera luxuriæ, cujus desiderio Pœni telis amorum
incenduntur.
—<i>Bacchi dona</i>; vid. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#not7_748">ad VII, 748</a>.
—<i>carmina liquefacta lyra</i>, h.e. pura, suavia, canora,
λιγεῖα, quæ ad lyram canebantur, λιγαινόμενα, ut <i>carmina liquida</i>,
et <i>fluens cantus</i>, quibus <i>rauca</i>, <i>rava</i>,
<i>torrida</i> et <i>arida vox</i> obponitur, ap. Lucret. IV, 982;
V, 1386; Virg. Ge. I, 410; Val. Fl. III, 158 et alios, quos
Drak. laudavit. Cf. Jani ad Hor. Od. I, <span class =
"smallcaps">xxiv</span>, 3.
—<i>Pieria</i>, epith. orn. a monte Macedoniæ Musis sacro.
—<i>rursus</i>; nam musica Teuthrantis adeo grata fuit Pœnis, ut
subinde iterum atque iterum illum cantantem audire cuperent; Drak.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_418" id = "line11_418"> </a>
Mollitæ flammis <a href = "#var11_418">lymphæ</a> languentia somno</p>
<p><a name = "line11_419" id = "line11_419"> </a>
Membra fovent, miserisque bonis perit <a href = "#var11_419">horrida
virtus</a>.</p>
<span class = "linenum">420</span>
<p><a name = "line11_420" id = "line11_420"> </a>
Ipse etiam, adflatus fallente Cupidine, ductor</p>
<p><a name = "line11_421" id = "line11_421"> </a>
Instaurat mensas dapibus, repetitque volentum</p>
<span class = "pagenum">674</span>
<p><a name = "line11_422" id = "line11_422"> </a>
Hospitia, et patrias paullatim decolor artes</p>
<p><a name = "line11_423" id = "line11_423"> </a>
Exuit, occulta mentem vitiante <a href = "#var11_423">sagitta</a>.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_418" id = "not11_418" href = "#line11_418">418.</a>
<i>Mollitæ flammis</i>, tepidæ, <i>lymphæ Membra fovent</i>, post
prandium aut cœnam se lavant, quod Gr. ἀπονίψασθαι et ἰαίνεσθαι dicitur;
D. Heins.
—<a name = "not11_419" id = "not11_419" href =
"#line11_419">419.</a> <i>miseris bonis</i>, abundantia omnium
rerum et deliciis, quæ miseros reddunt homines.
—<i>horrida virtus</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_58">ad I, 58</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_420" id = "not11_420" href = "#line11_420">420.</a>
Cf. Virg. Æn. I, 688.
<span class = "pagenum notes">674</span>
—<a name = "not11_421" id = "not11_421" href =
"#line11_421">421.</a> <i>volentum</i>; cf. <a class = "crossref" href =
"#not11_443">ad v. 443</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_16">V, 16</a>.
—<i>Instaurat mensas dapibus</i>, repetitis conviviis exstruit (v.
Heyne ad Virg. Æn. IV, 63), <i>repetitque hospitia volentum</i>,
frequentat convivia civium se invitantium.
—<a name = "not11_422" id = "not11_422" href =
"#line11_422">422.</a> <i>patrias artes</i>, morum severitatem
virtutemque, <i>exuit</i>, v. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#not7_496">ad VII, 496</a>. Inde <i>decolor</i>, degener,
deterior, sibi dissimilis. Cf. Heins. ad Ovid. Ep. Her. IX, 4, et
Virg. Æn. VIII, 326.
—<a name = "not11_423" id = "not11_423" href =
"#line11_423">423.</a> <i>occulta sagitta</i>; confer ad XI, vers.
386.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_424" id = "line11_424"> </a>
Altera jam patria, atque æquo sub honore vocatur</p>
<span class = "linenum">425</span>
<p><a name = "line11_425" id = "line11_425"> </a>
Altera Carthago Capua, <a href = "#var11_425">intactumque</a>
secundæ</p>
<p><a name = "line11_426" id = "line11_426"> </a>
Fortunæ ingenium vitia <a href = "#var11_426">adlatrantia</a>
quassant.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_424" id = "not11_424" href = "#line11_424">424
seqq.</a>
Ita et Florus II, 6, ubi vide Freinshemium, «Quos nulla mali
vicerat vis, perdidere nimia bona ac voluptates inmodicæ; et eo
inpensius, quo avidius ex insolentia in eas se merserant;» Liv. XXIII,
18.
—<a class = "missing" name = "not11_425" id = "not11_425" href =
"#line11_425" title = "numerus deest">425.</a> <i>intactum secundæ
Fortunæ</i>, ut ap. Liv. l.c. «exercitum bonis inexpertum atque
insuetum.»
—<a class = "missing" name = "not11_426" id = "not11_426" href =
"#line11_426" title = "numerus deest">426.</a> <i>vitia
adlatrantia</i>, cum impetu animum inpugnantia, vel, ut al.
<i>latrantia</i>, inpetuosa, turbulenta, sæva. Conf. Barth. ad Stat. Th.
II, 338, VV. DD. ad Petron. Sat. c. 119.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_427" id = "line11_427"> </a>
Nec luxus ullus mersæque libidine vitæ</p>
<p><a name = "line11_428" id = "line11_428"> </a>
Campanis modus: adcumulant, variasque per artes</p>
<p><a name = "line11_429" id = "line11_429"> </a>
Scenarum certant epulas distinguere ludo;</p>
<span class = "linenum">430</span>
<p><a name = "line11_430" id = "line11_430"> </a>
Ut strepit adsidue <a href = "#var11_430">Phrygiam ad Nilotica
loton</a></p>
<p><a name = "line11_431" id = "line11_431"> </a>
Memphis Amyclæo <a href = "#var11_431">passim lasciva</a> Canopo.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_428" id = "not11_428" href = "#line11_428">428</a>
<a name = "not11_429" id = "not11_429" href = "#line11_428">sq.</a>
<i>artes Scenarum</i> sunt mimi, qui antiquissimis jam temporibus in usu
erant in Italia infer.
—<a name = "not11_430" id = "not11_430" href =
"#line11_430">430 seq.</a>
Convivia Campanorum strepunt cantu et saltationibus lascivis, ut
<i>Canopus</i>, urbs Ægypti, ad Canopicum Nili ostium, non longe ab
Alexandria, sita, quæ luxu et libidinibus infamis fuit: de quo v. Strab.
XVII, p. 800 seq.; Senec. Epist. LI; Juven. VI, 84; XV, 46; Prop.
III, <span class = "smallcaps">ii</span>, 39; Ammian. Marcell. XXII, 16;
Ulit. ad Grat. Cyneg. v. 43, et inpr. Heins. ad Ovid. Amor. II,
<span class = "smallcaps">xiii</span>, 7.
—<i>Nilotica Memphis</i>, celeberrima Ægypti urbs, sedes regni, in
sinistra Nili ripa, h.l. pro tota Ægypto posita.
—<i>Phrygiam loton</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#not8_504">ad VIII, 504</a>. Tibia vero est, non sistrum,
cujus in lascivia Ægyptiorum frequentem usum quomodo ex h.l. probare
potuerit Heyne ad Virg. Æn. VIII, 696, non adsequor.
—<i>lasciva strepit ad
<span class = "pagenum notes">675</span>
Phr. lot.</i> lascive saltant ad numeros tibiæ Phrygiæ; Lenz.
—<a class = "missing" name = "not11_431" id = "not11_431" href =
"#line11_431" title = "numerus deest">431.</a> <i>Amyclæo
Canopo</i>, ut ὁ Αμυκλαίος Κάνωβος apud Dionys. Perieg. v. 13, et
<i>Therapnæus Canopo</i> ap. Stat. Silv. III, <span class =
"smallcaps">ii</span>, 111. Nam Spartani hoc oppidum, propter sepultum
ibi Canopum, Menelai gubernatorem, condidisse credebantur, quod notum ex
Tac. Ann. II, 60; Strab. l.c. et Serv. ad Virgil. Ge. IV, 287. Sed v.
Heyne Opusc. Acad. T. I, p. 397.
—<i>passim lasciva</i>; v. V.L.</p>
<div class = "text">
<span class = "pagenum">675</span>
<p><a name = "line11_432" id = "line11_432"> </a>
Inprimis dulcem, Pœno lætante, per aures</p>
<p><a name = "line11_433" id = "line11_433"> </a>
Nunc voce infundit Teuthras, nunc pectine cantum.</p>
<p><a name = "line11_434" id = "line11_434"> </a>
Isque ubi mirantem resonantia pollice fila</p>
<span class = "linenum">435</span>
<p><a name = "line11_435" id = "line11_435"> </a>
Ductorem vidit Libyæ, canere inde superbas</p>
<p><a name = "line11_436" id = "line11_436"> </a>
Aoniæ laudes sensim testudinis orsus,</p>
<p><a name = "line11_437" id = "line11_437"> </a>
Concordem citharæ movit per carmina linguam,</p>
<p><a name = "line11_438" id = "line11_438"> </a>
Vincere linquentes vitam quæ possit olores.</p>
<p><a name = "line11_439" id = "line11_439"> </a>
Atque hæc e multis carpsit <a href = "#var11_439">mollissima</a>
mensæ.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_433" id = "not11_433" href = "#line11_433">433.</a>
Cf. sup. <a class = "crossref" href =
"#line11_288">v. 288 sq.</a></p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_436" id = "not11_436" href = "#line11_436">436.</a>
<i>Aoniæ</i> Bœotiæ, et deinde Musis sacræ, propter Heliconem montem et
Aganippen fontem, in Bœotia, ab Aonibus olim habitata, Musis dicatos;
unde <i>Aonia lyra</i>, <i>vertex</i>, <i>vates</i>, <i>sorores</i>,
etc.
—<a name = "not11_438" id = "not11_438" href =
"#line11_438">438.</a> Cycnos suavissime canere, potissimum
morientes, olim credidere non solum poetæ, qui vulgares opiniones
fabulasque sequi et solent et possunt, sed et alii, v.c. Plato de Rep.
X, et in Phædone p.m. 397. Aristot. H. Anim. IX, 12 et 16; Ælian.
H. A. II, 32; V, 34; X, 36; Cic. Tusc. Qu. I, at in
dubium jam vocarunt idem Ælian. Hist. Var. I, 14; Plin. X, 23
(ubi v. Hard.), et Lucian. in dial. de electro, seu cycnis. Cf. Spanhem.
aliique VV. DD. ad Callim. H. in Apoll. v. 5, et in Del.
v. 249 sq. Jani ad Hor. Od. I, <span class =
"smallcaps">vi</span>, 2; <span class = "smallcaps">ii</span>, 20;
IV, <span class = "smallcaps">ii</span>, 25, et inpr. Herman. Mythol.
T. III, p. 353 seq.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_439" id = "not11_439" href = "#line11_439">439.</a>
<i>e multis</i>, quæ canere poterat, <i>hæc carpsit</i>, elegit.
—<i>mollissima mensæ</i>, jucundissima et ad convivas exhilarandos
maxime idonea; Cell.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">440</span>
<p class = "indent">
<a name = "line11_440" id = "line11_440"> </a>
«Argolicis quondam populis (mirabile dictu!)</p>
<span class = "pagenum">676</span>
<p><a name = "line11_441" id = "line11_441"> </a>
Exaudita chelys, lapidem <a href = "#var11_441">testudine felix</a></p>
<p><a name = "line11_442" id = "line11_442"> </a>
Ducere, et in <a href = "#var11_442">muros</a> posuisse <a href =
"#var11_442">volentia saxa</a>.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_440" id = "not11_440" href = "#line11_440">440.</a>
Recensentur miracula (<i>superbæ laudes</i>, <a class = "crossref" href
= "#line11_435">v. 435</a>), ab Amphione
<span class = "pagenum notes">676</span>
(v. 440... 445), Arione (vers. <a class = "crossref" href =
"#line11_446">446... 448</a>); Chirone (<a class = "crossref" href =
"#line11_449">449... 458</a>), et Orpheo (<a class = "crossref" href =
"#line11_459">v. 459 sq.</a>), per lyram edita. Cf. sup. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_96">ad I, 96</a>; Prop. III,
<span class = "smallcaps">ii</span>, 1 seq.; Hor. Od. III, 11 et
al. Vides autem, quanto studio poeta ornatum sectetur. Aliud carminis
argumentum fuit sup. <a class = "crossref" href =
"#line11_291">v. 291 seq.</a>
—<i>Argolicis populis</i>, a Græcis.
—<a name = "not11_441" id = "not11_441" href =
"#line11_441">441.</a> <i>chelys</i>, ἡ χέλυς, testudo, et hinc
lyra: unde verba, <i>chelys</i>, <i>testudine felix ducere</i>, etc.; si
non plane inepta sunt, certe languent, ut taceam, voc. <i>testudinis</i>
modo præcessisse.
—<i>felix</i>, peritus, οἷος, ἰκανὸς, δυνατὸς, qui potest; ut ap.
Virg. Æn. IX, 772, et al. <i>felix lapidem ducere</i>, ut apud Hor.
A. P. 394 sq. Fabula de Amphione, lyræ sono muros Thebarum
struente, vel tironibus nota.
—<a name = "not11_442" id = "not11_442" href =
"#line11_442">442.</a> <i>volentia saxa</i>, ut <a class =
"crossref" href = "#line11_421">vers. 421</a>; <a class = "crossref"
href = "bookVII.html#line7_174">VII, 174</a>; <a class = "crossref" href
= "bookXV.html#line15_473">XV, 473</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXVI.html#line16_142">XVI, 142</a>, <a class = "crossref" href =
"bookXVI.html#line16_219">219</a>. N. Heins. Alia exempla
congessere Drak. ad h.l. Heins. et Burm. ad Ovid. Met. II, 128, ad Virg.
Georg. II, 41, et Æn. V, 219. Ita mox dicitur <i>silice per se
scandente</i>, h.e. sponte, ut apud Prop. I, <span class =
"smallcaps">ii</span>, 13 (ubi v. intpp.). Cic. pro Rosc. Com. c. 7 (ubi
v. Græv.); Ovid. Met. I, 102; VIII, 680; Drak.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_443" id = "line11_443"> </a>
Hæc Amphionio vallavit pectine Thebas,</p>
<p><a name = "line11_444" id = "line11_444"> </a>
Ac, silice aggeribus per se scandente <a href =
"#var11_444">vocatis</a>,</p>
<span class = "linenum">445</span>
<p><a name = "line11_445" id = "line11_445"> </a>
Jussit in inmensum cantatas surgere turres:</p>
<p><a name = "line11_446" id = "line11_446"> </a>
Altera, turbatum plectro moderata profundum,</p>
<p><a name = "line11_447" id = "line11_447"> </a>
<a href = "#var11_447">Et tenuit</a> phocas, et in omni Protea forma</p>
<p><a name = "line11_448" id = "line11_448"> </a>
Traxit, et æquoreo portavit Ariona dorso.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_443" id = "not11_443" href = "#line11_443">443.</a>
<i>vallavit</i>, muro (<i>aggeribus</i>, v. seq.) cinxit.
—<a class = "missing" name = "not11_444" id = "not11_444" href =
"#line11_444" title = "numerus deest">444.</a> <i>vocatis</i>, et mox
<i>cantatas</i> (<a class = "missing" name = "not11_445" id =
"not11_445" href = "#line11_445" title = "numerus deest">v. 445</a>), v. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_96">ad I, 96</a>.
—<a name = "not11_446" id = "not11_446" href =
"#line11_446">446 seq.</a>
Fabula <i>Arionis</i> nota ex Herodot. I, 23, 24; Ovid. Fast. II,
83 seq., et Hygin. Fab. 194, ubi v. Munker.
—<i>Altera</i> chelys, seu lyra.
—<i>moderata</i>, sedans, compescens, <i>turbatum plectro</i>,
maris æstum.
—<a name = "not11_447" id = "not11_447" href =
"#line11_447">447.</a> <i>Protea in omni</i>, quam induit, <i>forma
traxit</i>, adtraxit, delinivit. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_420">VII, 420 sq.</a>
—<a name = "not11_448" id = "not11_448" href =
"#line11_448">448.</a> <i>dorso æquoreo</i>, in superficie maris,
ut ἐπ᾽ εὐρέα νῶτα θαλάσσης ap. Homer. Iliad. β, 159, et quidem ope
delphini, in cujus dorso sedebat: nisi <i>æquoreo dorso</i> adcipere
malis pro dorso belluæ æquoreæ, delphini.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_449" id = "line11_449"> </a>
<a href = "#var11_449">Nam</a>, quæ Peliaca formabat rupe canendo</p>
<span class = "pagenum">677</span>
<span class = "linenum">450</span>
<p><a name = "line11_450" id = "line11_450"> </a>
Heroum mentes et magni pectora Achillis,</p>
<p><a name = "line11_451" id = "line11_451"> </a>
Centauro dilecta chelys compesceret iras,</p>
<p><a name = "line11_452" id = "line11_452"> </a>
Percussa fide, vel pelagi vel tristis Averni.</p>
<p><a name = "line11_453" id = "line11_453"> </a>
<a href = "#var11_453">Namque</a> chaos, cæcam quondam sine sidere
molem</p>
<p><a name = "line11_454" id = "line11_454"> </a>
Non surgente die, ac mundum sine luce canebat.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_449" id = "not11_449" href = "#line11_449">449</a>
<a name = "not11_450" id = "not11_450" href = "#line11_449">sq.</a>
Agitur de lyra Chironis, <i>Centauri</i>, qui <i>Pelium</i> montem,
eoque a Lapithis pulsus Maleam, inhabitasse,
<span class = "pagenum notes">677</span>
et <i>Achillem</i>, Æsculapium, Jasonem, Actæonem aliosque <i>heroas</i>
instituisse dicitur. Cf. Orph. Argon. 375 seq.; Heyne ad Apollod.
p. 353, 355, 565; Hermanni Mythol. T. I, p. 195;
T. II, p. 346.
—<i>formabat</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_441">ad I, 441</a>.
—<a name = "not11_451" id = "not11_451" href =
"#line11_451">451 sq.</a>
<i>dilecta Centauro chelys</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_167">I, 167</a>, ubi v. V.L.
—<i>iras pelagi</i>; conf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_101">ad I, 101</a>, et <a class = "crossref" href
= "bookIV.html#not4_299">IV, 299</a>.
—<a class = "missing" name = "not11_452" id = "not11_452" href =
"#line11_452" title = "numerus deest">452.</a> <i>fide</i>, fidibus
lyræ.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_453" id = "not11_453" href = "#line11_453">453.</a>
Chiron originem rerum, a priscis poetis philosophisque traditam, canit,
ut Orpheus, cum Chirone decertans, ap. personatum Orph. Argon.
v. 419 sq. et inter Argonautas ap. Apollon. I, 496 seq. quæ
loca jam laudavit Drak. Inde suspicari possis, hos versus post <a class
= "crossref" href = "#line11_461">v. 461</a>, inserendos esse. Sed
idem carminis argumentum, ex physicis et cosmogonia desumtum, tribuitur
etiam Iopæ et Sileno ap. Virg. Æn. I, 742 sq. et Ecl. VI, 31 seq.
ad quæ loca v. Heyne, et in Argum. Ecl. VI.
—<i>sine sidere</i> ut <i>non surgente die</i> et <i>sine
luce</i>: quæ luxuriantis ingenii indicia sunt.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">455</span>
<p><a name = "line11_455" id = "line11_455"> </a>
Tum Deus ut liquidi <a href = "#var11_455">discisset</a> stagna
profundi,</p>
<p><a name = "line11_456" id = "line11_456"> </a>
Tellurisque globum media compage <a href =
"#var11_456">locasset</a>:</p>
<p><a name = "line11_457" id = "line11_457"> </a>
Ut celsum Superis habitare dedisset Olympum,</p>
<p><a name = "line11_458" id = "line11_458"> </a>
Castaque Saturni monstrabat secula patris.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_455" id = "not11_455" href = "#line11_455">455.</a>
<i>discisset</i>, pro discidisset. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_118">XII, 118</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXIV.html#line14_16">XIV, 16</a>; Ovid. Met. I, 22; Heins. ad
Claud. B. Gildon. vers. 297, et ad Val. Fl. I, 827; Bentl. ad Hor.
Od. I, <span class = "smallcaps">iii</span>, 33.
—<a name = "not11_456" id = "not11_456" href =
"#line11_456">456.</a> <i>Tellurisque globum media compage
locasset</i>; cf. Ovid. Fast. VI, 269... 276, et ej. Met. I, 12,
13.
—<i>compage</i>, ut <i>congeries</i> ap. Ovid. Met. I, 33.
—<a name = "not11_457" id = "not11_457" href =
"#line11_457">457.</a> <i>habitare</i>, habitandum,
<i>dedisset</i>. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_716">ad IV, 716</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookV.html#not5_324">V, 324</a>.
—<a name = "not11_458" id = "not11_458" href =
"#line11_458">458.</a> <i>Casta</i>, aurea, <i>secula</i>, in
quibus homines erant casti, h.e. pii et sancti. Vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_481">ad I, 481</a>, et <a class
= "crossref" href = "bookII.html#not2_698">II, 698</a>.
—<i>patris</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_606">I, 606</a>, ubi vid. not. vel proprie,
quoniam Chiron Saturni et Philyræ filius fuit.
—<i>monstrabat</i>, ut <i>refert</i> ap. Virg. Ecl. VI, 42.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_459" id = "line11_459"> </a>
«Sed, <a href = "#var11_459">quos</a> pulsabat Rhipæum ad Strymona,
<a href = "#var11_459">nervi</a>,</p>
<span class = "pagenum">678</span>
<span class = "linenum">460</span>
<p><a name = "line11_460" id = "line11_460"> </a>
Auditus Superis, auditus manibus Orpheus,</p>
<p><a name = "line11_461" id = "line11_461"> </a>
Emerito fulgent clara inter sidera <a href = "#var11_461">cælo</a>.</p>
<p><a name = "line11_462" id = "line11_462"> </a>
Hunc etiam mater, tota comitante sororum</p>
<p><a name = "line11_463" id = "line11_463"> </a>
Aonidum turba, mater mirata canentem.</p>
<p><a name = "line11_464" id = "line11_464"> </a>
Non illo Pangæa juga, aut Mavortius Hæmus,</p>
<span class = "linenum">465</span>
<p><a name = "line11_465" id = "line11_465"> </a>
Non illo <a href = "#var11_465">modulante</a> sonos stetit ultima
Thrace:</p>
<p><a name = "line11_466" id = "line11_466"> </a>
Cum silvis venere feræ, cum montibus amnes.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_459" id = "not11_459" href = "#line11_459">459.</a>
Conf. Ovid. Met. X, tot. et
<span class = "pagenum notes">678</span>
XI, 1... 66; Virgil. Ge. IV, 454... 527, quæ loca Silio ante oculos
fuere. «Nervi, quos pulsabat Orpheus, fulgent inter sidera,» quo summa
corum præstantia declaratur. Lyram Orphei Jupiter, precibus Musarum
motus, inter astra collocasse fingebatur. Vid. Eratosth. Cataster. 24.
Alii v.c. Lucianus (adv. indoct. T. II, Opp. p. 385, ed. Græv.
Amst. 1687) memorant, eam in Lesbo ins. et quidem in templo Apollinis
pependisse, donec Neanthus, Pittaci tyranni filius, eam abstulerit.
—<i>Rhipæi</i> Scythiæ montes; <i>Strymon</i> fluvius Thraciæ in
Macedoniæ limite: supra Thraciam vero Scythia, unde laxior hæc
geographia, et <i>Rhipæus</i> id. qd. <i>Threicius</i>; Cell. Poetæ
omnino quosvis fere septemtrionales montes <i>Rhipæos</i>, vel
<i>Hyperboreos</i> adpellant. Cf. Virg. Ge. IV, 508 et 518. An legendum
<i>Rhodopeum</i>, h.e. Thracium?
—<a name = "not11_460" id = "not11_460" href =
"#line11_460">460.</a> <i>auditus</i>, <i>manibus</i>; conf. mox.
<a class = "crossref" href = "#line11_472">v. 472 sq.</a>
—<a name = "not11_461" id = "not11_461" href =
"#line11_461">461.</a> <i>Emerito cælo</i>; v. <a class =
"crossref" href = "bookVII.html#var7_19">ad VII, 19 in V.L.</a></p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_462" id = "not11_462" href = "#line11_462">462.</a>
<i>mater</i>, Calliope: sec. nonnullos Polyhymnia. Vid. Schol. Apollon.
I, 23.
—<a name = "not11_463" id = "not11_463" href =
"#line11_463">463.</a> <i>Aonides</i>, seu Aoniæ <i>sorores</i>,
Musæ. Cf. sup. <a class = "crossref" href = "#not11_436">ad
v. 436</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_464" id = "not11_464" href = "#line11_464">464.</a>
Conf. Hor. Od. I, <span class = "smallcaps">xii</span>, 7 seq.
—<i>Pangæa juga</i> et <i>Hæmus</i>, montes Thraciæ, quæ propria
Martis sedes fuit, unde <i>Mavortius Hæmus</i>; vid. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#not2_73">ad II, 73</a>, et <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_433">I, 433</a>.
—<a name = "not11_465" id = "not11_465" href =
"#line11_465">465.</a> <i>Non stetit</i>, eum sequuta est, cantus
suavitate perlecta.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_467" id = "line11_467"> </a>
«Inmemor et dulcis nidi, positoque volatu</p>
<p><a name = "line11_468" id = "line11_468"> </a>
Non mota volucris captiva pependit in æthra.</p>
<p><a name = "line11_469" id = "line11_469"> </a>
Quin etiam <a href = "#var11_469">Pagasæa</a> ratis, quum cærula
nondum</p>
<span class = "pagenum">679</span>
<span class = "linenum">470</span>
<p><a name = "line11_470" id = "line11_470"> </a>
Cognita <a href = "#var11_470">terrigenis</a>, pontoque intrare
negarent,</p>
<p><a name = "line11_471" id = "line11_471"> </a>
Ad puppim sacræ, cithara eliciente, carinæ</p>
<p><a name = "line11_472" id = "line11_472"> </a>
Adductum cantu venit mare: pallida regna</p>
<p><a name = "line11_473" id = "line11_473"> </a>
<a href = "#var11_473">Bistonius</a> vates flammisque Acheronta
sonantem</p>
<span class = "pagenum">680</span>
<p><a name = "line11_474" id = "line11_474"> </a>
Placavit plectro, et fixit revolubile saxum.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_467" id = "not11_467" href = "#line11_467">467.</a>
Argute vis cantus exprimitur.
—<a name = "not11_468" id = "not11_468" href =
"#line11_468">468.</a> <i>captiva</i>, cantus dulcedine capta.
—<i>pependit in æthra</i> ut ap. Ovid. Met. I, 12.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_469" id = "not11_469" href = "#line11_469">469 sq.</a>
Orpheus inter Argonautas fuit, adscitus a Jasone consilio Chironis, ut
Sirenas feliciter præterveherentur. Vid. Heyne ad Apollod. p. 212,
et Schol. Apollon. I, 24 et 31. In navi celeusma cecinit, ferosque
heroum animos cantu et mansuefecit et delinivit.
—<i>Pagasæa ratis</i>, Argo, navis non procul
<span class = "pagenum notes">679</span>
a Pelio monte constructa in navalibus Pagasarum, opp. Thessaliæ, quod
inde (a παγῆσαι, <i>compingere</i> sc. navam.) nomen adcepisse Strabo et
alii putarunt.
—<i>cærula</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_21">ad I, 21</a>.
—<i>nondum Cognita terrigenis</i>; cf. Lucan. III, 193... 197, et
VI, 400 seq.
—<a class = "missing" name = "not11_470" id = "not11_470" href =
"#line11_470" title = "numerus deest">470.</a> <i>terrigenis</i>,
hominibus, ut ap. Lucret. V, 1410, 1426. Sed δεινῶς adhibita vox,
et h.l. significat homines, quorum sit, in terra vivere, non per mare
vehi, ut fere <i>terrenum equitem</i>, dixit Horat. Od. IV, <span class
= "smallcaps">ii</span>, 27. Conf. Lucan. III, 195 sq.
—<i>ponto intrare</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#var6_498">ad VI, 498 in V.L.</a>
—<i>negarent</i> cf. <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#not9_534">ad IX, 534</a>.
—<a name = "not11_471" id = "not11_471" href =
"#line11_471">471.</a> Ita et ap. Stat. Theb. V, 340 seq., sed
in Orphei Argon. 231... 275, navis, quum nimio pondere depressa arenæ
inhæreret, et ab Argonautis in pontum deduci non posset, ad cantum
Orphei sponte in mare desiluisse dicitur: quod jam monuit Draken. Conf.
V.L. <i>sacræ carinæ</i>, ut <i>sacra Argo</i>, Ovid. Ep. Her. VI, 65,
et <i>diva ratis</i>, Val. Fl. IV, 336, quoniam Minerva, cujus maxime
consilio et auctoritate hæc navigatio quum suscepta tum perfecta est, et
in construenda navi Argum adjuvisse (v. Apollon. I, 19, et Apollod.
I, 9, 16), et in puppi (sed sec. Apollod. l.c. κατὰ τὴν πρώραν)
lignum, ex Dodonide silva excisum, quod vocale (φωνῆεν φηγοῦ τῆς
Δωδωνίδος ξύλον ap. Apollod. l.l.) et oraculi loco fuit, fingitur, unde
<i>fatidicam ratem</i>, Val. Fl. I, 2, et λάληθρον κίσσαν, Lycophr.
v. 1379; dixit. Cf. Æschyl. ap. Hygin. Astron. Poet. II, 37; Val.
Fl. I, 301... 305 (ubi vid. Burm. et Carr.) et Claud. B. Get. 14
sq. Quod hi de ligno illo memorant, alii de carina, et alii denique de
malo navis tradunt. Vid. Apollon. IV, 582; Meurs. et Tzetz. ad Lycophr.
1313 et 1319.
—<a name = "not11_472" id = "not11_472" href =
"#line11_472">472.</a> Orphei descensus ad inferos notissimus, vel
ex Virg. Ge. IV, 467. sqq., et Ovid. Met. X, 11 sqq.
—<a name = "not11_473" id = "not11_473" href =
"#line11_473">473.</a> <i>Bistonius</i>, Thracius,
<span class = "pagenum notes">680</span>
<i>vates</i>, Orpheus, filius Œagri, regis Thraciæ.
—<a name = "not11_474" id = "not11_474" href =
"#line11_474">474.</a> <i>fixit revolubile saxum</i>, vi cantus
effecit, ut Sisyphus, eo captus, saxum in montem volvere paululum
desisteret. Conf. Ovid. Met. I, 41 sq.; Virg. Ge. IV, 481... 484;
Prop. IV, <span class = "smallcaps">ii</span>, 23; Claud. R. P. II,
335 sq.
—<i>revolubile saxum</i>, ut <i>revolubile pondus</i> apud Ovid.
in Ibin, V, 191.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">475</span>
<p><a name = "line11_475" id = "line11_475"> </a>
O diræ Ciconum matres, Geticique furores,</p>
<p><a name = "line11_476" id = "line11_476"> </a>
Et damnata Deis Rhodope! tulit ora revulsa</p>
<p><a name = "line11_477" id = "line11_477"> </a>
In pontum, ripis <a href = "#var11_477">utrimque</a> sequentibus,
Hebrus.</p>
<p><a name = "line11_478" id = "line11_478"> </a>
Tum quoque, quum rapidi caput a cervice recisum</p>
<p><a name = "line11_479" id = "line11_479"> </a>
Portarent fluctus, subito emicuere per undas</p>
<span class = "linenum">480</span>
<p><a name = "line11_480" id = "line11_480"> </a>
Ad murmur cete toto exsultantia ponto.»</p>
<p><a name = "line11_481" id = "line11_481"> </a>
Sic tum Pierius bellis durata virorum</p>
<p><a name = "line11_482" id = "line11_482"> </a>
Pectora Castalio frangebat carmine Teuthras.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_475" id = "not11_475" href = "#line11_475">475 seq.</a>
De Orpheo, a Bacchis discerpto, conf. Virg. Ge. IV, 520 seq.; Ovid. Met.
XI, 1 sqq.; Pausan. Bœot. c. 30, et Heyne ad Apollod. pag. 34.
—<i>Ciconum matres, Geticique furores</i>; v. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#not2_75">ad II, 75</a>.
—<a name = "not11_476" id = "not11_476" href =
"#line11_476">476</a> <a name = "not11_477" id = "not11_477" href =
"#line11_476">sq.</a>
Cf. Virg. Ge. IV, 523 sq., et Ovid. Met. XI, 50 sq. qui nescio an minus
in hac re ludant, quam Silius, quem insanæ subtilitatis insimulat
Ernesti. Præter lusum tamen ingenii displicet etiam h.l. uxuria in
oratione.
—<i>damnata Deis</i>, exsecrabilis.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_479" id = "not11_479" href = "#line11_479">479.</a>
<i>emicuere</i> præ gaudio, dulcedine sonorum capta.
—<a name = "not11_480" id = "not11_480" href =
"#line11_480">480.</a> <i>Ad murmur</i>, ad nenias flebilesque
sonos a capite editos. Apud Ovid. l.c. <i>flebili lingua Murmurat
exanimis</i>, etc. Conf. et Virg. l.l.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_481" id = "not11_481" href = "#line11_481">481</a>
<a name = "not11_482" id = "not11_482" href = "#line11_481">sq.</a>
<i>Pierius</i>, ἀοιδὸς Cf. <a class = "crossref" href = "#not11_414">ad
v. 415</a>.
—<i>bellis durata virorum Pectora</i>; v. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_558">ad I, 558</a>, et <a class =
"crossref" href = "bookVI.html#not6_308">VI, 308</a>.
—<i>Castalium carmen</i>, a Castalio fonte Parnassi, Apollini
(Παρνασῶ τε κράναν Κασταλίαν φιλέοντι, Pind. Pyth. α, 75), et Musis
sacro.
—<i>Pectora durata frangebat</i>, exquisite pro emolliebat. Cf.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_261">ad I, 262</a>;
Dausq. comparat τὰ ὦτα κατεαγότας ap. Phot. c. 242, et D. Heinsius
τὰ κατεκλασμένα μέλη, molles effeminatosque modos, et τὴν κατεαγυῖαν
μουσικὴν obpositam τῇ ἀνδρώδει ap. Plutarchum de Musica pag. med. 1136,
et 1138.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_483" id = "line11_483"> </a>
Interea <a href = "#var11_483">placida adtulerant</a> jam flamina
terris</p>
<p><a name = "line11_484" id = "line11_484"> </a>
Magonem Libycis: lauro redimita subibat</p>
<span class = "pagenum">681</span>
<span class = "linenum">485</span>
<p><a name = "line11_485" id = "line11_485"> </a>
Optatos puppis portus, pelagoque micabant</p>
<p><a name = "line11_486" id = "line11_486"> </a>
Captiva arma procul celsa fulgentia prora.</p>
<p><a name = "line11_487" id = "line11_487"> </a>
At, patulo surgens jam dudum <a href = "#var11_487">ex</a> æquore,
late</p>
<p><a name = "line11_488" id = "line11_488"> </a>
Nauticus inplebat resonantia litora clamor,</p>
<p><a name = "line11_489" id = "line11_489"> </a>
Et, simul adductis percussa ad pectora tonsis,</p>
<span class = "linenum">490</span>
<p><a name = "line11_490" id = "line11_490"> </a>
Centeno fractus spumabat verbere pontus.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_483" id = "not11_483" href = "#line11_483">483 seq.</a>
Cf. sup. <a class = "crossref" href = "#line11_372">v. 372 sq.</a>,
et Liv. XXIII, 11, med. cujus narrationem
<span class = "pagenum notes">681</span>
poeta exornavit.
—<a class = "missing" name = "not11_484" id = "not11_484" href =
"#line11_484" title = "numerus deest">484.</a> <i>laurus</i>
victoriæ signum, unde fasces victoriam nuntiantes et lancea nuntii
victoriæ laureata apud Romanos; Cell. <i>Navium laureatarum</i> meminit
etiam Vitruv. II, 8 a Drak. laudatus.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_487" id = "not11_487" href = "#line11_487">487.</a>
<i>jam dudum</i>; cf. supra <a class = "crossref" href = "#not11_372">ad
v. 372</a>.
—<a name = "not11_488" id = "not11_488" href =
"#line11_488">488.</a> <i>Nauticus clamor</i>, celeusma, nec tamen
proprie ita dictum (de quo vid. ad loc. simil. <a class = "crossref"
href = "bookVI.html#not6_360">VI, 360 sq.</a>), sed clamores, quibus
nautæ vel remiges se invicem hortantur, et quidem h.l. ut ocius navis ad
litus adpellatur. Ita ap. Virg. Æneid. III, 128; Val. Fl. I, 186
(ubi v. Voss. et Barm.) et Lucan. II, 688.
—<a name = "not11_489" id = "not11_489" href =
"#line11_489">489 sq.</a>
<i>simul adductis... pontus</i>, ut fere supra <a class = "crossref"
href = "bookVI.html#line6_362">VI, 362 sq.</a>, ubi v. not.
—<a class = "missing" name = "not11_490" id = "not11_490" href =
"#line11_490" title = "numerus deest">490.</a> <i>Centeno
verbere</i>, centenis remis, ut <i>centena arbore</i> ap. Virg. Æn.
X, 207, ubi v. Cerda et Heyne.
—<i>fractus pontus</i> remis, ut ap. Val. Fl. I, 363, ubi v.
Burm.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_491" id = "line11_491"> </a>
Nec lentum in medios rapienda ad gaudia vulgus</p>
<p><a name = "line11_492" id = "line11_492"> </a>
Procurrit fluctus, elataque turba favore</p>
<p><a name = "line11_493" id = "line11_493"> </a>
Certatim ingenti <a href = "#var11_493">celebrant</a> nova gaudia
plausu.</p>
<p><a name = "line11_494" id = "line11_494"> </a>
Æquatur rector Divis: illum undique matres,</p>
<span class = "linenum">495</span>
<p><a name = "line11_495" id = "line11_495"> </a>
Illum turba minor moniti <a href = "#var11_495">gaudere</a> nepotes,</p>
<p><a name = "line11_496" id = "line11_496"> </a>
Et senior manus, et juxta populusque, Patresque,</p>
<p><a name = "line11_497" id = "line11_497"> </a>
Mactatis Superum dignantur honore juvencis.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_491" id = "not11_491" href = "#line11_491">491.</a>
<i>rapere gaudia</i>, raptim ea percipere. Cf. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_570">ad I, 570</a>. Vox <i>gaudia</i> mox
perperam repetitur, ut et τὸ <i>turba</i>, nisi hæc vulnera librarii
poetæ inflixerunt.
—<a name = "not11_492" id = "not11_492" href =
"#line11_492">492.</a> <i>elata favore</i>, ut <i>efferri
studio</i>, <i>lætitia</i>, <i>dolore</i>, etc., de quavis animi
commotione, et de his, quæ inde oriuntur. Conf. Ernesti Clav. Cicer.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_495" id = "not11_495" href = "#line11_495">495.</a>
<i>moniti gaudere</i>, quia causam gaudii ignorant, adeoque ejus sensu
destituuntur. Conf. quos N. Heins. et Draken. laudant, Lucan. VII,
38, 39 (ubi tantus omnium luctus fuisse dicitur, ut etiam <i>pueri
injussi</i>, h.e. ultra ploraverint, non moniti et inpulsi a parentibus
nutricibusve), Mart. I, <span class =
"smallcaps">xxxiv</span>, 2; Stat. Th. X, 562 seq., et Senec.
Troad. v. 716 sq.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_498" id = "line11_498"> </a>
Sic patriam Mago et portas ingressus ovantes</p>
<p><a name = "line11_499" id = "line11_499"> </a>
Fraternæ laudis fama: ruit inde Senatus,</p>
<span class = "pagenum">682</span>
<span class = "linenum">500</span>
<p><a name = "line11_500" id = "line11_500"> </a>
Et multo Patrum stipatur curia cœtu.</p>
<p><a name = "line11_501" id = "line11_501"> </a>
Tum, Divos veneratus avum de more vetusto,</p>
<p><a name = "line11_502" id = "line11_502"> </a>
«Martem, <a href = "#var11_502">ait</a>, egregium et fractas, quîs Itala
tellus</p>
<p><a name = "line11_503" id = "line11_503"> </a>
Nitebatur, opes, pars ipse haud parva laborum,</p>
<p><a name = "line11_504" id = "line11_504"> </a>
Nuntio: pugnatum Superis in vota secundis.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_499" id = "not11_499" href = "#line11_499">499.</a>
<i>fama</i>, nuntius.</p>
<span class = "pagenum notes">682</span>
<p class = "notes">
<a name = "not11_501" id = "not11_501" href = "#line11_501">501.</a>
Oratio Magonis, qui apud Liv. XXIII, 11, omnes res a fratre adhuc in
Italia gestas exponit, non, ut h.l., solam pugnam Cannensem.
—<i>Divos veneratus</i>, postquam gratias egerat diis et sacra
fecerat.
—<a name = "not11_502" id = "not11_502" href =
"#line11_502">502.</a> <i>Martem egregium</i>, victoriam.
—<a name = "not11_503" id = "not11_503" href =
"#line11_503">503.</a> <i>pars ipse haud parva laborum</i>, ut fere
ap. Virg. Æn. II, 6; Drak.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">505</span>
<p class = "indent">
<a name = "line11_505" id = "line11_505"> </a>
«Est locus, Ætoli signat quem gloria regis,</p>
<p><a name = "line11_506" id = "line11_506"> </a>
Possessus quondam prisca inter secula Dauno:</p>
<p><a name = "line11_507" id = "line11_507"> </a>
<a href = "#var11_507">Humentes</a> rapido circumdat gurgite campos</p>
<p><a name = "line11_508" id = "line11_508"> </a>
Aufidus, et stagnis intercipit arva refusis;</p>
<p><a name = "line11_509" id = "line11_509"> </a>
Mox fluctus ferit Hadriacos, magnoque fragore</p>
<span class = "linenum">510</span>
<p><a name = "line11_510" id = "line11_510"> </a>
Cedentem inpellit <a href = "#var11_510">retrorsus</a> in æquora
pontum.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_505" id = "not11_505" href = "#line11_505">505.</a>
<i>Ætoli regis</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_125">ad I, 125</a>.
—<a name = "not11_506" id = "not11_506" href =
"#line11_506">506.</a> <i>Dauno</i>; conf. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_291">ad I, 291</a>.
—<a class = "missing" name = "not11_507" id = "not11_507" href =
"#line11_507" title = "‘509... 511’ legitur">507... 510.</a> Ornate
pro, Aufidus in mare Hadriaticum fluit. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_52">I, 52 sqq.</a></p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_511" id = "line11_511"> </a>
Hic Varro et <a href = "#var11_511">magnum Latia</a> inter nomina
Paulus</p>
<p><a name = "line11_512" id = "line11_512"> </a>
<a href = "#var11_512">Nomen</a>, quîs rerum ducibus permissa
potestas,</p>
<p><a name = "line11_513" id = "line11_513"> </a>
Vix dum depulsa nigræ caligine noctis,</p>
<p><a name = "line11_514" id = "line11_514"> </a>
Invadunt campum, et late fulgentibus armis</p>
<span class = "linenum">515</span>
<p><a name = "line11_515" id = "line11_515"> </a>
Adcendunt ultro lucem surgentis Eoi.</p>
<p><a name = "line11_516" id = "line11_516"> </a>
Nos contra (nam germanum furor acer agebat</p>
<span class = "pagenum">683</span>
<p><a name = "line11_517" id = "line11_517"> </a>
Optatæ pugnæ) castris cita signa movemus.</p>
<p><a name = "line11_518" id = "line11_518"> </a>
<a href = "#var11_518">Intremit</a> et tellus, et pulsus mugit
Olympus.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a class = "missing" name = "not11_511" id = "not11_511" href =
"#line11_511" title = "numerus deest">511.</a> <i>Nomen magnum</i>; cf.
<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_729">ad IV, 729</a>, et
<a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_77">V, 77</a>.
—<a name = "not11_515" id = "not11_515" href =
"#line11_515">515.</a> <i>Adcendunt</i>, geminant, augent (ut
<i>adcendere sitim</i>, <i>curam</i>, <i>vitia</i>, vel <i>incendere
annonam</i>, <i>luctus</i>, <i>vires</i>) <i>lucem Eoi</i>, Luciferi vel
auroræ, ex qua resplendent arma; nisi malis, efficiunt fulgore armorum,
ut clarius luceat aurora (qua ratione sensus non mutatur), vel eliciunt
quasi et late spargunt lucem auroræ. Conf. Burm. ad Val. Fl.
V, 370. Heyne ex Virg. Ge. I, 251 (ubi operarum incuria
<i>adscendit</i> pro <i>adcendit</i> legitur), hunc Silii versum putat
expressum: sed ille locus nostro parum respondere videtur.
—<i>ultro</i>; vid. <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#var6_678">ad VI, 678 in V.L.</a></p>
<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">683</span>
<a name = "not11_518" id = "not11_518" href = "#line11_518">518.</a>
<i>pulsus</i>, pulsatus clamore (v. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_436">ad III, 436</a>), <i>mugit Olympus</i>, ut ap.
Virg. Æneid. IX, 504, <i>Sequitur clamor, cælumque remugit</i>.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_519" id = "line11_519"> </a>
«Hic fluvium et campos <a href = "#var11_519">abscondit cæde</a>
virorum</p>
<span class = "linenum">520</span>
<p><a name = "line11_520" id = "line11_520"> </a>
Ductor, quo nunquam majorem ad bella tulerunt</p>
<p><a name = "line11_521" id = "line11_521"> </a>
Rectorem terræ. Vidi, quum turbine sævo</p>
<p><a name = "line11_522" id = "line11_522"> </a>
Ausonia et <a href = "#var11_522">sonitu bellantis</a> fusa per
agros</p>
<p><a name = "line11_523" id = "line11_523"> </a>
Uni terga daret: vidi, quum Varro citato</p>
<p><a name = "line11_524" id = "line11_524"> </a>
Auferretur equo, projectis degener armis.</p>
<span class = "linenum">525</span>
<p><a name = "line11_525" id = "line11_525"> </a>
Quin et magnanimum, perfosso corpore telis,</p>
<p><a name = "line11_526" id = "line11_526"> </a>
<a href = "#var11_526">Strage</a> super socium vidi te, Paule,
cadentem.</p>
<p><a name = "line11_527" id = "line11_527"> </a>
Ægates ille et servilia fœdera larga</p>
<p><a name = "line11_528" id = "line11_528"> </a>
Ultus cæde dies: non plus optasse liberet,</p>
<p><a name = "line11_529" id = "line11_529"> </a>
<a href = "#var11_529">Quam tum</a> concessit dexter Deus: altera jam
lux</p>
<span class = "linenum">530</span>
<p><a name = "line11_530" id = "line11_530"> </a>
<a href = "#var11_530">Si talis redeat, populis sis omnibus una</a></p>
<p><a name = "line11_531" id = "line11_531"> </a>
Tum, Carthago, caput, terrasque <a href = "#var11_531">colare</a> per
omnes.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_519" id = "not11_519" href = "#line11_519">519.</a>
<i>cæde</i>, cadaveribus, strage cæsorum, <i>abscondit</i>, obplevit,
obtexit, ut inf. <a class = "crossref" href =
"bookXVII.html#line17_49">XVII, 49</a>. Cf. sup. <a class = "crossref"
href = "#line11_137">v. 137 sq.</a>; <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#line4_621">IV, 621</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_708">VI, 708</a>.
—<a name = "not11_521" id = "not11_521" href =
"#line11_521">521.</a> <i>turbine</i>, impetu.
—<a name = "not11_522" id = "not11_522" href =
"#line11_522">522.</a> <i>sonitu</i> armorum, h.e. armis
sonantibus.
—<a name = "not11_523" id = "not11_523" href =
"#line11_523">523.</a> Cf. <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#line9_644">IX, 644 seq.</a>
—<a name = "not11_524" id = "not11_524" href =
"#line11_524">524.</a> <i>degener</i>, ut <a class = "crossref"
href = "bookX.html#line10_68">X, 68</a>; <a class = "crossref" href
= "bookXII.html#line12_287">XII, 287</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXV.html#line15_76">XV, 76</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_525" id = "not11_525" href = "#line11_525">525.</a>
Cf. <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_234">X, 234</a>, <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_303">303 seq.</a> —<i>magnanimum</i>; vid.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_29">ad I, 29</a>.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_527" id = "not11_527" href = "#line11_527">527.</a>
<i>Ægates</i>; ut <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_61">I, 61</a>.
—<i>servilia</i>, inhonesta, turpia, <i>dedecus parentum</i>, sup.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_62">I, 62</a>.
—<a name = "not11_529" id = "not11_529" href =
"#line11_529">529.</a> <i>Deus dexter</i>, propitius.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_532" id = "line11_532"> </a>
Testes hi stragis, quos signum inlustre superbis</p>
<p><a name = "line11_533" id = "line11_533"> </a>
Mos læva gestare viris.» Tum funditur ante</p>
<p><a name = "line11_534" id = "line11_534"> </a>
Ora admirantum <a href = "#var11_534">præfulgens</a> annulus auro;</p>
<span class = "pagenum">684</span>
<span class = "linenum">535</span>
<p><a name = "line11_535" id = "line11_535"> </a>
Datque fidem verbis haud parvo insignis acervo.</p>
<p><a name = "line11_536" id = "line11_536"> </a>
Hinc iterum repetens: «<a href = "#var11_536">Restat nunc</a> sedibus
imis</p>
<p><a name = "line11_537" id = "line11_537"> </a>
Vertenda atque æquanda solo jam subruta Roma.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_532" id = "not11_532" href = "#line11_532">532...
535.</a>
Cf. Liv. XXIII, 12, et sup. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#not8_675">ad VIII, 675</a>, ubi descriptio annulorum
minus apta quam h.l. his enim, ad quos Mago nunc verba facit, certe
plerisque, tam
<span class = "pagenum notes">684</span>
dignitas equestris, quam mos ille ignotus erat, et inde tamen potissimum
magnitudo gravitasque cladis Romanæ intelligi poterat. Hinc et Livius
loc. cit. tradit, Magonem «adjecisse deinde verbis, quo majoris cladis
indicium esset, neminem, nisi equitem, atque eorum ipsorum primores, id
gerere insigne.» Vereor itaque, ut jure h.l. verborum inpendium
reprehenderit Ernesti.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_536" id = "not11_536" href = "#line11_536">536.</a>
Conf. Magonis oratio apud Liv. lib. XXIII, 12.
—<a name = "not11_537" id = "not11_537" href =
"#line11_537">537.</a> <i>subruta</i>, quassata quasi et
labefactata. Imago petita a muro, qui ab imo subruitur; quo facto
exitium urbis inminet.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_538" id = "line11_538"> </a>
Adnitamur, ait, vires <a href = "#var11_538">refovere</a> tot
haustas</p>
<p><a name = "line11_539" id = "line11_539"> </a>
Casibus, <a href = "#var11_539">et</a> pateant non parca æraria
dextris,</p>
<span class = "linenum">540</span>
<p><a name = "line11_540" id = "line11_540"> </a>
Quas emimus <a href = "#var11_540">bello</a>: <a href =
"#var11_540">defit jam bellua, tristis</a></p>
<p><a name = "line11_541" id = "line11_541"> </a>
Ausoniis terror: nec non alimenta <a href =
"#var11_541">fatigant</a>.»</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_539" id = "not11_539" href = "#line11_539">539 seq.</a>
<i>pateant</i>, eorum usus nobis pateat et permittatur <i>dextris, quas
emimus bello</i>, ad milites emendos vel mercede conducendos. Sic
<i>patere</i> fere sup. <a class = "crossref" href =
"#line11_263">v. 263</a>, et <i>omnia Ciceronis patere
Treboniano</i>, vel <i>res familiaris patuit fortunæ meæ</i> ap. Cic. ad
Div. VI, 10, et XIII, 29.
—<i>Dextras emere</i>, ut <i>dextras mercari</i> et <i>legere</i>
inf. <a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_495">XV, 495</a>,
<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_564">564</a>. Cf. et
<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_500">I, 500</a>;
<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_501">V, 501</a>, et
Gronov. Diatr. Stat. c. XL.
—<a class = "missing" name = "not11_540" id = "not11_540" href =
"#line11_540" title = "numerus deest">540.</a> <i>bellua</i>,
elephanti.
—<i>tristis</i>, acer, vehemens, dirus, vel sævus, funestus,
exitiabilis, ut <i>tellus tristis cælo</i> inf. <a class = "crossref"
href = "bookXII.html#line12_371">XII, 371</a>, vel <i>tristis fragor</i>
<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_603">XII, 603</a>.
—<i>tristis ira</i>, <i>ursa</i>, <i>tristia bella</i>, etc. ap.
Hor. Od. I, <span class = "smallcaps">xvi</span>, 9, et Art.
Poet. v. 73; Stat. Achill. II, 409, et al. Conf. V.L.
—<a name = "not11_541" id = "not11_541" href =
"#line11_541">541.</a> <i>alimenta fatigant</i> sc. nos penuria,
Lef. ægre comparantur; Ern. Cf. V.L.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_542" id = "line11_542"> </a>
Atque ea dum memorat, torvo conversus in ora</p>
<p><a name = "line11_543" id = "line11_543"> </a>
Hannonis vultu, quem gliscens gloria pravum</p>
<p><a name = "line11_544" id = "line11_544"> </a>
<a href = "#var11_544">Ductoris</a> studio jam dudum agitabat
acerbo:</p>
<span class = "linenum">545</span>
<p><a name = "line11_545" id = "line11_545"> </a>
«<a href = "#var11_545">Jamne</a> tibi dextras inceptaque nostra
probamus?</p>
<span class = "pagenum">685</span>
<p><a name = "line11_546" id = "line11_546"> </a>
Jam fas Dardanio me non servire colono?</p>
<p><a name = "line11_547" id = "line11_547"> </a>
Anne iterum Hannibalem dedi placet? Atra veneno</p>
<p><a name = "line11_548" id = "line11_548"> </a>
Invidiæ nigroque undantia pectora felle,</p>
<p><a name = "line11_549" id = "line11_549"> </a>
Tandem tot titulis totque <a href = "#var11_549">exorata</a>
tropæis,</p>
<span class = "linenum">550</span>
<p><a name = "line11_550" id = "line11_550"> </a>
Infelix muta: <a href = "#var11_550">dextra en</a>, en dextera, quam
tu</p>
<p><a name = "line11_551" id = "line11_551"> </a>
Æneadis lacerare dabas, et litora, et amnes,</p>
<p><a name = "line11_552" id = "line11_552"> </a>
Et stagna, et <a href = "#var11_552">latos</a> inplevit sanguine
campos.»</p>
<p><a name = "line11_553" id = "line11_553"> </a>
Hæc Mago, atque animos favor <a href = "#var11_553">haud</a> obscurus
<a href = "#var11_553">alebat</a>.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_542" id = "not11_542" href = "#line11_542">542.</a>
Conf. Liv. XXIII, 12, ubi tamen non Mago, sed Himilco, vir factionis
Barcinæ, hanc occasionem Hannonis increpandi amplectitur. De
<i>Hannone</i> et factione Barcina cf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_276">ad II, 276 seq.</a>
—<a name = "not11_543" id = "not11_543" href =
"#line11_543">543,</a> <a name = "not11_544" id = "not11_544" href
= "#line11_544">544.</a> Verba <i>quem gliscens... acerbo</i> expressa
ex Virg. Æn. XI, 336 sq.</p>
<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">685</span>
<a name = "not11_547" id = "not11_547" href =
"#line11_547">547</a> <a name = "not11_548" id = "not11_548" href =
"#line11_547">seq.</a>
<i>iterum</i>: nam idem jam olim censuerat. Vid. sup. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#line2_377">II, 377</a>.
—<i>Invidiæ veneno</i>, cf. Ovid. Met. II, 777 et 801.
—<i>undantia pectora felle</i>; cf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#not8_288">ad VIII, 288</a>.
—<a name = "not11_549" id = "not11_549" href =
"#line11_549">549.</a> <i>tropæis</i>, victoriis, et
<i>titulis</i>, gloria victoriis parta.
—<a name = "not11_550" id = "not11_550" href =
"#line11_550">550.</a> <i>Infelix</i>, ut σχέτλιε ap. Hom.
—<a name = "not11_551" id = "not11_551" href =
"#line11_551">551.</a> <i>lacerare dabas</i>; v. <a class =
"crossref" href = "bookV.html#not5_324">ad V, 324</a>.
—<i>dabas</i>, actus pro conatu, ut <i>reseravit</i> <a class =
"crossref" href = "bookI.html#line1_14">I, 14</a>, vel
<i>recludis</i> <a class = "crossref" href =
"bookXIII.html#line13_523">XIII, 523</a> et al.
—<a name = "not11_553" id = "not11_553" href =
"#line11_553">553.</a> <i>animos</i>, animum, ferociam, iram,
θυμὸν, <i>favor</i> Patrum <i>alebat</i>, ut al. <i>nutrire</i> et
<i>angere</i>.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_554" id = "line11_554"> </a>
Cui, simul invidia atque ira stimulantibus, Hanno:</p>
<span class = "linenum">555</span>
<p><a name = "line11_555" id = "line11_555"> </a>
«Talia vesani juvenis convicia miror</p>
<p><a name = "line11_556" id = "line11_556"> </a>
Haud equidem: tumet ingenio, fraternaque corda</p>
<p><a name = "line11_557" id = "line11_557"> </a>
Non tarde adnoscas et virus futile linguæ.</p>
<p><a name = "line11_558" id = "line11_558"> </a>
<a href = "#var11_558">Quin</a>, ne mutatum vanis absistere credat,</p>
<p><a name = "line11_559" id = "line11_559"> </a>
Nunc pacem <a href = "#var11_559">orandum</a>, nunc inproba fœdere
rupto</p>
<span class = "linenum">560</span>
<p><a name = "line11_560" id = "line11_560"> </a>
Arma reponendum, et bellum exitiale cavendum</p>
<p><a name = "line11_561" id = "line11_561"> </a>
Auctor ego: atque adeo vosmet perpendite, quæso,</p>
<p><a name = "line11_562" id = "line11_562"> </a>
Quid ferat: haud aliud nobis censere relictum est.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_554" id = "not11_554" href = "#line11_554">554.</a>
Cf. oratio Hannonis apud Liv. XXIII, 12.
—<a name = "not11_556" id = "not11_556" href =
"#line11_556">556.</a> Conf. sup. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_288">II, 288</a>, et ibi not.
—<a name = "not11_557" id = "not11_557" href =
"#line11_557">557.</a> <i>Non tarde</i>, facile.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_562" id = "not11_562" href = "#line11_562">562.</a>
<i>Quid ferat</i>, præ se ferat, vel proferat, dicat, ut ap. Virg. Æn.
II, 161, et al.
—<i>haud aliud</i>, etc., acerbe hæc dicta sunt, ut pleraque in
hac oratione.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_563" id = "line11_563"> </a>
«Tela, viros, aurum, <a href = "#var11_563">classes</a>, alimenta
precatur,</p>
<span class = "pagenum">686</span>
<p><a name = "line11_564" id = "line11_564"> </a>
Belligeramque feram: <a href = "#var11_564">victus</a> non plura
dedissem.</p>
<span class = "linenum">565</span>
<p><a name = "line11_565" id = "line11_565"> </a>
Sanguine Dardanio Rutulos saturavimus agros,</p>
<p><a name = "line11_566" id = "line11_566"> </a>
Et jacet in campis Latium: deponere curas</p>
<p><a name = "line11_567" id = "line11_567"> </a>
<a href = "#var11_567">Tandem ergo, bone, da, victor, liceatque
sedere</a></p>
<p><a name = "line11_568" id = "line11_568"> </a>
In patria; liceat non exhaurire rapacis</p>
<p><a name = "line11_569" id = "line11_569"> </a>
Inpensis belli vacuatos sæpe penates.</p>
<span class = "linenum">570</span>
<p><a name = "line11_570" id = "line11_570"> </a>
Nunc en, nunc, inquam, (falsa ut præsagia nostra</p>
<p><a name = "line11_571" id = "line11_571"> </a>
Sint, oro, mensque augurio ludatur inani)</p>
<p><a name = "line11_572" id = "line11_572"> </a>
Haud procul est funesta dies: atrocia novi</p>
<p><a name = "line11_573" id = "line11_573"> </a>
Corda, ac prospicio natas e cladibus iras.</p>
</div>
<span class = "pagenum notes">686</span>
<p class = "notes">
<a name = "not11_564" id = "not11_564" href = "#line11_564">564.</a>
Ap. Liv. l.l. <i>Quid aliud rogares, si esses victus? Hostium</i>,
etc.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_565" id = "not11_565" href = "#line11_565">565</a>
<a name = "not11_566" id = "not11_566" href = "#line11_565">sq.</a>
Cf. <a class = "crossref" href = "bookX.html#not10_264">ad
X, 264 sq.</a>
—<a name = "not11_567" id = "not11_567" href =
"#line11_567">567.</a> <i>bone victor</i>; v. <a class = "crossref"
href = "bookII.html#not2_240">ad II, 240</a>.
—<i>sedere</i>, quiete et pace frui, ut <a class = "crossref" href
= "bookIII.html#line3_561">III, 561</a> et al.
—<a name = "not11_569" id = "not11_569" href =
"#line11_569">569.</a> <i>penates</i>, patriam et cives.
—<i>vacuatos</i>, exhaustos.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_573" id = "not11_573" href = "#line11_573">573.</a>
Mente prospicio, iram Romanorum ipsa hac clade atrociorem futuram, et
gravius exarsuram esse.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_574" id = "line11_574"> </a>
Vos ego, vos metuo, Cannæ: submittite signa,</p>
<span class = "linenum">575</span>
<p><a name = "line11_575" id = "line11_575"> </a>
Atque adeo tentate, agedum, ac deposcite pacem.</p>
<p><a name = "line11_576" id = "line11_576"> </a>
Non dabitur: parat ille dolor (mihi credite) majus</p>
<p><a name = "line11_577" id = "line11_577"> </a>
Exitium adcepto: citiusque hæc fœdera victor,</p>
<p><a name = "line11_578" id = "line11_578"> </a>
Quam victus, dabit: atque adeo, qui tanta superbo</p>
<p><a name = "line11_579" id = "line11_579"> </a>
Facta sonas ore, et spumanti turbine perflas</p>
<span class = "linenum">580</span>
<p><a name = "line11_580" id = "line11_580"> </a>
Ignorantum aures, dic, en, germanus in armis</p>
<p><a name = "line11_581" id = "line11_581"> </a>
Ille tuus par Gradivo, per secula tellus</p>
<p><a name = "line11_582" id = "line11_582"> </a>
Cui similem nunquam ductorem in bella creavit,</p>
<p><a name = "line11_583" id = "line11_583"> </a>
Mœnia Romuleæ cur nondum <a href = "#var11_583">viderit</a> urbis?</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_574" id = "not11_574" href = "#line11_574">574.</a>
<i>submittite signa</i>, ut <i>submittere vexilla fortunæ suæ</i> dixit,
Stat. Silv. IV, <span class = "smallcaps">ii</span>, 43.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_577" id = "not11_577" href = "#line11_577">577.</a>
Hanc pacem facilius olim a victoribus, quam nunc a victis Romanis,
impetrabitis. Gravis sententia et vera: nam Romanos numquam pacem, nisi
victis hostibus, fecisse, nec umquam a victoribus eam petiisse constat.
—<a name = "not11_580" id = "not11_580" href =
"#line11_580">580... 583.</a> Perstringuntur verba Magonis sup.
<a class = "crossref" href = "#line11_520">v. 520 sq.</a></p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_584" id = "line11_584"> </a>
«Scilicet <a href = "#var11_584">e</a> gremio matrum rapiamus in
hostem</p>
<span class = "pagenum">687</span>
<span class = "linenum">585</span>
<p><a name = "line11_585" id = "line11_585"> </a>
Nondum portandis habiles gravioribus armis?</p>
<p><a name = "line11_586" id = "line11_586"> </a>
<a href = "#var11_586">Æratas jussi</a> texamus mille <a href =
"#var11_586">carinas</a>,</p>
<p><a name = "line11_587" id = "line11_587"> </a>
Atque omnis Libyæ quæratur bellua terris?</p>
<p><a name = "line11_588" id = "line11_588"> </a>
Ut longa imperia, atque <a href = "#var11_588">armatos proroget
annos</a></p>
<p><a name = "line11_589" id = "line11_589"> </a>
Hannibal, et regnum trahat usque in tempora fati?</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_584" id = "not11_584" href = "#line11_584">584.</a>
Hannibalis consilia ad dominatum spectare arguit Hanno,
<span class = "pagenum notes">687</span>
ut in invidiam eum adducat.
—<i>Scilicet</i>; v. <a class = "crossref" href =
"bookV.html#not5_114">ad V, 114</a>.
—<a name = "not11_585" id = "not11_585" href =
"#line11_585">585.</a> Pueros dicit mittendos, quo innuit, nihil
jam virorum superesse, qui conscribi possint et in cæsorum substitui
locum.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_587" id = "not11_587" href = "#line11_587">587.</a>
<i>bellua</i>, elephanti.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_588" id = "not11_588" href = "#line11_588">588.</a>
<i>armatos proroget annos</i>, bellum trahat, summumque in eo imperium
diu teneat. Cf. V.L.
—<a name = "not11_589" id = "not11_589" href =
"#line11_589">589.</a> <i>fati</i>, mortis, unde
<i>fatifer</i>.</p>
<div class = "text">
<span class = "linenum">590</span>
<p><a name = "line11_590" id = "line11_590"> </a>
Vos vero, (neque enim occulto circumdamur astu)</p>
<p><a name = "line11_591" id = "line11_591"> </a>
Ne dulces spoliate domos; castrisque potentum</p>
<p><a name = "line11_592" id = "line11_592"> </a>
Atque opibus sancite modum: pax optima rerum,</p>
<p><a name = "line11_593" id = "line11_593"> </a>
Quas homini novisse datum est: pax una triumphis</p>
<p><a name = "line11_594" id = "line11_594"> </a>
Innumeris potior: pax, custodire salutem</p>
<span class = "linenum">595</span>
<p><a name = "line11_595" id = "line11_595"> </a>
Et cives æquare potens, revocetur in arces</p>
<p><a name = "line11_596" id = "line11_596"> </a>
Tandem Sidonias; et fama fugetur ab urbe</p>
<p><a name = "line11_597" id = "line11_597"> </a>
Perfidiæ, Phœnissa, <a href = "#var11_597">tua</a>. Si tanta libido</p>
<p><a name = "line11_598" id = "line11_598"> </a>
Armorum tenet, atque enses non reddere perstat</p>
<p><a name = "line11_599" id = "line11_599"> </a>
Poscenti patriæ; nil suppeditare furori</p>
<span class = "linenum">600</span>
<p><a name = "line11_600" id = "line11_600"> </a>
Hortor, et hæc fratri Magonem dicta referre.»</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_591" id = "not11_591" href = "#line11_591">591.</a>
<i>castrisque potentum</i>, etc., desistite Hannibalem et Magonem, qui
jam nimis potentes sunt, militibus, pecunia et commeatu adjuvare.
—<a name = "not11_592" id = "not11_592" href =
"#line11_592">592... 595.</a> Verba præclara!
—<a name = "not11_596" id = "not11_596" href =
"#line11_596">596 seq.</a>
<i>fama perfidiæ</i>; cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_5">ad I, 5</a>.
—<a class = "missing" name = "not11_597" id = "not11_597" href =
"#line11_597" title = "numerus deest">597.</a> <i>Phœnissa</i>,
Dido, ut apud Virg.
—<a name = "not11_598" id = "not11_598" href =
"#line11_598">598.</a> <i>tenet</i>, scilicet Hannibalem.
—<a name = "not11_599" id = "not11_599" href =
"#line11_599">599.</a> <i>nil suppeditare furori</i>, furenti nec
milites, nec pecuniam, vel commeatum dare, non ita quasi alimenta furori
ejus subministrare.</p>
<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line11_601" id = "line11_601"> </a>
Plura adnectentem (neque enim satiaverat iras</p>
<p><a name = "line11_602" id = "line11_602"> </a>
Dicendo) clamor turbat diversa volentum.</p>
<span class = "pagenum">688</span>
<p><a name = "line11_603" id = "line11_603"> </a>
«<a href = "#var11_603">Si, Libyæ decus, haud ulli</a> superabilis
armis,</p>
<p><a name = "line11_604" id = "line11_604"> </a>
Hannibal est <a href = "#var11_604">iræ</a> tibi, destituemus ad
ipsas</p>
<span class = "linenum">605</span>
<p><a name = "line11_605" id = "line11_605"> </a>
Victorem metas? nec <a href = "#var11_605">opum</a> adjumenta
feremus?</p>
<p><a name = "line11_606" id = "line11_606"> </a>
Invidia unius sceptra ut jam parta retardet?»</p>
<p><a name = "line11_607" id = "line11_607"> </a>
Inde alacres tribuunt, quæ belli posceret usus;</p>
<p><a name = "line11_608" id = "line11_608"> </a>
<a href = "#var11_608">Absentique</a> suum jactant <a href =
"#var11_608">sub teste</a> favorem.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_601" id = "not11_601" href = "#line11_601">601.</a>
Cf. Liv. XXIII, 13.
<span class = "pagenum notes">688</span>
—<a name = "not11_602" id = "not11_602" href =
"#line11_602">602.</a> <i>turbat</i>, interpellat.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_603" id = "not11_603" href = "#line11_603">603.</a>
Verba senatorum, <i>diversa volentum</i>, qui ab Hannone dissidebant.
—<a name = "not11_604" id = "not11_604" href =
"#line11_604">604.</a> <i>iræ est</i>, odio est, ut ap. Virg. Æn.
X, 714: <i>justæ quibus est Mezentius iræ</i>, ubi v. Heyne.
—<i>destituemus</i>, num eam ob causam opera nostra deerimus
victori <i>ad ipsas metas</i>, bello fere feliciter confecto.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_606" id = "not11_606" href = "#line11_606">606.</a>
<i>sceptra</i>, victoriam, et imperium orbis terrarum, de quo cum
Romanis contendimus.</p>
<p class = "notes">
<a name = "not11_608" id = "not11_608" href = "#line11_608">608.</a>
<i>sub teste</i>, præsente Magone declarant, quantopere absenti ejus
fratri faveant.</p>
<div class = "text">
<p><a name = "line11_609" id = "line11_609"> </a>
Mox eadem terris placitum traducere Hiberis,</p>
<span class = "linenum">610</span>
<p><a name = "line11_610" id = "line11_610"> </a>
Dum malus obtrectat facta inmortalia livor,</p>
<p><a name = "line11_611" id = "line11_611"> </a>
Nec sinit <a href = "#var11_611">adjutas ductoris</a> crescere
laudes.</p>
</div>
<p class = "notes">
<a name = "not11_609" id = "not11_609" href = "#line11_609">609.</a>
<i>eadem</i>, quæ belli usus posceret, ex Hispania ad exercitum
Hannibalis in Italia, vel <i>terris Hiberis</i>, h.e. in Hispaniam et ad
exercitum, qui ibi esset, <i>traducenda</i> censuerunt (conf. Liv.
XXIII, 13 extr.): nisi forte sensus est, <i>eadem</i>, quæ in favorem
honoremque Hannibalis decreverant, jusserunt etiam <i>traducere</i>,
nota facere, indicare Hispanis, ut <i>traducere carmina</i>,
<i>secreta</i>, <i>poemata</i> ap. Martial. I, <span class =
"smallcaps">liv</span>, 3; Petron. 17 et 41.
—<a name = "not11_610" id = "not11_610" href =
"#line11_610">610.</a> <i>livor</i>, invidia.
—<a name = "not11_611" id = "not11_611" href =
"#line11_611">611.</a> <i>laudes adjutas</i>, consensu plurimorum
firmatas.</p>
<hr class = "mid">
<h5 class = "variae"><a name = "variae11" id = "variae11">
Liber XI: Variæ Lectiones</a></h5>
<div class = "variae">
<span class = "pagenum">644</span>
<p><a name = "var11_7" id = "var11_7" href = "#line11_7">7.</a>
<i>Sævior ante oculos alios servasse</i>, vel <i>alios iras servasse
r.</i> Oxon. unde <i>Sævior ante oculos animos</i> (iras, adfectus)
<i>servasse repostos</i> conj. Barth. Adv. III, 10.
—<a name = "var11_8" id = "var11_8" href =
"#line11_8">8.</a> <i>revocare</i> Put.
—<a name = "var11_9" id = "var11_9" href =
"#line11_9">9.</a> <i>fata</i> Col. Vulgo <i>facta</i>.
—<a name = "var11_10" id = "var11_10" href =
"#line11_10">10.</a> <i>Bruttius</i>, non <i>Brutius</i>, Col. vid.
ad VI, 15; <i>Apulus</i> Col. Conf. Dausq. Orth. P. II.
—<a name = "var11_11" id = "var11_11" href =
"#line11_11">11.</a> <i>Irpini</i> Col. prob. N. Heins.
propter verba Festi: <i>Irpini adpellati lupi nomine, quem Irpum
Samnites dicunt.</i> Sed conf. Dausq. l.c. Sigon. ad Liv. XXIII, 1,
et de lupo, fabuloso Hirpinorum, coloniæ Samnitium, deductore Strab. V,
extr. ubi ἵρπος legitur, ut <i>hirpus</i> ap. Serv. ad Virg. Æn. XI,
785; <i>Irpinum</i> Parm. et Med. <i>indocilisque quieti</i> (h.e.
inquieti) Col. ut I, 237, et Juvenal. XIV, 40; <i>quietis</i>
frustra reposuit Lefeb. coll. XII, 726. Vulgo <i>quietem</i>.
—<a name = "var11_12" id = "var11_12" href =
"#line11_12">12.</a> <i>Erupisse</i> Ox. <i>dura</i> Put. et priscæ
edd. præter R. 2.
—<a name = "var11_14" id = "var11_14" href =
"#line11_14">14.</a> <i>Calatia</i> scripti, <i>adegit</i> scripti,
R. 1, 2, 3, Parm. Med. Vulgo <i>Gallatia abegit</i>.
<span class = "pagenum">645</span>
—<a name = "var11_22" id = "var11_22" href =
"#line11_22">22.</a> <i>lavitur</i> (a voc. <i>lavere</i> pro
<i>lavare</i>) conjicit Burmann.
—<a name = "var11_23" id = "var11_23" href =
"#line11_23">23.</a> <i>in Marte</i> quatuor scripti et priscæ edd.
sed <i>Marti</i> mox denuo sequitur, <i>in morte</i> Mars. et plerique
eum sequuti, <i>errore</i> Basil. Dausq. Cellar. et alii; <i>e more</i>
emend. Barth. Adv. III, 10.
—<a name = "var11_26" id = "var11_26" href =
"#line11_26">26.</a> <i>Italum</i> omnes scripti. Vulgo
<i>iterum</i>, prob. Dausq. Sed duarum inimicissimarum gentium nomina
jungi, plus energiæ habet, judice Barth. Adv. III, 10, <i>veteresque
doloris</i> Puteol. et Tell. <i>veteresque dolores</i> R. 1, Med.
al. Vulgo <i>veterisque doloris</i>.</p>
<p><a name = "var11_28" id = "var11_28" href = "#line11_28">28.</a>
<i>fas sit</i> R. 1, Parm. Mediol. Idem conj.
<span class = "pagenum">646</span>
N. Heins. vel <i>fas</i>, <i>Di</i>, <i>Celtis</i>.
—<a name = "var11_31" id = "var11_31" href =
"#line11_31">31.</a> <i>Nomadum</i> est ex emend. N. Heins. et
Gron. Obss. III, 9; <i>jam tum</i> Marsi Ven. In aliis libris
<i>numquam</i>, vel <i>tandem</i>, sed in plerisque <i>nondum</i>
legitur sine sensu; <i>demum</i> corrig. Barth. l.c.
—<a name = "var11_32" id = "var11_32" href =
"#line11_32">32.</a> <i>mutatos</i> emend. Dausq. perperam.
Gronovius l.l. versum hunc, inquit, qui languor et sopor est ipse, atque
enervem reddit iratam admirationem, si persuadere possim ὑποβολιμαῖον
esse, cancellaverim libens. Sic tota oratio, quod Drak. monuit, est
admirantis, quæ per verbum infinitivum proferri solet; quod genus
constructionis quum librarii non intelligerent, explendo, ut putabant,
sensui addiderunt versum subditicium, de quo vid. idem Gronov. Obss. II,
14. Ipse quoque non dissimulo, hunc versum, quem Ernesti et reliqui
interpp., præter Drak., silentio quod mireris, prætermittunt, semper me
obfendisse; quod tamen non poetæ, sed librariorum culpa factum videtur.
Vix enim dubito, quin legendum sit: <i>Quis, nisi mutato tantum nunc
tempore, credat?</i> h.e. quisnam hoc credat, nisi nunc, quo tempora
tantopere mutata sunt, vel, nisi tantum nunc tempora mutata essent? Ita
hæc vel ad tempora poetæ, vel ad ea, quibus Capua a Romanis defecit,
spectant, et optime cohærent cum verbis sqq., quibus ratio continetur,
cur tanta rerum morumque mutatio facta sit.
<span class = "pagenum">647</span>
—<a name = "var11_41" id = "var11_41" href =
"#line11_41">41.</a> <i>madidis</i>, hoc est, viris ebriis, pro
<i>manibus</i> legendum putabat Barth. Adv. III, 10. Sed vox
<i>madefacta</i> proxime præcessit; <i>madefacta veneno Assyrio jam bis
vestis</i> tentabat N. Heins. ut vestis murice bis tincta, seu
dibapha innuatur, et τὸ <i>jam</i> eleganter atque adposite hic positum
sit, ut passim apud Silium, v.c. <a class = "crossref" href =
"bookXIV.html#line14_23">XIV, 23</a>, <a class = "crossref" href =
"bookXIV.html#line14_661">661</a>; <i>maribus</i>, quod minus a vulg.
scriptura recedit, conj. Gronov. ut poeta Campanos traducat, apud quos
ipsi etiam viri purpureis vestibus usi sint, quæ vix feminis concedendæ
essent. Id probavit Drak. et recepit Lefeb. coll. XIII, 353, et XV, 116,
117. Sed veste purpurea et dibapha non tam molles, quam summi viri
solent esse ornati. Forte legendum <i>madefacta veneno A.</i> (κατὰ)
<i>manicas vestis</i>, et hæc non differt a <i>lato clavo, ad manus
fimbriato</i>, quo Cæsarem, delicatorum hominum more. usum tradit
Sueton. Jul. c. 45, conf. not.</p>
<p><a name = "var11_43" id = "var11_43" href = "#line11_43">43.</a>
<i>inclita</i> Col. et Oxon. <i>nulli maculam non i. v.</i> emend.
N. Heins. ut sit græcismus, nec sonus quatuor vocum similiter
desinentium aures obfendat; <i>nulli maculis</i> corrig. Withof.
<a name = "var11_44" id = "var11_44" href =
"#line11_44">44.</a> Lef. huic versui præposuit <a class =
"crossref" href = "#line11_51">v. 51... 55</a>;
<span class = "pagenum">648</span>
<i>Quin etiam... mensis</i>, quod suaserant Barth. Ad. III, 10, et Drak.
ut Silius Campanorum luxuriæ et conviviis adjungat crudelitatem cædesque
in iisdem usitatas, et inde transeat ad causas defectionis a Romanis,
quæ eos in perniciem conjecerit, ad juvenum senumque crimina, ad ægrum
statum ipsius reipubl. et denique ad occasionem adgrediundi dominii, ab
Hannibale captam. Non male: sed poeta non semper hanc ordinis
subtilitatem curat, quod jam monuit Ern. <i>populo aversi</i>, vel
potius <i>populo servi Patres</i> (quos plebi et Pacuvio obnoxios
fuisse, non uno loco testatur Livius) malebat N. Heins. quem vid.
ad Ovid. Amor. I, <span class = "smallcaps">vi</span>, 74.
—<a name = "var11_45" id = "var11_45" href =
"#line11_45">45.</a> <i>læta</i> Col. Vulgo <i>lacera</i>. Sed
elata, h.e. adrogans et potens facta, conj. N. Heins. coll.
v. 493. <i>Invida lautitiæ</i> corrig. Withof.
—<a name = "var11_46" id = "var11_46" href =
"#line11_46">46.</a> <i>pubis</i> pro <i>pubes</i> ex emend.
Barthii; <i>sed enim teneris</i>, vel <i>in teneris temeraria
ephebis</i> (ut ap. Martial. IX, 9, et Stat. Th. I, 423)
legendum putabat N. Heins. Si quid mutandum, <i>teneræ</i>
reponerem pro <i>interea</i>.
—<a name = "var11_48" id = "var11_48" href =
"#line11_48">48.</a> <i>dispectaque</i> Col.
—<a name = "var11_50" id = "var11_50" href =
"#line11_50">50.</a> <i>imperio</i> primus edidit Marsus et post
eum alii.
—<a name = "var11_52" id = "var11_52" href =
"#line11_52">52.</a> <i>diro</i> præstiterit judice etiam
N. Heins.</p>
<p><a name = "var11_55" id = "var11_55" href = "#line11_55">55.</a>
<i>Hac</i> (qua patebat resp. Capuana, per viros nimirum humili stirpe
et pravis moribus) corrig. Barth. loco citato. Sed vid. Gron. Obss.
IV, 4. Versum 58, huic versui
<span class = "pagenum">649</span>
præposuit Lefeb. Male!
—<a name = "var11_56" id = "var11_56" href =
"#line11_56">56.</a> <i>que</i> priscæ edd. <i>quæ</i> Put. Tell.
Mars. quod recte forsan revocavit Lefeb.
—<a name = "var11_57" id = "var11_57" href =
"#line11_57">57.</a> Verba <i>neque e. i. volebat</i> et <i>fuit
haud o. c. nomen</i> parenthesibus inclusit Barth. <i>temperata</i> pro
<i>impetrata</i> contra metri leges edidere Mars. et Mart. Herbip. ut
sensus sit: excedebat modum in votis et petitione.
—<a name = "var11_58" id = "var11_58" href =
"#line11_58">58.</a> <i>Pacuvio</i> Marsi ed. Ven. Conf. Gronov.
l.c. <i>Paculo</i> Col. Vulgo <i>Pactulo</i>.
—<a name = "var11_62" id = "var11_62" href =
"#line11_62">62.</a> <i>gemino fascique securique</i>, vel <i>fasci
geminæque securi</i> conj. N. Heins. Sed per solas <i>secures</i>
hic consulatum innui, ut per solos <i>fasces</i> inf. <a class =
"crossref" href = "#line11_152">v. 152</a>, et <a class =
"crossref" href = "bookXIII.html#line13_269">XIII, 269</a>, nec opus
esse, ut simul et fasces et secures memorentur, jam monuit Drak.
Præterea <i>fascium</i> modo mentio facta. Ego totum potius versum
ejiciendum putarem, ne eadem res et notio quinque modis varietur, nisi
in poeta luxuriantis ingenii versaror.
—<a name = "var11_65" id = "var11_65" href =
"#line11_65">65.</a> <i>Virrius</i> Col. ut et inf. passim
<i>Virrhius</i> Med. <i>Virruis</i> R. 1. Vulgo <i>Virius</i>. In
marmm. et inscriptt. nunc <i>Virrius</i>, nunc <i>Virius</i> legitur;
confer Gron. et Drakenb. ad Liv. XXIII, 6.
—<a name = "var11_67" id = "var11_67" href =
"#line11_67">67.</a> Hunc versum primus ejecit Marsus, quem
plerique editores perperam sequuti sunt.
—<a name = "var11_68" id = "var11_68" href =
"#line11_68">68.</a> <i>ac</i> Col. Vulgo <i>et.</i> Neutrum
<span class = "pagenum">650</span>
legitur in Put. R. 1. Med. et Marsi edd.
—<a name = "var11_71" id = "var11_71" href =
"#line11_71">71.</a> <i>concilio</i> scripti. Vulgo
<i>consilio</i>. Forte h.l. legendum: <i>Toto e concilio clamor, quem
quisque fatigat I.</i>, vel <i>quod</i> (scilicet concilium) <i>quisque
fatigat I.</i> (clamore, seu increpatione) vel denique <i>quo quisque
fatigat</i>, scilicet concilium, vid. de his formulis <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_63">not. ad I, 63</a>, <a class
= "crossref" href = "bookI.html#not1_675">675</a>, et <a class =
"crossref" href = "bookII.html#not2_75">II, 75</a>. In vulgata certe
lectione constructio verborum paulo inpeditior est, et vox <i>tum</i>
minus apta, quoniam nihil novi traditur, sed idem aliis verbis
enunciatur.</p>
<p><a name = "var11_74" id = "var11_74" href = "#line11_74">74.</a>
<i>Capuæ dicta</i> malebat N. Heins. Sed junge: ex <i>Capua
portantes</i>.
—<a name = "var11_75" id = "var11_75" href =
"#line11_75">75.</a> <i>Romuleos muros</i> scribendum suspicor;
vid. <a class = "crossref" href = "bookX.html#var10_596">ad
X, 596</a>.
—<a name = "var11_77" id = "var11_77" href =
"#line11_77">77.</a> <i>offerre</i> Tell. <i>efferre</i> R. 2.
—<a name = "var11_81" id = "var11_81" href =
"#line11_81">81.</a> <i>apportabat</i> Col. Tell. R. 1, Parm.
Med. quod etiam ex conj. reposuit Cell. quoniam vulg. lectio
<i>asportabat</i> auferendi vim habet.
<span class = "pagenum">651</span>
—<a name = "var11_87" id = "var11_87" href =
"#line11_87">87.</a> <i>Rabidum</i>, Ald. Vulgo <i>Rapidum</i>,
quod perperam restituit Lef. <i>hinc</i>, non <i>hunc</i>, Col.
—<a name = "var11_90" id = "var11_90" href =
"#line11_90">90.</a> <i>Pro</i>, non <i>proh</i>, Col. et
R. 2, ut semper in optimis libris, <i>prope juncta</i> conj.
N. Heins., et Burm. <i>pro monstra! pudendi</i>, etc. ut
<i>pudendum bellum sit</i>, quod tam male gesserit Varro, cujusque culpa
interemtus sit Paulus, ac sedes consularis vacet.
—<a name = "var11_94" id = "var11_94" href =
"#line11_94">94.</a> <i>ante alias</i>, scilicet sortes, e Col.
recepit Lefeb.
—<a name = "var11_100" id = "var11_100" href =
"#line11_100">100.</a> <i>Quo</i> conj. N. Heins. <i>tam</i>
pro <i>quam</i> e duobus scriptis, nescio quibus, reposuit Lefeb.
<span class = "pagenum">652</span>
—<a name = "var11_102" id = "var11_102" href =
"#line11_102">102.</a> <i>perferre</i>, non <i>præferre</i>, libri
vetusti; <i>furibunda examina</i> suspicabatur N. Heins. ut legati
Capuani ita dicantur; <i>furibundi somnia</i> conj. Burm. Ego leviori
mutatione <i>furibundi insomnia</i> legendum arbitror.
—<a name = "var11_111" id = "var11_111" href =
"#line11_111">111.</a> <i>e foribus</i> tacite edidit Lefeb.
—<a name = "var11_112" id = "var11_112" href =
"#line11_112">112.</a> <i>ipsa</i> Col. cum priscis edd.
<i>illa</i> Put. Vulgo <i>acta</i>, quod servavit Lefeb. <i>tantoque</i>
Parm. <i>tacitoque</i> conj. Livin.</p>
<p><a name = "var11_114" id = "var11_114" href = "#line11_114">114.</a>
<i>nam</i>, non <i>jam</i>, Col.
—<a name = "var11_117" id = "var11_117" href =
"#line11_117">117.</a> <i>nostris</i> Oxon. et vett. edd.
<i>devictum</i> Marsi Ven. sec. et inde plures.
—<a name = "var11_118" id = "var11_118" href =
"#line11_118">118.</a> <i>agis</i> Col. Vulgo <i>agas</i>: sed
illud concinnius, judice N. Heins. qui <a name = "var11_119" id =
"var11_119" href = "#line11_119">v. 119</a>, <i>hortor</i> maluerit
pro <i>oro</i>.</p>
<span class = "pagenum">653</span>
<p><a name = "var11_125" id = "var11_125" href = "#line11_125">125.</a>
<i>et per arma</i> R. 1, Parm. Mediol. sed ad marg. R. 1,
<i>per et arma</i> quod etiam N. Heinsio in mentem venit.
—<a name = "var11_126" id = "var11_126" href =
"#line11_126">126.</a> <i>referet</i> Colon. <i>referret</i> Tell.
et R. 1. Vulgo <i>referat</i>.
—<a name = "var11_130" id = "var11_130" href =
"#line11_130">130.</a> <i>fata</i> primum legitur in Marsi Ven. 2.
—<a name = "var11_132" id = "var11_132" href =
"#line11_132">132.</a> <i>Turbatis</i>, non <i>Turbati</i>,
R. 1. Parm. et Med.
—<a name = "var11_133" id = "var11_133" href =
"#line11_133">133.</a> Ita scripti cum R. 1, Parm. et Med. Cf.
Heins. ad Ovid. Met. XI, 377. Alterum <i>arma</i> perperam omissum est
in edd. Marsi, Nicandri, R. 2, et al. <i>Arma sibi</i> ed. Gryph.
et al.
—<a name = "var11_135" id = "var11_135" href =
"#line11_135">135.</a> <i>ut vicerit</i> Put. R. 2, edd. Mars.
et inde al. prob. Lefeb. qui <i>Alpes</i> pro incolis Alpium adcipit.
<span class = "pagenum">654</span>
—<a name = "var11_137" id = "var11_137" href =
"#line11_137">137.</a> <i>refecta</i> edd. Marsi <i>reverta</i> et
a m. sec. <i>cruenta</i> in R. 1.
—<a name = "var11_140" id = "var11_140" href =
"#line11_140">140.</a> <i>Ut</i>, non <i>Et</i>, R. 1, 2,
Parm. Med. Gryph. Asul.
—<a name = "var11_142" id = "var11_142" href =
"#line11_142">142.</a> <i>dimiserit</i> scripti, vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#var1_439">ad I, 439</a>.</p>
<p><a name = "var11_150" id = "var11_150" href = "#line11_150">150.</a>
Ita Col. Vulgo <i>Fastus et exsanguis</i>, contra leges metri, <i>et
fœdere jungi Fas sit, ut exsanguis</i>, etc., vel <i>Fastum an ut
exsanguis</i> conj. N. Heins. et <i>Fastum et exsanguis</i> Lefeb.
—<a name = "var11_151" id = "var11_151" href =
"#line11_151">151.</a> <i>urbi</i> Col.
<span class = "pagenum">655</span>
—<a name = "var11_154" id = "var11_154" href =
"#line11_154">154.</a> <i>ut fugit</i>, hoc est quoniam, seu a quo
tempore fugit, etc. Tell. recepit Lefeb.</p>
<p><a name = "var11_163" id = "var11_163" href = "#line11_163">163.</a>
<i>Magnam atque in magnis positam populisque virisque Adversam ostentare
fidem</i> non male edidit Lefeb., qui tamen post <i>fidem</i> non
punctum, sed exclamandi signum posuit, (ut <i>ostentare fidem!</i> sit
pro, quasi an ostendetis, etc.) et interrogationis notam, quæ <a class =
"crossref" href = "#line11_162">v. 162</a>, post <i>recti</i> in
cunctis libris reperitur, servavit. Ita legitur in omnibus codd. et
scriptis et editis ante Basil. Wolfii, nisi quod <i>Magna</i> in Colon.
R. 2, Marsi ed. Paris., <i>Magnum</i> in Oxon., <i>Magnum in magnis
positum</i> in Marsi ed. Ven., <i>in magnas</i> in Puteol. <i>in magnis
rebus</i> in Ald. et Paris. ed. Marsi, et <i>ostendere</i> in Ox.
—<i>Magnum utique in magnis rebus p. v. Adversis servare fidem</i>
Wolfii ed. Basil. quam scripturam, etsi non uno mendo inquinatam, præter
Dausq. et Cell., retinuit Drak. qui, judice Lefeb., ineptit hic
ineptissime, (hæc sunt lepidi viri verba) et, fas sit dixisse,
ignarissime cum Heinsio, dum a veteribus omnibus discedit. Qua gravi
tamen censura non deterritus est Ernesti, quo minus Draken. sequeretur.
Ipsi enim in tanto librorum vett. dissensu, non vituperanda videtur
modestia ejus, qui vulgatam scripturam servet, cujus hic sensus sit,
quamvis moleste verbis expressus: in magnis rebus adversis magnum h.e.
egregium, præclarum est, fidem servare. Sed inter veteres profecto
libros parum discrepat, et, quamvis modestia criticus magnopere
commendatur, tamen ab animo meo inpetrare non potui, ut, spreta fere
omnium codicum auctoritate, adquiesceret in ea lectione, quæ non nisi in
una alteraque, et quidem recent. editione exstat, adeoque ne pro vulgata
quidem habenda, et præterea ex inepti omnino interpolatoris ingenio
profecta est: quis enim umquam <i>in magnis rebus adversis</i>, vel
<i>magnum est</i>, <i>in magnis rebus</i>, etc. dixit? Neque tamen mihi
prorsus satis faciunt N. Heins. et Burm. conjecturæ. Hic legendum
putbat <i>Dignum atque in magnis positum, p. v. Adversis servare
fidem</i>, vel <i>Haud versam ostentare fidem</i>: ille vero <i>Magnam,
agite, inque manu positam p. v. Adversi ostentate fidem</i>, vel
<i>Magnum atque in manibus positum</i> (ut VII, 35; XII, 197, Val. Fl.
VI, 460; Stat. Th. X, 29, et Lucan. VII, 253;
<span class = "pagenum">656</span>
IX, 388) <i>p. v. Adversam ostentare fidem</i>, vel denique, quod verum
ei videbatur, <i>Magnum a. in magnis positum p. v. Adversa ostentare
fidem</i>. Mea qualicumque sententia interrogationis nota, post voc.
<i>recti</i>, <a class = "crossref" href =
"#line11_162">v. 162</a>, in omnibus libris posita, fraudi fuit
viris doctis; qua sublata et in locum puncti post <i>fidem</i>
substituta, non video, quid in lectione cod. Col., quocum reliqui, si
librariorum errores exceperis, conspirant, displicere possit, præter
voc. <i>Magna</i>, vel <i>Magnam fidem</i>, pro quibus <i>Sacram
fidem</i> reposui, nisi <i>Sanctam f.</i>, et pro <i>Adversam</i> forte
<i>Aversam</i>, vel <i>Inversam</i> malis. Vox <i>sacram</i> facile in
<i>magnam</i> mutari, vel hæc illam extrudere potuit, quum mox sequatur:
neque etiam inprobabili judicio suspicari mihi videor, τὸ <i>magnam</i>
esse interpretamentum verborum, <i>in magnis positam</i>, et e margine
in contextum inrepsisse; Conf. not. <i>Magnum atque hinc magnis solitum
p. v.</i> emend. Withof.
—<a name = "var11_167" id = "var11_167" href =
"#line11_167">167.</a> <i>Sit</i>, vel <i>Fit</i>, vel <i>Est locus
o.</i> conj. N. Heins. coll. Stat. Th. XII, 302.
—<a name = "var11_169" id = "var11_169" href =
"#line11_169">169.</a> <i>huc</i>, non <i>hic</i>, scripti et primæ
edd.
—<a name = "var11_171" id = "var11_171" href =
"#line11_171">171.</a> <i>Cannas</i> Col. Vulgo <i>Cannæ</i>.
—<a name = "var11_173" id = "var11_173" href =
"#line11_173">173.</a> <i>nostris</i> Oxon. R. 1; Parm. Med.
—<a name = "var11_176" id = "var11_176" href =
"#line11_176">176.</a> Verbis <i>Terrore expulso</i> ne mendum
subesset metuebat N. Heins.
—<a name = "var11_177" id = "var11_177" href =
"#line11_177">177.</a> Ita scripti et priscæ
<span class = "pagenum">657</span>
edd. nisi quod <i>auditis</i> in Col. et <i>odistisve</i> pro <i>quosve
additis</i> in Put. et R. 2; <i>Quos f. socios odiis? quosve
additis? ille Dardanius</i> ed. Marsi et inde al. <i>Quos fugietis? eho!
sanguis vos edidit ille D.</i> conj. Barth. Adv. III, 10. Male!
—<a name = "var11_181" id = "var11_181" href =
"#line11_181">181.</a> <i>rictum</i> pro <i>ritus</i>, et
<a name = "var11_186" id = "var11_186" href =
"#line11_186">v. 186</a>; <i>vos</i> pro <i>nos</i> primus edidit
Marsus. Ibid. <i>vivida</i> conj. non nemo teste Dausq. qui tamen probat
τὸ <i>invida</i>, noverca licet natura.
—<a name = "var11_187" id = "var11_187" href =
"#line11_187">187.</a> <i>morti</i> suspicari possis coll. Virgil.
Æn. II, 661, vel <i>Mortis</i>, ut persona sit.
—<a name = "var11_188" id = "var11_188" href =
"#line11_188">188.</a> <i>e vita</i> ed. Mars. et inde al.
<i>ac</i> Lefeb. <i>vitam non æquam</i>, vel <i>vitæ non æqua</i> (ut
<i>angusta loci</i> V, 174, et alia) <i>exire p.</i> malebat
N. Heins. non inprob. Drakenb. ut verbum <i>exire</i> cum quarto
casu construatur, ut <a class = "crossref" href =
"bookXIV.html#line14_455">XIV, 455</a>; Lucret. VI, 1217; Virg. Æneid,
V, 438, et Tac. Ann. VI, 49.</p>
<p><a name = "var11_190" id = "var11_190" href = "#line11_190">190.</a>
<i>jungebant</i>, et mox <i>aderant</i>, R. 1, Parm. Mediol. Vulgo
<i>jungebat</i> et <i>aderat</i>, prob. Lefeb.
<span class = "pagenum">658</span>
—<a name = "var11_198" id = "var11_198" href =
"#line11_198">198.</a> <i>replete</i> Puteol. R. 1, Parm.
Mediol. Vulgo <i>præbete</i>.
—<a name = "var11_199" id = "var11_199" href =
"#line11_199">199.</a> <i>Aut</i> sine <i>Vel</i> pro <i>Et</i>
legendum crediderim; vid. not.</p>
<p><a name = "var11_204" id = "var11_204" href = "#line11_204">204.</a>
<i>arcessere</i>, non <i>accersere</i>, Putean. R. 1, Parm. Mediol.
Conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_264">ad lib. I,
v. 264</a>.
—<a name = "var11_208" id = "var11_208" href =
"#line11_208">208.</a> <i>minacia</i> Colon. Vulgo <i>minantia</i>,
vulgari errore. Vide, quos Drakenborch. laudavit, Heins. ad Claud. b.
Gild. v. 39; Broukh. ad Propert. III, <span class =
"smallcaps">vii</span>, 47, et Bentl. ad Horat. Od. II, <span class =
"smallcaps">xii</span>, 12.
—<a name = "var11_210" id = "var11_210" href =
"#line11_210">210.</a> <i>ductor</i> R. 1, et Med.
<i>ferentes</i> ed. Gryph. et sic conj. Barth. Adv. III, 10, h.e. omnem
Hannibalis exercitum. Sed <i>ferentis</i> ἀρχαϊκῶς scriptum tantumdem
est.
—<a name = "var11_212" id = "var11_212" href =
"#line11_212">212.</a> <i>eheu</i>, non <i>heu, heu</i>, Col. Conf.
Pier. et Burm. ad Virgil.
<span class = "pagenum">659</span>
Ecl. II, 58; Broukh. ad Prop. II, <span class = "smallcaps">xix</span>,
22, et VV. DD. ad Horat. Epod. XV, 23.
—<a name = "var11_214" id = "var11_214" href =
"#line11_214">214.</a> <i>ite</i> scripti, R. 2, Mars. et
Mart. Herbip, Vulgo <i>inde</i>.
—<a name = "var11_215" id = "var11_215" href =
"#line11_215">215.</a> <i>pateatne</i>, non <i>pateatque</i>, Col.,
vel, teste Lefeb., duo scripti.
—<a name = "var11_218" id = "var11_218" href =
"#line11_218">218.</a> <i>diffuderat</i> Oxon.
—<a name = "var11_219" id = "var11_219" href =
"#line11_219">219.</a> <i>fulgebant</i> Put.
—<a name = "var11_220" id = "var11_220" href =
"#line11_220">220.</a> <i>rictus spumans</i>, quatuor scripti,
<i>rictu spumans</i> R. 1, Parm. Med. <i>rictu spumante</i> ed.
Marsi Ven. Vulgo <i>rictu spumas</i>.
—<a name = "var11_221" id = "var11_221" href =
"#line11_221">221.</a> <i>Versabat</i> Parm. <i>ad suspiria</i>
R. 1. Parm. Med.
—<a name = "var11_222" id = "var11_222" href =
"#line11_222">222.</a> <i>invectus</i>, non <i>ingreditur</i>, Col.
Oxon. R. 2, Mars. et Mart. Herb. <i>toto</i>, non <i>tanto</i>,
scripti.</p>
<span class = "pagenum">660</span>
<p><a name = "var11_232" id = "var11_232" href = "#line11_232">232.</a>
<i>Invadunt</i>, non <i>Invadit</i>, Col.
—<a name = "var11_233" id = "var11_233" href =
"#line11_233">233.</a> <i>sistunt</i> ex emend. N. Heins.
Vulgo <i>sistit</i>.
—<a name = "var11_240" id = "var11_240" href =
"#line11_240">240.</a> <i>huc</i> Put.
—<a name = "var11_241" id = "var11_241" href =
"#line11_241">241.</a> <i>Magnanime o miles</i> Tell. R. 1,
Parm. Med. Ben. <i>Magnanime miles</i> Ox. et Put. Vulgo <i>magnanimo
miles</i>, ut poeta inridens <i>magnanimum</i> dicat, quem modo
<i>inertem</i> et <i>inbellem</i> vocaverit; <i>Magnanime, i, miles</i>
malebat N. Heins. <i>Magnanimo, miles, meritas, i, necte
catenas</i> conj. Bentl. ad Hor. Epod. XVII, 72, ubi docet, bonos
scriptores numquam dixisse <i>innectere alicui catenas</i>, sed
<i>innectere aliquem catenis</i>, vel <i>nectere alicui catenas</i>.
Possis itaque et reponere <i>hunc agedum, Magnanime o</i>, vel <i>i
miles, meritis innecte catenis</i>.
—<a name = "var11_242" id = "var11_242" href =
"#line11_242">242.</a> <i>hæc</i> in <i>et</i> primus Nicander, et
<i>nec dum</i> in <i>nondum</i> Marsus mutavit. Hunc versum in vulg.
edd. excipiunt duo alii, ab eodem Nicandro profecti, <i>Quum fera gens
Decii constanti pectore corpus Invadit, vincitque manus post terga
catenis</i>. Eos tamquam spurios ejeci, auctoribus N. Heins. et
Draken., exemploque Lefeb. sed refrag. Ernesti, quo judice non commode
possunt abesse, quum sequens ab iis pendeat comparatio. Eam ob causam
quatuor, qui sequuntur, versus, <i>Inlatus... juvencum</i>, post
<a class = "crossref" href = "#line11_231">v. 231</a>, inseruit Lefeb.
At verba hæc loco, quem in omnibus libris occupant, aptiora videntur,
illa vero ratione admissa, constructio eorum inpeditior fit, et vox
<i>quum</i> bis posita languet. Omnia forsan bene inter se cohærent,
modo voc. <i>Inlatus</i> (<a class = "missing" name = "var11_243" id =
"var11_243" href = "#line11_243" title = "numerus deest">v. 243</a>) non ad leonem,
<span class = "pagenum">661</span>
sed ad militem (<a class = "crossref" href =
"#line11_241">v. 241</a>), vel ad ipsum adeo Hannibalem retuleris,
ut sensus sit: <i>Inlatus</i> est, h.e. intulit se, inruit in Decium,
velut leo, quum sese inposuit armentis, etc. Possis etiam lacunam, quam
extrusis Nicandri versibus oriri putant, levi mutatione explere, si pro
<i>Illatus</i> scripseris <i>Illi</i> (milites <a class = "crossref"
href = "#line11_241">v. 241</a>) <i>tum</i>, scilicet sese
inposuere Decio, velut leo quum sese inposuit armentis, etc.
—<a name = "var11_244" id = "var11_244" href =
"#line11_244">244.</a> <i>victorque inmanis ab ira</i> non male
opinabatur N. Heins. nec inprob. Drak. Cf. <a class = "crossref"
href = "bookII.html#not2_139">not. ad II, 139</a>.
—<a name = "var11_246" id = "var11_246" href =
"#line11_246">246.</a> <i>prendens</i> ex Put. recepit Lefeb. Sic
λαβὼν κρατεροῖσιν ὀδοῦσι Hom. Iliad. ρ, 63. Præstiterit <i>frangens</i>,
quod proprium in hac re verbum est, ut ἐξ αὐχέν᾽ ἔαξε ap. Hom. Iliad. λ,
175, et ρ, 63; conf. Heins. ad Claud. Stilic. II, 21, et Burm. ad Val.
Fl. II, 459. Sed vulgata quoque lectio bene se habet.</p>
<p><a name = "var11_249" id = "var11_249" href = "#line11_249">249.</a>
<i>præsul</i> pro <i>prorsus</i> Put. <i>pressus</i> R. 1, Parm.
Med. <i>Pœnis</i> emend. N. Heins.
—<a name = "var11_250" id = "var11_250" href =
"#line11_250">250.</a> <i>cadit</i> scripti et Ven. Marsi.
—<a name = "var11_253" id = "var11_253" href =
"#line11_253">253.</a> <i>intranti</i> a Marso innectum.
—<a name = "var11_255" id = "var11_255" href =
"#line11_255">255.</a> <i>sub umbras</i> Col. ut fere ap. Virg. Æn.
IV, 387; conf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#var6_150">ad
VI, 150</a>. Vulgo <i>umbris</i>.
<span class = "pagenum">662</span>
—<a name = "var11_257" id = "var11_257" href =
"#line11_257">257.</a> <i>arte Veste</i> conj. Drak.</p>
<p><a name = "var11_262" id = "var11_262" href = "#line11_262">262.</a>
<i>muri</i> Med. <i>Qui</i> ed. Lef. <i>pator</i>, vel, quoniam hæc vox
non nisi inferioris ævi scriptoribus in usu fuit, <i>positor</i> (ut ap.
Ovid. Fast. II, 63) emend. Burm. <i>auctor</i> e Virg. Æn. VIII, 134,
reposuit Lefeb. qui neminem id vidisse miratur, et Burm. ineptire dicit;
conf. Bentl. ad Hor. Od. III, <span class = "smallcaps">iii</span>, 65,
qui et <i>structor</i> legi posse putabat. Ego potius miror, viros
doctos non vidisse, omnibus his conjecturis metri leges adversari. Si
quid mutandum, <i>pater</i> rescriberem; conf. Virg. l.l., Ovid. Metam.
XV, 861; Prop. IV, <span class = "smallcaps">x</span>, 17, et sup. II,
654; ubi tamen Drak. monet, τὸ sator tantumdem esse, et <i>æternûm mœrûm
sator</i> Pacuv. in Peribœa ap. Nonium Marcell. cap. de Numeris et
Casibus dici ex emend. Gulielm. Verisim. I, 17; conf. Bentl. l.c.
—<a name = "var11_263" id = "var11_263" href =
"#line11_263">263.</a> Ita Col. et Ox. cum R. 1, (nisi quod in
hac ed. errore typogr. <i>argentique æris t.</i>) unde cum Lefeb.
recepi, etsi poetam <i>aurique</i> pro <i>ærisque</i> scripsisse
suspicor: <i>Quot b. p. auri argentique talenta</i> Put. Parm. Med.
forte rectius; conf. Virg. Æneid. X, 531; <i>Quotque auri pateant
bello argentique t.</i> ed. Marsi, quem sequuti sunt alii, etiam Draken.
<i>armisque</i> pro <i>ærisque</i> conj. N. Heins. et
<i>lateant</i>, scilicet in ærario Burm.
<span class = "pagenum">663</span></p>
<p><a name = "var11_266" id = "var11_266" href = "#line11_266">266.</a>
<i>Stellantisque</i>, vel <i>Stallentesque</i> (quos Voss. Inst. Or. IV,
<span class = "smallcaps">vi</span>, 3, floriferos exponit) in
scriptis et priscis edd.</p>
<p><a name = "var11_268" id = "var11_268" href = "#line11_268">268.</a>
<i>Hesperos</i>, enuntiatione Græca, Tell. R. 1, 2, Parm. Med. Non
opus erat tot exemplis, quot congessit Drak.
—<a name = "var11_269" id = "var11_269" href =
"#line11_269">269.</a> <i>obfusa</i> conj. Draken. Vid. <a class =
"crossref" href = "bookV.html#var5_678">ad V, 678</a>.
—<a name = "var11_273" id = "var11_273" href =
"#line11_273">273.</a> Præcipuus R. 2, quod recepit Lefeb.
coll. Virg. Æneid. VIII, 177. Non male, judice quoque Ern.
—<a name = "var11_277" id = "var11_277" href =
"#line11_277">277.</a> <i>Nec non certatim</i>, vel <i>nec non et
Cereri</i> emend. N. Heins.</p>
<p><a name = "var11_279" id = "var11_279" href = "#line11_279">279.</a>
Pro <i>moventum</i>, scilicet se (vid. <a class = "crossref missing"
href = "bookI.html#not1_539" title = "in Not.">ad I, 539</a>),
legendum crediderim <i>vocantum</i>, ut de sermonibus clamoribusque
inter vina ortis agatur, quemadmodum ap. Virg. Æn. I, 725;
<i>strepitusque moventum
<span class = "pagenum">664</span>
Murmure tecta sonant</i> conj. Withof.
—<a name = "var11_285" id = "var11_285" href =
"#line11_285">285.</a> <i>At cum</i> pro <i>Donec</i> refinxit
Nicander, quem alii sequuti sunt.
—<a name = "var11_286" id = "var11_286" href =
"#line11_286">286.</a> <i>Tum frontis</i> Col. Oxon. R. 1,
Parm. Ben. Lefeb. <i>Cum frontis</i> Put. <i>fronte</i> R. 2;
<i>Cum fronti</i> primus edidit Marsus; <i>dedita</i> Put. et
R. 2.</p>
<p><a name = "var11_288" id = "var11_288" href = "#line11_288">288.</a>
<i>Theucras</i> Oxon. <i>Teutras</i> Med.
—<a name = "var11_291" id = "var11_291" href =
"#line11_291">291.</a> <i>Namque</i> (ut inf. <a class = "crossref"
href = "#line11_453">v. 453</a>, et ap. Virg. Ecl. VI, 31) ex
scriptis recepi, auctore N. Heins. Vulgo <i>Jamque</i>, prob.
Lefeb. quoniam hic incipiat Musicus.
<span class = "pagenum">665</span>
—<a name = "var11_297" id = "var11_297" href =
"#line11_297">297.</a> <i>primus</i> Marsi ed. et inde aliæ; confer
<a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_235">ad lib. II,
v. 235</a>.
—<a name = "var11_300" id = "var11_300" href =
"#line11_300">300.</a> <i>Nummis</i> (Dianæ, numinis tutelaris
Campanorum) emendat. Dausq. coll. XIII, 124, et Eustath. ad Homer.
Iliad. λ, Καὶ φασὶν ἐν Καπύῃ πόλει Καμπανῶν ἀνακεῖσθαι Αρτέμιδι ποτήριον
ἐν τοιούτῳ σχήματι, ὅ λέγεται εἶναι τοῦ Νέστορος. Non male; nec tamen
necesse. Idem <i>honori augusto</i> jungebat. Præstiterit forte:
<i>honori Nominis augusti</i> (ut in cod. Tell. nisi <i>augusto</i>
doctius pro <i>augusti</i> positum censeas) <i>libat carchesia rite</i>,
ut ap. Virg. Æn. V, 77.
—<a name = "var11_301" id = "var11_301" href =
"#line11_301">301.</a> <i>e</i> pro vulg. <i>ex</i> recepi ex
scriptis et priscis edd.</p>
<p><a name = "var11_307" id = "var11_307" href = "#line11_307">307.</a>
<i>uni</i> recte, puto, corrig. N. Heins. nec male mox <i>venenis
Potanti</i> (confer <a class = "crossref missing" href =
"bookIII.html#not3_580" title = "in Not.">ad III, 580</a>), et (<a class
= "missing" name = "var11_308" id = "var11_308" href = "#line11_308"
title = "numerus deest">v. 308</a>) <i>pœnæque</i> pro
<i>pugnæque</i>. In ed.
<span class = "pagenum">666</span>
Parm. τὸ <i>decus</i> conjungitur τῷ <i>exarmata</i>, noto græecismo.
—<a name = "var11_310" id = "var11_310" href =
"#line11_310">310.</a> <i>tam</i> R. 1, Med. et Ben. Vulgo
<i>tum</i>.
—<a name = "var11_311" id = "var11_311" href =
"#line11_311">311.</a> <i>Facunio</i> Put. Parm. Ven. Marsi et Ben.
<i>Pacullo</i> Col. Vulgo <i>Pactulo</i>; conf. sup. <a class =
"crossref" href = "#var11_58">ad v. 58</a>.</p>
<p><a name = "var11_323" id = "var11_323" href = "#line11_323">323.</a>
<i>lapso</i> e c. Tell. reposuit Lefeb. coll. XVII, 427, et <i>ævo</i>
pro <i>in ævo</i> positum putat. Sed vid. not.
—<a name = "var11_324" id = "var11_324" href =
"#line11_324">324.</a> <i>At</i> non <i>Et</i>, Col. et Ven. Marsi
<i>securus</i>, vel <i>secretis</i> conj. N. Heins. <i>En tu
securis confide</i> emend. Lefeb. quia jam fuerit in penetralibus domus
sive penatibus; quasi illuc
<span class = "pagenum">667</span>
iterum concedere non potuerit.
—<a name = "var11_325" id = "var11_325" href =
"#line11_325">325.</a> <i>tu</i> pro <i>quod</i> primus substituit
Marsus.
—<a name = "var11_337" id = "var11_337" href =
"#line11_337">337.</a> <i>non mœnia</i> R. 1, 3; Parm.
Med. <i>nec m.</i> scripti Mars. et Mart. Herb.
<i>neque m.</i>
<span class = "pagenum">668</span>
Nicander et deinde alii.
—<a name = "var11_343" id = "var11_343" href =
"#line11_343">343.</a> <i>virûm tot cædibus</i>, vel <i>ultro t. c.
armat</i>, scilicet inermem, (h.e. quantumvis, ut inf. <a class =
"crossref" href = "#line11_516">v. 516</a>.) scribendum videbatur
N. Heins. quonium <i>viri</i> præcessit: sed interjectis demum
tribus versibus.
—<a name = "var11_347" id = "var11_347" href =
"#line11_347">347.</a> <i>tanta in rabie</i> suspicari possis,
coll. Liv. XXIII, 9, <i>quid tot dextræ? torpescentne in amentia
illa?</i>
—<a name = "var11_348" id = "var11_348" href =
"#line11_348">348.</a> <i>desine belli</i> (ut <a class =
"crossref" href = "bookX.html#line10_84">X, 84</a>, ubi vid. not.)
conj. N. Heins. et <i>Quum nequeas</i> Dausq.</p>
<p><a name = "var11_352" id = "var11_352" href = "#line11_352">352.</a>
<i>timoris</i> malebat N. Heins. coll. I, 692, et X, 553.
<span class = "pagenum">669</span>
—<a name = "var11_356" id = "var11_356" href =
"#line11_356">356.</a> <i>hæc</i>, non <i>hoc</i>, Col. Oxon.
R. 2, <i>huc</i> putabat N. Heins.
—<a name = "var11_357" id = "var11_357" href =
"#line11_357">357.</a> <i>lenta</i> pro <i>ferrum</i> substituit
Nicander, <i>læta</i> conj. Dausq. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_26">not. ad II, 26</a>.
—<a name = "var11_366" id = "var11_366" href =
"#line11_366">366.</a> <i>tanta</i> maluerit N. Heins.</p>
<p><a name = "var11_370" id = "var11_370" href = "#line11_370">370.</a>
Ita Col. <i>rapidos undis</i> Parm. <i>rapidos omnis</i> Oxon. Put.
R. 1, et Med. <i>rapidos omni</i> Marsi ed. et inde plures,
<i>parabat Jam rapidos, imis curru</i> ad marg. R. 1. a manu docta
emend.
—<a name = "var11_371" id = "var11_371" href =
"#line11_371">371.</a> <i>En</i> tacite scripsit Lefeb. ut passim.
<i>At</i> et <i>crudas</i> pro <i>duras</i> legendum videbatur
N. Heins.
<span class = "pagenum">670</span>
—<a name = "var11_375" id = "var11_375" href =
"#line11_375">375.</a> <i>dereptæque</i>, non <i>direptæque</i>,
Col. cf. <a class = "crossref" href = "bookIX.html#var9_29">ad IX,
29</a>.
—<a name = "var11_379" id = "var11_379" href =
"#line11_379">379.</a> <i>indignum</i> conj. N. Heins. qui
tamen vulgatam scripturam non damnabat: cf. Heins. Burm. et Heyne ad
Virg. Æn. VI, 332, et inpr. X, 686, et Gron. ad Minuc. Fel. in
Octav. c. 28.
—<a name = "var11_381" id = "var11_381" href =
"#line11_381">381.</a> <i>Pellæa</i> pro <i>Pellea</i> scripsi.
<span class = "pagenum">671</span>
—<a name = "var11_389" id = "var11_389" href =
"#line11_389">389.</a> <i>tantas</i> Oxon. <i>tectas</i> conj.
Drakenborch.
—<a name = "var11_391" id = "var11_391" href =
"#line11_391">391.</a> <i>aucta secundis</i> corrig. D. Heins.
et sic primæ edd.
—<a name = "var11_394" id = "var11_394" href =
"#line11_394">394.</a> <i>it nullus</i> ex. emend. N. Heins.
edidit Lefeb.
<span class = "pagenum">672</span>
prob. Drakenb. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_205">not. ad IV, 205</a>.
—<a name = "var11_396" id = "var11_396" href =
"#line11_396">396.</a> <i>tædis</i> maluerit N. Heins. Sed
vid. <a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_19">not. ad
V, 19</a>.
—<a name = "var11_399" id = "var11_399" href =
"#line11_399">399.</a> <i>immissis</i> Put. R. 1, Parm. Med.
et Marsi edd. <i>in missis</i> Tell. et R. 2; <i>admissis</i> etiam
legi posse, ut apud Val. Fl. VI, 303, monuit N. Heins. Vulgo
<i>emissis</i>.
—<a name = "var11_400" id = "var11_400" href =
"#line11_400">400.</a> <i>elapsos</i> Tell.
—<a name = "var11_402" id = "var11_402" href =
"#line11_402">402.</a> <i>nitet</i> pro <i>pugnet</i> R. 1, et
Med. <i>vitet</i> emendat. ad marg. R. 1. Sed glossa esse videtur.
—<a name = "var11_403" id = "var11_403" href =
"#line11_403">403.</a> <i>abducere</i> Tell. <i>se ducere</i>
recte, opinor, emend. Barth. Adv. III, 10. Litera <i>s</i> facile
excidere potuit, quoniam proxime præcedit. <i>Vile sub h. s. et ducere
cælo Jure ratus</i> emend. Withof.
—<a name = "var11_404" id = "var11_404" href =
"#line11_404">404.</a> <i>Jactato</i> Putean. <i>Jactatus</i> (h.e.
qui vulgo fertur, dicitur) e cod. Tell. recepit Lefeb. et ita conj.
Burmann. Non male! <i>Lætatus</i> corrig. N. Heins. ut sensus sit:
Hannibal, qui olim tempore hiberno sub Jove frigido somnos capere
gaudebat, etc. Sed τὸ <i>jactator educere</i> græcissantem et duriorem
formulam esse pro <i>gaudens et glorians</i> existimat Ern. <i>telis</i>
pro <i>tectis</i> Oxon. <i>de</i>.... Col. <i>tædis</i> conj. Barth. et
<i>dapibus</i> N. Heins. qui et unum alterumque versum excidisse
suspicabatur. Sed vulgata lectio commode se habet.</p>
<span class = "pagenum">673</span>
<p><a name = "var11_414" id = "var11_414" href = "#line11_414">414.</a>
<i>carmina pulsu Pieriæ liquefacta lyræ</i> malebat N. Heins. et
<a name = "var11_417" id = "var11_417" href =
"#line11_417">417.</a> <i>nodatos</i>, ut ad amentum referatur,
quod Silius frequenter <i>nodum</i> adpellet. Sed in omnibus fere
exercitiis, et inprimis jaculatoribus, brachia olim fuisse nudata, quis
ignorat?
—<a name = "var11_418" id = "var11_418" href =
"#line11_418">418.</a> <i>nymphæ</i> Putean.
—<a name = "var11_419" id = "var11_419" href =
"#line11_419">419.</a> <i>obruta virtus</i> conj. N. Heins. et
<span class = "pagenum">674</span>
—<a name = "var11_423" id = "var11_423" href =
"#line11_423">423.</a> <i>sagina.</i></p>
<p><a name = "var11_425" id = "var11_425" href = "#line11_425">425.</a>
<i>intectumque</i> quædam edd. hoc est contra blanditias voluptatum non
munitum: nam τὸ <i>fortunæ</i> casus dandi. Ita Cellar.
—<a name = "var11_426" id = "var11_426" href =
"#line11_426">426.</a> <i>adlatrantia</i>, non <i>ad latrantia</i>,
priscæ edd.
—<a name = "var11_430" id = "var11_430" href =
"#line11_430">430.</a> <i>ad Phrygiam Nilotica loton</i> emend.
N. Heins. et <i>Phrygiæ ad Nilotida loton</i> Dausq. male.
<i>Nilotida</i> ed. Basil.
—<a name = "var11_431" id = "var11_431" href =
"#line11_431">431.</a> Verba explicatu difficillima <i>passim
lasciva</i> silentio prætermittunt interpretes, exceptis Burm. et
Draken., qui certe non dissimulant, se ad τὸ <i>passim</i> hæsisse,
<span class = "pagenum">675</span>
sed ipsum nodum non expediunt. Suspicari possis, poetam scripsisse,
<i>Memphis</i>, h.e. Ægyptus, <i>Amyclæi in fossa</i>, vel <i>ad fossam
lasciva</i> (h.e. lasciviens) <i>Canopi</i>; nisi malis, <i>Amyclæo
fossæ</i> sive <i>fossam insultante</i> (vel simile quid pro
<i>lasciva</i>, quod voc. ex margine in contextum inrepsisse videri
potest) <i>Canopo</i>, h.e. incolis Canopi. Quam emendationem h.l.
aptissimam esse, intelligitur ex loco classico Strabonis, qui de Canopo
agit, lib. XVII, p. 801. A. Ἀντὶ πάντων δ᾽ ἐστὶν ὁ τῶν πανηγυριστῶν
ὄχλος τῶν ἐκ τῆς Ἀλεξανδρείας κατίοντων τῇ διώρυγι. (<i>in fossa</i>)
Πᾶσα γὰρ ἡμέρα καὶ νὺξ (<i>adsidue</i>) πληθύει τῶν ἐν τοῖς πλοιαρίοις
καταυλουμένων (<i>strepit</i>) καὶ κατορχουμένων (<i>insultante</i>)
ἀναίδην (<i>lasciva</i>) μετὰ τῆς ἐσχάτης ἀκολασίας καὶ ἀνδρῶν καὶ
γυναικῶν.
—<a name = "var11_439" id = "var11_439" href =
"#line11_439">439.</a> <i>mollissima Musæ</i> conj. N. Heins.
Post hunc versum in recentt. edd. alius legitur, a Nicandro profectus,
<i>Facta antiqua virûm, placidas quîs mulceat aures</i>, quem ejeci
exemplo Cellar. et
<span class = "pagenum">676</span>
Lefeb.</p>
<p><a name = "var11_441" id = "var11_441" href = "#line11_441">441.</a>
Pro <i>testudine</i> forte legendum, <i>vel</i> (adeo) <i>pectine</i>,
vid. not. <i>felix</i> Oxon. Put. R. 1, Parm. Med. Vulgo promta
D. Heins. conj. <i>lapidem promtum</i>, ut mox <i>saxa
volentia</i>. Præstiterit <i>blanda Ducere</i>, h.e. blando cantu
ducens, ut apud Hor. Od. I, <span class = "smallcaps">xii</span>,
11. Sed τὸ <i>felix</i> etiam bene se habet, et <i>promta</i> glossam
redolet.
—<a name = "var11_442" id = "var11_442" href =
"#line11_442">442.</a> <i>in muris</i> e c. Tell. R. 1. et
Ben. recepit Lefeb. <i>volentia saxa</i>, non <i>volantia</i>, Col.
—<a name = "var11_444" id = "var11_444" href =
"#line11_444">444.</a> <i>locatis</i> suspicabatur N. Heins.
et.
—<a name = "var11_447" id = "var11_447" href =
"#line11_447">447.</a> <i>Detinuit</i>, ut ap. Prop. III, <span
class = "smallcaps">i</span>, 41, (al. III, <span class =
"smallcaps">ii</span>, 2) ubi vid. Brouckh. Sed <i>tenere</i> pro
<i>detinere</i> dicitur I, 640; XII, 474; Ovid. Fast. II, 84; Val.
Fl. II, 406, et al. Drakenb.
—<a name = "var11_449" id = "var11_449" href =
"#line11_449">449.</a> <i>Jam</i> ex
<span class = "pagenum">677</span>
emend. Dausq. et Burm. recte, opinor. edidit Lefeb. refrag.
N. Heins. Nam de alia, et quidem tertia, lyra agitur, ut taceam τὸ
<i>Nam</i> mox sequi. Possis etiam <i>Tum</i> reponere, ut sup. <a class
= "crossref" href = "#line11_295">v. 295 et 297</a>,
<i>formabat</i> Col. Oxon. R. 1, Parm. Med. Ven. Marsi et Ben.
<i>firmabat</i> Put. Vulgo <i>frenabat</i>.
—<a name = "var11_453" id = "var11_453" href =
"#line11_453">453.</a> <i>Jamque</i> corrig. Dausq. Sed conf.
<a class = "crossref" href = "#var11_291">ad v. 291</a>.
—<a name = "var11_455" id = "var11_455" href =
"#line11_455">455.</a> <i>discisset</i> Col. <i>discusset</i> (pro
discussisset) Put. R. 1, Parm. Med. Ben. quod et in mentem venerat
Gron. Diatr. Stat. p. 112. <i>dissepsset</i>, vel <i>discresset</i>
emend. N. Heins. ad Ovid. Metam. I, 69, <i>disclusit</i> conj.
Cerda ad Virg. Ecl. VI, 35; sed sequitur <i>locasset</i> et
<i>dedisset</i>. Vulgo <i>discuissit</i>; male, eamdem ob causam.
—<a name = "var11_456" id = "var11_456" href =
"#line11_456">456.</a> <i>locasset</i>, non <i>ligasset</i>,
scripti.</p>
<p><a name = "var11_459" id = "var11_459" href = "#line11_459">459.</a>
<i>quîs</i> corrig. Scaliger
<span class = "pagenum">678</span>
ad oram ed. Raphel. Male! <i>nervis</i> Col. <i>verbis</i> Put.
<i>nervos</i> rescripsit Cell. cui vulgaris vocum trajectio nimis dura
videbatur. <i>Rhipheum</i>, <i>Riphæum</i>, <i>Rhiphæum</i>,
<i>Ryphæum</i> multi h.l. scribunt, et <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_7">XII, 7</a>. Sed τὰ Ῥίπαια, vel Ῥιπαῖα ὄπη
dicuntur.
—<a name = "var11_461" id = "var11_461" href =
"#line11_461">461.</a> <i>cælo</i> scripti et R. 2,
<i>seclo</i> R. 1, Parm. Med. Vulgo <i>Emerito Plectro</i>, quod
Dausq. ad cantum feriatum referebat, quo sensu dicuntur <i>emerita
stipendia, anni</i>, etc.
—<a name = "var11_465" id = "var11_465" href =
"#line11_465">465.</a> <i>moderante</i> Put.</p>
<p><a name = "var11_469" id = "var11_469" href = "#line11_469">469.</a>
<i>Pegasea</i> Parm. <i>Pangea</i> R. 1, et Med.
<span class = "pagenum">679</span>
—<a name = "var11_470" id = "var11_470" href =
"#line11_470">470.</a> <i>terrenæ</i> scripti, <i>terrene</i>
R. 2; <i>Tyrrhenæ</i> R. 1, et Med. <i>Cognitum iter
terris</i>, vel, quod propius ad lectionem MSS. adcedit, <i>Cognita
terrenis</i> (ut loco simil. Lucan. VI, 400, 401 et al.) conj.
N. Heins. <i>negarent</i>, scripti R. 1, 3, Parm. Med.
<i>negaret</i> in vulg. <i>Quin etiam, Pagasæa ratis quum cærula n. C.
t. pontumque intrare</i> (vid. <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#var6_498">ad VI, 498</a>) <i>negaret, Ad puppim... venit
mare</i>, corrig. Drak. cui inconcinnius videbatur, <i>cærula</i> et
<i>pontum</i> jungi, sed a Silii stylo non alienum. <i>P. ratis, quum c.
n. C. t. pontumque i. negaret, Ad puppim... Adductum cantu vidit
mare</i> emend. Burm. Verbum <i>vidit</i> recepere Lefeb. et Ernesti,
<i>vetat</i> pro <i>venit</i>, R. 2. Ego levissima mutatione
<i>verrit</i> scribendum arbitror, ut nautæ dicuntur <i>verrere
cærula</i> et <i>vada</i>, Virg. Æn. III, 208; V, 778; VI, 320, vel
<i>delphines æquora</i> Æn. VIII, 674, et <i>venti mare</i>, vel
<i>nubila</i> Lucan. V, 572; Lucret. I, 280. Vulgata lectione
admissa, sermo erit ἀνακόλουθος, quoniam nihil est, ad quod τὸ
<i>Pagasæa ratis</i> referri possit, ut adeo Silius, dum hanc periodum
inciperet, aliter scribere in animo habuerit, aliter vero scripserit, de
quibus locutionibus, vel potius vitiis et solœcismis, vid. Græv. et Ern.
ad Cic. in Verr. I, 9, §. 25; Gronov. Obss. I, 12; Davis.
ad Hirt. B. Afric. c. 25, et ad Cæs. B. G. I, 18. Ita Drak.
—<a name = "var11_473" id = "var11_473" href =
"#line11_473">473.</a> <i>Bistonius</i>
<span class = "pagenum">680</span>
scripti et vetustæ edd. Vulgo <i>Bistonios</i>.
—<a name = "var11_477" id = "var11_477" href =
"#line11_477">477.</a> <i>utraque</i> (scilicet parte) eleganter,
judice N. Heinsio, scripti et R. 2, unde recepit Lefeb.
<i>ripis querentibus</i> olim conji. Drak. coll. Ovid. Met. XI, 50 sq.
sed postea prætulit vulg. lect., cujus sententia sit, ripas, sive
arbores et feras in ripis, sequutas esse decisum Orphei caput, secundo
flumine in mare labens.</p>
<p><a name = "var11_483" id = "var11_483" href = "#line11_483">483.</a>
<i>adpulerant</i> legendum putabat N. Heins. forte etiam <i>placita
flamina</i>, quod probavit Drak. quia <i>placida flamina</i> sint lenia,
quæ etiam adversa esse potuerint, <i>placita</i> autem secunda, quæ
Magoni
<span class = "pagenum">681</span>
placuerint properanti.
—<a name = "var11_487" id = "var11_487" href =
"#line11_487">487.</a> <i>ex</i> scripti et ed. Gryph. Vulgo
<i>et</i>, otiose et contra leges metricas, unde <i>et in</i> edidit
D. Heins.</p>
<p><a name = "var11_493" id = "var11_493" href = "#line11_493">493.</a>
<i>celebrat</i> Col. et Oxon.
—<a name = "var11_495" id = "var11_495" href =
"#line11_495">495.</a> <i>laudare</i> ed. Bas. et inde al.
<span class = "pagenum">682</span>
—<a name = "var11_502" id = "var11_502" href =
"#line11_502">502.</a> <i>agit</i> Colin. et Dausq.</p>
<p><a name = "var11_507" id = "var11_507" href = "#line11_507">507.</a>
<i>Umentes</i> Col. <i>Viventes</i> Oxon. <i>Uventes</i> malebat
N. Heins. vid. ad II, 469.
—<a name = "var11_510" id = "var11_510" href =
"#line11_510">510.</a> <i>retrorsus</i> scripti. Vulgo
<i>retrorsum</i>, quod in leges metricas peccat.
—<a name = "var11_511" id = "var11_511" href =
"#line11_511">511.</a> <i>magnum Latio</i> e c. Tell. edidit Lefeb.
et perperam illustravit.
—<a name = "var11_512" id = "var11_512" href =
"#line11_512">512.</a> <i>Lumen</i> conj. N. Heins. Sed in his
repetitionibus frequenter ludere poetas, Drak. probavit ex Ovid. Fast.
VI, 26, ej. Met. II, 604; XV, 30; Senec. Troad. 732, et al. Conf. inf.
<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_221">XII, 221</a>;
<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_116">XIII, 116</a>, et
Harles. ad Ovid. Trist. V, <span class = "smallcaps">x</span>, 11.
<span class = "pagenum">683</span>
—<a name = "var11_518" id = "var11_518" href =
"#line11_518">518.</a> <i>Intremit et</i> scripti. Vulgo
<i>Intremuit</i>. Sed tacite et sine librorum auctoritate, ut solet,
<i>Intremit en tellus pulsusque inmugit O.</i> reposuit Lef. qui tamen
τὸ <i>inmugit</i> in c. Tell. legi testatur.</p>
<p><a name = "var11_519" id = "var11_519" href = "#line11_519">519.</a>
<i>accendit</i> priscæ edd. <i>strage</i> pro <i>cæde</i> primus
substituit Nicand.
—<a name = "var11_522" id = "var11_522" href =
"#line11_522">522.</a> <i>tonitru bellantis</i>, vel
<i>bellanti</i> maluerit N. Heins. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#var1_436">ad I, 436</a>, et Klotz. ad Tyrt.
p. 126.
—<a name = "var11_526" id = "var11_526" href =
"#line11_526">526.</a> <i>Strage</i> pro <i>Stare</i> est ex emend.
Dausq. Barth. et N. Heins. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookX.html#var10_587">ad X, 587</a>.
—<a name = "var11_529" id = "var11_529" href =
"#line11_529">529.</a> <i>Quam tum</i> Col. Vulgo <i>Quantum</i>.
—<a name = "var11_530" id = "var11_530" href =
"#line11_530">530.</a> Ita Col. et Tell. In reliquis libris <i>Si
redeat, populis certe sis</i> Withof. opinabatur: <i>Si talis redeat,
populis eris omnibus una tum, C., caput, populosque</i> (cur non
<i>terras</i>?) <i>colere per omnes</i>.
—<a name = "var11_531" id = "var11_531" href =
"#line11_531">531.</a> <i>colare</i> ed. Ald. et Gryph. Vulgo
<i>colere</i>, non inprob. Lefeb. quum haec mutatio modi frequens sit.
—<a name = "var11_534" id = "var11_534" href =
"#line11_534">534.</a> <i>perfulgens</i> ed. Parm.
<span class = "pagenum">684</span>
—<a name = "var11_536" id = "var11_536" href =
"#line11_536">536.</a> <i>restetne</i> Put.
—<a name = "var11_538" id = "var11_538" href =
"#line11_538">538.</a> <i>refovere</i> Parm. Vulgo <i>refovete</i>.
—<a name = "var11_539" id = "var11_539" href =
"#line11_539">539.</a> <i>ut</i> Col. et sic Drak. Ego vulg. lect.
retinui cum Lefeb.
—<a name = "var11_540" id = "var11_540" href =
"#line11_540">540.</a> <i>bello</i>, non <i>bellis</i>, Col. Oxon.
R. 2.
—<a href = "#line11_540">540.</a> <i>desit</i> Oxon.
<i>castris</i> pro <i>tristis</i> conj. N. Heins. et
<i>cristis</i>, h.e. cristatis militibus, Burm. qui acute id dictum
putabat, quia cristæ ad terrorem incutiendum galeæ olim inpositæ sint.
Sed vid. not.
—<a name = "var11_541" id = "var11_541" href =
"#line11_541">541.</a> <i>fatiscunt</i>, h.e. deficiunt, recte,
opinor, emend. Burm.</p>
<p><a name = "var11_544" id = "var11_544" href = "#line11_544">544.</a>
<i>Ductori</i> e Col. edidit Lefeb. et exponit, in, adversus ductorem.
—<a name = "var11_545" id = "var11_545" href =
"#line11_545">545.</a> <i>Jamne</i>, non <i>Jamque</i>, Col. et ad
marg. R. 1.
<span class = "pagenum">685</span>
—<a name = "var11_549" id = "var11_549" href =
"#line11_549">549.</a> Hunc versum D. Heins. post v. 551,
ponendum putabat, quod recte jam inprobavit Dausq. <i>exorata</i> Col.
<i>exoraata</i> Tell. <i>exornate</i> R. 1, et Ben. Vulgo
<i>exornata</i>.
—<a name = "var11_550" id = "var11_550" href =
"#line11_550">550.</a> <i>dextra en</i>, non <i>d. hæc</i>, Col.
Ox. R. 2; conf. Heins. ad Ovid. Met. XV, 677.
—<a name = "var11_552" id = "var11_552" href =
"#line11_552">552.</a> <i>Latios</i> conj. N. Heins.
—<a name = "var11_553" id = "var11_553" href =
"#line11_553">553.</a> <i>alebat</i>, non <i>habebat</i>, scripti
et R. 2. Pro <i>haud</i> in R. 2, <i>a</i>, unde originem
falsæ lectionis <i>An</i> pro <i>Haud</i> sup. II, 299, patere monet
Lefeb.</p>
<p><a name = "var11_558" id = "var11_558" href = "#line11_558">558.</a>
<i>Quin</i> ed. Ven. Marsi, prob. N. Heins. Nec tamen spernenda
videtur vulg. lectio, <i>Qui ne... credat</i>, quam revocavit Lefeb.
<i>credat</i> Col. Vulgo <i>credas</i>: non male, si τὸ <i>Quin</i>
genuinum est.
—<a name = "var11_559" id = "var11_559" href =
"#line11_559">559.</a> <i>orandum</i> Col. et mox.
<i>reponendum</i> R. 1, Parm. Med. Ben. Vulgo <i>orandam</i> et
<i>reponenda</i>; vid. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#var8_36">ad VIII, 36</a>.</p>
<p><a name = "var11_563" id = "var11_563" href = "#line11_563">563.</a>
<i>classes</i> scripti et R. 2. Vulgo <i>classis</i>, quæ antiqua
scriptura esse potest, modo post hanc vocem comma ponatur, quod in
plerisque edd. omittitur.
<span class = "pagenum">686</span>
—<a name = "var11_564" id = "var11_564" href =
"#line11_564">564.</a> <i>victo</i> ed. Raphel. prob. Barth. Adv.
IV, 10, <i>victis dedissem</i>, vel <i>victus</i>, vel <i>victis</i>,
vel <i>victo num plura petisset</i>, (hoc est Hannibali Mago) opinabatur
N. Heins. Withof. malebat <i>victis</i>, scilicet Hannibali et
Magoni, fratribus.
—<a name = "var11_567" id = "var11_567" href =
"#line11_567">567.</a> Hunc versum perperam omittunt R. 1,
Parm. Med.
—<a name = "var11_583" id = "var11_583" href =
"#line11_583">583.</a> <i>vicerit</i> conj. N. Heins. Sed
multo acerbius Hannon dicit, Hannibalem ne tantum quidem animi habuisse,
ut Romam obpugnatum proficisceretur.</p>
<p><a name = "var11_584" id = "var11_584" href = "#line11_584">584.</a>
<i>e</i>, non <i>a</i> Col.
<span class = "pagenum">687</span>
—<a name = "var11_586" id = "var11_586" href =
"#line11_586">586.</a> <i>jussit</i> Put. <i>jussu</i> primus
edidit Marsus. <i>Ceratas carinas</i> etiam legi posse putabat
N. Heins. Sed aptiores h.l. sunt <i>naves æratæ</i>, h.e. bellicæ
et rostratæ vel ære præfixæ: nam rostra ex ære, et hoc olim ferri loco
fuisse nota res est.
—<a name = "var11_588" id = "var11_588" href =
"#line11_588">588.</a> <i>armatos annos</i> scripti, ut ap. Iscan.
bell. Troj. IV, 435, <i>armatos in pacem reddidit annos</i>, et sup.
<a class = "crossref" href = "#line11_405">v. 405</a>, <i>inbellis
dies</i>, vel inf. <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_104">XII, 104</a>, <i>inertes atque actos sine
Marte dies</i>; Drak. Vulgo <i>armatus</i>.
—<a name = "var11_597" id = "var11_597" href =
"#line11_597">597.</a> <i>tuæ</i> Col. Tell. R. 1, 2, Parm.
Med. Ben.</p>
<p><a name = "var11_603" id = "var11_603" href = "#line11_603">603.</a>
<i>ullis</i> Tell. et Put. <i>Sic, Libyæ... est iræ tibi?</i> conj.
Drakenb. Withof. ita interpungebat: <i>Si, Libyæ decus, haud ulli s.
armis H. est, iræ tibi d.</i>, etc., vel, <i>Si, Libyæ decus haud ulli
s. armis H. est iræ, tibi d.</i>, etc. Illud præcedentibus iræque
Hannonis convenientius ipsi videbatur.
<span class = "pagenum">688</span>
—<a name = "var11_604" id = "var11_604" href =
"#line11_604">604.</a> <i>curæ</i>, vel <i>oneri</i> pro <i>iræ</i>
reponendum videbatur N. Heins. <i>superabilis ira</i> perperam
tentabat Lefeb. coll. Val. Fl. III, 510, 648. Sed recte prætulit vulg.
lect. vid. not.
—<a name = "var11_605" id = "var11_605" href =
"#line11_605">605.</a> <i>opem</i> Put.
—<a name = "var11_608" id = "var11_608" href =
"#line11_608">608.</a> <i>Assentique</i> R. 1, et
<i>Assensique</i> a m. sec. <i>sub corde</i> Put.
—<a name = "var11_611" id = "var11_611" href =
"#line11_611">611.</a> <i>aduitas</i> Put. et R. 2,
<i>adtritas ductoris</i>, vel <i>ad justas ductorem c. l.</i> putabat
N. Heins. Possis et <i>ad metas</i>. Sed vid. not.</p>
</div>
<p> </p>
<h4>FINIS VOLUMINIS PRIMI.</h4>
<table class = "contents">
<tr>
<td class = "center" colspan = "3">
<a href = "../main.html">Præfatio</a>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
<a href = "bookV.html">Liber V</a>
</td>
<td>
<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
<b>Liber XI</b>
</td>
<td>
<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
</td>
</tr>
<tr>
<td class = "center" colspan = "3">
<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
</td>
</tr>
</table>
</body>
</html>
|