summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/old/files/bookV.html
blob: 1f43af8f6ac15f8287baebe2fb80e268691f65cc (plain)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
1049
1050
1051
1052
1053
1054
1055
1056
1057
1058
1059
1060
1061
1062
1063
1064
1065
1066
1067
1068
1069
1070
1071
1072
1073
1074
1075
1076
1077
1078
1079
1080
1081
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
1089
1090
1091
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099
1100
1101
1102
1103
1104
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1113
1114
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138
1139
1140
1141
1142
1143
1144
1145
1146
1147
1148
1149
1150
1151
1152
1153
1154
1155
1156
1157
1158
1159
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
1167
1168
1169
1170
1171
1172
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
1182
1183
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191
1192
1193
1194
1195
1196
1197
1198
1199
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
1208
1209
1210
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
1233
1234
1235
1236
1237
1238
1239
1240
1241
1242
1243
1244
1245
1246
1247
1248
1249
1250
1251
1252
1253
1254
1255
1256
1257
1258
1259
1260
1261
1262
1263
1264
1265
1266
1267
1268
1269
1270
1271
1272
1273
1274
1275
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
1290
1291
1292
1293
1294
1295
1296
1297
1298
1299
1300
1301
1302
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322
1323
1324
1325
1326
1327
1328
1329
1330
1331
1332
1333
1334
1335
1336
1337
1338
1339
1340
1341
1342
1343
1344
1345
1346
1347
1348
1349
1350
1351
1352
1353
1354
1355
1356
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375
1376
1377
1378
1379
1380
1381
1382
1383
1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
1393
1394
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
1701
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
1710
1711
1712
1713
1714
1715
1716
1717
1718
1719
1720
1721
1722
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
1732
1733
1734
1735
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743
1744
1745
1746
1747
1748
1749
1750
1751
1752
1753
1754
1755
1756
1757
1758
1759
1760
1761
1762
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782
1783
1784
1785
1786
1787
1788
1789
1790
1791
1792
1793
1794
1795
1796
1797
1798
1799
1800
1801
1802
1803
1804
1805
1806
1807
1808
1809
1810
1811
1812
1813
1814
1815
1816
1817
1818
1819
1820
1821
1822
1823
1824
1825
1826
1827
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835
1836
1837
1838
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058
2059
2060
2061
2062
2063
2064
2065
2066
2067
2068
2069
2070
2071
2072
2073
2074
2075
2076
2077
2078
2079
2080
2081
2082
2083
2084
2085
2086
2087
2088
2089
2090
2091
2092
2093
2094
2095
2096
2097
2098
2099
2100
2101
2102
2103
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111
2112
2113
2114
2115
2116
2117
2118
2119
2120
2121
2122
2123
2124
2125
2126
2127
2128
2129
2130
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150
2151
2152
2153
2154
2155
2156
2157
2158
2159
2160
2161
2162
2163
2164
2165
2166
2167
2168
2169
2170
2171
2172
2173
2174
2175
2176
2177
2178
2179
2180
2181
2182
2183
2184
2185
2186
2187
2188
2189
2190
2191
2192
2193
2194
2195
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203
2204
2205
2206
2207
2208
2209
2210
2211
2212
2213
2214
2215
2216
2217
2218
2219
2220
2221
2222
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242
2243
2244
2245
2246
2247
2248
2249
2250
2251
2252
2253
2254
2255
2256
2257
2258
2259
2260
2261
2262
2263
2264
2265
2266
2267
2268
2269
2270
2271
2272
2273
2274
2275
2276
2277
2278
2279
2280
2281
2282
2283
2284
2285
2286
2287
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295
2296
2297
2298
2299
2300
2301
2302
2303
2304
2305
2306
2307
2308
2309
2310
2311
2312
2313
2314
2315
2316
2317
2318
2319
2320
2321
2322
2323
2324
2325
2326
2327
2328
2329
2330
2331
2332
2333
2334
2335
2336
2337
2338
2339
2340
2341
2342
2343
2344
2345
2346
2347
2348
2349
2350
2351
2352
2353
2354
2355
2356
2357
2358
2359
2360
2361
2362
2363
2364
2365
2366
2367
2368
2369
2370
2371
2372
2373
2374
2375
2376
2377
2378
2379
2380
2381
2382
2383
2384
2385
2386
2387
2388
2389
2390
2391
2392
2393
2394
2395
2396
2397
2398
2399
2400
2401
2402
2403
2404
2405
2406
2407
2408
2409
2410
2411
2412
2413
2414
2415
2416
2417
2418
2419
2420
2421
2422
2423
2424
2425
2426
2427
2428
2429
2430
2431
2432
2433
2434
2435
2436
2437
2438
2439
2440
2441
2442
2443
2444
2445
2446
2447
2448
2449
2450
2451
2452
2453
2454
2455
2456
2457
2458
2459
2460
2461
2462
2463
2464
2465
2466
2467
2468
2469
2470
2471
2472
2473
2474
2475
2476
2477
2478
2479
2480
2481
2482
2483
2484
2485
2486
2487
2488
2489
2490
2491
2492
2493
2494
2495
2496
2497
2498
2499
2500
2501
2502
2503
2504
2505
2506
2507
2508
2509
2510
2511
2512
2513
2514
2515
2516
2517
2518
2519
2520
2521
2522
2523
2524
2525
2526
2527
2528
2529
2530
2531
2532
2533
2534
2535
2536
2537
2538
2539
2540
2541
2542
2543
2544
2545
2546
2547
2548
2549
2550
2551
2552
2553
2554
2555
2556
2557
2558
2559
2560
2561
2562
2563
2564
2565
2566
2567
2568
2569
2570
2571
2572
2573
2574
2575
2576
2577
2578
2579
2580
2581
2582
2583
2584
2585
2586
2587
2588
2589
2590
2591
2592
2593
2594
2595
2596
2597
2598
2599
2600
2601
2602
2603
2604
2605
2606
2607
2608
2609
2610
2611
2612
2613
2614
2615
2616
2617
2618
2619
2620
2621
2622
2623
2624
2625
2626
2627
2628
2629
2630
2631
2632
2633
2634
2635
2636
2637
2638
2639
2640
2641
2642
2643
2644
2645
2646
2647
2648
2649
2650
2651
2652
2653
2654
2655
2656
2657
2658
2659
2660
2661
2662
2663
2664
2665
2666
2667
2668
2669
2670
2671
2672
2673
2674
2675
2676
2677
2678
2679
2680
2681
2682
2683
2684
2685
2686
2687
2688
2689
2690
2691
2692
2693
2694
2695
2696
2697
2698
2699
2700
2701
2702
2703
2704
2705
2706
2707
2708
2709
2710
2711
2712
2713
2714
2715
2716
2717
2718
2719
2720
2721
2722
2723
2724
2725
2726
2727
2728
2729
2730
2731
2732
2733
2734
2735
2736
2737
2738
2739
2740
2741
2742
2743
2744
2745
2746
2747
2748
2749
2750
2751
2752
2753
2754
2755
2756
2757
2758
2759
2760
2761
2762
2763
2764
2765
2766
2767
2768
2769
2770
2771
2772
2773
2774
2775
2776
2777
2778
2779
2780
2781
2782
2783
2784
2785
2786
2787
2788
2789
2790
2791
2792
2793
2794
2795
2796
2797
2798
2799
2800
2801
2802
2803
2804
2805
2806
2807
2808
2809
2810
2811
2812
2813
2814
2815
2816
2817
2818
2819
2820
2821
2822
2823
2824
2825
2826
2827
2828
2829
2830
2831
2832
2833
2834
2835
2836
2837
2838
2839
2840
2841
2842
2843
2844
2845
2846
2847
2848
2849
2850
2851
2852
2853
2854
2855
2856
2857
2858
2859
2860
2861
2862
2863
2864
2865
2866
2867
2868
2869
2870
2871
2872
2873
2874
2875
2876
2877
2878
2879
2880
2881
2882
2883
2884
2885
2886
2887
2888
2889
2890
2891
2892
2893
2894
2895
2896
2897
2898
2899
2900
2901
2902
2903
2904
2905
2906
2907
2908
2909
2910
2911
2912
2913
2914
2915
2916
2917
2918
2919
2920
2921
2922
2923
2924
2925
2926
2927
2928
2929
2930
2931
2932
2933
2934
2935
2936
2937
2938
2939
2940
2941
2942
2943
2944
2945
2946
2947
2948
2949
2950
2951
2952
2953
2954
2955
2956
2957
2958
2959
2960
2961
2962
2963
2964
2965
2966
2967
2968
2969
2970
2971
2972
2973
2974
2975
2976
2977
2978
2979
2980
2981
2982
2983
2984
2985
2986
2987
2988
2989
2990
2991
2992
2993
2994
2995
2996
2997
2998
2999
3000
3001
3002
3003
3004
3005
3006
3007
3008
3009
3010
3011
3012
3013
3014
3015
3016
3017
3018
3019
3020
3021
3022
3023
3024
3025
3026
3027
3028
3029
3030
3031
3032
3033
3034
3035
3036
3037
3038
3039
3040
3041
3042
3043
3044
3045
3046
3047
3048
3049
3050
3051
3052
3053
3054
3055
3056
3057
3058
3059
3060
3061
3062
3063
3064
3065
3066
3067
3068
3069
3070
3071
3072
3073
3074
3075
3076
3077
3078
3079
3080
3081
3082
3083
3084
3085
3086
3087
3088
3089
3090
3091
3092
3093
3094
3095
3096
3097
3098
3099
3100
3101
3102
3103
3104
3105
3106
3107
3108
3109
3110
3111
3112
3113
3114
3115
3116
3117
3118
3119
3120
3121
3122
3123
3124
3125
3126
3127
3128
3129
3130
3131
3132
3133
3134
3135
3136
3137
3138
3139
3140
3141
3142
3143
3144
3145
3146
3147
3148
3149
3150
3151
3152
3153
3154
3155
3156
3157
3158
3159
3160
3161
3162
3163
3164
3165
3166
3167
3168
3169
3170
3171
3172
3173
3174
3175
3176
3177
3178
3179
3180
3181
3182
3183
3184
3185
3186
3187
3188
3189
3190
3191
3192
3193
3194
3195
3196
3197
3198
3199
3200
3201
3202
3203
3204
3205
3206
3207
3208
3209
3210
3211
3212
3213
3214
3215
3216
3217
3218
3219
3220
3221
3222
3223
3224
3225
3226
3227
3228
3229
3230
3231
3232
3233
3234
3235
3236
3237
3238
3239
3240
3241
3242
3243
3244
3245
3246
3247
3248
3249
3250
3251
3252
3253
3254
3255
3256
3257
3258
3259
3260
3261
3262
3263
3264
3265
3266
3267
3268
3269
3270
3271
3272
3273
3274
3275
3276
3277
3278
3279
3280
3281
3282
3283
3284
3285
3286
3287
3288
3289
3290
3291
3292
3293
3294
3295
3296
3297
3298
3299
3300
3301
3302
3303
3304
3305
3306
3307
3308
3309
3310
3311
3312
3313
3314
3315
3316
3317
3318
3319
3320
3321
3322
3323
3324
3325
3326
3327
3328
3329
3330
3331
3332
3333
3334
3335
3336
3337
3338
3339
3340
3341
3342
3343
3344
3345
3346
3347
3348
3349
3350
3351
3352
3353
3354
3355
3356
3357
3358
3359
3360
3361
3362
3363
3364
3365
3366
3367
3368
3369
3370
3371
3372
3373
3374
3375
3376
3377
3378
3379
3380
3381
3382
3383
3384
3385
3386
3387
3388
3389
3390
3391
3392
3393
3394
3395
3396
3397
3398
3399
3400
3401
3402
3403
3404
3405
3406
3407
3408
3409
3410
3411
3412
3413
3414
3415
3416
3417
3418
3419
3420
3421
3422
3423
3424
3425
3426
3427
3428
3429
3430
3431
3432
3433
3434
3435
3436
3437
3438
3439
3440
3441
3442
3443
3444
3445
3446
3447
3448
3449
3450
3451
3452
3453
3454
3455
3456
3457
3458
3459
3460
3461
3462
3463
3464
3465
3466
3467
3468
3469
3470
3471
3472
3473
3474
3475
3476
3477
3478
3479
3480
3481
3482
3483
3484
3485
3486
3487
3488
3489
3490
3491
3492
3493
3494
3495
3496
3497
3498
3499
3500
3501
3502
3503
3504
3505
3506
3507
3508
3509
3510
3511
3512
3513
3514
3515
3516
3517
3518
3519
3520
3521
3522
3523
3524
3525
3526
3527
3528
3529
3530
3531
3532
3533
3534
3535
3536
3537
3538
3539
3540
3541
3542
3543
3544
3545
3546
3547
3548
3549
3550
3551
3552
3553
3554
3555
3556
3557
3558
3559
3560
3561
3562
3563
3564
3565
3566
3567
3568
3569
3570
3571
3572
3573
3574
3575
3576
3577
3578
3579
3580
3581
3582
3583
3584
3585
3586
3587
3588
3589
3590
3591
3592
3593
3594
3595
3596
3597
3598
3599
3600
3601
3602
3603
3604
3605
3606
3607
3608
3609
3610
3611
3612
3613
3614
3615
3616
3617
3618
3619
3620
3621
3622
3623
3624
3625
3626
3627
3628
3629
3630
3631
3632
3633
3634
3635
3636
3637
3638
3639
3640
3641
3642
3643
3644
3645
3646
3647
3648
3649
3650
3651
3652
3653
3654
3655
3656
3657
3658
3659
3660
3661
3662
3663
3664
3665
3666
3667
3668
3669
3670
3671
3672
3673
3674
3675
3676
3677
3678
3679
3680
3681
3682
3683
3684
3685
3686
3687
3688
3689
3690
3691
3692
3693
3694
3695
3696
3697
3698
3699
3700
3701
3702
3703
3704
3705
3706
3707
3708
3709
3710
3711
3712
3713
3714
3715
3716
3717
3718
3719
3720
3721
3722
3723
3724
3725
3726
3727
3728
3729
3730
3731
3732
3733
3734
3735
3736
3737
3738
3739
3740
3741
3742
3743
3744
3745
3746
3747
3748
3749
3750
3751
3752
3753
3754
3755
3756
3757
3758
3759
3760
3761
3762
3763
3764
3765
3766
3767
3768
3769
3770
3771
3772
3773
3774
3775
3776
3777
3778
3779
3780
3781
3782
3783
3784
3785
3786
3787
3788
3789
3790
3791
3792
3793
3794
3795
3796
3797
3798
3799
3800
3801
3802
3803
3804
3805
3806
3807
3808
3809
3810
3811
3812
3813
3814
3815
3816
3817
3818
3819
3820
3821
3822
3823
3824
3825
3826
3827
3828
3829
3830
3831
3832
3833
3834
3835
3836
3837
3838
3839
3840
3841
3842
3843
3844
3845
3846
3847
3848
3849
3850
3851
3852
3853
3854
3855
3856
3857
3858
3859
3860
3861
3862
3863
3864
3865
3866
3867
3868
3869
3870
3871
3872
3873
3874
3875
3876
3877
3878
3879
3880
3881
3882
3883
3884
3885
3886
3887
3888
3889
3890
3891
3892
3893
3894
3895
3896
3897
3898
3899
3900
3901
3902
3903
3904
3905
3906
3907
3908
3909
3910
3911
3912
3913
3914
3915
3916
3917
3918
3919
3920
3921
3922
3923
3924
3925
3926
3927
3928
3929
3930
3931
3932
3933
3934
3935
3936
3937
3938
3939
3940
3941
3942
3943
3944
3945
3946
3947
3948
3949
3950
3951
3952
3953
3954
3955
3956
3957
3958
3959
3960
3961
3962
3963
3964
3965
3966
3967
3968
3969
3970
3971
3972
3973
3974
3975
3976
3977
3978
3979
3980
3981
3982
3983
3984
3985
3986
3987
3988
3989
3990
3991
3992
3993
3994
3995
3996
3997
3998
3999
4000
4001
4002
4003
4004
4005
4006
4007
4008
4009
4010
4011
4012
4013
4014
4015
4016
4017
4018
4019
4020
4021
4022
4023
4024
4025
4026
4027
4028
4029
4030
4031
4032
4033
4034
4035
4036
4037
4038
4039
4040
4041
4042
4043
4044
4045
4046
4047
4048
4049
4050
4051
4052
4053
4054
4055
4056
4057
4058
4059
4060
4061
4062
4063
4064
4065
4066
4067
4068
4069
4070
4071
4072
4073
4074
4075
4076
4077
4078
4079
4080
4081
4082
4083
4084
4085
4086
4087
4088
4089
4090
4091
4092
4093
4094
4095
4096
4097
4098
4099
4100
4101
4102
4103
4104
4105
4106
4107
4108
4109
4110
4111
4112
4113
4114
4115
4116
4117
4118
4119
4120
4121
4122
4123
4124
4125
4126
4127
4128
4129
4130
4131
4132
4133
4134
4135
4136
4137
4138
4139
4140
4141
4142
4143
4144
4145
4146
4147
4148
4149
4150
4151
4152
4153
4154
4155
4156
4157
4158
4159
4160
4161
4162
4163
4164
4165
4166
4167
4168
4169
4170
4171
4172
4173
4174
4175
4176
4177
4178
4179
4180
4181
4182
4183
4184
4185
4186
4187
4188
4189
4190
4191
4192
4193
4194
4195
4196
4197
4198
4199
4200
4201
4202
4203
4204
4205
4206
4207
4208
4209
4210
4211
4212
4213
4214
4215
4216
4217
4218
4219
4220
4221
4222
4223
4224
4225
4226
4227
4228
4229
4230
4231
4232
4233
4234
4235
4236
4237
4238
4239
4240
4241
4242
4243
4244
4245
4246
4247
4248
4249
4250
4251
4252
4253
4254
4255
4256
4257
4258
4259
4260
4261
4262
4263
4264
4265
4266
4267
4268
4269
4270
4271
4272
4273
4274
4275
4276
4277
4278
4279
4280
4281
4282
4283
4284
4285
4286
4287
4288
4289
4290
4291
4292
4293
4294
4295
4296
4297
4298
4299
4300
4301
4302
4303
4304
4305
4306
4307
4308
4309
4310
4311
4312
4313
4314
4315
4316
4317
4318
4319
4320
4321
4322
4323
4324
4325
4326
4327
4328
4329
4330
4331
4332
4333
4334
4335
4336
4337
4338
4339
4340
4341
4342
4343
4344
4345
4346
4347
4348
4349
4350
4351
4352
4353
4354
4355
4356
4357
4358
4359
4360
4361
4362
4363
4364
4365
4366
4367
4368
4369
4370
4371
4372
4373
4374
4375
4376
4377
4378
4379
4380
4381
4382
4383
4384
4385
4386
4387
4388
4389
4390
4391
4392
4393
4394
4395
4396
4397
4398
4399
4400
4401
4402
4403
4404
4405
4406
4407
4408
4409
4410
4411
4412
4413
4414
4415
4416
4417
4418
4419
4420
4421
4422
4423
4424
4425
4426
4427
4428
4429
4430
4431
4432
4433
4434
4435
4436
4437
4438
4439
4440
4441
4442
4443
4444
4445
4446
4447
4448
4449
4450
4451
4452
4453
4454
4455
4456
4457
4458
4459
4460
4461
4462
4463
4464
4465
4466
4467
4468
4469
4470
4471
4472
4473
4474
4475
4476
4477
4478
4479
4480
4481
4482
4483
4484
4485
4486
4487
4488
4489
4490
4491
4492
4493
4494
4495
4496
4497
4498
4499
4500
4501
4502
4503
4504
4505
4506
4507
4508
4509
4510
4511
4512
4513
4514
4515
4516
4517
4518
4519
4520
4521
4522
4523
4524
4525
4526
4527
4528
4529
4530
4531
4532
4533
4534
4535
4536
4537
4538
4539
4540
4541
4542
4543
4544
4545
4546
4547
4548
4549
4550
4551
4552
4553
4554
4555
4556
4557
4558
4559
4560
4561
4562
4563
4564
4565
4566
4567
4568
4569
4570
4571
4572
4573
4574
4575
4576
4577
4578
4579
4580
4581
4582
4583
4584
4585
4586
4587
4588
4589
4590
4591
4592
4593
4594
4595
4596
4597
4598
4599
4600
4601
4602
4603
4604
4605
4606
4607
4608
4609
4610
4611
4612
4613
4614
4615
4616
4617
4618
4619
4620
4621
4622
4623
4624
4625
4626
4627
4628
4629
4630
4631
4632
4633
4634
4635
4636
4637
4638
4639
4640
4641
4642
4643
4644
4645
4646
4647
4648
4649
4650
4651
4652
4653
4654
4655
4656
4657
4658
4659
4660
4661
4662
4663
4664
4665
4666
4667
4668
4669
4670
4671
4672
4673
4674
4675
4676
4677
4678
4679
4680
4681
4682
4683
4684
4685
4686
4687
4688
4689
4690
4691
4692
4693
4694
4695
4696
4697
4698
4699
4700
4701
4702
4703
4704
4705
4706
4707
4708
4709
4710
4711
4712
4713
4714
4715
4716
4717
4718
4719
4720
4721
4722
4723
4724
4725
4726
4727
4728
4729
4730
4731
4732
4733
4734
4735
4736
4737
4738
4739
4740
4741
4742
4743
4744
4745
4746
4747
4748
4749
4750
4751
4752
4753
4754
4755
4756
4757
4758
4759
4760
4761
4762
4763
4764
4765
4766
4767
4768
4769
4770
4771
4772
4773
4774
4775
4776
4777
4778
4779
4780
4781
4782
4783
4784
4785
4786
4787
4788
4789
4790
4791
4792
4793
4794
4795
4796
4797
4798
4799
4800
4801
4802
4803
4804
4805
4806
4807
4808
4809
4810
4811
4812
4813
4814
4815
4816
4817
4818
4819
4820
4821
4822
4823
4824
4825
4826
4827
4828
4829
4830
4831
4832
4833
4834
4835
4836
4837
4838
4839
4840
4841
4842
4843
4844
4845
4846
4847
4848
4849
4850
4851
4852
4853
4854
4855
4856
4857
4858
4859
4860
4861
4862
4863
4864
4865
4866
4867
4868
4869
4870
4871
4872
4873
4874
4875
4876
4877
4878
4879
4880
4881
4882
4883
4884
4885
4886
4887
4888
4889
4890
4891
4892
4893
4894
4895
4896
4897
4898
4899
4900
4901
4902
4903
4904
4905
4906
4907
4908
4909
4910
4911
4912
4913
4914
4915
4916
4917
4918
4919
4920
4921
4922
4923
4924
4925
4926
4927
4928
4929
4930
4931
4932
4933
4934
4935
4936
4937
4938
4939
4940
4941
4942
4943
4944
4945
4946
4947
4948
4949
4950
4951
4952
4953
4954
4955
4956
4957
4958
4959
4960
4961
4962
4963
4964
4965
4966
4967
4968
4969
4970
4971
4972
4973
4974
4975
4976
4977
4978
4979
4980
4981
4982
4983
4984
4985
4986
4987
4988
4989
4990
4991
4992
4993
4994
4995
4996
4997
4998
4999
5000
5001
5002
5003
5004
5005
5006
5007
5008
5009
5010
5011
5012
5013
5014
5015
5016
5017
5018
5019
5020
5021
5022
5023
5024
5025
5026
5027
5028
5029
5030
5031
5032
5033
5034
5035
5036
5037
5038
5039
5040
5041
5042
5043
5044
5045
5046
5047
5048
5049
5050
5051
5052
5053
5054
5055
5056
5057
5058
5059
5060
5061
5062
5063
5064
5065
5066
5067
5068
5069
5070
5071
5072
5073
5074
5075
5076
5077
5078
5079
5080
5081
5082
5083
5084
5085
5086
5087
5088
5089
5090
5091
5092
5093
5094
5095
5096
5097
5098
5099
5100
5101
5102
5103
5104
5105
5106
5107
5108
5109
5110
5111
5112
5113
5114
5115
5116
5117
5118
5119
5120
5121
5122
5123
5124
5125
5126
5127
5128
5129
5130
5131
5132
5133
5134
5135
5136
5137
5138
5139
5140
5141
5142
5143
5144
5145
5146
5147
5148
5149
5150
5151
5152
5153
5154
5155
5156
5157
5158
5159
5160
5161
5162
5163
5164
5165
5166
5167
5168
5169
5170
5171
5172
5173
5174
5175
5176
5177
5178
5179
5180
5181
5182
5183
5184
5185
5186
5187
5188
5189
5190
5191
5192
5193
5194
5195
5196
5197
5198
5199
5200
5201
5202
5203
5204
5205
5206
5207
5208
5209
5210
5211
5212
5213
5214
5215
5216
5217
5218
5219
5220
5221
5222
5223
5224
5225
5226
5227
5228
5229
5230
5231
5232
5233
5234
5235
5236
5237
5238
5239
5240
5241
5242
5243
5244
5245
5246
5247
5248
5249
5250
5251
5252
5253
5254
5255
5256
5257
5258
5259
5260
5261
5262
5263
5264
5265
5266
5267
5268
5269
5270
5271
5272
5273
5274
5275
5276
5277
5278
5279
5280
5281
5282
5283
5284
5285
5286
5287
5288
5289
5290
5291
5292
5293
5294
5295
5296
5297
5298
5299
5300
5301
5302
5303
5304
5305
5306
5307
5308
5309
5310
5311
5312
5313
5314
5315
5316
5317
5318
5319
5320
5321
5322
5323
5324
5325
5326
5327
5328
5329
5330
5331
5332
5333
5334
5335
5336
5337
5338
5339
5340
5341
5342
5343
5344
5345
5346
5347
5348
5349
5350
5351
5352
5353
5354
5355
5356
5357
5358
5359
5360
5361
5362
5363
5364
5365
5366
5367
5368
5369
5370
5371
5372
5373
5374
5375
5376
5377
5378
5379
5380
5381
5382
5383
5384
5385
5386
5387
5388
5389
5390
5391
5392
5393
5394
5395
5396
5397
5398
5399
5400
5401
5402
5403
5404
5405
5406
5407
5408
5409
5410
5411
5412
5413
5414
5415
5416
5417
5418
5419
5420
5421
5422
5423
5424
5425
5426
5427
5428
5429
5430
5431
5432
5433
5434
5435
5436
5437
5438
5439
5440
5441
5442
5443
5444
5445
5446
5447
5448
5449
5450
5451
5452
5453
5454
5455
5456
5457
5458
5459
5460
5461
5462
5463
5464
5465
5466
5467
5468
5469
5470
5471
5472
5473
5474
5475
5476
5477
5478
5479
5480
5481
5482
5483
5484
5485
5486
5487
5488
5489
5490
5491
5492
5493
5494
5495
5496
5497
5498
5499
5500
5501
5502
5503
5504
5505
5506
5507
5508
5509
5510
5511
5512
5513
5514
5515
5516
5517
5518
5519
5520
5521
5522
5523
5524
5525
5526
5527
5528
5529
5530
5531
5532
5533
5534
5535
5536
5537
5538
5539
5540
5541
5542
5543
5544
5545
5546
5547
5548
5549
5550
5551
5552
5553
5554
5555
5556
5557
5558
5559
5560
5561
5562
5563
5564
5565
5566
5567
5568
5569
5570
5571
5572
5573
5574
5575
5576
5577
5578
5579
5580
5581
5582
5583
5584
5585
5586
5587
5588
5589
5590
5591
5592
5593
5594
5595
5596
5597
5598
5599
5600
5601
5602
5603
5604
5605
5606
5607
5608
5609
5610
5611
5612
5613
5614
5615
5616
5617
5618
5619
5620
5621
5622
5623
5624
5625
5626
5627
5628
5629
5630
5631
5632
5633
5634
5635
5636
5637
5638
5639
5640
5641
5642
5643
5644
5645
5646
5647
5648
5649
5650
5651
5652
5653
5654
5655
5656
5657
5658
5659
5660
5661
5662
5663
5664
5665
5666
5667
5668
5669
5670
5671
5672
5673
5674
5675
5676
5677
5678
5679
5680
5681
5682
5683
5684
5685
5686
5687
5688
5689
5690
5691
5692
5693
5694
5695
5696
5697
5698
5699
5700
5701
5702
5703
5704
5705
5706
5707
5708
5709
5710
5711
5712
5713
5714
5715
5716
5717
5718
5719
5720
5721
5722
5723
5724
5725
5726
5727
5728
5729
5730
5731
5732
5733
5734
5735
5736
5737
5738
5739
5740

<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
<html>
<head>
<title>Punicorum Liber Quintus</title>
<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=UTF-8">

<link rel = "stylesheet" type = "text/css" href = "siliusstyles.css">

<body>

<table class = "contents">
<tr>
<td class = "center" colspan = "3">
<a href = "../main.html">Præfatio</a>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
<b>Liber V</b>
</td>
<td>
<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
</td>
<td>
<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
</td>
</tr>
<tr>
<td class = "center" colspan = "3">
<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
</td>
</tr>
</table>

<hr class = "mid">

<span class = "pagenum">288</span>

<h3>C. SILII ITALICI</h3>

<h1 class = "extended">PUNICORUM</h1>


<h3>LIBER QUINTUS.</h3>

<hr>

<h4><a name = "lib5_arg" id = "lib5_arg">ARGUMENTUM.</a></h4>

<div class = "argument">
<p>Hannibal solis occasu loca insidiis nata, ubi maxime montes
Cortonenses Trasymenus subit, militibus obsederat; <a href =
"#line5_1">1-23</a>.</p>
<p>Flaminius autem postero die, vix dum satis certa luce, agmine
incomposito, et majore lixarum fere quam militum numero, angustias
superat; <a href = "#line5_24">24-52</a>.</p>
<p>Quo facto, confestim pugnæ signum proponit, et, neque variis
prodigiis territus, neque Corvini aliorumque, qui salutaria magis, quam
speciosa suadebant, monitis precibusque motus a proposito deflectit;
<a href = "#line5_53">53-104</a>.</p>
<p>Quin potius inanem hostis et periculi metum graviter increpat,
omnibusque jam ad prælium rite præparatis animum suorum, magna ex parte
fractum, verbis confirmat; <a href = "#line5_105">105-185</a>.</p>
<p>Hannibal ubi, id quod petierat, hostem lacu montibusque clausum
habet, suis quoque copiis tuba signum dat simul invadendi: quo audito,
omnes ex pluribus vallibus pariter decurrunt, et Romanis, quorum sortem
Dii quoque, excepta Junone, lugent, undique circumfunduntur; <a href =
"#line5_186">186-207</a>.</p>
<p>Tum Picentes pugnam capessunt, et Pœnis secunda fortuna, Romanis ira
ac desperatione adcensis, diu dubia utrimque victoria dimicatur; <a href
= "#line5_208">208-228</a>.</p>
<p>Ex Romanis Lateranus et Lentulus in medios hostes ruunt; <a href =
"#line5_229">229-257</a>.</p>
<p>Nerius et Volunx pereunt; <a href = "#line5_258">258-267</a>.</p>
<p>Inter reliquos vero eminet Appius juvenis, qui in fortissimum quemque
impetum facit; sed postremo a Magone, qui ad mortem Isalcis, generi sui,
vindicandam adproperat, hasta trajicitur; <a href =
"#line5_268">268-332</a>.</p>
<p>Nec minus tristem vitæ exitum habet Mamercus, qui, dum cæso signifero
Lusitano vexilloque ei erepto fœdam suorum fugam sistit, permultis
vulneribus confossus cadit; <a href = "#line5_333">333-343</a>.</p>
<p>Magonem ab Appio vulneratum ex pugna
<span class = "pagenum">289</span>
subducit Hannibal, ut a Synhalo in castris sanetur; <a href =
"#line5_344">344-375</a>.</p>
<p>Quos ubi ex acie excedere videt consul, optatam sibi rei bene gerendæ
occasionem oblatam ratus, animum recipit, et Bogum, Pagasum, Othryn,
giganti similem, ingentemque aliorum Pœnorum numerum prosternit; <a href
= "#line5_376">376-456</a>.</p>
<p>Dum hæc in campo geruntur, multi Romanorum et Siculi, auxilio ipsis
ab Hierone missi, in colles et silvas confugiunt, ubi Sychæus Tauranum
aliosque trepidos cædit, et arbores, in quas conscenderant, vel bipenni
succidit, vel igne circumdat, donec eum successu elatum consul, gladio
per latus adacto, jugulat; <a href = "#line5_457">457-529</a>.</p>
<p>Interim, Hannibal cum fratre sanato in prælium redit, et præter alios
Fontanum, Butam, Lævinum, Viridasium, Fadum, Labicum et Herminium
obtruncat; <a href = "#line5_530">530-583</a>.</p>
<p>Qua hostium strage edita, ex mæsto vultu et clamore Pœnorum, qui
exanimum Sychæi corpus in castra deferunt, jacturam tanti viri animo
præsagit, cujus ulciscendi causa Flaminium ad singulare certamen
provocat, quod et temerarius hic vir non detrectat; <a href =
"#line5_584">584-610</a>.</p>
<p>Sed repente ingens terræ motus oritur, qui duces, ad impetum
faciendum jam paratos, dirimit, Romanosque metu perculsos in fugam
convertit; <a href = "#line5_611">611-631</a>.</p>
<p>Quos dum revocat consul, Ducarius, Insuber eques, facie eum
noscitans, populares suos ad vindicandam cladem, olim ab eo acceptam,
incitat: quo facto Flaminius magno telorum numero, et fortissimorum
juvenum, qui omni spe abjecta voluntariam sibi mortem consciscunt,
acervo obruitur; <a href = "#line5_632">632-666</a>.</p>
<p>Prælio ita confecto, Hannibal cum fratre campum perlustrans, signa
virtutis Romanæ, in mortuorum quoque vultu corporibusque conspicuæ,
admiratione spectaculi obstupefactus suis commendat, et inminente jam
nocte in castra redit; <a href = "#line5_667">667-678</a>.</p>
</div>

<hr class = "tiny">

<div class = "text">
<p><a name = "line5_1" id = "line5_1"> </a>
<span class = "smallcaps">Ceperat</span> Etruscos <a href =
"#var5_1">occulto milite</a> colles</p>
<p><a name = "line5_2" id = "line5_2"> </a>
Sidonius ductor, perque alta silentia noctis</p>
<p><a name = "line5_3" id = "line5_3"> </a>
Silvarum anfractus cæcis <a href = "#var5_3">insiderat</a> armis.</p>
<span class = "pagenum">290</span>
<p><a name = "line5_4" id = "line5_4"> </a>
At <a href = "#var5_4">parte e læva</a>, restagnans gurgite vasto,</p>
<span class = "linenum">5</span>
<p><a name = "line5_5" id = "line5_5"> </a>
Effigiem in pelagi lacus <a href = "#var5_5">humectabat</a> inertis,</p>
<p><a name = "line5_6" id = "line5_6"> </a>
Et late multo fœdabat proxima limo:</p>
<p><a name = "line5_7" id = "line5_7"> </a>
Quæ vada, Faunigenæ regnata antiquitus <a href = "#var5_7">Arno</a>,</p>
<span class = "pagenum">291</span>
<p><a name = "line5_8" id = "line5_8"> </a>
Nunc volvente die Trasymeni nomina servant.</p>
</div>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">289</span>
<a name = "not5_1" id = "not5_1" href = "#line5_1">1</a>&nbsp;<a name =
"not5_2" id = "not5_2" href = "#line5_1">sq.</a>
Cf. Liv. XXII,&nbsp;4, et Polyb. III, 83.
&mdash;<a name = "not5_3" id = "not5_3" href =
"#line5_3">3.</a>&nbsp;<i>cæcis armis</i>, insidiis. <i>Cæca</i> passive
dici occultata, ἀόρατα, obscura, quæ non videntur, seu
<span class = "pagenum notes">290</span>
latent, et hinc quoque ignota, obscura, ignobilia, multis exemplis
probarunt Heinsii et Drak. ad h.l. et ad <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_7">VI,&nbsp;7</a>. Plura desideranti suppeditabunt
Burm. ad Val. Fl. VI, 422; Heins. ad Ovid. Fast. II, 214, et Met.
I,&nbsp;307; III, 490; XI, 517, ad Val. Fl. VIII, 329, et Gifan. Ind.
Lucret. Cf. inf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_75">ad
VI, 75</a>, et Ind.
&mdash;<a name = "not5_5" id = "not5_5" href =
"#line5_5">5.</a>&nbsp;<i>in Effigiem</i>, in modum,
<span class = "pagenum notes">291</span>
instar.
&mdash;<a name = "not5_8" id = "not5_8" href =
"#line5_8">8.</a>&nbsp;<i>volvente die</i>, ut ap. Virg. Æn.
I,&nbsp;269, et Ge. II, 402, ad quæ loca vid. Heyne. Cf. sup. <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#not3_579">ad III, 579</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_9" id = "line5_9"> </a>
Lydius huic genitor, Tmoli decus, <a href = "#var5_9">æquore
longo</a></p>
<span class = "linenum">10</span>
<p><a name = "line5_10" id = "line5_10"> </a>
Mæoniam quondam in Latias advexerat oras</p>
<p><a name = "line5_11" id = "line5_11"> </a>
Tyrrhenus pubem, dederatque vocabula terris;</p>
<p><a name = "line5_12" id = "line5_12"> </a>
Isque insueta <a href = "#var5_12">tubæ</a> monstravit murmura <a href =
"#var5_12">primus</a></p>
<p><a name = "line5_13" id = "line5_13"> </a>
Gentibus, et bellis ignava silentia rupit.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_9" id = "not5_9" href = "#line5_9">9</a> <a name =
"not5_10" id = "not5_10" href = "#line5_9">seqq.</a>
Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_719">ad IV, 719</a>.
&mdash;<a href = "#line5_9">9.</a>&nbsp;<i>Tmolus</i>, Lydiæ urbs (ap.
Herodot. I,&nbsp;84, et Tac. Ann. II, 47, ubi vid. Ern.) et mons, vino
generoso, sed et croco abundans, de quo dubitat quidem Heynius ad Virg.
Ge. I,&nbsp;56. Sed vid. Columel. III, <span class =
"smallcaps">viii</span>,&nbsp;4, ibique Gesn.
&mdash;<a name = "not5_12" id = "not5_12" href =
"#line5_12">12.</a>&nbsp;Hanc inventionem Tyrrheno Pisæo tribuit Plin.
VII, 56; Tyrrheno Herculis f. Hygin. fab. 274, ubi vid. Muncker. incolis
Vetuloniæ Sil. VIII, 488; alii aliis populis, sed plerique omnino
Tyrrhenis; vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_19">ad
II, 19</a>.
&mdash;<a name = "not5_13" id = "not5_13" href =
"#line5_13">13.</a>&nbsp;<i>bellis ignava silentia rupit</i>, sustulit,
morem belli segnius gerendi sine tubarum cantu, qui milites ad pugnas
adcendit, Drak. Cf. IV, 169 sq.
&mdash;<i>ignava silentia</i>, ignavos milites reddentia: nam tubis
alacres ad pugnam animi fiunt. Ern.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_14" id = "line5_14"> </a>
Nec modicus voti natum ad majora fovebat.</p>
<span class = "linenum">15</span>
<p><a name = "line5_15" id = "line5_15"> </a>
Verum ardens puero, castumque exuta pudorem,</p>
<p><a name = "line5_16" id = "line5_16"> </a>
(Nam forma certare Deis, Trasymene, valeres)</p>
<p><a name = "line5_17" id = "line5_17"> </a>
Litore conreptum stagnis <a href = "#var5_17">demisit</a> Agylle,</p>
<p><a name = "line5_18" id = "line5_18"> </a>
Flore capi juvenum primævo <a href = "#var5_18">lubrica mentem</a></p>
<p><a name = "line5_19" id = "line5_19"> </a>
Nympha, nec Idalia lenta incaluisse sagitta.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_15" id = "not5_15" href = "#line5_15">15.</a>
<i>puero</i>, Trasymeno juvene, Tyrrheni f.
&mdash;<i>ardere aliquo</i>, ut <i>tepere</i>, <i>calere</i>,
<i>perire</i> et mox v.&nbsp;19, <i>incalescere</i>. Veteres <i>ardere
in aliquo</i>, <i>aliquem</i> (propter a.), <i>in aliquem</i>, sed
plerumque <i>aliquo</i> dixisse, monet Drak. Conf. Broukh. ad Prop.
I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iv</span>, 12.
&mdash;<a name = "not5_17" id = "not5_17" href =
"#line5_17">17.</a>&nbsp;<i>stagnis demisit</i>, more Naiadum.
&mdash;<i>Agylle</i>, Nympha Trasymeni lacus, unde dicta putatur
<i>Agylla</i>, Tuscia urbs, quæ etiam <i>Cære</i>, et nunc
<i>Cervetere</i> vocatur; vid. Plin. III,&nbsp;5, et Heyne Exc. III, ad
Virg. Æn. VIII, 478 sqq.
&mdash;Formosos juvenes a Nymphis aliisque Diis rapi, satis nota res
est. De origine et sensu hujus mythi vide Heyne in <i>Antiq. <ins class
= "correction" title = "‘Auffätzen’ legitur">Aufsätzen</ins></i>
Fasc.&nbsp;I; et commentat. meam in S.&nbsp;V. Henkii <i>Magazin für
Religions philosophie</i>, vol. VI, Fasc.&nbsp;I, p.&nbsp;194... 210.
&mdash;<a name = "not5_18" id = "not5_18" href =
"#line5_18">18.</a>&nbsp;<i>lubrica capi</i>, quæ facile raptimque
capiebatur.
&mdash;<a name = "not5_19" id = "not5_19" href =
"#line5_19">19.</a>&nbsp;<i>sagitta Idalia</i>, hoc est Veneris, cui
sacrum erat Idalium, Cypri opp. et
<span class = "pagenum notes">292</span>
mons. vid. Intpp. ad Virg. Æn. I,&nbsp;681.
&mdash;<i>sagitta incaluisse</i>, ἀοριστως et venuste: nam amor, igni et
flammæ similis, urit ac torret, (Anacr. X,&nbsp;15; XXI,&nbsp;7; Theocr.
II, 40; III, 17, al.) unde etiam poetæ Cupidini ἰοὺς πυρφόρους tribuunt,
<i>ardentes sagittas</i> Hor. Od. II, <span class =
"smallcaps">viii</span>, 15 (ubi vid. Jani), ὀϊστοὺς πυριπνεύστους
Musæus v.&nbsp;88; πυρόεντα βέλη Anthol. IV, 470, et πυριβλήτους (forte,
πυριφλέκτους) ἀκίδας auctor carm. Meleagri. Cf. inf. <a class =
"crossref missing" href = "bookXI.html#line11_389" title = "recte 389 et 396">XI, 391 et 398</a>, ubi Drak. laudat Mosch. I,&nbsp;23.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">292</span>
<span class = "linenum">20</span>
<p><a name = "line5_20" id = "line5_20"> </a>
<a href = "#var5_20">Solatæ</a> viridi penitus fovere sub antro</p>
<p><a name = "line5_21" id = "line5_21"> </a>
<a href = "#var5_21">Naides</a>, amplexus undosaque regna trementem.</p>
<p><a name = "line5_22" id = "line5_22"> </a>
Hinc dotale lacus nomen, lateque hymenæo</p>
<p><a name = "line5_23" id = "line5_23"> </a>
Conscia lascivo <a href = "#var5_23">Trasymenus</a> dicitur unda.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_20" id = "not5_20" href = "#line5_20">20</a> <a name =
"not5_21" id = "not5_21" href = "#line5_20">seq.</a>
Naiades consolabantur Trasymenum, qui undas extimescebat et amplexus
Nymphæ, quæ mox ei lacus imperium in dotem dabat.
&mdash;<i>fovere</i>, metum et dolorem levarunt, ut vulnus, cui fomenta
adhibentur.
&mdash;Respexit Silius ad hæc Theocriti, Ειδ. <span class = "greek"
title = "XIII">ΙΓ</span>, 53 sq.</p>

<div class = "verse">
<p>Νύμφαι μὲν σφετέροις ἐπὶ γούνασι κοῦρον ἔχοισαι</p>
<p>Δακρυόεντ᾽, ἀγανοῖσι παρεψύχοντ᾽ ἐπέεσσιν.</p>
</div>

<p class = "notes">
Quod apud nos carmine suaviori imitatus est egregius ille veterum
æmulator, morte infelicissima Musis et Patriæ ereptus juvenis, Andreas
<i>Chénier</i>:</p>

<div class = "verse ital">
<p>Sur leur sein, dans leurs bras, assis au milieu d’elles,</p>
<p>Leur bouche en mots mielleux, où l’amour est vanté,</p>
<p>Le rassure, et le loue, et flatte sa beauté.</p>
<p>Leurs mains vont caressant sur sa joue enfantine</p>
<p>De la jeunesse en fleur la première étamine,</p>
<p>Ou sèchent en riant quelques pleurs gracieux,</p>
<p>Dont la frayeur subite avait rempli ses yeux.</p>

<p class = "right">
Idyll. Hylas. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_22" id = "not5_22" href = "#line5_22">22.</a>
<i>dotalis</i> propr. ipse lacus, qui <i>nomen</i> inde adcepit.
&mdash;<a name = "not5_23" id = "not5_23" href =
"#line5_23">23.</a>&nbsp;<i>Conscia</i>, vid. <a class = "crossref" href
= "bookIII.html#not3_395">ad III, 395</a>.
&mdash;<i>lascivo hymenæo</i>, ut <i>lasciva licentia</i> et <i>lascivi
amores</i>, ap. Hor. Od. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">xix</span>,&nbsp;3, et II, <span class =
"smallcaps">xi</span>,&nbsp;7.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_24" id = "line5_24"> </a>
<a href = "#var5_24">Et</a> jam curriculo nigram nox roscida metam</p>
<span class = "pagenum">293</span>
<span class = "linenum">25</span>
<p><a name = "line5_25" id = "line5_25"> </a>
Stringebat, nec se thalamis Tithonia conjux</p>
<p><a name = "line5_26" id = "line5_26"> </a>
Protulerat, stabatque nitens in limine primo,</p>
<p><a name = "line5_27" id = "line5_27"> </a>
Quum minus <a href = "#var5_27">abnuerit</a> noctem desîsse viator,</p>
<p><a name = "line5_28" id = "line5_28"> </a>
Quam cœpisse diem: consul carpebat iniquas,</p>
<p><a name = "line5_29" id = "line5_29"> </a>
Prægrediens signa ipsa, vias, omnisque ruebat</p>
<span class = "linenum">30</span>
<p><a name = "line5_30" id = "line5_30"> </a>
Mixtus eques; nec discretis levia arma maniplis,</p>
<p><a name = "line5_31" id = "line5_31"> </a>
Insertique globo pedites, et inutile Marti</p>
<p><a name = "line5_32" id = "line5_32"> </a>
Lixarum vulgus, præsago cuncta tumultu</p>
<p><a name = "line5_33" id = "line5_33"> </a>
Inplere, ac pugnam fugientum more petebant.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_24" id = "not5_24" href = "#line5_24">24.</a>
Vario ornatu expressa crepusculi matutini descriptio. Dausq. comparat
Ovid. Her. XIV, 21, 22, et Met. IV, 399 sq. et Amor. I,&nbsp;<span class
= "smallcaps">v</span>,&nbsp;5; Apollon. II, et alios, quibus Drak.
addit Ovid. Met. VII, 706, et Sen. Herc. Fur. 671. Flaminium <i>vix dum
certa luce</i> et εὐθέως ὑπὸ τὴν ἑωθινὴν angustias superasse, memorant
<span class = "pagenum notes">293</span>
Liv. XXII,&nbsp;4, et Polyb. III, 83, extr.
&mdash;<i>metam</i>, ut ap. Virg. Æn. V,&nbsp;835, ubi vid. Heyne et
Exc. II, ad Æn. II, de noctis curru et equis. Forma loquendi
<i>stringere metam</i> petita a circo, ubi currus proxime metam ita
flectendus erat, ut tamen eam non tangeret; περὶ νύσσαν Ἀσφαλέως
κάμπτοντα τροχῷ σύριγγα φυλάξαι Theocrit. XXIV, 118; conf. <a class =
"crossref" href = "bookVIII.html#line8_48">VIII, 48</a>; <a class =
"crossref" href = "bookXIII.html#line13_299">XIII, 299</a>, et inpr.
<a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_361">XVI, 361, 362</a>,
ubi Drak. laudat Nonn. Dionys. XXXVII, 195, et Sophocl. Electr. 746.
Eodem sensu <i>meta teri</i>, vel <i>radi</i> dicitur poetis et εὖ περὶ
τέρμαθ᾽ ἑλίσσειν, στρέφειν ἐγγύθεν et μάλ᾽ ἐγχρίμψαι νύσσῃ Hom. Iliad.
ψ, 306... 348. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_350">ad IV, 350</a>; Heins. ad Ovid. Am. III, <span
class = "smallcaps">xv</span>,&nbsp;2, et Jani ad Hor. Od. I,&nbsp;<span
class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;4.
&mdash;<a name = "not5_26" id = "not5_26" href =
"#line5_26">26.</a>&nbsp;<i>nitens</i> ore, nitida, pulchra, nisi malis
pedem figens, ut ap. Virg. Æn. II, 380.
&mdash;<i>in limine primo</i>, ut ibid. v.&nbsp;269, et inf. <a class =
"crossref" href = "bookXVI.html#line16_230">XVI, 230</a>.
&mdash;<a name = "not5_30" id = "not5_30" href =
"#line5_30">30.</a>&nbsp;<i>levia arma</i>, ut ap. Virg. Æn. XI, 512.
&mdash;<a name = "not5_32" id = "not5_32" href =
"#line5_32">32.</a>&nbsp;Τηλικοῦτον γὰρ προενεβεβλήκει κατελπισμὸν τοῖς
ὄχλοις, ὥστε πλείους εἶναι τῶν τὰ ὅπλα φερόντων τοὺς ἐκτὸς παρεπομένους,
τῆς ὠφελείας χάριν, κομίζοντας ἁλύσεις καὶ πέδας, καὶ πᾶσαν τὴν τοιαύτην
παρασκευήν Polyb. III, 82.
&mdash;<a name = "not5_33" id = "not5_33" href =
"#line5_33">33.</a>&nbsp;<i>fugientum more</i>, sine ordine.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_34" id = "line5_34"> </a>
Tum super ipse lacus, densam caligine cæca</p>
<span class = "linenum">35</span>
<span class = "linenum">35</span>
<p><a name = "line5_35" id = "line5_35"> </a>
Exhalans nebulam, late conruperat omnem</p>
<p><a name = "line5_36" id = "line5_36"> </a>
Prospectum miseris, atque atræ noctis amictu</p>
<p><a name = "line5_37" id = "line5_37"> </a>
Squalebat <a href = "#var5_37">pressum</a> picea inter nubila cælum.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_34" id = "not5_34" href = "#line5_34">34</a> <a name =
"not5_35" id = "not5_35" href = "#line5_34">sq.</a>
<i>Orta ex lacu nebula, campo quam montibus densior sederat</i>, Liv.
XXII,&nbsp;4. Cf. Polyb. III, 84.
&mdash;<i>super</i>, insuper.
&mdash;<a name = "not5_37" id = "not5_37" href =
"#line5_37">37.</a>&nbsp;<i>cælum pressum</i>, circumdatum, ut <a class
= "crossref" href = "bookXII.html#line12_131">XII, 131</a>, vel tectum,
opertum, <i>amictu</i>, nigro quasi peplo noctis.
&mdash;<i>picea nubila</i>, νέφος μελάντερον ἠΰτε πίσσα Il. δ, 277. Cf.
V.L.
&mdash;<i>Squalebat</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_211">ad I,&nbsp;211</a>.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_38" id = "line5_38"> </a>
Nec Pœnum liquere doli: sedet ense reposto</p>
<span class = "pagenum">294</span>
<p><a name = "line5_39" id = "line5_39"> </a>
Abditus, et nullis properantem obcursibus arcet.</p>
<span class = "linenum">40</span>
<p><a name = "line5_40" id = "line5_40"> </a>
<a href = "#var5_40">Ire datur; longeque patet, ceu pace quieta,</a></p>
<p><a name = "line5_41" id = "line5_41"> </a>
Incustoditum, mox inremeabile, litus.</p>
<p><a name = "line5_42" id = "line5_42"> </a>
Namque sub angustas artato limite fauces</p>
<p><a name = "line5_43" id = "line5_43"> </a>
In fraudem ducebat iter, geminumque receptis</p>
<p><a name = "line5_44" id = "line5_44"> </a>
Exitium, hinc rupes, hinc undæ claustra premebant.</p>
<span class = "linenum">45</span>
<p><a name = "line5_45" id = "line5_45"> </a>
<a href = "#var5_45">At cura</a> umbroso servabat vertice montis</p>
<p><a name = "line5_46" id = "line5_46"> </a>
Hostilem ingressum, <a href = "#var5_46">refugos habitura</a> sub
ictu.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_38" id = "not5_38" href = "#line5_38">38.</a>
Cf. Liv. XXII,&nbsp;4, et Polyb. III, 83.
&mdash;<i>Nec Pœnum liquere doli</i>, Hannibal, fecundum in fraudes
ingenium, sua arte fallendi usus est.
<span class = "pagenum notes">294</span>
Male Marsus exponit: doli Pœnorum non patuere.
&mdash;<i>sedet Abditus</i>, ἐνεδρεύων, vel potius quietus in castris,
quæ in aperto ac patentiori campo locaverat, nec prohibet Romanos, in
angustias, inter lacum et montes, quos leviter armatis obsederat,
ingredi, et propius ad castra sua, quæ spernebant, adcedere; ut ita
vario discrimine, quod angustiæ, montes, lacus et insidiæ minabantur,
undique urgerentur Cf. <a class = "crossref" href =
"#line5_93">v.&nbsp;93 sq.</a>, <a class = "crossref" href =
"#line5_198">198 sq.</a></p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_44" id = "not5_44" href = "#line5_44">44.</a>
<i>undæ claustra</i>, lacus obstans.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_45" id = "not5_45" href = "#line5_45">45.</a>
<i>cura</i>, Pœnus curiosus et ad omnia intentus; vel, notante
N.&nbsp;Heinsio, excubitorum et speculatorum custodia ac statio.
&mdash;<a name = "not5_46" id = "not5_46" href =
"#line5_46">46.</a>&nbsp;<i>sub ictu</i>, vid. <a class = "crossref"
href = "bookIV.html#not4_42">ad IV, 42</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_47" id = "line5_47"> </a>
Haud secus ac vitreas sollers piscator ad undas,</p>
<p><a name = "line5_48" id = "line5_48"> </a>
Ore levem patulo texens de vimine nassam,</p>
<p><a name = "line5_49" id = "line5_49"> </a>
Cautius interiora ligat, mediamque per alvum,</p>
<span class = "linenum">50</span>
<p><a name = "line5_50" id = "line5_50"> </a>
Sensim <a href = "#var5_50">fastigans</a>, compressa cacumina
nectit,</p>
<span class = "pagenum">295</span>
<p><a name = "line5_51" id = "line5_51"> </a>
Ac fraude artati remeare foraminis arcet</p>
<p><a name = "line5_52" id = "line5_52"> </a>
Introitu facilem, quem traxit ab æquore, piscem.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_47" id = "not5_47" href = "#line5_47">47 sq.</a>
Egregia comparatio, cui similem vid. inf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_500">VII, 500 sq.</a> «Non aliter, quam qui sparsa,
etc.»
&mdash;<a class = "missing" name = "not5_48" id = "not5_48" href =
"#line5_48" title = "numerus deest">48.</a>&nbsp;<i>nassa</i>, calathus
vimineus angusti colli, ἐκ σχοίνων λαβύρινθοι Theocr. XXI, 11, κύρτος,
de quo v. Oppian. Ἁλιευτ. III, 85 et 341 sq. Draken. adposuit verba
Sapph. in Anthol. Gr. III, <span class = "smallcaps">iv</span>,&nbsp;1,
et Festi, «piscatorii vasis genus, quo quum intravit piscis, exire non
potest.» Hæc <i>nassa</i> γραφικῶς h.l. definitur.
&mdash;<a name = "not5_50" id = "not5_50" href =
"#line5_50">50.</a>&nbsp;<i>fastigans</i>, acuens, in artum contrahens.
Hoc verbum ubivis fere in optimis codicibus, quibus lex metri h.l.
faveat, <i>fastigare</i>, non <i>fastigiare</i>, scribi, et vel a
<i>fastu</i>, vel a <i>fastigio</i> formari, copiosius docuit Drakenb.
&mdash;<i>cacumina</i>,
<span class = "pagenum notes">295</span>
τὰ ἄκρα, vimina summa.
&mdash;<a name = "not5_52" id = "not5_52" href =
"#line5_52">52.</a>&nbsp;<i>Introitu facilem</i>, active, qui facile
intrat. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_615">ad
I,&nbsp;615</a>.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_53" id = "line5_53"> </a>
Ocius interea propelli signa jubebat</p>
<p><a name = "line5_54" id = "line5_54"> </a>
Excussus consul fatorum turbine mentem,</p>
<span class = "linenum">55</span>
<p><a name = "line5_55" id = "line5_55"> </a>
Donec flammiferum tollentes æquore currum</p>
<p><a name = "line5_56" id = "line5_56"> </a>
Solis equi sparsere diem: jamque, orbe renato,</p>
<p><a name = "line5_57" id = "line5_57"> </a>
Diluerat nebulas Titan, sensimque fluebat</p>
<p><a name = "line5_58" id = "line5_58"> </a>
<a href = "#var5_58">Caligo in terras</a> nitido resoluta sereno.</p>
<p><a name = "line5_59" id = "line5_59"> </a>
Tunc ales, priscum populis de more Latinis</p>
<span class = "linenum">60</span>
<p><a name = "line5_60" id = "line5_60"> </a>
Auspicium, quum bella parant, mentesque Deorum</p>
<p><a name = "line5_61" id = "line5_61"> </a>
Explorant super <a href = "#var5_61">eventu</a>, ceu præscia luctus,</p>
<p><a name = "line5_62" id = "line5_62"> </a>
Damnavit vesci, planctuque alimenta refugit.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_53" id = "not5_53" href = "#line5_53">53.</a>
Consul signa, quæ convelli non possunt (<a class = "crossref" href =
"#line5_66">v.&nbsp;66 sq.</a>), jam præcesserat <a class = "crossref"
href = "#line5_29">v.&nbsp;29 sq.</a>, adeoque nunc iterum, ut
moverentur, edixisse videtur. Teste Liv. XXII,&nbsp;3, signa effodi
jusserat, antequam agmen incedere et in angustias intrare cœpisset.
Ibid, tamen c. 4, quum pridie solis occasu ad lacum pervenisset,
inexplorato, postero die, vix dum satis certa luce, angustiis superatis,
in patentiorem campum agmen pandit.
&mdash;<a name = "not5_54" id = "not5_54" href =
"#line5_54">54.</a>&nbsp;<i>Excussus mentem</i>, vid. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#var2_592">ad II, 592, in V.L.</a>
&mdash;<i>fatorum turbine</i>, cursu, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_731">ad IV, 731</a>.
&mdash;<a name = "not5_55" id = "not5_55" href =
"#line5_55">55.</a>&nbsp;Teste Liv. XXII,&nbsp;4 et 6, non nisi
inclinata re, adeoque prælio finito, nebula incalescente sole dispulsa
diem aperuit.
&mdash;<a name = "not5_56" id = "not5_56" href =
"#line5_56">56.</a>&nbsp;<i>orbe renato</i>, ut <i>luce renata</i>, ap.
Sen. Herc. Fur. 127. Cf. Virg. Æn. IV, 119.
&mdash;<a name = "not5_58" id = "not5_58" href =
"#line5_58">58.</a>&nbsp;<i>sereno</i>, αἰθρίᾳ, serenitate, ut <a class
= "crossref" href = "bookXII.html#line12_4">XII,&nbsp;4</a>, ubi Virg.
Ge. I,&nbsp;393; Lucan. I,&nbsp;530; VI, 55, Stat. Th. IX, 135, et alia
loca conferunt Dausq. et Drak.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_59" id = "not5_59" href = "#line5_59">59.</a>
Hæc pugnæ præsagia et historici memorant. Cf. <a class = "crossref" href
= "bookVIII.html#not8_624">ad VIII, 624 sq.</a> et de ostentis,
prodigiis ac monstris omnino Heyn. Opuscul. Acad. Vol. III,
p.&nbsp;198... 215, pag. 255... 275, et ad Virg. Ge. I,&nbsp;466 sq., ad
Tibull. II, <span class = "smallcaps">v</span>, 71.
&mdash;Hujus prodigii Cic. de Div. I,&nbsp;35, mentionem facit; eodemque
contemto, P. Claudium b. Punico I male pugnasse, notum ex Liv. Epit.
XIX, et Flor. II,&nbsp;2, quod jam alii notarunt. Loco ejus aliud
memorat Liv. XXII,&nbsp;3.
&mdash;<a name = "not5_62" id = "not5_62" href =
"#line5_62">62.</a>&nbsp;<i>Damnavit</i>, vid. <a class = "crossref"
href = "bookII.html#not2_595">ad II, 595</a>, et <a class = "crossref"
href = "bookIII.html#line3_331">III, 331</a>.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">296</span>
<p><a name = "line5_63" id = "line5_63"> </a>
Nec rauco taurus cessavit flebile ad aras</p>
<p><a name = "line5_64" id = "line5_64"> </a>
Inmugire sono, pressamque ad colla bipennem</p>
<span class = "linenum">65</span>
<p><a name = "line5_65" id = "line5_65"> </a>
Incerta cervice ferens, altaria liquit.</p>
<p><a name = "line5_66" id = "line5_66"> </a>
Signa etiam <a href = "#var5_66">adfusa certant dum vellere
mole</a>,</p>
<p><a name = "line5_67" id = "line5_67"> </a>
Teter humo lacera nitentum erupit in ora</p>
<p><a name = "line5_68" id = "line5_68"> </a>
Exsultans cruor, et cædis documenta futuræ</p>
<p><a name = "line5_69" id = "line5_69"> </a>
Ipsa parens miseris gremio dedit atra cruento:</p>
</div>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">296</span>
<a name = "not5_63" id = "not5_63" href = "#line5_63">63</a>&nbsp;<a
name = "not5_64" id = "not5_64" href = "#line5_63">sq.</a>
Idem omen evenisse Syphaci inf. <a class = "crossref" href =
"bookXVI.html#line16_264">XVI, 264 sq.</a>, et Pompeio ap. Lucan. VII,
165; sed Flaminio ante hanc pugnam, quum magistratum iniret, teste Liv.
XXI, 63, jam monuit Drak. Poeta autem ante oculos habuit Virg. Æn. II,
223 sq., ubi vid. Heyne.
&mdash;<a name = "not5_65" id = "not5_65" href =
"#line5_65">65.</a>&nbsp;<i>Incerta cervice ferens</i>, vulnere non
certo et letali adcepto.
&mdash;<a name = "not5_66" id = "not5_66" href =
"#line5_66">66.</a>&nbsp;Notum est hoc prodigium ex Liv. XXII,&nbsp;3;
Fl. II,&nbsp;6 (qui apum quoque examen signis insedisse tradit, de quo
vid. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_635">ad VIII,
635</a>), et Cic. de Div. I,&nbsp;35. Sed poeta illud ornat augetque,
respiciens forte fabulam Virg. Æn. III, 26 sq.; cf. <a class =
"crossref" href = "#not5_91">ad v.&nbsp;91</a>. De causa portenti et de
rivis sanguinis vid. Heyne Opusc. Acad. T. III, p.&nbsp;265 sq., et
p.&nbsp;213, not. i.
&mdash;<i>vellere</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_240">VIII, 240</a>; nam signa terræ infigebantur in
castris, hisque movendis evellebantur.
&mdash;<a name = "not5_67" id = "not5_67" href =
"#line5_67">67.</a>&nbsp;<i>humo lacera</i>, convulsa, effossa.
&mdash;<i>nitentum</i>, qui convellere conabantur.
&mdash;<a name = "not5_69" id = "not5_69" href =
"#line5_69">69.</a>&nbsp;<i>parens</i>, terra.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">70</span>
<p><a name = "line5_70" id = "line5_70"> </a>
Ac super hæc Divum genitor, terrasque fretumque</p>
<p><a name = "line5_71" id = "line5_71"> </a>
Concutiens tonitru, Cyclopum rapta caminis</p>
<p><a name = "line5_72" id = "line5_72"> </a>
Fulmina Tyrrhenas Trasymeni torsit in undas,</p>
<p><a name = "line5_73" id = "line5_73"> </a>
<a href = "#var5_73">Ictusque</a> ætherea per stagna patentia flamma</p>
<p><a name = "line5_74" id = "line5_74"> </a>
Fumavit lacus, atque arserunt fluctibus ignes.</p>
<span class = "pagenum">297</span>
<span class = "linenum">75</span>
<p><a name = "line5_75" id = "line5_75"> </a>
Heu vani monitus, frustraque morantia Parcas</p>
<p><a name = "line5_76" id = "line5_76"> </a>
Prodigia! heu fatis Superi <a href = "#var5_76">certasse</a>
minores!</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_70" id = "not5_70" href = "#line5_70">70.</a>
Hujus prodigii non alius meminit, nisi forte cum Dausq. et Drak. huc
referre velis verba Plin. II, 107. «Trasymenum lacum arsisse totum
Valerius Antias narrat.» Causa ejus ab ignibus subterraneis, sub aqua
ardentibus, repetenda; vid. Heyne l.c. Forte lacus ejusdem fere naturæ
est, vel fuit, cujus nunc est <i>Lago di bagni</i>, seu
<i>Solfatora</i>. Hujus aqua sulphurea est, et perpetuo fervet. Cf.
Cluver. Ital. ant. II,&nbsp;3, p.&nbsp;589, et sup. <a class =
"crossref" href = "bookIV.html#line4_677">IV, 677</a>. Eadem res vario
ornatu exponitur.
&mdash;<a name = "not5_71" id = "not5_71" href =
"#line5_71">71.</a>&nbsp;<i>Cyclopum caminis</i>, fabricis. Cf. Virg.
Ge. IV, 170 sq.
<span class = "pagenum notes">297</span>
et Æn. VI, 630.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_75" id = "not5_75" href = "#line5_75">75.</a>
Justo poeta dolori indulget ob ferociam consulis, hæc prodigia
spernentis.
&mdash;<i>Parcas</i> fatum.
&mdash;<i>morantia</i>, de conatu.
&mdash;<a name = "not5_76" id = "not5_76" href =
"#line5_76">76.</a>&nbsp;<i>fatis Superi certasse minores</i>, ut
<i>tanto certare minorem</i> dixit Hor. Serm. II,&nbsp;3, 313, ubi vid.
Bentl. Sic et ἥττων ὀργῆς et alia; vid. Burm. ad Val. Fl. VII, 349.
Fatis autem Dii quoque inpares credebantur. Nota sunt Pittaci verba,
ἀνάγκῃ δὲ οὐδὲ θεοὶ μάχονται ap. Plat. Leg. VII, pag. 818, et alios;
Liv. IX,&nbsp;4, «necessitas, quam ne dii quidem superant.» Δοῦλοι
βασιλέων εἰσιν, ὁ δὲ βασιλεὺς θεῶν, ὁ Θεὸς Ἀνάγκης, dixit Philiscus ap.
Stob. Serm. LX, p.&nbsp;33; πρὸς τὴν Ἀνάγκην ουδ᾽ Ἄρης ἀντίσταται
Sophocles, et similiter alii ap. eund. l.c. et Ecl. Phys. c. 8,
p.&nbsp;10, et in Excerptis p.&nbsp;127. Conf. inf. <a class =
"crossref" href = "#line5_201">v.&nbsp;201</a>; <a class = "crossref"
href = "bookIX.html#line9_543">IX, 543</a>; Menag. ad Laert. I,
p.&nbsp;48; Burm. ad Ovid. Her. I,&nbsp;28; Spanh. ad Callim. H.&nbsp;in
Del. 122, et de P. et U.&nbsp;N. XIII, p.&nbsp;639 (IX, p.&nbsp;839,
ed.&nbsp;2), ubi <i>Fata Victricia</i> ex numis illustrat.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_77" id = "line5_77"> </a>
Atque hic, egregius linguæ, nomenque superbum,</p>
<p><a name = "line5_78" id = "line5_78"> </a>
Corvinus, Phœbea sedet cui casside <a href = "#var5_78">fulva</a></p>
<p><a name = "line5_79" id = "line5_79"> </a>
<a href = "#var5_78">Ostentans ales</a> proavitæ insignia pugnæ,</p>
<span class = "linenum">80</span>
<p><a name = "line5_80" id = "line5_80"> </a>
Plenus et ipse <a href = "#var5_80">Deûm</a>, et socium terrente
pavore,</p>
<p><a name = "line5_81" id = "line5_81"> </a>
Inmiscet precibus monita, atque his vocibus infit:</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_77" id = "not5_77" href = "#line5_77">77.</a>
Sic omnes frustra in concilio salutaria suadent ap. Liv. XXII,&nbsp;3,
et Polyb. III, 82, quorum verba Silius amplificavit.
&mdash;<i>egregius linguæ</i>, ut Drances <i>linguæ melior</i> dicitur
Virg. Æn. XI, 338, ex emendat. VV. DD. Poeta autem respexisse videtur
M.&nbsp;Valerium Messalam Corvinum, summum oratorem, philosophum et
historicum, nec minus rei civilis, quam militaris peritissimum, de quo
vid. Jani ad Horat. Od. III, 21, in Argum., Ernesti Clav. Cic. et Heyne
ad Tibull. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iii</span>,&nbsp;1, et
alibi passim.
&mdash;<i>nomen</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_729">ad IV, 729</a>, et cf. <a class = "crossref
missing" href = "bookXI.html#line11_511" title = "recte 511">XI,
514</a>.
&mdash;<a name = "not5_78" id = "not5_78" href =
"#line5_78">78.</a>&nbsp;Corvinus fingitur unus esse ex posteris
M.&nbsp;Valerii M.&nbsp;F. Corvini, seu Corvi, cujus pugna cum Gallo et
cognomen a corvo, in galea ejus considente, ipsi inditum vel tironibus
notum est ex Liv. VII, 26; Flor. I,&nbsp;13; Val. Max. VIII, 15, et
Gell. IX, 11, qui et statuæ meminit, ab Augusto ei positæ, ad quam,
nescio quare, poetam respexisse suspicatur Drak.
&mdash;<i>Phœbea ales</i>, corvus, vid. Spanh. ad Callim. H.&nbsp;in
Apoll. v.&nbsp;66, et Ælian. V.&nbsp;H. I,&nbsp;48.
&mdash;<a name = "not5_79" id = "not5_79" href =
"#line5_79">79.</a>&nbsp;<i>Ostentans</i>, etc., cf. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_415">ad I,&nbsp;415</a>.
&mdash;<a name = "not5_80" id = "not5_80" href =
"#line5_80">80.</a>&nbsp;<i>Plenus Deûm</i>, perturbatus prodigiis, vel
ἔνθεος, vid. <a class = "crossref missing" href =
"bookIII.html#not3_697" title = "recte 697">ad III, 698</a>.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">298</span>
<p><a name = "line5_82" id = "line5_82"> </a>
«Iliacas <a href = "#var5_82">per te</a> flammas, Tarpeiaque saxa,</p>
<p><a name = "line5_83" id = "line5_83"> </a>
Per patrios, consul, muros, suspensaque nostræ</p>
<p><a name = "line5_84" id = "line5_84"> </a>
Eventu pugnæ natorum pignora, cedas</p>
<span class = "linenum">85</span>
<p><a name = "line5_85" id = "line5_85"> </a>
Oramus Superis, tempusque ad prælia dextrum</p>
<p><a name = "line5_86" id = "line5_86"> </a>
Opperiare: dabunt idem <a href = "#var5_86">camposque</a> diemque</p>
<p><a name = "line5_87" id = "line5_87"> </a>
Pugnandi; tantum ne dedignare secundos</p>
<p><a name = "line5_88" id = "line5_88"> </a>
Exspectare Deos: quum fulserit hora, cruentam</p>
<p><a name = "line5_89" id = "line5_89"> </a>
Quæ stragem Libyæ <a href = "#var5_89">portet</a>, tum signa
sequentur</p>
<span class = "linenum">90</span>
<p><a name = "line5_90" id = "line5_90"> </a>
Nulla vulsa manu, vescique interritus ales</p>
<p><a name = "line5_91" id = "line5_91"> </a>
Gaudebit, nullosque vomet pia terra cruores.</p>
</div>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">298</span>
<a name = "not5_82" id = "not5_82" href = "#line5_82">82.</a>
Conf. Virg. Æn. IX, 258 sqq.
&mdash;<i>Iliacas flammas</i>, sacra Vestæ, vid. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_543">ad I,&nbsp;543</a>.
&mdash;<a name = "not5_83" id = "not5_83" href =
"#line5_83">83.</a>&nbsp;<i>suspensa</i>, sollicita; vel suspensa ex
eventu, quorum salus ex eo pendet.
&mdash;<a name = "not5_86" id = "not5_86" href =
"#line5_86">86.</a>&nbsp;<i>camposque diemque</i>, h.e. locum et tempus
ad prælia aptum. Cf. V.L. Utrumque v.&nbsp;88... 96, illustratur.
&mdash;<a name = "not5_91" id = "not5_91" href =
"#line5_91">91.</a>&nbsp;Cf. sup. <a class = "crossref" href =
"#line5_67">v.&nbsp;67 sq.</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_644">VIII, 644, 645</a>, ubi Drak. laudat Liv. XLV,
16; Curt. IV,&nbsp;2; Appul. Met. IX, p.&nbsp;201, ed. Pric.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_92" id = "line5_92"> </a>
An te <a href = "#var5_92">præstantem belli</a> fugit, inproba
quantum</p>
<p><a name = "line5_93" id = "line5_93"> </a>
Hoc possit Fortuna loco? sedet obvius hostis</p>
<p><a name = "line5_94" id = "line5_94"> </a>
Adversa fronte; <a href = "#var5_94">at</a> circa nemorosa minantur</p>
<span class = "linenum">95</span>
<p><a name = "line5_95" id = "line5_95"> </a>
Insidias juga, nec <a href = "#var5_95">læva</a> stagnantibus undis</p>
<p><a name = "line5_96" id = "line5_96"> </a>
Effugium patet, et tenui <a href = "#var5_96">stant</a> tramite
fauces.</p>
<span class = "pagenum">299</span>
<p><a name = "line5_97" id = "line5_97"> </a>
<a href = "#var5_97">Si certare dolis et bellum ducere cordi</a>...
est,</p>
<p><a name = "line5_98" id = "line5_98"> </a>
Interea <a href = "#var5_98">rapidis aderit Servilius armis</a>,</p>
<p><a name = "line5_99" id = "line5_99"> </a>
Cui par imperium, et vires legionibus æquæ.</p>
<span class = "linenum">100</span>
<p><a name = "line5_100" id = "line5_100"> </a>
Bellandum est astu: levior laus <a href = "#var5_100">in duce
dextræ</a>.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_92" id = "not5_92" href = "#line5_92">92.</a>
<i>inproba fortuna</i>, ut ap. Virg. Æn. II, 80.
&mdash;<a name = "not5_93" id = "not5_93" href =
"#line5_93">93</a>&nbsp;<a name = "not5_94" id = "not5_94" href =
"#line5_93">sqq.</a>
Cf. <a class = "crossref" href = "#line5_38">v.&nbsp;38 sq.</a></p>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">299</span>
<a name = "not5_97" id = "not5_97" href = "#line5_97">97.</a>
<i>ducere</i>, trahere, protrahere, differre.
&mdash;<a name = "not5_98" id = "not5_98" href =
"#line5_98">98.</a>&nbsp;<i>Cn. Servilius</i>, alter consul, qui
placandis Romæ diis trahendoque delectui operam dabat; vid. Liv.
XXII,&nbsp;1 et 2, pr.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_100" id = "not5_100" href = "#line5_100">100.</a>
Lefeb. adscripsit verba Val. Fl. IV, 622: <i>sæpe acri potior prudentia
dextra</i>, et Hor. Od. III, <span class = "smallcaps">iv</span>, 65;
<i>vis consilii expers mole ruit sua</i>.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_101" id = "line5_101"> </a>
Talia Corvinus, primoresque addere passim</p>
<p><a name = "line5_102" id = "line5_102"> </a>
<a href = "#var5_102">Orantum</a> verba, et <a href =
"#var5_102">divisus quisque timori</a></p>
<p><a name = "line5_103" id = "line5_103"> </a>
Nunc Superos, <a href = "#var5_103">ne Flaminio</a>, nunc deinde
precari</p>
<p><a name = "line5_104" id = "line5_104"> </a>
Flaminium, <a href = "#var5_104">ne Cælicolis</a> contendere
perstet.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_104" id = "not5_104" href = "#line5_104">104.</a>
Cf. Liv. XXI, 63.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">105</span>
<p class = "indent">
<a name = "line5_105" id = "line5_105"> </a>
Acrius hoc adcensa ducis <a href = "#var5_105">surrexerat</a> ira,</p>
<p><a name = "line5_106" id = "line5_106"> </a>
Auditoque furens socias non defore vires:</p>
<p><a name = "line5_107" id = "line5_107"> </a>
«Siccine nos, inquit, Boiorum in bella ruentes</p>
<span class = "pagenum">300</span>
<p><a name = "line5_108" id = "line5_108"> </a>
Spectastis, quum tanta lues vulgusque tremendum</p>
<p><a name = "line5_109" id = "line5_109"> </a>
Ingrueret, rupesque iterum Tarpeia paveret?</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_106" id = "not5_106" href = "#line5_106">106.</a>
In hac oratione singularum sententiarum vim, verborum dilectum,
ferocisque animi signa et adfectum quilibet facile percipiat. Primæ
quasi lineæ reperiuntur in verbis Flaminii ap. Liv. XXII,&nbsp;3 (unde
expressi v.&nbsp;121 sq.), et Polyb. III, 82.
&mdash;<i>Auditoque</i>, quum audivisset, ablat. absol. vid. App. et
Drak. ad XIV, 97.
&mdash;<a name = "not5_107" id = "not5_107" href =
"#line5_107">107.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_706">ad IV, 706</a>.
&mdash;<i>Siccine nos Spectastis</i>, tales nos cognovistis, etc. Conf.
Turni oratio ap. Virg. Æn. XI, 396 sq., in qua etiam a v.&nbsp;392,
<span class = "pagenum notes">300</span>
non minus omnia in majus augentur.
&mdash;<a name = "not5_108" id = "not5_108" href =
"#line5_108">108.</a>&nbsp;<i>lues</i>, ut <i>pestis</i>, pernicies, ab
hoste timenda, vid. Ind.
&mdash;<a name = "not5_109" id = "not5_109" href =
"#line5_109">109.</a>&nbsp;<i>iterum</i>, ut olim, quum Galli Senones
Romam diriperent et incenderent.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">110</span>
<p><a name = "line5_110" id = "line5_110"> </a>
Quas ego tunc animas dextra, quæ corpora fudi,</p>
<p><a name = "line5_111" id = "line5_111"> </a>
Irata tellure sata, et vix vulnere vitam</p>
<p><a name = "line5_112" id = "line5_112"> </a>
Reddentes <a href = "#var5_112">uno</a>! Jacuere ingentia membra</p>
<p><a name = "line5_113" id = "line5_113"> </a>
Per campos, magnisque premunt nunc ossibus arva.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_110" id = "not5_110" href = "#line5_110">110.</a>
<i>corpora Irata tellure sata</i>, monstra corporum: nam Γαῖα, omnia
fere, quæ unquam exstitere, monstra genuisse fingitur. Cf. <a class =
"crossref" href = "bookVI.html#line6_151">VI, 151</a>, <a class =
"crossref" href = "bookVI.html#line6_254">254</a>; Barth. ad Stat. Th.
V,&nbsp;506; Heins. ad Ovid. Met. III, 102; Intpp. ad Virg. Æn. IV, 178;
Cl. Hermann Mythol. Lyric. p.&nbsp;31... 35. Poetam tamen potissimum
procreationem Gigantum respexisse, Draken. inde probat, quod Galli
Ὀψίγονοι Τιτῆνες, Titanes serius nati, vel Gigantum posteri, dicuntur
Callim. H.&nbsp;in Del. v.&nbsp;174. His bene comparari possunt tam ob
bellum, Brenno duce, Jovi quasi Capitolino et Delphico Apollini inlatum,
quam ob corporum inprimis proceritatem, de qua præter h.l. vid. sup.
<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_149">IV, 149</a>; Liv.
XXXVIII, 17; Flor. I,&nbsp;13; (ubi hæc gens corporum mole, armis
ingentibus et omni genere adeo terribilis fuisse dicitur; <i>ut plane
nata ad hominum interitum videretur</i>) App. de reb. Gall. T.I,
p.&nbsp;73, 74, 78, ed. Cl. Schweigh. quem vid. T. III, p.&nbsp;171;
Pausan. X, p.&nbsp;647; Cæs. B. Gall. II, 30, et alios ap. Dausq.
&mdash;<a name = "not5_111" id = "not5_111" href =
"#line5_111">111.</a>&nbsp;<i>vix vulnere</i>, etc. Cf. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#line1_280">I,&nbsp;280 sq.</a>, et Virg.
Æn. VIII, 566.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_114" id = "line5_114"> </a>
Scilicet has sera ad laudes Servilius arma</p>
<span class = "linenum">115</span>
<p><a name = "line5_115" id = "line5_115"> </a>
Adjungat, nisi diviso vicisse triumpho</p>
<p><a name = "line5_116" id = "line5_116"> </a>
Ut nequeam, et decoris contentus parte quiescam?</p>
<p><a name = "line5_117" id = "line5_117"> </a>
Quippe <a href = "#var5_117">monent</a> Superi: similes ne fingite
vobis,</p>
<p><a name = "line5_118" id = "line5_118"> </a>
Classica qui tremitis, Divos: sat magnus in hostem</p>
<span class = "pagenum">301</span>
<p><a name = "line5_119" id = "line5_119"> </a>
Augur adest ensis, pulchrumque et milite dignum</p>
<span class = "linenum">120</span>
<p><a name = "line5_120" id = "line5_120"> </a>
Auspicium Latio, quod in armis dextera præstat.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_114" id = "not5_114" href = "#line5_114">114.</a>
<i>Scilicet</i> per ironiam et amaritudinem negat cum et sine
interrogatione, ut ap. Virg. Æn. IV, 379, et al.
&mdash;<i>laudes</i>, ut κλεα, facta laude digna et quibus laus parari
solet ac potest; vel decus et præmia victoriæ; cf. Heyne ad Virg. Ecl.
IV, 26, et Æn. I,&nbsp;461; V,&nbsp;355; VIII, 273; IX, 197, 252;
X,&nbsp;825; XI, 708.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_117" id = "not5_117" href = "#line5_117">117.</a>
<i>Quippe</i> est indignantis et cum amara irrisione sibi quid
opponentis, vel aliorum objectiones repetentis, ut <a class = "crossref"
href = "bookVII.html#line7_397">VII, 397</a>, et ap. Virg. Æn.
I,&nbsp;39.
&mdash;<i>monent</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_120">ad IV, 120</a>.
&mdash;<a name = "not5_118" id = "not5_118" href =
"#line5_118">118...</a> <a name = "not5_120" id = "not5_120" href =
"#line5_120">120.</a>&nbsp;Ex
<span class = "pagenum notes">301</span>
virtute pendet victoria, non ex diis et auspiciis. Cf. <a class =
"crossref" href = "#line5_126">v.&nbsp;126</a>; Liv. XXII,&nbsp;5, et
quos comparant Virg. Æn. X,&nbsp;773 (ubi vid. Cerda), Apollon.
I,&nbsp;466 sq., et Stat. Th. III, 615, 648... 668. Nec tamen hunc locum
ex illo Maronis adumbratum crediderim cum Drak., sed potius cum Dausq.
ex Homerico Iliad. μ, 243, ubi Hector his verbis, Εἷς οἰωνὸς ἄριστος,
ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης, Polydamantem auspicem objurgat, et v.&nbsp;237
sq., auguria spernit ac ridet, ut Flaminius h.l. et v.&nbsp;162 sq.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_121" id = "line5_121"> </a>
An, Corvine, sedet, clausum se consul inerti</p>
<p><a name = "line5_122" id = "line5_122"> </a>
Ut teneat vallo? Pœnus nunc occupet altos</p>
<p><a name = "line5_123" id = "line5_123"> </a>
Arreti muros, Corythi nunc diruat arcem?</p>
<p><a name = "line5_124" id = "line5_124"> </a>
Hinc Clusina petat? postremo ad mœnia Romæ</p>
<span class = "linenum">125</span>
<p><a name = "line5_125" id = "line5_125"> </a>
Inlæsus contendat iter? deforme sub armis</p>
<p><a name = "line5_126" id = "line5_126"> </a>
<a href = "#var5_126">Vana superstitio</a> est: Dea sola in pectore
Virtus</p>
<p><a name = "line5_127" id = "line5_127"> </a>
Bellantum viget. Umbrarum me noctibus atris</p>
<p><a name = "line5_128" id = "line5_128"> </a>
Agmina circumstant, Trebiæ qui gurgite, quique</p>
<p><a name = "line5_129" id = "line5_129"> </a>
Eridani volvuntur aquis, inhumata juventus.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_121" id = "not5_121" href = "#line5_121">121.</a>
Cf. Liv. XXII,&nbsp;3.
&mdash;<i>sedet</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_385">ad II, 385</a>.
&mdash;<a name = "not5_123" id = "not5_123" href =
"#line5_123">123.</a>&nbsp;<i>Arretium</i>, <i>Cortona</i> et
<i>Clusium</i> (hod. <i>Arezzo</i>, <i>Cortona et Chiusi</i>) in numero
XII antiquorum Etruriæ oppidorum erant.
&mdash;<i>altos muros</i>, quoniam pars Arretii in colle, pars vero in
planitie sita.
&mdash;<i>Corythi arcem</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_7">ad I,&nbsp;7</a>, et IV, 719. Cf. Liv.
XXII,&nbsp;2...&nbsp;4.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_124" id = "not5_124" href = "#line5_124">124.</a>
<i>Clusium</i>, olim Camers dictum, Porsenæ regia.
&mdash;<a name = "not5_129" id = "not5_129" href =
"#line5_129">129.</a>&nbsp;<i>Eridani</i>, quia Ticinus et Trebia eo
miscentur.
&mdash;<i>inhumata juventus</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_669">ad IV, 669</a>.</p>


<div class = "text">
<span class = "linenum">130</span>
<p class = "indent">
<a name = "line5_130" id = "line5_130"> </a>
Nec mora: jam medio cœtu signisque sub ipsis</p>
<p><a name = "line5_131" id = "line5_131"> </a>
Postrema aptabat nulli exorabilis arma.</p>
<p><a name = "line5_132" id = "line5_132"> </a>
Ære atque æquorei tergo flavente juvenci</p>
<span class = "pagenum">302</span>
<p><a name = "line5_133" id = "line5_133"> </a>
Cassis erat munita viro; cui vertice surgens</p>
<p><a name = "line5_134" id = "line5_134"> </a>
Triplex crista jubas effundit <a href = "#var5_134">crine Suevo</a>:</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_132" id = "not5_132" href = "#line5_132">132.</a>
Conf. Virg. Æn. XI, 486 sq., ubi vid. Heyne.
&mdash;Non minus galeam Ulyssis ornat Hom. Iliad. κ, 261 sq.
&mdash;Cassis ærea erat tecta pelle vituli marini, seu phocæ. Morem
ferinas pelles in galeas formandi, Dausq. et Draken. illustrarunt multis
vett. scriptt. locis, v.c. Virg. Æn. VII, 688 (ubi vid. Cerda);
X,&nbsp;680; Strab. I, et VII, de Albanis, Amazonibus et Roxolanis,
Ovid, Met. XII, 380, et al.; cf.
<span class = "pagenum notes">302</span>
<a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_156">ad II, 156</a>.
Κυνέη ταυρείη, κτιδέη, etc., ex Homero nota.
&mdash;<a name = "not5_134" id = "not5_134" href =
"#line5_134">134.</a>&nbsp;<i>Triplex crista</i>, τριλοφία, τρυφάλεια.
Cf. Heyne ad Virg. Æn. VII, 785; Barth. ad Stat. Th. IV, 130; Val. Fl.
III, 62, et inpr. Kœppen ad Hom. Iliad. γ, 371, ubi τριφάλεια scribendum
putat. Ferrem, nisi toties libri ad lectionem τρυφάλεια conspirarent,
unde probabilius videtur, galeam innui, cujus conus sit perforatus, seu
politus, a τρύειν.
&mdash;Dausq. docet, innui vel veras jubas, sed crine Suevo concolores,
h.e. flavas (vid. Lucan. II, 51), vel cristas ex <i>crine Suevo</i>,
præduro et prælongo, quod præferendum videbatur Drak. Conf. Tac. Germ.
38; Claud. Cons. Hon. IV, 655, et Diodor. V, de Gallis, παχύνονται γὰρ
αἱ τρίχες ἀπὸ τῆς κατεργασίας, ὥστε μηδὲν τῆς τῶν ἵππων χαίτης
διαφέρειν. Flaminium autem bello Gallico hanc cassidem reportasse, et in
eo Boios ac fortasse Suevos fuisse suspicatur Dausq. Lipsius de Mil.
Rom. III,&nbsp;5, putat Flaminio <i>Suevum</i>, sc. Germanicum crinem
adfingi, quia triumphaverit de Gallis, qui a poetis hujus ævi
confundantur cum Germanis.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">135</span>
<p><a name = "line5_135" id = "line5_135"> </a>
Scylla super, fracti contorquens pondera remi,</p>
<p><a name = "line5_136" id = "line5_136"> </a>
Instabat, sævosque canum pandebat hiatus:</p>
<p><a name = "line5_137" id = "line5_137"> </a>
Nobile <a href = "#var5_137">Gargeni</a> spolium, quod rege superbus</p>
<p><a name = "line5_138" id = "line5_138"> </a>
Boiorum cæso capiti <a href = "#var5_138">inlacerabile</a> victor</p>
<p><a name = "line5_139" id = "line5_139"> </a>
Aptarat, pugnasque decus <a href = "#var5_139">portabat</a> in
omnes.</p>
<span class = "linenum">140</span>
<p><a name = "line5_140" id = "line5_140"> </a>
Loricam induitur; tortos huic nexilis hamos</p>
<p><a name = "line5_141" id = "line5_141"> </a>
Ferro squama rudi, permixtoque asperat auro.</p>
<p><a name = "line5_142" id = "line5_142"> </a>
Tum clipeum <a href = "#var5_142">capit</a>, adspersum quem cædibus
olim</p>
<span class = "pagenum">303</span>
<p><a name = "line5_143" id = "line5_143"> </a>
Celticus ornarat cruor, humentique sub antro,</p>
<p><a name = "line5_144" id = "line5_144"> </a>
Ceu fetum, lupa permulcens puerilia membra,</p>
<span class = "linenum">145</span>
<p><a name = "line5_145" id = "line5_145"> </a>
Ingentem Assaraci cælo <a href = "#var5_145">nutribat</a> alumnum.</p>
<p><a name = "line5_146" id = "line5_146"> </a>
Hinc ensem lateri, dextræque adcommodat hastam.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_135" id = "not5_135" href = "#line5_135">135.</a>
<i>Scylla</i>, ut Chimæra in Turni galea ap. Virg. Æn. VII, 785; conf.
<a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_306">ad II, 306</a>.
&mdash;<a name = "not5_137" id = "not5_137" href =
"#line5_137">137.</a>&nbsp;<i>Gargeni spolium</i> Drak. comparat inf.
<a class = "crossref" href = "#line5_323">v.&nbsp;323</a>, et Virg. Æn.
XII, 94; conf. Heyne ad Æn. V,&nbsp;260 sq.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_140" id = "not5_140" href = "#line5_140">140.</a>
Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_401">ad II, 401</a>,
et Virg. Æn. IX, 707; et XI, 487 sq.
&mdash;<i>nexilis</i>, propter <i>hamos tortos</i>, h.e. annulos,
catenulas.
&mdash;<a name = "not5_141" id = "not5_141" href =
"#line5_141">141.</a>&nbsp;<i>squama</i>, laminæ.
&mdash;<i>rudi permixtoque auro</i>, intell. loricam auro bilicem, seu
trilicem.
&mdash;<i>asperat</i>, cf. <a class = "crossref missing" href =
"bookII.html#not2_430" title = "recte 430">ad II, 431</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_142" id = "not5_142" href = "#line5_142">142</a> <a name
= "not5_143" id = "not5_143" href = "#line5_142">sq.</a>
Clipeum ornabat Celticus, seu Boiorum cruor, et lupa (proprie
<span class = "pagenum notes">303</span>
cælata ejus imago), quæ nutriebat Romulum <i>cælo</i>, h.e. ut in cælum
aliquando reciperetur.
&mdash;<i>cædibus</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_525">I,&nbsp;525</a>.
&mdash;<a name = "not5_145" id = "not5_145" href =
"#line5_145">145.</a>&nbsp;<i>Assaraci alumnum</i>, vid. <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#line3_566">ad III, 566</a> et <a class =
"crossref missing" href = "bookIII.html#not3_701" title = "recte 701">702</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_147" id = "line5_147"> </a>
Stat sonipes, vexatque ferox humentia frena,</p>
<p><a name = "line5_148" id = "line5_148"> </a>
Caucasiam instratus virgato corpore tigrim.</p>
<p><a name = "line5_149" id = "line5_149"> </a>
Inde exceptus equo, qua dant angusta viarum,</p>
<span class = "linenum">150</span>
<p><a name = "line5_150" id = "line5_150"> </a>
Nunc hos, nunc illos adit, atque hortatibus inplet:</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_146" id = "not5_146" href = "#line5_146">146.</a>
Drak. comparat Virg. Æn. II, 393, et gladium, belli certe Punici
temporibus, ad dextrum latus ab humeris pependisse, probat ex Polyb. VI,
21, cui alii auctores et numi quoque adversantur. Conf. quos laudat,
Salmas. ad Spart. Sever. c. 6; Barth. ad Stat. Silv. I,&nbsp;<span class
= "smallcaps">i</span>, 43; Fabrett. ad Column. Trajan. c. 2, et, qui
Romanos mutasse et aliter atque aliter gladios gestasse putat, Lips.
Milit. Rom. III,&nbsp;3.
&mdash;<a name = "not5_147" id = "not5_147" href =
"#line5_147">147.</a>&nbsp;Verba Virg. Æn. IV, 135.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_148" id = "not5_148" href = "#line5_148">148.</a>
<i>virgato corpore</i>, pelle longis macularum ductibus lineata, Drak.
coll. Sen. Hippol. 344. et Herc. Œt. 146; Claud. Laud. Stil. I,&nbsp;66,
et Salmas. Exerc. Plin. p.&nbsp;148.
&mdash;<i>tigrim</i> sub Augusto demum in Italia visam tradit Plinius
VIII, 18. Sed poetæ in ornatu orationis ad talia non respiciunt, neque
ad eam subtilitatem sunt exigendi. Conf. Heyne ad Virg. Æn. V,&nbsp;37.
Præterea pellem ignotæ feræ advehi potuisse monet Lips. Mil. Rom.
III,&nbsp;7.
&mdash;<a name = "not5_149" id = "not5_149" href =
"#line5_149">149.</a>&nbsp;<i>exceptus equo</i>, ut ap. Virg. Æn.
X,&nbsp;867. Drak.
&mdash;<i>dant</i>, διδοῦσι, permittunt.
&mdash;<a name = "not5_150" id = "not5_150" href =
"#line5_150">150.</a>&nbsp;<i>hortatibus inplet</i>, cf. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_105">ad I,&nbsp;105</a>.
&mdash;<i>subfixa</i>, adfixa hastis.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_151" id = "line5_151"> </a>
«Vestrum opus est vestrumque decus, subfixa per Urbem</p>
<p><a name = "line5_152" id = "line5_152"> </a>
Pœni ferre ducis spectanda parentibus ora.</p>
<p><a name = "line5_153" id = "line5_153"> </a>
Unum hoc pro cunctis sat erit caput: aspera quisque</p>
<p><a name = "line5_154" id = "line5_154"> </a>
Hortamenta sibi referat: meus, heu! meus <a href =
"#var5_154">atris</a></p>
<span class = "pagenum">304</span>
<span class = "linenum">155</span>
<p><a name = "line5_155" id = "line5_155"> </a>
Ticini frater ripis jacet: <a href = "#var5_155">at meus</a> alta</p>
<p><a name = "line5_156" id = "line5_156"> </a>
Metitur stagna Eridani <a href = "#var5_156">sine funere</a> natus.</p>
<p><a name = "line5_157" id = "line5_157"> </a>
Hæc sibi quisque: <a href = "#var5_157">sed est</a> vestrum cui nulla
doloris</p>
<p><a name = "line5_158" id = "line5_158"> </a>
Privati rabies, is vero ingentia sumat</p>
<p><a name = "line5_159" id = "line5_159"> </a>
E medio, fodiant quæ magnas pectus in <a href =
"#var5_159">iras</a>;</p>
<span class = "linenum">160</span>
<p><a name = "line5_160" id = "line5_160"> </a>
Perfractas Alpes, passamque infanda Saguntum,</p>
<p><a name = "line5_161" id = "line5_161"> </a>
Quosque nefas vetiti transcendere <a href = "#var5_161">nomen</a>
Iberi,</p>
<p><a name = "line5_162" id = "line5_162"> </a>
Tangere jam Thybrim: nam dum vos augur, et extis</p>
<p><a name = "line5_163" id = "line5_163"> </a>
Quæsitæ fibræ, vanusque moratur haruspex,</p>
<p><a name = "line5_164" id = "line5_164"> </a>
Solum jam superest, Tarpeio inponere castra.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_153" id = "not5_153" href = "#line5_153">153 sq.</a>
Quisque graves iræ causas, quibus sponte ad pugnam et virtutem
excitetur, a morte cognatorum repetat: 157, sed cui vestrum non privata
doloris causa est, <i>ingentia</i> sc. hortamenta <i>e medio</i> certe,
h.e., e publico et communi, e rebus, quæ ad totam remp. spectant, sumat,
perfractas sc. Alpes, eversionem Sagunti etc. An <i>e medio</i> est, ex
rebus vulgaribus, satis notis? Sic <i>verba e medio tollere</i> h.e.
verbis vulgaribus uti, dixit Cic. Or. III, 45, et <i>non quæsita ex
occulto, sed sumta de medio</i>: id. pro Domo 54, pr.
&mdash;<a name = "not5_154" id = "not5_154" href =
"#line5_154">154.</a>&nbsp;<i>atris</i>, vel funestis,
<span class = "pagenum notes">304</span>
vel sanguineis; Drak.
&mdash;<a name = "not5_156" id = "not5_156" href =
"#line5_156">156.</a>&nbsp;<i>Metitur</i> corpore, ut ap. Virg. Æn. XII,
360.
&mdash;<i>sine funere</i>, exsequiis, quo rei acerbitas augetur. Conf.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_154">ad I,&nbsp;154</a>,
et <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_669">IV, 669</a>.
&mdash;<a class = "missing" name = "not5_159" id = "not5_159" href =
"#line5_159" title = "numerus deest">159.</a>&nbsp;Formam dicendi
<i>fodere pectus in iras</i> Dausq. repetit a leone, qui, pugna
adpetente, osseo stimulo, qui in cauda est, latera fodicat, μαστίεται,
irasque suscitat, ut ap. Hom. Il. υ, 170, et Hesiod. Scut. H. 430. Sed
vid. sup. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_113">ad
I,&nbsp;113</a>.
&mdash;<a name = "not5_161" id = "not5_161" href =
"#line5_161">161.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_294">ad I,&nbsp;294</a>.
&mdash;<i>nomen Iberi</i> græce pro, Iberum. Cf. <a class = "crossref"
href = "bookIV.html#not4_729">ad IV, 729</a>; Drak. ad h.l. et ad XIV,
70; Burm. ad Petron. c. 80 et 123. Sed vid. V.L.</p>


<div class = "text">
<span class = "linenum">165</span>
<p class = "indent">
<a name = "line5_165" id = "line5_165"> </a>
Turbidus hæc, visoque artis in millibus <a href =
"#var5_165">atras</a></p>
<span class = "pagenum">305</span>
<p><a name = "line5_166" id = "line5_166"> </a>
Bellatore <a href = "#var5_166">jubas</a> <a href =
"#var5_166">aptante</a>: «Est, Orphite, munus,</p>
<p><a name = "line5_167" id = "line5_167"> </a>
<a href = "#var5_167">Est, ait, hoc certare tuum</a>; quis opima
volenti</p>
<p><a name = "line5_168" id = "line5_168"> </a>
Dona Jovi portet feretro suspensa cruento?</p>
<p><a name = "line5_169" id = "line5_169"> </a>
Nam cur hæc alia pariatur gloria dextra?»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_165" id = "not5_165" href = "#line5_165">165.</a>
<i>Turbidus</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_477">ad I,&nbsp;477</a>.
&mdash;<i>atras jubas</i>, forte rubras, judice quoque Drak., ut
<i>rubra crista</i> ap. Virg. Æn. IX, 50, 270; XII, 88, <i>sanguineæ
jubæ</i>, ibid. IX, 731, et inf. <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_171">XII, 171</a>, <i>puniceæ</i> ap. Stat. Th. IV,
218. Sic et <i>atrum vinum</i>, <i>ater</i>, vel <i>niger cruor</i>, seu
<i>sanguis</i>, (vid. Drak. ad IX, 365) αἷμα κελαινόν et μέλαν, ap. Hom.
Iliad. γ, 828, 844; υ, 470. Forte ita quoque <i>atrum fulmen</i> sup.
<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_431">IV, 431</a>, et
<i>ater ignis</i> XVII, 181, et IX, 441, ubi Drak. comparat πυρὸς
μέλαιναν αἴγλαν Eurip. Troad. v.&nbsp;547, et <i>atros ignes</i> Virg.
Æn. XI, 186. Sed vid. ibi Heyne, et Burm. ad Val. Fl. II, 236; cf. sup.
<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_431">ad IV, 431</a>, et
III, 211.
&mdash;Hoc etiam probat Ernesti, apud quem «Flaminius facta ad milites
adhortatione pugnam inchoaturus, tribus militibus, suis cuique meritis
insignibus, mandata dictat, <i>Orphito</i> (<i>aptanti jubas</i>,
cristas galeæ, <i>atras</i> sive ob colorem,
<span class = "pagenum notes">305</span>
sive terribiles, sævas, quia maxime serviebant terrori augendo), ut
ducem Pœnorum maxime petat, <i>Murrano</i>, ut angustas vias patefaciat,
<i>Æquano</i>, ut in copias hostiles inruat.»
&mdash;<a class = "missing" name = "not5_166" id = "not5_166" href =
"#line5_166" title = "numerus deest">166.</a>&nbsp;<i>jubas</i>,
cristas, λόφον ἵππειον, seu ἱππιοχαίτην, unde κόρυς ἱπποδάσεια et
ἵππουρις. Male Cell. <i>jubas</i> proprie capit, quibus erectis equus
bellator signum alacritatis dederit. Dausq. exponit: viso hoste, leni
manu jubam equi componente. Sed judice Drak. poeta <i>jubas aptare</i>
dixit, ut <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_170">XII,
170</a>; et Virg. Æn. XII, 88.
&mdash;<i>Orphitus</i> nomen equi <i>bellatoris</i>, quem Flaminius
adloquitur, judicio Modii, Buschii, Dausq. Cell. et Lefeb. Cf. <a class
= "crossref" href = "bookIV.html#not4_265">ad IV, 265</a>. Sed nomen
viri <i>bellatoris</i> esse putant N.&nbsp;Heins. et Drak. qui spolia
opima non a duce solum, sed a quovis etiam milite referri potuisse, modo
duci hostium detracta essent, a Perizon. hist. anim. c. 7, probatum
docet. Sed vid. Liv. IV, 20, etsi probabilis hæc sententia videri
potest, quia consul mox Murranum Æquanumque similiter ad virtutem
incitat.
&mdash;<a name = "not5_167" id = "not5_167" href =
"#line5_167">167,</a>&nbsp;<a name = "not5_168" id = "not5_168" href =
"#line5_168">168.</a> Cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_133">ad I,&nbsp;133</a>.
&mdash;<i>Jovi volenti</i>, propitio, ut <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_174">VII, 174</a>, et <i>serenato</i> mox <a class =
"crossref" href = "#line5_181">v.&nbsp;181</a>. Nota est solennis precum
formula, <i>volens propitius</i>, vel ex Liv. I,&nbsp;16; VII, 26; XXIV,
21, 38; Cf. Burm. ad Val. Fl. II, 324, et Heyne ad Virg. Ge. II, 41.
Stolida autem Flaminii ferocia, qui, omnibus ad perniciem jam
profligatis et perditis, ne spoliorum quidem opimorum spem abjicit.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_169" id = "not5_169" href = "#line5_169">169.</a>
<i>alia dextra</i>, sc. quam tua. Qui Orphitum de equi nomine adcipiunt,
supplent, quam mea.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">170</span>
<p><a name = "line5_170" id = "line5_170"> </a>
Hinc <a href = "#var5_170">prævectus</a> equo, postquam inter prælia
notam</p>
<p><a name = "line5_171" id = "line5_171"> </a>
Adcepit <a href = "#var5_171">vocem; «Procul hinc</a> te Martius,
inquit,</p>
<p><a name = "line5_172" id = "line5_172"> </a>
Murrane, ostendit clamor, videoque furentem</p>
<p><a name = "line5_173" id = "line5_173"> </a>
Jam Tyria te cæde: venit laus quanta! sed, oro,</p>
<p><a name = "line5_174" id = "line5_174"> </a>
Hæc angusta loci ferro patefacta relaxa.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_171" id = "not5_171" href = "#line5_171">171.</a>
<i>Martius clamor</i>, quo milites ad virtutem incendis.
&mdash;<a name = "not5_174" id = "not5_174" href =
"#line5_174">174.</a>&nbsp;Angustias et fauces, cæsis hostibus,
<i>relaxa</i>, aperias; cf. <a class = "crossref" href =
"#line5_269">v.&nbsp;269</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_319">VI, 319</a>.</p>


<div class = "text">
<span class = "linenum">175</span>
<p class = "indent">
<a name = "line5_175" id = "line5_175"> </a>
Tum Soracte satum, præstantem corpore et armis,</p>
<span class = "pagenum">306</span>
<p><a name = "line5_176" id = "line5_176"> </a>
Æquanum noscens, patrio cui ritus in arvo,</p>
<p><a name = "line5_177" id = "line5_177"> </a>
Quum pius Arcitenens adcensis gaudet acervis,</p>
<p><a name = "line5_178" id = "line5_178"> </a>
Exta ter innocuos <a href = "#var5_178">lætum</a> portare per ignes:</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_175" id = "not5_175" href = "#line5_175">175</a> <a name
= "not5_176" id = "not5_176" href = "#line5_175">sq.</a>
Totum hunc locum poeta concinnavit ex Virg. Æ. XI, 785 sq. ubi vid.
Heyne. Conf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_150">ad II,
150</a>. Hæc sacra non Apollini, sed Deæ Feroniæ fieri docet Strabo V,
<span class = "pagenum notes">306</span>
pag. 226 (al. 156). Sacerdotes autem sæpius pugnantibus interesse, monui
<a class = "crossref missing" href = "bookII.html#not2_150" title =
"recte 150">ad II, 149</a>.
&mdash;<i>Soracte</i>, seu <i>Sorax</i> (<i>Monte di S. Silvestro</i>,
seu <i>Tresto</i>), mons Etruriæ in Faliscis, Apollini sacer. Conf. Ind.
et Hor. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">ix</span>,&nbsp;2.
&mdash;<a name = "not5_177" id = "not5_177" href =
"#line5_177">177.</a>&nbsp;<i>pius Arcitenens</i>, τοξοφόρος, ut ap.
Virg. Æn. III, 75, ubi tamen <i>pius</i> alio verborum contextu dicitur,
quem Silius forte non respexit. Cellar. explicat <i>pium</i> in matrem
Latonam, quod Pythonem, ad eam persequendam a Junone immissum,
occiderit.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_179" id = "line5_179"> </a>
«Sic in Apollinea semper vestigia pruna</p>
<span class = "linenum">180</span>
<p><a name = "line5_180" id = "line5_180"> </a>
Inviolata teras, victorque vaporis ad aras</p>
<p><a name = "line5_181" id = "line5_181"> </a>
Dona serenato referas solennia <a href = "#var5_181">Phœbo;</a></p>
<p><a name = "line5_182" id = "line5_182"> </a>
Concipe, ait, dignum <a href = "#var5_182">factis, Æquane,
furorem</a></p>
<span class = "pagenum">307</span>
<p><a name = "line5_183" id = "line5_183"> </a>
<a href = "#var5_182">Vulneribusque tuis</a>: socio te cædis et iræ</p>
<p><a name = "line5_184" id = "line5_184"> </a>
Non ego Marmaridum mediam penetrare phalangem</p>
<span class = "linenum">185</span>
<p><a name = "line5_185" id = "line5_185"> </a>
Cinyphiæque globos dubitarim inrumpere <a href =
"#var5_185">turmæ</a>.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_178" id = "not5_178" href = "#line5_178">178.</a>
«Sacrificio annuo, quod fit ad montem Soractem Apollini, super ambustam
ligni struem ambulantes non aduruntur,» Plin. VII,&nbsp;2; qui locus
class. est. Conf. Eckhard de ritu antiq. per ignes et carbones candentes
incedendi, in <i>Magazin für Philologen</i>, T. II, p.&nbsp;36... 48;
<i>Brem.</i> 1797.
&mdash;<a name = "not5_179" id = "not5_179" href =
"#line5_179">179.</a>&nbsp;<i>Sic</i>, ut οὕτως, solennis obtestandi
formula, de qua vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#var2_299">ad II, 301, in V.L.</a> et Jani ad Hor. Od.
I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iii</span>, pr. ubi æque ac h.l.
preces votis postponuntur. Nam vulgaris ratio fuisset: <i>Æquanum
noscens&mdash;ait, Concipe furorem&mdash;sic</i> h.e. ea conditione
vicissim opto, ut <i>teras</i>, etc.
&mdash;<i>teras vestigia</i>, ut <i>premere vestigia</i>, ap. Virg. Æn.
XI, 788, de lento incessu, ubi ex Silio et MSS. <i>victores</i> pro
<i>cultores</i> reponi jubet Lefeb. frustra.
&mdash;<a name = "not5_180" id = "not5_180" href =
"#line5_180">180.</a>&nbsp;<i>victor vaporis</i>, ne quidem prunarum
adflatum sentias; Dausq. Sed <i>vapor</i>, ut apud Virgilii Æneid. lib.
V,&nbsp;683, 698. Mens autem Silii et Maronis, D.&nbsp;Heins. monente,
est, sic sacer semper et inviolatus sacerdos maneas: experimentum enim,
quo sacerdotes a profanis, pios ab impiis distinguebant, erat ignis, cui
salvi si insistebant, puri erant et a noxa alieni. Ita Heins. coll.
Sophocl. Antig. 269, et aliis. Sed vid. Intpp. ad Virg. l.l.
&mdash;<a name = "not5_181" id = "not5_181" href =
"#line5_181">181.</a>&nbsp;<i>serenato</i>, placato, benevolo,
<span class = "pagenum notes">307</span>
ut γαληνιόων, ap. Orph. D.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "not5_185" id = "not5_185" href =
"#line5_185">185.</a>&nbsp;<i>Cinyphiæ</i>, vid. <a class = "crossref"
href = "bookII.html#not2_60">ad II, 60</a>; <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_275">III, 275</a>. Dausq. conf. Hom. Iliad. κ,
246.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_186" id = "line5_186"> </a>
Nec jam ultra monitus et verba morantia Martem</p>
<p><a name = "line5_187" id = "line5_187"> </a>
Ferre valet, longo Æneadis quod flebitur ævo.</p>
<p><a name = "line5_188" id = "line5_188"> </a>
Increpuere simul feralia classica signum,</p>
<p><a name = "line5_189" id = "line5_189"> </a>
<a href = "#var5_189">Ac</a> tuba terrificis fregit stridoribus
auras.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_188" id = "not5_188" href = "#line5_188">188</a> <a name
= "not5_189" id = "not5_189" href = "#line5_188">sq.</a>
Cf. Liv. XXII,&nbsp;4, et Polyb. III, 84.
&mdash;<i>Increpuere</i>, etc., ut ap. Virg. Æn. IX, 503.</p>


<div class = "text">
<span class = "linenum">190</span>
<p class = "indent">
<a name = "line5_190" id = "line5_190"> </a>
Heu dolor, heu lacrimæ, nec tot <a href = "#var5_190">post secula</a>
seræ!</p>
<p><a name = "line5_191" id = "line5_191"> </a>
<a href = "#var5_191">Horresco ut pendente malo</a>, ceu ductor ad
arma</p>
<p><a name = "line5_192" id = "line5_192"> </a>
<a href = "#var5_192">Exciret</a> Tyrius: latebrosis collibus Astur,</p>
<p><a name = "line5_193" id = "line5_193"> </a>
Et Libys, et torta Baliaris sævus habena</p>
<p><a name = "line5_194" id = "line5_194"> </a>
Erumpunt, multusque Maces, Garamasque, Nomasque:</p>
<span class = "linenum">195</span>
<p><a name = "line5_195" id = "line5_195"> </a>
Tum, quo non alius venalem in prælia dextram</p>
<p><a name = "line5_196" id = "line5_196"> </a>
Ocior adtulerit conductaque bella probarit,</p>
<p><a name = "line5_197" id = "line5_197"> </a>
Cantaber, et galeæ contemto tegmine Vasco.</p>
<span class = "pagenum">308</span>
<p><a name = "line5_198" id = "line5_198"> </a>
Hinc pariter rupes, lacus hinc, hinc arma, simulque</p>
<p><a name = "line5_199" id = "line5_199"> </a>
Consona vox urget, <a href = "#var5_199">signum clamore vicissim</a></p>
<span class = "linenum">200</span>
<p><a name = "line5_200" id = "line5_200"> </a>
Per colles Tyria circumfundente corona.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_191" id = "not5_191" href = "#line5_191">191.</a>
<i>Horresco referens</i>, ut ap. Virg. Æn. II, 204, ac si nunc malum
illud nobis inpenderet, et Hannibal suos contra nos duceret, Cellar.
Poeta paucis quidem, quibus dolor uti solet, verbis, sed gravibus
deplerat tristem sortem tot civium, qui consulis temeritate pereunt.
&mdash;<a name = "not5_193" id = "not5_193" href =
"#line5_193">193.</a>&nbsp;<i>torta habena</i>, ut <i>verbere torto</i>,
ap. Virg. Ge. III, 106, et Tibull. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">vi</span>, 46; <span class = "smallcaps">ix</span>, 22; cf.
Ind. et <a class = "crossref missing" href = "bookI.html#not1_315" title
= "recte I,&nbsp;305?">ad I,&nbsp;315</a>.
&mdash;<a name = "not5_195" id = "not5_195" href =
"#line5_195">195.</a>&nbsp;De Cantabris, bellicosissima natione, cf.
<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_326">ad III, 326 seq.</a>
&mdash;<i>venalem</i>, etc. Drak. comparat XV, 502 sq.
&mdash;<a name = "not5_196" id = "not5_196" href =
"#line5_196">196.</a>&nbsp;<i>conducta bella</i>; propr. milites mercede
conducuntur.
&mdash;<a name = "not5_197" id = "not5_197" href =
"#line5_197">197.</a>&nbsp;<i>galeæ contemto tegmine</i>
<span class = "pagenum notes">308</span>
<i>Vasco</i>, conf. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_358">ad III, 358</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_198" id = "not5_198" href = "#line5_198">198 sq.</a>
Cf. Liv. XXII,&nbsp;4, et <a class = "crossref" href = "#not5_38">ad
v.&nbsp;38 seq.</a>
&mdash;<i>arma</i>, armati in castris, quæ Hannibal in patentiore campo
inter montes et lacum posuerat.
&mdash;<i>simulque Consona vox</i>, militum levis armaturæ, qui <i>per
colles</i>, in monte, de quo jam undique decurrunt, <i>signum</i>,
scilicet signa, exercitum Romanorum (unde <i>signis</i> forte legendum
est) <i>circumfundebant</i>, h.e. circumdabant: nisi forte sensus est,
<i>Tyriam coronam</i>, nimirum ipsos Pœnos, in monte circumcirca
locatos, <i>signum</i> invadendi, ab Hannibale datum, <i>percolles</i>
cum <i>clamore circumfudisse</i>, h.e. circum cecinisse, ut fere
<i>fundere</i> vocem, preces, sonos, etc.
&mdash;<a class = "missing" name = "not5_199" id = "not5_199" href =
"#line5_199" title = "numerus deest">199.</a>&nbsp;<i>urget</i>, vid.
Heyne ad Tibull. II, <span class = "smallcaps">i</span>, 79.
&mdash;<i>Arma</i> et <i>consona vox</i> explicantur adjectis verbis:
<i>Tyria corona</i>, Pœnis, <i>circumfund.</i> spargentibus
<i>signum</i>; arma sua, una cum <i>clamore</i>; Lenz.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_201" id = "line5_201"> </a>
Avertere Dei vultus, fatoque dederunt</p>
<p><a name = "line5_202" id = "line5_202"> </a>
Majori non sponte locum: <a href = "#var5_202">stupet</a> ipse
tyranni</p>
<p><a name = "line5_203" id = "line5_203"> </a>
Fortunam Libyci Mavors; disjectaque crinem</p>
<p><a name = "line5_204" id = "line5_204"> </a>
Inlacrimat Venus; et Delum pervectus Apollo</p>
<span class = "pagenum">309</span>
<span class = "linenum">205</span>
<p><a name = "line5_205" id = "line5_205"> </a>
Tristem mærenti solatur pectine luctum.</p>
<p><a name = "line5_206" id = "line5_206"> </a>
Sola, Apennini residens in vertice, <a href = "#var5_206">diras</a></p>
<p><a name = "line5_207" id = "line5_207"> </a>
<a href = "#var5_207">Exspectat</a> cædes inmiti pectore Juno.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_201" id = "not5_201" href = "#line5_201">201.</a>
Ipsi dii, crudeli Junone excepta, sortem Romanorum, necessitate fatorum,
quam solvere quidem et rescindere cupiunt, nec tamen possunt,
constitutam lugent, et a spectaculo tam lugubri oculos avertunt. Non
poterat fortius exprimi adfectus doloris, cui poeta ipse jam <a class =
"crossref" href = "#line5_75">v.&nbsp;75</a> et <a class = "crossref"
href = "#line5_189">189</a>, indulserat.
&mdash;<i>fato Majori</i> cesserunt, vid. <a class = "crossref" href =
"#line5_75">v.&nbsp;75</a>.
&mdash;<a name = "not5_204" id = "not5_204" href =
"#line5_204">204.</a>&nbsp;<i>Inlacrimat Venus</i>, ut apud Virg. Æneid.
lib. I,&nbsp;228, et Apollo, doloris leniendi causa, procul a tristi
pugnæ loco, lyram plectro
<span class = "pagenum notes">309</span>
pulsat. Utraque pictura dulcissima et miserationis plena! Conf. <a class
= "crossref" href = "bookII.html#not2_476">ad II, 476</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_206" id = "not5_206" href = "#line5_206">206.</a>
Conf. Virg. Æn. XII, 134 sq., et Heyne Exc. ad Æn. IX, 638.
&mdash;<a name = "not5_207" id = "not5_207" href =
"#line5_207">207.</a>&nbsp;<i>Exspectat cædes</i> tanquam rem
desiderabilem et exoptatam, Drak. recte, ut <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_5">VIII,&nbsp;5</a>; Liv. XXVIII, 27 (ubi vid.
Gronov.); Terent. Adelph. V,&nbsp;4, 20, et al. Pro adspectat (ut ap.
Stat. Silv. V,&nbsp;<span class = "smallcaps">ii</span>, 23, et Petron.
17, ubi vid. Burm.), vel potius pro <i>espectat</i>, h.e. spectando e
vertice præstolatur, positum existimat Lefeb. qui præterea Junoni
comparat Ἐριν Hom. Iliad. λ, 73 sq.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_208" id = "line5_208"> </a>
Primæ Picentum, rupto ceu turbine fusa</p>
<p><a name = "line5_209" id = "line5_209"> </a>
Agmina et Hannibalem ruere ut videre, cohortes</p>
<span class = "linenum">210</span>
<p><a name = "line5_210" id = "line5_210"> </a>
Invadunt ultro, et pœnas pro morte futura,</p>
<p><a name = "line5_211" id = "line5_211"> </a>
Turbato <a href = "#var5_211">victore</a>, petunt adcensa juventus;</p>
<p><a name = "line5_212" id = "line5_212"> </a>
<a href = "#var5_212">Et</a>, velut erepto metuendi libera cælo,</p>
<p><a name = "line5_213" id = "line5_213"> </a>
Manibus ipsa suis præsumta piacula mittit.</p>
<p><a name = "line5_214" id = "line5_214"> </a>
Funditur unanimo nisu et concordibus ausis</p>
<span class = "linenum">215</span>
<p><a name = "line5_215" id = "line5_215"> </a>
Pilorum in Pœnos nimbus, <a href = "#var5_215">fixosque</a> repulsi</p>
<p><a name = "line5_216" id = "line5_216"> </a>
Submittunt clipeos curvato pondere teli.</p>
<span class = "pagenum">310</span>
<p><a name = "line5_217" id = "line5_217"> </a>
Acrius hoc rursum <a href = "#var5_217">Libys, ut præsentia sævi</a></p>
<p><a name = "line5_218" id = "line5_218"> </a>
<a href = "#var5_217">Exstimulat ducis, hortantes</a> se quisque
vicissim</p>
<p><a name = "line5_219" id = "line5_219"> </a>
Incumbunt, pressoque inpellunt pectore pectus.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_208" id = "not5_208" href = "#line5_208">208.</a>
<i>Picentum</i>, cf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_424">VIII, 424 sq.</a>
&mdash;<i>rupto turbine</i>, ut ap. Virg. Æn. II, 416.
&mdash;<i>fusa</i>, effusa e montibus, <i>ruere</i>.
&mdash;<a name = "not5_211" id = "not5_211" href =
"#line5_211">211.</a>&nbsp;<i>turbato victore</i>, turbando victorem,
impetu in hostes facto; Lenz.
&mdash;<a name = "not5_212" id = "not5_212" href =
"#line5_212">212.</a>&nbsp;<i>metuendi libera</i>, h.e. a metu libera,
vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_441">ad <ins class =
"correction" title = "‘I’ legitur">II</ins>,&nbsp;441, in V.L.</a> et
Burm. ad Ovid. Her. I,&nbsp;80.
&mdash;<i>erepto cælo</i>, cæli lumine, luce, vita et ejus spe.
&mdash;<a name = "not5_213" id = "not5_213" href =
"#line5_213">213.</a>&nbsp;<i>ipsa mittit piacula</i>, inferias,
<i>præsumta</i>, ante mortem suam (cf. <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_300">VI, 300</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#var4_802">ad IV, 802, in V.L.</a>) <i>Manibus suis</i>; et
<i>pœnas petunt pro morte futura</i>, quam cæsis hostibus in antecessum
ulcisci conantur.
&mdash;<a name = "not5_215" id = "not5_215" href =
"#line5_215">215.</a>&nbsp;<i>Pilorum nimbus</i>, vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_311">ad I,&nbsp;311</a>, et <a class
= "crossref" href = "bookIV.html#line4_552">IV, 552</a>.
&mdash;<i>repulsi</i>, Pœni.
&mdash;<i>clipeos fixos</i>, transfixos telis curvatis et magni ponderis
vix sustinere
<span class = "pagenum notes">310</span>
possunt. Cf. V.L.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_217" id = "not5_217" href = "#line5_217">217... 219.</a>
<i>Libys incumbunt</i>, nituntur, vel inruunt; vid. Ind. et <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#var3_288">ad III, 288, in V.L.</a>
&mdash;<a name = "not5_219" id = "not5_219" href =
"#line5_219">219.</a>&nbsp;<i>pressoque</i>, etc. Cf. <a class =
"crossref" href = "bookIV.html#not4_352">ad IV, 352</a>.</p>


<div class = "text">
<span class = "linenum">220</span>
<p class = "indent">
<a name = "line5_220" id = "line5_220"> </a>
Ipsa facem quatiens, <a href = "#var5_220">ac flavam sanguine</a>
multo</p>
<p><a name = "line5_221" id = "line5_221"> </a>
Sparsa comam, medias acies Bellona pererrat.</p>
<p><a name = "line5_222" id = "line5_222"> </a>
Stridit Tartarea nigro sub pectore Divæ</p>
<p><a name = "line5_223" id = "line5_223"> </a>
Letiferum murmur, feralique horrida cantu</p>
<p><a name = "line5_224" id = "line5_224"> </a>
Buccina lymphatas agit in certamina mentes.</p>
<span class = "linenum">225</span>
<p><a name = "line5_225" id = "line5_225"> </a>
His iras adversa <a href = "#var5_225">fovent</a>, crudusque ruente</p>
<p><a name = "line5_226" id = "line5_226"> </a>
Fortuna stimulus spem projecisse salutis:</p>
<p><a name = "line5_227" id = "line5_227"> </a>
Hos dexter Deus, et læto Victoria vultu</p>
<span class = "pagenum">311</span>
<p><a name = "line5_228" id = "line5_228"> </a>
Adridens acuit, Martisque favore fruuntur.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_220" id = "not5_220" href = "#line5_220">220.</a>
Locus class. de figura Bellonæ. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_440">ad IV, 440</a>; Hom. Iliad. ε, 592, inpr. Quint.
<ins class = "correction" title = "littera ‘S’ incerta">Smyrn.</ins>
lib. VIII, (ap. Barth. ad Stat. Th. VII, 73) et Stat. Th. IV,&nbsp;5
sq., ubi et <i>facem</i> hastamque in signum belli quatit.
&mdash;<a name = "not5_221" id = "not5_221" href =
"#line5_221">221.</a>&nbsp;<i>acies pererrat</i>, ut ap. Virg. Æn.
X,&nbsp;761, «Tisiphone media inter millia sævit.»</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_222" id = "not5_222" href = "#line5_222">222.</a>
<i>Tartareæ Divæ</i>, quæ in Tartaro sedem habet. Drak. coll. Claud. in
Eutrop. II, 144, (<i>quid dudum inflare moraris Tartaream, Bellona,
tubam</i>) et Petron. c. 124, ubi vid. Burm. De <i>tuba</i> Bellonæ,
vid. Intpp. ad Val. Fl. III, 61.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_225" id = "not5_225" href = "#line5_225">225.</a>
<i>His</i>, Romanis.
&mdash;<i>iras fovent</i>, adcendunt, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_505">ad III, 505</a>.
&mdash;<i>crudus</i>, acer, seu acerbus iis <i>stimulus</i> erat
desperatio. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_405">ad
I,&nbsp;405</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#line4_35">IV, 35</a>.
&mdash;<a name = "not5_226" id = "not5_226" href =
"#line5_226">226.</a>&nbsp;<i>projicere spem</i>, <i>vitam</i>,
<i>animam</i>, etc., tanquam rem nullius pretii, pro nihilo habere,
spernere, ut <i>abjicere vitam</i>, ap. Cic. Att. III, 19, pr. et Gr.
ἀπορῥίπτειν κίνδυνον, παραβάλλειν ἑαυτὸν, et ap. Plut. προΐεσθαι τὸν
ἑαυτοῦ βίον. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_225">ad
I,&nbsp;225</a>; Drak. ad X,&nbsp;42, et Intpp. ad Virg. Æn. VI, 436.
&mdash;<a name = "not5_227" id = "not5_227" href =
"#line5_227">227.</a>&nbsp;<i>Hos</i>, Pœnos.
&mdash;<i>Deus dexter</i>, propitius, vid. Ind.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_229" id = "line5_229"> </a>
<a href = "#var5_229">Abreptus</a> pulchro cædum Lateranus amore,</p>
<span class = "linenum">230</span>
<p><a name = "line5_230" id = "line5_230"> </a>
Dum sequitur dextram, in medios penetraverat hostes.</p>
<p><a name = "line5_231" id = "line5_231"> </a>
Quem postquam florens æquali Lentulus ævo</p>
<p><a name = "line5_232" id = "line5_232"> </a>
Conspexit, nimium pugnæ, nimiumque cruoris,</p>
<p><a name = "line5_233" id = "line5_233"> </a>
Infestas inter non æquo Marte catervas</p>
<p><a name = "line5_234" id = "line5_234"> </a>
Fata inritantem, nisu se concitat acri;</p>
<span class = "linenum">235</span>
<p><a name = "line5_235" id = "line5_235"> </a>
Inmitemque <a href = "#var5_235">Bagam</a>, qui jam vicina <a href =
"#var5_235">serebat</a></p>
<p><a name = "line5_236" id = "line5_236"> </a>
Vulnera pugnantis tergo, <a href = "#var5_236">velocior</a> hasta</p>
<p><a name = "line5_237" id = "line5_237"> </a>
Occupat, et socium duris se casibus addit.</p>
<p><a name = "line5_238" id = "line5_238"> </a>
Tunc alacres arma <a href = "#var5_238">adglomerant</a>, geminaque
corusci</p>
<p><a name = "line5_239" id = "line5_239"> </a>
Fronte micant; paribus <a href = "#var5_239">fulgent</a> capita ardua
cristis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">311</span>
<a name = "not5_229" id = "not5_229" href = "#line5_229">229.</a>
<i>Abreptus</i>, ut <i>oblitus suî dulcedine cædum</i> <a class =
"crossref" href = "bookIV.html#line4_422">IV, 422</a>, et <i>auferri</i>
alias dicitur. Conf. Drak. et quos laudat Gronov. ad Liv. XXXV, 11;
Heins. ad Ovid. Her. XV, 140, et ad Claud. Cons. Olybr. et Prob.
v.&nbsp;153.
&mdash;<a name = "not5_230" id = "not5_230" href =
"#line5_230">230.</a>&nbsp;<i>sequitur dextram</i>, faustis cædibus
instat, Barth. Adv. V,&nbsp;15.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_232" id = "not5_232" href = "#line5_232">232.</a>
<i>nimium</i>, nimis cupidum.
&mdash;<a name = "not5_233" id = "not5_233" href =
"#line5_233">233.</a>&nbsp;<i>non æquo Marte</i>, non parem hostibus,
quia solus inruerat.
&mdash;<a name = "not5_234" id = "not5_234" href =
"#line5_234">234.</a>&nbsp;<i>Fata inritantem</i>, temere in discrimen
se inferentem, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_268">ad I,&nbsp;268</a> et <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_731">IV, 731</a>.
&mdash;<a name = "not5_237" id = "not5_237" href =
"#line5_237">237.</a>&nbsp;<i>Occupat</i>, φθάνει πλήξας, ut ap. Virg.
Æneid. lib. IX, 770; X,&nbsp;699.</p>


<div class = "text">
<span class = "linenum">240</span>
<p class = "indent">
<a name = "line5_240" id = "line5_240"> </a>
Actus in adversos casu (namque obvia ferre</p>
<p><a name = "line5_241" id = "line5_241"> </a>
Arma quis auderet, nisi quem Deus ima colentum</p>
<p><a name = "line5_242" id = "line5_242"> </a>
Damnasset Stygiæ nocti?) <a href = "#var5_242">præfracta</a> gerebat</p>
<p><a name = "line5_243" id = "line5_243"> </a>
Syrticus excelso decurrens robora monte;</p>
<span class = "pagenum">312</span>
<p><a name = "line5_244" id = "line5_244"> </a>
Et quatiens acer nodosi pondera rami,</p>
<span class = "linenum">245</span>
<p><a name = "line5_245" id = "line5_245"> </a>
Flagrabat geminæ nequidquam cædis amore.</p>
<p><a name = "line5_246" id = "line5_246"> </a>
«Non hic Ægates, infidaque litora nautis,</p>
<p><a name = "line5_247" id = "line5_247"> </a>
O juvenes, motumque novis sine Marte procellis</p>
<p><a name = "line5_248" id = "line5_248"> </a>
Fortunam bello pelagus dabit: æquoris olim</p>
<p><a name = "line5_249" id = "line5_249"> </a>
Victores, media sit qualis discite terra</p>
<span class = "linenum">250</span>
<p><a name = "line5_250" id = "line5_250"> </a>
Bellator Libys, et meliori <a href = "#var5_250">cedite regno</a>.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_240" id = "not5_240" href = "#line5_240">240.</a>
<i>adversos</i>, Lateranum et Lentulum.
&mdash;<a name = "not5_242" id = "not5_242" href =
"#line5_242">242.</a>&nbsp;<i>Stygiæ nocti</i>, conf. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#not2_574">ad II, 574</a>, et Heins. ad
Ovidii Metamorph. III, 695.
&mdash;<span class = "pagenum notes">312</span>
<a name = "not5_245" id = "not5_245" href = "#line5_245">245.</a>
<i>geminæ</i>, Laterani et Lentuli.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_246" id = "not5_246" href = "#line5_246">246</a> <a name
= "not5_247" id = "not5_247" href = "#line5_246">sq.</a>
Non ut olim in mari, nunc in campo victores eritis.
&mdash;<a name = "not5_250" id = "not5_250" href =
"#line5_250">250.</a>&nbsp;<i>meliori regno</i>, nobiliori victoriæ
Pœnorum, quam Romanorum apud Ægates; Cl. Ernesti. Cf. V.L.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_251" id = "line5_251"> </a>
Ac simul infesto Lateranum <a href = "#var5_251">pondere</a> truncæ</p>
<p><a name = "line5_252" id = "line5_252"> </a>
Arboris urgebat, jungens convicia pugnæ.</p>
<p><a name = "line5_253" id = "line5_253"> </a>
Lentulus huic frendens ira: «Trasymenus in altos</p>
<p><a name = "line5_254" id = "line5_254"> </a>
Adscendet citius colles, quam sanguine roret</p>
<span class = "linenum">255</span>
<p><a name = "line5_255" id = "line5_255"> </a>
Iste pio ramus.» <a href = "#var5_255">Subsidensque</a> ilia nisu</p>
<p><a name = "line5_256" id = "line5_256"> </a>
Conantis suspensa fodit: tum fervidus atro</p>
<p><a name = "line5_257" id = "line5_257"> </a>
Pulmone exundat per hiantia viscera sanguis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_253" id = "not5_253" href = "#line5_253">253.</a>
Sic passim ἀδύνατον exprimitur in omnibus fere linguis; Drak. laudat
Ovid. Her. V,&nbsp;29, et Trist. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">vii</span>,&nbsp;1 sq.; Prop. II, <span class =
"smallcaps">xii</span>, 33 sq.; III, <span class =
"smallcaps">xvii</span>,&nbsp;5 sq.; Sen. Phœniss. 85 sq., et Claud. in
Eutrop. I,&nbsp;350 sq.; Cf. Cerda ad Virg. Ecl. I,&nbsp;60; VIII, 27;
Burm. ad Lotich. II, <span class = "smallcaps">xv</span>, 45; IV, <span
class = "smallcaps">i</span>, 23; Jani ad Hor. Od. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">xxix</span>, 10; <span class =
"smallcaps">xxxiii</span>,&nbsp;7, et Intpp. ad Theocr. I,&nbsp;132 sq.
Shakesp. in Romeo, <i>then shall water be turned in fire</i>.
&mdash;<a name = "not5_254" id = "not5_254" href =
"#line5_254">254.</a>&nbsp;<i>sanguine pio</i>, gravius quam nostro, ut
innuantur Romani, pium bellum gerentes, et fide ac religione superiores
Pœnis inpiis, perfidis, fœdifragis.
&mdash;<a name = "not5_255" id = "not5_255" href =
"#line5_255">255.</a>&nbsp;<i>Subsidens</i>, ὑφιζάνων, <i>fodit
ilia</i>, corpus Syrtici, <i>conantis</i> arborem in Lateranum
conjicere, unde <i>suspensa ilia</i>, h.e. prominentia, vel tenta, ut
ap. Virg. Georgic. III, 507, «imaque longo Ilia singultu tendunt.»</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_258" id = "line5_258"> </a>
Nec minus adcensis in mutua funera dextris</p>
<p><a name = "line5_259" id = "line5_259"> </a>
Parte alia campi sævit furor. Altus <a href = "#var5_259">Iertes</a></p>
<span class = "pagenum">313</span>
<span class = "linenum">260</span>
<p><a name = "line5_260" id = "line5_260"> </a>
Obtruncat Nerium; Rullo ditissimus <a href = "#var5_260">arvi</a></p>
<p><a name = "line5_261" id = "line5_261"> </a>
Obcumbis, generose <a href = "#var5_261">Volunx</a>; nec clausa
repostis</p>
<p><a name = "line5_262" id = "line5_262"> </a>
Pondera thesauris, patrio nec regia quondam</p>
<p><a name = "line5_263" id = "line5_263"> </a>
Præfulgens ebore, et possessa mapalia soli</p>
<p><a name = "line5_264" id = "line5_264"> </a>
<a href = "#var5_264">Profuerunt</a>. Quid rapta juvant? quid gentibus
auri</p>
<span class = "linenum">265</span>
<p><a name = "line5_265" id = "line5_265"> </a>
Numquam exstincta sitis? modo quem Fortuna fovendo</p>
<p><a name = "line5_266" id = "line5_266"> </a>
Congestis opibus donisque refersit opimis,</p>
<p><a name = "line5_267" id = "line5_267"> </a>
Nudum Tartarea <a href = "#var5_267">portabit</a> navita cymba.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_259" id = "not5_259" href = "#line5_259">259.</a>
<i>Parte alia campi</i>, apud Romanos.
<span class = "pagenum notes">313</span>
&mdash;<a name = "not5_260" id = "not5_260" href =
"#line5_260">260,</a>&nbsp;<a name = "not5_261" id = "not5_261" href =
"#line5_261">261.</a> <i>Rullo Obcumbis</i>, ab eo interficeris; vid.
Burm. ad Val. Fl. VI, 286.
&mdash;Ad opes Volusii ap. Tac. Ann. XIV, 56, adludi putabat Lips. ad
l.c. Drak. autem, quia <i>Volunx</i> h.l. Afer est, ad Bocchi Maurorum
regis filium, qui <i>Volux</i> vocatur Sallust. b. Jug. c. 105 sq.,
unde, vel ibi <i>Volunx</i>, vel h.l. <i>Volux</i> dicendus sit.
&mdash;<a name = "not5_262" id = "not5_262" href =
"#line5_262">262.</a>&nbsp;<i>patrio</i>, Africano.
&mdash;<a name = "not5_264" id = "not5_264" href =
"#line5_264">264</a>&nbsp;<a name = "not5_265" id = "not5_265" href =
"#line5_264">seq.</a>
Ita sæpius philosophatur Horatius, v.c. Od. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">iv</span>,&nbsp;7, 9; II, <span class =
"smallcaps">iii</span>, 11, 14; Cf. XIII, 777, ubi Drak. comparat Prop.
III, <span class = "smallcaps">iii</span>, 35; Claud. R. Pros. II, 300
sq.; Auson. Epigr. 54, ubi vid. Vinct.
&mdash;<a name = "not5_266" id = "not5_266" href =
"#line5_266">266.</a>&nbsp;<i>Congerere opes</i> de avaris proprie dici
notum est, vid. Drak.
&mdash;<a name = "not5_267" id = "not5_267" href =
"#line5_267">267.</a>&nbsp;<i>Nudum</i> opibus. Conf. simil. loc.
Tibull. III, <span class = "smallcaps">iii</span>, 10 sq.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_268" id = "line5_268"> </a>
Juxta bellator <a href = "#var5_268">juvenilibus</a> Appius ausis</p>
<p><a name = "line5_269" id = "line5_269"> </a>
Pandebat campum cæde; atque, ubi plurima virtus,</p>
<span class = "linenum">270</span>
<p><a name = "line5_270" id = "line5_270"> </a>
Nullique adspirare vigor, decus inde petebat.</p>
<p><a name = "line5_271" id = "line5_271"> </a>
Obvius huic Atlas, <a href = "#var5_271">Atlas a litore Ibero</a>,</p>
<span class = "pagenum">314</span>
<p><a name = "line5_272" id = "line5_272"> </a>
Nequidquam extremæ longinquus cultor arenæ</p>
<p><a name = "line5_273" id = "line5_273"> </a>
Inpetit os hasta; leviterque e corpore summo</p>
<p><a name = "line5_274" id = "line5_274"> </a>
Degustat cuspis generosum <a href = "#var5_274">extrema</a> cruorem.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_269" id = "not5_269" href = "#line5_269">269.</a>
<i>Pandebat campum</i>, viam patefaciebat, ut <i>laxare campum ferro</i>
<a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_319">VI, 319</a>;
<i>laxare cuneos</i> <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#line9_364">IX, 364</a>; <i>angusta relaxare</i> <a class =
"crossref" href = "#line5_174">V,&nbsp;174</a>. Sic et <i>limitem
agere</i> <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_379">IX,
379</a>. Cf. ad <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_462">IV,
462</a>.
&mdash;<i>ubi plurima virtus</i>, ubi maximus fortissimorum virorum
numerus erat.
&mdash;<a name = "not5_270" id = "not5_270" href =
"#line5_270">270.</a>&nbsp;<i>nullique adspirare vigor</i>, h.e. <i>nec
cuiquam propius adcedere virtus</i>, ut utar verbis Virg. Æn.
X,&nbsp;712. Sic <i>adspirare</i> passim occurrit, v.c. inf. <a class =
"crossref" href = "#line5_442">v.&nbsp;442</a>, et ap. Cic. Sull. 18;
Pis. 5,
<span class = "pagenum notes">314</span>
et Tusc. Qu. V,&nbsp;5.
&mdash;<a name = "not5_273" id = "not5_273" href =
"#line5_273">273.</a>&nbsp;<i>leviterque e corpore summo</i> (capite, ob
v.&nbsp;277.)
&mdash;<a name = "not5_274" id = "not5_274" href =
"#line5_274">274.</a>&nbsp;<i>Degustat</i>, ἀκρότατον δ᾽ ἄρ᾽ ὀϊστὸς
ἐπέγραψε χρόα φωτὸς Hom. Iliad. δ, 139; η, 187; λ, 388; ν, 553:
<i>umbonem detersit ictu</i> inf. <a class = "crossref" href =
"#line5_297">v.&nbsp;297</a>; <i>parce perstrinxit corpus</i> <a class =
"crossref" href = "bookXV.html#line15_760">XV, 760</a>; <i>parco summum
violasset vulnere corpus</i> <a class = "crossref" href =
"bookXVI.html#line16_111">XVI, 111</a>; cf. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#line4_119">IV, 119</a>; <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#line4_350">350</a> (ubi vid. not.); <a class = "crossref"
href = "bookIX.html#line9_523">IX, 523</a>; Virg. Æneid. X,&nbsp;344,
478, et inprimis XII, 376, ubi videndus omnino Heyne. Similiter
γεύεσθαι, apud Homerum, Iliad. υ, 258; <i>bibere</i> inf. <a class =
"crossref" href = "bookVI.html#line6_293">VI, 293</a>; (ubi Drak. laudat
<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_632">XV, 632</a>; Virg.
Æn. XI, 804, et Anthol. I,&nbsp;22; Epigr. I, et 4: ἀσπὶς et βέλος αἷμ᾽
ἔπιεν) <i>libare</i> et <i>delibare</i> h.e. leviter perstringere inf.
<a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_523">IX, 523</a>, ubi
Drak. citat Stat. Th. V,&nbsp;587; VIII, 527; Iscan. b. Troj.
V,&nbsp;322; VI, 311, 337, et al. Hinc <i>exsatiare enses cruore</i>
<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_535">VII, 535</a>;
<i>satiata sanguinis hasta</i> <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#line4_435">IV, 435</a>; <i>sitit hasta cruorem</i> <a class
= "crossref" href = "bookXII.html#line12_264">XII, 264</a>; βέλη
λιλαιόμενα χροὸς ἆσαι Homer. Iliad. ο, 317; ἐγχείη ἱεμένη χροὸς ἄμμεναι
ἀνδρομέοιο Iliad. φ, 70.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">275</span>
<p><a name = "line5_275" id = "line5_275"> </a>
Intonuere minæ, violentaque lumina flammis</p>
<p><a name = "line5_276" id = "line5_276"> </a>
Exarsere novis: furit et diffulminat omnem</p>
<p><a name = "line5_277" id = "line5_277"> </a>
Obstantum <a href = "#var5_277">turbam</a>; at clausum sub casside
vulnus</p>
<p><a name = "line5_278" id = "line5_278"> </a>
Martia commendat mananti sanguine membra.</p>
<p><a name = "line5_279" id = "line5_279"> </a>
Tum vero <a href = "#var5_279">adspiceres</a> pavitantem, et condere
semet</p>
<span class = "linenum">280</span>
<p><a name = "line5_280" id = "line5_280"> </a>
Nitentem sociis juvenem; ceu tigride cerva</p>
<span class = "pagenum">315</span>
<p><a name = "line5_281" id = "line5_281"> </a>
Hyrcana quum <a href = "#var5_281">pressa</a> tremit; vel territa
pennas</p>
<p><a name = "line5_282" id = "line5_282"> </a>
Conligit accipitrem cernens in nube columba;</p>
<p><a name = "line5_283" id = "line5_283"> </a>
Aut <a href = "#var5_283">dumis</a> subit, albenti si sensit in
æthra</p>
<p><a name = "line5_284" id = "line5_284"> </a>
Librantem <a href = "#var5_284">nisus</a> aquilam, lepus ore citato.</p>
<span class = "linenum">285</span>
<p><a name = "line5_285" id = "line5_285"> </a>
Ense ferit tum colla viri, dextramque micantem</p>
<p><a name = "line5_286" id = "line5_286"> </a>
Demetit, ac mutat successu sævior hostem.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_275" id = "not5_275" href = "#line5_275">275.</a>
<i>lumina flammis exarsere</i>, conf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_126">ad I,&nbsp;126</a>, et Heyne ad Virg. Æn. VI, 300
(in V.L.), et XII, 101, 102.
&mdash;<a name = "not5_276" id = "not5_276" href =
"#line5_276">276.</a>&nbsp;<i>diffulminat</i>, dissipat et contundit,
instar fulminis; vocab. a poeta effictum.
&mdash;<a name = "not5_278" id = "not5_278" href =
"#line5_278">278.</a>&nbsp;<i>commendat</i>, ornat sanguis membra,
pulchriora facit, Mars.
&mdash;<a name = "not5_279" id = "not5_279" href =
"#line5_279">279</a>&nbsp;<a name = "not5_280" id = "not5_280" href =
"#line5_279">sq.</a>
Similis locus Hom. Iliad. γ, 30... 37, ubi Paris, conspecto Menelao,
<i>in sociis se condit</i>, ἀψ ἑτάρων εἰς ἔθνος ἐχάζετο, et αὖθις καθ᾽
ὅμιλον ἔδυ Τρώων. Cf. et. Iliad. π, 813, et ε, 596 sq., ubi Diomedes
Hectorem ἰδών ῥίγησε καὶ ἀνεχάζετο. Comparationes, quibus poeta utitur,
passim reperias.</p>

<span class = "pagenum notes">315</span>
<p class = "notes">
<a name = "not5_281" id = "not5_281" href =
"#line5_281">281,</a>&nbsp;<a name = "not5_282" id = "not5_282" href =
"#line5_282">282.</a> <i>Hyrcana</i> ornat, ut ap. Virg. Æn. IV, 367.
&mdash;Conf. Hom. Iliad. φ, 493 sq.
&mdash;<i>pressa</i>, vid. varias lectiones.
&mdash;<i>pennas colligit</i>, forte alas, ad volatum jam expansas,
contrahit, in columbarium recedit et volatum cohibet, ut fere
<i>colligere gradum</i> <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_399">VI, 399</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_695">VII, 695</a>, nisi potius poeta expressit
Maroniana, <i>Radit iter liquidum, celeres neque commovet alas</i>, Æn.
lib. V,&nbsp;217, ubi videndi sunt interpretes.
&mdash;<i>territa pennas Colligit</i>, ut πτώσσειν, vel πτήσσειν et
ὑποπτήσσειν de avibus animalibusque, quæ frigoris, vel metus causa
pennas et membra contrahunt. Conf. Kœppen ad Hom. Iliad. β, 312; δ, 476;
ε, 634, et <i>Ephemerid. Goetting. a.</i> 1795, p.&nbsp;84.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_285" id = "not5_285" href = "#line5_285">285.</a>
<i>micantem</i>, jactantem, quatientem, Schmid. Sed vid. <a class =
"crossref" href = "bookIV.html#not4_211">ad IV, 211</a>.
&mdash;<a name = "not5_286" id = "not5_286" href =
"#line5_286">286.</a>&nbsp;<i>mutat hostem</i>, uno dimisso alium
adoritur, ut <a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_238">VI,
238</a>; Conf. Burm. ad Val. Fl. VI, 614; Heins. ad eund. VII, 587, et
ad Ovid. Met. XIII, 937.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_287" id = "line5_287"> </a>
Stabat fulgentem portans in bella bipennem</p>
<p><a name = "line5_288" id = "line5_288"> </a>
Cinyphius; socerique miser Magonis inire</p>
<p><a name = "line5_289" id = "line5_289"> </a>
Optabat pugnam ante oculos, spe laudis, Isalces,</p>
<span class = "linenum">290</span>
<p><a name = "line5_290" id = "line5_290"> </a>
Sidonia tumidus sponsa, vanoque superbus</p>
<span class = "pagenum">316</span>
<p><a name = "line5_291" id = "line5_291"> </a>
Fœdere promissæ post Dardana prælia tædæ.</p>
<p><a name = "line5_292" id = "line5_292"> </a>
Huic inmittit <a href = "#var5_292">atrox</a> violentas Appius iras,</p>
<p><a name = "line5_293" id = "line5_293"> </a>
Conantique gravem fronti librare securim,</p>
<p><a name = "line5_294" id = "line5_294"> </a>
Altior insurgens, galeam super exigit ictum:</p>
<span class = "linenum">295</span>
<p><a name = "line5_295" id = "line5_295"> </a>
<a href = "#var5_295">At</a> fragilis valido conamine solvitur ensis</p>
<p><a name = "line5_296" id = "line5_296"> </a>
Ære in Cinyphio; nec dispar sortis Isalces</p>
<p><a name = "line5_297" id = "line5_297"> </a>
Umbonem incerto <a href = "#var5_297">detersit</a> futilis ictu.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_288" id = "not5_288" href = "#line5_288">288.</a>
<i>Cinyphius</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_60">ad II, 60</a>, nisi h.l. et <a class = "crossref"
href = "#line5_296">v.&nbsp;296</a>, simpl. est Libycus.
&mdash;<a name = "not5_290" id = "not5_290" href =
"#line5_290">290.</a>&nbsp;<i>vano</i>, ob inminentem sponsi
<span class = "pagenum notes">316</span>
mortem.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_294" id = "not5_294" href = "#line5_294">294.</a>
<i>insurgens</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_400">ad I,&nbsp;400</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_295" id = "not5_295" href = "#line5_295">295.</a>
<i>solvitur</i>, confringitur, dissultat, <i>in ære</i> galeæ.
&mdash;<a name = "not5_296" id = "not5_296" href =
"#line5_296">296.</a>&nbsp;<i>dispar sortis</i>, vid. Heins. ad Sabini
Epist. I,&nbsp;35.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_298" id = "line5_298"> </a>
Tum quod humo haud umquam valuisset <a href = "#var5_298">tollere</a>
saxum,</p>
<p><a name = "line5_299" id = "line5_299"> </a>
Ni vires trux ira daret, <a href = "#var5_299">contorquet</a>
anhelans</p>
<span class = "linenum">300</span>
<p><a name = "line5_300" id = "line5_300"> </a>
Appius, et lapsu <a href = "#var5_299">resupino</a> in terga
cadentem</p>
<p><a name = "line5_301" id = "line5_301"> </a>
Mole premit scopuli, perfractisque ossibus urguet.</p>
<p><a name = "line5_302" id = "line5_302"> </a>
Vidit conjuncto miscens certamina campo</p>
<p><a name = "line5_303" id = "line5_303"> </a>
Labentem socer; et lacrimæ sub casside fusæ</p>
<p><a name = "line5_304" id = "line5_304"> </a>
Cum gemitu; rapidusque ruit: <a href = "#var5_304">data</a> fœdera
nuper</p>
<span class = "linenum">305</span>
<p><a name = "line5_305" id = "line5_305"> </a>
Adcendunt animos exspectatique nepotes.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_298" id = "not5_298" href = "#line5_298">298</a> <a name
= "not5_299" id = "not5_299" href = "#line5_298">sq.</a>
Comparant Virg. Æn. XII, 896 sq., ubi vid. Cerda ct Heyne.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_302" id = "not5_302" href = "#line5_302">302.</a>
<i>conjuncto</i>, propinquo, vicino; vid. Gronov. ad Liv. XXII, 20, in
gustu ad Stat. Th. VI, 250, et Diatr. ad Stat. c. 43.
&mdash;<a name = "not5_303" id = "not5_303" href =
"#line5_303">303.</a>&nbsp;Femina ita generi jacturam excusatius
queritur; Ernesti V.C. Sed non graviores ob causas heroes passim ap.
Hom. lacrimant, et ipse Hercules apud Virgilium, Æn. X,&nbsp;465, «...
magnumque sub imo Corde premit gemitum, lacrymasque effudit inanes.»
&mdash;<i>socer</i>, Mago.
&mdash;<a name = "not5_304" id = "not5_304" href =
"#line5_304">304.</a>&nbsp;<i>data fœdera</i>, sponsalia facta.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_306" id = "line5_306"> </a>
Jamque aderat, clipeumque viri atque inmania membra</p>
<p><a name = "line5_307" id = "line5_307"> </a>
Lustrabat visu; propiorque a fronte coruscæ</p>
<p><a name = "line5_308" id = "line5_308"> </a>
Lux galeæ sævas paulum tardaverat iras.</p>
<span class = "pagenum">317</span>
<p><a name = "line5_309" id = "line5_309"> </a>
Haud secus, e specula præceps delatus opaca,</p>
<span class = "linenum">310</span>
<p><a name = "line5_310" id = "line5_310"> </a>
<a href = "#var5_310">Subsidens</a> campo submissos contrahit artus,</p>
<p><a name = "line5_311" id = "line5_311"> </a>
Quum vicina trucis conspexit cornua tauri,</p>
<p><a name = "line5_312" id = "line5_312"> </a>
Quamvis longa fames stimulet, leo; nunc ferus alta</p>
<p><a name = "line5_313" id = "line5_313"> </a>
Surgentes cervice toros, nunc torva <a href = "#var5_313">sub
hirta</a></p>
<p><a name = "line5_314" id = "line5_314"> </a>
Lumina miratur fronte; ac jam signa moventem,</p>
<span class = "linenum">315</span>
<p><a name = "line5_315" id = "line5_315"> </a>
<a href = "#var5_315">Et sparsa pugnas meditantem</a> spectat arena.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_306" id = "not5_306" href = "#line5_306">306...</a>
<a name = "not5_308" id = "not5_308" href = "#line5_308">308.</a>
Non male: si coll. <a class = "crossref" href = "#line5_268">v.&nbsp;268
sq.</a> et <a class = "crossref" href = "#line5_329">329 sq.</a>,
reputaveris,
<span class = "pagenum notes">317</span>
quantus vir Appius fuisse fingatur.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_309" id = "not5_309" href = "#line5_309">309...</a>
<a name = "not5_313" id = "not5_313" href = "#line5_313">313.</a> Cf. Virg.
Æn. X, 454 sq., ubi vid. Heyne.
&mdash;<a name = "not5_314" id = "not5_314" href =
"#line5_314">314,</a>&nbsp;<a name = "not5_315" id = "not5_315" href =
"#line5_315">315.</a> <i>signa moventem. Et sparsa</i>, etc. Maroniana
Ge. III, 234, 236, et Æn. XII, 106, ubi vid. Heyne.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_316" id = "line5_316"> </a>
<a href = "#var5_316">Hic</a> prior intorquens telum sic Appius
infit:</p>
<p><a name = "line5_317" id = "line5_317"> </a>
«Si qua tibi pietas, <a href = "#var5_317">ictum ne desere
fœdus</a>;</p>
<p><a name = "line5_318" id = "line5_318"> </a>
Et generum comitare, socer.» Per tegmina velox</p>
<span class = "pagenum">318</span>
<p><a name = "line5_319" id = "line5_319"> </a>
<a href = "#var5_319">Tunc ærisque</a> moras lævo stetit hasta
lacerto.</p>
<span class = "linenum">320</span>
<p><a name = "line5_320" id = "line5_320"> </a>
At contra non dicta Libys, sed fervidus hastam</p>
<p><a name = "line5_321" id = "line5_321"> </a>
Perlibrat, magni donum memorabile fratris,</p>
<p><a name = "line5_322" id = "line5_322"> </a>
Cæso quam victor sub mœnibus ille Sagunti</p>
<p><a name = "line5_323" id = "line5_323"> </a>
Abstulerat Durio, ac spectatæ nobile pugnæ</p>
<p><a name = "line5_324" id = "line5_324"> </a>
Germano dederat portare in prælia pignus.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_316" id = "not5_316" href = "#line5_316">316.</a>
<i>infit</i>, paucis et amaris verbis, ut irati solent et heroes.
&mdash;<a name = "not5_318" id = "not5_318" href =
"#line5_318">318.</a>&nbsp;<i>generum</i> in spe, cum irrisione.
&mdash;<i>tegmina</i>, ut al. terga boum, corium taurinum, clipeo
inductum, quod multiplex esse solebat, unde βοείας θαμειὰς dixit Hom.
Iliad. μ, 296; σάκος ἑπταβόειον Ajacis, Iliad. η, 220; σάκος
τετραθέλυμνον Teucri Iliad. ο, 479; πέντε σάκεος πτύχες Achillis Iliad.
ς, 481. Cf. Heyne ad Virg. Æn. X,&nbsp;783 sq.; Drak. ad h.l. Ernesti ad
Callim. H.&nbsp;in Dian. 53, et inpr. Obss. Miscell. T. I, p.&nbsp;32.
<span class = "pagenum notes">318</span>
&mdash;<a name = "not5_319" id = "not5_319" href =
"#line5_319">319.</a>&nbsp;<i>æris moras</i>, æs clipei, quod hastam
morari poterat, ut <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#line9_218">IX, 218</a>; Virg. Æn. XII, 541,
&mdash;«nec clypei mora profuit ærei.» Val. Fl. VI, 97 (ubi vid. Burm.),
al. Drak. qui et recte monet, a Marso perperam <i>æris moras</i> ad
loricam et galeam referri, quum hasta <i>in lævo lacerto stet</i>; vid.
<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_387">ad IV, 387</a>, et
<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_479">I,&nbsp;479</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_321" id = "not5_321" href = "#line5_321">321</a> <a name
= "not5_322" id = "not5_322" href = "#line5_321">sq.</a>
Hastam donum Hannibalis (is enim <i>frater</i> est et <i>victor</i>)
facit, more poetarum, qui ita heroum arma ornant et commendant. Cf.
<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_224">XII, 224 sq.</a>;
<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_260">XV, 260</a>, <a class
= "crossref" href = "bookXVI.html#line16_459">XVI, 459 sq.</a> inpr.
Virg. Æn. V,&nbsp;260 sq.; IX, 359; X,&nbsp;700, ad quæ loca vid. Heyne.
&mdash;<a name = "not5_323" id = "not5_323" href =
"#line5_323">323.</a>&nbsp;<i>Durio</i>, vid. <a class = "crossref" href
= "bookI.html#line1_438">I,&nbsp;438</a>.
&mdash;<a name = "not5_324" id = "not5_324" href =
"#line5_324">324.</a>&nbsp;<i>dederat portare</i>, ut <i>donat
habere</i>, δῶκε φέρειν, seu φορῆναι, δωκεν ἄγειν, seu ἔχειν et ἀρέσθαι,
ὄπασσε κομίζειν et ὀπάσαιμι φερέσθαι, ap. Hom. Iliad. ο, 532; φ, 297; ψ,
151, 612; ω, 581, et al. Virg. Æn. V,&nbsp;262; IX, 362;
X,&nbsp;701.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">325</span>
<p><a name = "line5_325" id = "line5_325"> </a>
Telum ingens, perque arma viri, perque ora, doloris</p>
<p><a name = "line5_326" id = "line5_326"> </a>
<a href = "#var5_326">Adjutum</a> nisu, letalem pertulit ictum;</p>
<p><a name = "line5_327" id = "line5_327"> </a>
Exsanguesque <a href = "#var5_327">viri conantis</a> vellere ferrum</p>
<p><a name = "line5_328" id = "line5_328"> </a>
In vulnus cecidere manus: jacet æquore nomen</p>
<p><a name = "line5_329" id = "line5_329"> </a>
Clarum Mæonio, atque Italæ pars magna ruinæ</p>
<span class = "linenum">330</span>
<p><a name = "line5_330" id = "line5_330"> </a>
Appius: intremuere lacus, <a href = "#var5_330">corpusque</a>
refugit</p>
<p><a name = "line5_331" id = "line5_331"> </a>
Contractis Trasymenus aquis; telum ore cruento</p>
<span class = "pagenum">319</span>
<p><a name = "line5_332" id = "line5_332"> </a>
Exspirans premit, atque admorsæ inmurmurat hastæ.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_325" id = "not5_325" href =
"#line5_325">325,</a>&nbsp;<a name = "not5_326" id = "not5_326" href =
"#line5_326">326.</a> <i>doloris Adjutum nisu</i>, conf. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#not2_123">ad II, 123</a>.
&mdash;<a name = "not5_328" id = "not5_328" href =
"#line5_328">328,</a>&nbsp;<a name = "not5_329" id = "not5_329" href =
"#line5_329">329.</a> <i>æquore Mæonio</i>, campo Etrusco. cf. <a class
= "crossref" href = "bookIV.html#not4_721">ad IV, 721</a>.
&mdash;<i>Clarum nomen</i>, etc. cujusmodi nominibus clarissimorum suæ
superiorisque ætatis virorum carmen suum poeta exornare solet, inpr.
lib. VIII.
&mdash;<i>Italæ pars magna ruinæ</i>, ut ap. Virg. Æn. X,&nbsp;737, et
inf. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_426">VIII,
426</a>; <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_223">X,&nbsp;223</a>; Dausq. conf. Virg. Æn.
II,&nbsp;6; VII, 707; X,&nbsp;427.
&mdash;<a name = "not5_330" id = "not5_330" href =
"#line5_330">330.</a>&nbsp;<i>Appius</i> autem prænomen fuit
antiquissimæ et nobilissimæ gentis Claudiæ, quæ et patricia fuit et
plebeia, acerrimaque majestatis Patrum propugnatrix, quod vel tironibus
ex Livio et Sueton. Tib. 1, 2, notum est. Cf. <a class = "crossref" href
= "bookVIII.html#line8_412">VIII, 412 sq.</a>
&mdash;Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_49">ad
I,&nbsp;49</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_463">III, 463</a>. Ipsa oratio nimis fere turgida;
sed v.&nbsp;332, præclare summa adumbratur indignatio et rabies.
Similiter Meges ψυχρὸν ἕλε χαλκὸν οδοῦσιν, ap. Hom. Iliad. ε, 75.
<span class = "pagenum notes">319</span>
&mdash;<a name = "not5_332" id = "not5_332" href =
"#line5_332">332.</a>&nbsp;<i>inmurmurat hastæ</i>, ut <i>terræ</i>, ap.
Stat. Th. XI, 63; <i>iræ</i> inf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_156">VII, 156</a>; <i>insibilat ori</i> et
<i>membris</i> <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_517">IX,
517</a>; <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_616">XII,
616</a>.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_333" id = "line5_333"> </a>
Nec fati melior Mamercus corpore toto</p>
<p><a name = "line5_334" id = "line5_334"> </a>
Exsolvit pœnas, nulli non saucius <a href = "#var5_334">hosti</a>.</p>
<span class = "linenum">335</span>
<p><a name = "line5_335" id = "line5_335"> </a>
Namque per adversos, qua Lusitana ciebat</p>
<p><a name = "line5_336" id = "line5_336"> </a>
Pugnas dira manus, raptum cum sanguine <a href =
"#var5_336">cæsi</a></p>
<p><a name = "line5_337" id = "line5_337"> </a>
Signiferi magna vexillum mole ferebat,</p>
<p><a name = "line5_338" id = "line5_338"> </a>
Et trepida infelix revocabat signa suorum.</p>
<p><a name = "line5_339" id = "line5_339"> </a>
Sed furiata cohors, ausisque adcensa superbis,</p>
<span class = "linenum">340</span>
<p><a name = "line5_340" id = "line5_340"> </a>
Quodcumque ipsa manu gestabat missile, quidquid</p>
<p><a name = "line5_341" id = "line5_341"> </a>
Præbebat tellus, sparsis vix <a href = "#var5_341">pervia</a> telis,</p>
<p><a name = "line5_342" id = "line5_342"> </a>
<a href = "#var5_341">Injecit pariter</a>; pluresque in corpore <a href
= "#var5_342">nullo</a></p>
<p><a name = "line5_343" id = "line5_343"> </a>
<a href = "#var5_343">Invenere locum perfossis ossibus hastæ</a>.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_333" id = "not5_333" href = "#line5_333">333.</a>
<i>corpore toto</i>, nullo non corporis membro saucius; Drak. coll.
X,&nbsp;513.
&mdash;<a name = "not5_334" id = "not5_334" href =
"#line5_334">334.</a>&nbsp;<i>pœnas</i>, quarum causa v.&nbsp;336 sqq.
adfertur.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_341" id = "not5_341" href = "#line5_341">341.</a>
<i>sparsis vix pervia telis</i>, tantum telorum in terra sparsum erat,
ut vix iri posset; Barth. Adv. V,&nbsp;15.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_344" id = "line5_344"> </a>
Advolat interea fraterni vulneris ira</p>
<span class = "linenum">345</span>
<p><a name = "line5_345" id = "line5_345"> </a>
Turbatus Libyæ ductor, visoque cruore,</p>
<p><a name = "line5_346" id = "line5_346"> </a>
Num lateri cuspis, num toto pondere telum</p>
<p><a name = "line5_347" id = "line5_347"> </a>
Sedisset, <a href = "#var5_347">fratremque</a> amens sociosque
rogabat.</p>
<p><a name = "line5_348" id = "line5_348"> </a>
Utque metum leti procul, et leviora pavore</p>
<span class = "pagenum">320</span>
<p><a name = "line5_349" id = "line5_349"> </a>
Cognovit, proprio tectum gestamine præceps</p>
<span class = "linenum">350</span>
<p><a name = "line5_350" id = "line5_350"> </a>
Ex acie rapit, et tutis a turbine pugnæ</p>
<p><a name = "line5_351" id = "line5_351"> </a>
Constituit castris. Medicas hinc ocius artes,</p>
<p><a name = "line5_352" id = "line5_352"> </a>
Et senioris opem <a href = "#var5_352">Synhali</a> vocat: unguere
vulnus</p>
<p><a name = "line5_353" id = "line5_353"> </a>
Herbarum hic succis, ferrumque e corpore cantu</p>
<p><a name = "line5_354" id = "line5_354"> </a>
Exigere, et somnum <a href = "#var5_354">tacto</a> misisse chelydro,</p>
<span class = "linenum">355</span>
<p><a name = "line5_355" id = "line5_355"> </a>
Anteibat cunctos: nomenque erat inde per urbes</p>
<p><a name = "line5_356" id = "line5_356"> </a>
Perque Parætoniæ celebratum litora Syrtis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_344" id = "not5_344" href = "#line5_344">344.</a>
Manifesta imitatio Virgilii, Æneid. lib. X, v.&nbsp;383... 424, ubi
videndus est Heyne et Excursus IV. Sed non minus Silio ante oculos
fuisse videtur Homer. Iliad. δ, 148... 219, ubi Agamemnon similiter ad
fratris vulnus expavescit, et Menelaus, data fide, illud non letale
esse, metum ejus levat.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_348" id = "not5_348" href = "#line5_348">348.</a>
<i>leviora pavore</i>, vulnus levius esse, quam metuebat.
&mdash;<span class = "pagenum notes">320</span>
<a name = "not5_349" id = "not5_349" href = "#line5_349">349.</a>
<i>gestamine</i>, clipeo.
&mdash;<a name = "not5_353" id = "not5_353" href =
"#line5_353">353.</a>&nbsp;Veteres ἰατροὶ, quod notum, sola fere vulnera
sanabant, et quidem <i>herbarum succis</i>, φαρμάκοις (Hom. Iliad. δ,
191, 218; ε, 900; λ, 829), et <i>cantu</i>, h.e. incantatione (ut sup.
<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_301">III, 301</a>),
ἐπαοιδῇ Hom. Odyss. τ, 457; Pind. Pyth. III, 91.
&mdash;<a name = "not5_354" id = "not5_354" href =
"#line5_354">354.</a>&nbsp;<i>Exigere</i>, extrahere et innoxium facere
carmine magico; Schmid.
&mdash;<i>somnum tacto misisse chelydro</i>, cf. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_412">ad I,&nbsp;412</a>.
&mdash;<a name = "not5_355" id = "not5_355" href =
"#line5_355">355.</a>&nbsp;<i>Anteibat ungere</i>, ut <i>Martem regere
haud cederet Hannibali</i> <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_307">VI, 307 sq.</a>, διαφέρει τὸ φρονεῖν, et alia.
&mdash;<a name = "not5_356" id = "not5_356" href =
"#line5_356">356.</a>&nbsp;<i>Parætoniæ Syrtis</i>, vid. <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#not3_225">ad III, 225</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_357" id = "line5_357"> </a>
Ipse olim antiquo primum Garamanticus Hammon</p>
<p><a name = "line5_358" id = "line5_358"> </a>
Scire pater dederat Synhalo, morsusque ferarum,</p>
<p><a name = "line5_359" id = "line5_359"> </a>
Telorumque graves ictus sedare medendo.</p>
<span class = "linenum">360</span>
<p><a name = "line5_360" id = "line5_360"> </a>
Atque is deinde suo moriens cælestia dona</p>
<p><a name = "line5_361" id = "line5_361"> </a>
<a href = "#var5_361">Monstravit</a> nato, natusque heredis honori</p>
<p><a name = "line5_362" id = "line5_362"> </a>
Tramisit patrias artes; quem deinde secutus</p>
<p><a name = "line5_363" id = "line5_363"> </a>
<a href = "#var5_363">Haud levior</a> fama Synhalus, Garamantica
sollers</p>
<p><a name = "line5_364" id = "line5_364"> </a>
Monstrata augebat studio, multaque vetustum</p>
<span class = "pagenum">321</span>
<span class = "linenum">365</span>
<p><a name = "line5_365" id = "line5_365"> </a>
Hammonis comitem numerabat imagine <a href = "#var5_365">patrem</a>.</p>
<p><a name = "line5_366" id = "line5_366"> </a>
Tum proavita ferens leni medicamina dextra</p>
<p><a name = "line5_367" id = "line5_367"> </a>
Ocius, intortos de more adstrictus amictus,</p>
<p><a name = "line5_368" id = "line5_368"> </a>
Mulcebat lympha purgatum sanguine vulnus.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_357" id = "not5_357" href = "#line5_357">357.</a>
<i>Garamanticus Hammon</i>, confer <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_414">ad lib. I, vers. 414</a>. Is Synhalum, hujus
Synhali proavum, quoniam in arte medica excelluerat, ipse eam docuisse
fingitur, ut Chiron Machaonem Iliad. δ, vers. 219, et Apollo lapidem
Virgilii, Æneid. lib. XII, 391.
&mdash;<a name = "not5_358" id = "not5_358" href =
"#line5_358">358.</a>&nbsp;<i>Scire dederat</i>, vid. <a class =
"crossref" href = "#not5_324">ad v.&nbsp;324</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_361" id = "not5_361" href = "#line5_361">361.</a>
<i>heredis honori</i>; claro heredi, ut <i>virtus Catonis</i>,
<i>sapientia Lælii</i>, etc. (vid. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_599">ad IV, 599</a>), vel heredi, in ejus honorem, seu
tanquam munus.
&mdash;<a name = "not5_363" id = "not5_363" href =
"#line5_363">363,</a>&nbsp;<a name = "not5_364" id = "not5_364" href =
"#line5_364">364.</a> <i>Garamantica Monstrata</i>, ut supra,
<i>cælestia dona</i> et mox <i>proavita medicamina</i>, quorum usum
<i>monstraverant</i>, vel docuerant Hammon et proavus.</p>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">321</span>
<a name = "not5_366" id = "not5_366" href = "#line5_366">366.</a>
ἤπια, vel ὀδυνήφατα φάρμακα πάσσων Iliad. δ, 218; η, 900; λ, 829.
&mdash;<a name = "not5_367" id = "not5_367" href =
"#line5_367">367.</a>&nbsp;<i>de more</i> medicorum, quo expeditiores
essent vulneribus sanandis; Draken. qui laudat Gevart. Lection. Papin.
c. 34, et Gonsal. ad Petron. c. 19. Cf. inpr. Virg. Æn. XII, 400 sq., et
ibi Heyne Exc. IV.
&mdash;<a name = "not5_368" id = "not5_368" href =
"#line5_368">368.</a>&nbsp;Cf. Hom. Iliad. λ, 828, 844, et inf. <a class
= "crossref" href = "bookVI.html#not6_91">ad VI, 91</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_369" id = "line5_369"> </a>
At Mago, exuvias secum, cæsique volutans</p>
<span class = "linenum">370</span>
<p><a name = "line5_370" id = "line5_370"> </a>
Hostis mente necem, fraternas pectore curas</p>
<p><a name = "line5_371" id = "line5_371"> </a>
Pellebat dictis, et casum laude levabat:</p>
<p><a name = "line5_372" id = "line5_372"> </a>
«Parce metu, germane; meis medicamina nulla</p>
<p><a name = "line5_373" id = "line5_373"> </a>
Adversis majora feres: jacet Appius hasta</p>
<p><a name = "line5_374" id = "line5_374"> </a>
Ad manes pulsus nostra: si vita relinquat,</p>
<span class = "linenum">375</span>
<span class = "linenum">375</span>
<p><a name = "line5_375" id = "line5_375"> </a>
Sat nobis actum est; sequar hostem lætus ad umbras.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_371" id = "not5_371" href = "#line5_371">371.</a>
<i>laude</i>, vid. <a class = "crossref" href = "#not5_114">ad
v.&nbsp;114</a>.
&mdash;<a name = "not5_372" id = "not5_372" href =
"#line5_372">372.</a>&nbsp;<i>Parce metu</i>, ut ap. Virg. Æn.
I,&nbsp;257.
&mdash;<a name = "not5_373" id = "not5_373" href =
"#line5_373">373.</a>&nbsp;<i>Adversis meis</i>, mihi in calamitate mea
non melius remedium et solatium adferes morte Appii. Cf. <a class =
"crossref" href = "bookX.html#line10_44">X,&nbsp;44, 45</a>.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_376" id = "line5_376"> </a>
Quæ dum turbatos avertunt æquore campi</p>
<p><a name = "line5_377" id = "line5_377"> </a>
Ductores, valloque tenent; ex agmine <a href = "#var5_377">Pœnum</a></p>
<p><a name = "line5_378" id = "line5_378"> </a>
Cedentem consul tumulo speculatus ab alto,</p>
<p><a name = "line5_379" id = "line5_379"> </a>
Atque atram belli castris se condere nubem,</p>
<span class = "linenum">380</span>
<p><a name = "line5_380" id = "line5_380"> </a>
Turbidus extemplo trepidantes <a href = "#var5_380">milite mæsto</a></p>
<p><a name = "line5_381" id = "line5_381"> </a>
Invadit cuneos, subitoque pavore relaxat</p>
<span class = "pagenum">322</span>
<p><a name = "line5_382" id = "line5_382"> </a>
Jam rarescentes acies: tum voce feroci</p>
<p><a name = "line5_383" id = "line5_383"> </a>
Poscit equum, ac mediæ ruit in certamina vallis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_376" id = "not5_376" href = "#line5_376">376</a> <a name
= "not5_377" id = "not5_377" href = "#line5_376">sqq.</a>
Similiter Turnus, Ænea saucio ex pugna subducto, plenus spei in hostes
inruit, Æn. XII, 324 sq.
&mdash;<i>æquore campi</i>, ut Æn. VII, 781.
&mdash;<a name = "not5_379" id = "not5_379" href =
"#line5_379">379.</a>&nbsp;<i>Atra belli nubes</i>, Hannibal cum fratre
et comitibus, qui nubem telorum sparserant, vel potius Hannibal solus,
ut Μάντιν Οἰκλείδαν πολέμοιο νέφος dixit Pind. Nem. X,&nbsp;16, et
<i>fulmina belli</i> Virg. Æn. VI, 843; cf. sup. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_311">ad I,&nbsp;311</a>.
&mdash;<a name = "not5_380" id = "not5_380" href =
"#line5_380">380.</a>&nbsp;<i>milite mæsto</i>, vel ad Pœnos (quæ ratio
præstat), ob discessum Hannibalis vulnusque Magonis tristes, vel ad
Romanos, propter Appii mortem mæstos, referri posse, monet Drak. De ira
adcipit Lefeb. coll. Val. Fl. V,&nbsp;568.
<span class = "pagenum notes">322</span>
&mdash;<a name = "not5_381" id = "not5_381" href =
"#line5_381">381</a>&nbsp;<a name = "not5_382" id = "not5_382" href =
"#line5_381">sq.</a>
<i>relaxat Jam rarescentes acies</i>, dissolvit jam minus densos militum
ordines, ut <a class = "crossref" href =
"bookXVII.html#line17_427">XVII, 427</a>; Cf. Heyne ad Virg. Æn. III,
411.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_384" id = "line5_384"> </a>
Sic ubi torrentem crepitanti grandine nimbum</p>
<span class = "linenum">385</span>
<p><a name = "line5_385" id = "line5_385"> </a>
Inlidit terris, <a href = "#var5_385">molitur Juppiter altas</a></p>
<p><a name = "line5_386" id = "line5_386"> </a>
Fulmine nunc Alpes, nunc mixta Ceraunia cælo,</p>
<p><a name = "line5_387" id = "line5_387"> </a>
Intremuere simul tellus, et pontus, et æther,</p>
<p><a name = "line5_388" id = "line5_388"> </a>
Ipsaque commoto quatiuntur Tartara mundo.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_384" id = "not5_384" href = "#line5_384">384.</a>
Poeta egregie in rem suam convertit, et magis exornavit locum Virg. Ge.
I,&nbsp;328 sq., ubi vid. Heyne.
&mdash;<i>crepitanti</i> in tectis, ut ap. Virg. Ge. I,&nbsp;449.
&mdash;<a name = "not5_385" id = "not5_385" href =
"#line5_385">385.</a>&nbsp;<i>moliri</i> h.l. est vel simpl. movere, quo
sensu centies obvium est, (vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_645">ad I,&nbsp;645</a>) vel jacere, (v.c. monente
Drak. <i>molitus sagittas</i> et <i>robora</i> dixere Ovid. Met.
V,&nbsp;367, et Stat. Th. VI, 539) et hoc exquisite pro ferire,
percutere, <i>nach etwas werfen</i>, ut passim βάλλειν, ἀκοντίζειν, et
<i>jaculari</i>, ut <i>rubente dextera sacras jaculatus arces</i>, ap.
Hor. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">ii</span>,&nbsp;3, quæ verba
nostris ita prorsus responderent.
&mdash;<a name = "not5_386" id = "not5_386" href =
"#line5_386">386.</a>&nbsp;<i>Ceraunia</i>, τὰ Κεραύνια (vid. <a class =
"crossref" href = "bookIV.html#not4_363">ad IV, 363</a>), vel
<i>Ceraunii montes</i> (hod. <i>il monte della Chimera</i>) a κεραυνῷ,
fulmine, quo propter altitudinem sæpius percutiuntur, sic dicti, qui in
Epiri litore in mare procurrunt, et prominente jugo, seu promont. Ionium
mare ab Hadriatico dirimunt. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#not8_630">ad VIII, 630</a>, et Jani ad Horat. Od.
I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iii</span>, 20, ubi <i>alta
Ceraunia</i>, ut h.l.
&mdash;<i>mixta cælo</i>, et ὄρη ἠλίβατα, ap. Dionys. Per. 389. Alii
<i>montes Ceraunii</i> sunt in Asia inter Euxinum et Caspium mare.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_389" id = "line5_389"> </a>
Incidit adtonitis inopino turbine Pœnis</p>
<span class = "linenum">390</span>
<p><a name = "line5_390" id = "line5_390"> </a>
Haud secus inprovisa lues, gelidusque sub ossa</p>
<p><a name = "line5_391" id = "line5_391"> </a>
Pervasit miseris <a href = "#var5_391">conspecti</a> consulis
horror.</p>
<p><a name = "line5_392" id = "line5_392"> </a>
It medius, ferroque ruens densissima, latum</p>
<span class = "pagenum">323</span>
<p><a name = "line5_393" id = "line5_393"> </a>
Pandit iter: clamor vario discrimine vocum</p>
<p><a name = "line5_394" id = "line5_394"> </a>
Fert belli rabiem ad Superos, et sidera pulsat.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_389" id = "not5_389" href = "#line5_389">389.</a>
<i>turbine</i> gravius quam impetu.
&mdash;<a name = "not5_390" id = "not5_390" href =
"#line5_390">390.</a>&nbsp;<i>lues</i>, ut <i>pestis</i> et λοιμὸς,
calamitas, pernicies, vel ipse consul, vir pestifer.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_392" id = "not5_392" href = "#line5_392">392.</a>
<i>ruere</i> transitive est facere ut aliquid ruat, agere, movere,
eruere, prosternere, inpellere, perrumpere. Conf. Lucr. I,&nbsp;173;
Virg. Æn. I,&nbsp;35; XI, 211; Ge. I,&nbsp;105; II, 308, et Intpp. ad
Val. Fl. III, 102.
&mdash;<i>densissima</i>, hostium
<span class = "pagenum notes">323</span>
globos ordinesque densissimos.
&mdash;<a name = "not5_393" id = "not5_393" href =
"#line5_393">393.</a>&nbsp;<i>Clamor</i> et Pœnorum, et victorum, qui
παιαν᾽ ἐφύμνουν, ut ap. Æschyl. Pers. 393.
&mdash;<a name = "not5_394" id = "not5_394" href =
"#line5_394">394.</a>&nbsp;<i>sidera pulsat clamor</i>, ut
<i>lacessit</i> <a class = "crossref" href =
"bookXVII.html#line17_387">XVII, 387</a>, et <i>ferit sidera</i>, Virg.
Æn. II, 488; V,&nbsp;140.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">395</span>
<p><a name = "line5_395" id = "line5_395"> </a>
Ceu pater Oceanus quum <a href = "#var5_395">sæva Tethye Calpen</a></p>
<p><a name = "line5_396" id = "line5_396"> </a>
Herculeam ferit, <a href = "#var5_396">atque</a> exesa in viscera
montis</p>
<p><a name = "line5_397" id = "line5_397"> </a>
Contortum pelagus latrantibus ingerit undis.</p>
<p><a name = "line5_398" id = "line5_398"> </a>
Dant gemitum scopuli; <a href = "#var5_398">fractasque in rupibus
undas</a></p>
<p><a name = "line5_399" id = "line5_399"> </a>
Audit Tartessos latis distermina terris,</p>
<span class = "linenum">400</span>
<p><a name = "line5_400" id = "line5_400"> </a>
Audit non parvo divisus gurgite Lixus.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_395" id = "not5_395" href = "#line5_395">395 seq.</a>
Clamorem pugnantium fragori ventorum et undarum, scopulis litorique
inlisarum, comparat Silius, exemplo Homer. Iliad. ξ, 394 sq.
&mdash;<i>pater Oceanus</i>, cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_606">ad I,&nbsp;606</a>, et Virg. Ge. IV, 382.
&mdash;<i>Tethys</i>, Oceani soror et conjux.
&mdash;<i>sæva</i>, maris epith. ut alibi <i>alta</i>, <i>cana</i>,
<i>vaga Tethys</i>.
&mdash;<i>Calpen ferit</i>, cf. Lucan. I,&nbsp;554.
&mdash;<a name = "not5_396" id = "not5_396" href =
"#line5_396">396.</a>&nbsp;<i>Herculeam</i>, quia una ex columnis
Herculis. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_141">I,&nbsp;141</a>.
&mdash;<a name = "not5_397" id = "not5_397" href =
"#line5_397">397.</a>&nbsp;<i>pelagus</i>, fretum Gaditanum, ut <a class
= "crossref" href = "#line5_400">v.&nbsp;400</a> <i>gurges</i>.
&mdash;<i>latrantibus undis</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_471">ad III, 471</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_398" id = "not5_398" href = "#line5_398">398.</a>
<i>Dant gemitum scopuli</i>, στόνῳ βρέμουσι δ᾽ ἀμφιπλῆγες ἀκταὶ Sophocl.
Antig. v.&nbsp;603; Ὄχθαι δ᾽ ἀμφὶ περὶ μεγάλ᾽ ἴαχον, Hom. Il. φ, 10.
&mdash;<a name = "not5_399" id = "not5_399" href =
"#line5_399">399.</a>&nbsp;Hyperbole, qualis <a class = "crossref" href
= "bookIX.html#line9_468">IX, 468, 469</a>, et <a class = "crossref"
href = "bookXVII.html#line17_596">XVII, 596</a>; vid. Burm. ad Val. Fl.
II, 620.
&mdash;<i>Tartessos</i>, cf. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_399">ad III, 399</a>.
&mdash;<a name = "not5_400" id = "not5_400" href =
"#line5_400">400.</a>&nbsp;<i>non parvo gurgite</i>, Herculeo freto.
&mdash;<i>divisus</i> a Colpe.
&mdash;<i>Lixus</i>, fl. et urbs; vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_258">ad III, 258</a>.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_401" id = "line5_401"> </a>
Ante omnes jaculo tacitas fallente per auras</p>
<p><a name = "line5_402" id = "line5_402"> </a>
Obcumbit Bogus, infaustum qui primus ad amnem</p>
<p><a name = "line5_403" id = "line5_403"> </a>
Ticini rapidam in Rutulos contorserat hastam.</p>
<p><a name = "line5_404" id = "line5_404"> </a>
Ille sibi longam Clotho; turbamque nepotum</p>
<span class = "pagenum">324</span>
<span class = "linenum">405</span>
<p><a name = "line5_405" id = "line5_405"> </a>
Crediderat, <a href = "#var5_405">vanis</a> deceptus in alite
signis.</p>
<p><a name = "line5_406" id = "line5_406"> </a>
Sed non augurio <a href = "#var5_406">Parcarum inpellere metas</a></p>
<p><a name = "line5_407" id = "line5_407"> </a>
Concessum cuiquam: ruit inter tela cruentis</p>
<p><a name = "line5_408" id = "line5_408"> </a>
Suspiciens oculis cælum, Superosque reposcit</p>
<p><a name = "line5_409" id = "line5_409"> </a>
Tempora promissæ media jam morte senectæ.</p>
<span class = "linenum">410</span>
<p><a name = "line5_410" id = "line5_410"> </a>
Nec <a href = "#var5_410">Pagaso</a> exsultare datur, ne inpune
relictum</p>
<p><a name = "line5_411" id = "line5_411"> </a>
Consulis ante oculos <a href = "#var5_411">vita</a> spoliasse
Libonem.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_401" id = "not5_401" href = "#line5_401">401</a> <a name
= "not5_402" id = "not5_402" href = "#line5_401">sqq.</a>
Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_131">IV, 131
seq.</a>
&mdash;<i>jaculo fallente</i>, ut ap. Virg. Æn. X,&nbsp;754, ubi vid.
Heyne. Sic <i>tacita penna</i> <a class = "crossref" href =
"#line5_446">v.&nbsp;446</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_404" id = "not5_404" href = "#line5_404">404.</a>
Imitat. Virg. Æn. X,&nbsp;548 sq.
&mdash;<i>Clotho</i>, vitæ filum, quod Clotho κλώθειν, nere
<span class = "pagenum notes">324</span>
credebatur.
&mdash;<a name = "not5_405" id = "not5_405" href =
"#line5_405">405.</a>&nbsp;<i>vanis in alite signis</i>, vano augurio.
Cf. XIII, 820.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_406" id = "not5_406" href = "#line5_406">406.</a>
Orationis color qualis ap. Hom. Iliad. β, 858 sq.; Virg. Æn. VII, 756;
IX, 327, 328; ad quæ loca vid. Heyne et Cerda.
&mdash;<i>metas Parcarum</i>, terminum vitæ fatalem, ut <i>metas
mortis</i>, <i>ævi</i>, etc.; cf. V.L.
&mdash;<i>inpellere</i>, propellere, procul amovere, prorogare.
&mdash;<i>augurio</i> et ejus interpretatione.
&mdash;<a name = "not5_407" id = "not5_407" href =
"#line5_407">407.</a>&nbsp;<i>cruentis</i>, iratis, vel pro
<i>cruentus</i>, cruoris cupidus.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_410" id = "not5_410" href = "#line5_410">410.</a>
Cf. Virg. Æn. X,&nbsp;550.
&mdash;<i>ne</i> possit esse pro <i>ne quidem</i>, vid. Davis. ad Cic.
Fin. I,&nbsp;16, et Burm. ad Sueton. Aug. 35. Sed præstat adcipere pro
<i>nedum</i>, μήτι, μὴ γὰρ, μὴ δῆτα, μὴ οἷον, μὴ ὅτι, et jungere cum
verbis.
&mdash;<a name = "not5_411" id = "not5_411" href =
"#line5_411">411.</a>&nbsp;<i>Consulis ante oculos</i>, quæ summa Pagasi
audacia erat, et digna quæ puniretur. Sic τὸ <i>ne</i> occurrit ap. Cic.
ad Div. IX, extr. et Verr. IV, 23; conf. Gron. ad Liv. III, 52, extr. et
Cort. ad Sallust. b. Cat. 11, fin.
&mdash;<i>Libo</i> cognomen Scriboniæ gentis, de qua vid. Ern. clav.
Cic., Indices Tac. et Livii, et, quos Dausq. laudat Prop. IV, <span
class = "smallcaps">ii</span>, 31; Sen. Ep. 70; Plin. XXXVI, 15; Eutrop.
II,&nbsp;9, extr. Dion. et Cassiod.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_412" id = "line5_412"> </a>
Laurigeris decus illud avis <a href = "#var5_412">navaque</a>
juventa</p>
<p><a name = "line5_413" id = "line5_413"> </a>
Florebat: sed Massylus subciderat ensis</p>
<p><a name = "line5_414" id = "line5_414"> </a>
Pubescente caput mala, properoque virentes</p>
<span class = "linenum">415</span>
<p><a name = "line5_415" id = "line5_415"> </a>
Delerat leto bellator barbarus annos.</p>
<p><a name = "line5_416" id = "line5_416"> </a>
Flaminium inplorasse tamen jam <a href = "#var5_416">morte
suprema</a></p>
<p><a name = "line5_417" id = "line5_417"> </a>
Haud frustra fuit: avulsa est <a href = "#var5_417">nam</a> protinus
hosti</p>
<span class = "pagenum">325</span>
<p><a name = "line5_418" id = "line5_418"> </a>
Ore simul cervix; juvit punire feroci</p>
<p><a name = "line5_419" id = "line5_419"> </a>
<a href = "#var5_419">Victorem</a> exemplo, et monstratum reddere
letum.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_412" id = "not5_412" href = "#line5_412">412.</a>
<i>Laurigeris avis</i>, majoribus
<span class = "pagenum notes">325</span>
triumphalibus.
&mdash;<i>decus</i> Italiæ, ut ap. Virg. Æn. XI, 508. Juventutis notio
variis modis declaratur.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_418" id = "not5_418" href = "#line5_418">418</a> <a name
= "not5_419" id = "not5_419" href = "#line5_418">sq.</a>
<i>Ore simul</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_268">ad III, 268</a>.
&mdash;<i>juvit punire Victorem</i> audaci, quod ille præbuerat,
exemplo, et eodem leti genere, quod ipse monstraverat, quo Libonem
adfecerat.
&mdash;<i>feroci exemplo</i>, crudeli morte, avulsa nimirum cervice:
nisi mavis jungi <i>victorem feroci exemplo</i> h.e. simpl. ferocem,
sævum, quasi dicas exemplar victoris ferocis; Ern. Sed hæc ratio durior
est, et h.l. <i>monstratum letum</i> respondet <i>feroci
exemplo</i>.</p>


<div class = "text">
<span class = "linenum">420</span>
<p class = "indent">
<a name = "line5_420" id = "line5_420"> </a>
Quis Deus, o Musæ, paribus tot funera verbis</p>
<p><a name = "line5_421" id = "line5_421"> </a>
<a href = "#var5_421">Evolvat</a>, tantisque umbris in carmine digna</p>
<p><a name = "line5_422" id = "line5_422"> </a>
Quis lamenta ferat? certantes laude cadendi</p>
<p><a name = "line5_423" id = "line5_423"> </a>
Primævos juvenes, mortisque in <a href = "#var5_423">limine
cruda</a></p>
<p><a name = "line5_424" id = "line5_424"> </a>
Facta virum, et fixis rabiem <a href = "#var5_424">sub pectore</a>
telis?</p>
<span class = "linenum">425</span>
<p><a name = "line5_425" id = "line5_425"> </a>
Sternitur alternus vastis concursibus hostis:</p>
<p><a name = "line5_426" id = "line5_426"> </a>
Nec spoliare vacat, prædæque advertere mentem.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_420" id = "not5_420" href = "#line5_420">420.</a>
Imitat. Virg. Æn. II,&nbsp;6...8, et 361 seq.
&mdash;Cf. sup. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_650">II,
650 seq.</a>
&mdash;<a name = "not5_421" id = "not5_421" href =
"#line5_421">421.</a>&nbsp;<i>tantis umbris</i>, tantorum virorum morti,
cf. <a class = "crossref missing" href = "bookVIII.html#not8_145" title
= "recte 145">ad VIII, 146</a>.
&mdash;<a name = "not5_423" id = "not5_423" href =
"#line5_423">423,</a>&nbsp;<a name = "not5_424" id = "not5_424" href =
"#line5_424">424.</a> <i>cruda facta</i>, vid. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_405">ad I,&nbsp;405</a>, et observa h.l. copiam
verborum.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_427" id = "line5_427"> </a>
Urget amor cædum, clausis dum detinet hostem</p>
<p><a name = "line5_428" id = "line5_428"> </a>
Fraternum castris vulnus, funditque ruitque</p>
<p><a name = "line5_429" id = "line5_429"> </a>
Nunc jaculis, nunc <a href = "#var5_429">ense</a>, modo inter millia
consul</p>
<span class = "linenum">430</span>
<p><a name = "line5_430" id = "line5_430"> </a>
Bellantum conspectus equo, modo Marte feroci</p>
<p><a name = "line5_431" id = "line5_431"> </a>
Ante aquilas et signa pedes. Fluit <a href = "#var5_431">inpia</a>
rivis</p>
<p><a name = "line5_432" id = "line5_432"> </a>
Sanguineis vallis, tumulique et concava saxa</p>
<span class = "pagenum">326</span>
<p><a name = "line5_433" id = "line5_433"> </a>
Armorum sonitus, flatusque imitantur equorum.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_427" id = "not5_427" href = "#line5_427">427.</a>
<i>hostem</i>, Hannibalem.
&mdash;<a name = "not5_431" id = "not5_431" href =
"#line5_431">431,</a>&nbsp;<a name = "not5_432" id = "not5_432" href =
"#line5_432">432.</a> <i>inpia vallis</i>, Lefeb. dicta videtur, ut
<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_48">lib. VII,
v.&nbsp;48</a>; <i>porta scelerata</i> (propter cædem Fabiorum, qui ea
exierant) et ap. Stat. Th. VIII, 141, <i>currus humus inpia sorbet</i>.
Drak. quoniam gentilem Romanorum sanguinem tam avide bibit, quod Africa
non nisi <i>invita</i> fecisse dicitur <a class = "crossref" href =
"bookXVII.html#line17_417">XVII, 417</a>. Omnino tenendum est,
<i>inpia</i> poetis etiam dici tristia, noxia, abominanda, v.c. Ovid.
Am. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">viii</span>, 104; Plaut. Most. II,
<span class = "smallcaps">ii</span>, 73; Horat. Od. II, <span class =
"smallcaps">xvii</span>, 22, ubi vid. Jani et Lambin. Similiter
<i>inprobus</i>, ap.
<span class = "pagenum notes">326</span>
Virg. Ge. I, 119, 388, 431; Æn. II, 80; IV, 412, al.
&mdash;<a name = "not5_433" id = "not5_433" href =
"#line5_433">433.</a>&nbsp;<i>imitantur</i>, ut ap. Virg. Ge. IV, 72,
unde Echo ibid. v.&nbsp;50, et Horat. Od. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">xii</span>,&nbsp;4; <span class =
"smallcaps">xx</span>,&nbsp;8; <i>vocis imago</i> dicitur.
&mdash;<i>flatus</i>, ut ap. Virg. Æn. XI, 911, «flatusque audivit
equorum.»</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_434" id = "line5_434"> </a>
Miscebat campum, membrorum in prælia portans</p>
<span class = "linenum">435</span>
<p><a name = "line5_435" id = "line5_435"> </a>
Celsius humano robur, visaque paventes</p>
<p><a name = "line5_436" id = "line5_436"> </a>
Mole gigantei vertebat corporis alas</p>
<p><a name = "line5_437" id = "line5_437"> </a>
Othrys Marmarides: lati super agmen utrumque</p>
<p><a name = "line5_438" id = "line5_438"> </a>
Ingens tollebant humeri caput: hirtaque torvæ</p>
<p><a name = "line5_439" id = "line5_439"> </a>
Frontis cæsaries, et crinibus æmula barba</p>
<span class = "linenum">440</span>
<p><a name = "line5_440" id = "line5_440"> </a>
Umbrabat rictus; squalore <a href = "#var5_440">huic</a> hispida
diro,</p>
<p><a name = "line5_441" id = "line5_441"> </a>
Et villosa feris horrebant pectora sætis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_434" id = "not5_434" href = "#line5_434">434</a> <a name
= "not5_435" id = "not5_435" href = "#line5_434">sq.</a>
<i>Miscebat campum</i>, h.e. prælia, vel agmina in campo, vid. <a class
= "crossref" href = "bookI.html#not1_69">ad I,&nbsp;69</a>, et Heyne ad
Virg. Æn. X,&nbsp;721.
&mdash;<a name = "not5_437" id = "not5_437" href =
"#line5_437">437.</a>&nbsp;<i>Othrys</i>, mons, et h.l. magnæ molis
homo, cujus species, luxurioso ornatu depicta, non minus terribilis,
quam Cryxi sup. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_250">IV,
250 sq.</a>, <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_277">277
sq.</a>
&mdash;<a name = "not5_440" id = "not5_440" href =
"#line5_440">440.</a>&nbsp;<i>hispida</i> et <i>villosa pectora
sætis</i>, ut Caci, ap. Virg. Æn. VIII, 266; λάσιον κῆρ, στήθεα λασία et
λαχνήεντα, ap. Hom. Iliad. α, 189; β, 743 et 851, ad quæ loca vid.
Kœppen.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_442" id = "line5_442"> </a>
Adspirare viro propioremque addere <a href = "#var5_442">Martem</a></p>
<p><a name = "line5_443" id = "line5_443"> </a>
Haud <a href = "#var5_443">ausum</a> cuiquam: laxo ceu bellua campo,</p>
<p><a name = "line5_444" id = "line5_444"> </a>
Incessebatur <a href = "#var5_444">tutis</a> ex agmine telis.</p>
<span class = "linenum">445</span>
<p><a name = "line5_445" id = "line5_445"> </a>
Tandem, vesanos palantum in terga ferenti</p>
<p><a name = "line5_446" id = "line5_446"> </a>
Cum fremitu vultus, tacita per nubila penna</p>
<p><a name = "line5_447" id = "line5_447"> </a>
Intravit torvum Gortynia lumen arundo,</p>
<p><a name = "line5_448" id = "line5_448"> </a>
Avertitque virum. Fugientis ad agmina consul</p>
<p><a name = "line5_449" id = "line5_449"> </a>
Intorquet tergo jaculum, quod tegmine nudas</p>
<span class = "linenum">450</span>
<p><a name = "line5_450" id = "line5_450"> </a>
<a href = "#var5_450">Inrupit</a> costas, hirtoque <a href =
"#var5_450">a pectore</a> primum</p>
<span class = "pagenum">327</span>
<p><a name = "line5_451" id = "line5_451"> </a>
Mucronem ostendit: <a href = "#var5_451">rapidus</a> convellere
tentat</p>
<p><a name = "line5_452" id = "line5_452"> </a>
Qua nasci ferrum fulgenti cuspide cernit,</p>
<p><a name = "line5_453" id = "line5_453"> </a>
Donec, abundanter defuso sanguine, late</p>
<p><a name = "line5_454" id = "line5_454"> </a>
Procubuit moriens, <a href = "#var5_454">et telum vulnere
pressit</a>:</p>
<span class = "linenum">455</span>
<p><a name = "line5_455" id = "line5_455"> </a>
Spiritus exundans vicinum pulvere moto</p>
<p><a name = "line5_456" id = "line5_456"> </a>
Perflavit campum, et nubem dispersit in auras.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_442" id = "not5_442" href = "#line5_442">442...</a>
<a name = "not5_444" id = "not5_444" href = "#line5_444">444.</a>
Comparant <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_611">IX,
611</a>, et, quem Silius utroque loco expressit, Virg. Æ. X,&nbsp;712
sq.; cf. sup. <a class = "crossref" href = "#not5_269">ad
v.&nbsp;269</a>.
&mdash;<i>propiorem addere Martem</i>, cominus pugnare.
&mdash;<i>tutis</i>, ex tuto remotoque loco emissis.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_445" id = "not5_445" href = "#line5_445">445.</a>
<i>palantum</i>, fugientium Romanorum. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_162">ad II, 162</a>.
&mdash;<a name = "not5_446" id = "not5_446" href =
"#line5_446">446.</a>&nbsp;<i>tacita penna</i>, vid. sup. <a class =
"crossref" href = "#not5_401">ad v.&nbsp;401</a>.
&mdash;<a name = "not5_447" id = "not5_447" href =
"#line5_447">447.</a>&nbsp;<i>Intravit</i>, penetravit.
&mdash;<i>Gortynia arundo</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_90">ad II, 90</a>, <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_101">101</a>.
&mdash;<a name = "not5_450" id = "not5_450" href =
"#line5_450">450.</a>&nbsp;<i>a pectore</i>, e pectore prominentem,
<span class = "pagenum notes">327</span>
exstantem, ut contra <i>a tergo</i> <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_120">II, 120</a>.
&mdash;<a name = "not5_452" id = "not5_452" href =
"#line5_452">452.</a>&nbsp;<i>nasci</i>, se ostendere, adparere,
exstare, prominere.
&mdash;<a name = "not5_453" id = "not5_453" href =
"#line5_453">453.</a>&nbsp;<i>late Procubuit moriens</i>, κεῖτο μέγας
μεγαλωστὶ, Hom. Iliad. π, 776; ς, 26; Odyss. ω, 40.
&mdash;<a name = "not5_454" id = "not5_454" href =
"#line5_454">454.</a>&nbsp;<i>telum vulnere pressit</i>, ut <i>ore</i>
sup. <a class = "crossref" href = "#line5_332">v.&nbsp;332</a>, vel
<i>ore tenet presso</i> <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_719">VII, 719</a>, corpori vulnerato inpressit, vel
denique vulnere condidit, texit, ut ap. Virg. Æn. IV, 147; IX, 612,
al.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_457" id = "line5_457"> </a>
Nec minor interea tumulis silvisque fremebat</p>
<p><a name = "line5_458" id = "line5_458"> </a>
<a href = "#var5_458">Diversis</a> Mavors, variaque per ardua pugna,</p>
<p><a name = "line5_459" id = "line5_459"> </a>
Et saxa et dumi rorantes cæde <a href = "#var5_459">nitebant</a>.</p>
<span class = "linenum">460</span>
<p><a name = "line5_460" id = "line5_460"> </a>
Exitium trepidis, letique et stragis acerbæ</p>
<p><a name = "line5_461" id = "line5_461"> </a>
Causa Sychæus erat: Murranum ille eminus hasta</p>
<p><a name = "line5_462" id = "line5_462"> </a>
Perculerat; quo non alius, quum bella silerent,</p>
<p><a name = "line5_463" id = "line5_463"> </a>
Dulcius <a href = "#var5_463">Œagrios</a> pulsabat pectine nervos.</p>
<p><a name = "line5_464" id = "line5_464"> </a>
Obcubuit silva in magna, patriosque sub ipso</p>
<span class = "linenum">465</span>
<p><a name = "line5_465" id = "line5_465"> </a>
Quæsivit montes leto, ac <a href = "#var5_465">felicia Baccho</a></p>
<span class = "pagenum">328</span>
<p><a name = "line5_466" id = "line5_466"> </a>
Æquana, et Zephyro Surrentum molle salubri.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_461" id = "not5_461" href = "#line5_461">461.</a>
<i>Sychæus</i>, cf. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_245">III, 245 seqq.</a>
&mdash;<a name = "not5_463" id = "not5_463" href =
"#line5_463">463.</a>&nbsp;<i>nervos Œagrios</i>, lyram, qualis erat
Orpheo Thraci: nam Œagrus Orphei pater, (vid. Hyg. f. 14; Ovid. in Ibid.
482; Apol. I,&nbsp;25, et alios ap. Dausq.) vel certe Thraciæ rex.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_465" id = "not5_465" href = "#line5_465">465.</a>
<i>quæsivit montes patrios</i>, quia oculus morientis vix adhuc res
externas cognoscere potest.
&mdash;<i>felicia Baccho</i>, feracia uvis, vid. <a class = "crossref"
href = "bookIV.html#not4_357">ad IV, 357</a>. Surrentini colles
vitiferi, et vinum Surrent. in generosis Italiæ; vid. Stat. l.c.
v.&nbsp;4 sq.; Plin. XIV,&nbsp;8; XXIII,&nbsp;1; Hor. Sat. II, <span
class = "smallcaps">iv</span>, 55; Ovid. Met. XV, 710, et Martial.
<span class = "pagenum notes">328</span>
XIII, 110.
&mdash;<a name = "not5_466" id = "not5_466" href =
"#line5_466">466.</a>&nbsp;<i>Surrentum</i>, Murrani patria, urbs
Campaniæ maritima (hod. <i>Sorrento</i>), prope quam est vicus Æquensis,
unde h.l. <i>Æquana</i>, scilicet juga; vid. Cluver. Ital. ant.
IV,&nbsp;3, pag. 1161, et Holsten. in Ortel. pag. 6; Locus class. est
Stat. Silv. II,&nbsp;2, tot.
&mdash;<i>molle Zephyro</i>, cf. Stat. l.l. v.&nbsp;26 sq.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_467" id = "line5_467"> </a>
Addiderat misero comitem, pugnæque ferocis</p>
<p><a name = "line5_468" id = "line5_468"> </a>
Gaudebat tristi victor novitate Sychæus.</p>
<p><a name = "line5_469" id = "line5_469"> </a>
Palantes nam dum sequitur, pervaserat altam</p>
<span class = "linenum">470</span>
<p><a name = "line5_470" id = "line5_470"> </a>
In silvam, et priscæ <a href = "#var5_470">reclinis</a> ab ictibus
ulmi</p>
<p><a name = "line5_471" id = "line5_471"> </a>
Terga tuebatur trunco, frustraque relictos</p>
<p><a name = "line5_472" id = "line5_472"> </a>
Tauranus comites suprema voce ciebat.</p>
<p><a name = "line5_473" id = "line5_473"> </a>
Transegit juvenem, ac perfossis incita membris</p>
<p><a name = "line5_474" id = "line5_474"> </a>
<a href = "#var5_474">Hæsit</a> in obposito cuspis Sidonia ligno.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_467" id = "not5_467" href = "#line5_467">467.</a>
<i>Addiderat misero</i> Murrano <i>comitem</i> mortis Tauranum, ut apud
Virgil. Æneid. XII, 362.
&mdash;<a name = "not5_468" id = "not5_468" href =
"#line5_468">468.</a>&nbsp;<i>novitate</i>, insolentia <i>pugnæ</i> ac
cædis, quæ <a class = "crossref" href = "#line5_473">v.&nbsp;473,
474</a>, describitur.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_471" id = "not5_471" href = "#line5_471">471.</a>
<i>Tauranus, reclinis trunco priscæ ulmi... frustraque ciebat comites
relictos</i>, quos sequutus, sed nondum adsequutus erat; Lenz.</p>


<div class = "text">
<span class = "linenum">475</span>
<p class = "indent">
<a name = "line5_475" id = "line5_475"> </a>
<a href = "#var5_475">Quid vobis?</a> quænam ira Deûm, vel mente
sinistra</p>
<p><a name = "line5_476" id = "line5_476"> </a>
Quæ sedit formido, viri? qui, Marte relicto,</p>
<p><a name = "line5_477" id = "line5_477"> </a>
Ramorum quæsistis opem: non æquus in <a href = "#var5_477">artis</a></p>
<span class = "pagenum">329</span>
<p><a name = "line5_478" id = "line5_478"> </a>
Nimirum rebus suasor metus: <a href = "#var5_479">arguit asper</a></p>
<p><a name = "line5_479" id = "line5_479"> </a>
<a href = "#var5_479">Exitus eventu pravi consulta timoris.</a></p>
<span class = "linenum">480</span>
<p><a name = "line5_480" id = "line5_480"> </a>
Annosa excelsos tendebat <a href = "#var5_480">in</a> æthera ramos</p>
<p><a name = "line5_481" id = "line5_481"> </a>
<a href = "#var5_481">Æsculus</a>, umbrosum magnas super ardua
silvas</p>
<p><a name = "line5_482" id = "line5_482"> </a>
Nubibus insertans altis caput, instar, aperto</p>
<p><a name = "line5_483" id = "line5_483"> </a>
Si staret campo, nemoris, lateque <a href = "#var5_483">tenebat</a></p>
<p><a name = "line5_484" id = "line5_484"> </a>
Frondosi <a href = "#var5_484">nigra</a> tellurem roboris umbra.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_475" id = "not5_475" href = "#line5_475">475.</a>
Commentum poetæ, ad quod lectores prologo quodam præparavit, ad animos
eorum rerum varietate excitandos, et ad magnitudinem formidinis
adumbrandam aptissimum. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_667">VII, 667&nbsp;sq.</a> et, ne totam hanc scenam
ab ipsa rerum natura narrationisque probabilitate alienam, vel adeo
absurdam censeas, Tac. Ann. II, 17, extr. ubi timor idem intutum
subfugium suasisse dicitur Cheruscis, quorum «quidam turpi fuga in summa
arborum nisi, ramisque se occultantes, admotis sagittariis, per
ludibrium figebantur; alios prorutæ arbores adflixere.» Ibid. Gronov.
locum simil. Dionis laudavit.
&mdash;<a name = "not5_476" id = "not5_476" href =
"#line5_476">476.</a>&nbsp;<i>Marte</i> pro campo.
&mdash;<a name = "not5_477" id = "not5_477" href =
"#line5_477">477.</a>&nbsp;<i>Non æquus</i>, iniquus, malus, vel noxius
(vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_260">ad III,
260</a>).
<span class = "pagenum notes">329</span>
&mdash;<a name = "not5_478" id = "not5_478" href =
"#line5_478">478.</a>&nbsp;<i>suasor metus</i>, ut, monente Drak.
<i>Pessimus in dubiis augur timor</i>, ap. Stat. Th. III,&nbsp;6, ubi
vid. Barth.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">485</span>
<p><a name = "line5_485" id = "line5_485"> </a>
Par juxta quercus, longum molita per ævum</p>
<p><a name = "line5_486" id = "line5_486"> </a>
Vertice canenti proferre sub astra cacumen,</p>
<p><a name = "line5_487" id = "line5_487"> </a>
Diffusas patulo laxabat stipite frondes,</p>
<p><a name = "line5_488" id = "line5_488"> </a>
Umbrabatque coma summi fastigia montis.</p>
<p><a name = "line5_489" id = "line5_489"> </a>
Huc <a href = "#var5_489">Hennæa</a> cohors, Triquetris quam miserat
oris</p>
<span class = "linenum">490</span>
<p><a name = "line5_490" id = "line5_490"> </a>
Rex, Arethusa, tuus, defendere nescia <a href =
"#var5_490">morti</a></p>
<span class = "pagenum">330</span>
<p><a name = "line5_491" id = "line5_491"> </a>
Dedecus, et mentem nimio mutata pavore,</p>
<p><a name = "line5_492" id = "line5_492"> </a>
Certatim sese tulit, adscendensque vicissim</p>
<p><a name = "line5_493" id = "line5_493"> </a>
Pressit nutantes incerto pondere ramos.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_485" id = "not5_485" href = "#line5_485">485.</a>
<i>molita</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_645">ad I,&nbsp;645</a>.
&mdash;<a name = "not5_486" id = "not5_486" href =
"#line5_486">486.</a>&nbsp;<i>Vertice canenti</i>, ob senectutem.
&mdash;<a name = "not5_488" id = "not5_488" href =
"#line5_488">488.</a>&nbsp;<i>coma</i>, conf. <a class = "crossref" href
= "bookIV.html#not4_682">ad IV, 682</a>. Ceterum in toto h.l. a
v.&nbsp;480... 488, expende varios altitudinis designandæ modos.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_489" id = "not5_489" href = "#line5_489">489.</a>
Poeta, ne Romanorum virtuti labem adspergeret, Siculos, auxilio ipsis ab
Hierone rege, sed, Livio teste, post hanc demum pugnam (vid. <a class =
"crossref" href = "bookVIII.html#not8_613">ad VIII, 613 sq.</a>) missos,
præ metu in arbores adscendisse comminiscitur.
&mdash;<i>Hennæa</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_93">ad I,&nbsp;93</a>.
&mdash;<i>Triquetra</i>, nomen Siciliæ, a tribus promont. ut
<i>Trinacria</i>, vel a figura potius triquetra, teste Plin.
III,&nbsp;8, pr. <i>Triquedram</i> a tribus quadris dicendam putabat
Schol. ad Hor. Sat. II, <span class = "smallcaps">vi</span>, 55; conf.
Quintil. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">vi</span>, 30.
&mdash;<a name = "not5_490" id = "not5_490" href =
"#line5_490">490.</a>&nbsp;<i>Arethusa</i>, notus Siciliæ fons ad
Syracusas; vid. <a class = "crossref" href = "bookXIV.html#not14_53">ad
XIV, 53 sqq.</a>
&mdash;<i>defendere</i>, arcere, prohibere, propulsare, ut passim, vid.
Drak. ad VII, 170, et XIII, 99. <i>Defendere dedecus morti</i>, a morte
avertere, ut <i>dedecus leto arcere</i> <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#line9_370">IX, 370</a>, vel pro, defendere mortem a
dedecore h.e. fortiter in pugna cadere. Sic ἀρῆξαι φόνον τέκνοις, dixit
Eurip. in Med. et ἀμύνειν νηυσὶ πῦρ, Hom. Iliad. ι, 435; ἀρὴν ἑτάροισιν
ἀμύναι, Iliad. μ, 334; ἀνδράσι λοιγὸν ἀμύναι, Iliad. ο, 736; conf. et
Odyss. θ, 525; Heyne ad Virg. Ecl. VII, 47; Jani et Lamb. ad Hor. Od.
I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xvii</span>,&nbsp;3; Intpp. ad Plaut.
Mostell. IV, <span class = "smallcaps">ii</span>, 20, et inpr. Heins. ad
Ovid. Her. V,&nbsp;16, et ad Claud. Cons. Stilic. III, 171.
<span class = "pagenum notes">330</span>
&mdash;<a name = "not5_491" id = "not5_491" href =
"#line5_491">491.</a>&nbsp;<i>mentem mutata</i>, ἀλλοιόφρων, ἔκφρων,
Schmid.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_494" id = "line5_494"> </a>
<a href = "#var5_494">Mox</a> alius super, atque alius consistere
tuto</p>
<span class = "linenum">495</span>
<p><a name = "line5_495" id = "line5_495"> </a>
Dum certant, pars excussi; nam fragmine putri</p>
<p><a name = "line5_496" id = "line5_496"> </a>
Ramorum, et senio male fida fefellerat arbor:</p>
<p><a name = "line5_497" id = "line5_497"> </a>
Pars trepidi celso inter tela cacumine pendent.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_495" id = "not5_495" href = "#line5_495">495.</a>
<i>pars excussi</i>, collective et respectu generis nobilioris, ut
<i>mixti cohors</i> <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_489">VIII, 489</a>; <i>pars inplevere divisi</i>
<a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_301">IX, 301</a>; <i>animæ,
qui</i> <a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_503">XV,
503</a>; τέκεα ἐπαναβοῶντες pro ὑιοὶ ἐπ. ap. Aristoph. Plut. v.&nbsp;292
(ubi Küster hanc constructionem πρὸς τὸ σημαινόμενον, non πρὸς τὸ ῥητὸν,
aliis exemplis illustrat) <i>dextera, quem</i> inf. <a class = "crossref
missing" href = "bookX.html#line10_306" title = "recte 306">X,&nbsp;307</a>, ubi vid. Drak. Conf. Gronov. ad Liv. I,&nbsp;59;
XXIX, 12, ad Sen. Herc. fur. 1157, et Obss. I,&nbsp;16; Intpp. ad
Valerium Flaccum I,&nbsp;15.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_498" id = "line5_498"> </a>
Turbatos <a href = "#var5_498">una</a> properans consumere peste</p>
<p><a name = "line5_499" id = "line5_499"> </a>
Conripit æratam jam dudum <a href = "#var5_499">in bella</a>
bipennem,</p>
<span class = "linenum">500</span>
<p><a name = "line5_500" id = "line5_500"> </a>
Deposito clipeo mutatus tela, Sychæus.</p>
<p><a name = "line5_501" id = "line5_501"> </a>
Incumbunt sociæ dextræ, magnoque fragore</p>
<p><a name = "line5_502" id = "line5_502"> </a>
Pulsa gemit, crebris subcumbens ictibus, arbos.</p>
<p><a name = "line5_503" id = "line5_503"> </a>
Fluctuat infelix concusso stipite turba;</p>
<p><a name = "line5_504" id = "line5_504"> </a>
Ceu Zephyrus quatit antiquos ubi flamine lucos,</p>
<span class = "pagenum">331</span>
<span class = "linenum">505</span>
<p><a name = "line5_505" id = "line5_505"> </a>
<a href = "#var5_505">Fronde</a> super tremuli vix tota cacuminis
hærens</p>
<p><a name = "line5_506" id = "line5_506"> </a>
<a href = "#var5_506">Jactatur</a>, nido pariter nutante, volucris.</p>
<p><a name = "line5_507" id = "line5_507"> </a>
Procubuit tandem multa devicta securi</p>
<p><a name = "line5_508" id = "line5_508"> </a>
Subfugium infelix miseris, et inhospita quercus,</p>
<p><a name = "line5_509" id = "line5_509"> </a>
Elisitque <a href = "#var5_509">virum spatiosa membra ruina</a>.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_499" id = "not5_499" href = "#line5_499">499.</a>
<i>æratam</i>, ære præfixam, <i>in bella</i>, ad belli usum, ut <i>ærata
securis</i>, ap. Virg. Æn. XI, 656. Ita et interpretatur V.&nbsp;D. in
<i>Allgem. Lit. Zeit.</i> a. 1796, N. 139.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_501" id = "not5_501" href = "#line5_501">501</a> <a name
= "not5_502" id = "not5_502" href = "#line5_501">sqq.</a>
Silio ante oculos fuisse videtur locus Virg. Æn. II, 626 sq., cujus
tamen pulchritudinem non adsecutus est. Verba <i>vix tota hærens</i> et
<i>nido pariter nutante</i> argute ac frigide dicta notat Ill.
Ernesti.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_504" id = "not5_504" href = "#line5_504">504</a> <a name
= "not5_505" id = "not5_505" href = "#line5_504">sqq.</a>
Conf. Virg. Ge. II, 209.
<span class = "pagenum notes">331</span>
&mdash;<a name = "not5_508" id = "not5_508" href =
"#line5_508">508.</a>&nbsp;<i>inhospita quercus</i>, quæ parum tutum
præbuit refugium.</p>


<div class = "text">
<span class = "linenum">510</span>
<p class = "indent">
<a name = "line5_510" id = "line5_510"> </a>
Inde aliæ cladum facies: contermina cædis</p>
<p><a name = "line5_511" id = "line5_511"> </a>
Conlucet, rapidoque involvitur æsculus igni.</p>
<p><a name = "line5_512" id = "line5_512"> </a>
Jamque inter frondes, arenti robore gliscens</p>
<p><a name = "line5_513" id = "line5_513"> </a>
<a href = "#var5_513">Verticibus</a> sævis, torquet Vulcanus anhelos</p>
<p><a name = "line5_514" id = "line5_514"> </a>
Cum fervore globos flammarum, et <a href = "#var5_514">culmina
torret</a>.</p>
<span class = "linenum">515</span>
<p><a name = "line5_515" id = "line5_515"> </a>
Nec tela interea cessant: <a href = "#var5_515">semiusta</a>
gementum,</p>
<p><a name = "line5_516" id = "line5_516"> </a>
Atque amplexa cadunt ardentes corpora ramos.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_510" id = "not5_510" href = "#line5_510">510.</a>
Imitat. Virg. Georg. II, 303 sq.
&mdash;<i>cladum</i> vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_41">ad I,&nbsp;41</a>.
&mdash;<i>facies</i> vid. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_591">ad IV, 591</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_513" id = "not5_513" href = "#line5_513">513.</a>
<i>Verticibus</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_631">II, 631</a>.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_517" id = "line5_517"> </a>
Hæc inter miseranda virum certamina consul</p>
<p><a name = "line5_518" id = "line5_518"> </a>
Ecce aderat, volvens iram exitiumque Sychæo.</p>
<p><a name = "line5_519" id = "line5_519"> </a>
At juvenis <a href = "#var5_519">dubio</a> tantæ discrimine pugnæ</p>
<span class = "linenum">520</span>
<p><a name = "line5_520" id = "line5_520"> </a>
Occupat <a href = "#var5_520">eventum</a> telo tentare priorem;</p>
<p><a name = "line5_521" id = "line5_521"> </a>
Cui medio leviter clipeo stetit æris in ora</p>
<p><a name = "line5_522" id = "line5_522"> </a>
Cuspis, et obpositas vetita est tramittere crates.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_518" id = "not5_518" href = "#line5_518">518.</a>
<i>volvens</i>, moliens, machinans; (vid. Heyne ad Virg. Æn. I,&nbsp;9,
et 23.) vel volvens animo, pectore, <i>volutans</i>; vid. Ind. et conf.
sup. <a class = "crossref" href = "#line5_369">v.&nbsp;369</a>.
<i>Bellum adversus nos volverat</i> dixit Tac. Ann. III, 38.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_520" id = "not5_520" href = "#line5_520">520.</a>
<i>Occupat</i>, etc. φθάνει πλήξας monente Heyn. ad Virg. Æn. XII, 300.
&mdash;<a name = "not5_521" id = "not5_521" href =
"#line5_521">521.</a>&nbsp;<i>æris ora</i>, ἄντυξ, ἴτυς χάλκειος. Conf.
Hom. Iliad. υ, 275, et sup. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#line4_290">IV, 290 seq.</a>
&mdash;<a name = "not5_522" id = "not5_522" href =
"#line5_522">522.</a>&nbsp;<i>vetita est</i>, non potuit.
&mdash;<i>crates</i> ut ap.
<span class = "pagenum notes">332</span>
Virg. Æn. VII, 633. Conf. Intpp. ad Val. Fl. III, 199.
&mdash;Cito tentat prius mortem Flaminio inferre telo; <i>Cui</i>
Sychæo, h.e. cujus cuspis stetit in Flaminii <i>clipeo medio</i>, <i>in
ora</i>, in summa superficie <i>æris</i>, et non potuit <i>tramittere
crates</i>, æris laminas; Lenz.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">332</span>
<p><a name = "line5_523" id = "line5_523"> </a>
Sed non et consul misso concredere telo</p>
<p><a name = "line5_524" id = "line5_524"> </a>
Fortunam optatæ cædis parat, <a href = "#var5_524">ac</a> latus ense</p>
<span class = "linenum">525</span>
<p><a name = "line5_525" id = "line5_525"> </a>
Haurit; nec crudæ tardarunt tegmina parmæ.</p>
<p><a name = "line5_526" id = "line5_526"> </a>
Labitur infelix, atque <a href = "#var5_526">adpetit</a> ore cruento</p>
<p><a name = "line5_527" id = "line5_527"> </a>
Tellurem exspirans: tum, diffundente per artus</p>
<p><a name = "line5_528" id = "line5_528"> </a>
Frigore se Stygio, manantem in viscera mortem</p>
<p><a name = "line5_529" id = "line5_529"> </a>
Adcipit, et longo componit lumina somno.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_525" id = "not5_525" href = "#line5_525">525.</a>
<i>Haurit latus ense</i>; vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_392">ad I,&nbsp;392</a>.
&mdash;<i>crudæ</i>, e crudo corio.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_526" id = "not5_526" href = "#line5_526">526.</a>
<i>adpetit ore cruento Tellurem expirans</i>, ut alias <i>morsu
adprendere</i>, <i>mordere</i>, <i>mandere humum</i>, ὀδὰξ λάζεσθαι, seu
ἑλεῖν οὖδας, vel γαῖαν Hom. Iliad. β, 418, (ubi vid. Kœppen) λ, 748, al.
Conf. Heins. et Drak. ad h.l. et IX, 383; XVII, 264; Heyne in V.L. ad
Virg. Æn. X,&nbsp;489; Jani et Lamb. ad Hor. Od. II, <span class =
"smallcaps">vii</span>, 12.
&mdash;<a name = "not5_527" id = "not5_527" href =
"#line5_527">527.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. X,&nbsp;745, 746.
&mdash;<a name = "not5_528" id = "not5_528" href =
"#line5_528">528.</a>&nbsp;<i>manantem in viscera mortem</i>, conf.
Virg. Cir. vers. 182.
&mdash;<a name = "not5_529" id = "not5_529" href =
"#line5_529">529.</a>&nbsp;<i>componit</i>, claudit, ut ap. Val. Flacc.
VII, 247, et inf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_204">VII, 204</a>; <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_343">X,&nbsp;343</a>.
&mdash;<i>longo somno</i> vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_574">ad II, 574</a>.</p>


<div class = "text">
<span class = "linenum">530</span>
<p class = "indent">
<a name = "line5_530" id = "line5_530"> </a>
Atque ea dum variis permixtus tristia Mavors</p>
<p><a name = "line5_531" id = "line5_531"> </a>
Casibus alternat, jam castris Mago relictis,</p>
<p><a name = "line5_532" id = "line5_532"> </a>
Jam Libyæ ductor properantia signa citato</p>
<p><a name = "line5_533" id = "line5_533"> </a>
<a href = "#var5_533">Raptabant</a> cursu, et cessata reponere <a href =
"#var5_533">avebant</a></p>
<p><a name = "line5_534" id = "line5_534"> </a>
Tempora cæde virum, ac multo pensare cruore.</p>
<span class = "linenum">535</span>
<p><a name = "line5_535" id = "line5_535"> </a>
It globus intorquens nigranti turbine nubem</p>
<p><a name = "line5_536" id = "line5_536"> </a>
Pulveris, et surgit sublatis campus arenis,</p>
<p><a name = "line5_537" id = "line5_537"> </a>
Quaque ferens gressum flectit vestigia ductor,</p>
<p><a name = "line5_538" id = "line5_538"> </a>
Undanti circum tempestas acta procella</p>
<p><a name = "line5_539" id = "line5_539"> </a>
Volvitur, atque altos operit caligine montes.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_533" id = "not5_533" href = "#line5_533">533.</a>
<i>Raptabant</i>, cf. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_218">ad IV, 218</a>.
&mdash;<i>reponere</i>, ut <i>pensare</i>, restituere tanto majore
strage, ut <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_487">X,&nbsp;487</a>, et al. vid. Drak.
<i>cessata</i>, intermissa a cæde.
&mdash;<a name = "not5_534" id = "not5_534" href =
"#line5_534">534.</a>&nbsp;<i>pensare</i>, ut <a class = "crossref" href
= "bookI.html#line1_534">I,&nbsp;534</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_535" id = "not5_535" href = "#line5_535">535.</a>
Omnia in majus auxit. Cf. Virg. Æn. IX, 33.
&mdash;<i>nubem pulveris</i> cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_311">ad I,&nbsp;311</a>, et <a class = "crossref" href
= "bookII.html#line2_174">II, 174</a>.
&mdash;<a name = "not5_536" id = "not5_536" href =
"#line5_536">536.</a>&nbsp;<i>campus</i>, propr. pulvis e campo.
&mdash;<a name = "not5_538" id = "not5_538" href =
"#line5_538">538.</a>&nbsp;<i>Undanti procella</i>, ut <i>pulveris
nube</i>, qui <i>undare</i> dicitur, ut flamma sup. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#line2_631">II, 631</a>; στροφάλιγγι
κονίης.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">333</span>
<span class = "linenum">540</span>
<p><a name = "line5_540" id = "line5_540"> </a>
Obcubuere <a href = "#var5_540">femur</a> Fontanus, <a href =
"#var5_540">Buta</a> canorum</p>
<p><a name = "line5_541" id = "line5_541"> </a>
Transfixi guttur, pressoque e vulnere cuspis</p>
<p><a name = "line5_542" id = "line5_542"> </a>
Prospexit terga: hunc tristes <a href = "#var5_542">luxere</a>
Fregellæ</p>
<p><a name = "line5_543" id = "line5_543"> </a>
Multiplicem proavis, hunc mater Anagnia flevit.</p>
</div>

<span class = "pagenum notes">333</span>
<p class = "notes">
<a name = "not5_541" id = "not5_541" href = "#line5_541">541.</a>
Cuspis inpressæ sagittæ a tergo exstabat. Conf. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#line1_383">I,&nbsp;383</a>, <a class = "crossref"
href = "bookI.html#line1_383">397</a>; <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_120">II, 120</a>.
&mdash;<a name = "not5_542" id = "not5_542" href =
"#line5_542">542.</a>&nbsp;Similia loca, ubi silvis, mari, terræ
aliisque rebus inanimatis tristitia luctusque tribuitur, <a class =
"crossref" href = "bookVI.html#line6_284">VI, 284</a>; <a class =
"crossref" href = "bookXIV.html#line14_513">XIV, 513 sq.</a> et alia
laudant Drak. h.l. Cerda ad Virg. Æneid. VII, 759; Schwebel ad Bion.
I,&nbsp;32, et Ill. Harles. Anthol. Gr. poet. p.&nbsp;111. Conf.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_49">ad I,&nbsp;49</a>, et
<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_463">III, 463</a>.
&mdash;<i>Fregellæ</i>, Volscorum urbs in Latio ad ripam Liris, quum a
Romanis defecisset, diruta; vid. Strab. V, p.&nbsp;164; Liv. VIII, 22;
IX, 12.
&mdash;<a name = "not5_543" id = "not5_543" href =
"#line5_543">543.</a>&nbsp;<i>Anagnia</i>, hod. <i>Anagni</i>, princeps
Hernicorum urbs; vid. Cluver. Ital. ant. p.&nbsp;981, et Heyne ad Virg.
Æn. VII, 684.
&mdash;<i>Multiplicem proavis</i> comparant Vellei. II, 105.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_544" id = "line5_544"> </a>
Haud dispar fortuna tibi, Lævine; sed auso</p>
<span class = "linenum">545</span>
<p><a name = "line5_545" id = "line5_545"> </a>
Non eadem: neque enim Tyrio concurrere regi</p>
<p><a name = "line5_546" id = "line5_546"> </a>
Tentas; sed lectus par ad certamen <a href =
"#var5_546">Ithemon</a>,</p>
<p><a name = "line5_547" id = "line5_547"> </a>
(Autololum moderator erat) quem poplite cæso</p>
<p><a name = "line5_548" id = "line5_548"> </a>
Dum <a href = "#var5_548">spolias</a>, gravis inmiti cum turbine
costas</p>
<p><a name = "line5_549" id = "line5_549"> </a>
Fraxinus <a href = "#var5_549">inrupit</a>, <ins class = "correction"
title = "‘conlabsaque’ legitur">conlapsaque</ins> membra sub ictu</p>
<span class = "linenum">550</span>
<p><a name = "line5_550" id = "line5_550"> </a>
Hoste superfuso subita cecidere ruina.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_548" id = "not5_548" href = "#line5_548">548.</a>
<i>inmiticum turbine</i>, sævo, magno cum impetu.
&mdash;<a name = "not5_550" id = "not5_550" href =
"#line5_550">550.</a>&nbsp;<i>Hoste superfuso</i>, super te cadente:
nam, dum Ithemonem, poplitibus semet excipientem, nec tamen toto jam
corpore <ins class = "correction" title = "‘prolabsum’ legitur">prolapsum</ins>, spoliat, hasta Hannibalis ictus concidit,
hoste superfuso. Ill. Ernesti explicat: tibi, Lævine, super hostem fuso,
seu cadenti. Sed tum <i>hosti superfuso</i>, vel <i>hostem super
fuso</i> dicendum erat.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_551" id = "line5_551"> </a>
Nec Sidicina cohors defit. <a href = "#var5_551">Viridasius</a>
armat</p>
<p><a name = "line5_552" id = "line5_552"> </a>
Mille viros, <a href = "#var5_552">nulli victus</a> vel ponere
castra,</p>
<span class = "pagenum">334</span>
<p><a name = "line5_553" id = "line5_553"> </a>
Vel junxisse ratem, duroque resolvere muros</p>
<p><a name = "line5_554" id = "line5_554"> </a>
Ariete, et in turrim subitos inmittere pontes.</p>
<span class = "linenum">555</span>
<p><a name = "line5_555" id = "line5_555"> </a>
Quem postquam Libyæ ductor virtute feroci</p>
<p><a name = "line5_556" id = "line5_556"> </a>
Exsultare videt (namque illi vulnere præceps</p>
<p><a name = "line5_557" id = "line5_557"> </a>
Terga dabat levibus diffisus <a href = "#var5_557">Arauri</a>cus
armis);</p>
<p><a name = "line5_558" id = "line5_558"> </a>
Acrius hoc pulchro Mavorte adcensus in iram,</p>
<p><a name = "line5_559" id = "line5_559"> </a>
Et dignum sese ratus in <a href = "#var5_559">certamina</a> sævo</p>
<span class = "linenum">560</span>
<p><a name = "line5_560" id = "line5_560"> </a>
Comminus ire viro, <a href = "#var5_560">refe</a>renti e corpore
telum</p>
<p><a name = "line5_561" id = "line5_561"> </a>
Advolat, et fodiens pectus, «Laudande laborum,</p>
<p><a name = "line5_562" id = "line5_562"> </a>
Quisquis es, haud alia decuit te obcumbere dextra.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_551" id = "not5_551" href = "#line5_551">551.</a>
<i>Sidicini</i> incolehant <i>Teanum Sidicinum</i>, coloniam et opp.
Campaniæ, (nunc <i>Teano</i>, seu <i>Tiano</i>) <i>a Teano Apulo</i>
diversum. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_511">VIII, 511</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXI.html#line11_176">XI, 176</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_524">XII, 524</a>; Strab. V, p.&nbsp;248, al. 237.
&mdash;<i>armat</i>, ducit armatos.
&mdash;<a name = "not5_552" id = "not5_552" href =
"#line5_552">552.</a>&nbsp;<i>nulli victus</i>, secundus, a nullo
superatus, <i>ponere</i>,
<span class = "pagenum notes">334</span>
in arte ponendi, etc. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_142">VI, 142</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_223">VII, 223</a>.
&mdash;<a name = "not5_553" id = "not5_553" href =
"#line5_553">553.</a>&nbsp;<i>ratem</i> Dausq. adcipit de jungendis
navibus, ut turres, sambucæ, similesque machinæ inponantur: melius
N.&nbsp;Heins. et Drak. de ponte ex ratibus <i>juncto</i> ad flumina
transeunda, de quo vid. Lips. Poliorc. II,&nbsp;5.
&mdash;<a name = "not5_554" id = "not5_554" href =
"#line5_554">554.</a>&nbsp;De ejusmodi ponte, seu exostra vid. Veget. de
re mil. IV, 17 et 21; Lips. l.c. II,&nbsp;4, et Hard. ad Plin. VII,
45.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_556" id = "not5_556" href = "#line5_556">556.</a>
<i>Exsultare</i>, γαυριᾷν.
&mdash;<a name = "not5_560" id = "not5_560" href =
"#line5_560">560.</a>&nbsp;<i>referenti</i>, Viridasio evellenti e
<i>corpore</i> Araurici fugientis <i>telum</i>, quo eum vulneraverat.
&mdash;<a name = "not5_561" id = "not5_561" href =
"#line5_561">561.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. X,&nbsp;825 sq. et sup.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_398">ad I,&nbsp;398</a>.
&mdash;<i>Laudande laborum</i> χάριν, ἕνεκα, h.e. ob res præclare
gestas, πόνον μάχης, ut <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_28">VII, 28</a>, al.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_563" id = "line5_563"> </a>
Ad manes leti perfer decus: Itala gentis</p>
<p><a name = "line5_564" id = "line5_564"> </a>
Ni tibi origo foret, vita donatus abires.»</p>
<span class = "linenum">565</span>
<p><a name = "line5_565" id = "line5_565"> </a>
Hinc <a href = "#var5_565">Fadum</a> petit, et veterem bellare
Labicum,</p>
<p><a name = "line5_566" id = "line5_566"> </a>
Cui Siculis quondam terris congressus Hamilcar</p>
<p><a name = "line5_567" id = "line5_567"> </a>
Clarum spectato dederat certamine nomen.</p>
<p><a name = "line5_568" id = "line5_568"> </a>
Inmemor annorum, seniumque oblitus, in arma</p>
<p><a name = "line5_569" id = "line5_569"> </a>
Ille quidem cruda mente, et viridissimus iræ</p>
<span class = "pagenum">335</span>
<span class = "linenum">570</span>
<p><a name = "line5_570" id = "line5_570"> </a>
Ibat; sed vani frigentem in Marte senectam</p>
<p><a name = "line5_571" id = "line5_571"> </a>
Prodebant ictus: stipula crepitabat inani</p>
<p><a name = "line5_572" id = "line5_572"> </a>
Ignis iners, cassamque dabat sine robore flammam.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_563" id = "not5_563" href = "#line5_563">563.</a>
<i>leti decus</i>, quia manu mea peris.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_565" id = "not5_565" href = "#line5_565">565.</a>
<i>Labicum</i>, nomen ductum ab urbe, de qua vid. <a class = "crossref"
href = "bookVIII.html#not8_366">ad VIII, 366</a>.
&mdash;<i>veterem bellare</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_616">VI, 616</a>. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_530">ad IV, 530</a>.
&mdash;<a name = "not5_567" id = "not5_567" href =
"#line5_567">567.</a>&nbsp;<i>spectato</i>, singulari et insigni.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_569" id = "not5_569" href = "#line5_569">569</a> <a name
= "not5_570" id = "not5_570" href = "#line5_569">sq.</a>
Mente quidem juvenili, sed corpore et viribus senilibus; Drak. qui
<i>crudos</i> dici fere juvenes et puellas, nuptiis nondum maturas,
monet; vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_187">ad
I,&nbsp;187</a>, <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_405">405</a>, et conf. Virg. Æn. V,&nbsp;394 seq. VI,
304; IX, 610 sq.
&mdash;<a name = "not5_571" id = "not5_571" href =
"#line5_571">571.</a>&nbsp;<i>Prodebant</i>, indicabant, ut <a class =
"crossref" href = "bookX.html#line10_116">X,&nbsp;116</a>, nisi malis
destituebant,
<span class = "pagenum notes">335</span>
et ita periculo, ab hoste inminenti, objiciebant; vid. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#not2_247">ad II, 247</a>.
&mdash;<a name = "not5_572" id = "not5_572" href =
"#line5_572">572.</a>&nbsp;Imitat. Virg. Ge. III, 99.
&mdash;<i>iners</i>, languidus. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#not7_629">ad VII, 629</a>.
&mdash;<i>cassam</i>, vid. Heins. ad Ovid. Fast. VI, 406, et Rem. Am.
v.&nbsp;446.
&mdash;<i>robore</i>, viribus; ut acer ejus animus sine corporis
robore.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_573" id = "line5_573"> </a>
Quem postquam <a href = "#var5_573">adcepit</a> patrio monstrante
superbus</p>
<p><a name = "line5_574" id = "line5_574"> </a>
Armigero Pœnum ductor, «Certamina primæ</p>
<span class = "linenum">575</span>
<p><a name = "line5_575" id = "line5_575"> </a>
Hic lue nunc, inquit, pugnæ: te notus Hamilcar</p>
<p><a name = "line5_576" id = "line5_576"> </a>
Hac trahit ad manes dextra.» Tum librat ab aure</p>
<p><a name = "line5_577" id = "line5_577"> </a>
Intorquens jaculum, et versantem in vulnere sese</p>
<p><a name = "line5_578" id = "line5_578"> </a>
Transigit: <a href = "#var5_578">extracta</a> fœdavit cuspide
sanguis</p>
<p><a name = "line5_579" id = "line5_579"> </a>
Canitiem, ac longos finivit morte labores.</p>
<span class = "linenum">580</span>
<p><a name = "line5_580" id = "line5_580"> </a>
Nec minus Herminium primis obtruncat in armis,</p>
<p><a name = "line5_581" id = "line5_581"> </a>
Adsuetum, Trasymene, tuos prædantibus hamis</p>
<p><a name = "line5_582" id = "line5_582"> </a>
Exhaurire lacus, patriæque alimenta senectæ</p>
<p><a name = "line5_583" id = "line5_583"> </a>
Ducere suspenso per stagna <a href = "#var5_583">jacentia</a> lino.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_573" id = "not5_573" href = "#line5_573">573.</a>
<i>adcepit</i> forte pro excepit, scilicet occurrentem; an, ut κατέλαβε,
invenit, seu invasit? Lef. interpretatur, animadvertit, quod vellem
exemplis firmasset.
&mdash;<i>patrio</i> Hamilcaris, quocum b. Punico I, pugnasse fingitur
<a class = "crossref" href = "#line5_566">v.&nbsp;566, 567</a>, quæ
<i>prima</i> ejus <i>pugna</i> fuit.
&mdash;<a name = "not5_576" id = "not5_576" href =
"#line5_576">576.</a>&nbsp;<i>librat ab aure</i>, etc. Maronianum Æneid.
IX, 417, ubi vid. Cerda.
&mdash;<a name = "not5_577" id = "not5_577" href =
"#line5_577">577.</a>&nbsp;<i>versantem in vulnere sese</i> ex eodem
Virg, Æn. XI, 669, ubi vid. Heyne in V.L.
&mdash;<i>versantem</i>, quum jaculo jam transactus esset, quod video
jam monuisse Ill. Ernesti.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_580" id = "not5_580" href = "#line5_580">580.</a>
<i>primis in armis</i>, vid. Heins. ad Ovid. Met. VIII, 313, et
A.&nbsp;A. I,&nbsp;181. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_167">ad IV, 167</a>.
&mdash;<a name = "not5_582" id = "not5_582" href =
"#line5_582">582.</a>&nbsp;Plurimum hoc ad miserationem lectoris
movendam valet.
&mdash;<i>alimenta ducere</i>, victum quærere.
&mdash;<a name = "not5_583" id = "not5_583" href =
"#line5_583">583.</a>&nbsp;<i>stagna</i> bene et apte <i>jacentia</i>
dicuntur: nam in tranquillo mari facilius libentiusque piscaberis, quam
in turbido.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_584" id = "line5_584"> </a>
Interea <a href = "#var5_584">exanimem</a> mæsti super arma Sychæum</p>
<span class = "pagenum">336</span>
<span class = "linenum">585</span>
<p><a name = "line5_585" id = "line5_585"> </a>
Portabant Pœni, corpusque in castra ferebant.</p>
<p><a name = "line5_586" id = "line5_586"> </a>
Quos ubi conspexit tristi clamore ruentes</p>
<p><a name = "line5_587" id = "line5_587"> </a>
Ductor, præsago percussus pectora luctu,</p>
<p><a name = "line5_588" id = "line5_588"> </a>
«Quinam, inquit, dolor, o socii, <a href = "#var5_588">quemve</a> ira
Deorum</p>
<p><a name = "line5_589" id = "line5_589"> </a>
Eripuit nobis? num te, dulcedine laudis</p>
<span class = "linenum">590</span>
<p><a name = "line5_590" id = "line5_590"> </a>
Flagrantem et nimio primi Mavortis amore,</p>
<p><a name = "line5_591" id = "line5_591"> </a>
Atra, Sychæe, dies properato funere carpsit?»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_584" id = "not5_584" href = "#line5_584">584.</a>
Conf. Virg. Æn. X,&nbsp;841 sq. (ubi vid. Cerda) et v.&nbsp;506. Huc
pertinere illud Laconicarum matrum,
<span class = "pagenum notes">336</span>
filiis clipeum tradentium, ἢ τὰν, ἢ ἐπὶ τὰν, notat Drak.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_587" id = "not5_587" href = "#line5_587">587.</a>
<i>percussus</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#var2_213">ad II, 213, in V.L.</a>
&mdash;<i>præsago luctu</i>, ut ap. Virg. Æn. X,&nbsp;843; ubi tamen de
patre agitur, qui, conspectis militibus, cadaver cum gemitu portantibus,
primum omnium filii mortem animo præsagit; sed quæ præcipue causa est,
cur Hannibal confestim Sychæi necem suspicetur? Hinc ab Ill. Ernesti jam
monitum video, Silium non tam rei naturam secutum, quam verba Maronis
imitatum, et hinc ineptam illam H.&nbsp;interrogationem v.&nbsp;589 sq.
ortam esse. Non desunt tamen argumenta, quibus poeta defendi possit. Nam
primum Sychæus inter reliquos duces eminebat. Deinde Hannibal ejus
avunculus erat: (vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_245">III, 245 seq.</a>) et in toto ejus exercitu
nemo erat cujus jactura ac mors acerbiorem ei dolorem incutere poterat,
si Magonem exceperis, qui tamen nunc demum in aciem cum fratre redierat.
&mdash;<a name = "not5_591" id = "not5_591" href =
"#line5_591">591.</a>&nbsp;<i>carpsit</i>, abstulit. Propr. vita
carpitur, h.e. sensim consumitur. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookXIII.html#line13_627">XIII, 627</a>, et <a class = "crossref" href
= "bookII.html#not2_458">ad II, 458</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_592" id = "line5_592"> </a>
<a href = "#var5_592">Utque</a>, dato gemitu, lacrimæ adsensere
ferentum,</p>
<p><a name = "line5_593" id = "line5_593"> </a>
Et dictus pariter cædis mærentibus auctor;</p>
<p><a name = "line5_594" id = "line5_594"> </a>
«Cerno, ait, adverso pulchrum sub pectore vulnus</p>
<span class = "linenum">595</span>
<p><a name = "line5_595" id = "line5_595"> </a>
Cuspidis Iliacæ: dignus Carthagine, dignus</p>
<span class = "pagenum">337</span>
<p><a name = "line5_596" id = "line5_596"> </a>
Hasdrubale ad manes ibis; nec te optima mater</p>
<p><a name = "line5_597" id = "line5_597"> </a>
Dissimilem lugebit avis, Stygiave sub umbra</p>
<p><a name = "line5_598" id = "line5_598"> </a>
Degenerem cernens noster vitabit Hamilcar.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_592" id = "not5_592" href = "#line5_592">592.</a>
<i>lacrimæ</i>, non verba: vox enim deficit eos, qui dolori subcumbunt,
et <i>curæ leves loquuntur</i>, <i>ingentes stupent</i>, ut utar verbis
Sen. Hippol. 604. Cf. Clark. ad Hom. Od. κ, 246.
&mdash;<a name = "not5_594" id = "not5_594" href =
"#line5_594">594.</a>&nbsp;Viri fortis est, hostem semper adversum
spectare, adeoque <i>adverso</i>, non <i>averso</i> ab hostibus corpore,
hoc est, pectore, non in tergo, ut fugientes solent, vulnerari. Cf.
<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_194">IV, 194</a>, et mox
<a class = "crossref" href = "#line5_639">v.&nbsp;639, 642</a>, <a class =
"crossref" href = "#line5_669">669 sq.</a> (ubi v. Dausq.) <a class =
"crossref" href = "bookIX.html#line9_368">IX, 368</a> seq. <a class =
"crossref" href = "bookX.html#line10_7">X,&nbsp;7</a>; Ovid. Fastor. II,
211; Intpp. ad Curt. III, <span class = "smallcaps">ii</span>,&nbsp;9;
Klotz. ad Tyrt. II, <span class = "smallcaps">xix</span>, 20; Gell. II,
11; Virg. Æn. XI, 55; Plin. VII, 28, et inpr. Hom. <ins class =
"correction" title = "‘Illiad.’ legitur">Iliad.</ins> ν, 288 sq. ρ, 166
sqq.
&mdash;<a name = "not5_595" id = "not5_595" href =
"#line5_595">595.</a>&nbsp;<i>Iliacæ</i>, Romanæ.
<span class = "pagenum notes">337</span>
&mdash;<a name = "not5_596" id = "not5_596" href =
"#line5_596">596.</a>&nbsp;<i>Hasdrubale</i> patre tuo, (vid. <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#line3_246">III, 246</a>) <i>avis</i>,
avo Hamilcare.
&mdash;<a name = "not5_598" id = "not5_598" href =
"#line5_598">598.</a>&nbsp;<i>Degenerem</i> conf. Virg. Æn. II, 549.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_599" id = "line5_599"> </a>
<a href = "#var5_599">At</a> mihi Flaminius, tam mæsti causa
doloris,</p>
<span class = "linenum">600</span>
<p><a name = "line5_600" id = "line5_600"> </a>
Morte sua minuet luctus: hæc pompa sequetur</p>
<p><a name = "line5_601" id = "line5_601"> </a>
Exsequias, <a href = "#var5_601">seroque emtum</a> volet inpia Roma,</p>
<p><a name = "line5_602" id = "line5_602"> </a>
Non violasse mei corpus mucrone Sychæi.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_600" id = "not5_600" href = "#line5_600">600.</a>
Elegantissime: ut enim pompa sequitur defunctum, ita Flaminius Sychæo
submittetur, Schmid. qui tamen non omnem sententiæ vim adsecutus
videtur: nam <i>pompa</i> eo spectat, quod Flaminius Romanorum Dux et
Consul est, cujus morte Sychæum ulcisci parat.
&mdash;<a name = "not5_601" id = "not5_601" href =
"#line5_601">601.</a>&nbsp;Imitat. Virg. Æn. X,&nbsp;503; Conf.
X,&nbsp;287.
&mdash;<i>emtum</i> scilicet magni, seu magno pretio (vid. <a class =
"crossref" href = "bookIV.html#not4_754">ad IV, 754</a>); quod absolute
ita dictum haud reperire memini.
&mdash;<i>sero</i>, frustra; vid. Broukh. et Heyne ad Tibull.
I,&nbsp;<span class = "smallcaps">viii</span>, 41
&mdash;<i>volet</i>, optabit, scilicet propter magnas, quas nunc ab
illis expetam, pœnas. Cf. loca similia <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_620">VII, 620</a>; (ubi vid. Drak.) <a class =
"crossref" href = "bookIX.html#line9_372">IX, 372</a>; <a class =
"crossref" href = "bookX.html#line10_287">X,&nbsp;287</a>; Virg. Æ.
V,&nbsp;230; Claud. R.&nbsp;P. III, 194.
&mdash;<i>pompa</i>, funus Flaminii in pompa ferendum; <i>seroque volet
emtum</i>, velit Roma quovis pretio infectam facere posse Sychæi cædem;
Lenz.
&mdash;<a name = "not5_602" id = "not5_602" href =
"#line5_602">602.</a>&nbsp;<i>violasse</i>, ut <i>lædere</i>, et hinc
<i>inviolabilis</i>, et <i>inlæsus</i>; vid. Ind. et Draken. ad <a class
= "crossref" href = "bookX.html#line10_261">X,&nbsp;261</a>; <a class =
"crossref" href = "bookXV.html#line15_764">XV, 764</a>, et <a class =
"crossref" href = "bookXVI.html#line16_111">XVI, 111</a>.</p>


<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_603" id = "line5_603"> </a>
<a href = "#var5_603">Sic memorans</a> torquet fumantem ex ore
vaporem,</p>
<p><a name = "line5_604" id = "line5_604"> </a>
Iraque anhelatum proturbat pectore murmur,</p>
<span class = "linenum">605</span>
<p><a name = "line5_605" id = "line5_605"> </a>
Ut multo adcensis fervore exuberat undis,</p>
<p><a name = "line5_606" id = "line5_606"> </a>
Clausus ubi exusto liquor indignatur <a href =
"#var5_606">aheno</a>.</p>
<p><a name = "line5_607" id = "line5_607"> </a>
Tum præceps ruit in <a href = "#var5_607">medios</a>, solumque
fatigat</p>
<span class = "pagenum">338</span>
<p><a name = "line5_608" id = "line5_608"> </a>
Flaminium incessens. Nec <a href = "#var5_608">dicto</a> segnius
ille</p>
<p><a name = "line5_609" id = "line5_609"> </a>
Bella capessebat, propiorque insurgere Mavors</p>
<span class = "linenum">610</span>
<p><a name = "line5_610" id = "line5_610"> </a>
Cœperat, et campo junctus jam stabat uterque;</p>
<p><a name = "line5_611" id = "line5_611"> </a>
Quum subitus per saxa fragor, motique repente</p>
<p><a name = "line5_612" id = "line5_612"> </a>
(Horrendum) colles, et summa cacumina totis</p>
<p><a name = "line5_613" id = "line5_613"> </a>
Intremuere jugis: nutant in vertice silvæ</p>
<p><a name = "line5_614" id = "line5_614"> </a>
Pinifero, fractæque ruunt super agmina rupes.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_603" id = "not5_603" href = "#line5_603">603.</a>
Silio præivit Virg. Æn. VII, 462 seq. ubi vid. Heyne.
&mdash;<a name = "not5_605" id = "not5_605" href =
"#line5_605">605.</a>&nbsp;<i>adcensis</i>, calefactis, ut
<i>adolere</i>, Drak. qui laudat Gronov. ad Sen. Med. 666. Weitz.
spicil. ad auctor. Moreti v.&nbsp;39, et Noris. Cenot. Pis. III,&nbsp;5,
p.&nbsp;393.
&mdash;<a name = "not5_606" id = "not5_606" href =
"#line5_606">606.</a>&nbsp;<i>indignatur</i>, ut ap. Virg. Ge. II, 162,
et Æ. VIII, 728.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_607" id = "not5_607" href = "#line5_607">607.</a>
<i>fatigat incessens</i>, probris sæpius vexat, more
<span class = "pagenum notes">338</span>
heroum, et ad pugnam singularem provocat. Conf. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_63">ad I,&nbsp;63</a>. Lefeb. exponit fatigat
se, incessens, invadens F. solum.
&mdash;<a name = "not5_608" id = "not5_608" href =
"#line5_608">608.</a>&nbsp;<i>Nec dicto segnius</i>, ut ἐμμαπέως ap.
Hom. Iliad. ε, 836, et <i>dicto citius</i> ap. Virg. Æn. I,&nbsp;142,
ubi vid. Heyne.
&mdash;<a name = "not5_609" id = "not5_609" href =
"#line5_609">609.</a>&nbsp;<i>propior insurgere Mavors</i>, ut supra
<a class = "crossref" href = "#line5_442">v.&nbsp;442</a>, ubi vid. not.
&mdash;<a name = "not5_611" id = "not5_611" href =
"#line5_611">611</a>&nbsp;<a name = "not5_612" id = "not5_612" href =
"#line5_611">seqq.</a>
Jam duces utrimque in singulare certamen descendunt, quod animum
lectoris magna exspectatione suspendit. Hunc nodum poeta solvit terræ
motu, de quo vid. Liv. XXII,&nbsp;5; Cic. de Div. I,&nbsp;35, Flor.
II,&nbsp;6; Plin. II, 84; Plut. in Fabio, et Heyne Opuscul. Acad. Vol.
III, p.&nbsp;259.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">615</span>
<p><a name = "line5_615" id = "line5_615"> </a>
Inmugit penitus <a href = "#var5_615">convulsis ima cavernis</a></p>
<p><a name = "line5_616" id = "line5_616"> </a>
Dissiliens tellus, nec parvos rumpit hiatus;</p>
<p><a name = "line5_617" id = "line5_617"> </a>
Atque umbras late Stygias inmensa vorago</p>
<p><a name = "line5_618" id = "line5_618"> </a>
Faucibus ostendit patulis, Manesque profundi</p>
<p><a name = "line5_619" id = "line5_619"> </a>
Antiquum expavere diem. Lacus ater, in altos</p>
<span class = "linenum">620</span>
<p><a name = "line5_620" id = "line5_620"> </a>
Sublatus montes et sede excussus avita,</p>
<p><a name = "line5_621" id = "line5_621"> </a>
Lavit Tyrrhenas ignota adspergine silvas.</p>
<p><a name = "line5_622" id = "line5_622"> </a>
Jamque eadem populos magnorumque oppida regum</p>
<p><a name = "line5_623" id = "line5_623"> </a>
Tempestas et dira lues stravitque tulitque.</p>
<p><a name = "line5_624" id = "line5_624"> </a>
Ac super hæc <a href = "#var5_624">reflui pugnarunt montibus</a>
amnes,</p>
<span class = "pagenum">339</span>
<span class = "linenum">625</span>
<p><a name = "line5_625" id = "line5_625"> </a>
Et retro fluctus torsit mare. Monte relicto</p>
<p><a name = "line5_626" id = "line5_626"> </a>
Apenninicolæ fugere ad litora Fauni.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_617" id = "not5_617" href = "#line5_617">617</a> <a name
= "not5_618" id = "not5_618" href = "#line5_617">seq.</a>
Præivit Virg. Æ. VIII, 243 sq. ubi vid. Cerda et Heyne. Conf. Ovid. Met.
II, 260 sq. V,&nbsp;356 sq. quosque Drak. et Lefeb. comparant, Lucret.
VI, 575, 599; Stat. Th. VIII, 31, 80; Petron. c. 122, et Claud.
R.&nbsp;P. II, 193 seq.
&mdash;<a name = "not5_619" id = "not5_619" href =
"#line5_619">619.</a>&nbsp;<i>Antiquum</i>, quem olim viderant, quum in
vivis essent.
&mdash;<i>Lacus ater</i>, turbidus, vel sanguine infectus.
&mdash;<a name = "not5_621" id = "not5_621" href =
"#line5_621">621.</a>&nbsp;<i>Tyrrhenas silvas</i> montes Cortonenses in
Etruria. Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_719">ad IV,
719</a>.
&mdash;<i>ignota</i>, insolita.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_623" id = "not5_623" href = "#line5_623">623.</a>
<i>stravitque tulitque</i>, ut <i>rapiunt feruntque</i> dixit Virg. Æn.
II, 374; ubi vid. Cerda et Heyne.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_624" id = "not5_624" href = "#line5_624">624.</a>
<span class = "pagenum notes">339</span>
<i>reflui montibus</i>, ad montes, unde oriuntur, ut <i>relabi
montibus</i> apud Hor. Od. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">xxix</span>, 11.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_627" id = "line5_627"> </a>
Pugnabat tamen (heu belli vecordia!) miles,</p>
<p><a name = "line5_628" id = "line5_628"> </a>
Jactatus titubante solo, tremebundaque tela,</p>
<p><a name = "line5_629" id = "line5_629"> </a>
Subducta tellure ruens, torquebat in hostem,</p>
<span class = "linenum">630</span>
<p><a name = "line5_630" id = "line5_630"> </a>
Donec pulsa vagos cursus ad litora vertit</p>
<p><a name = "line5_631" id = "line5_631"> </a>
Mentis inops, stagnisque <a href = "#var5_631">inlata est</a> Daunia
pubes.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_627" id = "not5_627" href = "#line5_627">627</a> <a name
= "not5_628" id = "not5_628" href = "#line5_627">sq.</a>
Livius, Plin. aliique memorant, tantum fuisse ardorem animorum, ut nemo
pugnantium hunc terræ motum senserit.
&mdash;<a name = "not5_629" id = "not5_629" href =
"#line5_629">629.</a>&nbsp;<i>Subducta</i>, subsidente.
&mdash;<a name = "not5_630" id = "not5_630" href =
"#line5_630">630.</a>&nbsp;Hæc fuga propr. non ante Flaminii mortem
exorta; vid. Liv. XXII,&nbsp;6, et Polyb. III, 84.
&mdash;<a name = "not5_631" id = "not5_631" href =
"#line5_631">631.</a>&nbsp;<i>Daunia pubes</i> conf. <a class =
"crossref" href = "bookIV.html#not4_502">ad IV, 502</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line5_632" id = "line5_632"> </a>
Quis consul terga increpitans (nam turbine motæ</p>
<p><a name = "line5_633" id = "line5_633"> </a>
<a href = "#var5_633">Ablatis</a> terræ inciderat) «Quid deinde, quid,
oro,</p>
<p><a name = "line5_634" id = "line5_634"> </a>
Restat, <a href = "#var5_634">io</a>, profugis? vos en ad mœnia Romæ</p>
<span class = "linenum">635</span>
<p><a name = "line5_635" id = "line5_635"> </a>
Ducitis Hannibalem: vos in Tarpeia Tonantis</p>
<span class = "pagenum">340</span>
<p><a name = "line5_636" id = "line5_636"> </a>
Tecta faces ferrumque datis. Sta, miles, et acres</p>
<p><a name = "line5_637" id = "line5_637"> </a>
Disce ex me pugnas: vel, si pugnare negatum,</p>
<p><a name = "line5_638" id = "line5_638"> </a>
Disce mori! dabit exemplum non vile futuris</p>
<p><a name = "line5_639" id = "line5_639"> </a>
Flaminius, ne terga Libys, ne Cantaber umquam</p>
<span class = "linenum">640</span>
<p><a name = "line5_640" id = "line5_640"> </a>
Consulis adspiciat: solus, si tanta libido</p>
<p><a name = "line5_641" id = "line5_641"> </a>
Est vobis rabiesque fugæ, tela omnia solus</p>
<p><a name = "line5_642" id = "line5_642"> </a>
Pectore consumo, et moriens, fugiente per auras</p>
<p><a name = "line5_643" id = "line5_643"> </a>
Hac anima, vestras revocabo ad prælia dextras.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_632" id = "not5_632" href = "#line5_632">632 seq.</a>
Conf. Liv. XXII,&nbsp;5. In ipsa oratione summa vis inest et gravitas.
Nota Lefeb. hæc est: «Noluit Silius, ut ambo duces, præter historiæ
fidem, <i>viritim</i> inter se certarent; atque in eo patet poetæ ars
ingeniosa.»
&mdash;<i>terga</i>, fugam, ut ap. Ovid. A.&nbsp;A. I,&nbsp;209; ubi
<i>terga pectoribus</i>, h.e. virtuti obponuntur.
&mdash;<a name = "not5_633" id = "not5_633" href =
"#line5_633">633.</a>&nbsp;<i>inciderat</i>, obviam venerat, <i>turbine
motæ terræ</i> propter motum terræ; <i>Ablatis</i> fuga, raptim
fugientibus, φερομένοις, ut <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_57">VI, 57</a>, <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_257">257</a>; (ubi Heins. et Drakenborch laudant
Ovid. Metam. lib. I,&nbsp;306; Valer. Flacc. III, 636, et Gronov. ad
Livium XXXV, 11); X,&nbsp;72, 280. Conf. Burmann. ad Val Fl. l.c. et
Barth. ad Stat. Thebaid. X,&nbsp;149.
&mdash;<i>Ablatis</i>, qui se abstulerant, aufugerant, <i>inciderat
turbine motæ terræ</i> inlatus, jactatus est concussione terræ; Lenz.
&mdash;<a name = "not5_634" id = "not5_634" href =
"#line5_634">634</a>&nbsp;<a name = "not5_635" id = "not5_635" href =
"#line5_634">sq.</a>
Cf. et verba Flaminii ap. Liv.
<span class = "pagenum notes">340</span>
liv. XXII, cap. 3.
&mdash;<a name = "not5_638" id = "not5_638" href =
"#line5_638">638.</a>&nbsp;<i>futuris</i>, ἀνθρώποισι ἐσσομένοισι Homer.
Iliad. ζ, 358, et ἐπεσσομένοις γενοίμεθα πᾶσιν ἀοιδὴ Theocr. XII, 11;
Dausq.
&mdash;<a name = "not5_639" id = "not5_639" href =
"#line5_639">639,</a>&nbsp;<a name = "not5_641" id = "not5_641" href =
"#line5_641">641.</a> Conf. <a class = "crossref" href = "#not5_594">ad
v.&nbsp;594</a>. Repetitio voc. <i>solus</i> magnam vim habet.
&mdash;<a name = "not5_642" id = "not5_642" href =
"#line5_642">642.</a>&nbsp;<i>consumo</i>, excipio, sustineo, ut præter
me nemo feriatur, ut <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_129">X,&nbsp;129</a>.
&mdash;<i>tela omnia solus Pectore consumo</i>, pectore excipiendo omnia
hostium tela consumam, id est faciam, ut hostes in me uno omnem telorum
adparatum consumant; Lenz.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_644" id = "line5_644"> </a>
Dumque ea commemorat, densosque obit obvius hostes,</p>
<span class = "linenum">645</span>
<p><a name = "line5_645" id = "line5_645"> </a>
Advolat ora ferus mentemque Ducarius: acri</p>
<p><a name = "line5_646" id = "line5_646"> </a>
Nomen erat gentile viro, <a href = "#var5_646">fusisque</a> catervis</p>
<p><a name = "line5_647" id = "line5_647"> </a>
Boiorum quondam patriis, antiqua gerebat</p>
<p><a name = "line5_648" id = "line5_648"> </a>
Vulnera barbaricæ mentis; noscensque superbi</p>
<p><a name = "line5_649" id = "line5_649"> </a>
Victoris vultus, «Tune, inquit, maximus ille</p>
<span class = "linenum">650</span>
<p><a name = "line5_650" id = "line5_650"> </a>
Boiorum terror? <a href = "#var5_650">libet</a> hoc cognoscere telo,</p>
<p><a name = "line5_651" id = "line5_651"> </a>
Corporis an tanti manet de vulnere sanguis.</p>
<p><a name = "line5_652" id = "line5_652"> </a>
Nec vos pœniteat, populares, fortibus umbris</p>
<p><a name = "line5_653" id = "line5_653"> </a>
Hoc mactare caput: <a href = "#var5_653">nostros hic curribus</a>
egit</p>
<p><a name = "line5_654" id = "line5_654"> </a>
Insistens <a href = "#var5_654">victos</a> alta ad Capitolia patres.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_645" id = "not5_645" href = "#line5_645">645 seq.</a>
Conf. Liv. XXII,&nbsp;6.
&mdash;<a name = "not5_646" id = "not5_646" href =
"#line5_646">646.</a>&nbsp;<i>Nomen</i> hoc, nimirum Ducarii, <i>acri
viro erat gentile</i>, apud gentiles suos, Boios; et <i>gerebat vulnera
barbaricæ mentis</i>, vulnus menti feroci per Flaminii victoriam
inflictum; Lenz.
&mdash;<a class = "missing" name = "not5_647" id = "not5_647" href =
"#line5_647" title = "numerus deest">647.</a>&nbsp;<i>Boiorum</i> conf.
<a class = "crossref" href = "#line5_107">v.&nbsp;107 sq.</a> et
<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_704">ad IV, 704</a>.
&mdash;<i>antiqua gerebat vulnera</i> ut ap. Virg. Æ. I,&nbsp;36, et
Lucret. I,&nbsp;35.
&mdash;<a name = "not5_651" id = "not5_651" href =
"#line5_651">651.</a>&nbsp;Lefeb. putat, adludi ad ἰχὼρ Hom. Iliad. ε,
340, 416.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_652" id = "not5_652" href = "#line5_652">652.</a>
Cf. Liv. l.c.
&mdash;<a name = "not5_654" id = "not5_654" href =
"#line5_654">654.</a>&nbsp;Vid. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#not4_704">ad IV, 704</a>.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">655</span>
<p><a name = "line5_655" id = "line5_655"> </a>
Ultrix hora vocat.» Pariter tunc undique fusis</p>
<span class = "pagenum">341</span>
<p><a name = "line5_656" id = "line5_656"> </a>
Obruitur telis, nimboque ruente per auras</p>
<p><a name = "line5_657" id = "line5_657"> </a>
<a href = "#var5_657">Contectus</a>, nulli dextra jactare reliquit</p>
<p><a name = "line5_658" id = "line5_658"> </a>
Flaminium cecidisse sua. Nec pugna peremto</p>
<p><a name = "line5_659" id = "line5_659"> </a>
Ulterior ductore fuit: namque agmine denso</p>
<span class = "linenum">660</span>
<p><a name = "line5_660" id = "line5_660"> </a>
Primores juvenum, <a href = "#var5_660">læva ob discrimina
Martis</a></p>
<p><a name = "line5_661" id = "line5_661"> </a>
Infensi Superis dextrisque, et cernere Pœnum</p>
<p><a name = "line5_662" id = "line5_662"> </a>
Victorem plus morte rati, super ocius omnes</p>
<p><a name = "line5_663" id = "line5_663"> </a>
Membra ducis stratosque artus certamine magno</p>
<p><a name = "line5_664" id = "line5_664"> </a>
Telaque, corporaque, et non fausto Marte cruentas</p>
<span class = "linenum">665</span>
<p><a name = "line5_665" id = "line5_665"> </a>
Injecere manus. <a href = "#var5_665">Sic densi cædis</a> acervo,</p>
<p><a name = "line5_666" id = "line5_666"> </a>
Ceu tumulo, texere virum. Tum, strage per undas,</p>
<p><a name = "line5_667" id = "line5_667"> </a>
Per silvas sparsa, perque altam sanguine vallem,</p>
<p><a name = "line5_668" id = "line5_668"> </a>
In medias fratre invectus comitante catervas</p>
<p><a name = "line5_669" id = "line5_669"> </a>
Cæsorum juvenum Pœnus, «Quæ vulnera cernis?</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_655" id = "not5_655" href = "#line5_655">655</a> <a name
= "not5_656" id = "not5_656" href = "#line5_655">sq.</a>
Polyb. III, 84. Flaminium
<span class = "pagenum notes">341</span>
προσπεσόντες τινὲς τῶν Κελτῶν ἀπέκτειναν. Ducarius ipse Consulem
occidit, teste Liv. XXII,&nbsp;6, unde poetam vero decorum anteposuisse,
putabat Cell.
&mdash;<i>Ultrix hora vocat</i> ut fere ap. Virg. Æ. II, 668.
&mdash;<i>fusis</i> et <i>nimbo</i> vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_267">ad I,&nbsp;267</a> et <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_311">311</a>.
&mdash;<a name = "not5_657" id = "not5_657" href =
"#line5_657">657.</a>&nbsp;Non passus est gloriari quemquam, h.e. nemo
gloriari potuit, Flaminium sua manu periisse. Virg. Æn. XII, 322; cf.
Mars.
&mdash;<a name = "not5_659" id = "not5_659" href =
"#line5_659">659,</a>&nbsp;<a name = "not5_663" id = "not5_663" href =
"#line5_663">663.</a> Hinc Flaminii corpus non invenit Hannibal; vid.
Livius XXII,&nbsp;7; Plut. in Flam. et Fab.
&mdash;<a name = "not5_664" id = "not5_664" href =
"#line5_664">664.</a>&nbsp;<i>corpora</i> sua.
&mdash;<i>cædis acervo</i>, magna super et cum eo occisorum copia.
&mdash;<a name = "not5_665" id = "not5_665" href =
"#line5_665">665.</a>&nbsp;Egregia laus virtutis Romanorum, cujus signa,
in mortuis quoque conspicua, Hannibal cum Magone admiratur, militibusque
suis commendat. Bene comparant loca simil. Flor. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">xviii</span>, 17, et Eutrop. II,&nbsp;6, extr.
&mdash;<a name = "not5_669" id = "not5_669" href =
"#line5_669">669.</a>&nbsp;<i>Quæ vulnera?</i> scilicet adversa. Cf.
<a class = "crossref" href = "#not5_594">ad v.&nbsp;594</a>.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">670</span>
<p><a name = "line5_670" id = "line5_670"> </a>
Quas mortes? inquit: premit omnis dextera ferrum,</p>
<p><a name = "line5_671" id = "line5_671"> </a>
<a href = "#var5_671">Armatusque</a> jacet servans certamina miles.</p>
<p><a name = "line5_672" id = "line5_672"> </a>
<a href = "#var5_672">Hos, en, hos obitus</a> nostræ spectate
cohortes!</p>
<p><a name = "line5_673" id = "line5_673"> </a>
Fronte minæ durant, <a href = "#var5_673">et stant</a> in vultibus
iræ.</p>
<span class = "pagenum">342</span>
<p><a name = "line5_674" id = "line5_674"> </a>
<a href = "#var5_673">Et vereor</a>, ne, quæ tanta creat indole
tellus</p>
<span class = "linenum">675</span>
<p><a name = "line5_675" id = "line5_675"> </a>
Magnanimos fecunda viros, huic fata dicarint</p>
<p><a name = "line5_676" id = "line5_676"> </a>
Imperium, atque ipsis <a href = "#var5_676">devincat</a> cladibus
orbem.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not5_671" id = "not5_671" href = "#line5_671">671.</a>
<i>servans certamina</i>, vultum trucem pugnantiumque habitum in ipsa
morte retinens.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not5_673" id = "not5_673" href = "#line5_673">673.</a>
<i>Fronte minæ durant</i>,
<span class = "pagenum notes">342</span>
ut <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_733">XIII,
733</a>, ubi Drak. comparat Sen. Œd. 618; Val. Fl. II, 21; Claud. de
Rapt. Proserpinæ III, 340; et Flor. I,&nbsp;18.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line5_677" id = "line5_677"> </a>
Sic fatus cessit nocti, finemque dedere</p>
<p><a name = "line5_678" id = "line5_678"> </a>
Cædibus <a href = "#var5_678">infusæ</a> subducto sole tenebræ.</p>
</div>


<hr class = "mid">

<h5 class = "variae"><a name = "variae5" id = "variae5">
Liber V: Variæ Lectiones</a></h5>

<div class = "variae">

<span class = "pagenum">289</span>
<p><a name = "var5_1" id = "var5_1" href = "#line5_1">1.</a> <i>occulto
limite</i> malebat N.&nbsp;Heins. ut conveniat cum <i>latebrosis
collibus</i> <a class = "crossref" href = "#line5_192">v.&nbsp;192</a>,
et <i>opacis</i> <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#line4_825">IV, 825</a>. Sed Draken. jam recte monuit,
quosdam milites non occulta tantum via missos fuisse, sed occultatos
quoque et in insidiis latentes consedisse.
&mdash;<a name = "var5_3" id = "var5_3" href =
"#line5_3">3.</a>&nbsp;<i>insiderat</i>, non <i>insederat</i>, Col. el
Put. quod recepere Drak. et Lefeb. Omnino
<span class = "pagenum">290</span>
quidem diversa sunt verba <i>insideo</i>, h.e. sedeo, seu sum alicubi,
locum teneo obsessum, et <i>insido</i>, sessum eo, demitto me ad
sedendum, seu quiescendum, sedem capio, occupo. Sed præteritum utriusque
verbi est <i>insedi</i>, si fides habenda lexicographis, nec potius
vulgaris est error, a stupore librariorum profectus, qui ubivis hæc
verba confundunt; vid. Burm. ad Petron. c. 96, p.&nbsp;458, ad Ovid.
Metam. I,&nbsp;367, ad Lucan. III, 407; Heins. et Burm. ad Virg. Æn.
I,&nbsp;719; III, 565; et, quos Drak. laudat, Gronov. Obss. IV, 16, 17,
et ad Liv. XXII, 30; XXVI, 45; Broukh. ad Prop. III, <span class =
"smallcaps">vii</span>, 37; Heins. ad Ovid. Met. I,&nbsp;307; XI, 517;
ad Val. Fl. VIII, 329; conf. inf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#var7_132">ad VII, 132</a>.
&mdash;<a name = "var5_4" id = "var5_4" href =
"#line5_4">4.</a>&nbsp;<i>parte e dextra</i>, quod Lefeb. edidit,
legendum, vel poetam humani quid h.l. passum esse, ut <a class =
"crossref" href = "bookIX.html#line9_268">IX, 268</a>, bene suspic.
Drak. Nam <i>colles lævi</i> dicuntur <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#line4_824">IV, 824</a>; quare non litus quoque Trasymeni
Pœnis ad lævam esse potuit; et præterea idem lacus Romanis quoque, qui
Pœnis obversi erant, ad lævam est inf. <a class = "crossref" href =
"#line5_95">v.&nbsp;95</a>; ubi propterea <i>dextra</i> corrig. Cluver.
Ital. ant. II,&nbsp;3, p.&nbsp;585; qua tamen ratione difficultas ex
<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_824">lib. IV, 824</a>,
mota, non tollitur; <i>vasti... pelagi</i> Ox. Non male.
&mdash;<a name = "var5_5" id = "var5_5" href =
"#line5_5">5.</a>&nbsp;<i>humectabat</i> Col. (in quo propr.
<i>umectabat</i>, de quo vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#var2_125">ad II, 125</a>) Parm. Benes. Junt. Ald. Gryph.
Nut. ut ὑγραίνειν et ὑδραίνειν, quod multis locis, Virg. Ge. IV, 126;
Æn. XI, 90; Claud. R.&nbsp;P. II, 121; et aliis illustrant
N.&nbsp;Heins. et Drak. conf. Ind. <i>invetabat</i>, vel
<i>innetebat</i> Ox. unde <i>incedebat</i> parum feliciter corrig.
Barth. Adv. V,&nbsp;15; ut tarditas sensim progredientis exprimeretur;
<i>invitabat</i> Put. R.&nbsp;3; Med. <i>inundabat</i> Veneta Marsi et
Martini Herbip. claudicante metro, unde <i>exundabat</i> edit. Basil.
Wolfii et quæ inde fluxerunt; <i>pelagi inertis</i> ex emendat. Barth.
et N.&nbsp;Heins. recepi cum Drak. et Lefeb. Sic <i>iners aqua</i> ap.
Ovid. Epist. XVIII, 121; <i>iners Styx</i> ap. eund. Met. IV, 434;
<i>iners humor</i> et <i>tarda palus unda</i> ap. Virg. Ge. IV, 25, 479,
et, quæ Drak. comparavit, <i>lenta stagna</i>, <i>iners Bosporus</i>,
<i>tarda palus</i>, <i>piger Avernus</i>, <i>ignavum flumen</i>,
<i>lentum marmor</i>, inf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_605">VIII, 605</a>; Lucan. V,&nbsp;436; Varr. Atac.
ap. Serv. ad Virg. Ge. I,&nbsp;375; Stat. Th. XI, 588; Appul. Met. IV,
p.&nbsp;145; Virg. Æn. VII, 27. Sed vulgatum <i>inerti</i> etiam servari
potest, si <i>multum</i> relingas, ut verba <i>inerti limo</i>
jungantur. <i>Iners</i>, gravis, immobilis, vel inutilis, ut <i>i.
terra</i>, <i>gleba</i>, etc. ap. Hor. Od. III, <span class =
"smallcaps">iv</span>, 45; Virg. Ge. I,&nbsp;94 et al. Conf. <a class =
"crossref missing" href = "bookVI.html#not6_146" title = "in Not.">ad
VI, 146</a>.
&mdash;<a name = "var5_7" id = "var5_7" href =
"#line5_7">7.</a>&nbsp;<i>Arno</i> Col. et R.&nbsp;2, h.l. et <a class =
"crossref" href = "bookVI.html#line6_109">VI, 109</a>; quod cum Lefeb.
recipere non dubitavi, ut <i>Arnus</i> sit heros ἐγχώριος Etruriæ, quam
secat <i>Arnus</i> fl. (hod. <i>Arno</i>) ex Apennino ortus, de quo ex
instituto egit Ferd. Marozzi in <i>Raggionamento istorico dello stato
antico e moderno del fiume Arno</i>, etc. Conf. Heyne ad Virg. Æn. XI,
700; in Varr. L. <i>Auno</i> Tell. et editi tantum non omnes, quod
defendunt ex Virg. l.c. ubi tamen de Liguria agitur; <i>auro</i> Ox. et
Put. in cujus marg. <i>auno</i> legitur; <i>Anno</i> corrig. Rupert. ad
Sallust. p.&nbsp;144; sed Merula ad Ennii Ann. I, p.&nbsp;95,
<i>Amno</i>, qui, teste Manethone, Aboriginum rex fuit, Fauni prisci
filius, Martis Itali pater.</p>

<span class = "pagenum">291</span>
<p><a name = "var5_9" id = "var5_9" href = "#line5_9">9.</a> <i>æquore
longo</i>, h.e. longinquo, ut <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_584">I,&nbsp;584</a>, emend. N.&nbsp;Heins. quod
recepere Drak. et Lef. Non male, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_422">not. ad III, 422</a>. Sed vulgata non minus
ferri et eodem sensu accipi potest; <i>longas</i> Oxon.
&mdash;<a name = "var5_12" id = "var5_12" href =
"#line5_12">12.</a>&nbsp;<i>tubæ</i>, non <i>tuba</i>, Col.
<i>primis</i> Oxon. quod doctius videri potest.
&mdash;<a name = "var5_17" id = "var5_17" href =
"#line5_17">17.</a>&nbsp;<i>demersit</i> malebat N.&nbsp;Heins. prob.
Drak. Sed vulgata exquisitior; vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_439">not. ad I,&nbsp;439</a>.
&mdash;<a name = "var5_18" id = "var5_18" href =
"#line5_18">18.</a>&nbsp;<i>juvenem mentem</i> Col. et Tell. quod
probavit
<span class = "pagenum">292</span>
Modius Epist. 59, et recepit Cell.
&mdash;<a name = "var5_20" id = "var5_20" href =
"#line5_20">20.</a>&nbsp;<i>Solatæ</i>, non <i>Sollicitæ</i>, scripti et
Parm.
&mdash;<a name = "var5_21" id = "var5_21" href =
"#line5_21">21.</a>&nbsp;<i>Naïdes</i>, Ναΐδες, non Naiades, Ναϊάδες,
quod quadrisyllabum est, Put. quod recte in textum recepit Drak. qui
laudat Pier. ad Virg. Eclog. X,&nbsp;10; Gronov. ad Senec. Hippol.
v.&nbsp;778, et Heins. ad Claud. R.&nbsp;P. II, 55; Add. Burm. ad Grat.
Cyneg. v.&nbsp;17.
&mdash;<a name = "var5_23" id = "var5_23" href =
"#line5_23">23.</a>&nbsp;<i>Trasymenia</i>, vel <i>Trasymenis unda</i>
volebat N.&nbsp;Heins. quod magis poeticum est, ut <i>Thybris unda</i>
et alia, quæ notavit ad Ovid. Epist. VII, 145; conf. sup. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#var1_14">ad I,&nbsp;14</a>. Posterius
probavit Drak. et recepit Lefeb. <i>Thrasymentis</i> c. Tell.
<i>diditur</i>, coll. I,&nbsp;186, conj. idem Heins. ne poeta bis idem
dicat.
&mdash;<a name = "var5_24" id = "var5_24" href =
"#line5_24">24.</a>&nbsp;<i>En</i> tacite, ut passim, dedit Lefeb. etsi
non male.</p>

<span class = "pagenum">293</span>
<p><a name = "var5_27" id = "var5_27" href = "#line5_27">27.</a>
<i>abnuerit</i>, non <i>adnuerit</i>, vel <i>annuerit</i>, Col. et Ox.
&mdash;<a name = "var5_37" id = "var5_37" href =
"#line5_37">37.</a>&nbsp;<i>spissum</i> malebat N.&nbsp;Heins.
<i>Spissæ</i> quidem et <i>piceæ nubes</i>, <i>tenebræ</i>,
<i>caligo</i>, etc. passim occurrunt, nec opus erat tot exemplis quot
congessit Drak. Sed <i>spissum amictu</i> legere haud memini.</p>

<span class = "pagenum">294</span>
<p><a name = "var5_40" id = "var5_40" href = "#line5_40">40.</a>
Hic versus abest a R.&nbsp;3, et aliis edd.
&mdash;<a name = "var5_45" id = "var5_45" href =
"#line5_45">45.</a>&nbsp;<i>At cura</i> Col. probb. Lef. et
N.&nbsp;Heins. qui tamen <i>Par cura</i> malebat, quod placet Drak.
<i>At castra u. servabant</i> vetus ed. Non male. <i>At circa</i> Ox.,
ut inf. <a class = "crossref" href = "#line5_94">v.&nbsp;94</a>, non
improbb. Barth. et N.&nbsp;Heins. <i>servabat</i>, h.e. observabat,
(vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_380">not. ad III,
380</a>) scripti. Vulgo <i>At contra u. servabant</i>. Hunc versum
sequenti postponendum putabat Dausq. ut minus durum esset, τὸ
<i>habitura</i> ad <i>claustra</i> referre, quo non opus est, si
<i>cura</i> legas; <i>turma</i>, h.e. equites, ingeniose pro <i>cura</i>
conj. Schrader in Obss. libro (Franeq. 1761, 4.) coll. Liv.
XXII,&nbsp;4, 3; (<i>Equites ad ipsas fauces saltus, tumulis apte
tegentibus, locat. ut, ubi intrassent Romani</i>, objecto equitatu,
<i>clausa omnia lacu ac montibus essent</i>) et ipsius Silii loc. sim.
<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_273">VII, 273, 278</a>,
ubi etiam <i>turma palus</i>, seu <i>undæ</i>, et <i>rupes</i>
junguntur.
&mdash;<a name = "var5_46" id = "var5_46" href =
"#line5_46">46.</a>&nbsp;<i>refugos habet ira</i>, virtus, <i>sub
ictu</i>, acie gladii, quum hostem circumire posset Pœnus, corrig.
Barth. Adv. V,&nbsp;15; Male.
&mdash;<a name = "var5_50" id = "var5_50" href =
"#line5_50">50.</a>&nbsp;<i>vestigans</i>
<span class = "pagenum">295</span>
priscæ edd. <i>castigans</i>, h.e. angustiora reddens, premens, emend.
Withof. coll. <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_355">XII, 355</a>; Stat. Silv. II, <span class =
"smallcaps">i</span>, 43, et Theb. IX, 687; Brit. Philipp. VII, 80.
&mdash;<a name = "var5_58" id = "var5_58" href =
"#line5_58">58.</a>&nbsp;Semper hæsi in verbis: <i>fluebat C. in
terras</i>, h.e. defluebat, decidebat, quoniam udæ sunt nebulæ, ut ap.
Virg. Æn. XI, 828 et al. Nam caligo et nebulæ h.l. non demum in terram
demissæ, sed solis radiis resolutæ dicuntur. Hinc legendum videtur,
<i>fluebat C. in terris</i>, h.e. diffluebat, vel discedebat, fugiebat,
ut ap. Virg. Æn. II, 169; Cic. Marc. 8; Or. 3 al. conf. Gronov. ad Liv.
XXVII, 17; Burm. ad Virg. Ge. III, 67.
&mdash;<a name = "var5_61" id = "var5_61" href =
"#line5_61">61.</a>&nbsp;<i>eventum</i> Colon. <i>eventus</i> Dausq.</p>

<span class = "pagenum">296</span>
<p><a name = "var5_66" id = "var5_66" href = "#line5_66">66.</a>
<i>affusa mole</i> militum, scripti, R.&nbsp;3, Parm. Med. prob.
N.&nbsp;Heins. vid. <a class = "crossref" href =
"bookIV.html#var4_251">ad IV, 251</a>; <i>effusa mole</i> Tell. et
plurimæ edd. quod præferunt Drak. Lef. et Burm. qui <i>effundere</i>
propr. de conante (sed plerumque frustra conante, qui omnibus viribus
laborat, nec quidquam proficit) dici docuit ad Val. Fl. VII, 34. Hinc
iidem viri docti, præeunte Marso, exponunt: omni vi et conatu, totis
viribus effusis. Simplicius forte est, de <i>mole</i> militum
<i>effusa</i> intelligere, ut sup. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_151">II, 151</a>, vel ut <i>labor effusus</i> ap.
Virg. Ge. IV, 492, h.e. frustra consumtus.
&mdash;<a name = "var5_73" id = "var5_73" href =
"#line5_73">73.</a>&nbsp;<i>Ictusque</i> scripti et R.&nbsp;3;
<i>Littusque</i> Parm. et Med. proxime verum. Vulgatum <i>Litus et</i>
tuentur Barth. et Dausq. qui tamen suspic. <i>Intus et</i>, ut <i>Latus
et</i> N.&nbsp;Heins. <i>ætherea</i>, non <i>ætheria</i>, Colon.
<span class = "pagenum">297</span>
quod rectius videtur Drak. qui laudat Pier. ad Virg. Æn. V,&nbsp;517.
&mdash;<a name = "var5_76" id = "var5_76" href =
"#line5_76">76.</a>&nbsp;<i>certare</i> Col. et Tell. probb.
N.&nbsp;Heins., Lefeb., qui id recepit, et Drak. qui cum Bentl. putat,
hæc verba ex Horatio petita esse; vid. not. Sed <i>certasse</i> doctius
est et ἀοριστῶς positum.
&mdash;<a name = "var5_78" id = "var5_78" href =
"#line5_78">78.</a>&nbsp;<i>furva... ales</i> volebat D.&nbsp;Heins. Sed
verba <i>casside fulva</i>, h.e. aurata, seu ærea, jungenda esse, jam
notarunt Dausq. et alii; cf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_399">not. ad II, 399</a>.
&mdash;<a name = "var5_80" id = "var5_80" href =
"#line5_80">80.</a>&nbsp;<i>Deum, et s.</i>, non <i>Deum s.</i>,
scripti.</p>

<span class = "pagenum">298</span>
<p><a name = "var5_82" id = "var5_82" href = "#line5_82">82.</a>
<i>per te</i>, non <i>te per</i>, Colon. et Oxon. vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#var1_658">ad lib. I, v.&nbsp;658</a>.
&mdash;<a name = "var5_86" id = "var5_86" href =
"#line5_86">86.</a>&nbsp;<i>camposque</i>, non <i>tempusque</i>, Colon.
probb. N.&nbsp;Heins. et Drakenborch. Ille monet, <i>tempus</i> proxime
præcessisse; hic vero, non solum tempus Hannibalis adgrediendi infaustum
memoratis ante prodigiis declaratum, sed etiam callido Pœnorum
imperatori locum circa Trasimenum lacum ponendis insidiis nimis commodum
fuisse; de quo utroque Flaminium monuerit Corvinus in sequentibus:
præterea <i>campos</i> memorari a Silio, quod exercitus Romanus,
circumjacentibus montibus cinctus, locum aciei explicandæ aptum non
habuerit. Vulgatam lect. præter Dausq. et virum doctum, qui, teste
Draken., ad marg. Silii locum Corn. Nep. (vid. Pelop. c.&nbsp;2)
adscripsit, et ad Bosium ibi consulendum provocavit; propugnat
Schmidius, qui docet, easdem voces sæpius repeti, et nihil eo tempore
magis timendum fuisse Romanis, quam campos patentes et apertos, quia
equitatu potissmum valuerit Hannibal, cujus nullus usus in montanis. Sed
h.l. agitur de temerario duce, qui ejusmodi periculum spernebat. Conf.
etiam <a class = "crossref" href = "#line5_92">v.&nbsp;92 sq.</a>
&mdash;<a name = "var5_89" id = "var5_89" href =
"#line5_89">89.</a>&nbsp;<i>portet</i>, non <i>poscet</i>, Col.
<i>adportet</i> conj. N.&nbsp;Heins. vulgare substituens poetico et
exquisitiori. Nec adsentior Lefeb. qui τὸ <i>portet</i> interpretatur,
portendat, coll. Virg. Æn. III, 539.
&mdash;<a name = "var5_92" id = "var5_92" href =
"#line5_92">92.</a>&nbsp;<i>præstantem belli</i> Col. prob.
N.&nbsp;Heins. coll. Virg. Æn. XII, 19. Vulgo <i>p. bellis</i>, ut inf.
<a class = "crossref" href = "#line5_175">v.&nbsp;175</a>.
&mdash;<a name = "var5_94" id = "var5_94" href =
"#line5_94">94.</a>&nbsp;<i>at</i>, non <i>ac</i>, Col.
&mdash;<a name = "var5_95" id = "var5_95" href =
"#line5_95">95.</a>&nbsp;<i>dextra</i> conj. Cluver. de quo vid.
<a class = "crossref" href = "#var5_4">ad v.&nbsp;4</a>; <i>lævam</i>
scilicet versus, edidit Lefeb. qui in tribus antiquis <i>læva</i>
reperit.
&mdash;<a name = "var5_96" id = "var5_96" href =
"#line5_96">96.</a>&nbsp;<i>instant</i> conj. N.&nbsp;Heins. Sed
<i>stant</i> poeta dixit pro,
<span class = "pagenum">299</span>
sunt; vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_94">ad III,
94</a>.
&mdash;<a name = "var5_97" id = "var5_97" href =
"#line5_97">97.</a>&nbsp;Ita scripti cum edd. Marsi et Martini Herbip.
<i>Sic... cordi est</i> R.&nbsp;3, Parm. Med. Vulgata <i>Sit certare
dolis et bellum ducere cordi</i> auctorem habet Nicandrum; alioquin non
inepta est.
&mdash;<a name = "var5_98" id = "var5_98" href =
"#line5_98">98.</a>&nbsp;<i>raptis armis</i> in mentem veniebat
N.&nbsp;Heins. Vulgatum ex <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_482">XII, 482</a>, firmat Drakenb.
&mdash;<a name = "var5_100" id = "var5_100" href =
"#line5_100">100.</a>&nbsp;<i>in duce dextræ</i> Col. et Put. quod et
conjecerat Dausq. <i>in duce dextra</i> Ox. prob. Barth. Adv.
V,&nbsp;15; idque recepit Lefeb. Parum interest, utrum præferas. Vulgo
<i>indice dextræ</i>, quod Dausq. exponit, cujus index est dextra, et
Cellar. si actiones bellicæ, priusquam fiant, digito quasi indice,
hostibus præmonstrentur; <i>vindice dextra</i> dedit Rapheleng.
&mdash;<a name = "var5_102" id = "var5_102" href =
"#line5_102">102.</a>&nbsp;<i>Oranti</i>, scilicet Corvino, malebat
N.&nbsp;Heins. Sed ex vulgata idem fere sensus exoritur, et <i>orantum
verba</i> sunt preces; <i>diversus quisque timori</i>, h.e. pro suo
timore, ex R.&nbsp;2, recepit Lefeb. quo judice vulgatum est glossema.
Mihi potius contrarium probabilius videtur, et <i>divisus</i> ni fallor.
est δαϊζόμενος κατὰ θυμὸν διχτάδι, ut ap. Hom. Iliad. ξ, 20, et ἀμφὶς
φράζεσθαι Iliad. β, 67; conf. Heyne ad Virg. Æn. IV, 285; Heins. ad
Ovid. Met. III, 381, et ad Claud. in Rufin. II, 25. Si quis tamen
<i>timore</i> scribendum censuerit, non repugnem.
&mdash;<a name = "var5_103" id = "var5_103" href =
"#line5_103">103.</a>&nbsp;<i>ne Fl.</i> ex emendat. Dausq. et
N.&nbsp;Heins. cum Drak. recepi, reclamante Lefeb., qui tamen vulgatum
<i>de F.</i> adducto loco Cic. in Pis. c. 20, §.&nbsp;46, mihi non
persuasit.
&mdash;<a name = "var5_104" id = "var5_104" href =
"#line5_104">104.</a>&nbsp;<i>ni c.</i> Tell. prob. Lefeb. vid. <a class
= "crossref" href = "bookI.html#var1_374">ad I,&nbsp;374</a>.
&mdash;<a name = "var5_105" id = "var5_105" href =
"#line5_105">105.</a>&nbsp;<i>se erexerat</i>, ut <a class = "crossref"
href = "bookIV.html#line4_278">IV, 278</a>; malebat N.&nbsp;Heins.
Vulgatam præferendam ducebat Drak. coll. Virg. Æn. XII, 494; et Val. Fl.
II, 165. Præstiterit <i>duci s. ira</i>, ut ap. Virg. Æn.
X,&nbsp;814.</p>

<span class = "pagenum">300</span>
<p><a name = "var5_112" id = "var5_112" href = "#line5_112">112.</a>
<i>uno</i> scripti, Parm. et Med. quod ad immensa Gallorum corpora
spectat; vid. not. Vulgg. <i>imo</i>, quod placet Lef. ob locum Flori
II,&nbsp;7, <i>vulnera ultra mortem patebant</i>. Mallet forte critica
prurigine laborans aliquis hic legere <i>ullo</i>, ut Silius ad
Alcyoneum, Antæum similiaque Terræ monstra respexerit.
&mdash;<a name = "var5_117" id = "var5_117" href =
"#line5_117">117.</a>&nbsp;<i>movent</i> Parm.</p>

<span class = "pagenum">301</span>
<p><a name = "var5_126" id = "var5_126" href = "#line5_126">126.</a>
<i>Una superstitio</i> Col. prob. N.&nbsp;Heins. ut mens poetæ sit:
deforme armato est, soli se superstitioni dare. Sed non minus viro forti
turpe est, vana et anili superstitione nimis imbutum esse et terreri,
quo majorem potius prodigiorum contemtum innui monet Drak. Quis vero
sibi persuadeat, Silium cogitasse Maronianum illud Æn. XII, 817? Ibi
eadem quidem verba (ut nostra Æn. VIII, 187) sed longe alio sensu
adhibentur; <i>est</i> ex scriptis addidit Drak.</p>

<span class = "pagenum">302</span>
<p><a name = "var5_134" id = "var5_134" href = "#line5_134">134.</a>
<i>crine severo</i> Col. et Put. <i>Sueno</i> Ox.
&mdash;<a name = "var5_137" id = "var5_137" href =
"#line5_137">137.</a>&nbsp;<i>Gargævi</i> Col. quod in contextum recepit
Lefeb., quia urbs Galliæ <i>Gergeau</i>, vel <i>Jargeau</i> ad Ligerim,
ubi antiquæ Boiorum sedes; <i>Gargæni</i> R.&nbsp;2; <i>Gargheni</i>
Put. <i>Gergani</i> Ox. <i>Gergeni</i> R.&nbsp;3, et Parm.
<i>Gargani</i> Dausq. et al. quod fuit montis nomen sup. <a class =
"crossref" href = "bookIV.html#line4_561">IV, 561</a>; <i>Gargeni</i>
plerique, Aldum et Marsum secuti. Non absurde forsan corrigas
<i>Gergovi</i> a Gergovia, Boiorum urbe ap. Cæs. B.&nbsp;G. VII, 10.
&mdash;<a name = "var5_138" id = "var5_138" href =
"#line5_138">138.</a>&nbsp;<i>impenetrabile</i>, ut <a class =
"crossref" href = "bookII.html#line2_402">II, 402</a>, et <a class =
"crossref" href = "bookIV.html#line4_16">IV, 16</a>, vel
<i>interebrabile</i> conj. N.&nbsp;Heins. Vulgatam lect. Draken. bene
firmat ex Virg. Æn. XII, 98, et Sophocl. Ajac. flagell. v.&nbsp;578, ubi
ἄῤῥηκτον σάκος.
&mdash;<a name = "var5_139" id = "var5_139" href =
"#line5_139">139.</a>&nbsp;<i>portarat</i> R.&nbsp;2.
&mdash;<a name = "var5_142" id = "var5_142" href =
"#line5_142">142.</a>&nbsp;<i>capit</i> quatuor scripti et R.&nbsp;2.
Vulgatum <i>quatit</i> propugnat Lefeb. coll.
<span class = "pagenum">303</span>
<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_454">II, 454</a>, et
arridere potest.
&mdash;<a name = "var5_145" id = "var5_145" href =
"#line5_145">145.</a>&nbsp;<i>nutrivit</i> Tell. et R.&nbsp;2;
<i>nutriebat</i> et <i>Assarici</i> in aliquot edd.
&mdash;<a name = "var5_147" id = "var5_147" href =
"#line5_147">147.</a>&nbsp;<i>spumantia</i>, vel <i>undantia</i> malebat
N.&nbsp;Heins. prob. Drak. coll. <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_320">X,&nbsp;320</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_254">XII, 254</a>; et Virg. Æn. IV, 135. Sed cur
poetæ variare non liceat.
&mdash;<a name = "var5_154" id = "var5_154" href =
"#line5_154">154.</a>&nbsp;<i>atris</i>, non <i>acris</i>, scripti, Med.
et Benes.</p>

<span class = "pagenum">304</span>
<p><a name = "var5_155" id = "var5_155" href = "#line5_155">155.</a>
Iidem <i>at meus</i>, non <i>ac m.</i> Sed <i>et</i>, <i>meus</i>, etc.
(ut duo hortamenta distinguantur) conj. Cel. Ern., qui etiam <a class =
"crossref" href = "#line5_161">v.&nbsp;161</a>, <i>limen Iberi</i>
tentat.
&mdash;<a name = "var5_156" id = "var5_156" href =
"#line5_156">156.</a>&nbsp;<i>sine vulnere</i> etiam legi posse notat
N.&nbsp;Heins. ut undis eum occubuisse innuat. Sed vulgata haud dubie
præstat; vid. not.
&mdash;<a name = "var5_157" id = "var5_157" href =
"#line5_157">157.</a>&nbsp;<i>sed et</i> emend. N.&nbsp;Heins. prob.
Drak. Sed nulla mutatione opus, modo minor distinctio post <i>est</i>,
et major post <i>iras</i> v.&nbsp;<a name = "var5_159" id = "var5_159"
href = "#line5_159">159</a>, deleatur; vid. not.
&mdash;<a name = "var5_161" id = "var5_161" href =
"#line5_161">161.</a>&nbsp;Pro <i>nomen</i> forte leg. <i>flumen</i>,
seu <i>flumina</i>, h.e. aquas, vel <i>limitem</i>. Cf. <a class =
"crossref" href = "#var5_155">ad v.&nbsp;155</a>, <i>limen Iberi</i>
conj. Ern.
&mdash;<a name = "var5_165" id = "var5_165" href =
"#line5_165">165.</a>&nbsp;<i>hirtas jubas</i> volebat N.&nbsp;Heins.
qui <i>atris jubis</i> militem Romanum fuisse usum non putabat, quod
ater color esset ominosus. Possis et <i>albas</i>, <i>altas</i>, vel
<i>rubras</i> tentare. <i>Afro Bellatore</i>, h.e. Hannibale, ex c.
Tell. recepit Lefeb. cui lect. <a class = "crossref" href =
"#line5_167">versus 167, 169</a>, magnam probabilitatis speciem
<span class = "pagenum">305</span>
conciliant; vid. not.
&mdash;<a name = "var5_166" id = "var5_166" href =
"#line5_166">166.</a>&nbsp;<i>tubas</i> Basil., Nutii Antuerp. et al.
operarum errore, ut <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_8">VI,&nbsp;8</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#line9_505">IX, 505</a>; <i>En</i> pro <i>Est</i> tacite
dedit Lefeb.
&mdash;<a name = "var5_167" id = "var5_167" href =
"#line5_167">167.</a>&nbsp;<i>Est, ait, o certare tuum</i> corrig.
N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var5_170" id = "var5_170" href =
"#line5_170">170.</a>&nbsp;<i>prævectus</i>, ante suos vectus, in
scriptis, ut <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_117">VII,
117</a>; <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_572">IX,
572</a>; conf. Heins. ad Claud. R.&nbsp;P. II, 122, et ad Virg. Æn. VII,
166; <i>profectus</i> Med. Vulgo <i>provectus</i>.
&mdash;<a name = "var5_171" id = "var5_171" href =
"#line5_171">171.</a>&nbsp;<i>vocem procul, Hic</i> malebat
N.&nbsp;Heins. ne τὸ <i>hinc</i> inconcinne repetatur.</p>

<span class = "pagenum">306</span>
<p><a name = "var5_178" id = "var5_178" href = "#line5_178">178.</a>
<i>lætum</i> (quia inlæsus ab igne) ex Colon. restituere N.&nbsp;Heins.
et Draken. quod sine sensu legi contendit Lefeb. qui ex duobus antt.
libris (quos nominatim adpellare, more suo omisit) <i>læto</i> recepit,
ut ad <i>cui</i> referatur et <i>lætus</i> sit, ut apud Stat. Thebaid.
VIII, 99, <i>Apollineis dilectissimus aris</i>, vel qui sine damno per
ignes incedit. Sed simplicior ratio est, <i>lætum</i> doctius pro
<i>læte</i> positum accipere; <i>latum</i> Oxon. et Puteol. cum priscis
edd. ante Juntinam, in qua Nicander primum <i>late</i> vulgavit.
&mdash;<a name = "var5_181" id = "var5_181" href =
"#line5_181">181.</a>&nbsp;Vulgo post <i>Phœbo</i> punctum ponitur, quod
male retinuit Lefeb. cujus tamen parenthesin expressi, ut sententia loci
magis in oculos incurrat.
&mdash;<a name = "var5_182" id = "var5_182" href =
"#line5_182">182.</a>&nbsp;<i>fatis, A., f. Numinibusque tuis</i>
ingeniose conj. N.&nbsp;Heins. et <i>fatis... Muneribusque</i> Burm.
quem secutus est Lefeb. ut ad vatum furorem adludatur, et <i>fatis</i>
sit pro <i>effatis</i>, quod tamen exemplis adductis nemini facile
persuadebit.
<span class = "pagenum">307</span>
Equidem vulgatam scripturam non omnino spreverim: nam, ut alia taceam,
Æquanus vir fortis esse, et forte, in bellis adversus Boios, vel alios
hostes gestis, specimina virtutis dare potuit, etsi Silius rerum ab eo
gestarum haud meminit. Videtur autem omnino ficta esse persona, ut
Murranus et tot alii, qui non minus fortes finguntur more poetæ, qui
hominem, nominum rerumque varietate lectores delectare studet. Ceterum
vulgatæ non obstat, quod sacerdos fuit; vid. not.
&mdash;<a name = "var5_185" id = "var5_185" href =
"#line5_185">185.</a>&nbsp;<i>pugnæ</i> R.&nbsp;3.
&mdash;<a name = "var5_189" id = "var5_189" href =
"#line5_189">189.</a>&nbsp;<i>Ac</i>, non <i>At</i>, scripti et Parm.
&mdash;<a name = "var5_190" id = "var5_190" href =
"#line5_190">190.</a>&nbsp;<i>post prælia</i> R.&nbsp;2; <i>secula
longæ</i> Tell.
&mdash;<a name = "var5_191" id = "var5_191" href =
"#line5_191">191.</a>&nbsp;<i>Ut pendente malo horresco</i> R.&nbsp;2;
<i>Horresco impendente m.</i> conj. N.&nbsp;Heins. Lenior forte oratio
procedit, si refinxeris: <i>Horresco ut p. m.</i> vel <i>impendente
malo. Quum ductor</i>, etc.
&mdash;<a name = "var5_192" id = "var5_192" href =
"#line5_192">192.</a>&nbsp;<i>Exciret</i> Col. et Ox. quod multis
exemplis, quibus non opus est, vindicant N.&nbsp;Heins. et Drak. Vulgo
<i>Excitet</i>, media, ut in <i>exitus</i>, producta, judice Dausq. qui
et <i>Excieat</i>, vel <i>Excutiat</i> substitui posse censebat;
<i>Excitet hic Tyrius</i> Parm. et Med. ut metro consulatur;
<i>Excipiet</i> Nut.</p>

<span class = "pagenum">308</span>
<p><a name = "var5_199" id = "var5_199" href = "#line5_199">199.</a>
<i>signum clangorque vicissim</i> corrig. N.&nbsp;Heins. prob. Drakenb.
ut non ad <i>clamorem</i>, quem poeta per <i>consonam vocem</i> jam
designarit, sed ad tubas referatur, quae utrimque simul increpuerint.
Conf. vers.
&mdash;<a name = "var5_188" id = "var5_188" href =
"#line5_188">188.</a>&nbsp;Sed quare verborum luxuries ac variatio in
Silio nos offendat? et nonne, illa conj. admissa, inter verba <i>signum
et clangor</i> nihil differret, adeoque hæc lectio non minus langueret?
Lenior forte medicina foret <i>clangore</i>, vel potius <i>signum</i>
Hannibalis <i>clamorque</i> Pœnorum <i>vicissim</i> tanquam vox consona
urget, <i>Tyria corona circumfundente</i> Romanos. Nec tamen video, cur
non feramus τὸ <i>clamore</i>, quum Silius verba <i>signum clamore...
corona</i> ad <i>consonam vocem</i> explicandam adjecisse videri possit,
modo comma post <i>vicissim</i> deleatur, ut <i>circumfundente</i> ad
signum spectet: etsi forte præstiterit <i>circumlatrante</i>, vel
<i>circumvolvente</i>, vel <i>circumstridente</i>: nisi malis
<i>signum... circumvellente</i>. Pro vulgata etiam pugnat Lefeb. et τὸ
<i>clangorque</i> ineptum putat.
&mdash;<a name = "var5_202" id = "var5_202" href =
"#line5_202">202.</a>&nbsp;<i>stupet</i> Col. probb. N.&nbsp;Heins. et
Drak. idque recepi cum Lefeb. Præclare Mars ipse tam admiratione
Hannibalis, quam metu et dolore, ob calamitatem Romanis, quorum pater
est, inpendentem, defixus et adtonitus quasi torpere dicitur; <i>Stupet
fortunam</i> ut ap. Virg. Æn. II, 31. et, quos Drak. laudat, Val. Flac.
V,&nbsp;96; Stat. Th. IV, 448; VIII, 150, et Petron. c, 29; ubi vid.
Burm. Vulgo <i>timet</i>.</p>

<span class = "pagenum">309</span>
<p><a name = "var5_206" id = "var5_206" href = "#line5_206">206.</a>
<i>diras</i>, non <i>duras</i>, Colon.
&mdash;<a name = "var5_207" id = "var5_207" href =
"#line5_207">207.</a>&nbsp;<i>Adspectat</i> conj. Casaub. ad marg. ed.
Gryph. quæ in biblioth. Lugd. servatur. Sic Virgil. Æneid. lib. X,
v.&nbsp;4, et XII, 136; <i>Despectat</i> corrig. N.&nbsp;Heins. h.l. ut
<a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_185">VI, 185</a>, et
<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_421">VII, 421</a>; Possis
et <i>Inspectat</i> legere, ut εἰσορόων ap. Hom. Iliad. θ, 52, et λ, 82.
Sed vid. not. <i>immiti</i> Col. Vulgg. <i>inimico</i>, non minus bene.
&mdash;<a name = "var5_211" id = "var5_211" href =
"#line5_211">211.</a>&nbsp;<i>ductore</i> Med.
&mdash;<a name = "var5_212" id = "var5_212" href =
"#line5_212">212.</a>&nbsp;<i>Et</i>, ut mox <i>Manibus ipsa suis</i> et
<i>mittit</i> scripti cum priscis edd. Recte: nam <i>manes</i> h.l.
intell., quod et vidit Dausq. Vulgo sic editum: <i>At velut e. m. l.c.
Ipsa suis manibus p. p. mittens, Inferias mactat bellis accensa
juventus. Primæ Picentum... Turbato v. petunt, Martemtque reposcunt.
Funditur unanimo</i>, etc. Sed meliorem verborum ordinem ex c. Oxon. et
Put. restituere N.&nbsp;Heins. et Gronov. Obss. IV, 17. Verba
<i>Inferias mactat b. a. i.</i> sunt laciniæ, a Nicandro adsutæ.
&mdash;<a name = "var5_215" id = "var5_215" href =
"#line5_215">215.</a>&nbsp;<i>fixoque</i> Put. Mox <i>curvato</i>, non
<i>curvati</i>, scripti et antt. edd. <i>fixoque r. S. c. curvatos p.
t.</i> conj. N.
<span class = "pagenum">310</span>
Heins. Sed hastilia, cuspidibus clipeo infixis, non clipei curvantur.
&mdash;<a name = "var5_217" id = "var5_217" href =
"#line5_217">217.</a>&nbsp;<i>ut</i> h.e. postquam, pro <i>et</i>, ex
emend. Dausq. et N.&nbsp;Heins. recepit Drak. Forte τὸ <i>et</i> ferri
potest, si verba <i>et præsentia... ducis</i> παρενθετῶς sumseris.
&mdash;<i>Libyes (præsentia s. E. d.) hortantes</i>, etc. edidit Lefeb.,
ne admonitis quidem lectoribus: sed ob similem locum Virg. Æn. IX, 73,
arridere potest.
&mdash;<a name = "var5_220" id = "var5_220" href =
"#line5_220">220.</a>&nbsp;<i>fluidamque e sanguine m.</i> ut ap. Virg.
Æn. IX, 651; emend. N.&nbsp;Heins. cf. Bentl. ad Horat. Epod. XVI, 33;
<i>ac fœdam</i>, vel <i>atramque a s. m.</i> tentabat Burm.
<i>furvam</i> satis confidenter, etsi non male, scripsit Lefeb. de quo
voc. copiose ct docte egit Heins. ad Ovid. Met. III, 273; cf. ad
I,&nbsp;119. Possis et <i>fulvam</i> (ut <i>fulva nubes</i> et
<i>caligo</i> ap. Lucret. VI, 460; Virg. Æn. XII, 792, et Stat. Th. IX,
727) et quot non alia? substituere. Sed omnibus forte his non opus est;
vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_438">not. ad
I,&nbsp;438</a>.
&mdash;<a name = "var5_225" id = "var5_225" href =
"#line5_225">225.</a>&nbsp;<i>monent</i> corrig. Burm. quod merito
rejecit Schmid. quum iras jam gesserint, quæ itaque non erant movendæ,
sed potius <i>fovendæ</i>, h.e. augendæ.</p>

<span class = "pagenum">311</span>
<p><a name = "var5_229" id = "var5_229" href = "#line5_229">229.</a>
<i>Abreptus</i> Col. et quædam edd. antt. <i>Abrectus</i> Marsi ed.
<i>Arrectus</i> Put. R.&nbsp;3; Med. prob. Dausq. qui et mox
<i>dextra</i> legendum, vel post <i>sequitur</i> distinguendum putabat.
Vulgo <i>Arreptus</i>.
&mdash;<a name = "var5_235" id = "var5_235" href =
"#line5_235">235.</a>&nbsp;<i>Bogam</i> Put. Parm. Med. Alius
<i>Bagas</i> sup. II, 111, et <i>Bogus</i> mox <a class = "crossref"
href = "#line5_403">v.&nbsp;403</a>, memoratur; Draken. <i>serebat</i>
scripti et R.&nbsp;2; cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#var1_394">ad I,&nbsp;394</a>; <i>Vulnera</i> de telis
intelligit Lefeb. de quo vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#var1_397">ad I,&nbsp;397</a>. Vulgatum <i>ferebat</i> non
modo Dausq. et Cell., sed, nisi scripti libri repugnarent, etiam Drak.
præferendum videbatur, qui bene monet, <i>seri</i> vulnera, vel tela, si
passim et in diversos hostes mittantur, hic autem Bagan unius Laterani
<i>tergo vicina ferre vulnera</i>; vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#var3_365">ad III, 365</a>.
&mdash;<a name = "var5_236" id = "var5_236" href =
"#line5_236">236.</a>&nbsp;<i>velociter</i> alii.
&mdash;<a name = "var5_238" id = "var5_238" href =
"#line5_238">238.</a>&nbsp;<i>inglomerant</i> ex R.&nbsp;3; coll. Stat.
Th. I,&nbsp;350, recepit Lefeb. cui tamen lectio c. Put.
<i>glomerant</i> verissima videtur, ut posterior syllaba voc.
<i>arma</i> propter seq. <i>gl.</i> longa sit; <i>coruscis</i> Col. et
Ox. <i>geminique corusca</i> mavult Lefeb.
&mdash;<a name = "var5_239" id = "var5_239" href =
"#line5_239">239.</a>&nbsp;<i>fulget</i> Col.
&mdash;<a name = "var5_242" id = "var5_242" href =
"#line5_242">242.</a>&nbsp;<i>perfracta</i> Put. et priscæ edd. ante
Basil. Marsum in notis <i>præfracta</i> legere, sed male dura et
inflexibilia exponere monet Drak., quum potius sint robora parte
superiori fracta, ut ap. Ovid. Metam.
<span class = "pagenum">312</span>
XII, 360; <i>regebat</i> Put. Parm. Med.
&mdash;<a name = "var5_250" id = "var5_250" href =
"#line5_250">250.</a>&nbsp;<i>cedite cunctis</i> Col. <i>regnis</i> Ox.
Male, etsi nec vulgata satis placet. Suspicor potius, τὸ <i>regno</i> ex
interpolat. ortum et ex vestigiis veterrimi cod. reponendum esse:
<i>meliori</i> (mihi uni, sed fortiori viribusque superiori) <i>cedite
juncti</i>, vos ambo; quod melius cum anteced. cohæret.
&mdash;<a name = "var5_251" id = "var5_251" href =
"#line5_251">251.</a>&nbsp;<i>pondere</i> Col. Put. Tell. R.&nbsp;2;
Med. probb. Modio, Cell. et Lefeb. Vulgatum <i>vulnere</i>, quia
<i>pondera rami</i> (sed interpositis demum sex versibus), præcessere,
retinuerunt Dausq. N.&nbsp;Heins. et Drak. qui <i>vulnus</i> de telo
accipiunt, ut <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_397">I,&nbsp;397</a>, ubi vid. not. Hæc ratio merito
dura videbatur Burm. qui <i>verbere</i> scribendum censebat.
&mdash;<a name = "var5_255" id = "var5_255" href =
"#line5_255">255.</a>&nbsp;<i>subsidensque</i>, non <i>subsidens</i>,
Col.
&mdash;<a name = "var5_259" id = "var5_259" href =
"#line5_259">259.</a>&nbsp;<i>Iërtes</i>, non
<span class = "pagenum">313</span>
<i>Hiertes</i>, Col. <i>Hiantem</i>, Nut.
&mdash;<a name = "var5_260" id = "var5_260" href =
"#line5_260">260.</a>&nbsp;<i>arvi</i> Colon. unde recepi, etsi vulgatum
<i>agri</i> eundem præbet sensum et exemplis citra necessitatem
confirmatur a Draken.
&mdash;<a name = "var5_261" id = "var5_261" href =
"#line5_261">261.</a>&nbsp;<i>Volux</i> tacite et libris non
addicentibus edidit Lefeb. vid. not.
&mdash;<a name = "var5_264" id = "var5_264" href =
"#line5_264">264.</a>&nbsp;<i>Profuerunt</i> Col. et Ox. quod jam
conjecerat Dausq. nec obstat metrum. Conf. loca a Drak. adscripta,
<a class = "crossref" href = "bookX.html#line10_61">X,&nbsp;61</a>;
<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_304">XIII, 304</a>;
<a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_46">XIV, 46</a>; <a class
= "crossref" href = "bookXV.html#line15_280">XV, 280</a>; <a class =
"crossref" href = "bookXVI.html#line16_698">XVI, 698</a>; Virg. Ecl. IV,
61; et quæ addit Heins. ad Val. Fl. IV, 432; ad Claud. laud. Stil.
I,&nbsp;372; ad Ovid. Epist. II, 141; VII, 166, et Met. IV, 225;
X,&nbsp;55. Vulgo <i>Profuerint</i>. Mox <i>parta juvant? quid
habentibus</i>, h.e. divitibus, vel <i>mentibus</i> suspic.
N.&nbsp;Heins. Sed <i>rapta</i> majori cum vi dictum, et <i>gentes</i>
poetis vocantur homines, ut Horat. Od. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">iii</span>, 28; II, <span class = "smallcaps">xiii</span>,
20.
&mdash;<a name = "var5_267" id = "var5_267" href =
"#line5_267">267.</a>&nbsp;<i>portabit</i> Put. probb. N.&nbsp;Heins.
Draken. et Lefeb. Vulgatum tamen <i>portavit</i> non prorsus ineptum
videtur.
&mdash;<a name = "var5_268" id = "var5_268" href =
"#line5_268">268.</a>&nbsp;Poeta forte <i>juvenalibus</i>; scripsit;
vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_312">ad II, 312</a>.
&mdash;<a name = "var5_271" id = "var5_271" href =
"#line5_271">271.</a>&nbsp;<i>Atlas a. l. I.</i> quatuor scripti (nisi
quod <i>Athlans</i> in Oxon. est), et R.&nbsp;2; vid. quos Drak. laudat,
Prop. IV, <span class = "smallcaps">vi</span>, 37; Val.
<span class = "pagenum">314</span>
Fl. I,&nbsp;365; Liv. XXXI, 23; Intpp. ad Petron. c. 38; conf. sup.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_431">ad I,&nbsp;431</a>;
<i>Atlas a sanguine I.</i> R.&nbsp;3, Parm. Med. Vulgo <i>a sanguine
clarus I.</i>
&mdash;<a name = "var5_274" id = "var5_274" href =
"#line5_274">274.</a>&nbsp;Vox <i>extrema</i>, h.e. extrema parte,
aptissima quidem et genuina videtur, sed, quia modo præcessit, minus
placet. An leg. <i>externa</i>, ut ap. Val. Fl. VII, 422?
&mdash;<a name = "var5_277" id = "var5_277" href =
"#line5_277">277.</a>&nbsp;<i>turbam</i> scripti et priscæ edd. ante
Marsum, qui primus <i>turmam</i> habet, quod ne Dausq. quidem placuit;
<i>at</i> Col. <i>ac</i> reliqui scripti et edd. antt. Vulgo <i>et</i>,
quod prorsus omisit Cell. sed servavit Lefeb.
&mdash;<a name = "var5_279" id = "var5_279" href =
"#line5_279">279.</a>&nbsp;<i>adspiceres</i> Col. et R.&nbsp;2; conf.
loca, a Drak. citata, <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_684">VI, 684</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXVI.html#line16_501">XVI, 501</a>; Virg. Æn. VIII, 650; Ovid. Met.
VI, 23; Stat. Th. V,&nbsp;596; Claud. in Rufin. II, 176; Petron. c. 7;
ubi vid. Intpp. Vulgg. <i>adspiciens</i>; Male! <i>credere</i> emend.
N.&nbsp;Heins. vel mox <i>in sociis</i>, quod Drak. recepit. Sed τὸ
<i>in</i> centies omittitur a poetis in formis loquendi <i>condere se
silvis</i>, <i>aquis</i>, <i>umbris</i>, <i>terra</i>, etc.</p>

<span class = "pagenum">315</span>
<p><a name = "var5_281" id = "var5_281" href = "#line5_281">281.</a>
<i>prensa</i> R.&nbsp;3, Parm. Mediol. Sed notionem <i>premendi</i>, hoc
est urgendi, instandi, persequendi, aptiorem hoc loco esse, quam
<i>prehendendi</i>, vel capiendi, docet Drak. Mox <i>pennis Remigat</i>
quondam in mentem mihi veniebat.
&mdash;<a name = "var5_283" id = "var5_283" href =
"#line5_283">283.</a>&nbsp;<i>dumis</i> scripti et (si Mediol.
exceperis, in qua vitiose <i>divini</i> scriptum) omnes edd. antt. ante
Basil. in qua primum <i>dumos</i> exstat. Utrumque recte dici exemplis
evincunt Drak. ad h.l. et Heins. ad Ovid. Met. XIII, 611. Sed
<i>dumis</i> per se doctius est; vid. Heyne ad Virg. Æn. VII, 161.
&mdash;<a name = "var5_284" id = "var5_284" href =
"#line5_284">284.</a>&nbsp;<i>nisus</i> scripti, prob. Draken. quum
<i>librare visus</i> sit undique circumspicere, at <i>librare nisus</i>
intentius et omni nisu volare. Nam <i>librari</i> propr. dicitur hasta,
quæ impetus augendi causa libratur et vibratur: unde ad volatum avium
traducitur; vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_317">not.
ad I,&nbsp;317</a>. Sed vulgata lect. <i>visus</i> non prorsus
contemnenda propter locum Homeri, qui Silio ante oculos fuisse videtur,
Iliad. ρ, 674 seqq. Πάντοσε παπταίνων, ὥστ’ αἰετὸς, ὅν ῥά τε φασὶν
Ὀξύτατον δέρκεσθαι ὑπουρανίων πετεηνῶν, etc. <i>orbe citato</i> corrig.
Barth. Adv. V,&nbsp;15; quod non displicet N.&nbsp;Heins. et Drak. ita
tamen, ut non ad aquilam referatur, sed ad leporem, per multos gyros
orbesque refugientem. Ego potius olim suspicabar, poetam scripsisse
<i>ore levato</i>, quo sensu <i>sublimi fugere anhelitu</i> dixit Hor.
Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xv</span>, 31. Nunc video, eundem
sensum vulgatæ tribui a Lefeb. quod tamen ab usu loquendi abhorret.</p>

<span class = "pagenum">316</span>
<p><a name = "var5_292" id = "var5_292" href = "#line5_292">292.</a>
<i>Atrox</i> Col. Parm. Benes. <i>atras</i> Put. Vulgo <i>ovans</i>. Non
male!
&mdash;<a name = "var5_295" id = "var5_295" href =
"#line5_295">295.</a>&nbsp;<i>At</i>, non <i>Et</i>, Col. adsent. Dausq.
&mdash;<a name = "var5_297" id = "var5_297" href =
"#line5_297">297.</a>&nbsp;<i>detersit</i> scripti et antt. edd. probb.
N.&nbsp;Heins. et Drak. qui coll. <a class = "crossref" href =
"bookXIV.html#line14_383">XIV, 383</a>, interpretatur: perstrinxit vano
ictu, quem Appius super scutum excepit. Recte: nam Isalces <i>non dispar
sortis</i> fuit, h.e. eodem irrito conatu, quo Appius, ictum dedit.
Conf. not. sup. <a class = "crossref" href = "#not5_273">ad
v.&nbsp;273</a>; <i>detorsit</i> Med. Marsi Veneta et recentt. edd.,
h.e. repellere conatus, ut gladio nudum latus hauriret.
&mdash;<a name = "var5_298" id = "var5_298" href =
"#line5_298">298.</a>&nbsp;<i>tollere</i>, non <i>vellere</i>, Col.
&mdash;<a name = "var5_299" id = "var5_299" href =
"#line5_299">299.</a>&nbsp;<i>contorquet</i> et <i>resupino</i> Col. et
R.&nbsp;2. Vulgo <i>torquebat</i>, ut ap. Virg. Aen. XII, 901, et
<i>resupina</i>.
&mdash;<a name = "var5_304" id = "var5_304" href =
"#line5_304">304.</a>&nbsp;<i>rata</i> conj. N.&nbsp;Heins. h.l. et ad
Ovid. Met. II, 757. Sed recte vulgatam ex <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_517">VI, 517</a>, firmari posse arbitratur; conf.
Heyne ad Tibull. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">ix</span>,&nbsp;2.</p>

<span class = "pagenum">317</span>
<p><a name = "var5_310" id = "var5_310" href = "#line5_310">310.</a>
<i>Subsidet</i> Puteol. <i>Subsidit</i> Colon. et Oxon. quod recepit
Lefeb. nec refragatur N.&nbsp;Heins. modo <i>et</i> post <i>campo</i>
interponatur, quod probabilius est.
&mdash;<a name = "var5_313" id = "var5_313" href =
"#line5_313">313.</a>&nbsp;<i>sub irca</i> Oxon. unde <i>hirqua</i>
suspic. Barth. Adv. V,&nbsp;15; quam nugacem correctionem ei in mentem
venire potuisse mirabatur N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var5_315" id = "var5_315" href =
"#line5_315">315.</a>&nbsp;<i>Et sparsa in pugnas m.</i>, ut inf.
<a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_439">XVII, 439</a>, et
ap. Virg. Æn. X,&nbsp;455, aliquando conjiciebam, et nunc idem
N.&nbsp;Heinsio, qui præterea <i>exspectat</i> scribendum putat, in
mentem venisse video. Exquisitior certe loquendi forma est, quam
illustravit Heyne ad Virg. l.c. et non intellexit Lefeb. qui hunc versum
sic male lacessi existimat.
&mdash;<a name = "var5_316" id = "var5_316" href =
"#line5_316">316.</a>&nbsp;<i>Huic</i>, ut <a class = "crossref" href =
"#line5_292">v.&nbsp;292</a>, conj. N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var5_317" id = "var5_317" href =
"#line5_317">317.</a>&nbsp;<i>dictum fœdus</i>, ut <i>dicere legem</i>
et similia, emend. Burm. dubitans. num <i>ici fœdus</i> de sponsalibus
recte dicatur. Sed vid. Heyne ad Tibull. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">v</span>,&nbsp;7; ut taceam, in filiabus olim consensu et
pacto signato despondendis non minus, quam in nuptiis coemtione, ἕδνοις
vel usu et confarreatione contrahendis, fœdus quoddam initum fuisse, vel
conseq. pro anteced. poni posse, unde Isalces quoque jam gener vocatur.
&mdash;<a name = "var5_319" id = "var5_319" href =
"#line5_319">319.</a>&nbsp;<i>Cunta ærisque</i> vetus ed. teste
N.&nbsp;Heins. unde <i>Cuncta</i>, in quod facile quis incidet, emend.
Drakenb. quod recepit Lefeb. ut telum omnia tegmina, clipeo Magonis
inducta, æreamque laminam tegminibus subtextam perforaverit. A vulgata
lect. nimis abeunt conjecturæ N.&nbsp;Heins. <i>Suta ærisque moras</i>,
(vid. eum ad Virg. Æn. X,&nbsp;313) vel <i>Per tunicæque moras</i>, vel
denique <i>Thoracisque m.</i> Præterea h.l. de clipeo agi, recte monet
Drak. cui <i>Per cratisque moras</i> in mentem venit; <i>ferrique</i>
pro <i>ærisque</i> c. Tell. a m. sec. quod et in textum R.&nbsp;2, in
qua <i>Tunc æris ferrique moras</i> exstat, inrepsit, etsi inepta merito
glossa videtur Lefeb. qui copiose docet, quod vel tironibus notum est,
veteribus æs pro ferro in usu fuisse, ut et hodie
<span class = "pagenum">318</span>
Siberiæ et Americæ populis.
&mdash;<a name = "var5_326" id = "var5_326" href =
"#line5_326">326.</a>&nbsp;<i>Admissum</i> Put. <i>Adjunctum</i> Med.
<i>pertulit</i>, non <i>protulit</i>, scripti præter Tell. Cf. cum Drak.
Virg. Æn. X,&nbsp;786; XII, 907.
&mdash;<a name = "var5_327" id = "var5_327" href =
"#line5_327">327.</a>&nbsp;<i>viro conanti</i> malebat N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var5_330" id = "var5_330" href =
"#line5_330">330.</a>&nbsp;<i>tortusque</i> ex c. Tell. recepit Lefeb.
coll. <a class = "crossref" href = "#line5_625">v.&nbsp;625</a>.
<span class = "pagenum">319</span>
Non male!
&mdash;<a name = "var5_334" id = "var5_334" href =
"#line5_334">334.</a>&nbsp;<i>hastæ</i> etiam legi posse notat
N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var5_336" id = "var5_336" href =
"#line5_336">336.</a>&nbsp;<i>cæsi</i> Col. cum R.&nbsp;2, et recentt.
edd. <i>teli</i> Oxon. et Put. cum priscis edd. quod præferunt Dausq. et
Scalig. si signiferi nomen sit, unde <i>Teli</i> dedit Cell.
&mdash;<a name = "var5_341" id = "var5_341" href =
"#line5_341">341.</a>&nbsp;<i>pervid</i> Ox. quare <i>pervida</i>, quæ
per tela vix cerni potest, suspic. Barth. Adv. V,&nbsp;15, merito
propterea vapulans censura N.&nbsp;Heins. qui conj. <i>quidquid...
sparsi teli</i>, et mox, <i>Ingessit pariter</i>.
&mdash;<a name = "var5_342" id = "var5_342" href =
"#line5_342">342.</a>&nbsp;<i>nullum</i> omnes libri scripti, teste et
prob. Drak. ut non ea poetæ mens sit, neminem pluribus telis vulneratum
esse, quam Mamercum; sed tot tela in corpore ejus stetisse, ut pluribus
locus non fuerit. Non male! Sed τὸ <i>nullo</i> etiam ferri potest, quod
in c. Col. et Tell. reperiri contendit Lefeb.
&mdash;<a name = "var5_343" id = "var5_343" href =
"#line5_343">343.</a>&nbsp;Modius ex Col. restituit hunc versum, qui
reliquis MSS. priscisque edd. deest, et in cujus vicem in edd. Basil.,
Colin. et Dausq. successit alius: <i>Unius hæserunt Romani militis
hastæ</i>, qui acumen interpolatoris, lacunam utcumque explere conantis,
redolet.
&mdash;<a name = "var5_347" id = "var5_347" href =
"#line5_347">347.</a>&nbsp;<i>fratremque</i> scripti et R.&nbsp;2. Pro
vulgata <i>fremuitque</i>
<span class = "pagenum">320</span>
perperam stat Dausq.
&mdash;<a name = "var5_352" id = "var5_352" href =
"#line5_352">352.</a>&nbsp;<i>Synhali</i>, non <i>Synali</i>, Col.
ubique.
&mdash;<a name = "var5_354" id = "var5_354" href =
"#line5_354">354.</a>&nbsp;<i>tacto</i> scripti; vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#var1_412">ad I,&nbsp;412</a>, et <a class
= "crossref" href = "bookIII.html#var3_302">III, 302</a>. Vulgatum
<i>toto</i> contradicendi studio tuetur Dausq. <i>torto</i>, scilicet in
gyros, vel orbes, corrig. Marsus et D.&nbsp;Heins. <i>tacito</i> Parm.
<i>immisisse</i> conj. N.&nbsp;Heins. Sed. vulgata doctior.
&mdash;<a name = "var5_361" id = "var5_361" href =
"#line5_361">361.</a>&nbsp;<i>Monstravit</i> scripti, quod testatur
N.&nbsp;Heins. sed negat Lefeb. qui propterea vulgatam <i>Monstrarat</i>
revocavit.
&mdash;<a name = "var5_363" id = "var5_363" href =
"#line5_363">363.</a>&nbsp;<i>Haud melior</i> Put. R.&nbsp;3, Med.
<i>lenior famæ</i> suspic. N.&nbsp;Heins. qui ejusmodi elegantias ubivis
sectatur; vid. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#var4_542">ad
IV, 542</a>; <i>forma</i> Ox. et Put. cum R.&nbsp;3; et Med.</p>

<span class = "pagenum">321</span>
<p><a name = "var5_365" id = "var5_365" href = "#line5_365">365.</a>
<i>patrum</i> emend. N.&nbsp;Heins vel <a class = "crossref" href =
"#line5_358">v.&nbsp;358</a>, <i>patri</i>. Sed auctor etiam generis, et
proprie forsan, <i>pater</i> dicitur.
&mdash;<a name = "var5_377" id = "var5_377" href =
"#line5_377">377.</a>&nbsp;Hunc et seqq. versus Marsus in ed. Veneta a.
1492, inf. libro VI, intexuit, et <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_96">lib. VI, vss. 96</a>, <a class = "crossref" href
= "bookVI.html#line6_141">141</a>, huc retraxit, quem errorem, quales in
ed. Dausq. passim deprehendas, primum a se notatum miratur Lefeb.
Ceterum vulgo male post <i>Pœnum</i>, non post <i>tenent</i> distingui
monuit N.&nbsp;Heins. qui <a name = "var5_380" id = "var5_380" href =
"#line5_380">v.&nbsp;380,</a> <i>milite lecto</i> conj. ut <i>multo</i>
Burm. non improb. Drak.</p>

<span class = "pagenum">322</span>
<p><a name = "var5_385" id = "var5_385" href = "#line5_385">385.</a>
Formam loquendi <i>Alpes fulmine moliri</i>, quæ proprie a fundamentis
et radicibus cruere ac transponere significet, non concoquebat Burm. et
ad exemplum Virg. Ge. I,&nbsp;329, emendabat, <i>molitus J. alto</i> (ex
cælo) <i>Fulmina</i>; <i>nunc Alpes, nunc m. C. c. Intremuere</i>;
<i>simul</i>, etc. quod probare videtur Drak. et recepit Lefeb.
<i>Fulmina</i> Put. et R.&nbsp;3; vid. not. <i>Jaculatus</i> conj.
Withof.
&mdash;<a name = "var5_391" id = "var5_391" href =
"#line5_391">391.</a>&nbsp;<i>conspecti</i>, non, ut vulgo,
<i>conspectus</i>, scripti cum R.&nbsp;3, Parm. Med. Veneta Marsi et
Martini Herbip. <i>conspectu</i> volebat Davis. ad Cic. Tusc. Qu. III,
22. Sed τὸ <i>conspecti</i> doctius.</p>

<span class = "pagenum">323</span>
<p><a name = "var5_395" id = "var5_395" href = "#line5_395">395.</a>
<i>sævior æthere C.</i> libri editi; <i>sævo sub æthere</i> Put.
<i>scene cetre</i> Oxon. si fides habenda Barth. Adv. V,&nbsp;15. Sed
<i>sævæ cetre</i>, teste N.&nbsp;Heins. <i>sæva cethye</i> Col. unde
<i>sæva Tethye</i> ingeniose corrig. idem Heins. quod cum Draken. et
Lefeb. recipere non dubitavi; conf. Heins. ad Ovid. Met. VII, 297, et ad
Claud. R.&nbsp;P. II, Præf. v.&nbsp;45.
&mdash;<a name = "var5_396" id = "var5_396" href =
"#line5_396">396.</a>&nbsp;<i>atque</i> scripti et R.&nbsp;2. Vulgo
<i>et</i>, quo in metrum non peccari putabat Dausq. coll. IX, 335;
Claud. Gigant. v.&nbsp;60, et Ovid. Epist. XVI, 141, quæ loca ulceribus,
librariorum manu inflictis, fraudi ei fuisse, ad illa et ad h.l. docuit
N.&nbsp;Heins. qui tamen <i>exesi</i> malebat, cui conject. non tam
exempla, a Drak. congesta, favent, quam mos librarr., adjectiva et
partic. ad propius vocab. flectendi. Sed nec vulgata male se habet.
&mdash;<a name = "var5_398" id = "var5_398" href =
"#line5_398">398.</a>&nbsp;Forte leg. <i>fractosque in r. æstus</i>, et
vox <i>undas</i>, quæ modo præcessit, ex interpretam. et marg. in textum
irrepsit.</p>

<span class = "pagenum">324</span>
<p><a name = "var5_405" id = "var5_405" href = "#line5_405">405.</a>
<i>navis</i> Ox.
&mdash;<a name = "var5_406" id = "var5_406" href =
"#line5_406">406.</a>&nbsp;<i>Parcarum telas</i> conj. N.&nbsp;Heins.
Non male! Insolentior certe duplex metaphora, a Parcis et meta circi
petita, nec uspiam <i>Parcarum metas</i> reperire memini.
&mdash;<a name = "var5_410" id = "var5_410" href =
"#line5_410">410.</a>&nbsp;<i>Pagaso</i> Col. quo nomine a Virg. Æ. XI,
670, adpellatur comes Æneæ, qui eum forte ex Africa secutus est, et ad
quem Silius respicere potuit, judice Drak. <i>Bigaso</i> Ox. Put.
R.&nbsp;3 Parm. Med. Vulgo <i>Basago</i>, vel <i>Bagaso</i>. Vocem
<i>ne</i>, quæ c. Oxon. deest, prorsus explodendam censebat Barth. Adv.
V,&nbsp;15, ut <i>Pagasus</i> exsultare voluerit, cædem Libonis impune
sibi relictam. <i>Nec P. e., datur ne i. r.</i> Col. quod et conjecerat
Dausq. <i>Nec P. e. datum, atque i. r.</i> audacter emend.
N.&nbsp;Heins. quod tamen recepit Draken. Vulgatam lect. recte, puto,
servavit Lefeb. nisi forte <i>datum</i> præstiterit; vid. Obs.
&mdash;<a name = "var5_411" id = "var5_411" href =
"#line5_411">411.</a>&nbsp;<i>vita</i>, non <i>victum</i>, scripti.
&mdash;<a name = "var5_412" id = "var5_412" href =
"#line5_412">412.</a>&nbsp;<i>navaque</i> Col. vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#var1_549">ad I,&nbsp;549</a>. Vulgo
<i>vanaque</i>, quia juvenis interiit, Dausq. et Cell. Male!
&mdash;<a name = "var5_416" id = "var5_416" href =
"#line5_416">416.</a>&nbsp;<i>voce suprema</i> conj. N.&nbsp;Heins. Sed
conf. quos Drak. laudat. Virg. Æn. II, 447; Stat. Th. III, 69; Gonsal.
ad Petron. c. 89, et inpr. Bentl. ad Horat. Epist. II, <span class =
"smallcaps">ii</span>, 173.
&mdash;<a name = "var5_417" id = "var5_417" href =
"#line5_417">417.</a>&nbsp;<i>jam</i> Col. Locus de mendo suspectus
<span class = "pagenum">325</span>
videbatur N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var5_419" id = "var5_419" href =
"#line5_419">419.</a>&nbsp;<i>Auctorem</i>, qui auctor ejus exempli
fuerat, suspic. N.&nbsp;Heins. quo auctore etiam τὸ <i>et</i>, quod
omnibus libris deest, invexi cum Drak.
&mdash;<a name = "var5_421" id = "var5_421" href =
"#line5_421">421.</a>&nbsp;<i>Evolvat</i> Col. Vulgo <i>Evolvet</i>, et
quidam <i>Evolvens</i>.
&mdash;<a name = "var5_423" id = "var5_423" href =
"#line5_423">423.</a>&nbsp;<i>limina</i> Ox. <i>cruda</i>, non
<i>crudæ</i>, Col. et Ox.
&mdash;<a name = "var5_424" id = "var5_424" href =
"#line5_424">424.</a>&nbsp;<i>sub pectore</i> Col. Vulgo <i>s.
pectora</i>, prob. Lefeb. Conf. Virg. Æn. VI, 101; VII, 457; IX, 718;
ubi vid. Heins. et Heyne.
&mdash;<a name = "var5_429" id = "var5_429" href =
"#line5_429">429.</a>&nbsp;Major distinctio post <i>ense</i> tollenda
videtur, ut verba <i>funditque ruitque consul</i> jungantur.
&mdash;<a name = "var5_431" id = "var5_431" href =
"#line5_431">431.</a>&nbsp;<i>intima</i> malebat N.&nbsp;Heins. vel
<i>invia</i>, ut sup. <a class = "crossref" href =
"#line5_341">v.&nbsp;341</a>; quod
<span class = "pagenum">326</span>
non improbat Draken. Sed. vid. not.
&mdash;<a name = "var5_440" id = "var5_440" href =
"#line5_440">440.</a>&nbsp;<i>hic</i> Put. Non male, si mox
<i>horrebat</i> e c. Col. recipias.
&mdash;<a name = "var5_442" id = "var5_442" href =
"#line5_442">442.</a>&nbsp;<i>mortem</i> quædam edd.
&mdash;<a name = "var5_443" id = "var5_443" href =
"#line5_443">443.</a>&nbsp;<i>ausum</i>, non <i>visum</i>, scripti et
R.&nbsp;2; <i>Haud virtus cuiquam</i> conj. Withof. quasi imitator
Virgilii ipsis ejus verbis utatur necesse sit.
&mdash;<a name = "var5_444" id = "var5_444" href =
"#line5_444">444.</a>&nbsp;<i>tutis</i> Col. <i>cutis</i> R.&nbsp;2,
proxime verum. Vulgo <i>cunctis</i>. Sed τὸ <i>tutis</i> aptius est et
confirmatur loco Virg. Æn. X,&nbsp;713.
&mdash;<a name = "var5_450" id = "var5_450" href =
"#line5_450">450.</a>&nbsp;<i>Irrupit</i> et <i>ostendit</i> scripti.
Vulgg. <i>Irrumpit</i> et <i>ostentat</i>; <i>e pectore</i> maluerit
N.&nbsp;Heins.
<span class = "pagenum">327</span>
et <a name = "var5_451" id = "var5_451" href =
"#line5_451">v.&nbsp;451</a>, <i>rabidus</i>, h.e. vulneris accepti
dolore furens: quod feritati hujus semiferi exprimendæ magis conveniat.
Vulgatam e <a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_256">VI,
256</a>, firmari docet Drak. <i>rapidus</i> est pro rapide, raptim.
&mdash;<a name = "var5_454" id = "var5_454" href =
"#line5_454">454.</a>&nbsp;<i>telum in v. p.</i> volebat N.&nbsp;Heins.
<i>pondere</i> reposuit Lefeb. coll. Lucan. III, 725; unde perperam id
petitum putat.
&mdash;<a name = "var5_458" id = "var5_458" href =
"#line5_458">458.</a>&nbsp;<i>Diversis</i> scripti et R.&nbsp;2, probb.
N.&nbsp;Heins. Drak. et Lef. coll. <a class = "crossref" href =
"bookXVII.html#line17_547">XVII, 547</a>. Vulgo <i>fremebat
Diversus</i>, h.e. a diversis partibus sæviebat, ut <i>minor</i> pro
minus.
&mdash;<a name = "var5_459" id = "var5_459" href =
"#line5_459">459.</a>&nbsp;<i>tepebant</i> maluerit N.&nbsp;Heins. ut
alius forte <i>natabant</i>, vel <i>rubebant</i>, vel <i>madebant</i>.
Sed <i>dumi cæde</i>, φονῳ, sanguine, <i>nitent</i>, ut caput unguentis,
et humeri oleo (Æn. V,&nbsp;135), <i>nitere</i>, h.e. madere, vel ut
purpura fulgere et ardere dicitur. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#var1_126">ad I,&nbsp;126</a>, et Jani ad Hor. Od.
I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iv</span>, 13; II, <span class =
"smallcaps">vii</span>,&nbsp;7.
&mdash;<a name = "var5_463" id = "var5_463" href =
"#line5_463">463.</a>&nbsp;<i>Œbalios</i> conj. N.&nbsp;Heins. quia
Græci et Romani secundam syll. voc. <i>Œagrius</i> producere solent. Sed
vid. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#var4_776">ad IV, 776</a>;
<i>pulsavit</i> Col.
&mdash;<a name = "var5_465" id = "var5_465" href =
"#line5_465">465.</a>&nbsp;<i>felicia Bacchi</i>, ut <i>f. famæ</i>,
<i>uteri</i>, <i>necis</i>, <i>leti</i>, etc. Heinsio
<span class = "pagenum">328</span>
non in mentem venisse mireris.
&mdash;<a name = "var5_470" id = "var5_470" href =
"#line5_470">470.</a>&nbsp;<i>reclinis</i> scripti, quod jam conjecerat
Dausq. Vulgo <i>reclivis</i>, quod de loco, ut illud de homine adhiberi
docet Drak. et, quos laudat, Intpp. ad Virg. Æn. X,&nbsp;835; Heins. ad
Val. Fl. II, 92; ad Ovid. Met. XV, 737; Barth. ad Stat. Th. I,&nbsp;388,
et Silv. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">ii</span>, 161, etc.
&mdash;<a name = "var5_474" id = "var5_474" href =
"#line5_474">474.</a>&nbsp;<i>Exit</i> Oxon.
&mdash;<a name = "var5_475" id = "var5_475" href =
"#line5_475">475.</a>&nbsp;<i>Quæ vobis?</i> malebat N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var5_477" id = "var5_477" href =
"#line5_477">477.</a>&nbsp;<i>artis</i>, non <i>arctis</i>? Col. ubivis
et passim optimi quique codd. vid. Stœber. ad Manil. p.&nbsp;525; Ill.
Harles. ad Cellar. Orthog. p.&nbsp;180; et, quos Drak. ad VI, 194, et
VII, 280, citavit, Bentl. ad Hor. Od. III, <span class =
"smallcaps">xii</span>, 11; Pier. ad Virg. Æneid. I,&nbsp;293; II, 146;
Gron. ad Sen. Œd. v.&nbsp;277; Broukh. ad Tibull. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">v</span>, 53; Lambin. ad Lucret. I,&nbsp;71; Castal. ad
<span class = "pagenum">329</span>
Rutil. Itin. II, 20. Rectius tamen <i>arctus</i> scribi crediderim, ab
<i>arceo</i>, h.e. contineo.
&mdash;<a name = "var5_479" id = "var5_479" href =
"#line5_479">479.</a>&nbsp;Forte poeta scripsit, <i>arguit asper</i>,
infelix, <i>Exitus inventa et pravi c. t.</i> vel <i>inventi</i>, vel
<i>eventi</i>.
&mdash;<a name = "var5_480" id = "var5_480" href =
"#line5_480">480.</a>&nbsp;<i>in</i>, non <i>ad</i>, scripti.
&mdash;<a name = "var5_481" id = "var5_481" href =
"#line5_481">481.</a>&nbsp;<i>Æsculus</i>, non <i>Esculus</i>, Col. et
priscæ edd. Conf. Heins. ad Virg. Ge. II, 16. et Serv. ad Ge. II, 291.
&mdash;<a name = "var5_483" id = "var5_483" href =
"#line5_483">483.</a>&nbsp;<i>tegebat</i> emend. D.&nbsp;Heins. frustra.
&mdash;<a name = "var5_484" id = "var5_484" href =
"#line5_484">484.</a>&nbsp;<i>nigra</i> Col. Put. R.&nbsp;2.
&mdash;<a name = "var5_489" id = "var5_489" href =
"#line5_489">489.</a>&nbsp;<i>Hennea</i> Col. <i>Henea</i> Ox.
<i>Æneam</i> Put. Vulgo <i>Ætnæa</i>; vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#var1_93">ad I,&nbsp;93</a>.
&mdash;<a name = "var5_490" id = "var5_490" href =
"#line5_490">490.</a>&nbsp;<i>morti</i>, non <i>morte</i>, Col. et
R.&nbsp;2; vid. not.</p>

<span class = "pagenum">330</span>
<p><a name = "var5_494" id = "var5_494" href = "#line5_494">494.</a>
<i>Mox</i>, non <i>Moxque</i>, Col.
&mdash;<a name = "var5_498" id = "var5_498" href =
"#line5_498">498.</a>&nbsp;<i>una peste</i> Col. Parm. Med. Vulgo <i>ima
p.</i>, arbore ab imo excisa, Mars.
&mdash;<a name = "var5_499" id = "var5_499" href =
"#line5_499">499.</a>&nbsp;Vulgg. <i>in colla</i>, quod probat
N.&nbsp;Heins. si auctore Gron. Obss. I,&nbsp;13, <i>elatam</i>
refingatur pro <i>æratam</i>, quod adstruit ex Val. Fl. V,&nbsp;614, ubi
vid. Burm. <i>in colle</i> ed. Basil. quod non displicebat Dausq.
Utrumque, certe posterius, languet, nec verbis <i>jam dudum</i> satis
convenit; <i>in bella</i> scripti, quod cum Modio recte, opinor,
amplectuntur Dausq. Cell. Drak. et Lefeb. qui tamen male interpretatur:
«<i>jamdudum</i>, h.e. statim corripit bipennem ex ære, (ut αὐχένα κόψας
χαλκείῳ πελέκει dixit Apollon.) quam in, vel ad bella gerebat; ut
<i>aqua in potum</i>, <i>panis in cibum</i>, <i>pecunia in bellum</i>,
etc. Notus idiotismus et locus clarus, licet non intellectus Gronovio
nec aliis.» Præstat Dausq. ratio: olim in usus belli præparatam; etsi
vix dubito, quin poeta scripserit, <i>aptatam jamdudum in bella</i>, ad
belli usum, non ad arbores cædendas, vel <i>ad rura factam</i>, ut
<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_550">VIII, 550</a>; Ill.
Ernesti simplicius putat dicere, omnem formulam instar epith. orn.
elatam, pro bipenni bellica, <i>ærata</i> securi Æn. XI, 656.</p>

<span class = "pagenum">331</span>
<p><a name = "var5_505" id = "var5_505" href = "#line5_505">505.</a>
<i>Fronte</i> Col. prob. Modio.
&mdash;<a name = "var5_506" id = "var5_506" href =
"#line5_506">506.</a>&nbsp;<i>Jactatur</i>, non <i>Luctatur</i>, Col.
<i>nutante</i> id. et Ox. ut ap. Lucan. I,&nbsp;141; Stat. Th. IX, 535;
Sen. Thyest. 464 et 654, quos laudat N.&nbsp;Heins. <i>mutante</i>
R.&nbsp;2. Vulgo <i>luctante</i>.
&mdash;<a name = "var5_509" id = "var5_509" href =
"#line5_509">509.</a>&nbsp;Ita Colon. et ed. Veneta Marsi prior, ut
altera in comment. ejus; <i>virum s. magna r.</i> Ox. et Put. vulgo
<i>viros s. magna ruina</i>.
&mdash;<a name = "var5_510" id = "var5_510" href =
"#line5_510">510.</a>&nbsp;<i>cædi</i> recte forsan ex ed. Veneta a.
1483, recepit Lefeb. <i>tædis</i> vel invitis membranis scribendum
credebant N.&nbsp;Heins. et Casaub. ad marg. ed. Gryph. Vocem
<i>conterminus</i> cum secundo casu junxit, citatus a Draken. Apul. Met.
VI, p.&nbsp;118 et 120, ed. Pricæi, vel p.&nbsp;178 et 180, ed. Elmenh.
Sed <i>cæsis</i> neminem conjecisse, merito miratur Cl. Ernesti.
&mdash;<a name = "var5_513" id = "var5_513" href =
"#line5_513">513.</a>&nbsp;<i>Vorticibus</i> Med. et al. vid. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#var2_631">ad II, 631</a>, et <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#not3_475">not. ad III, 475</a>.
&mdash;<a name = "var5_514" id = "var5_514" href =
"#line5_514">514.</a>&nbsp;<i>lumina torret</i> duo scripti cum
R.&nbsp;3, Parm. Med. <i>robora t.</i> Veneta prior.
&mdash;<a name = "var5_515" id = "var5_515" href =
"#line5_515">515.</a>&nbsp;<i>semusta</i> Drak. et Lefeb. Sed. vid.
<a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_16">ad III, 16</a>.
&mdash;<a name = "var5_519" id = "var5_519" href =
"#line5_519">519.</a>&nbsp;<i>dubio</i> omnes scripti et editi ante
Marsum, qui primus <i>subito</i> dedit.
&mdash;<a name = "var5_520" id = "var5_520" href =
"#line5_520">520.</a>&nbsp;<i>eventu</i> Parm. <i>priori</i> malebat
N.&nbsp;Heins.</p>

<span class = "pagenum">332</span>
<p><a name = "var5_524" id = "var5_524" href = "#line5_524">524.</a>
<i>at</i> emend. Dausq. et Barth. Adv. V,&nbsp;15; quod præter Cell.
tacitus recepit Lef.
&mdash;<a name = "var5_526" id = "var5_526" href =
"#line5_526">526.</a>&nbsp;<i>appetit</i> Col. et Put. cum ed. Veneta a.
1483. Vulg. <i>oppetit</i> tuetur Lef. et exponit: facie ob terram
prona, hanc ore mordet. Male! v. not.
&mdash;<a name = "var5_533" id = "var5_533" href =
"#line5_533">533.</a>&nbsp;<i>Raptabant</i>, non <i>Raptabat</i>,
scripti et R.&nbsp;2; <i>havebant</i> Col. <i>habebant</i> Ox. et
Put.</p>

<span class = "pagenum">333</span>
<p><a name = "var5_540" id = "var5_540" href = "#line5_540">540.</a>
<i>femur</i> scripti et edd. antt. Vulg. <i>simul</i> primus edidit
Nicander, vel potius, teste Lef. Benessa. <i>Buta</i> e scriptis
recepere Cell. Drak. Lef. <i>Butes</i> memoratur Virg. Æn. V,&nbsp;372,
et alius Æn. IX, 647; XI, 691; <i>Bura</i> R.&nbsp;3; <i>Butta</i>
plurimæ ex. priscis edd. Vulgo <i>Bucca</i>. Sed <i>Buca</i> Marsus et
Martinus Herbip. probb. Dausq. N.&nbsp;Heins. et Draken. quoniam
<i>Buca</i> cognomen Æmiliæ gentis, et urbs Italiæ, de qua vid. <a class
= "crossref" href = "bookVIII.html#var8_564">ad VIII, 564</a>.
&mdash;<a name = "var5_542" id = "var5_542" href =
"#line5_542">542.</a>&nbsp;<i>luxere</i>, non <i>misere</i> Col. et
Oxon. cum R.&nbsp;2; vid. not.
&mdash;<a name = "var5_546" id = "var5_546" href =
"#line5_546">546.</a>&nbsp;<i>Ithemon</i>, non <i>Hiremon</i>, Col.
<i>Irhemon</i> R.&nbsp;2. Comma et parenthesin tacite delevit Lefeb.
&mdash;<a name = "var5_548" id = "var5_548" href =
"#line5_548">548.</a>&nbsp;<i>spoliat</i> scripti.
&mdash;<a name = "var5_549" id = "var5_549" href =
"#line5_549">549.</a>&nbsp;<i>irrupit</i>, non <i>irrumpit</i>, scripti.
&mdash;<a name = "var5_551" id = "var5_551" href =
"#line5_551">551.</a>&nbsp;<i>Viriasius</i> Col. et R.&nbsp;2.
&mdash;<a name = "var5_552" id = "var5_552" href =
"#line5_552">552.</a>&nbsp;<i>nulli victus</i> Col. quod et placebat
Dausq. qui vulgatum
<span class = "pagenum">334</span>
<i>n. melius</i> explicabat: nulli melius fuit, magis profuit.
&mdash;<a name = "var5_557" id = "var5_557" href =
"#line5_557">557.</a>&nbsp;<i>Arauricus</i> Col. cum R.&nbsp;3, Parm.
Med. <i>Araucus</i> Put. In aliis <i>Avaricus</i> et <i>Auraricus</i>;
vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_403">ad III,
403</a>.
&mdash;<a name = "var5_559" id = "var5_559" href =
"#line5_559">559.</a>&nbsp;<i>certamina</i>, non <i>certamine</i>, duo
scripti et R.&nbsp;2.
&mdash;<a name = "var5_560" id = "var5_560" href =
"#line5_560">560.</a>&nbsp;<i>referens</i> scil. Hannibal, male et
invitis libris, neque admonitis quidem lectoribus, edidit Lefeb.
&mdash;<a name = "var5_565" id = "var5_565" href =
"#line5_565">565.</a>&nbsp;<i>Fadium</i> malebat N.&nbsp;Heins. quod
tacitus recepit Lefeb.</p>

<span class = "pagenum">335</span>
<p><a name = "var5_573" id = "var5_573" href = "#line5_573">573.</a>
<i>aspexit</i> conj. Burm. <i>accessit</i>, vel <i>agnovit</i> Drak.
Posses etiam <i>excepit</i>, ut ap. Virg. Æn. III, 332 et al.
&mdash;<a name = "var5_578" id = "var5_578" href =
"#line5_578">578.</a>&nbsp;<i>exacta</i> Tell.
&mdash;<a name = "var5_583" id = "var5_583" href =
"#line5_583">583.</a>&nbsp;<i>jacentia</i>, non <i>latentia</i>, Col.
h.e. tranquilla, non commota, ut locis, a N.&nbsp;Heins. adscriptis,
Lucan. I,&nbsp;261; III, 524; V,&nbsp;434, 443; Val. Fl. III, 731; VI,
211; Stat. Silv. II, <span class = "smallcaps">ii</span>, 29, 74, et
Theb. VII, 87; Martial. V,&nbsp;1; <i>cubat unda</i>, Grat. Cyneg. 434;
<i>stagna sedent</i>, et al. Epitheton tamen h.l. languet, et
præstiterit <i>patentia</i> h.e. late extenta, vel <i>virentia</i>.
&mdash;<a name = "var5_584" id = "var5_584" href =
"#line5_584">584.</a>&nbsp;<i>exanimum</i> Parm. sed sono minus grato;
conf. VV. DD. ad Virg. Æ.
<span class = "pagenum">336</span>
I,&nbsp;484; IV,&nbsp;8; IX, 444, 451; X,&nbsp;496.
&mdash;<a name = "var5_588" id = "var5_588" href =
"#line5_588">588.</a>&nbsp;<i>quemve</i> Col. quod et conj. Dausq. Vulgo
<i>quæve</i>. Modius suspic. <i>quæ te</i>.
&mdash;<a name = "var5_592" id = "var5_592" href =
"#line5_592">592.</a>&nbsp;<i>Utque</i> scripti et priscæ edd. ante
Marsum, qui primus edidit <i>Atque</i>, quod Dausq. et Cell.
interpretantur <i>continuo</i>, <i>statim</i>; de qua particulæ vi cf.
Gronov. ad Liv. XXVI, 39; Duker. et Drak. ad Liv. XXVII, 21; Davis. ad
Cic. Legg. II,&nbsp;4; Burm. et Heyne ad Virg. Ge. I,&nbsp;203, et Æn.
VI, 162; conf. sup. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_134">not. ad II, 134</a>.</p>

<span class = "pagenum">337</span>
<p><a name = "var5_599" id = "var5_599" href = "#line5_599">599.</a>
<i>Fit</i> pro <i>At</i>, Put. unde <i>Sic</i> reposuit Lef. ut sit pro
utinam, de quo vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#var2_299">ad II, 301</a>. Idem <i>minuat</i> ex Col. Put.
et R.&nbsp;2; recepit. Sed quis non videt locum ita languere?
&mdash;<a name = "var5_601" id = "var5_601" href =
"#line5_601">601.</a>&nbsp;<i>careque emtum</i> pro <i>seroque e.</i>
recte, opinor, conj. Schrader in Obss. p.&nbsp;27, 28, ubi monet, illud
<i>emtum</i> sic nude non poni, sed solemnia verba esse <i>emere
care</i>, (ut ap. Hor. Ep. II, <span class = "smallcaps">i</span>, 238)
<i>magno</i>, <i>parvo</i>, <i>minimo</i>, <i>morte</i>, (v. Drak.)
literasque <i>s</i> et <i>c</i> millies a librariis permisceri, vel
ultimam præcedentis vocis literam, adhærentem initio sequentis sic
exaratæ <i>cr</i>, causam vitii fuisse.
&mdash;<a name = "var5_603" id = "var5_603" href =
"#line5_603">603.</a>&nbsp;<i>Hæc memorans</i> tacite scripsit Lefeb.
&mdash;<a name = "var5_606" id = "var5_606" href =
"#line5_606">606.</a>&nbsp;Vulgg. <i>aheno</i>; conf. Gell. II,&nbsp;3;
Intpp. Virg. Æ. II, 470, et Hor. Od. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">xxxiii</span>, 11.
&mdash;<a name = "var5_607" id = "var5_607" href =
"#line5_607">607.</a>&nbsp;<i>medios</i>, non <i>medium</i>, Col.
<span class = "pagenum">338</span>
Tell. R.&nbsp;2; <i>solumque</i> Col. et Oxon. quod ex Virg. Æn. XI,
220, et XII, 466, petitum putabant Barth. et Drak. Vulgatam lect.
<i>cælumque</i> defendit Dausq. et explicat: querelis et minis auras
implet. Ortam potius crediderim ex loco Maronis Æn. I,&nbsp;280, margini
adscripto.
&mdash;<a name = "var5_608" id = "var5_608" href =
"#line5_608">608.</a>&nbsp;<i>dicto</i>, non <i>dictu</i>, omnes libri
prisci ante Wolfii Basil. prob. Dausq.
&mdash;<a name = "var5_615" id = "var5_615" href =
"#line5_615">615.</a>&nbsp;<i>concussis cavernis</i> conj. Schmid.
&mdash;<a name = "var5_624" id = "var5_624" href =
"#line5_624">624.</a>&nbsp;<i>refugi</i>
<span class = "pagenum">339</span>
tacite, et contra omnes libros reposuit Lefeb. Voces <i>pugnare</i> et
<i>mons</i> mox iterantur, unde saltem <i>fontibus</i> legendum putabat
N.&nbsp;Heins. Non male, etsi displicet Schmidio, qui male <i>pugnarunt
fontibus</i> jungit, et vulgatam lect. exponit: retro fluentes amnes et
insurgentes pugnant montibus obpositis.
&mdash;<a name = "var5_631" id = "var5_631" href =
"#line5_631">631.</a>&nbsp;<i>illata est</i> Col. Put. Tell. R.&nbsp;2;
ut IV, 596; XI, 245, et aliis locis, a N.&nbsp;Heins. adpositis; conf.
Gronov. Obss. II,&nbsp;8; <i>in alta</i>, vel <i>inalta est</i> Oxon.
Vulgo <i>latebat</i>, pro quo, ut solet, digladiatur Dausq.
&mdash;<a name = "var5_633" id = "var5_633" href =
"#line5_633">633.</a>&nbsp;<i>Ablatus</i> Col. et Tell. a m. pr. cum
R.&nbsp;2; quod recepit Lefeb. qui hæc notavit: «Drak. non magis quam
alii capit. <i>Ablatus</i> nempe Flaminius a pugna cum Hannibale, terræ
motu, <i>in hos milites</i> inciderat. Subintelligit hic poeta pronomen
ut solet.» Sed vereor, ut multi sint, qui sapere virum doctum plus quam
ceteros arbitrentur.
&mdash;<a name = "var5_634" id = "var5_634" href =
"#line5_634">634.</a>&nbsp;<i>jam</i> pro <i>ïo</i> conj. Dausq. cui
fraudi fuisse suspicatur Draken. quod voc. <i>ïo</i> lætantis semper et
triumphantis esse crediderit, quum et invocantis sit, etiam in luctu, ut
<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_779">IV, 779</a>, et ap.
Ovid. Met.
<span class = "pagenum">340</span>
III, 713; conf. Tibull. II, <span class = "smallcaps">iv</span>,&nbsp;6,
et Heins. ad Ovid. l.c. et V,&nbsp;625.
&mdash;<a name = "var5_646" id = "var5_646" href =
"#line5_646">646.</a>&nbsp;<i>fususque</i> omnes scripti, quod recepit
Lefeb. qui præterea tacite et invitis libris dedit <i>in patriis</i>, ut
sententia h.l. sit: fusus etiam ipse inter catervas suorum fusas.
&mdash;<a name = "var5_650" id = "var5_650" href =
"#line5_650">650.</a>&nbsp;<i>licet</i> Col.
&mdash;<a name = "var5_653" id = "var5_653" href =
"#line5_653">653.</a>&nbsp;<i>nostris hic curribus</i> h.e. carpentis,
Put. Tell. R.&nbsp;2; Male!
&mdash;<a name = "var5_654" id = "var5_654" href =
"#line5_654">654.</a>&nbsp;<i>vinctos</i> refinxit Lefeb. Non male, sed
frustra.</p>

<span class = "pagenum">341</span>
<p><a name = "var5_657" id = "var5_657" href = "#line5_657">657.</a>
<i>Confectus</i> conj. Burm., ut aliqua certe mortis Flaminii mentio
fiat; <i>relinquit</i> Puteol. et R.&nbsp;2.
&mdash;<a name = "var5_660" id = "var5_660" href =
"#line5_660">660.</a>&nbsp;<i>læva ob discrimina Martis</i>, non <i>sæva
ad d. M.</i>, Colon. <i>lævi</i>, h.e. adversi (ut&nbsp;<i>Mars
sinister</i> I,&nbsp;8) malebat N.&nbsp;Heins. h.l. et XII, 208; quod
merito placuisse videtur Drak.
&mdash;<a name = "var5_665" id = "var5_665" href =
"#line5_665">665.</a>&nbsp;<i>Sic</i> de mendo suspectum Cl. Ernesti,
nescio quare. <i>densæ cædis</i> conj. N.&nbsp;Heins. et <a name =
"var5_671" id = "var5_671" href = "#line5_671">v.&nbsp;671</a>,
<i>Armatique</i>.
&mdash;<a name = "var5_672" id = "var5_672" href =
"#line5_672">672.</a>&nbsp;<i>Hostesne hos obitus?</i> suspic. Dausq.
&mdash;<a name = "var5_673" id = "var5_673" href =
"#line5_673">673.</a>&nbsp;<i>perstant</i>, vel <i>restant</i>, frustra
(vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_639">ad II,
639</a>) emend. N.&nbsp;Heins. sed mox melius <i>Ut vereor!</i> Lefeb.
<i>En, vereor</i> tacitus reposuit, ut passim; <i>exstant</i> conj.
Withof.</p>

<span class = "pagenum">342</span>
<p><a name = "var5_676" id = "var5_676" href = "#line5_676">676.</a>
<i>ne vincat</i> conj. N.&nbsp;Heins. Sed <i>devincere</i>, quod Lefeb.
grave verbum videtur, pro simpl. <i>vincere</i> accipit Draken. quo
sensu centies occurrit.
&mdash;<a name = "var5_678" id = "var5_678" href =
"#line5_678">678.</a>&nbsp;<i>offusæ</i> malebat N.&nbsp;Heins. ut
<a class = "crossref missing" href = "bookXI.html#line11_269" title =
"recte 269">XI, 271</a>, Drak. voci exquisitiori substituentes vulgarem
et tritam Lefeb. conf. <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_57">V,&nbsp;57</a>.</p>
</div>

<table class = "contents">
<tr>
<td class = "center" colspan = "3">
<a href = "../main.html">Præfatio</a>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
<b>Liber V</b>
</td>
<td>
<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
</td>
<td>
<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
</td>
</tr>
<tr>
<td class = "center" colspan = "3">
<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
</td>
</tr>
</table>

</body>
</html>