diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 02:35:48 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 02:35:48 -0700 |
| commit | dfefd89829575b05a60ac46480a86ac97fcb2735 (patch) | |
| tree | af7df2d4689c641549998f6f4f3fc9a0f3ddf3d0 /old/files/bookV.html | |
Diffstat (limited to 'old/files/bookV.html')
| -rw-r--r-- | old/files/bookV.html | 5740 |
1 files changed, 5740 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/files/bookV.html b/old/files/bookV.html new file mode 100644 index 0000000..1f43af8 --- /dev/null +++ b/old/files/bookV.html @@ -0,0 +1,5740 @@ + +<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"> +<html> +<head> +<title>Punicorum Liber Quintus</title> +<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=UTF-8"> + +<link rel = "stylesheet" type = "text/css" href = "siliusstyles.css"> + +<body> + +<table class = "contents"> +<tr> +<td class = "center" colspan = "3"> +<a href = "../main.html">Præfatio</a> +</td> +</tr> +<tr> +<td> +<a href = "bookI.html">Liber I</a><br> +<a href = "bookII.html">Liber II</a><br> +<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br> +<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br> +<b>Liber V</b> +</td> +<td> +<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br> +<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br> +<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br> +<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br> +<a href = "bookX.html">Liber X</a><br> +<a href = "bookXI.html">Liber XI</a> +</td> +<td> +<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br> +<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br> +<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br> +<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br> +<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br> +<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a> +</td> +</tr> +<tr> +<td class = "center" colspan = "3"> +<a href = "comm.html">Appendices</a><br> +<a href = "indexAF.html">Index</a><br> +<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a> +</td> +</tr> +</table> + +<hr class = "mid"> + +<span class = "pagenum">288</span> + +<h3>C. SILII ITALICI</h3> + +<h1 class = "extended">PUNICORUM</h1> + + +<h3>LIBER QUINTUS.</h3> + +<hr> + +<h4><a name = "lib5_arg" id = "lib5_arg">ARGUMENTUM.</a></h4> + +<div class = "argument"> +<p>Hannibal solis occasu loca insidiis nata, ubi maxime montes +Cortonenses Trasymenus subit, militibus obsederat; <a href = +"#line5_1">1-23</a>.</p> +<p>Flaminius autem postero die, vix dum satis certa luce, agmine +incomposito, et majore lixarum fere quam militum numero, angustias +superat; <a href = "#line5_24">24-52</a>.</p> +<p>Quo facto, confestim pugnæ signum proponit, et, neque variis +prodigiis territus, neque Corvini aliorumque, qui salutaria magis, quam +speciosa suadebant, monitis precibusque motus a proposito deflectit; +<a href = "#line5_53">53-104</a>.</p> +<p>Quin potius inanem hostis et periculi metum graviter increpat, +omnibusque jam ad prælium rite præparatis animum suorum, magna ex parte +fractum, verbis confirmat; <a href = "#line5_105">105-185</a>.</p> +<p>Hannibal ubi, id quod petierat, hostem lacu montibusque clausum +habet, suis quoque copiis tuba signum dat simul invadendi: quo audito, +omnes ex pluribus vallibus pariter decurrunt, et Romanis, quorum sortem +Dii quoque, excepta Junone, lugent, undique circumfunduntur; <a href = +"#line5_186">186-207</a>.</p> +<p>Tum Picentes pugnam capessunt, et Pœnis secunda fortuna, Romanis ira +ac desperatione adcensis, diu dubia utrimque victoria dimicatur; <a href += "#line5_208">208-228</a>.</p> +<p>Ex Romanis Lateranus et Lentulus in medios hostes ruunt; <a href = +"#line5_229">229-257</a>.</p> +<p>Nerius et Volunx pereunt; <a href = "#line5_258">258-267</a>.</p> +<p>Inter reliquos vero eminet Appius juvenis, qui in fortissimum quemque +impetum facit; sed postremo a Magone, qui ad mortem Isalcis, generi sui, +vindicandam adproperat, hasta trajicitur; <a href = +"#line5_268">268-332</a>.</p> +<p>Nec minus tristem vitæ exitum habet Mamercus, qui, dum cæso signifero +Lusitano vexilloque ei erepto fœdam suorum fugam sistit, permultis +vulneribus confossus cadit; <a href = "#line5_333">333-343</a>.</p> +<p>Magonem ab Appio vulneratum ex pugna +<span class = "pagenum">289</span> +subducit Hannibal, ut a Synhalo in castris sanetur; <a href = +"#line5_344">344-375</a>.</p> +<p>Quos ubi ex acie excedere videt consul, optatam sibi rei bene gerendæ +occasionem oblatam ratus, animum recipit, et Bogum, Pagasum, Othryn, +giganti similem, ingentemque aliorum Pœnorum numerum prosternit; <a href += "#line5_376">376-456</a>.</p> +<p>Dum hæc in campo geruntur, multi Romanorum et Siculi, auxilio ipsis +ab Hierone missi, in colles et silvas confugiunt, ubi Sychæus Tauranum +aliosque trepidos cædit, et arbores, in quas conscenderant, vel bipenni +succidit, vel igne circumdat, donec eum successu elatum consul, gladio +per latus adacto, jugulat; <a href = "#line5_457">457-529</a>.</p> +<p>Interim, Hannibal cum fratre sanato in prælium redit, et præter alios +Fontanum, Butam, Lævinum, Viridasium, Fadum, Labicum et Herminium +obtruncat; <a href = "#line5_530">530-583</a>.</p> +<p>Qua hostium strage edita, ex mæsto vultu et clamore Pœnorum, qui +exanimum Sychæi corpus in castra deferunt, jacturam tanti viri animo +præsagit, cujus ulciscendi causa Flaminium ad singulare certamen +provocat, quod et temerarius hic vir non detrectat; <a href = +"#line5_584">584-610</a>.</p> +<p>Sed repente ingens terræ motus oritur, qui duces, ad impetum +faciendum jam paratos, dirimit, Romanosque metu perculsos in fugam +convertit; <a href = "#line5_611">611-631</a>.</p> +<p>Quos dum revocat consul, Ducarius, Insuber eques, facie eum +noscitans, populares suos ad vindicandam cladem, olim ab eo acceptam, +incitat: quo facto Flaminius magno telorum numero, et fortissimorum +juvenum, qui omni spe abjecta voluntariam sibi mortem consciscunt, +acervo obruitur; <a href = "#line5_632">632-666</a>.</p> +<p>Prælio ita confecto, Hannibal cum fratre campum perlustrans, signa +virtutis Romanæ, in mortuorum quoque vultu corporibusque conspicuæ, +admiratione spectaculi obstupefactus suis commendat, et inminente jam +nocte in castra redit; <a href = "#line5_667">667-678</a>.</p> +</div> + +<hr class = "tiny"> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_1" id = "line5_1"> </a> +<span class = "smallcaps">Ceperat</span> Etruscos <a href = +"#var5_1">occulto milite</a> colles</p> +<p><a name = "line5_2" id = "line5_2"> </a> +Sidonius ductor, perque alta silentia noctis</p> +<p><a name = "line5_3" id = "line5_3"> </a> +Silvarum anfractus cæcis <a href = "#var5_3">insiderat</a> armis.</p> +<span class = "pagenum">290</span> +<p><a name = "line5_4" id = "line5_4"> </a> +At <a href = "#var5_4">parte e læva</a>, restagnans gurgite vasto,</p> +<span class = "linenum">5</span> +<p><a name = "line5_5" id = "line5_5"> </a> +Effigiem in pelagi lacus <a href = "#var5_5">humectabat</a> inertis,</p> +<p><a name = "line5_6" id = "line5_6"> </a> +Et late multo fœdabat proxima limo:</p> +<p><a name = "line5_7" id = "line5_7"> </a> +Quæ vada, Faunigenæ regnata antiquitus <a href = "#var5_7">Arno</a>,</p> +<span class = "pagenum">291</span> +<p><a name = "line5_8" id = "line5_8"> </a> +Nunc volvente die Trasymeni nomina servant.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<span class = "pagenum notes">289</span> +<a name = "not5_1" id = "not5_1" href = "#line5_1">1</a> <a name = +"not5_2" id = "not5_2" href = "#line5_1">sq.</a> +Cf. Liv. XXII, 4, et Polyb. III, 83. +—<a name = "not5_3" id = "not5_3" href = +"#line5_3">3.</a> <i>cæcis armis</i>, insidiis. <i>Cæca</i> passive +dici occultata, ἀόρατα, obscura, quæ non videntur, seu +<span class = "pagenum notes">290</span> +latent, et hinc quoque ignota, obscura, ignobilia, multis exemplis +probarunt Heinsii et Drak. ad h.l. et ad <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_7">VI, 7</a>. Plura desideranti suppeditabunt +Burm. ad Val. Fl. VI, 422; Heins. ad Ovid. Fast. II, 214, et Met. +I, 307; III, 490; XI, 517, ad Val. Fl. VIII, 329, et Gifan. Ind. +Lucret. Cf. inf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_75">ad +VI, 75</a>, et Ind. +—<a name = "not5_5" id = "not5_5" href = +"#line5_5">5.</a> <i>in Effigiem</i>, in modum, +<span class = "pagenum notes">291</span> +instar. +—<a name = "not5_8" id = "not5_8" href = +"#line5_8">8.</a> <i>volvente die</i>, ut ap. Virg. Æn. +I, 269, et Ge. II, 402, ad quæ loca vid. Heyne. Cf. sup. <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#not3_579">ad III, 579</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_9" id = "line5_9"> </a> +Lydius huic genitor, Tmoli decus, <a href = "#var5_9">æquore +longo</a></p> +<span class = "linenum">10</span> +<p><a name = "line5_10" id = "line5_10"> </a> +Mæoniam quondam in Latias advexerat oras</p> +<p><a name = "line5_11" id = "line5_11"> </a> +Tyrrhenus pubem, dederatque vocabula terris;</p> +<p><a name = "line5_12" id = "line5_12"> </a> +Isque insueta <a href = "#var5_12">tubæ</a> monstravit murmura <a href = +"#var5_12">primus</a></p> +<p><a name = "line5_13" id = "line5_13"> </a> +Gentibus, et bellis ignava silentia rupit.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_9" id = "not5_9" href = "#line5_9">9</a> <a name = +"not5_10" id = "not5_10" href = "#line5_9">seqq.</a> +Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_719">ad IV, 719</a>. +—<a href = "#line5_9">9.</a> <i>Tmolus</i>, Lydiæ urbs (ap. +Herodot. I, 84, et Tac. Ann. II, 47, ubi vid. Ern.) et mons, vino +generoso, sed et croco abundans, de quo dubitat quidem Heynius ad Virg. +Ge. I, 56. Sed vid. Columel. III, <span class = +"smallcaps">viii</span>, 4, ibique Gesn. +—<a name = "not5_12" id = "not5_12" href = +"#line5_12">12.</a> Hanc inventionem Tyrrheno Pisæo tribuit Plin. +VII, 56; Tyrrheno Herculis f. Hygin. fab. 274, ubi vid. Muncker. incolis +Vetuloniæ Sil. VIII, 488; alii aliis populis, sed plerique omnino +Tyrrhenis; vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_19">ad +II, 19</a>. +—<a name = "not5_13" id = "not5_13" href = +"#line5_13">13.</a> <i>bellis ignava silentia rupit</i>, sustulit, +morem belli segnius gerendi sine tubarum cantu, qui milites ad pugnas +adcendit, Drak. Cf. IV, 169 sq. +—<i>ignava silentia</i>, ignavos milites reddentia: nam tubis +alacres ad pugnam animi fiunt. Ern.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_14" id = "line5_14"> </a> +Nec modicus voti natum ad majora fovebat.</p> +<span class = "linenum">15</span> +<p><a name = "line5_15" id = "line5_15"> </a> +Verum ardens puero, castumque exuta pudorem,</p> +<p><a name = "line5_16" id = "line5_16"> </a> +(Nam forma certare Deis, Trasymene, valeres)</p> +<p><a name = "line5_17" id = "line5_17"> </a> +Litore conreptum stagnis <a href = "#var5_17">demisit</a> Agylle,</p> +<p><a name = "line5_18" id = "line5_18"> </a> +Flore capi juvenum primævo <a href = "#var5_18">lubrica mentem</a></p> +<p><a name = "line5_19" id = "line5_19"> </a> +Nympha, nec Idalia lenta incaluisse sagitta.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_15" id = "not5_15" href = "#line5_15">15.</a> +<i>puero</i>, Trasymeno juvene, Tyrrheni f. +—<i>ardere aliquo</i>, ut <i>tepere</i>, <i>calere</i>, +<i>perire</i> et mox v. 19, <i>incalescere</i>. Veteres <i>ardere +in aliquo</i>, <i>aliquem</i> (propter a.), <i>in aliquem</i>, sed +plerumque <i>aliquo</i> dixisse, monet Drak. Conf. Broukh. ad Prop. +I, <span class = "smallcaps">iv</span>, 12. +—<a name = "not5_17" id = "not5_17" href = +"#line5_17">17.</a> <i>stagnis demisit</i>, more Naiadum. +—<i>Agylle</i>, Nympha Trasymeni lacus, unde dicta putatur +<i>Agylla</i>, Tuscia urbs, quæ etiam <i>Cære</i>, et nunc +<i>Cervetere</i> vocatur; vid. Plin. III, 5, et Heyne Exc. III, ad +Virg. Æn. VIII, 478 sqq. +—Formosos juvenes a Nymphis aliisque Diis rapi, satis nota res +est. De origine et sensu hujus mythi vide Heyne in <i>Antiq. <ins class += "correction" title = "‘Auffätzen’ legitur">Aufsätzen</ins></i> +Fasc. I; et commentat. meam in S. V. Henkii <i>Magazin für +Religions philosophie</i>, vol. VI, Fasc. I, p. 194... 210. +—<a name = "not5_18" id = "not5_18" href = +"#line5_18">18.</a> <i>lubrica capi</i>, quæ facile raptimque +capiebatur. +—<a name = "not5_19" id = "not5_19" href = +"#line5_19">19.</a> <i>sagitta Idalia</i>, hoc est Veneris, cui +sacrum erat Idalium, Cypri opp. et +<span class = "pagenum notes">292</span> +mons. vid. Intpp. ad Virg. Æn. I, 681. +—<i>sagitta incaluisse</i>, ἀοριστως et venuste: nam amor, igni et +flammæ similis, urit ac torret, (Anacr. X, 15; XXI, 7; Theocr. +II, 40; III, 17, al.) unde etiam poetæ Cupidini ἰοὺς πυρφόρους tribuunt, +<i>ardentes sagittas</i> Hor. Od. II, <span class = +"smallcaps">viii</span>, 15 (ubi vid. Jani), ὀϊστοὺς πυριπνεύστους +Musæus v. 88; πυρόεντα βέλη Anthol. IV, 470, et πυριβλήτους (forte, +πυριφλέκτους) ἀκίδας auctor carm. Meleagri. Cf. inf. <a class = +"crossref missing" href = "bookXI.html#line11_389" title = "recte 389 et 396">XI, 391 et 398</a>, ubi Drak. laudat Mosch. I, 23.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">292</span> +<span class = "linenum">20</span> +<p><a name = "line5_20" id = "line5_20"> </a> +<a href = "#var5_20">Solatæ</a> viridi penitus fovere sub antro</p> +<p><a name = "line5_21" id = "line5_21"> </a> +<a href = "#var5_21">Naides</a>, amplexus undosaque regna trementem.</p> +<p><a name = "line5_22" id = "line5_22"> </a> +Hinc dotale lacus nomen, lateque hymenæo</p> +<p><a name = "line5_23" id = "line5_23"> </a> +Conscia lascivo <a href = "#var5_23">Trasymenus</a> dicitur unda.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_20" id = "not5_20" href = "#line5_20">20</a> <a name = +"not5_21" id = "not5_21" href = "#line5_20">seq.</a> +Naiades consolabantur Trasymenum, qui undas extimescebat et amplexus +Nymphæ, quæ mox ei lacus imperium in dotem dabat. +—<i>fovere</i>, metum et dolorem levarunt, ut vulnus, cui fomenta +adhibentur. +—Respexit Silius ad hæc Theocriti, Ειδ. <span class = "greek" +title = "XIII">ΙΓ</span>, 53 sq.</p> + +<div class = "verse"> +<p>Νύμφαι μὲν σφετέροις ἐπὶ γούνασι κοῦρον ἔχοισαι</p> +<p>Δακρυόεντ᾽, ἀγανοῖσι παρεψύχοντ᾽ ἐπέεσσιν.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +Quod apud nos carmine suaviori imitatus est egregius ille veterum +æmulator, morte infelicissima Musis et Patriæ ereptus juvenis, Andreas +<i>Chénier</i>:</p> + +<div class = "verse ital"> +<p>Sur leur sein, dans leurs bras, assis au milieu d’elles,</p> +<p>Leur bouche en mots mielleux, où l’amour est vanté,</p> +<p>Le rassure, et le loue, et flatte sa beauté.</p> +<p>Leurs mains vont caressant sur sa joue enfantine</p> +<p>De la jeunesse en fleur la première étamine,</p> +<p>Ou sèchent en riant quelques pleurs gracieux,</p> +<p>Dont la frayeur subite avait rempli ses yeux.</p> + +<p class = "right"> +Idyll. Hylas. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_22" id = "not5_22" href = "#line5_22">22.</a> +<i>dotalis</i> propr. ipse lacus, qui <i>nomen</i> inde adcepit. +—<a name = "not5_23" id = "not5_23" href = +"#line5_23">23.</a> <i>Conscia</i>, vid. <a class = "crossref" href += "bookIII.html#not3_395">ad III, 395</a>. +—<i>lascivo hymenæo</i>, ut <i>lasciva licentia</i> et <i>lascivi +amores</i>, ap. Hor. Od. I, <span class = +"smallcaps">xix</span>, 3, et II, <span class = +"smallcaps">xi</span>, 7.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_24" id = "line5_24"> </a> +<a href = "#var5_24">Et</a> jam curriculo nigram nox roscida metam</p> +<span class = "pagenum">293</span> +<span class = "linenum">25</span> +<p><a name = "line5_25" id = "line5_25"> </a> +Stringebat, nec se thalamis Tithonia conjux</p> +<p><a name = "line5_26" id = "line5_26"> </a> +Protulerat, stabatque nitens in limine primo,</p> +<p><a name = "line5_27" id = "line5_27"> </a> +Quum minus <a href = "#var5_27">abnuerit</a> noctem desîsse viator,</p> +<p><a name = "line5_28" id = "line5_28"> </a> +Quam cœpisse diem: consul carpebat iniquas,</p> +<p><a name = "line5_29" id = "line5_29"> </a> +Prægrediens signa ipsa, vias, omnisque ruebat</p> +<span class = "linenum">30</span> +<p><a name = "line5_30" id = "line5_30"> </a> +Mixtus eques; nec discretis levia arma maniplis,</p> +<p><a name = "line5_31" id = "line5_31"> </a> +Insertique globo pedites, et inutile Marti</p> +<p><a name = "line5_32" id = "line5_32"> </a> +Lixarum vulgus, præsago cuncta tumultu</p> +<p><a name = "line5_33" id = "line5_33"> </a> +Inplere, ac pugnam fugientum more petebant.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_24" id = "not5_24" href = "#line5_24">24.</a> +Vario ornatu expressa crepusculi matutini descriptio. Dausq. comparat +Ovid. Her. XIV, 21, 22, et Met. IV, 399 sq. et Amor. I, <span class += "smallcaps">v</span>, 5; Apollon. II, et alios, quibus Drak. +addit Ovid. Met. VII, 706, et Sen. Herc. Fur. 671. Flaminium <i>vix dum +certa luce</i> et εὐθέως ὑπὸ τὴν ἑωθινὴν angustias superasse, memorant +<span class = "pagenum notes">293</span> +Liv. XXII, 4, et Polyb. III, 83, extr. +—<i>metam</i>, ut ap. Virg. Æn. V, 835, ubi vid. Heyne et +Exc. II, ad Æn. II, de noctis curru et equis. Forma loquendi +<i>stringere metam</i> petita a circo, ubi currus proxime metam ita +flectendus erat, ut tamen eam non tangeret; περὶ νύσσαν Ἀσφαλέως +κάμπτοντα τροχῷ σύριγγα φυλάξαι Theocrit. XXIV, 118; conf. <a class = +"crossref" href = "bookVIII.html#line8_48">VIII, 48</a>; <a class = +"crossref" href = "bookXIII.html#line13_299">XIII, 299</a>, et inpr. +<a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_361">XVI, 361, 362</a>, +ubi Drak. laudat Nonn. Dionys. XXXVII, 195, et Sophocl. Electr. 746. +Eodem sensu <i>meta teri</i>, vel <i>radi</i> dicitur poetis et εὖ περὶ +τέρμαθ᾽ ἑλίσσειν, στρέφειν ἐγγύθεν et μάλ᾽ ἐγχρίμψαι νύσσῃ Hom. Iliad. +ψ, 306... 348. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_350">ad IV, 350</a>; Heins. ad Ovid. Am. III, <span +class = "smallcaps">xv</span>, 2, et Jani ad Hor. Od. I, <span +class = "smallcaps">i</span>, 4. +—<a name = "not5_26" id = "not5_26" href = +"#line5_26">26.</a> <i>nitens</i> ore, nitida, pulchra, nisi malis +pedem figens, ut ap. Virg. Æn. II, 380. +—<i>in limine primo</i>, ut ibid. v. 269, et inf. <a class = +"crossref" href = "bookXVI.html#line16_230">XVI, 230</a>. +—<a name = "not5_30" id = "not5_30" href = +"#line5_30">30.</a> <i>levia arma</i>, ut ap. Virg. Æn. XI, 512. +—<a name = "not5_32" id = "not5_32" href = +"#line5_32">32.</a> Τηλικοῦτον γὰρ προενεβεβλήκει κατελπισμὸν τοῖς +ὄχλοις, ὥστε πλείους εἶναι τῶν τὰ ὅπλα φερόντων τοὺς ἐκτὸς παρεπομένους, +τῆς ὠφελείας χάριν, κομίζοντας ἁλύσεις καὶ πέδας, καὶ πᾶσαν τὴν τοιαύτην +παρασκευήν Polyb. III, 82. +—<a name = "not5_33" id = "not5_33" href = +"#line5_33">33.</a> <i>fugientum more</i>, sine ordine.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_34" id = "line5_34"> </a> +Tum super ipse lacus, densam caligine cæca</p> +<span class = "linenum">35</span> +<span class = "linenum">35</span> +<p><a name = "line5_35" id = "line5_35"> </a> +Exhalans nebulam, late conruperat omnem</p> +<p><a name = "line5_36" id = "line5_36"> </a> +Prospectum miseris, atque atræ noctis amictu</p> +<p><a name = "line5_37" id = "line5_37"> </a> +Squalebat <a href = "#var5_37">pressum</a> picea inter nubila cælum.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_34" id = "not5_34" href = "#line5_34">34</a> <a name = +"not5_35" id = "not5_35" href = "#line5_34">sq.</a> +<i>Orta ex lacu nebula, campo quam montibus densior sederat</i>, Liv. +XXII, 4. Cf. Polyb. III, 84. +—<i>super</i>, insuper. +—<a name = "not5_37" id = "not5_37" href = +"#line5_37">37.</a> <i>cælum pressum</i>, circumdatum, ut <a class += "crossref" href = "bookXII.html#line12_131">XII, 131</a>, vel tectum, +opertum, <i>amictu</i>, nigro quasi peplo noctis. +—<i>picea nubila</i>, νέφος μελάντερον ἠΰτε πίσσα Il. δ, 277. Cf. +V.L. +—<i>Squalebat</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_211">ad I, 211</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_38" id = "line5_38"> </a> +Nec Pœnum liquere doli: sedet ense reposto</p> +<span class = "pagenum">294</span> +<p><a name = "line5_39" id = "line5_39"> </a> +Abditus, et nullis properantem obcursibus arcet.</p> +<span class = "linenum">40</span> +<p><a name = "line5_40" id = "line5_40"> </a> +<a href = "#var5_40">Ire datur; longeque patet, ceu pace quieta,</a></p> +<p><a name = "line5_41" id = "line5_41"> </a> +Incustoditum, mox inremeabile, litus.</p> +<p><a name = "line5_42" id = "line5_42"> </a> +Namque sub angustas artato limite fauces</p> +<p><a name = "line5_43" id = "line5_43"> </a> +In fraudem ducebat iter, geminumque receptis</p> +<p><a name = "line5_44" id = "line5_44"> </a> +Exitium, hinc rupes, hinc undæ claustra premebant.</p> +<span class = "linenum">45</span> +<p><a name = "line5_45" id = "line5_45"> </a> +<a href = "#var5_45">At cura</a> umbroso servabat vertice montis</p> +<p><a name = "line5_46" id = "line5_46"> </a> +Hostilem ingressum, <a href = "#var5_46">refugos habitura</a> sub +ictu.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_38" id = "not5_38" href = "#line5_38">38.</a> +Cf. Liv. XXII, 4, et Polyb. III, 83. +—<i>Nec Pœnum liquere doli</i>, Hannibal, fecundum in fraudes +ingenium, sua arte fallendi usus est. +<span class = "pagenum notes">294</span> +Male Marsus exponit: doli Pœnorum non patuere. +—<i>sedet Abditus</i>, ἐνεδρεύων, vel potius quietus in castris, +quæ in aperto ac patentiori campo locaverat, nec prohibet Romanos, in +angustias, inter lacum et montes, quos leviter armatis obsederat, +ingredi, et propius ad castra sua, quæ spernebant, adcedere; ut ita +vario discrimine, quod angustiæ, montes, lacus et insidiæ minabantur, +undique urgerentur Cf. <a class = "crossref" href = +"#line5_93">v. 93 sq.</a>, <a class = "crossref" href = +"#line5_198">198 sq.</a></p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_44" id = "not5_44" href = "#line5_44">44.</a> +<i>undæ claustra</i>, lacus obstans.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_45" id = "not5_45" href = "#line5_45">45.</a> +<i>cura</i>, Pœnus curiosus et ad omnia intentus; vel, notante +N. Heinsio, excubitorum et speculatorum custodia ac statio. +—<a name = "not5_46" id = "not5_46" href = +"#line5_46">46.</a> <i>sub ictu</i>, vid. <a class = "crossref" +href = "bookIV.html#not4_42">ad IV, 42</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_47" id = "line5_47"> </a> +Haud secus ac vitreas sollers piscator ad undas,</p> +<p><a name = "line5_48" id = "line5_48"> </a> +Ore levem patulo texens de vimine nassam,</p> +<p><a name = "line5_49" id = "line5_49"> </a> +Cautius interiora ligat, mediamque per alvum,</p> +<span class = "linenum">50</span> +<p><a name = "line5_50" id = "line5_50"> </a> +Sensim <a href = "#var5_50">fastigans</a>, compressa cacumina +nectit,</p> +<span class = "pagenum">295</span> +<p><a name = "line5_51" id = "line5_51"> </a> +Ac fraude artati remeare foraminis arcet</p> +<p><a name = "line5_52" id = "line5_52"> </a> +Introitu facilem, quem traxit ab æquore, piscem.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_47" id = "not5_47" href = "#line5_47">47 sq.</a> +Egregia comparatio, cui similem vid. inf. <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_500">VII, 500 sq.</a> «Non aliter, quam qui sparsa, +etc.» +—<a class = "missing" name = "not5_48" id = "not5_48" href = +"#line5_48" title = "numerus deest">48.</a> <i>nassa</i>, calathus +vimineus angusti colli, ἐκ σχοίνων λαβύρινθοι Theocr. XXI, 11, κύρτος, +de quo v. Oppian. Ἁλιευτ. III, 85 et 341 sq. Draken. adposuit verba +Sapph. in Anthol. Gr. III, <span class = "smallcaps">iv</span>, 1, +et Festi, «piscatorii vasis genus, quo quum intravit piscis, exire non +potest.» Hæc <i>nassa</i> γραφικῶς h.l. definitur. +—<a name = "not5_50" id = "not5_50" href = +"#line5_50">50.</a> <i>fastigans</i>, acuens, in artum contrahens. +Hoc verbum ubivis fere in optimis codicibus, quibus lex metri h.l. +faveat, <i>fastigare</i>, non <i>fastigiare</i>, scribi, et vel a +<i>fastu</i>, vel a <i>fastigio</i> formari, copiosius docuit Drakenb. +—<i>cacumina</i>, +<span class = "pagenum notes">295</span> +τὰ ἄκρα, vimina summa. +—<a name = "not5_52" id = "not5_52" href = +"#line5_52">52.</a> <i>Introitu facilem</i>, active, qui facile +intrat. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_615">ad +I, 615</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_53" id = "line5_53"> </a> +Ocius interea propelli signa jubebat</p> +<p><a name = "line5_54" id = "line5_54"> </a> +Excussus consul fatorum turbine mentem,</p> +<span class = "linenum">55</span> +<p><a name = "line5_55" id = "line5_55"> </a> +Donec flammiferum tollentes æquore currum</p> +<p><a name = "line5_56" id = "line5_56"> </a> +Solis equi sparsere diem: jamque, orbe renato,</p> +<p><a name = "line5_57" id = "line5_57"> </a> +Diluerat nebulas Titan, sensimque fluebat</p> +<p><a name = "line5_58" id = "line5_58"> </a> +<a href = "#var5_58">Caligo in terras</a> nitido resoluta sereno.</p> +<p><a name = "line5_59" id = "line5_59"> </a> +Tunc ales, priscum populis de more Latinis</p> +<span class = "linenum">60</span> +<p><a name = "line5_60" id = "line5_60"> </a> +Auspicium, quum bella parant, mentesque Deorum</p> +<p><a name = "line5_61" id = "line5_61"> </a> +Explorant super <a href = "#var5_61">eventu</a>, ceu præscia luctus,</p> +<p><a name = "line5_62" id = "line5_62"> </a> +Damnavit vesci, planctuque alimenta refugit.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_53" id = "not5_53" href = "#line5_53">53.</a> +Consul signa, quæ convelli non possunt (<a class = "crossref" href = +"#line5_66">v. 66 sq.</a>), jam præcesserat <a class = "crossref" +href = "#line5_29">v. 29 sq.</a>, adeoque nunc iterum, ut +moverentur, edixisse videtur. Teste Liv. XXII, 3, signa effodi +jusserat, antequam agmen incedere et in angustias intrare cœpisset. +Ibid, tamen c. 4, quum pridie solis occasu ad lacum pervenisset, +inexplorato, postero die, vix dum satis certa luce, angustiis superatis, +in patentiorem campum agmen pandit. +—<a name = "not5_54" id = "not5_54" href = +"#line5_54">54.</a> <i>Excussus mentem</i>, vid. <a class = +"crossref" href = "bookII.html#var2_592">ad II, 592, in V.L.</a> +—<i>fatorum turbine</i>, cursu, vid. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_731">ad IV, 731</a>. +—<a name = "not5_55" id = "not5_55" href = +"#line5_55">55.</a> Teste Liv. XXII, 4 et 6, non nisi +inclinata re, adeoque prælio finito, nebula incalescente sole dispulsa +diem aperuit. +—<a name = "not5_56" id = "not5_56" href = +"#line5_56">56.</a> <i>orbe renato</i>, ut <i>luce renata</i>, ap. +Sen. Herc. Fur. 127. Cf. Virg. Æn. IV, 119. +—<a name = "not5_58" id = "not5_58" href = +"#line5_58">58.</a> <i>sereno</i>, αἰθρίᾳ, serenitate, ut <a class += "crossref" href = "bookXII.html#line12_4">XII, 4</a>, ubi Virg. +Ge. I, 393; Lucan. I, 530; VI, 55, Stat. Th. IX, 135, et alia +loca conferunt Dausq. et Drak.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_59" id = "not5_59" href = "#line5_59">59.</a> +Hæc pugnæ præsagia et historici memorant. Cf. <a class = "crossref" href += "bookVIII.html#not8_624">ad VIII, 624 sq.</a> et de ostentis, +prodigiis ac monstris omnino Heyn. Opuscul. Acad. Vol. III, +p. 198... 215, pag. 255... 275, et ad Virg. Ge. I, 466 sq., ad +Tibull. II, <span class = "smallcaps">v</span>, 71. +—Hujus prodigii Cic. de Div. I, 35, mentionem facit; eodemque +contemto, P. Claudium b. Punico I male pugnasse, notum ex Liv. Epit. +XIX, et Flor. II, 2, quod jam alii notarunt. Loco ejus aliud +memorat Liv. XXII, 3. +—<a name = "not5_62" id = "not5_62" href = +"#line5_62">62.</a> <i>Damnavit</i>, vid. <a class = "crossref" +href = "bookII.html#not2_595">ad II, 595</a>, et <a class = "crossref" +href = "bookIII.html#line3_331">III, 331</a>.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">296</span> +<p><a name = "line5_63" id = "line5_63"> </a> +Nec rauco taurus cessavit flebile ad aras</p> +<p><a name = "line5_64" id = "line5_64"> </a> +Inmugire sono, pressamque ad colla bipennem</p> +<span class = "linenum">65</span> +<p><a name = "line5_65" id = "line5_65"> </a> +Incerta cervice ferens, altaria liquit.</p> +<p><a name = "line5_66" id = "line5_66"> </a> +Signa etiam <a href = "#var5_66">adfusa certant dum vellere +mole</a>,</p> +<p><a name = "line5_67" id = "line5_67"> </a> +Teter humo lacera nitentum erupit in ora</p> +<p><a name = "line5_68" id = "line5_68"> </a> +Exsultans cruor, et cædis documenta futuræ</p> +<p><a name = "line5_69" id = "line5_69"> </a> +Ipsa parens miseris gremio dedit atra cruento:</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<span class = "pagenum notes">296</span> +<a name = "not5_63" id = "not5_63" href = "#line5_63">63</a> <a +name = "not5_64" id = "not5_64" href = "#line5_63">sq.</a> +Idem omen evenisse Syphaci inf. <a class = "crossref" href = +"bookXVI.html#line16_264">XVI, 264 sq.</a>, et Pompeio ap. Lucan. VII, +165; sed Flaminio ante hanc pugnam, quum magistratum iniret, teste Liv. +XXI, 63, jam monuit Drak. Poeta autem ante oculos habuit Virg. Æn. II, +223 sq., ubi vid. Heyne. +—<a name = "not5_65" id = "not5_65" href = +"#line5_65">65.</a> <i>Incerta cervice ferens</i>, vulnere non +certo et letali adcepto. +—<a name = "not5_66" id = "not5_66" href = +"#line5_66">66.</a> Notum est hoc prodigium ex Liv. XXII, 3; +Fl. II, 6 (qui apum quoque examen signis insedisse tradit, de quo +vid. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_635">ad VIII, +635</a>), et Cic. de Div. I, 35. Sed poeta illud ornat augetque, +respiciens forte fabulam Virg. Æn. III, 26 sq.; cf. <a class = +"crossref" href = "#not5_91">ad v. 91</a>. De causa portenti et de +rivis sanguinis vid. Heyne Opusc. Acad. T. III, p. 265 sq., et +p. 213, not. i. +—<i>vellere</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#line8_240">VIII, 240</a>; nam signa terræ infigebantur in +castris, hisque movendis evellebantur. +—<a name = "not5_67" id = "not5_67" href = +"#line5_67">67.</a> <i>humo lacera</i>, convulsa, effossa. +—<i>nitentum</i>, qui convellere conabantur. +—<a name = "not5_69" id = "not5_69" href = +"#line5_69">69.</a> <i>parens</i>, terra.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">70</span> +<p><a name = "line5_70" id = "line5_70"> </a> +Ac super hæc Divum genitor, terrasque fretumque</p> +<p><a name = "line5_71" id = "line5_71"> </a> +Concutiens tonitru, Cyclopum rapta caminis</p> +<p><a name = "line5_72" id = "line5_72"> </a> +Fulmina Tyrrhenas Trasymeni torsit in undas,</p> +<p><a name = "line5_73" id = "line5_73"> </a> +<a href = "#var5_73">Ictusque</a> ætherea per stagna patentia flamma</p> +<p><a name = "line5_74" id = "line5_74"> </a> +Fumavit lacus, atque arserunt fluctibus ignes.</p> +<span class = "pagenum">297</span> +<span class = "linenum">75</span> +<p><a name = "line5_75" id = "line5_75"> </a> +Heu vani monitus, frustraque morantia Parcas</p> +<p><a name = "line5_76" id = "line5_76"> </a> +Prodigia! heu fatis Superi <a href = "#var5_76">certasse</a> +minores!</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_70" id = "not5_70" href = "#line5_70">70.</a> +Hujus prodigii non alius meminit, nisi forte cum Dausq. et Drak. huc +referre velis verba Plin. II, 107. «Trasymenum lacum arsisse totum +Valerius Antias narrat.» Causa ejus ab ignibus subterraneis, sub aqua +ardentibus, repetenda; vid. Heyne l.c. Forte lacus ejusdem fere naturæ +est, vel fuit, cujus nunc est <i>Lago di bagni</i>, seu +<i>Solfatora</i>. Hujus aqua sulphurea est, et perpetuo fervet. Cf. +Cluver. Ital. ant. II, 3, p. 589, et sup. <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#line4_677">IV, 677</a>. Eadem res vario +ornatu exponitur. +—<a name = "not5_71" id = "not5_71" href = +"#line5_71">71.</a> <i>Cyclopum caminis</i>, fabricis. Cf. Virg. +Ge. IV, 170 sq. +<span class = "pagenum notes">297</span> +et Æn. VI, 630.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_75" id = "not5_75" href = "#line5_75">75.</a> +Justo poeta dolori indulget ob ferociam consulis, hæc prodigia +spernentis. +—<i>Parcas</i> fatum. +—<i>morantia</i>, de conatu. +—<a name = "not5_76" id = "not5_76" href = +"#line5_76">76.</a> <i>fatis Superi certasse minores</i>, ut +<i>tanto certare minorem</i> dixit Hor. Serm. II, 3, 313, ubi vid. +Bentl. Sic et ἥττων ὀργῆς et alia; vid. Burm. ad Val. Fl. VII, 349. +Fatis autem Dii quoque inpares credebantur. Nota sunt Pittaci verba, +ἀνάγκῃ δὲ οὐδὲ θεοὶ μάχονται ap. Plat. Leg. VII, pag. 818, et alios; +Liv. IX, 4, «necessitas, quam ne dii quidem superant.» Δοῦλοι +βασιλέων εἰσιν, ὁ δὲ βασιλεὺς θεῶν, ὁ Θεὸς Ἀνάγκης, dixit Philiscus ap. +Stob. Serm. LX, p. 33; πρὸς τὴν Ἀνάγκην ουδ᾽ Ἄρης ἀντίσταται +Sophocles, et similiter alii ap. eund. l.c. et Ecl. Phys. c. 8, +p. 10, et in Excerptis p. 127. Conf. inf. <a class = +"crossref" href = "#line5_201">v. 201</a>; <a class = "crossref" +href = "bookIX.html#line9_543">IX, 543</a>; Menag. ad Laert. I, +p. 48; Burm. ad Ovid. Her. I, 28; Spanh. ad Callim. H. in +Del. 122, et de P. et U. N. XIII, p. 639 (IX, p. 839, +ed. 2), ubi <i>Fata Victricia</i> ex numis illustrat.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_77" id = "line5_77"> </a> +Atque hic, egregius linguæ, nomenque superbum,</p> +<p><a name = "line5_78" id = "line5_78"> </a> +Corvinus, Phœbea sedet cui casside <a href = "#var5_78">fulva</a></p> +<p><a name = "line5_79" id = "line5_79"> </a> +<a href = "#var5_78">Ostentans ales</a> proavitæ insignia pugnæ,</p> +<span class = "linenum">80</span> +<p><a name = "line5_80" id = "line5_80"> </a> +Plenus et ipse <a href = "#var5_80">Deûm</a>, et socium terrente +pavore,</p> +<p><a name = "line5_81" id = "line5_81"> </a> +Inmiscet precibus monita, atque his vocibus infit:</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_77" id = "not5_77" href = "#line5_77">77.</a> +Sic omnes frustra in concilio salutaria suadent ap. Liv. XXII, 3, +et Polyb. III, 82, quorum verba Silius amplificavit. +—<i>egregius linguæ</i>, ut Drances <i>linguæ melior</i> dicitur +Virg. Æn. XI, 338, ex emendat. VV. DD. Poeta autem respexisse videtur +M. Valerium Messalam Corvinum, summum oratorem, philosophum et +historicum, nec minus rei civilis, quam militaris peritissimum, de quo +vid. Jani ad Horat. Od. III, 21, in Argum., Ernesti Clav. Cic. et Heyne +ad Tibull. I, <span class = "smallcaps">iii</span>, 1, et +alibi passim. +—<i>nomen</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_729">ad IV, 729</a>, et cf. <a class = "crossref +missing" href = "bookXI.html#line11_511" title = "recte 511">XI, +514</a>. +—<a name = "not5_78" id = "not5_78" href = +"#line5_78">78.</a> Corvinus fingitur unus esse ex posteris +M. Valerii M. F. Corvini, seu Corvi, cujus pugna cum Gallo et +cognomen a corvo, in galea ejus considente, ipsi inditum vel tironibus +notum est ex Liv. VII, 26; Flor. I, 13; Val. Max. VIII, 15, et +Gell. IX, 11, qui et statuæ meminit, ab Augusto ei positæ, ad quam, +nescio quare, poetam respexisse suspicatur Drak. +—<i>Phœbea ales</i>, corvus, vid. Spanh. ad Callim. H. in +Apoll. v. 66, et Ælian. V. H. I, 48. +—<a name = "not5_79" id = "not5_79" href = +"#line5_79">79.</a> <i>Ostentans</i>, etc., cf. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#not1_415">ad I, 415</a>. +—<a name = "not5_80" id = "not5_80" href = +"#line5_80">80.</a> <i>Plenus Deûm</i>, perturbatus prodigiis, vel +ἔνθεος, vid. <a class = "crossref missing" href = +"bookIII.html#not3_697" title = "recte 697">ad III, 698</a>.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">298</span> +<p><a name = "line5_82" id = "line5_82"> </a> +«Iliacas <a href = "#var5_82">per te</a> flammas, Tarpeiaque saxa,</p> +<p><a name = "line5_83" id = "line5_83"> </a> +Per patrios, consul, muros, suspensaque nostræ</p> +<p><a name = "line5_84" id = "line5_84"> </a> +Eventu pugnæ natorum pignora, cedas</p> +<span class = "linenum">85</span> +<p><a name = "line5_85" id = "line5_85"> </a> +Oramus Superis, tempusque ad prælia dextrum</p> +<p><a name = "line5_86" id = "line5_86"> </a> +Opperiare: dabunt idem <a href = "#var5_86">camposque</a> diemque</p> +<p><a name = "line5_87" id = "line5_87"> </a> +Pugnandi; tantum ne dedignare secundos</p> +<p><a name = "line5_88" id = "line5_88"> </a> +Exspectare Deos: quum fulserit hora, cruentam</p> +<p><a name = "line5_89" id = "line5_89"> </a> +Quæ stragem Libyæ <a href = "#var5_89">portet</a>, tum signa +sequentur</p> +<span class = "linenum">90</span> +<p><a name = "line5_90" id = "line5_90"> </a> +Nulla vulsa manu, vescique interritus ales</p> +<p><a name = "line5_91" id = "line5_91"> </a> +Gaudebit, nullosque vomet pia terra cruores.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<span class = "pagenum notes">298</span> +<a name = "not5_82" id = "not5_82" href = "#line5_82">82.</a> +Conf. Virg. Æn. IX, 258 sqq. +—<i>Iliacas flammas</i>, sacra Vestæ, vid. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#not1_543">ad I, 543</a>. +—<a name = "not5_83" id = "not5_83" href = +"#line5_83">83.</a> <i>suspensa</i>, sollicita; vel suspensa ex +eventu, quorum salus ex eo pendet. +—<a name = "not5_86" id = "not5_86" href = +"#line5_86">86.</a> <i>camposque diemque</i>, h.e. locum et tempus +ad prælia aptum. Cf. V.L. Utrumque v. 88... 96, illustratur. +—<a name = "not5_91" id = "not5_91" href = +"#line5_91">91.</a> Cf. sup. <a class = "crossref" href = +"#line5_67">v. 67 sq.</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#line8_644">VIII, 644, 645</a>, ubi Drak. laudat Liv. XLV, +16; Curt. IV, 2; Appul. Met. IX, p. 201, ed. Pric.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_92" id = "line5_92"> </a> +An te <a href = "#var5_92">præstantem belli</a> fugit, inproba +quantum</p> +<p><a name = "line5_93" id = "line5_93"> </a> +Hoc possit Fortuna loco? sedet obvius hostis</p> +<p><a name = "line5_94" id = "line5_94"> </a> +Adversa fronte; <a href = "#var5_94">at</a> circa nemorosa minantur</p> +<span class = "linenum">95</span> +<p><a name = "line5_95" id = "line5_95"> </a> +Insidias juga, nec <a href = "#var5_95">læva</a> stagnantibus undis</p> +<p><a name = "line5_96" id = "line5_96"> </a> +Effugium patet, et tenui <a href = "#var5_96">stant</a> tramite +fauces.</p> +<span class = "pagenum">299</span> +<p><a name = "line5_97" id = "line5_97"> </a> +<a href = "#var5_97">Si certare dolis et bellum ducere cordi</a>... +est,</p> +<p><a name = "line5_98" id = "line5_98"> </a> +Interea <a href = "#var5_98">rapidis aderit Servilius armis</a>,</p> +<p><a name = "line5_99" id = "line5_99"> </a> +Cui par imperium, et vires legionibus æquæ.</p> +<span class = "linenum">100</span> +<p><a name = "line5_100" id = "line5_100"> </a> +Bellandum est astu: levior laus <a href = "#var5_100">in duce +dextræ</a>.»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_92" id = "not5_92" href = "#line5_92">92.</a> +<i>inproba fortuna</i>, ut ap. Virg. Æn. II, 80. +—<a name = "not5_93" id = "not5_93" href = +"#line5_93">93</a> <a name = "not5_94" id = "not5_94" href = +"#line5_93">sqq.</a> +Cf. <a class = "crossref" href = "#line5_38">v. 38 sq.</a></p> + +<p class = "notes"> +<span class = "pagenum notes">299</span> +<a name = "not5_97" id = "not5_97" href = "#line5_97">97.</a> +<i>ducere</i>, trahere, protrahere, differre. +—<a name = "not5_98" id = "not5_98" href = +"#line5_98">98.</a> <i>Cn. Servilius</i>, alter consul, qui +placandis Romæ diis trahendoque delectui operam dabat; vid. Liv. +XXII, 1 et 2, pr.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_100" id = "not5_100" href = "#line5_100">100.</a> +Lefeb. adscripsit verba Val. Fl. IV, 622: <i>sæpe acri potior prudentia +dextra</i>, et Hor. Od. III, <span class = "smallcaps">iv</span>, 65; +<i>vis consilii expers mole ruit sua</i>.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_101" id = "line5_101"> </a> +Talia Corvinus, primoresque addere passim</p> +<p><a name = "line5_102" id = "line5_102"> </a> +<a href = "#var5_102">Orantum</a> verba, et <a href = +"#var5_102">divisus quisque timori</a></p> +<p><a name = "line5_103" id = "line5_103"> </a> +Nunc Superos, <a href = "#var5_103">ne Flaminio</a>, nunc deinde +precari</p> +<p><a name = "line5_104" id = "line5_104"> </a> +Flaminium, <a href = "#var5_104">ne Cælicolis</a> contendere +perstet.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_104" id = "not5_104" href = "#line5_104">104.</a> +Cf. Liv. XXI, 63.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">105</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_105" id = "line5_105"> </a> +Acrius hoc adcensa ducis <a href = "#var5_105">surrexerat</a> ira,</p> +<p><a name = "line5_106" id = "line5_106"> </a> +Auditoque furens socias non defore vires:</p> +<p><a name = "line5_107" id = "line5_107"> </a> +«Siccine nos, inquit, Boiorum in bella ruentes</p> +<span class = "pagenum">300</span> +<p><a name = "line5_108" id = "line5_108"> </a> +Spectastis, quum tanta lues vulgusque tremendum</p> +<p><a name = "line5_109" id = "line5_109"> </a> +Ingrueret, rupesque iterum Tarpeia paveret?</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_106" id = "not5_106" href = "#line5_106">106.</a> +In hac oratione singularum sententiarum vim, verborum dilectum, +ferocisque animi signa et adfectum quilibet facile percipiat. Primæ +quasi lineæ reperiuntur in verbis Flaminii ap. Liv. XXII, 3 (unde +expressi v. 121 sq.), et Polyb. III, 82. +—<i>Auditoque</i>, quum audivisset, ablat. absol. vid. App. et +Drak. ad XIV, 97. +—<a name = "not5_107" id = "not5_107" href = +"#line5_107">107.</a> Cf. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_706">ad IV, 706</a>. +—<i>Siccine nos Spectastis</i>, tales nos cognovistis, etc. Conf. +Turni oratio ap. Virg. Æn. XI, 396 sq., in qua etiam a v. 392, +<span class = "pagenum notes">300</span> +non minus omnia in majus augentur. +—<a name = "not5_108" id = "not5_108" href = +"#line5_108">108.</a> <i>lues</i>, ut <i>pestis</i>, pernicies, ab +hoste timenda, vid. Ind. +—<a name = "not5_109" id = "not5_109" href = +"#line5_109">109.</a> <i>iterum</i>, ut olim, quum Galli Senones +Romam diriperent et incenderent.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">110</span> +<p><a name = "line5_110" id = "line5_110"> </a> +Quas ego tunc animas dextra, quæ corpora fudi,</p> +<p><a name = "line5_111" id = "line5_111"> </a> +Irata tellure sata, et vix vulnere vitam</p> +<p><a name = "line5_112" id = "line5_112"> </a> +Reddentes <a href = "#var5_112">uno</a>! Jacuere ingentia membra</p> +<p><a name = "line5_113" id = "line5_113"> </a> +Per campos, magnisque premunt nunc ossibus arva.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_110" id = "not5_110" href = "#line5_110">110.</a> +<i>corpora Irata tellure sata</i>, monstra corporum: nam Γαῖα, omnia +fere, quæ unquam exstitere, monstra genuisse fingitur. Cf. <a class = +"crossref" href = "bookVI.html#line6_151">VI, 151</a>, <a class = +"crossref" href = "bookVI.html#line6_254">254</a>; Barth. ad Stat. Th. +V, 506; Heins. ad Ovid. Met. III, 102; Intpp. ad Virg. Æn. IV, 178; +Cl. Hermann Mythol. Lyric. p. 31... 35. Poetam tamen potissimum +procreationem Gigantum respexisse, Draken. inde probat, quod Galli +Ὀψίγονοι Τιτῆνες, Titanes serius nati, vel Gigantum posteri, dicuntur +Callim. H. in Del. v. 174. His bene comparari possunt tam ob +bellum, Brenno duce, Jovi quasi Capitolino et Delphico Apollini inlatum, +quam ob corporum inprimis proceritatem, de qua præter h.l. vid. sup. +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_149">IV, 149</a>; Liv. +XXXVIII, 17; Flor. I, 13; (ubi hæc gens corporum mole, armis +ingentibus et omni genere adeo terribilis fuisse dicitur; <i>ut plane +nata ad hominum interitum videretur</i>) App. de reb. Gall. T.I, +p. 73, 74, 78, ed. Cl. Schweigh. quem vid. T. III, p. 171; +Pausan. X, p. 647; Cæs. B. Gall. II, 30, et alios ap. Dausq. +—<a name = "not5_111" id = "not5_111" href = +"#line5_111">111.</a> <i>vix vulnere</i>, etc. Cf. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#line1_280">I, 280 sq.</a>, et Virg. +Æn. VIII, 566.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_114" id = "line5_114"> </a> +Scilicet has sera ad laudes Servilius arma</p> +<span class = "linenum">115</span> +<p><a name = "line5_115" id = "line5_115"> </a> +Adjungat, nisi diviso vicisse triumpho</p> +<p><a name = "line5_116" id = "line5_116"> </a> +Ut nequeam, et decoris contentus parte quiescam?</p> +<p><a name = "line5_117" id = "line5_117"> </a> +Quippe <a href = "#var5_117">monent</a> Superi: similes ne fingite +vobis,</p> +<p><a name = "line5_118" id = "line5_118"> </a> +Classica qui tremitis, Divos: sat magnus in hostem</p> +<span class = "pagenum">301</span> +<p><a name = "line5_119" id = "line5_119"> </a> +Augur adest ensis, pulchrumque et milite dignum</p> +<span class = "linenum">120</span> +<p><a name = "line5_120" id = "line5_120"> </a> +Auspicium Latio, quod in armis dextera præstat.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_114" id = "not5_114" href = "#line5_114">114.</a> +<i>Scilicet</i> per ironiam et amaritudinem negat cum et sine +interrogatione, ut ap. Virg. Æn. IV, 379, et al. +—<i>laudes</i>, ut κλεα, facta laude digna et quibus laus parari +solet ac potest; vel decus et præmia victoriæ; cf. Heyne ad Virg. Ecl. +IV, 26, et Æn. I, 461; V, 355; VIII, 273; IX, 197, 252; +X, 825; XI, 708.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_117" id = "not5_117" href = "#line5_117">117.</a> +<i>Quippe</i> est indignantis et cum amara irrisione sibi quid +opponentis, vel aliorum objectiones repetentis, ut <a class = "crossref" +href = "bookVII.html#line7_397">VII, 397</a>, et ap. Virg. Æn. +I, 39. +—<i>monent</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_120">ad IV, 120</a>. +—<a name = "not5_118" id = "not5_118" href = +"#line5_118">118...</a> <a name = "not5_120" id = "not5_120" href = +"#line5_120">120.</a> Ex +<span class = "pagenum notes">301</span> +virtute pendet victoria, non ex diis et auspiciis. Cf. <a class = +"crossref" href = "#line5_126">v. 126</a>; Liv. XXII, 5, et +quos comparant Virg. Æn. X, 773 (ubi vid. Cerda), Apollon. +I, 466 sq., et Stat. Th. III, 615, 648... 668. Nec tamen hunc locum +ex illo Maronis adumbratum crediderim cum Drak., sed potius cum Dausq. +ex Homerico Iliad. μ, 243, ubi Hector his verbis, Εἷς οἰωνὸς ἄριστος, +ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης, Polydamantem auspicem objurgat, et v. 237 +sq., auguria spernit ac ridet, ut Flaminius h.l. et v. 162 sq.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_121" id = "line5_121"> </a> +An, Corvine, sedet, clausum se consul inerti</p> +<p><a name = "line5_122" id = "line5_122"> </a> +Ut teneat vallo? Pœnus nunc occupet altos</p> +<p><a name = "line5_123" id = "line5_123"> </a> +Arreti muros, Corythi nunc diruat arcem?</p> +<p><a name = "line5_124" id = "line5_124"> </a> +Hinc Clusina petat? postremo ad mœnia Romæ</p> +<span class = "linenum">125</span> +<p><a name = "line5_125" id = "line5_125"> </a> +Inlæsus contendat iter? deforme sub armis</p> +<p><a name = "line5_126" id = "line5_126"> </a> +<a href = "#var5_126">Vana superstitio</a> est: Dea sola in pectore +Virtus</p> +<p><a name = "line5_127" id = "line5_127"> </a> +Bellantum viget. Umbrarum me noctibus atris</p> +<p><a name = "line5_128" id = "line5_128"> </a> +Agmina circumstant, Trebiæ qui gurgite, quique</p> +<p><a name = "line5_129" id = "line5_129"> </a> +Eridani volvuntur aquis, inhumata juventus.»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_121" id = "not5_121" href = "#line5_121">121.</a> +Cf. Liv. XXII, 3. +—<i>sedet</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#not2_385">ad II, 385</a>. +—<a name = "not5_123" id = "not5_123" href = +"#line5_123">123.</a> <i>Arretium</i>, <i>Cortona</i> et +<i>Clusium</i> (hod. <i>Arezzo</i>, <i>Cortona et Chiusi</i>) in numero +XII antiquorum Etruriæ oppidorum erant. +—<i>altos muros</i>, quoniam pars Arretii in colle, pars vero in +planitie sita. +—<i>Corythi arcem</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_7">ad I, 7</a>, et IV, 719. Cf. Liv. +XXII, 2... 4.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_124" id = "not5_124" href = "#line5_124">124.</a> +<i>Clusium</i>, olim Camers dictum, Porsenæ regia. +—<a name = "not5_129" id = "not5_129" href = +"#line5_129">129.</a> <i>Eridani</i>, quia Ticinus et Trebia eo +miscentur. +—<i>inhumata juventus</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_669">ad IV, 669</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">130</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_130" id = "line5_130"> </a> +Nec mora: jam medio cœtu signisque sub ipsis</p> +<p><a name = "line5_131" id = "line5_131"> </a> +Postrema aptabat nulli exorabilis arma.</p> +<p><a name = "line5_132" id = "line5_132"> </a> +Ære atque æquorei tergo flavente juvenci</p> +<span class = "pagenum">302</span> +<p><a name = "line5_133" id = "line5_133"> </a> +Cassis erat munita viro; cui vertice surgens</p> +<p><a name = "line5_134" id = "line5_134"> </a> +Triplex crista jubas effundit <a href = "#var5_134">crine Suevo</a>:</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_132" id = "not5_132" href = "#line5_132">132.</a> +Conf. Virg. Æn. XI, 486 sq., ubi vid. Heyne. +—Non minus galeam Ulyssis ornat Hom. Iliad. κ, 261 sq. +—Cassis ærea erat tecta pelle vituli marini, seu phocæ. Morem +ferinas pelles in galeas formandi, Dausq. et Draken. illustrarunt multis +vett. scriptt. locis, v.c. Virg. Æn. VII, 688 (ubi vid. Cerda); +X, 680; Strab. I, et VII, de Albanis, Amazonibus et Roxolanis, +Ovid, Met. XII, 380, et al.; cf. +<span class = "pagenum notes">302</span> +<a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_156">ad II, 156</a>. +Κυνέη ταυρείη, κτιδέη, etc., ex Homero nota. +—<a name = "not5_134" id = "not5_134" href = +"#line5_134">134.</a> <i>Triplex crista</i>, τριλοφία, τρυφάλεια. +Cf. Heyne ad Virg. Æn. VII, 785; Barth. ad Stat. Th. IV, 130; Val. Fl. +III, 62, et inpr. Kœppen ad Hom. Iliad. γ, 371, ubi τριφάλεια scribendum +putat. Ferrem, nisi toties libri ad lectionem τρυφάλεια conspirarent, +unde probabilius videtur, galeam innui, cujus conus sit perforatus, seu +politus, a τρύειν. +—Dausq. docet, innui vel veras jubas, sed crine Suevo concolores, +h.e. flavas (vid. Lucan. II, 51), vel cristas ex <i>crine Suevo</i>, +præduro et prælongo, quod præferendum videbatur Drak. Conf. Tac. Germ. +38; Claud. Cons. Hon. IV, 655, et Diodor. V, de Gallis, παχύνονται γὰρ +αἱ τρίχες ἀπὸ τῆς κατεργασίας, ὥστε μηδὲν τῆς τῶν ἵππων χαίτης +διαφέρειν. Flaminium autem bello Gallico hanc cassidem reportasse, et in +eo Boios ac fortasse Suevos fuisse suspicatur Dausq. Lipsius de Mil. +Rom. III, 5, putat Flaminio <i>Suevum</i>, sc. Germanicum crinem +adfingi, quia triumphaverit de Gallis, qui a poetis hujus ævi +confundantur cum Germanis.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">135</span> +<p><a name = "line5_135" id = "line5_135"> </a> +Scylla super, fracti contorquens pondera remi,</p> +<p><a name = "line5_136" id = "line5_136"> </a> +Instabat, sævosque canum pandebat hiatus:</p> +<p><a name = "line5_137" id = "line5_137"> </a> +Nobile <a href = "#var5_137">Gargeni</a> spolium, quod rege superbus</p> +<p><a name = "line5_138" id = "line5_138"> </a> +Boiorum cæso capiti <a href = "#var5_138">inlacerabile</a> victor</p> +<p><a name = "line5_139" id = "line5_139"> </a> +Aptarat, pugnasque decus <a href = "#var5_139">portabat</a> in +omnes.</p> +<span class = "linenum">140</span> +<p><a name = "line5_140" id = "line5_140"> </a> +Loricam induitur; tortos huic nexilis hamos</p> +<p><a name = "line5_141" id = "line5_141"> </a> +Ferro squama rudi, permixtoque asperat auro.</p> +<p><a name = "line5_142" id = "line5_142"> </a> +Tum clipeum <a href = "#var5_142">capit</a>, adspersum quem cædibus +olim</p> +<span class = "pagenum">303</span> +<p><a name = "line5_143" id = "line5_143"> </a> +Celticus ornarat cruor, humentique sub antro,</p> +<p><a name = "line5_144" id = "line5_144"> </a> +Ceu fetum, lupa permulcens puerilia membra,</p> +<span class = "linenum">145</span> +<p><a name = "line5_145" id = "line5_145"> </a> +Ingentem Assaraci cælo <a href = "#var5_145">nutribat</a> alumnum.</p> +<p><a name = "line5_146" id = "line5_146"> </a> +Hinc ensem lateri, dextræque adcommodat hastam.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_135" id = "not5_135" href = "#line5_135">135.</a> +<i>Scylla</i>, ut Chimæra in Turni galea ap. Virg. Æn. VII, 785; conf. +<a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_306">ad II, 306</a>. +—<a name = "not5_137" id = "not5_137" href = +"#line5_137">137.</a> <i>Gargeni spolium</i> Drak. comparat inf. +<a class = "crossref" href = "#line5_323">v. 323</a>, et Virg. Æn. +XII, 94; conf. Heyne ad Æn. V, 260 sq.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_140" id = "not5_140" href = "#line5_140">140.</a> +Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_401">ad II, 401</a>, +et Virg. Æn. IX, 707; et XI, 487 sq. +—<i>nexilis</i>, propter <i>hamos tortos</i>, h.e. annulos, +catenulas. +—<a name = "not5_141" id = "not5_141" href = +"#line5_141">141.</a> <i>squama</i>, laminæ. +—<i>rudi permixtoque auro</i>, intell. loricam auro bilicem, seu +trilicem. +—<i>asperat</i>, cf. <a class = "crossref missing" href = +"bookII.html#not2_430" title = "recte 430">ad II, 431</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_142" id = "not5_142" href = "#line5_142">142</a> <a name += "not5_143" id = "not5_143" href = "#line5_142">sq.</a> +Clipeum ornabat Celticus, seu Boiorum cruor, et lupa (proprie +<span class = "pagenum notes">303</span> +cælata ejus imago), quæ nutriebat Romulum <i>cælo</i>, h.e. ut in cælum +aliquando reciperetur. +—<i>cædibus</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_525">I, 525</a>. +—<a name = "not5_145" id = "not5_145" href = +"#line5_145">145.</a> <i>Assaraci alumnum</i>, vid. <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#line3_566">ad III, 566</a> et <a class = +"crossref missing" href = "bookIII.html#not3_701" title = "recte 701">702</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_147" id = "line5_147"> </a> +Stat sonipes, vexatque ferox humentia frena,</p> +<p><a name = "line5_148" id = "line5_148"> </a> +Caucasiam instratus virgato corpore tigrim.</p> +<p><a name = "line5_149" id = "line5_149"> </a> +Inde exceptus equo, qua dant angusta viarum,</p> +<span class = "linenum">150</span> +<p><a name = "line5_150" id = "line5_150"> </a> +Nunc hos, nunc illos adit, atque hortatibus inplet:</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_146" id = "not5_146" href = "#line5_146">146.</a> +Drak. comparat Virg. Æn. II, 393, et gladium, belli certe Punici +temporibus, ad dextrum latus ab humeris pependisse, probat ex Polyb. VI, +21, cui alii auctores et numi quoque adversantur. Conf. quos laudat, +Salmas. ad Spart. Sever. c. 6; Barth. ad Stat. Silv. I, <span class += "smallcaps">i</span>, 43; Fabrett. ad Column. Trajan. c. 2, et, qui +Romanos mutasse et aliter atque aliter gladios gestasse putat, Lips. +Milit. Rom. III, 3. +—<a name = "not5_147" id = "not5_147" href = +"#line5_147">147.</a> Verba Virg. Æn. IV, 135.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_148" id = "not5_148" href = "#line5_148">148.</a> +<i>virgato corpore</i>, pelle longis macularum ductibus lineata, Drak. +coll. Sen. Hippol. 344. et Herc. Œt. 146; Claud. Laud. Stil. I, 66, +et Salmas. Exerc. Plin. p. 148. +—<i>tigrim</i> sub Augusto demum in Italia visam tradit Plinius +VIII, 18. Sed poetæ in ornatu orationis ad talia non respiciunt, neque +ad eam subtilitatem sunt exigendi. Conf. Heyne ad Virg. Æn. V, 37. +Præterea pellem ignotæ feræ advehi potuisse monet Lips. Mil. Rom. +III, 7. +—<a name = "not5_149" id = "not5_149" href = +"#line5_149">149.</a> <i>exceptus equo</i>, ut ap. Virg. Æn. +X, 867. Drak. +—<i>dant</i>, διδοῦσι, permittunt. +—<a name = "not5_150" id = "not5_150" href = +"#line5_150">150.</a> <i>hortatibus inplet</i>, cf. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#not1_105">ad I, 105</a>. +—<i>subfixa</i>, adfixa hastis.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_151" id = "line5_151"> </a> +«Vestrum opus est vestrumque decus, subfixa per Urbem</p> +<p><a name = "line5_152" id = "line5_152"> </a> +Pœni ferre ducis spectanda parentibus ora.</p> +<p><a name = "line5_153" id = "line5_153"> </a> +Unum hoc pro cunctis sat erit caput: aspera quisque</p> +<p><a name = "line5_154" id = "line5_154"> </a> +Hortamenta sibi referat: meus, heu! meus <a href = +"#var5_154">atris</a></p> +<span class = "pagenum">304</span> +<span class = "linenum">155</span> +<p><a name = "line5_155" id = "line5_155"> </a> +Ticini frater ripis jacet: <a href = "#var5_155">at meus</a> alta</p> +<p><a name = "line5_156" id = "line5_156"> </a> +Metitur stagna Eridani <a href = "#var5_156">sine funere</a> natus.</p> +<p><a name = "line5_157" id = "line5_157"> </a> +Hæc sibi quisque: <a href = "#var5_157">sed est</a> vestrum cui nulla +doloris</p> +<p><a name = "line5_158" id = "line5_158"> </a> +Privati rabies, is vero ingentia sumat</p> +<p><a name = "line5_159" id = "line5_159"> </a> +E medio, fodiant quæ magnas pectus in <a href = +"#var5_159">iras</a>;</p> +<span class = "linenum">160</span> +<p><a name = "line5_160" id = "line5_160"> </a> +Perfractas Alpes, passamque infanda Saguntum,</p> +<p><a name = "line5_161" id = "line5_161"> </a> +Quosque nefas vetiti transcendere <a href = "#var5_161">nomen</a> +Iberi,</p> +<p><a name = "line5_162" id = "line5_162"> </a> +Tangere jam Thybrim: nam dum vos augur, et extis</p> +<p><a name = "line5_163" id = "line5_163"> </a> +Quæsitæ fibræ, vanusque moratur haruspex,</p> +<p><a name = "line5_164" id = "line5_164"> </a> +Solum jam superest, Tarpeio inponere castra.»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_153" id = "not5_153" href = "#line5_153">153 sq.</a> +Quisque graves iræ causas, quibus sponte ad pugnam et virtutem +excitetur, a morte cognatorum repetat: 157, sed cui vestrum non privata +doloris causa est, <i>ingentia</i> sc. hortamenta <i>e medio</i> certe, +h.e., e publico et communi, e rebus, quæ ad totam remp. spectant, sumat, +perfractas sc. Alpes, eversionem Sagunti etc. An <i>e medio</i> est, ex +rebus vulgaribus, satis notis? Sic <i>verba e medio tollere</i> h.e. +verbis vulgaribus uti, dixit Cic. Or. III, 45, et <i>non quæsita ex +occulto, sed sumta de medio</i>: id. pro Domo 54, pr. +—<a name = "not5_154" id = "not5_154" href = +"#line5_154">154.</a> <i>atris</i>, vel funestis, +<span class = "pagenum notes">304</span> +vel sanguineis; Drak. +—<a name = "not5_156" id = "not5_156" href = +"#line5_156">156.</a> <i>Metitur</i> corpore, ut ap. Virg. Æn. XII, +360. +—<i>sine funere</i>, exsequiis, quo rei acerbitas augetur. Conf. +<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_154">ad I, 154</a>, +et <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_669">IV, 669</a>. +—<a class = "missing" name = "not5_159" id = "not5_159" href = +"#line5_159" title = "numerus deest">159.</a> Formam dicendi +<i>fodere pectus in iras</i> Dausq. repetit a leone, qui, pugna +adpetente, osseo stimulo, qui in cauda est, latera fodicat, μαστίεται, +irasque suscitat, ut ap. Hom. Il. υ, 170, et Hesiod. Scut. H. 430. Sed +vid. sup. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_113">ad +I, 113</a>. +—<a name = "not5_161" id = "not5_161" href = +"#line5_161">161.</a> Conf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_294">ad I, 294</a>. +—<i>nomen Iberi</i> græce pro, Iberum. Cf. <a class = "crossref" +href = "bookIV.html#not4_729">ad IV, 729</a>; Drak. ad h.l. et ad XIV, +70; Burm. ad Petron. c. 80 et 123. Sed vid. V.L.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">165</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_165" id = "line5_165"> </a> +Turbidus hæc, visoque artis in millibus <a href = +"#var5_165">atras</a></p> +<span class = "pagenum">305</span> +<p><a name = "line5_166" id = "line5_166"> </a> +Bellatore <a href = "#var5_166">jubas</a> <a href = +"#var5_166">aptante</a>: «Est, Orphite, munus,</p> +<p><a name = "line5_167" id = "line5_167"> </a> +<a href = "#var5_167">Est, ait, hoc certare tuum</a>; quis opima +volenti</p> +<p><a name = "line5_168" id = "line5_168"> </a> +Dona Jovi portet feretro suspensa cruento?</p> +<p><a name = "line5_169" id = "line5_169"> </a> +Nam cur hæc alia pariatur gloria dextra?»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_165" id = "not5_165" href = "#line5_165">165.</a> +<i>Turbidus</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_477">ad I, 477</a>. +—<i>atras jubas</i>, forte rubras, judice quoque Drak., ut +<i>rubra crista</i> ap. Virg. Æn. IX, 50, 270; XII, 88, <i>sanguineæ +jubæ</i>, ibid. IX, 731, et inf. <a class = "crossref" href = +"bookXII.html#line12_171">XII, 171</a>, <i>puniceæ</i> ap. Stat. Th. IV, +218. Sic et <i>atrum vinum</i>, <i>ater</i>, vel <i>niger cruor</i>, seu +<i>sanguis</i>, (vid. Drak. ad IX, 365) αἷμα κελαινόν et μέλαν, ap. Hom. +Iliad. γ, 828, 844; υ, 470. Forte ita quoque <i>atrum fulmen</i> sup. +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_431">IV, 431</a>, et +<i>ater ignis</i> XVII, 181, et IX, 441, ubi Drak. comparat πυρὸς +μέλαιναν αἴγλαν Eurip. Troad. v. 547, et <i>atros ignes</i> Virg. +Æn. XI, 186. Sed vid. ibi Heyne, et Burm. ad Val. Fl. II, 236; cf. sup. +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_431">ad IV, 431</a>, et +III, 211. +—Hoc etiam probat Ernesti, apud quem «Flaminius facta ad milites +adhortatione pugnam inchoaturus, tribus militibus, suis cuique meritis +insignibus, mandata dictat, <i>Orphito</i> (<i>aptanti jubas</i>, +cristas galeæ, <i>atras</i> sive ob colorem, +<span class = "pagenum notes">305</span> +sive terribiles, sævas, quia maxime serviebant terrori augendo), ut +ducem Pœnorum maxime petat, <i>Murrano</i>, ut angustas vias patefaciat, +<i>Æquano</i>, ut in copias hostiles inruat.» +—<a class = "missing" name = "not5_166" id = "not5_166" href = +"#line5_166" title = "numerus deest">166.</a> <i>jubas</i>, +cristas, λόφον ἵππειον, seu ἱππιοχαίτην, unde κόρυς ἱπποδάσεια et +ἵππουρις. Male Cell. <i>jubas</i> proprie capit, quibus erectis equus +bellator signum alacritatis dederit. Dausq. exponit: viso hoste, leni +manu jubam equi componente. Sed judice Drak. poeta <i>jubas aptare</i> +dixit, ut <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_170">XII, +170</a>; et Virg. Æn. XII, 88. +—<i>Orphitus</i> nomen equi <i>bellatoris</i>, quem Flaminius +adloquitur, judicio Modii, Buschii, Dausq. Cell. et Lefeb. Cf. <a class += "crossref" href = "bookIV.html#not4_265">ad IV, 265</a>. Sed nomen +viri <i>bellatoris</i> esse putant N. Heins. et Drak. qui spolia +opima non a duce solum, sed a quovis etiam milite referri potuisse, modo +duci hostium detracta essent, a Perizon. hist. anim. c. 7, probatum +docet. Sed vid. Liv. IV, 20, etsi probabilis hæc sententia videri +potest, quia consul mox Murranum Æquanumque similiter ad virtutem +incitat. +—<a name = "not5_167" id = "not5_167" href = +"#line5_167">167,</a> <a name = "not5_168" id = "not5_168" href = +"#line5_168">168.</a> Cf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_133">ad I, 133</a>. +—<i>Jovi volenti</i>, propitio, ut <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_174">VII, 174</a>, et <i>serenato</i> mox <a class = +"crossref" href = "#line5_181">v. 181</a>. Nota est solennis precum +formula, <i>volens propitius</i>, vel ex Liv. I, 16; VII, 26; XXIV, +21, 38; Cf. Burm. ad Val. Fl. II, 324, et Heyne ad Virg. Ge. II, 41. +Stolida autem Flaminii ferocia, qui, omnibus ad perniciem jam +profligatis et perditis, ne spoliorum quidem opimorum spem abjicit.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_169" id = "not5_169" href = "#line5_169">169.</a> +<i>alia dextra</i>, sc. quam tua. Qui Orphitum de equi nomine adcipiunt, +supplent, quam mea.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">170</span> +<p><a name = "line5_170" id = "line5_170"> </a> +Hinc <a href = "#var5_170">prævectus</a> equo, postquam inter prælia +notam</p> +<p><a name = "line5_171" id = "line5_171"> </a> +Adcepit <a href = "#var5_171">vocem; «Procul hinc</a> te Martius, +inquit,</p> +<p><a name = "line5_172" id = "line5_172"> </a> +Murrane, ostendit clamor, videoque furentem</p> +<p><a name = "line5_173" id = "line5_173"> </a> +Jam Tyria te cæde: venit laus quanta! sed, oro,</p> +<p><a name = "line5_174" id = "line5_174"> </a> +Hæc angusta loci ferro patefacta relaxa.»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_171" id = "not5_171" href = "#line5_171">171.</a> +<i>Martius clamor</i>, quo milites ad virtutem incendis. +—<a name = "not5_174" id = "not5_174" href = +"#line5_174">174.</a> Angustias et fauces, cæsis hostibus, +<i>relaxa</i>, aperias; cf. <a class = "crossref" href = +"#line5_269">v. 269</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_319">VI, 319</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">175</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_175" id = "line5_175"> </a> +Tum Soracte satum, præstantem corpore et armis,</p> +<span class = "pagenum">306</span> +<p><a name = "line5_176" id = "line5_176"> </a> +Æquanum noscens, patrio cui ritus in arvo,</p> +<p><a name = "line5_177" id = "line5_177"> </a> +Quum pius Arcitenens adcensis gaudet acervis,</p> +<p><a name = "line5_178" id = "line5_178"> </a> +Exta ter innocuos <a href = "#var5_178">lætum</a> portare per ignes:</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_175" id = "not5_175" href = "#line5_175">175</a> <a name += "not5_176" id = "not5_176" href = "#line5_175">sq.</a> +Totum hunc locum poeta concinnavit ex Virg. Æ. XI, 785 sq. ubi vid. +Heyne. Conf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_150">ad II, +150</a>. Hæc sacra non Apollini, sed Deæ Feroniæ fieri docet Strabo V, +<span class = "pagenum notes">306</span> +pag. 226 (al. 156). Sacerdotes autem sæpius pugnantibus interesse, monui +<a class = "crossref missing" href = "bookII.html#not2_150" title = +"recte 150">ad II, 149</a>. +—<i>Soracte</i>, seu <i>Sorax</i> (<i>Monte di S. Silvestro</i>, +seu <i>Tresto</i>), mons Etruriæ in Faliscis, Apollini sacer. Conf. Ind. +et Hor. Od. I, <span class = "smallcaps">ix</span>, 2. +—<a name = "not5_177" id = "not5_177" href = +"#line5_177">177.</a> <i>pius Arcitenens</i>, τοξοφόρος, ut ap. +Virg. Æn. III, 75, ubi tamen <i>pius</i> alio verborum contextu dicitur, +quem Silius forte non respexit. Cellar. explicat <i>pium</i> in matrem +Latonam, quod Pythonem, ad eam persequendam a Junone immissum, +occiderit.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_179" id = "line5_179"> </a> +«Sic in Apollinea semper vestigia pruna</p> +<span class = "linenum">180</span> +<p><a name = "line5_180" id = "line5_180"> </a> +Inviolata teras, victorque vaporis ad aras</p> +<p><a name = "line5_181" id = "line5_181"> </a> +Dona serenato referas solennia <a href = "#var5_181">Phœbo;</a></p> +<p><a name = "line5_182" id = "line5_182"> </a> +Concipe, ait, dignum <a href = "#var5_182">factis, Æquane, +furorem</a></p> +<span class = "pagenum">307</span> +<p><a name = "line5_183" id = "line5_183"> </a> +<a href = "#var5_182">Vulneribusque tuis</a>: socio te cædis et iræ</p> +<p><a name = "line5_184" id = "line5_184"> </a> +Non ego Marmaridum mediam penetrare phalangem</p> +<span class = "linenum">185</span> +<p><a name = "line5_185" id = "line5_185"> </a> +Cinyphiæque globos dubitarim inrumpere <a href = +"#var5_185">turmæ</a>.»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_178" id = "not5_178" href = "#line5_178">178.</a> +«Sacrificio annuo, quod fit ad montem Soractem Apollini, super ambustam +ligni struem ambulantes non aduruntur,» Plin. VII, 2; qui locus +class. est. Conf. Eckhard de ritu antiq. per ignes et carbones candentes +incedendi, in <i>Magazin für Philologen</i>, T. II, p. 36... 48; +<i>Brem.</i> 1797. +—<a name = "not5_179" id = "not5_179" href = +"#line5_179">179.</a> <i>Sic</i>, ut οὕτως, solennis obtestandi +formula, de qua vid. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#var2_299">ad II, 301, in V.L.</a> et Jani ad Hor. Od. +I, <span class = "smallcaps">iii</span>, pr. ubi æque ac h.l. +preces votis postponuntur. Nam vulgaris ratio fuisset: <i>Æquanum +noscens—ait, Concipe furorem—sic</i> h.e. ea conditione +vicissim opto, ut <i>teras</i>, etc. +—<i>teras vestigia</i>, ut <i>premere vestigia</i>, ap. Virg. Æn. +XI, 788, de lento incessu, ubi ex Silio et MSS. <i>victores</i> pro +<i>cultores</i> reponi jubet Lefeb. frustra. +—<a name = "not5_180" id = "not5_180" href = +"#line5_180">180.</a> <i>victor vaporis</i>, ne quidem prunarum +adflatum sentias; Dausq. Sed <i>vapor</i>, ut apud Virgilii Æneid. lib. +V, 683, 698. Mens autem Silii et Maronis, D. Heins. monente, +est, sic sacer semper et inviolatus sacerdos maneas: experimentum enim, +quo sacerdotes a profanis, pios ab impiis distinguebant, erat ignis, cui +salvi si insistebant, puri erant et a noxa alieni. Ita Heins. coll. +Sophocl. Antig. 269, et aliis. Sed vid. Intpp. ad Virg. l.l. +—<a name = "not5_181" id = "not5_181" href = +"#line5_181">181.</a> <i>serenato</i>, placato, benevolo, +<span class = "pagenum notes">307</span> +ut γαληνιόων, ap. Orph. D. Heins. +—<a name = "not5_185" id = "not5_185" href = +"#line5_185">185.</a> <i>Cinyphiæ</i>, vid. <a class = "crossref" +href = "bookII.html#not2_60">ad II, 60</a>; <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#line3_275">III, 275</a>. Dausq. conf. Hom. Iliad. κ, +246.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_186" id = "line5_186"> </a> +Nec jam ultra monitus et verba morantia Martem</p> +<p><a name = "line5_187" id = "line5_187"> </a> +Ferre valet, longo Æneadis quod flebitur ævo.</p> +<p><a name = "line5_188" id = "line5_188"> </a> +Increpuere simul feralia classica signum,</p> +<p><a name = "line5_189" id = "line5_189"> </a> +<a href = "#var5_189">Ac</a> tuba terrificis fregit stridoribus +auras.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_188" id = "not5_188" href = "#line5_188">188</a> <a name += "not5_189" id = "not5_189" href = "#line5_188">sq.</a> +Cf. Liv. XXII, 4, et Polyb. III, 84. +—<i>Increpuere</i>, etc., ut ap. Virg. Æn. IX, 503.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">190</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_190" id = "line5_190"> </a> +Heu dolor, heu lacrimæ, nec tot <a href = "#var5_190">post secula</a> +seræ!</p> +<p><a name = "line5_191" id = "line5_191"> </a> +<a href = "#var5_191">Horresco ut pendente malo</a>, ceu ductor ad +arma</p> +<p><a name = "line5_192" id = "line5_192"> </a> +<a href = "#var5_192">Exciret</a> Tyrius: latebrosis collibus Astur,</p> +<p><a name = "line5_193" id = "line5_193"> </a> +Et Libys, et torta Baliaris sævus habena</p> +<p><a name = "line5_194" id = "line5_194"> </a> +Erumpunt, multusque Maces, Garamasque, Nomasque:</p> +<span class = "linenum">195</span> +<p><a name = "line5_195" id = "line5_195"> </a> +Tum, quo non alius venalem in prælia dextram</p> +<p><a name = "line5_196" id = "line5_196"> </a> +Ocior adtulerit conductaque bella probarit,</p> +<p><a name = "line5_197" id = "line5_197"> </a> +Cantaber, et galeæ contemto tegmine Vasco.</p> +<span class = "pagenum">308</span> +<p><a name = "line5_198" id = "line5_198"> </a> +Hinc pariter rupes, lacus hinc, hinc arma, simulque</p> +<p><a name = "line5_199" id = "line5_199"> </a> +Consona vox urget, <a href = "#var5_199">signum clamore vicissim</a></p> +<span class = "linenum">200</span> +<p><a name = "line5_200" id = "line5_200"> </a> +Per colles Tyria circumfundente corona.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_191" id = "not5_191" href = "#line5_191">191.</a> +<i>Horresco referens</i>, ut ap. Virg. Æn. II, 204, ac si nunc malum +illud nobis inpenderet, et Hannibal suos contra nos duceret, Cellar. +Poeta paucis quidem, quibus dolor uti solet, verbis, sed gravibus +deplerat tristem sortem tot civium, qui consulis temeritate pereunt. +—<a name = "not5_193" id = "not5_193" href = +"#line5_193">193.</a> <i>torta habena</i>, ut <i>verbere torto</i>, +ap. Virg. Ge. III, 106, et Tibull. I, <span class = +"smallcaps">vi</span>, 46; <span class = "smallcaps">ix</span>, 22; cf. +Ind. et <a class = "crossref missing" href = "bookI.html#not1_315" title += "recte I, 305?">ad I, 315</a>. +—<a name = "not5_195" id = "not5_195" href = +"#line5_195">195.</a> De Cantabris, bellicosissima natione, cf. +<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_326">ad III, 326 seq.</a> +—<i>venalem</i>, etc. Drak. comparat XV, 502 sq. +—<a name = "not5_196" id = "not5_196" href = +"#line5_196">196.</a> <i>conducta bella</i>; propr. milites mercede +conducuntur. +—<a name = "not5_197" id = "not5_197" href = +"#line5_197">197.</a> <i>galeæ contemto tegmine</i> +<span class = "pagenum notes">308</span> +<i>Vasco</i>, conf. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#not3_358">ad III, 358</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_198" id = "not5_198" href = "#line5_198">198 sq.</a> +Cf. Liv. XXII, 4, et <a class = "crossref" href = "#not5_38">ad +v. 38 seq.</a> +—<i>arma</i>, armati in castris, quæ Hannibal in patentiore campo +inter montes et lacum posuerat. +—<i>simulque Consona vox</i>, militum levis armaturæ, qui <i>per +colles</i>, in monte, de quo jam undique decurrunt, <i>signum</i>, +scilicet signa, exercitum Romanorum (unde <i>signis</i> forte legendum +est) <i>circumfundebant</i>, h.e. circumdabant: nisi forte sensus est, +<i>Tyriam coronam</i>, nimirum ipsos Pœnos, in monte circumcirca +locatos, <i>signum</i> invadendi, ab Hannibale datum, <i>percolles</i> +cum <i>clamore circumfudisse</i>, h.e. circum cecinisse, ut fere +<i>fundere</i> vocem, preces, sonos, etc. +—<a class = "missing" name = "not5_199" id = "not5_199" href = +"#line5_199" title = "numerus deest">199.</a> <i>urget</i>, vid. +Heyne ad Tibull. II, <span class = "smallcaps">i</span>, 79. +—<i>Arma</i> et <i>consona vox</i> explicantur adjectis verbis: +<i>Tyria corona</i>, Pœnis, <i>circumfund.</i> spargentibus +<i>signum</i>; arma sua, una cum <i>clamore</i>; Lenz.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_201" id = "line5_201"> </a> +Avertere Dei vultus, fatoque dederunt</p> +<p><a name = "line5_202" id = "line5_202"> </a> +Majori non sponte locum: <a href = "#var5_202">stupet</a> ipse +tyranni</p> +<p><a name = "line5_203" id = "line5_203"> </a> +Fortunam Libyci Mavors; disjectaque crinem</p> +<p><a name = "line5_204" id = "line5_204"> </a> +Inlacrimat Venus; et Delum pervectus Apollo</p> +<span class = "pagenum">309</span> +<span class = "linenum">205</span> +<p><a name = "line5_205" id = "line5_205"> </a> +Tristem mærenti solatur pectine luctum.</p> +<p><a name = "line5_206" id = "line5_206"> </a> +Sola, Apennini residens in vertice, <a href = "#var5_206">diras</a></p> +<p><a name = "line5_207" id = "line5_207"> </a> +<a href = "#var5_207">Exspectat</a> cædes inmiti pectore Juno.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_201" id = "not5_201" href = "#line5_201">201.</a> +Ipsi dii, crudeli Junone excepta, sortem Romanorum, necessitate fatorum, +quam solvere quidem et rescindere cupiunt, nec tamen possunt, +constitutam lugent, et a spectaculo tam lugubri oculos avertunt. Non +poterat fortius exprimi adfectus doloris, cui poeta ipse jam <a class = +"crossref" href = "#line5_75">v. 75</a> et <a class = "crossref" +href = "#line5_189">189</a>, indulserat. +—<i>fato Majori</i> cesserunt, vid. <a class = "crossref" href = +"#line5_75">v. 75</a>. +—<a name = "not5_204" id = "not5_204" href = +"#line5_204">204.</a> <i>Inlacrimat Venus</i>, ut apud Virg. Æneid. +lib. I, 228, et Apollo, doloris leniendi causa, procul a tristi +pugnæ loco, lyram plectro +<span class = "pagenum notes">309</span> +pulsat. Utraque pictura dulcissima et miserationis plena! Conf. <a class += "crossref" href = "bookII.html#not2_476">ad II, 476</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_206" id = "not5_206" href = "#line5_206">206.</a> +Conf. Virg. Æn. XII, 134 sq., et Heyne Exc. ad Æn. IX, 638. +—<a name = "not5_207" id = "not5_207" href = +"#line5_207">207.</a> <i>Exspectat cædes</i> tanquam rem +desiderabilem et exoptatam, Drak. recte, ut <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#line8_5">VIII, 5</a>; Liv. XXVIII, 27 (ubi vid. +Gronov.); Terent. Adelph. V, 4, 20, et al. Pro adspectat (ut ap. +Stat. Silv. V, <span class = "smallcaps">ii</span>, 23, et Petron. +17, ubi vid. Burm.), vel potius pro <i>espectat</i>, h.e. spectando e +vertice præstolatur, positum existimat Lefeb. qui præterea Junoni +comparat Ἐριν Hom. Iliad. λ, 73 sq.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_208" id = "line5_208"> </a> +Primæ Picentum, rupto ceu turbine fusa</p> +<p><a name = "line5_209" id = "line5_209"> </a> +Agmina et Hannibalem ruere ut videre, cohortes</p> +<span class = "linenum">210</span> +<p><a name = "line5_210" id = "line5_210"> </a> +Invadunt ultro, et pœnas pro morte futura,</p> +<p><a name = "line5_211" id = "line5_211"> </a> +Turbato <a href = "#var5_211">victore</a>, petunt adcensa juventus;</p> +<p><a name = "line5_212" id = "line5_212"> </a> +<a href = "#var5_212">Et</a>, velut erepto metuendi libera cælo,</p> +<p><a name = "line5_213" id = "line5_213"> </a> +Manibus ipsa suis præsumta piacula mittit.</p> +<p><a name = "line5_214" id = "line5_214"> </a> +Funditur unanimo nisu et concordibus ausis</p> +<span class = "linenum">215</span> +<p><a name = "line5_215" id = "line5_215"> </a> +Pilorum in Pœnos nimbus, <a href = "#var5_215">fixosque</a> repulsi</p> +<p><a name = "line5_216" id = "line5_216"> </a> +Submittunt clipeos curvato pondere teli.</p> +<span class = "pagenum">310</span> +<p><a name = "line5_217" id = "line5_217"> </a> +Acrius hoc rursum <a href = "#var5_217">Libys, ut præsentia sævi</a></p> +<p><a name = "line5_218" id = "line5_218"> </a> +<a href = "#var5_217">Exstimulat ducis, hortantes</a> se quisque +vicissim</p> +<p><a name = "line5_219" id = "line5_219"> </a> +Incumbunt, pressoque inpellunt pectore pectus.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_208" id = "not5_208" href = "#line5_208">208.</a> +<i>Picentum</i>, cf. <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#line8_424">VIII, 424 sq.</a> +—<i>rupto turbine</i>, ut ap. Virg. Æn. II, 416. +—<i>fusa</i>, effusa e montibus, <i>ruere</i>. +—<a name = "not5_211" id = "not5_211" href = +"#line5_211">211.</a> <i>turbato victore</i>, turbando victorem, +impetu in hostes facto; Lenz. +—<a name = "not5_212" id = "not5_212" href = +"#line5_212">212.</a> <i>metuendi libera</i>, h.e. a metu libera, +vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_441">ad <ins class = +"correction" title = "‘I’ legitur">II</ins>, 441, in V.L.</a> et +Burm. ad Ovid. Her. I, 80. +—<i>erepto cælo</i>, cæli lumine, luce, vita et ejus spe. +—<a name = "not5_213" id = "not5_213" href = +"#line5_213">213.</a> <i>ipsa mittit piacula</i>, inferias, +<i>præsumta</i>, ante mortem suam (cf. <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_300">VI, 300</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#var4_802">ad IV, 802, in V.L.</a>) <i>Manibus suis</i>; et +<i>pœnas petunt pro morte futura</i>, quam cæsis hostibus in antecessum +ulcisci conantur. +—<a name = "not5_215" id = "not5_215" href = +"#line5_215">215.</a> <i>Pilorum nimbus</i>, vid. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#not1_311">ad I, 311</a>, et <a class += "crossref" href = "bookIV.html#line4_552">IV, 552</a>. +—<i>repulsi</i>, Pœni. +—<i>clipeos fixos</i>, transfixos telis curvatis et magni ponderis +vix sustinere +<span class = "pagenum notes">310</span> +possunt. Cf. V.L.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_217" id = "not5_217" href = "#line5_217">217... 219.</a> +<i>Libys incumbunt</i>, nituntur, vel inruunt; vid. Ind. et <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#var3_288">ad III, 288, in V.L.</a> +—<a name = "not5_219" id = "not5_219" href = +"#line5_219">219.</a> <i>pressoque</i>, etc. Cf. <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#not4_352">ad IV, 352</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">220</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_220" id = "line5_220"> </a> +Ipsa facem quatiens, <a href = "#var5_220">ac flavam sanguine</a> +multo</p> +<p><a name = "line5_221" id = "line5_221"> </a> +Sparsa comam, medias acies Bellona pererrat.</p> +<p><a name = "line5_222" id = "line5_222"> </a> +Stridit Tartarea nigro sub pectore Divæ</p> +<p><a name = "line5_223" id = "line5_223"> </a> +Letiferum murmur, feralique horrida cantu</p> +<p><a name = "line5_224" id = "line5_224"> </a> +Buccina lymphatas agit in certamina mentes.</p> +<span class = "linenum">225</span> +<p><a name = "line5_225" id = "line5_225"> </a> +His iras adversa <a href = "#var5_225">fovent</a>, crudusque ruente</p> +<p><a name = "line5_226" id = "line5_226"> </a> +Fortuna stimulus spem projecisse salutis:</p> +<p><a name = "line5_227" id = "line5_227"> </a> +Hos dexter Deus, et læto Victoria vultu</p> +<span class = "pagenum">311</span> +<p><a name = "line5_228" id = "line5_228"> </a> +Adridens acuit, Martisque favore fruuntur.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_220" id = "not5_220" href = "#line5_220">220.</a> +Locus class. de figura Bellonæ. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_440">ad IV, 440</a>; Hom. Iliad. ε, 592, inpr. Quint. +<ins class = "correction" title = "littera ‘S’ incerta">Smyrn.</ins> +lib. VIII, (ap. Barth. ad Stat. Th. VII, 73) et Stat. Th. IV, 5 +sq., ubi et <i>facem</i> hastamque in signum belli quatit. +—<a name = "not5_221" id = "not5_221" href = +"#line5_221">221.</a> <i>acies pererrat</i>, ut ap. Virg. Æn. +X, 761, «Tisiphone media inter millia sævit.»</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_222" id = "not5_222" href = "#line5_222">222.</a> +<i>Tartareæ Divæ</i>, quæ in Tartaro sedem habet. Drak. coll. Claud. in +Eutrop. II, 144, (<i>quid dudum inflare moraris Tartaream, Bellona, +tubam</i>) et Petron. c. 124, ubi vid. Burm. De <i>tuba</i> Bellonæ, +vid. Intpp. ad Val. Fl. III, 61.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_225" id = "not5_225" href = "#line5_225">225.</a> +<i>His</i>, Romanis. +—<i>iras fovent</i>, adcendunt, vid. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#not3_505">ad III, 505</a>. +—<i>crudus</i>, acer, seu acerbus iis <i>stimulus</i> erat +desperatio. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_405">ad +I, 405</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#line4_35">IV, 35</a>. +—<a name = "not5_226" id = "not5_226" href = +"#line5_226">226.</a> <i>projicere spem</i>, <i>vitam</i>, +<i>animam</i>, etc., tanquam rem nullius pretii, pro nihilo habere, +spernere, ut <i>abjicere vitam</i>, ap. Cic. Att. III, 19, pr. et Gr. +ἀπορῥίπτειν κίνδυνον, παραβάλλειν ἑαυτὸν, et ap. Plut. προΐεσθαι τὸν +ἑαυτοῦ βίον. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_225">ad +I, 225</a>; Drak. ad X, 42, et Intpp. ad Virg. Æn. VI, 436. +—<a name = "not5_227" id = "not5_227" href = +"#line5_227">227.</a> <i>Hos</i>, Pœnos. +—<i>Deus dexter</i>, propitius, vid. Ind.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_229" id = "line5_229"> </a> +<a href = "#var5_229">Abreptus</a> pulchro cædum Lateranus amore,</p> +<span class = "linenum">230</span> +<p><a name = "line5_230" id = "line5_230"> </a> +Dum sequitur dextram, in medios penetraverat hostes.</p> +<p><a name = "line5_231" id = "line5_231"> </a> +Quem postquam florens æquali Lentulus ævo</p> +<p><a name = "line5_232" id = "line5_232"> </a> +Conspexit, nimium pugnæ, nimiumque cruoris,</p> +<p><a name = "line5_233" id = "line5_233"> </a> +Infestas inter non æquo Marte catervas</p> +<p><a name = "line5_234" id = "line5_234"> </a> +Fata inritantem, nisu se concitat acri;</p> +<span class = "linenum">235</span> +<p><a name = "line5_235" id = "line5_235"> </a> +Inmitemque <a href = "#var5_235">Bagam</a>, qui jam vicina <a href = +"#var5_235">serebat</a></p> +<p><a name = "line5_236" id = "line5_236"> </a> +Vulnera pugnantis tergo, <a href = "#var5_236">velocior</a> hasta</p> +<p><a name = "line5_237" id = "line5_237"> </a> +Occupat, et socium duris se casibus addit.</p> +<p><a name = "line5_238" id = "line5_238"> </a> +Tunc alacres arma <a href = "#var5_238">adglomerant</a>, geminaque +corusci</p> +<p><a name = "line5_239" id = "line5_239"> </a> +Fronte micant; paribus <a href = "#var5_239">fulgent</a> capita ardua +cristis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<span class = "pagenum notes">311</span> +<a name = "not5_229" id = "not5_229" href = "#line5_229">229.</a> +<i>Abreptus</i>, ut <i>oblitus suî dulcedine cædum</i> <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#line4_422">IV, 422</a>, et <i>auferri</i> +alias dicitur. Conf. Drak. et quos laudat Gronov. ad Liv. XXXV, 11; +Heins. ad Ovid. Her. XV, 140, et ad Claud. Cons. Olybr. et Prob. +v. 153. +—<a name = "not5_230" id = "not5_230" href = +"#line5_230">230.</a> <i>sequitur dextram</i>, faustis cædibus +instat, Barth. Adv. V, 15.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_232" id = "not5_232" href = "#line5_232">232.</a> +<i>nimium</i>, nimis cupidum. +—<a name = "not5_233" id = "not5_233" href = +"#line5_233">233.</a> <i>non æquo Marte</i>, non parem hostibus, +quia solus inruerat. +—<a name = "not5_234" id = "not5_234" href = +"#line5_234">234.</a> <i>Fata inritantem</i>, temere in discrimen +se inferentem, vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_268">ad I, 268</a> et <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_731">IV, 731</a>. +—<a name = "not5_237" id = "not5_237" href = +"#line5_237">237.</a> <i>Occupat</i>, φθάνει πλήξας, ut ap. Virg. +Æneid. lib. IX, 770; X, 699.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">240</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_240" id = "line5_240"> </a> +Actus in adversos casu (namque obvia ferre</p> +<p><a name = "line5_241" id = "line5_241"> </a> +Arma quis auderet, nisi quem Deus ima colentum</p> +<p><a name = "line5_242" id = "line5_242"> </a> +Damnasset Stygiæ nocti?) <a href = "#var5_242">præfracta</a> gerebat</p> +<p><a name = "line5_243" id = "line5_243"> </a> +Syrticus excelso decurrens robora monte;</p> +<span class = "pagenum">312</span> +<p><a name = "line5_244" id = "line5_244"> </a> +Et quatiens acer nodosi pondera rami,</p> +<span class = "linenum">245</span> +<p><a name = "line5_245" id = "line5_245"> </a> +Flagrabat geminæ nequidquam cædis amore.</p> +<p><a name = "line5_246" id = "line5_246"> </a> +«Non hic Ægates, infidaque litora nautis,</p> +<p><a name = "line5_247" id = "line5_247"> </a> +O juvenes, motumque novis sine Marte procellis</p> +<p><a name = "line5_248" id = "line5_248"> </a> +Fortunam bello pelagus dabit: æquoris olim</p> +<p><a name = "line5_249" id = "line5_249"> </a> +Victores, media sit qualis discite terra</p> +<span class = "linenum">250</span> +<p><a name = "line5_250" id = "line5_250"> </a> +Bellator Libys, et meliori <a href = "#var5_250">cedite regno</a>.»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_240" id = "not5_240" href = "#line5_240">240.</a> +<i>adversos</i>, Lateranum et Lentulum. +—<a name = "not5_242" id = "not5_242" href = +"#line5_242">242.</a> <i>Stygiæ nocti</i>, conf. <a class = +"crossref" href = "bookII.html#not2_574">ad II, 574</a>, et Heins. ad +Ovidii Metamorph. III, 695. +—<span class = "pagenum notes">312</span> +<a name = "not5_245" id = "not5_245" href = "#line5_245">245.</a> +<i>geminæ</i>, Laterani et Lentuli.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_246" id = "not5_246" href = "#line5_246">246</a> <a name += "not5_247" id = "not5_247" href = "#line5_246">sq.</a> +Non ut olim in mari, nunc in campo victores eritis. +—<a name = "not5_250" id = "not5_250" href = +"#line5_250">250.</a> <i>meliori regno</i>, nobiliori victoriæ +Pœnorum, quam Romanorum apud Ægates; Cl. Ernesti. Cf. V.L.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_251" id = "line5_251"> </a> +Ac simul infesto Lateranum <a href = "#var5_251">pondere</a> truncæ</p> +<p><a name = "line5_252" id = "line5_252"> </a> +Arboris urgebat, jungens convicia pugnæ.</p> +<p><a name = "line5_253" id = "line5_253"> </a> +Lentulus huic frendens ira: «Trasymenus in altos</p> +<p><a name = "line5_254" id = "line5_254"> </a> +Adscendet citius colles, quam sanguine roret</p> +<span class = "linenum">255</span> +<p><a name = "line5_255" id = "line5_255"> </a> +Iste pio ramus.» <a href = "#var5_255">Subsidensque</a> ilia nisu</p> +<p><a name = "line5_256" id = "line5_256"> </a> +Conantis suspensa fodit: tum fervidus atro</p> +<p><a name = "line5_257" id = "line5_257"> </a> +Pulmone exundat per hiantia viscera sanguis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_253" id = "not5_253" href = "#line5_253">253.</a> +Sic passim ἀδύνατον exprimitur in omnibus fere linguis; Drak. laudat +Ovid. Her. V, 29, et Trist. I, <span class = +"smallcaps">vii</span>, 1 sq.; Prop. II, <span class = +"smallcaps">xii</span>, 33 sq.; III, <span class = +"smallcaps">xvii</span>, 5 sq.; Sen. Phœniss. 85 sq., et Claud. in +Eutrop. I, 350 sq.; Cf. Cerda ad Virg. Ecl. I, 60; VIII, 27; +Burm. ad Lotich. II, <span class = "smallcaps">xv</span>, 45; IV, <span +class = "smallcaps">i</span>, 23; Jani ad Hor. Od. I, <span class = +"smallcaps">xxix</span>, 10; <span class = +"smallcaps">xxxiii</span>, 7, et Intpp. ad Theocr. I, 132 sq. +Shakesp. in Romeo, <i>then shall water be turned in fire</i>. +—<a name = "not5_254" id = "not5_254" href = +"#line5_254">254.</a> <i>sanguine pio</i>, gravius quam nostro, ut +innuantur Romani, pium bellum gerentes, et fide ac religione superiores +Pœnis inpiis, perfidis, fœdifragis. +—<a name = "not5_255" id = "not5_255" href = +"#line5_255">255.</a> <i>Subsidens</i>, ὑφιζάνων, <i>fodit +ilia</i>, corpus Syrtici, <i>conantis</i> arborem in Lateranum +conjicere, unde <i>suspensa ilia</i>, h.e. prominentia, vel tenta, ut +ap. Virg. Georgic. III, 507, «imaque longo Ilia singultu tendunt.»</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_258" id = "line5_258"> </a> +Nec minus adcensis in mutua funera dextris</p> +<p><a name = "line5_259" id = "line5_259"> </a> +Parte alia campi sævit furor. Altus <a href = "#var5_259">Iertes</a></p> +<span class = "pagenum">313</span> +<span class = "linenum">260</span> +<p><a name = "line5_260" id = "line5_260"> </a> +Obtruncat Nerium; Rullo ditissimus <a href = "#var5_260">arvi</a></p> +<p><a name = "line5_261" id = "line5_261"> </a> +Obcumbis, generose <a href = "#var5_261">Volunx</a>; nec clausa +repostis</p> +<p><a name = "line5_262" id = "line5_262"> </a> +Pondera thesauris, patrio nec regia quondam</p> +<p><a name = "line5_263" id = "line5_263"> </a> +Præfulgens ebore, et possessa mapalia soli</p> +<p><a name = "line5_264" id = "line5_264"> </a> +<a href = "#var5_264">Profuerunt</a>. Quid rapta juvant? quid gentibus +auri</p> +<span class = "linenum">265</span> +<p><a name = "line5_265" id = "line5_265"> </a> +Numquam exstincta sitis? modo quem Fortuna fovendo</p> +<p><a name = "line5_266" id = "line5_266"> </a> +Congestis opibus donisque refersit opimis,</p> +<p><a name = "line5_267" id = "line5_267"> </a> +Nudum Tartarea <a href = "#var5_267">portabit</a> navita cymba.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_259" id = "not5_259" href = "#line5_259">259.</a> +<i>Parte alia campi</i>, apud Romanos. +<span class = "pagenum notes">313</span> +—<a name = "not5_260" id = "not5_260" href = +"#line5_260">260,</a> <a name = "not5_261" id = "not5_261" href = +"#line5_261">261.</a> <i>Rullo Obcumbis</i>, ab eo interficeris; vid. +Burm. ad Val. Fl. VI, 286. +—Ad opes Volusii ap. Tac. Ann. XIV, 56, adludi putabat Lips. ad +l.c. Drak. autem, quia <i>Volunx</i> h.l. Afer est, ad Bocchi Maurorum +regis filium, qui <i>Volux</i> vocatur Sallust. b. Jug. c. 105 sq., +unde, vel ibi <i>Volunx</i>, vel h.l. <i>Volux</i> dicendus sit. +—<a name = "not5_262" id = "not5_262" href = +"#line5_262">262.</a> <i>patrio</i>, Africano. +—<a name = "not5_264" id = "not5_264" href = +"#line5_264">264</a> <a name = "not5_265" id = "not5_265" href = +"#line5_264">seq.</a> +Ita sæpius philosophatur Horatius, v.c. Od. I, <span class = +"smallcaps">iv</span>, 7, 9; II, <span class = +"smallcaps">iii</span>, 11, 14; Cf. XIII, 777, ubi Drak. comparat Prop. +III, <span class = "smallcaps">iii</span>, 35; Claud. R. Pros. II, 300 +sq.; Auson. Epigr. 54, ubi vid. Vinct. +—<a name = "not5_266" id = "not5_266" href = +"#line5_266">266.</a> <i>Congerere opes</i> de avaris proprie dici +notum est, vid. Drak. +—<a name = "not5_267" id = "not5_267" href = +"#line5_267">267.</a> <i>Nudum</i> opibus. Conf. simil. loc. +Tibull. III, <span class = "smallcaps">iii</span>, 10 sq.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_268" id = "line5_268"> </a> +Juxta bellator <a href = "#var5_268">juvenilibus</a> Appius ausis</p> +<p><a name = "line5_269" id = "line5_269"> </a> +Pandebat campum cæde; atque, ubi plurima virtus,</p> +<span class = "linenum">270</span> +<p><a name = "line5_270" id = "line5_270"> </a> +Nullique adspirare vigor, decus inde petebat.</p> +<p><a name = "line5_271" id = "line5_271"> </a> +Obvius huic Atlas, <a href = "#var5_271">Atlas a litore Ibero</a>,</p> +<span class = "pagenum">314</span> +<p><a name = "line5_272" id = "line5_272"> </a> +Nequidquam extremæ longinquus cultor arenæ</p> +<p><a name = "line5_273" id = "line5_273"> </a> +Inpetit os hasta; leviterque e corpore summo</p> +<p><a name = "line5_274" id = "line5_274"> </a> +Degustat cuspis generosum <a href = "#var5_274">extrema</a> cruorem.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_269" id = "not5_269" href = "#line5_269">269.</a> +<i>Pandebat campum</i>, viam patefaciebat, ut <i>laxare campum ferro</i> +<a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_319">VI, 319</a>; +<i>laxare cuneos</i> <a class = "crossref" href = +"bookIX.html#line9_364">IX, 364</a>; <i>angusta relaxare</i> <a class = +"crossref" href = "#line5_174">V, 174</a>. Sic et <i>limitem +agere</i> <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_379">IX, +379</a>. Cf. ad <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_462">IV, +462</a>. +—<i>ubi plurima virtus</i>, ubi maximus fortissimorum virorum +numerus erat. +—<a name = "not5_270" id = "not5_270" href = +"#line5_270">270.</a> <i>nullique adspirare vigor</i>, h.e. <i>nec +cuiquam propius adcedere virtus</i>, ut utar verbis Virg. Æn. +X, 712. Sic <i>adspirare</i> passim occurrit, v.c. inf. <a class = +"crossref" href = "#line5_442">v. 442</a>, et ap. Cic. Sull. 18; +Pis. 5, +<span class = "pagenum notes">314</span> +et Tusc. Qu. V, 5. +—<a name = "not5_273" id = "not5_273" href = +"#line5_273">273.</a> <i>leviterque e corpore summo</i> (capite, ob +v. 277.) +—<a name = "not5_274" id = "not5_274" href = +"#line5_274">274.</a> <i>Degustat</i>, ἀκρότατον δ᾽ ἄρ᾽ ὀϊστὸς +ἐπέγραψε χρόα φωτὸς Hom. Iliad. δ, 139; η, 187; λ, 388; ν, 553: +<i>umbonem detersit ictu</i> inf. <a class = "crossref" href = +"#line5_297">v. 297</a>; <i>parce perstrinxit corpus</i> <a class = +"crossref" href = "bookXV.html#line15_760">XV, 760</a>; <i>parco summum +violasset vulnere corpus</i> <a class = "crossref" href = +"bookXVI.html#line16_111">XVI, 111</a>; cf. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#line4_119">IV, 119</a>; <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#line4_350">350</a> (ubi vid. not.); <a class = "crossref" +href = "bookIX.html#line9_523">IX, 523</a>; Virg. Æneid. X, 344, +478, et inprimis XII, 376, ubi videndus omnino Heyne. Similiter +γεύεσθαι, apud Homerum, Iliad. υ, 258; <i>bibere</i> inf. <a class = +"crossref" href = "bookVI.html#line6_293">VI, 293</a>; (ubi Drak. laudat +<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_632">XV, 632</a>; Virg. +Æn. XI, 804, et Anthol. I, 22; Epigr. I, et 4: ἀσπὶς et βέλος αἷμ᾽ +ἔπιεν) <i>libare</i> et <i>delibare</i> h.e. leviter perstringere inf. +<a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_523">IX, 523</a>, ubi +Drak. citat Stat. Th. V, 587; VIII, 527; Iscan. b. Troj. +V, 322; VI, 311, 337, et al. Hinc <i>exsatiare enses cruore</i> +<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_535">VII, 535</a>; +<i>satiata sanguinis hasta</i> <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#line4_435">IV, 435</a>; <i>sitit hasta cruorem</i> <a class += "crossref" href = "bookXII.html#line12_264">XII, 264</a>; βέλη +λιλαιόμενα χροὸς ἆσαι Homer. Iliad. ο, 317; ἐγχείη ἱεμένη χροὸς ἄμμεναι +ἀνδρομέοιο Iliad. φ, 70.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">275</span> +<p><a name = "line5_275" id = "line5_275"> </a> +Intonuere minæ, violentaque lumina flammis</p> +<p><a name = "line5_276" id = "line5_276"> </a> +Exarsere novis: furit et diffulminat omnem</p> +<p><a name = "line5_277" id = "line5_277"> </a> +Obstantum <a href = "#var5_277">turbam</a>; at clausum sub casside +vulnus</p> +<p><a name = "line5_278" id = "line5_278"> </a> +Martia commendat mananti sanguine membra.</p> +<p><a name = "line5_279" id = "line5_279"> </a> +Tum vero <a href = "#var5_279">adspiceres</a> pavitantem, et condere +semet</p> +<span class = "linenum">280</span> +<p><a name = "line5_280" id = "line5_280"> </a> +Nitentem sociis juvenem; ceu tigride cerva</p> +<span class = "pagenum">315</span> +<p><a name = "line5_281" id = "line5_281"> </a> +Hyrcana quum <a href = "#var5_281">pressa</a> tremit; vel territa +pennas</p> +<p><a name = "line5_282" id = "line5_282"> </a> +Conligit accipitrem cernens in nube columba;</p> +<p><a name = "line5_283" id = "line5_283"> </a> +Aut <a href = "#var5_283">dumis</a> subit, albenti si sensit in +æthra</p> +<p><a name = "line5_284" id = "line5_284"> </a> +Librantem <a href = "#var5_284">nisus</a> aquilam, lepus ore citato.</p> +<span class = "linenum">285</span> +<p><a name = "line5_285" id = "line5_285"> </a> +Ense ferit tum colla viri, dextramque micantem</p> +<p><a name = "line5_286" id = "line5_286"> </a> +Demetit, ac mutat successu sævior hostem.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_275" id = "not5_275" href = "#line5_275">275.</a> +<i>lumina flammis exarsere</i>, conf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_126">ad I, 126</a>, et Heyne ad Virg. Æn. VI, 300 +(in V.L.), et XII, 101, 102. +—<a name = "not5_276" id = "not5_276" href = +"#line5_276">276.</a> <i>diffulminat</i>, dissipat et contundit, +instar fulminis; vocab. a poeta effictum. +—<a name = "not5_278" id = "not5_278" href = +"#line5_278">278.</a> <i>commendat</i>, ornat sanguis membra, +pulchriora facit, Mars. +—<a name = "not5_279" id = "not5_279" href = +"#line5_279">279</a> <a name = "not5_280" id = "not5_280" href = +"#line5_279">sq.</a> +Similis locus Hom. Iliad. γ, 30... 37, ubi Paris, conspecto Menelao, +<i>in sociis se condit</i>, ἀψ ἑτάρων εἰς ἔθνος ἐχάζετο, et αὖθις καθ᾽ +ὅμιλον ἔδυ Τρώων. Cf. et. Iliad. π, 813, et ε, 596 sq., ubi Diomedes +Hectorem ἰδών ῥίγησε καὶ ἀνεχάζετο. Comparationes, quibus poeta utitur, +passim reperias.</p> + +<span class = "pagenum notes">315</span> +<p class = "notes"> +<a name = "not5_281" id = "not5_281" href = +"#line5_281">281,</a> <a name = "not5_282" id = "not5_282" href = +"#line5_282">282.</a> <i>Hyrcana</i> ornat, ut ap. Virg. Æn. IV, 367. +—Conf. Hom. Iliad. φ, 493 sq. +—<i>pressa</i>, vid. varias lectiones. +—<i>pennas colligit</i>, forte alas, ad volatum jam expansas, +contrahit, in columbarium recedit et volatum cohibet, ut fere +<i>colligere gradum</i> <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_399">VI, 399</a>; <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_695">VII, 695</a>, nisi potius poeta expressit +Maroniana, <i>Radit iter liquidum, celeres neque commovet alas</i>, Æn. +lib. V, 217, ubi videndi sunt interpretes. +—<i>territa pennas Colligit</i>, ut πτώσσειν, vel πτήσσειν et +ὑποπτήσσειν de avibus animalibusque, quæ frigoris, vel metus causa +pennas et membra contrahunt. Conf. Kœppen ad Hom. Iliad. β, 312; δ, 476; +ε, 634, et <i>Ephemerid. Goetting. a.</i> 1795, p. 84.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_285" id = "not5_285" href = "#line5_285">285.</a> +<i>micantem</i>, jactantem, quatientem, Schmid. Sed vid. <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#not4_211">ad IV, 211</a>. +—<a name = "not5_286" id = "not5_286" href = +"#line5_286">286.</a> <i>mutat hostem</i>, uno dimisso alium +adoritur, ut <a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_238">VI, +238</a>; Conf. Burm. ad Val. Fl. VI, 614; Heins. ad eund. VII, 587, et +ad Ovid. Met. XIII, 937.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_287" id = "line5_287"> </a> +Stabat fulgentem portans in bella bipennem</p> +<p><a name = "line5_288" id = "line5_288"> </a> +Cinyphius; socerique miser Magonis inire</p> +<p><a name = "line5_289" id = "line5_289"> </a> +Optabat pugnam ante oculos, spe laudis, Isalces,</p> +<span class = "linenum">290</span> +<p><a name = "line5_290" id = "line5_290"> </a> +Sidonia tumidus sponsa, vanoque superbus</p> +<span class = "pagenum">316</span> +<p><a name = "line5_291" id = "line5_291"> </a> +Fœdere promissæ post Dardana prælia tædæ.</p> +<p><a name = "line5_292" id = "line5_292"> </a> +Huic inmittit <a href = "#var5_292">atrox</a> violentas Appius iras,</p> +<p><a name = "line5_293" id = "line5_293"> </a> +Conantique gravem fronti librare securim,</p> +<p><a name = "line5_294" id = "line5_294"> </a> +Altior insurgens, galeam super exigit ictum:</p> +<span class = "linenum">295</span> +<p><a name = "line5_295" id = "line5_295"> </a> +<a href = "#var5_295">At</a> fragilis valido conamine solvitur ensis</p> +<p><a name = "line5_296" id = "line5_296"> </a> +Ære in Cinyphio; nec dispar sortis Isalces</p> +<p><a name = "line5_297" id = "line5_297"> </a> +Umbonem incerto <a href = "#var5_297">detersit</a> futilis ictu.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_288" id = "not5_288" href = "#line5_288">288.</a> +<i>Cinyphius</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#not2_60">ad II, 60</a>, nisi h.l. et <a class = "crossref" +href = "#line5_296">v. 296</a>, simpl. est Libycus. +—<a name = "not5_290" id = "not5_290" href = +"#line5_290">290.</a> <i>vano</i>, ob inminentem sponsi +<span class = "pagenum notes">316</span> +mortem.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_294" id = "not5_294" href = "#line5_294">294.</a> +<i>insurgens</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_400">ad I, 400</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_295" id = "not5_295" href = "#line5_295">295.</a> +<i>solvitur</i>, confringitur, dissultat, <i>in ære</i> galeæ. +—<a name = "not5_296" id = "not5_296" href = +"#line5_296">296.</a> <i>dispar sortis</i>, vid. Heins. ad Sabini +Epist. I, 35.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_298" id = "line5_298"> </a> +Tum quod humo haud umquam valuisset <a href = "#var5_298">tollere</a> +saxum,</p> +<p><a name = "line5_299" id = "line5_299"> </a> +Ni vires trux ira daret, <a href = "#var5_299">contorquet</a> +anhelans</p> +<span class = "linenum">300</span> +<p><a name = "line5_300" id = "line5_300"> </a> +Appius, et lapsu <a href = "#var5_299">resupino</a> in terga +cadentem</p> +<p><a name = "line5_301" id = "line5_301"> </a> +Mole premit scopuli, perfractisque ossibus urguet.</p> +<p><a name = "line5_302" id = "line5_302"> </a> +Vidit conjuncto miscens certamina campo</p> +<p><a name = "line5_303" id = "line5_303"> </a> +Labentem socer; et lacrimæ sub casside fusæ</p> +<p><a name = "line5_304" id = "line5_304"> </a> +Cum gemitu; rapidusque ruit: <a href = "#var5_304">data</a> fœdera +nuper</p> +<span class = "linenum">305</span> +<p><a name = "line5_305" id = "line5_305"> </a> +Adcendunt animos exspectatique nepotes.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_298" id = "not5_298" href = "#line5_298">298</a> <a name += "not5_299" id = "not5_299" href = "#line5_298">sq.</a> +Comparant Virg. Æn. XII, 896 sq., ubi vid. Cerda ct Heyne.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_302" id = "not5_302" href = "#line5_302">302.</a> +<i>conjuncto</i>, propinquo, vicino; vid. Gronov. ad Liv. XXII, 20, in +gustu ad Stat. Th. VI, 250, et Diatr. ad Stat. c. 43. +—<a name = "not5_303" id = "not5_303" href = +"#line5_303">303.</a> Femina ita generi jacturam excusatius +queritur; Ernesti V.C. Sed non graviores ob causas heroes passim ap. +Hom. lacrimant, et ipse Hercules apud Virgilium, Æn. X, 465, «... +magnumque sub imo Corde premit gemitum, lacrymasque effudit inanes.» +—<i>socer</i>, Mago. +—<a name = "not5_304" id = "not5_304" href = +"#line5_304">304.</a> <i>data fœdera</i>, sponsalia facta.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_306" id = "line5_306"> </a> +Jamque aderat, clipeumque viri atque inmania membra</p> +<p><a name = "line5_307" id = "line5_307"> </a> +Lustrabat visu; propiorque a fronte coruscæ</p> +<p><a name = "line5_308" id = "line5_308"> </a> +Lux galeæ sævas paulum tardaverat iras.</p> +<span class = "pagenum">317</span> +<p><a name = "line5_309" id = "line5_309"> </a> +Haud secus, e specula præceps delatus opaca,</p> +<span class = "linenum">310</span> +<p><a name = "line5_310" id = "line5_310"> </a> +<a href = "#var5_310">Subsidens</a> campo submissos contrahit artus,</p> +<p><a name = "line5_311" id = "line5_311"> </a> +Quum vicina trucis conspexit cornua tauri,</p> +<p><a name = "line5_312" id = "line5_312"> </a> +Quamvis longa fames stimulet, leo; nunc ferus alta</p> +<p><a name = "line5_313" id = "line5_313"> </a> +Surgentes cervice toros, nunc torva <a href = "#var5_313">sub +hirta</a></p> +<p><a name = "line5_314" id = "line5_314"> </a> +Lumina miratur fronte; ac jam signa moventem,</p> +<span class = "linenum">315</span> +<p><a name = "line5_315" id = "line5_315"> </a> +<a href = "#var5_315">Et sparsa pugnas meditantem</a> spectat arena.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_306" id = "not5_306" href = "#line5_306">306...</a> +<a name = "not5_308" id = "not5_308" href = "#line5_308">308.</a> +Non male: si coll. <a class = "crossref" href = "#line5_268">v. 268 +sq.</a> et <a class = "crossref" href = "#line5_329">329 sq.</a>, +reputaveris, +<span class = "pagenum notes">317</span> +quantus vir Appius fuisse fingatur.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_309" id = "not5_309" href = "#line5_309">309...</a> +<a name = "not5_313" id = "not5_313" href = "#line5_313">313.</a> Cf. Virg. +Æn. X, 454 sq., ubi vid. Heyne. +—<a name = "not5_314" id = "not5_314" href = +"#line5_314">314,</a> <a name = "not5_315" id = "not5_315" href = +"#line5_315">315.</a> <i>signa moventem. Et sparsa</i>, etc. Maroniana +Ge. III, 234, 236, et Æn. XII, 106, ubi vid. Heyne.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_316" id = "line5_316"> </a> +<a href = "#var5_316">Hic</a> prior intorquens telum sic Appius +infit:</p> +<p><a name = "line5_317" id = "line5_317"> </a> +«Si qua tibi pietas, <a href = "#var5_317">ictum ne desere +fœdus</a>;</p> +<p><a name = "line5_318" id = "line5_318"> </a> +Et generum comitare, socer.» Per tegmina velox</p> +<span class = "pagenum">318</span> +<p><a name = "line5_319" id = "line5_319"> </a> +<a href = "#var5_319">Tunc ærisque</a> moras lævo stetit hasta +lacerto.</p> +<span class = "linenum">320</span> +<p><a name = "line5_320" id = "line5_320"> </a> +At contra non dicta Libys, sed fervidus hastam</p> +<p><a name = "line5_321" id = "line5_321"> </a> +Perlibrat, magni donum memorabile fratris,</p> +<p><a name = "line5_322" id = "line5_322"> </a> +Cæso quam victor sub mœnibus ille Sagunti</p> +<p><a name = "line5_323" id = "line5_323"> </a> +Abstulerat Durio, ac spectatæ nobile pugnæ</p> +<p><a name = "line5_324" id = "line5_324"> </a> +Germano dederat portare in prælia pignus.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_316" id = "not5_316" href = "#line5_316">316.</a> +<i>infit</i>, paucis et amaris verbis, ut irati solent et heroes. +—<a name = "not5_318" id = "not5_318" href = +"#line5_318">318.</a> <i>generum</i> in spe, cum irrisione. +—<i>tegmina</i>, ut al. terga boum, corium taurinum, clipeo +inductum, quod multiplex esse solebat, unde βοείας θαμειὰς dixit Hom. +Iliad. μ, 296; σάκος ἑπταβόειον Ajacis, Iliad. η, 220; σάκος +τετραθέλυμνον Teucri Iliad. ο, 479; πέντε σάκεος πτύχες Achillis Iliad. +ς, 481. Cf. Heyne ad Virg. Æn. X, 783 sq.; Drak. ad h.l. Ernesti ad +Callim. H. in Dian. 53, et inpr. Obss. Miscell. T. I, p. 32. +<span class = "pagenum notes">318</span> +—<a name = "not5_319" id = "not5_319" href = +"#line5_319">319.</a> <i>æris moras</i>, æs clipei, quod hastam +morari poterat, ut <a class = "crossref" href = +"bookIX.html#line9_218">IX, 218</a>; Virg. Æn. XII, 541, +—«nec clypei mora profuit ærei.» Val. Fl. VI, 97 (ubi vid. Burm.), +al. Drak. qui et recte monet, a Marso perperam <i>æris moras</i> ad +loricam et galeam referri, quum hasta <i>in lævo lacerto stet</i>; vid. +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_387">ad IV, 387</a>, et +<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_479">I, 479</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_321" id = "not5_321" href = "#line5_321">321</a> <a name += "not5_322" id = "not5_322" href = "#line5_321">sq.</a> +Hastam donum Hannibalis (is enim <i>frater</i> est et <i>victor</i>) +facit, more poetarum, qui ita heroum arma ornant et commendant. Cf. +<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_224">XII, 224 sq.</a>; +<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_260">XV, 260</a>, <a class += "crossref" href = "bookXVI.html#line16_459">XVI, 459 sq.</a> inpr. +Virg. Æn. V, 260 sq.; IX, 359; X, 700, ad quæ loca vid. Heyne. +—<a name = "not5_323" id = "not5_323" href = +"#line5_323">323.</a> <i>Durio</i>, vid. <a class = "crossref" href += "bookI.html#line1_438">I, 438</a>. +—<a name = "not5_324" id = "not5_324" href = +"#line5_324">324.</a> <i>dederat portare</i>, ut <i>donat +habere</i>, δῶκε φέρειν, seu φορῆναι, δωκεν ἄγειν, seu ἔχειν et ἀρέσθαι, +ὄπασσε κομίζειν et ὀπάσαιμι φερέσθαι, ap. Hom. Iliad. ο, 532; φ, 297; ψ, +151, 612; ω, 581, et al. Virg. Æn. V, 262; IX, 362; +X, 701.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">325</span> +<p><a name = "line5_325" id = "line5_325"> </a> +Telum ingens, perque arma viri, perque ora, doloris</p> +<p><a name = "line5_326" id = "line5_326"> </a> +<a href = "#var5_326">Adjutum</a> nisu, letalem pertulit ictum;</p> +<p><a name = "line5_327" id = "line5_327"> </a> +Exsanguesque <a href = "#var5_327">viri conantis</a> vellere ferrum</p> +<p><a name = "line5_328" id = "line5_328"> </a> +In vulnus cecidere manus: jacet æquore nomen</p> +<p><a name = "line5_329" id = "line5_329"> </a> +Clarum Mæonio, atque Italæ pars magna ruinæ</p> +<span class = "linenum">330</span> +<p><a name = "line5_330" id = "line5_330"> </a> +Appius: intremuere lacus, <a href = "#var5_330">corpusque</a> +refugit</p> +<p><a name = "line5_331" id = "line5_331"> </a> +Contractis Trasymenus aquis; telum ore cruento</p> +<span class = "pagenum">319</span> +<p><a name = "line5_332" id = "line5_332"> </a> +Exspirans premit, atque admorsæ inmurmurat hastæ.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_325" id = "not5_325" href = +"#line5_325">325,</a> <a name = "not5_326" id = "not5_326" href = +"#line5_326">326.</a> <i>doloris Adjutum nisu</i>, conf. <a class = +"crossref" href = "bookII.html#not2_123">ad II, 123</a>. +—<a name = "not5_328" id = "not5_328" href = +"#line5_328">328,</a> <a name = "not5_329" id = "not5_329" href = +"#line5_329">329.</a> <i>æquore Mæonio</i>, campo Etrusco. cf. <a class += "crossref" href = "bookIV.html#not4_721">ad IV, 721</a>. +—<i>Clarum nomen</i>, etc. cujusmodi nominibus clarissimorum suæ +superiorisque ætatis virorum carmen suum poeta exornare solet, inpr. +lib. VIII. +—<i>Italæ pars magna ruinæ</i>, ut ap. Virg. Æn. X, 737, et +inf. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_426">VIII, +426</a>; <a class = "crossref" href = +"bookX.html#line10_223">X, 223</a>; Dausq. conf. Virg. Æn. +II, 6; VII, 707; X, 427. +—<a name = "not5_330" id = "not5_330" href = +"#line5_330">330.</a> <i>Appius</i> autem prænomen fuit +antiquissimæ et nobilissimæ gentis Claudiæ, quæ et patricia fuit et +plebeia, acerrimaque majestatis Patrum propugnatrix, quod vel tironibus +ex Livio et Sueton. Tib. 1, 2, notum est. Cf. <a class = "crossref" href += "bookVIII.html#line8_412">VIII, 412 sq.</a> +—Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_49">ad +I, 49</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#line3_463">III, 463</a>. Ipsa oratio nimis fere turgida; +sed v. 332, præclare summa adumbratur indignatio et rabies. +Similiter Meges ψυχρὸν ἕλε χαλκὸν οδοῦσιν, ap. Hom. Iliad. ε, 75. +<span class = "pagenum notes">319</span> +—<a name = "not5_332" id = "not5_332" href = +"#line5_332">332.</a> <i>inmurmurat hastæ</i>, ut <i>terræ</i>, ap. +Stat. Th. XI, 63; <i>iræ</i> inf. <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_156">VII, 156</a>; <i>insibilat ori</i> et +<i>membris</i> <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_517">IX, +517</a>; <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_616">XII, +616</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_333" id = "line5_333"> </a> +Nec fati melior Mamercus corpore toto</p> +<p><a name = "line5_334" id = "line5_334"> </a> +Exsolvit pœnas, nulli non saucius <a href = "#var5_334">hosti</a>.</p> +<span class = "linenum">335</span> +<p><a name = "line5_335" id = "line5_335"> </a> +Namque per adversos, qua Lusitana ciebat</p> +<p><a name = "line5_336" id = "line5_336"> </a> +Pugnas dira manus, raptum cum sanguine <a href = +"#var5_336">cæsi</a></p> +<p><a name = "line5_337" id = "line5_337"> </a> +Signiferi magna vexillum mole ferebat,</p> +<p><a name = "line5_338" id = "line5_338"> </a> +Et trepida infelix revocabat signa suorum.</p> +<p><a name = "line5_339" id = "line5_339"> </a> +Sed furiata cohors, ausisque adcensa superbis,</p> +<span class = "linenum">340</span> +<p><a name = "line5_340" id = "line5_340"> </a> +Quodcumque ipsa manu gestabat missile, quidquid</p> +<p><a name = "line5_341" id = "line5_341"> </a> +Præbebat tellus, sparsis vix <a href = "#var5_341">pervia</a> telis,</p> +<p><a name = "line5_342" id = "line5_342"> </a> +<a href = "#var5_341">Injecit pariter</a>; pluresque in corpore <a href += "#var5_342">nullo</a></p> +<p><a name = "line5_343" id = "line5_343"> </a> +<a href = "#var5_343">Invenere locum perfossis ossibus hastæ</a>.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_333" id = "not5_333" href = "#line5_333">333.</a> +<i>corpore toto</i>, nullo non corporis membro saucius; Drak. coll. +X, 513. +—<a name = "not5_334" id = "not5_334" href = +"#line5_334">334.</a> <i>pœnas</i>, quarum causa v. 336 sqq. +adfertur.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_341" id = "not5_341" href = "#line5_341">341.</a> +<i>sparsis vix pervia telis</i>, tantum telorum in terra sparsum erat, +ut vix iri posset; Barth. Adv. V, 15.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_344" id = "line5_344"> </a> +Advolat interea fraterni vulneris ira</p> +<span class = "linenum">345</span> +<p><a name = "line5_345" id = "line5_345"> </a> +Turbatus Libyæ ductor, visoque cruore,</p> +<p><a name = "line5_346" id = "line5_346"> </a> +Num lateri cuspis, num toto pondere telum</p> +<p><a name = "line5_347" id = "line5_347"> </a> +Sedisset, <a href = "#var5_347">fratremque</a> amens sociosque +rogabat.</p> +<p><a name = "line5_348" id = "line5_348"> </a> +Utque metum leti procul, et leviora pavore</p> +<span class = "pagenum">320</span> +<p><a name = "line5_349" id = "line5_349"> </a> +Cognovit, proprio tectum gestamine præceps</p> +<span class = "linenum">350</span> +<p><a name = "line5_350" id = "line5_350"> </a> +Ex acie rapit, et tutis a turbine pugnæ</p> +<p><a name = "line5_351" id = "line5_351"> </a> +Constituit castris. Medicas hinc ocius artes,</p> +<p><a name = "line5_352" id = "line5_352"> </a> +Et senioris opem <a href = "#var5_352">Synhali</a> vocat: unguere +vulnus</p> +<p><a name = "line5_353" id = "line5_353"> </a> +Herbarum hic succis, ferrumque e corpore cantu</p> +<p><a name = "line5_354" id = "line5_354"> </a> +Exigere, et somnum <a href = "#var5_354">tacto</a> misisse chelydro,</p> +<span class = "linenum">355</span> +<p><a name = "line5_355" id = "line5_355"> </a> +Anteibat cunctos: nomenque erat inde per urbes</p> +<p><a name = "line5_356" id = "line5_356"> </a> +Perque Parætoniæ celebratum litora Syrtis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_344" id = "not5_344" href = "#line5_344">344.</a> +Manifesta imitatio Virgilii, Æneid. lib. X, v. 383... 424, ubi +videndus est Heyne et Excursus IV. Sed non minus Silio ante oculos +fuisse videtur Homer. Iliad. δ, 148... 219, ubi Agamemnon similiter ad +fratris vulnus expavescit, et Menelaus, data fide, illud non letale +esse, metum ejus levat.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_348" id = "not5_348" href = "#line5_348">348.</a> +<i>leviora pavore</i>, vulnus levius esse, quam metuebat. +—<span class = "pagenum notes">320</span> +<a name = "not5_349" id = "not5_349" href = "#line5_349">349.</a> +<i>gestamine</i>, clipeo. +—<a name = "not5_353" id = "not5_353" href = +"#line5_353">353.</a> Veteres ἰατροὶ, quod notum, sola fere vulnera +sanabant, et quidem <i>herbarum succis</i>, φαρμάκοις (Hom. Iliad. δ, +191, 218; ε, 900; λ, 829), et <i>cantu</i>, h.e. incantatione (ut sup. +<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_301">III, 301</a>), +ἐπαοιδῇ Hom. Odyss. τ, 457; Pind. Pyth. III, 91. +—<a name = "not5_354" id = "not5_354" href = +"#line5_354">354.</a> <i>Exigere</i>, extrahere et innoxium facere +carmine magico; Schmid. +—<i>somnum tacto misisse chelydro</i>, cf. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#not1_412">ad I, 412</a>. +—<a name = "not5_355" id = "not5_355" href = +"#line5_355">355.</a> <i>Anteibat ungere</i>, ut <i>Martem regere +haud cederet Hannibali</i> <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_307">VI, 307 sq.</a>, διαφέρει τὸ φρονεῖν, et alia. +—<a name = "not5_356" id = "not5_356" href = +"#line5_356">356.</a> <i>Parætoniæ Syrtis</i>, vid. <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#not3_225">ad III, 225</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_357" id = "line5_357"> </a> +Ipse olim antiquo primum Garamanticus Hammon</p> +<p><a name = "line5_358" id = "line5_358"> </a> +Scire pater dederat Synhalo, morsusque ferarum,</p> +<p><a name = "line5_359" id = "line5_359"> </a> +Telorumque graves ictus sedare medendo.</p> +<span class = "linenum">360</span> +<p><a name = "line5_360" id = "line5_360"> </a> +Atque is deinde suo moriens cælestia dona</p> +<p><a name = "line5_361" id = "line5_361"> </a> +<a href = "#var5_361">Monstravit</a> nato, natusque heredis honori</p> +<p><a name = "line5_362" id = "line5_362"> </a> +Tramisit patrias artes; quem deinde secutus</p> +<p><a name = "line5_363" id = "line5_363"> </a> +<a href = "#var5_363">Haud levior</a> fama Synhalus, Garamantica +sollers</p> +<p><a name = "line5_364" id = "line5_364"> </a> +Monstrata augebat studio, multaque vetustum</p> +<span class = "pagenum">321</span> +<span class = "linenum">365</span> +<p><a name = "line5_365" id = "line5_365"> </a> +Hammonis comitem numerabat imagine <a href = "#var5_365">patrem</a>.</p> +<p><a name = "line5_366" id = "line5_366"> </a> +Tum proavita ferens leni medicamina dextra</p> +<p><a name = "line5_367" id = "line5_367"> </a> +Ocius, intortos de more adstrictus amictus,</p> +<p><a name = "line5_368" id = "line5_368"> </a> +Mulcebat lympha purgatum sanguine vulnus.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_357" id = "not5_357" href = "#line5_357">357.</a> +<i>Garamanticus Hammon</i>, confer <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_414">ad lib. I, vers. 414</a>. Is Synhalum, hujus +Synhali proavum, quoniam in arte medica excelluerat, ipse eam docuisse +fingitur, ut Chiron Machaonem Iliad. δ, vers. 219, et Apollo lapidem +Virgilii, Æneid. lib. XII, 391. +—<a name = "not5_358" id = "not5_358" href = +"#line5_358">358.</a> <i>Scire dederat</i>, vid. <a class = +"crossref" href = "#not5_324">ad v. 324</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_361" id = "not5_361" href = "#line5_361">361.</a> +<i>heredis honori</i>; claro heredi, ut <i>virtus Catonis</i>, +<i>sapientia Lælii</i>, etc. (vid. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_599">ad IV, 599</a>), vel heredi, in ejus honorem, seu +tanquam munus. +—<a name = "not5_363" id = "not5_363" href = +"#line5_363">363,</a> <a name = "not5_364" id = "not5_364" href = +"#line5_364">364.</a> <i>Garamantica Monstrata</i>, ut supra, +<i>cælestia dona</i> et mox <i>proavita medicamina</i>, quorum usum +<i>monstraverant</i>, vel docuerant Hammon et proavus.</p> + +<p class = "notes"> +<span class = "pagenum notes">321</span> +<a name = "not5_366" id = "not5_366" href = "#line5_366">366.</a> +ἤπια, vel ὀδυνήφατα φάρμακα πάσσων Iliad. δ, 218; η, 900; λ, 829. +—<a name = "not5_367" id = "not5_367" href = +"#line5_367">367.</a> <i>de more</i> medicorum, quo expeditiores +essent vulneribus sanandis; Draken. qui laudat Gevart. Lection. Papin. +c. 34, et Gonsal. ad Petron. c. 19. Cf. inpr. Virg. Æn. XII, 400 sq., et +ibi Heyne Exc. IV. +—<a name = "not5_368" id = "not5_368" href = +"#line5_368">368.</a> Cf. Hom. Iliad. λ, 828, 844, et inf. <a class += "crossref" href = "bookVI.html#not6_91">ad VI, 91</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_369" id = "line5_369"> </a> +At Mago, exuvias secum, cæsique volutans</p> +<span class = "linenum">370</span> +<p><a name = "line5_370" id = "line5_370"> </a> +Hostis mente necem, fraternas pectore curas</p> +<p><a name = "line5_371" id = "line5_371"> </a> +Pellebat dictis, et casum laude levabat:</p> +<p><a name = "line5_372" id = "line5_372"> </a> +«Parce metu, germane; meis medicamina nulla</p> +<p><a name = "line5_373" id = "line5_373"> </a> +Adversis majora feres: jacet Appius hasta</p> +<p><a name = "line5_374" id = "line5_374"> </a> +Ad manes pulsus nostra: si vita relinquat,</p> +<span class = "linenum">375</span> +<span class = "linenum">375</span> +<p><a name = "line5_375" id = "line5_375"> </a> +Sat nobis actum est; sequar hostem lætus ad umbras.»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_371" id = "not5_371" href = "#line5_371">371.</a> +<i>laude</i>, vid. <a class = "crossref" href = "#not5_114">ad +v. 114</a>. +—<a name = "not5_372" id = "not5_372" href = +"#line5_372">372.</a> <i>Parce metu</i>, ut ap. Virg. Æn. +I, 257. +—<a name = "not5_373" id = "not5_373" href = +"#line5_373">373.</a> <i>Adversis meis</i>, mihi in calamitate mea +non melius remedium et solatium adferes morte Appii. Cf. <a class = +"crossref" href = "bookX.html#line10_44">X, 44, 45</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_376" id = "line5_376"> </a> +Quæ dum turbatos avertunt æquore campi</p> +<p><a name = "line5_377" id = "line5_377"> </a> +Ductores, valloque tenent; ex agmine <a href = "#var5_377">Pœnum</a></p> +<p><a name = "line5_378" id = "line5_378"> </a> +Cedentem consul tumulo speculatus ab alto,</p> +<p><a name = "line5_379" id = "line5_379"> </a> +Atque atram belli castris se condere nubem,</p> +<span class = "linenum">380</span> +<p><a name = "line5_380" id = "line5_380"> </a> +Turbidus extemplo trepidantes <a href = "#var5_380">milite mæsto</a></p> +<p><a name = "line5_381" id = "line5_381"> </a> +Invadit cuneos, subitoque pavore relaxat</p> +<span class = "pagenum">322</span> +<p><a name = "line5_382" id = "line5_382"> </a> +Jam rarescentes acies: tum voce feroci</p> +<p><a name = "line5_383" id = "line5_383"> </a> +Poscit equum, ac mediæ ruit in certamina vallis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_376" id = "not5_376" href = "#line5_376">376</a> <a name += "not5_377" id = "not5_377" href = "#line5_376">sqq.</a> +Similiter Turnus, Ænea saucio ex pugna subducto, plenus spei in hostes +inruit, Æn. XII, 324 sq. +—<i>æquore campi</i>, ut Æn. VII, 781. +—<a name = "not5_379" id = "not5_379" href = +"#line5_379">379.</a> <i>Atra belli nubes</i>, Hannibal cum fratre +et comitibus, qui nubem telorum sparserant, vel potius Hannibal solus, +ut Μάντιν Οἰκλείδαν πολέμοιο νέφος dixit Pind. Nem. X, 16, et +<i>fulmina belli</i> Virg. Æn. VI, 843; cf. sup. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#not1_311">ad I, 311</a>. +—<a name = "not5_380" id = "not5_380" href = +"#line5_380">380.</a> <i>milite mæsto</i>, vel ad Pœnos (quæ ratio +præstat), ob discessum Hannibalis vulnusque Magonis tristes, vel ad +Romanos, propter Appii mortem mæstos, referri posse, monet Drak. De ira +adcipit Lefeb. coll. Val. Fl. V, 568. +<span class = "pagenum notes">322</span> +—<a name = "not5_381" id = "not5_381" href = +"#line5_381">381</a> <a name = "not5_382" id = "not5_382" href = +"#line5_381">sq.</a> +<i>relaxat Jam rarescentes acies</i>, dissolvit jam minus densos militum +ordines, ut <a class = "crossref" href = +"bookXVII.html#line17_427">XVII, 427</a>; Cf. Heyne ad Virg. Æn. III, +411.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_384" id = "line5_384"> </a> +Sic ubi torrentem crepitanti grandine nimbum</p> +<span class = "linenum">385</span> +<p><a name = "line5_385" id = "line5_385"> </a> +Inlidit terris, <a href = "#var5_385">molitur Juppiter altas</a></p> +<p><a name = "line5_386" id = "line5_386"> </a> +Fulmine nunc Alpes, nunc mixta Ceraunia cælo,</p> +<p><a name = "line5_387" id = "line5_387"> </a> +Intremuere simul tellus, et pontus, et æther,</p> +<p><a name = "line5_388" id = "line5_388"> </a> +Ipsaque commoto quatiuntur Tartara mundo.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_384" id = "not5_384" href = "#line5_384">384.</a> +Poeta egregie in rem suam convertit, et magis exornavit locum Virg. Ge. +I, 328 sq., ubi vid. Heyne. +—<i>crepitanti</i> in tectis, ut ap. Virg. Ge. I, 449. +—<a name = "not5_385" id = "not5_385" href = +"#line5_385">385.</a> <i>moliri</i> h.l. est vel simpl. movere, quo +sensu centies obvium est, (vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_645">ad I, 645</a>) vel jacere, (v.c. monente +Drak. <i>molitus sagittas</i> et <i>robora</i> dixere Ovid. Met. +V, 367, et Stat. Th. VI, 539) et hoc exquisite pro ferire, +percutere, <i>nach etwas werfen</i>, ut passim βάλλειν, ἀκοντίζειν, et +<i>jaculari</i>, ut <i>rubente dextera sacras jaculatus arces</i>, ap. +Hor. Od. I, <span class = "smallcaps">ii</span>, 3, quæ verba +nostris ita prorsus responderent. +—<a name = "not5_386" id = "not5_386" href = +"#line5_386">386.</a> <i>Ceraunia</i>, τὰ Κεραύνια (vid. <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#not4_363">ad IV, 363</a>), vel +<i>Ceraunii montes</i> (hod. <i>il monte della Chimera</i>) a κεραυνῷ, +fulmine, quo propter altitudinem sæpius percutiuntur, sic dicti, qui in +Epiri litore in mare procurrunt, et prominente jugo, seu promont. Ionium +mare ab Hadriatico dirimunt. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#not8_630">ad VIII, 630</a>, et Jani ad Horat. Od. +I, <span class = "smallcaps">iii</span>, 20, ubi <i>alta +Ceraunia</i>, ut h.l. +—<i>mixta cælo</i>, et ὄρη ἠλίβατα, ap. Dionys. Per. 389. Alii +<i>montes Ceraunii</i> sunt in Asia inter Euxinum et Caspium mare.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_389" id = "line5_389"> </a> +Incidit adtonitis inopino turbine Pœnis</p> +<span class = "linenum">390</span> +<p><a name = "line5_390" id = "line5_390"> </a> +Haud secus inprovisa lues, gelidusque sub ossa</p> +<p><a name = "line5_391" id = "line5_391"> </a> +Pervasit miseris <a href = "#var5_391">conspecti</a> consulis +horror.</p> +<p><a name = "line5_392" id = "line5_392"> </a> +It medius, ferroque ruens densissima, latum</p> +<span class = "pagenum">323</span> +<p><a name = "line5_393" id = "line5_393"> </a> +Pandit iter: clamor vario discrimine vocum</p> +<p><a name = "line5_394" id = "line5_394"> </a> +Fert belli rabiem ad Superos, et sidera pulsat.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_389" id = "not5_389" href = "#line5_389">389.</a> +<i>turbine</i> gravius quam impetu. +—<a name = "not5_390" id = "not5_390" href = +"#line5_390">390.</a> <i>lues</i>, ut <i>pestis</i> et λοιμὸς, +calamitas, pernicies, vel ipse consul, vir pestifer.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_392" id = "not5_392" href = "#line5_392">392.</a> +<i>ruere</i> transitive est facere ut aliquid ruat, agere, movere, +eruere, prosternere, inpellere, perrumpere. Conf. Lucr. I, 173; +Virg. Æn. I, 35; XI, 211; Ge. I, 105; II, 308, et Intpp. ad +Val. Fl. III, 102. +—<i>densissima</i>, hostium +<span class = "pagenum notes">323</span> +globos ordinesque densissimos. +—<a name = "not5_393" id = "not5_393" href = +"#line5_393">393.</a> <i>Clamor</i> et Pœnorum, et victorum, qui +παιαν᾽ ἐφύμνουν, ut ap. Æschyl. Pers. 393. +—<a name = "not5_394" id = "not5_394" href = +"#line5_394">394.</a> <i>sidera pulsat clamor</i>, ut +<i>lacessit</i> <a class = "crossref" href = +"bookXVII.html#line17_387">XVII, 387</a>, et <i>ferit sidera</i>, Virg. +Æn. II, 488; V, 140.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">395</span> +<p><a name = "line5_395" id = "line5_395"> </a> +Ceu pater Oceanus quum <a href = "#var5_395">sæva Tethye Calpen</a></p> +<p><a name = "line5_396" id = "line5_396"> </a> +Herculeam ferit, <a href = "#var5_396">atque</a> exesa in viscera +montis</p> +<p><a name = "line5_397" id = "line5_397"> </a> +Contortum pelagus latrantibus ingerit undis.</p> +<p><a name = "line5_398" id = "line5_398"> </a> +Dant gemitum scopuli; <a href = "#var5_398">fractasque in rupibus +undas</a></p> +<p><a name = "line5_399" id = "line5_399"> </a> +Audit Tartessos latis distermina terris,</p> +<span class = "linenum">400</span> +<p><a name = "line5_400" id = "line5_400"> </a> +Audit non parvo divisus gurgite Lixus.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_395" id = "not5_395" href = "#line5_395">395 seq.</a> +Clamorem pugnantium fragori ventorum et undarum, scopulis litorique +inlisarum, comparat Silius, exemplo Homer. Iliad. ξ, 394 sq. +—<i>pater Oceanus</i>, cf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_606">ad I, 606</a>, et Virg. Ge. IV, 382. +—<i>Tethys</i>, Oceani soror et conjux. +—<i>sæva</i>, maris epith. ut alibi <i>alta</i>, <i>cana</i>, +<i>vaga Tethys</i>. +—<i>Calpen ferit</i>, cf. Lucan. I, 554. +—<a name = "not5_396" id = "not5_396" href = +"#line5_396">396.</a> <i>Herculeam</i>, quia una ex columnis +Herculis. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_141">I, 141</a>. +—<a name = "not5_397" id = "not5_397" href = +"#line5_397">397.</a> <i>pelagus</i>, fretum Gaditanum, ut <a class += "crossref" href = "#line5_400">v. 400</a> <i>gurges</i>. +—<i>latrantibus undis</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#not3_471">ad III, 471</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_398" id = "not5_398" href = "#line5_398">398.</a> +<i>Dant gemitum scopuli</i>, στόνῳ βρέμουσι δ᾽ ἀμφιπλῆγες ἀκταὶ Sophocl. +Antig. v. 603; Ὄχθαι δ᾽ ἀμφὶ περὶ μεγάλ᾽ ἴαχον, Hom. Il. φ, 10. +—<a name = "not5_399" id = "not5_399" href = +"#line5_399">399.</a> Hyperbole, qualis <a class = "crossref" href += "bookIX.html#line9_468">IX, 468, 469</a>, et <a class = "crossref" +href = "bookXVII.html#line17_596">XVII, 596</a>; vid. Burm. ad Val. Fl. +II, 620. +—<i>Tartessos</i>, cf. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#not3_399">ad III, 399</a>. +—<a name = "not5_400" id = "not5_400" href = +"#line5_400">400.</a> <i>non parvo gurgite</i>, Herculeo freto. +—<i>divisus</i> a Colpe. +—<i>Lixus</i>, fl. et urbs; vid. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#not3_258">ad III, 258</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_401" id = "line5_401"> </a> +Ante omnes jaculo tacitas fallente per auras</p> +<p><a name = "line5_402" id = "line5_402"> </a> +Obcumbit Bogus, infaustum qui primus ad amnem</p> +<p><a name = "line5_403" id = "line5_403"> </a> +Ticini rapidam in Rutulos contorserat hastam.</p> +<p><a name = "line5_404" id = "line5_404"> </a> +Ille sibi longam Clotho; turbamque nepotum</p> +<span class = "pagenum">324</span> +<span class = "linenum">405</span> +<p><a name = "line5_405" id = "line5_405"> </a> +Crediderat, <a href = "#var5_405">vanis</a> deceptus in alite +signis.</p> +<p><a name = "line5_406" id = "line5_406"> </a> +Sed non augurio <a href = "#var5_406">Parcarum inpellere metas</a></p> +<p><a name = "line5_407" id = "line5_407"> </a> +Concessum cuiquam: ruit inter tela cruentis</p> +<p><a name = "line5_408" id = "line5_408"> </a> +Suspiciens oculis cælum, Superosque reposcit</p> +<p><a name = "line5_409" id = "line5_409"> </a> +Tempora promissæ media jam morte senectæ.</p> +<span class = "linenum">410</span> +<p><a name = "line5_410" id = "line5_410"> </a> +Nec <a href = "#var5_410">Pagaso</a> exsultare datur, ne inpune +relictum</p> +<p><a name = "line5_411" id = "line5_411"> </a> +Consulis ante oculos <a href = "#var5_411">vita</a> spoliasse +Libonem.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_401" id = "not5_401" href = "#line5_401">401</a> <a name += "not5_402" id = "not5_402" href = "#line5_401">sqq.</a> +Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_131">IV, 131 +seq.</a> +—<i>jaculo fallente</i>, ut ap. Virg. Æn. X, 754, ubi vid. +Heyne. Sic <i>tacita penna</i> <a class = "crossref" href = +"#line5_446">v. 446</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_404" id = "not5_404" href = "#line5_404">404.</a> +Imitat. Virg. Æn. X, 548 sq. +—<i>Clotho</i>, vitæ filum, quod Clotho κλώθειν, nere +<span class = "pagenum notes">324</span> +credebatur. +—<a name = "not5_405" id = "not5_405" href = +"#line5_405">405.</a> <i>vanis in alite signis</i>, vano augurio. +Cf. XIII, 820.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_406" id = "not5_406" href = "#line5_406">406.</a> +Orationis color qualis ap. Hom. Iliad. β, 858 sq.; Virg. Æn. VII, 756; +IX, 327, 328; ad quæ loca vid. Heyne et Cerda. +—<i>metas Parcarum</i>, terminum vitæ fatalem, ut <i>metas +mortis</i>, <i>ævi</i>, etc.; cf. V.L. +—<i>inpellere</i>, propellere, procul amovere, prorogare. +—<i>augurio</i> et ejus interpretatione. +—<a name = "not5_407" id = "not5_407" href = +"#line5_407">407.</a> <i>cruentis</i>, iratis, vel pro +<i>cruentus</i>, cruoris cupidus.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_410" id = "not5_410" href = "#line5_410">410.</a> +Cf. Virg. Æn. X, 550. +—<i>ne</i> possit esse pro <i>ne quidem</i>, vid. Davis. ad Cic. +Fin. I, 16, et Burm. ad Sueton. Aug. 35. Sed præstat adcipere pro +<i>nedum</i>, μήτι, μὴ γὰρ, μὴ δῆτα, μὴ οἷον, μὴ ὅτι, et jungere cum +verbis. +—<a name = "not5_411" id = "not5_411" href = +"#line5_411">411.</a> <i>Consulis ante oculos</i>, quæ summa Pagasi +audacia erat, et digna quæ puniretur. Sic τὸ <i>ne</i> occurrit ap. Cic. +ad Div. IX, extr. et Verr. IV, 23; conf. Gron. ad Liv. III, 52, extr. et +Cort. ad Sallust. b. Cat. 11, fin. +—<i>Libo</i> cognomen Scriboniæ gentis, de qua vid. Ern. clav. +Cic., Indices Tac. et Livii, et, quos Dausq. laudat Prop. IV, <span +class = "smallcaps">ii</span>, 31; Sen. Ep. 70; Plin. XXXVI, 15; Eutrop. +II, 9, extr. Dion. et Cassiod.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_412" id = "line5_412"> </a> +Laurigeris decus illud avis <a href = "#var5_412">navaque</a> +juventa</p> +<p><a name = "line5_413" id = "line5_413"> </a> +Florebat: sed Massylus subciderat ensis</p> +<p><a name = "line5_414" id = "line5_414"> </a> +Pubescente caput mala, properoque virentes</p> +<span class = "linenum">415</span> +<p><a name = "line5_415" id = "line5_415"> </a> +Delerat leto bellator barbarus annos.</p> +<p><a name = "line5_416" id = "line5_416"> </a> +Flaminium inplorasse tamen jam <a href = "#var5_416">morte +suprema</a></p> +<p><a name = "line5_417" id = "line5_417"> </a> +Haud frustra fuit: avulsa est <a href = "#var5_417">nam</a> protinus +hosti</p> +<span class = "pagenum">325</span> +<p><a name = "line5_418" id = "line5_418"> </a> +Ore simul cervix; juvit punire feroci</p> +<p><a name = "line5_419" id = "line5_419"> </a> +<a href = "#var5_419">Victorem</a> exemplo, et monstratum reddere +letum.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_412" id = "not5_412" href = "#line5_412">412.</a> +<i>Laurigeris avis</i>, majoribus +<span class = "pagenum notes">325</span> +triumphalibus. +—<i>decus</i> Italiæ, ut ap. Virg. Æn. XI, 508. Juventutis notio +variis modis declaratur.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_418" id = "not5_418" href = "#line5_418">418</a> <a name += "not5_419" id = "not5_419" href = "#line5_418">sq.</a> +<i>Ore simul</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#not3_268">ad III, 268</a>. +—<i>juvit punire Victorem</i> audaci, quod ille præbuerat, +exemplo, et eodem leti genere, quod ipse monstraverat, quo Libonem +adfecerat. +—<i>feroci exemplo</i>, crudeli morte, avulsa nimirum cervice: +nisi mavis jungi <i>victorem feroci exemplo</i> h.e. simpl. ferocem, +sævum, quasi dicas exemplar victoris ferocis; Ern. Sed hæc ratio durior +est, et h.l. <i>monstratum letum</i> respondet <i>feroci +exemplo</i>.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">420</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_420" id = "line5_420"> </a> +Quis Deus, o Musæ, paribus tot funera verbis</p> +<p><a name = "line5_421" id = "line5_421"> </a> +<a href = "#var5_421">Evolvat</a>, tantisque umbris in carmine digna</p> +<p><a name = "line5_422" id = "line5_422"> </a> +Quis lamenta ferat? certantes laude cadendi</p> +<p><a name = "line5_423" id = "line5_423"> </a> +Primævos juvenes, mortisque in <a href = "#var5_423">limine +cruda</a></p> +<p><a name = "line5_424" id = "line5_424"> </a> +Facta virum, et fixis rabiem <a href = "#var5_424">sub pectore</a> +telis?</p> +<span class = "linenum">425</span> +<p><a name = "line5_425" id = "line5_425"> </a> +Sternitur alternus vastis concursibus hostis:</p> +<p><a name = "line5_426" id = "line5_426"> </a> +Nec spoliare vacat, prædæque advertere mentem.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_420" id = "not5_420" href = "#line5_420">420.</a> +Imitat. Virg. Æn. II, 6...8, et 361 seq. +—Cf. sup. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_650">II, +650 seq.</a> +—<a name = "not5_421" id = "not5_421" href = +"#line5_421">421.</a> <i>tantis umbris</i>, tantorum virorum morti, +cf. <a class = "crossref missing" href = "bookVIII.html#not8_145" title += "recte 145">ad VIII, 146</a>. +—<a name = "not5_423" id = "not5_423" href = +"#line5_423">423,</a> <a name = "not5_424" id = "not5_424" href = +"#line5_424">424.</a> <i>cruda facta</i>, vid. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#not1_405">ad I, 405</a>, et observa h.l. copiam +verborum.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_427" id = "line5_427"> </a> +Urget amor cædum, clausis dum detinet hostem</p> +<p><a name = "line5_428" id = "line5_428"> </a> +Fraternum castris vulnus, funditque ruitque</p> +<p><a name = "line5_429" id = "line5_429"> </a> +Nunc jaculis, nunc <a href = "#var5_429">ense</a>, modo inter millia +consul</p> +<span class = "linenum">430</span> +<p><a name = "line5_430" id = "line5_430"> </a> +Bellantum conspectus equo, modo Marte feroci</p> +<p><a name = "line5_431" id = "line5_431"> </a> +Ante aquilas et signa pedes. Fluit <a href = "#var5_431">inpia</a> +rivis</p> +<p><a name = "line5_432" id = "line5_432"> </a> +Sanguineis vallis, tumulique et concava saxa</p> +<span class = "pagenum">326</span> +<p><a name = "line5_433" id = "line5_433"> </a> +Armorum sonitus, flatusque imitantur equorum.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_427" id = "not5_427" href = "#line5_427">427.</a> +<i>hostem</i>, Hannibalem. +—<a name = "not5_431" id = "not5_431" href = +"#line5_431">431,</a> <a name = "not5_432" id = "not5_432" href = +"#line5_432">432.</a> <i>inpia vallis</i>, Lefeb. dicta videtur, ut +<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_48">lib. VII, +v. 48</a>; <i>porta scelerata</i> (propter cædem Fabiorum, qui ea +exierant) et ap. Stat. Th. VIII, 141, <i>currus humus inpia sorbet</i>. +Drak. quoniam gentilem Romanorum sanguinem tam avide bibit, quod Africa +non nisi <i>invita</i> fecisse dicitur <a class = "crossref" href = +"bookXVII.html#line17_417">XVII, 417</a>. Omnino tenendum est, +<i>inpia</i> poetis etiam dici tristia, noxia, abominanda, v.c. Ovid. +Am. I, <span class = "smallcaps">viii</span>, 104; Plaut. Most. II, +<span class = "smallcaps">ii</span>, 73; Horat. Od. II, <span class = +"smallcaps">xvii</span>, 22, ubi vid. Jani et Lambin. Similiter +<i>inprobus</i>, ap. +<span class = "pagenum notes">326</span> +Virg. Ge. I, 119, 388, 431; Æn. II, 80; IV, 412, al. +—<a name = "not5_433" id = "not5_433" href = +"#line5_433">433.</a> <i>imitantur</i>, ut ap. Virg. Ge. IV, 72, +unde Echo ibid. v. 50, et Horat. Od. I, <span class = +"smallcaps">xii</span>, 4; <span class = +"smallcaps">xx</span>, 8; <i>vocis imago</i> dicitur. +—<i>flatus</i>, ut ap. Virg. Æn. XI, 911, «flatusque audivit +equorum.»</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_434" id = "line5_434"> </a> +Miscebat campum, membrorum in prælia portans</p> +<span class = "linenum">435</span> +<p><a name = "line5_435" id = "line5_435"> </a> +Celsius humano robur, visaque paventes</p> +<p><a name = "line5_436" id = "line5_436"> </a> +Mole gigantei vertebat corporis alas</p> +<p><a name = "line5_437" id = "line5_437"> </a> +Othrys Marmarides: lati super agmen utrumque</p> +<p><a name = "line5_438" id = "line5_438"> </a> +Ingens tollebant humeri caput: hirtaque torvæ</p> +<p><a name = "line5_439" id = "line5_439"> </a> +Frontis cæsaries, et crinibus æmula barba</p> +<span class = "linenum">440</span> +<p><a name = "line5_440" id = "line5_440"> </a> +Umbrabat rictus; squalore <a href = "#var5_440">huic</a> hispida +diro,</p> +<p><a name = "line5_441" id = "line5_441"> </a> +Et villosa feris horrebant pectora sætis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_434" id = "not5_434" href = "#line5_434">434</a> <a name += "not5_435" id = "not5_435" href = "#line5_434">sq.</a> +<i>Miscebat campum</i>, h.e. prælia, vel agmina in campo, vid. <a class += "crossref" href = "bookI.html#not1_69">ad I, 69</a>, et Heyne ad +Virg. Æn. X, 721. +—<a name = "not5_437" id = "not5_437" href = +"#line5_437">437.</a> <i>Othrys</i>, mons, et h.l. magnæ molis +homo, cujus species, luxurioso ornatu depicta, non minus terribilis, +quam Cryxi sup. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_250">IV, +250 sq.</a>, <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_277">277 +sq.</a> +—<a name = "not5_440" id = "not5_440" href = +"#line5_440">440.</a> <i>hispida</i> et <i>villosa pectora +sætis</i>, ut Caci, ap. Virg. Æn. VIII, 266; λάσιον κῆρ, στήθεα λασία et +λαχνήεντα, ap. Hom. Iliad. α, 189; β, 743 et 851, ad quæ loca vid. +Kœppen.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_442" id = "line5_442"> </a> +Adspirare viro propioremque addere <a href = "#var5_442">Martem</a></p> +<p><a name = "line5_443" id = "line5_443"> </a> +Haud <a href = "#var5_443">ausum</a> cuiquam: laxo ceu bellua campo,</p> +<p><a name = "line5_444" id = "line5_444"> </a> +Incessebatur <a href = "#var5_444">tutis</a> ex agmine telis.</p> +<span class = "linenum">445</span> +<p><a name = "line5_445" id = "line5_445"> </a> +Tandem, vesanos palantum in terga ferenti</p> +<p><a name = "line5_446" id = "line5_446"> </a> +Cum fremitu vultus, tacita per nubila penna</p> +<p><a name = "line5_447" id = "line5_447"> </a> +Intravit torvum Gortynia lumen arundo,</p> +<p><a name = "line5_448" id = "line5_448"> </a> +Avertitque virum. Fugientis ad agmina consul</p> +<p><a name = "line5_449" id = "line5_449"> </a> +Intorquet tergo jaculum, quod tegmine nudas</p> +<span class = "linenum">450</span> +<p><a name = "line5_450" id = "line5_450"> </a> +<a href = "#var5_450">Inrupit</a> costas, hirtoque <a href = +"#var5_450">a pectore</a> primum</p> +<span class = "pagenum">327</span> +<p><a name = "line5_451" id = "line5_451"> </a> +Mucronem ostendit: <a href = "#var5_451">rapidus</a> convellere +tentat</p> +<p><a name = "line5_452" id = "line5_452"> </a> +Qua nasci ferrum fulgenti cuspide cernit,</p> +<p><a name = "line5_453" id = "line5_453"> </a> +Donec, abundanter defuso sanguine, late</p> +<p><a name = "line5_454" id = "line5_454"> </a> +Procubuit moriens, <a href = "#var5_454">et telum vulnere +pressit</a>:</p> +<span class = "linenum">455</span> +<p><a name = "line5_455" id = "line5_455"> </a> +Spiritus exundans vicinum pulvere moto</p> +<p><a name = "line5_456" id = "line5_456"> </a> +Perflavit campum, et nubem dispersit in auras.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_442" id = "not5_442" href = "#line5_442">442...</a> +<a name = "not5_444" id = "not5_444" href = "#line5_444">444.</a> +Comparant <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_611">IX, +611</a>, et, quem Silius utroque loco expressit, Virg. Æ. X, 712 +sq.; cf. sup. <a class = "crossref" href = "#not5_269">ad +v. 269</a>. +—<i>propiorem addere Martem</i>, cominus pugnare. +—<i>tutis</i>, ex tuto remotoque loco emissis.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_445" id = "not5_445" href = "#line5_445">445.</a> +<i>palantum</i>, fugientium Romanorum. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#not2_162">ad II, 162</a>. +—<a name = "not5_446" id = "not5_446" href = +"#line5_446">446.</a> <i>tacita penna</i>, vid. sup. <a class = +"crossref" href = "#not5_401">ad v. 401</a>. +—<a name = "not5_447" id = "not5_447" href = +"#line5_447">447.</a> <i>Intravit</i>, penetravit. +—<i>Gortynia arundo</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#not2_90">ad II, 90</a>, <a class = "crossref" href = +"bookII.html#line2_101">101</a>. +—<a name = "not5_450" id = "not5_450" href = +"#line5_450">450.</a> <i>a pectore</i>, e pectore prominentem, +<span class = "pagenum notes">327</span> +exstantem, ut contra <i>a tergo</i> <a class = "crossref" href = +"bookII.html#line2_120">II, 120</a>. +—<a name = "not5_452" id = "not5_452" href = +"#line5_452">452.</a> <i>nasci</i>, se ostendere, adparere, +exstare, prominere. +—<a name = "not5_453" id = "not5_453" href = +"#line5_453">453.</a> <i>late Procubuit moriens</i>, κεῖτο μέγας +μεγαλωστὶ, Hom. Iliad. π, 776; ς, 26; Odyss. ω, 40. +—<a name = "not5_454" id = "not5_454" href = +"#line5_454">454.</a> <i>telum vulnere pressit</i>, ut <i>ore</i> +sup. <a class = "crossref" href = "#line5_332">v. 332</a>, vel +<i>ore tenet presso</i> <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_719">VII, 719</a>, corpori vulnerato inpressit, vel +denique vulnere condidit, texit, ut ap. Virg. Æn. IV, 147; IX, 612, +al.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_457" id = "line5_457"> </a> +Nec minor interea tumulis silvisque fremebat</p> +<p><a name = "line5_458" id = "line5_458"> </a> +<a href = "#var5_458">Diversis</a> Mavors, variaque per ardua pugna,</p> +<p><a name = "line5_459" id = "line5_459"> </a> +Et saxa et dumi rorantes cæde <a href = "#var5_459">nitebant</a>.</p> +<span class = "linenum">460</span> +<p><a name = "line5_460" id = "line5_460"> </a> +Exitium trepidis, letique et stragis acerbæ</p> +<p><a name = "line5_461" id = "line5_461"> </a> +Causa Sychæus erat: Murranum ille eminus hasta</p> +<p><a name = "line5_462" id = "line5_462"> </a> +Perculerat; quo non alius, quum bella silerent,</p> +<p><a name = "line5_463" id = "line5_463"> </a> +Dulcius <a href = "#var5_463">Œagrios</a> pulsabat pectine nervos.</p> +<p><a name = "line5_464" id = "line5_464"> </a> +Obcubuit silva in magna, patriosque sub ipso</p> +<span class = "linenum">465</span> +<p><a name = "line5_465" id = "line5_465"> </a> +Quæsivit montes leto, ac <a href = "#var5_465">felicia Baccho</a></p> +<span class = "pagenum">328</span> +<p><a name = "line5_466" id = "line5_466"> </a> +Æquana, et Zephyro Surrentum molle salubri.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_461" id = "not5_461" href = "#line5_461">461.</a> +<i>Sychæus</i>, cf. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#line3_245">III, 245 seqq.</a> +—<a name = "not5_463" id = "not5_463" href = +"#line5_463">463.</a> <i>nervos Œagrios</i>, lyram, qualis erat +Orpheo Thraci: nam Œagrus Orphei pater, (vid. Hyg. f. 14; Ovid. in Ibid. +482; Apol. I, 25, et alios ap. Dausq.) vel certe Thraciæ rex.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_465" id = "not5_465" href = "#line5_465">465.</a> +<i>quæsivit montes patrios</i>, quia oculus morientis vix adhuc res +externas cognoscere potest. +—<i>felicia Baccho</i>, feracia uvis, vid. <a class = "crossref" +href = "bookIV.html#not4_357">ad IV, 357</a>. Surrentini colles +vitiferi, et vinum Surrent. in generosis Italiæ; vid. Stat. l.c. +v. 4 sq.; Plin. XIV, 8; XXIII, 1; Hor. Sat. II, <span +class = "smallcaps">iv</span>, 55; Ovid. Met. XV, 710, et Martial. +<span class = "pagenum notes">328</span> +XIII, 110. +—<a name = "not5_466" id = "not5_466" href = +"#line5_466">466.</a> <i>Surrentum</i>, Murrani patria, urbs +Campaniæ maritima (hod. <i>Sorrento</i>), prope quam est vicus Æquensis, +unde h.l. <i>Æquana</i>, scilicet juga; vid. Cluver. Ital. ant. +IV, 3, pag. 1161, et Holsten. in Ortel. pag. 6; Locus class. est +Stat. Silv. II, 2, tot. +—<i>molle Zephyro</i>, cf. Stat. l.l. v. 26 sq.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_467" id = "line5_467"> </a> +Addiderat misero comitem, pugnæque ferocis</p> +<p><a name = "line5_468" id = "line5_468"> </a> +Gaudebat tristi victor novitate Sychæus.</p> +<p><a name = "line5_469" id = "line5_469"> </a> +Palantes nam dum sequitur, pervaserat altam</p> +<span class = "linenum">470</span> +<p><a name = "line5_470" id = "line5_470"> </a> +In silvam, et priscæ <a href = "#var5_470">reclinis</a> ab ictibus +ulmi</p> +<p><a name = "line5_471" id = "line5_471"> </a> +Terga tuebatur trunco, frustraque relictos</p> +<p><a name = "line5_472" id = "line5_472"> </a> +Tauranus comites suprema voce ciebat.</p> +<p><a name = "line5_473" id = "line5_473"> </a> +Transegit juvenem, ac perfossis incita membris</p> +<p><a name = "line5_474" id = "line5_474"> </a> +<a href = "#var5_474">Hæsit</a> in obposito cuspis Sidonia ligno.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_467" id = "not5_467" href = "#line5_467">467.</a> +<i>Addiderat misero</i> Murrano <i>comitem</i> mortis Tauranum, ut apud +Virgil. Æneid. XII, 362. +—<a name = "not5_468" id = "not5_468" href = +"#line5_468">468.</a> <i>novitate</i>, insolentia <i>pugnæ</i> ac +cædis, quæ <a class = "crossref" href = "#line5_473">v. 473, +474</a>, describitur.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_471" id = "not5_471" href = "#line5_471">471.</a> +<i>Tauranus, reclinis trunco priscæ ulmi... frustraque ciebat comites +relictos</i>, quos sequutus, sed nondum adsequutus erat; Lenz.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">475</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_475" id = "line5_475"> </a> +<a href = "#var5_475">Quid vobis?</a> quænam ira Deûm, vel mente +sinistra</p> +<p><a name = "line5_476" id = "line5_476"> </a> +Quæ sedit formido, viri? qui, Marte relicto,</p> +<p><a name = "line5_477" id = "line5_477"> </a> +Ramorum quæsistis opem: non æquus in <a href = "#var5_477">artis</a></p> +<span class = "pagenum">329</span> +<p><a name = "line5_478" id = "line5_478"> </a> +Nimirum rebus suasor metus: <a href = "#var5_479">arguit asper</a></p> +<p><a name = "line5_479" id = "line5_479"> </a> +<a href = "#var5_479">Exitus eventu pravi consulta timoris.</a></p> +<span class = "linenum">480</span> +<p><a name = "line5_480" id = "line5_480"> </a> +Annosa excelsos tendebat <a href = "#var5_480">in</a> æthera ramos</p> +<p><a name = "line5_481" id = "line5_481"> </a> +<a href = "#var5_481">Æsculus</a>, umbrosum magnas super ardua +silvas</p> +<p><a name = "line5_482" id = "line5_482"> </a> +Nubibus insertans altis caput, instar, aperto</p> +<p><a name = "line5_483" id = "line5_483"> </a> +Si staret campo, nemoris, lateque <a href = "#var5_483">tenebat</a></p> +<p><a name = "line5_484" id = "line5_484"> </a> +Frondosi <a href = "#var5_484">nigra</a> tellurem roboris umbra.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_475" id = "not5_475" href = "#line5_475">475.</a> +Commentum poetæ, ad quod lectores prologo quodam præparavit, ad animos +eorum rerum varietate excitandos, et ad magnitudinem formidinis +adumbrandam aptissimum. Conf. <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_667">VII, 667 sq.</a> et, ne totam hanc scenam +ab ipsa rerum natura narrationisque probabilitate alienam, vel adeo +absurdam censeas, Tac. Ann. II, 17, extr. ubi timor idem intutum +subfugium suasisse dicitur Cheruscis, quorum «quidam turpi fuga in summa +arborum nisi, ramisque se occultantes, admotis sagittariis, per +ludibrium figebantur; alios prorutæ arbores adflixere.» Ibid. Gronov. +locum simil. Dionis laudavit. +—<a name = "not5_476" id = "not5_476" href = +"#line5_476">476.</a> <i>Marte</i> pro campo. +—<a name = "not5_477" id = "not5_477" href = +"#line5_477">477.</a> <i>Non æquus</i>, iniquus, malus, vel noxius +(vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_260">ad III, +260</a>). +<span class = "pagenum notes">329</span> +—<a name = "not5_478" id = "not5_478" href = +"#line5_478">478.</a> <i>suasor metus</i>, ut, monente Drak. +<i>Pessimus in dubiis augur timor</i>, ap. Stat. Th. III, 6, ubi +vid. Barth.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">485</span> +<p><a name = "line5_485" id = "line5_485"> </a> +Par juxta quercus, longum molita per ævum</p> +<p><a name = "line5_486" id = "line5_486"> </a> +Vertice canenti proferre sub astra cacumen,</p> +<p><a name = "line5_487" id = "line5_487"> </a> +Diffusas patulo laxabat stipite frondes,</p> +<p><a name = "line5_488" id = "line5_488"> </a> +Umbrabatque coma summi fastigia montis.</p> +<p><a name = "line5_489" id = "line5_489"> </a> +Huc <a href = "#var5_489">Hennæa</a> cohors, Triquetris quam miserat +oris</p> +<span class = "linenum">490</span> +<p><a name = "line5_490" id = "line5_490"> </a> +Rex, Arethusa, tuus, defendere nescia <a href = +"#var5_490">morti</a></p> +<span class = "pagenum">330</span> +<p><a name = "line5_491" id = "line5_491"> </a> +Dedecus, et mentem nimio mutata pavore,</p> +<p><a name = "line5_492" id = "line5_492"> </a> +Certatim sese tulit, adscendensque vicissim</p> +<p><a name = "line5_493" id = "line5_493"> </a> +Pressit nutantes incerto pondere ramos.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_485" id = "not5_485" href = "#line5_485">485.</a> +<i>molita</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_645">ad I, 645</a>. +—<a name = "not5_486" id = "not5_486" href = +"#line5_486">486.</a> <i>Vertice canenti</i>, ob senectutem. +—<a name = "not5_488" id = "not5_488" href = +"#line5_488">488.</a> <i>coma</i>, conf. <a class = "crossref" href += "bookIV.html#not4_682">ad IV, 682</a>. Ceterum in toto h.l. a +v. 480... 488, expende varios altitudinis designandæ modos.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_489" id = "not5_489" href = "#line5_489">489.</a> +Poeta, ne Romanorum virtuti labem adspergeret, Siculos, auxilio ipsis ab +Hierone rege, sed, Livio teste, post hanc demum pugnam (vid. <a class = +"crossref" href = "bookVIII.html#not8_613">ad VIII, 613 sq.</a>) missos, +præ metu in arbores adscendisse comminiscitur. +—<i>Hennæa</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_93">ad I, 93</a>. +—<i>Triquetra</i>, nomen Siciliæ, a tribus promont. ut +<i>Trinacria</i>, vel a figura potius triquetra, teste Plin. +III, 8, pr. <i>Triquedram</i> a tribus quadris dicendam putabat +Schol. ad Hor. Sat. II, <span class = "smallcaps">vi</span>, 55; conf. +Quintil. I, <span class = "smallcaps">vi</span>, 30. +—<a name = "not5_490" id = "not5_490" href = +"#line5_490">490.</a> <i>Arethusa</i>, notus Siciliæ fons ad +Syracusas; vid. <a class = "crossref" href = "bookXIV.html#not14_53">ad +XIV, 53 sqq.</a> +—<i>defendere</i>, arcere, prohibere, propulsare, ut passim, vid. +Drak. ad VII, 170, et XIII, 99. <i>Defendere dedecus morti</i>, a morte +avertere, ut <i>dedecus leto arcere</i> <a class = "crossref" href = +"bookIX.html#line9_370">IX, 370</a>, vel pro, defendere mortem a +dedecore h.e. fortiter in pugna cadere. Sic ἀρῆξαι φόνον τέκνοις, dixit +Eurip. in Med. et ἀμύνειν νηυσὶ πῦρ, Hom. Iliad. ι, 435; ἀρὴν ἑτάροισιν +ἀμύναι, Iliad. μ, 334; ἀνδράσι λοιγὸν ἀμύναι, Iliad. ο, 736; conf. et +Odyss. θ, 525; Heyne ad Virg. Ecl. VII, 47; Jani et Lamb. ad Hor. Od. +I, <span class = "smallcaps">xvii</span>, 3; Intpp. ad Plaut. +Mostell. IV, <span class = "smallcaps">ii</span>, 20, et inpr. Heins. ad +Ovid. Her. V, 16, et ad Claud. Cons. Stilic. III, 171. +<span class = "pagenum notes">330</span> +—<a name = "not5_491" id = "not5_491" href = +"#line5_491">491.</a> <i>mentem mutata</i>, ἀλλοιόφρων, ἔκφρων, +Schmid.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_494" id = "line5_494"> </a> +<a href = "#var5_494">Mox</a> alius super, atque alius consistere +tuto</p> +<span class = "linenum">495</span> +<p><a name = "line5_495" id = "line5_495"> </a> +Dum certant, pars excussi; nam fragmine putri</p> +<p><a name = "line5_496" id = "line5_496"> </a> +Ramorum, et senio male fida fefellerat arbor:</p> +<p><a name = "line5_497" id = "line5_497"> </a> +Pars trepidi celso inter tela cacumine pendent.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_495" id = "not5_495" href = "#line5_495">495.</a> +<i>pars excussi</i>, collective et respectu generis nobilioris, ut +<i>mixti cohors</i> <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#line8_489">VIII, 489</a>; <i>pars inplevere divisi</i> +<a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_301">IX, 301</a>; <i>animæ, +qui</i> <a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_503">XV, +503</a>; τέκεα ἐπαναβοῶντες pro ὑιοὶ ἐπ. ap. Aristoph. Plut. v. 292 +(ubi Küster hanc constructionem πρὸς τὸ σημαινόμενον, non πρὸς τὸ ῥητὸν, +aliis exemplis illustrat) <i>dextera, quem</i> inf. <a class = "crossref +missing" href = "bookX.html#line10_306" title = "recte 306">X, 307</a>, ubi vid. Drak. Conf. Gronov. ad Liv. I, 59; +XXIX, 12, ad Sen. Herc. fur. 1157, et Obss. I, 16; Intpp. ad +Valerium Flaccum I, 15.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_498" id = "line5_498"> </a> +Turbatos <a href = "#var5_498">una</a> properans consumere peste</p> +<p><a name = "line5_499" id = "line5_499"> </a> +Conripit æratam jam dudum <a href = "#var5_499">in bella</a> +bipennem,</p> +<span class = "linenum">500</span> +<p><a name = "line5_500" id = "line5_500"> </a> +Deposito clipeo mutatus tela, Sychæus.</p> +<p><a name = "line5_501" id = "line5_501"> </a> +Incumbunt sociæ dextræ, magnoque fragore</p> +<p><a name = "line5_502" id = "line5_502"> </a> +Pulsa gemit, crebris subcumbens ictibus, arbos.</p> +<p><a name = "line5_503" id = "line5_503"> </a> +Fluctuat infelix concusso stipite turba;</p> +<p><a name = "line5_504" id = "line5_504"> </a> +Ceu Zephyrus quatit antiquos ubi flamine lucos,</p> +<span class = "pagenum">331</span> +<span class = "linenum">505</span> +<p><a name = "line5_505" id = "line5_505"> </a> +<a href = "#var5_505">Fronde</a> super tremuli vix tota cacuminis +hærens</p> +<p><a name = "line5_506" id = "line5_506"> </a> +<a href = "#var5_506">Jactatur</a>, nido pariter nutante, volucris.</p> +<p><a name = "line5_507" id = "line5_507"> </a> +Procubuit tandem multa devicta securi</p> +<p><a name = "line5_508" id = "line5_508"> </a> +Subfugium infelix miseris, et inhospita quercus,</p> +<p><a name = "line5_509" id = "line5_509"> </a> +Elisitque <a href = "#var5_509">virum spatiosa membra ruina</a>.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_499" id = "not5_499" href = "#line5_499">499.</a> +<i>æratam</i>, ære præfixam, <i>in bella</i>, ad belli usum, ut <i>ærata +securis</i>, ap. Virg. Æn. XI, 656. Ita et interpretatur V. D. in +<i>Allgem. Lit. Zeit.</i> a. 1796, N. 139.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_501" id = "not5_501" href = "#line5_501">501</a> <a name += "not5_502" id = "not5_502" href = "#line5_501">sqq.</a> +Silio ante oculos fuisse videtur locus Virg. Æn. II, 626 sq., cujus +tamen pulchritudinem non adsecutus est. Verba <i>vix tota hærens</i> et +<i>nido pariter nutante</i> argute ac frigide dicta notat Ill. +Ernesti.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_504" id = "not5_504" href = "#line5_504">504</a> <a name += "not5_505" id = "not5_505" href = "#line5_504">sqq.</a> +Conf. Virg. Ge. II, 209. +<span class = "pagenum notes">331</span> +—<a name = "not5_508" id = "not5_508" href = +"#line5_508">508.</a> <i>inhospita quercus</i>, quæ parum tutum +præbuit refugium.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">510</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_510" id = "line5_510"> </a> +Inde aliæ cladum facies: contermina cædis</p> +<p><a name = "line5_511" id = "line5_511"> </a> +Conlucet, rapidoque involvitur æsculus igni.</p> +<p><a name = "line5_512" id = "line5_512"> </a> +Jamque inter frondes, arenti robore gliscens</p> +<p><a name = "line5_513" id = "line5_513"> </a> +<a href = "#var5_513">Verticibus</a> sævis, torquet Vulcanus anhelos</p> +<p><a name = "line5_514" id = "line5_514"> </a> +Cum fervore globos flammarum, et <a href = "#var5_514">culmina +torret</a>.</p> +<span class = "linenum">515</span> +<p><a name = "line5_515" id = "line5_515"> </a> +Nec tela interea cessant: <a href = "#var5_515">semiusta</a> +gementum,</p> +<p><a name = "line5_516" id = "line5_516"> </a> +Atque amplexa cadunt ardentes corpora ramos.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_510" id = "not5_510" href = "#line5_510">510.</a> +Imitat. Virg. Georg. II, 303 sq. +—<i>cladum</i> vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_41">ad I, 41</a>. +—<i>facies</i> vid. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_591">ad IV, 591</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_513" id = "not5_513" href = "#line5_513">513.</a> +<i>Verticibus</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookII.html#line2_631">II, 631</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_517" id = "line5_517"> </a> +Hæc inter miseranda virum certamina consul</p> +<p><a name = "line5_518" id = "line5_518"> </a> +Ecce aderat, volvens iram exitiumque Sychæo.</p> +<p><a name = "line5_519" id = "line5_519"> </a> +At juvenis <a href = "#var5_519">dubio</a> tantæ discrimine pugnæ</p> +<span class = "linenum">520</span> +<p><a name = "line5_520" id = "line5_520"> </a> +Occupat <a href = "#var5_520">eventum</a> telo tentare priorem;</p> +<p><a name = "line5_521" id = "line5_521"> </a> +Cui medio leviter clipeo stetit æris in ora</p> +<p><a name = "line5_522" id = "line5_522"> </a> +Cuspis, et obpositas vetita est tramittere crates.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_518" id = "not5_518" href = "#line5_518">518.</a> +<i>volvens</i>, moliens, machinans; (vid. Heyne ad Virg. Æn. I, 9, +et 23.) vel volvens animo, pectore, <i>volutans</i>; vid. Ind. et conf. +sup. <a class = "crossref" href = "#line5_369">v. 369</a>. +<i>Bellum adversus nos volverat</i> dixit Tac. Ann. III, 38.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_520" id = "not5_520" href = "#line5_520">520.</a> +<i>Occupat</i>, etc. φθάνει πλήξας monente Heyn. ad Virg. Æn. XII, 300. +—<a name = "not5_521" id = "not5_521" href = +"#line5_521">521.</a> <i>æris ora</i>, ἄντυξ, ἴτυς χάλκειος. Conf. +Hom. Iliad. υ, 275, et sup. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#line4_290">IV, 290 seq.</a> +—<a name = "not5_522" id = "not5_522" href = +"#line5_522">522.</a> <i>vetita est</i>, non potuit. +—<i>crates</i> ut ap. +<span class = "pagenum notes">332</span> +Virg. Æn. VII, 633. Conf. Intpp. ad Val. Fl. III, 199. +—Cito tentat prius mortem Flaminio inferre telo; <i>Cui</i> +Sychæo, h.e. cujus cuspis stetit in Flaminii <i>clipeo medio</i>, <i>in +ora</i>, in summa superficie <i>æris</i>, et non potuit <i>tramittere +crates</i>, æris laminas; Lenz.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">332</span> +<p><a name = "line5_523" id = "line5_523"> </a> +Sed non et consul misso concredere telo</p> +<p><a name = "line5_524" id = "line5_524"> </a> +Fortunam optatæ cædis parat, <a href = "#var5_524">ac</a> latus ense</p> +<span class = "linenum">525</span> +<p><a name = "line5_525" id = "line5_525"> </a> +Haurit; nec crudæ tardarunt tegmina parmæ.</p> +<p><a name = "line5_526" id = "line5_526"> </a> +Labitur infelix, atque <a href = "#var5_526">adpetit</a> ore cruento</p> +<p><a name = "line5_527" id = "line5_527"> </a> +Tellurem exspirans: tum, diffundente per artus</p> +<p><a name = "line5_528" id = "line5_528"> </a> +Frigore se Stygio, manantem in viscera mortem</p> +<p><a name = "line5_529" id = "line5_529"> </a> +Adcipit, et longo componit lumina somno.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_525" id = "not5_525" href = "#line5_525">525.</a> +<i>Haurit latus ense</i>; vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_392">ad I, 392</a>. +—<i>crudæ</i>, e crudo corio.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_526" id = "not5_526" href = "#line5_526">526.</a> +<i>adpetit ore cruento Tellurem expirans</i>, ut alias <i>morsu +adprendere</i>, <i>mordere</i>, <i>mandere humum</i>, ὀδὰξ λάζεσθαι, seu +ἑλεῖν οὖδας, vel γαῖαν Hom. Iliad. β, 418, (ubi vid. Kœppen) λ, 748, al. +Conf. Heins. et Drak. ad h.l. et IX, 383; XVII, 264; Heyne in V.L. ad +Virg. Æn. X, 489; Jani et Lamb. ad Hor. Od. II, <span class = +"smallcaps">vii</span>, 12. +—<a name = "not5_527" id = "not5_527" href = +"#line5_527">527.</a> Cf. Virg. Æn. X, 745, 746. +—<a name = "not5_528" id = "not5_528" href = +"#line5_528">528.</a> <i>manantem in viscera mortem</i>, conf. +Virg. Cir. vers. 182. +—<a name = "not5_529" id = "not5_529" href = +"#line5_529">529.</a> <i>componit</i>, claudit, ut ap. Val. Flacc. +VII, 247, et inf. <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_204">VII, 204</a>; <a class = "crossref" href = +"bookX.html#line10_343">X, 343</a>. +—<i>longo somno</i> vid. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#not2_574">ad II, 574</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">530</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_530" id = "line5_530"> </a> +Atque ea dum variis permixtus tristia Mavors</p> +<p><a name = "line5_531" id = "line5_531"> </a> +Casibus alternat, jam castris Mago relictis,</p> +<p><a name = "line5_532" id = "line5_532"> </a> +Jam Libyæ ductor properantia signa citato</p> +<p><a name = "line5_533" id = "line5_533"> </a> +<a href = "#var5_533">Raptabant</a> cursu, et cessata reponere <a href = +"#var5_533">avebant</a></p> +<p><a name = "line5_534" id = "line5_534"> </a> +Tempora cæde virum, ac multo pensare cruore.</p> +<span class = "linenum">535</span> +<p><a name = "line5_535" id = "line5_535"> </a> +It globus intorquens nigranti turbine nubem</p> +<p><a name = "line5_536" id = "line5_536"> </a> +Pulveris, et surgit sublatis campus arenis,</p> +<p><a name = "line5_537" id = "line5_537"> </a> +Quaque ferens gressum flectit vestigia ductor,</p> +<p><a name = "line5_538" id = "line5_538"> </a> +Undanti circum tempestas acta procella</p> +<p><a name = "line5_539" id = "line5_539"> </a> +Volvitur, atque altos operit caligine montes.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_533" id = "not5_533" href = "#line5_533">533.</a> +<i>Raptabant</i>, cf. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_218">ad IV, 218</a>. +—<i>reponere</i>, ut <i>pensare</i>, restituere tanto majore +strage, ut <a class = "crossref" href = +"bookX.html#line10_487">X, 487</a>, et al. vid. Drak. +<i>cessata</i>, intermissa a cæde. +—<a name = "not5_534" id = "not5_534" href = +"#line5_534">534.</a> <i>pensare</i>, ut <a class = "crossref" href += "bookI.html#line1_534">I, 534</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_535" id = "not5_535" href = "#line5_535">535.</a> +Omnia in majus auxit. Cf. Virg. Æn. IX, 33. +—<i>nubem pulveris</i> cf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_311">ad I, 311</a>, et <a class = "crossref" href += "bookII.html#line2_174">II, 174</a>. +—<a name = "not5_536" id = "not5_536" href = +"#line5_536">536.</a> <i>campus</i>, propr. pulvis e campo. +—<a name = "not5_538" id = "not5_538" href = +"#line5_538">538.</a> <i>Undanti procella</i>, ut <i>pulveris +nube</i>, qui <i>undare</i> dicitur, ut flamma sup. <a class = +"crossref" href = "bookII.html#line2_631">II, 631</a>; στροφάλιγγι +κονίης.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">333</span> +<span class = "linenum">540</span> +<p><a name = "line5_540" id = "line5_540"> </a> +Obcubuere <a href = "#var5_540">femur</a> Fontanus, <a href = +"#var5_540">Buta</a> canorum</p> +<p><a name = "line5_541" id = "line5_541"> </a> +Transfixi guttur, pressoque e vulnere cuspis</p> +<p><a name = "line5_542" id = "line5_542"> </a> +Prospexit terga: hunc tristes <a href = "#var5_542">luxere</a> +Fregellæ</p> +<p><a name = "line5_543" id = "line5_543"> </a> +Multiplicem proavis, hunc mater Anagnia flevit.</p> +</div> + +<span class = "pagenum notes">333</span> +<p class = "notes"> +<a name = "not5_541" id = "not5_541" href = "#line5_541">541.</a> +Cuspis inpressæ sagittæ a tergo exstabat. Conf. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#line1_383">I, 383</a>, <a class = "crossref" +href = "bookI.html#line1_383">397</a>; <a class = "crossref" href = +"bookII.html#line2_120">II, 120</a>. +—<a name = "not5_542" id = "not5_542" href = +"#line5_542">542.</a> Similia loca, ubi silvis, mari, terræ +aliisque rebus inanimatis tristitia luctusque tribuitur, <a class = +"crossref" href = "bookVI.html#line6_284">VI, 284</a>; <a class = +"crossref" href = "bookXIV.html#line14_513">XIV, 513 sq.</a> et alia +laudant Drak. h.l. Cerda ad Virg. Æneid. VII, 759; Schwebel ad Bion. +I, 32, et Ill. Harles. Anthol. Gr. poet. p. 111. Conf. +<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_49">ad I, 49</a>, et +<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_463">III, 463</a>. +—<i>Fregellæ</i>, Volscorum urbs in Latio ad ripam Liris, quum a +Romanis defecisset, diruta; vid. Strab. V, p. 164; Liv. VIII, 22; +IX, 12. +—<a name = "not5_543" id = "not5_543" href = +"#line5_543">543.</a> <i>Anagnia</i>, hod. <i>Anagni</i>, princeps +Hernicorum urbs; vid. Cluver. Ital. ant. p. 981, et Heyne ad Virg. +Æn. VII, 684. +—<i>Multiplicem proavis</i> comparant Vellei. II, 105.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_544" id = "line5_544"> </a> +Haud dispar fortuna tibi, Lævine; sed auso</p> +<span class = "linenum">545</span> +<p><a name = "line5_545" id = "line5_545"> </a> +Non eadem: neque enim Tyrio concurrere regi</p> +<p><a name = "line5_546" id = "line5_546"> </a> +Tentas; sed lectus par ad certamen <a href = +"#var5_546">Ithemon</a>,</p> +<p><a name = "line5_547" id = "line5_547"> </a> +(Autololum moderator erat) quem poplite cæso</p> +<p><a name = "line5_548" id = "line5_548"> </a> +Dum <a href = "#var5_548">spolias</a>, gravis inmiti cum turbine +costas</p> +<p><a name = "line5_549" id = "line5_549"> </a> +Fraxinus <a href = "#var5_549">inrupit</a>, <ins class = "correction" +title = "‘conlabsaque’ legitur">conlapsaque</ins> membra sub ictu</p> +<span class = "linenum">550</span> +<p><a name = "line5_550" id = "line5_550"> </a> +Hoste superfuso subita cecidere ruina.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_548" id = "not5_548" href = "#line5_548">548.</a> +<i>inmiticum turbine</i>, sævo, magno cum impetu. +—<a name = "not5_550" id = "not5_550" href = +"#line5_550">550.</a> <i>Hoste superfuso</i>, super te cadente: +nam, dum Ithemonem, poplitibus semet excipientem, nec tamen toto jam +corpore <ins class = "correction" title = "‘prolabsum’ legitur">prolapsum</ins>, spoliat, hasta Hannibalis ictus concidit, +hoste superfuso. Ill. Ernesti explicat: tibi, Lævine, super hostem fuso, +seu cadenti. Sed tum <i>hosti superfuso</i>, vel <i>hostem super +fuso</i> dicendum erat.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_551" id = "line5_551"> </a> +Nec Sidicina cohors defit. <a href = "#var5_551">Viridasius</a> +armat</p> +<p><a name = "line5_552" id = "line5_552"> </a> +Mille viros, <a href = "#var5_552">nulli victus</a> vel ponere +castra,</p> +<span class = "pagenum">334</span> +<p><a name = "line5_553" id = "line5_553"> </a> +Vel junxisse ratem, duroque resolvere muros</p> +<p><a name = "line5_554" id = "line5_554"> </a> +Ariete, et in turrim subitos inmittere pontes.</p> +<span class = "linenum">555</span> +<p><a name = "line5_555" id = "line5_555"> </a> +Quem postquam Libyæ ductor virtute feroci</p> +<p><a name = "line5_556" id = "line5_556"> </a> +Exsultare videt (namque illi vulnere præceps</p> +<p><a name = "line5_557" id = "line5_557"> </a> +Terga dabat levibus diffisus <a href = "#var5_557">Arauri</a>cus +armis);</p> +<p><a name = "line5_558" id = "line5_558"> </a> +Acrius hoc pulchro Mavorte adcensus in iram,</p> +<p><a name = "line5_559" id = "line5_559"> </a> +Et dignum sese ratus in <a href = "#var5_559">certamina</a> sævo</p> +<span class = "linenum">560</span> +<p><a name = "line5_560" id = "line5_560"> </a> +Comminus ire viro, <a href = "#var5_560">refe</a>renti e corpore +telum</p> +<p><a name = "line5_561" id = "line5_561"> </a> +Advolat, et fodiens pectus, «Laudande laborum,</p> +<p><a name = "line5_562" id = "line5_562"> </a> +Quisquis es, haud alia decuit te obcumbere dextra.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_551" id = "not5_551" href = "#line5_551">551.</a> +<i>Sidicini</i> incolehant <i>Teanum Sidicinum</i>, coloniam et opp. +Campaniæ, (nunc <i>Teano</i>, seu <i>Tiano</i>) <i>a Teano Apulo</i> +diversum. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#line8_511">VIII, 511</a>; <a class = "crossref" href = +"bookXI.html#line11_176">XI, 176</a>; <a class = "crossref" href = +"bookXII.html#line12_524">XII, 524</a>; Strab. V, p. 248, al. 237. +—<i>armat</i>, ducit armatos. +—<a name = "not5_552" id = "not5_552" href = +"#line5_552">552.</a> <i>nulli victus</i>, secundus, a nullo +superatus, <i>ponere</i>, +<span class = "pagenum notes">334</span> +in arte ponendi, etc. Conf. <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_142">VI, 142</a>; <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_223">VII, 223</a>. +—<a name = "not5_553" id = "not5_553" href = +"#line5_553">553.</a> <i>ratem</i> Dausq. adcipit de jungendis +navibus, ut turres, sambucæ, similesque machinæ inponantur: melius +N. Heins. et Drak. de ponte ex ratibus <i>juncto</i> ad flumina +transeunda, de quo vid. Lips. Poliorc. II, 5. +—<a name = "not5_554" id = "not5_554" href = +"#line5_554">554.</a> De ejusmodi ponte, seu exostra vid. Veget. de +re mil. IV, 17 et 21; Lips. l.c. II, 4, et Hard. ad Plin. VII, +45.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_556" id = "not5_556" href = "#line5_556">556.</a> +<i>Exsultare</i>, γαυριᾷν. +—<a name = "not5_560" id = "not5_560" href = +"#line5_560">560.</a> <i>referenti</i>, Viridasio evellenti e +<i>corpore</i> Araurici fugientis <i>telum</i>, quo eum vulneraverat. +—<a name = "not5_561" id = "not5_561" href = +"#line5_561">561.</a> Cf. Virg. Æn. X, 825 sq. et sup. +<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_398">ad I, 398</a>. +—<i>Laudande laborum</i> χάριν, ἕνεκα, h.e. ob res præclare +gestas, πόνον μάχης, ut <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_28">VII, 28</a>, al.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_563" id = "line5_563"> </a> +Ad manes leti perfer decus: Itala gentis</p> +<p><a name = "line5_564" id = "line5_564"> </a> +Ni tibi origo foret, vita donatus abires.»</p> +<span class = "linenum">565</span> +<p><a name = "line5_565" id = "line5_565"> </a> +Hinc <a href = "#var5_565">Fadum</a> petit, et veterem bellare +Labicum,</p> +<p><a name = "line5_566" id = "line5_566"> </a> +Cui Siculis quondam terris congressus Hamilcar</p> +<p><a name = "line5_567" id = "line5_567"> </a> +Clarum spectato dederat certamine nomen.</p> +<p><a name = "line5_568" id = "line5_568"> </a> +Inmemor annorum, seniumque oblitus, in arma</p> +<p><a name = "line5_569" id = "line5_569"> </a> +Ille quidem cruda mente, et viridissimus iræ</p> +<span class = "pagenum">335</span> +<span class = "linenum">570</span> +<p><a name = "line5_570" id = "line5_570"> </a> +Ibat; sed vani frigentem in Marte senectam</p> +<p><a name = "line5_571" id = "line5_571"> </a> +Prodebant ictus: stipula crepitabat inani</p> +<p><a name = "line5_572" id = "line5_572"> </a> +Ignis iners, cassamque dabat sine robore flammam.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_563" id = "not5_563" href = "#line5_563">563.</a> +<i>leti decus</i>, quia manu mea peris.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_565" id = "not5_565" href = "#line5_565">565.</a> +<i>Labicum</i>, nomen ductum ab urbe, de qua vid. <a class = "crossref" +href = "bookVIII.html#not8_366">ad VIII, 366</a>. +—<i>veterem bellare</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_616">VI, 616</a>. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_530">ad IV, 530</a>. +—<a name = "not5_567" id = "not5_567" href = +"#line5_567">567.</a> <i>spectato</i>, singulari et insigni.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_569" id = "not5_569" href = "#line5_569">569</a> <a name += "not5_570" id = "not5_570" href = "#line5_569">sq.</a> +Mente quidem juvenili, sed corpore et viribus senilibus; Drak. qui +<i>crudos</i> dici fere juvenes et puellas, nuptiis nondum maturas, +monet; vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_187">ad +I, 187</a>, <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_405">405</a>, et conf. Virg. Æn. V, 394 seq. VI, +304; IX, 610 sq. +—<a name = "not5_571" id = "not5_571" href = +"#line5_571">571.</a> <i>Prodebant</i>, indicabant, ut <a class = +"crossref" href = "bookX.html#line10_116">X, 116</a>, nisi malis +destituebant, +<span class = "pagenum notes">335</span> +et ita periculo, ab hoste inminenti, objiciebant; vid. <a class = +"crossref" href = "bookII.html#not2_247">ad II, 247</a>. +—<a name = "not5_572" id = "not5_572" href = +"#line5_572">572.</a> Imitat. Virg. Ge. III, 99. +—<i>iners</i>, languidus. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#not7_629">ad VII, 629</a>. +—<i>cassam</i>, vid. Heins. ad Ovid. Fast. VI, 406, et Rem. Am. +v. 446. +—<i>robore</i>, viribus; ut acer ejus animus sine corporis +robore.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_573" id = "line5_573"> </a> +Quem postquam <a href = "#var5_573">adcepit</a> patrio monstrante +superbus</p> +<p><a name = "line5_574" id = "line5_574"> </a> +Armigero Pœnum ductor, «Certamina primæ</p> +<span class = "linenum">575</span> +<p><a name = "line5_575" id = "line5_575"> </a> +Hic lue nunc, inquit, pugnæ: te notus Hamilcar</p> +<p><a name = "line5_576" id = "line5_576"> </a> +Hac trahit ad manes dextra.» Tum librat ab aure</p> +<p><a name = "line5_577" id = "line5_577"> </a> +Intorquens jaculum, et versantem in vulnere sese</p> +<p><a name = "line5_578" id = "line5_578"> </a> +Transigit: <a href = "#var5_578">extracta</a> fœdavit cuspide +sanguis</p> +<p><a name = "line5_579" id = "line5_579"> </a> +Canitiem, ac longos finivit morte labores.</p> +<span class = "linenum">580</span> +<p><a name = "line5_580" id = "line5_580"> </a> +Nec minus Herminium primis obtruncat in armis,</p> +<p><a name = "line5_581" id = "line5_581"> </a> +Adsuetum, Trasymene, tuos prædantibus hamis</p> +<p><a name = "line5_582" id = "line5_582"> </a> +Exhaurire lacus, patriæque alimenta senectæ</p> +<p><a name = "line5_583" id = "line5_583"> </a> +Ducere suspenso per stagna <a href = "#var5_583">jacentia</a> lino.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_573" id = "not5_573" href = "#line5_573">573.</a> +<i>adcepit</i> forte pro excepit, scilicet occurrentem; an, ut κατέλαβε, +invenit, seu invasit? Lef. interpretatur, animadvertit, quod vellem +exemplis firmasset. +—<i>patrio</i> Hamilcaris, quocum b. Punico I, pugnasse fingitur +<a class = "crossref" href = "#line5_566">v. 566, 567</a>, quæ +<i>prima</i> ejus <i>pugna</i> fuit. +—<a name = "not5_576" id = "not5_576" href = +"#line5_576">576.</a> <i>librat ab aure</i>, etc. Maronianum Æneid. +IX, 417, ubi vid. Cerda. +—<a name = "not5_577" id = "not5_577" href = +"#line5_577">577.</a> <i>versantem in vulnere sese</i> ex eodem +Virg, Æn. XI, 669, ubi vid. Heyne in V.L. +—<i>versantem</i>, quum jaculo jam transactus esset, quod video +jam monuisse Ill. Ernesti.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_580" id = "not5_580" href = "#line5_580">580.</a> +<i>primis in armis</i>, vid. Heins. ad Ovid. Met. VIII, 313, et +A. A. I, 181. Conf. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_167">ad IV, 167</a>. +—<a name = "not5_582" id = "not5_582" href = +"#line5_582">582.</a> Plurimum hoc ad miserationem lectoris +movendam valet. +—<i>alimenta ducere</i>, victum quærere. +—<a name = "not5_583" id = "not5_583" href = +"#line5_583">583.</a> <i>stagna</i> bene et apte <i>jacentia</i> +dicuntur: nam in tranquillo mari facilius libentiusque piscaberis, quam +in turbido.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_584" id = "line5_584"> </a> +Interea <a href = "#var5_584">exanimem</a> mæsti super arma Sychæum</p> +<span class = "pagenum">336</span> +<span class = "linenum">585</span> +<p><a name = "line5_585" id = "line5_585"> </a> +Portabant Pœni, corpusque in castra ferebant.</p> +<p><a name = "line5_586" id = "line5_586"> </a> +Quos ubi conspexit tristi clamore ruentes</p> +<p><a name = "line5_587" id = "line5_587"> </a> +Ductor, præsago percussus pectora luctu,</p> +<p><a name = "line5_588" id = "line5_588"> </a> +«Quinam, inquit, dolor, o socii, <a href = "#var5_588">quemve</a> ira +Deorum</p> +<p><a name = "line5_589" id = "line5_589"> </a> +Eripuit nobis? num te, dulcedine laudis</p> +<span class = "linenum">590</span> +<p><a name = "line5_590" id = "line5_590"> </a> +Flagrantem et nimio primi Mavortis amore,</p> +<p><a name = "line5_591" id = "line5_591"> </a> +Atra, Sychæe, dies properato funere carpsit?»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_584" id = "not5_584" href = "#line5_584">584.</a> +Conf. Virg. Æn. X, 841 sq. (ubi vid. Cerda) et v. 506. Huc +pertinere illud Laconicarum matrum, +<span class = "pagenum notes">336</span> +filiis clipeum tradentium, ἢ τὰν, ἢ ἐπὶ τὰν, notat Drak.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_587" id = "not5_587" href = "#line5_587">587.</a> +<i>percussus</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#var2_213">ad II, 213, in V.L.</a> +—<i>præsago luctu</i>, ut ap. Virg. Æn. X, 843; ubi tamen de +patre agitur, qui, conspectis militibus, cadaver cum gemitu portantibus, +primum omnium filii mortem animo præsagit; sed quæ præcipue causa est, +cur Hannibal confestim Sychæi necem suspicetur? Hinc ab Ill. Ernesti jam +monitum video, Silium non tam rei naturam secutum, quam verba Maronis +imitatum, et hinc ineptam illam H. interrogationem v. 589 sq. +ortam esse. Non desunt tamen argumenta, quibus poeta defendi possit. Nam +primum Sychæus inter reliquos duces eminebat. Deinde Hannibal ejus +avunculus erat: (vid. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#line3_245">III, 245 seq.</a>) et in toto ejus exercitu +nemo erat cujus jactura ac mors acerbiorem ei dolorem incutere poterat, +si Magonem exceperis, qui tamen nunc demum in aciem cum fratre redierat. +—<a name = "not5_591" id = "not5_591" href = +"#line5_591">591.</a> <i>carpsit</i>, abstulit. Propr. vita +carpitur, h.e. sensim consumitur. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookXIII.html#line13_627">XIII, 627</a>, et <a class = "crossref" href += "bookII.html#not2_458">ad II, 458</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_592" id = "line5_592"> </a> +<a href = "#var5_592">Utque</a>, dato gemitu, lacrimæ adsensere +ferentum,</p> +<p><a name = "line5_593" id = "line5_593"> </a> +Et dictus pariter cædis mærentibus auctor;</p> +<p><a name = "line5_594" id = "line5_594"> </a> +«Cerno, ait, adverso pulchrum sub pectore vulnus</p> +<span class = "linenum">595</span> +<p><a name = "line5_595" id = "line5_595"> </a> +Cuspidis Iliacæ: dignus Carthagine, dignus</p> +<span class = "pagenum">337</span> +<p><a name = "line5_596" id = "line5_596"> </a> +Hasdrubale ad manes ibis; nec te optima mater</p> +<p><a name = "line5_597" id = "line5_597"> </a> +Dissimilem lugebit avis, Stygiave sub umbra</p> +<p><a name = "line5_598" id = "line5_598"> </a> +Degenerem cernens noster vitabit Hamilcar.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_592" id = "not5_592" href = "#line5_592">592.</a> +<i>lacrimæ</i>, non verba: vox enim deficit eos, qui dolori subcumbunt, +et <i>curæ leves loquuntur</i>, <i>ingentes stupent</i>, ut utar verbis +Sen. Hippol. 604. Cf. Clark. ad Hom. Od. κ, 246. +—<a name = "not5_594" id = "not5_594" href = +"#line5_594">594.</a> Viri fortis est, hostem semper adversum +spectare, adeoque <i>adverso</i>, non <i>averso</i> ab hostibus corpore, +hoc est, pectore, non in tergo, ut fugientes solent, vulnerari. Cf. +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_194">IV, 194</a>, et mox +<a class = "crossref" href = "#line5_639">v. 639, 642</a>, <a class = +"crossref" href = "#line5_669">669 sq.</a> (ubi v. Dausq.) <a class = +"crossref" href = "bookIX.html#line9_368">IX, 368</a> seq. <a class = +"crossref" href = "bookX.html#line10_7">X, 7</a>; Ovid. Fastor. II, +211; Intpp. ad Curt. III, <span class = "smallcaps">ii</span>, 9; +Klotz. ad Tyrt. II, <span class = "smallcaps">xix</span>, 20; Gell. II, +11; Virg. Æn. XI, 55; Plin. VII, 28, et inpr. Hom. <ins class = +"correction" title = "‘Illiad.’ legitur">Iliad.</ins> ν, 288 sq. ρ, 166 +sqq. +—<a name = "not5_595" id = "not5_595" href = +"#line5_595">595.</a> <i>Iliacæ</i>, Romanæ. +<span class = "pagenum notes">337</span> +—<a name = "not5_596" id = "not5_596" href = +"#line5_596">596.</a> <i>Hasdrubale</i> patre tuo, (vid. <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#line3_246">III, 246</a>) <i>avis</i>, +avo Hamilcare. +—<a name = "not5_598" id = "not5_598" href = +"#line5_598">598.</a> <i>Degenerem</i> conf. Virg. Æn. II, 549.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_599" id = "line5_599"> </a> +<a href = "#var5_599">At</a> mihi Flaminius, tam mæsti causa +doloris,</p> +<span class = "linenum">600</span> +<p><a name = "line5_600" id = "line5_600"> </a> +Morte sua minuet luctus: hæc pompa sequetur</p> +<p><a name = "line5_601" id = "line5_601"> </a> +Exsequias, <a href = "#var5_601">seroque emtum</a> volet inpia Roma,</p> +<p><a name = "line5_602" id = "line5_602"> </a> +Non violasse mei corpus mucrone Sychæi.»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_600" id = "not5_600" href = "#line5_600">600.</a> +Elegantissime: ut enim pompa sequitur defunctum, ita Flaminius Sychæo +submittetur, Schmid. qui tamen non omnem sententiæ vim adsecutus +videtur: nam <i>pompa</i> eo spectat, quod Flaminius Romanorum Dux et +Consul est, cujus morte Sychæum ulcisci parat. +—<a name = "not5_601" id = "not5_601" href = +"#line5_601">601.</a> Imitat. Virg. Æn. X, 503; Conf. +X, 287. +—<i>emtum</i> scilicet magni, seu magno pretio (vid. <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#not4_754">ad IV, 754</a>); quod absolute +ita dictum haud reperire memini. +—<i>sero</i>, frustra; vid. Broukh. et Heyne ad Tibull. +I, <span class = "smallcaps">viii</span>, 41 +—<i>volet</i>, optabit, scilicet propter magnas, quas nunc ab +illis expetam, pœnas. Cf. loca similia <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_620">VII, 620</a>; (ubi vid. Drak.) <a class = +"crossref" href = "bookIX.html#line9_372">IX, 372</a>; <a class = +"crossref" href = "bookX.html#line10_287">X, 287</a>; Virg. Æ. +V, 230; Claud. R. P. III, 194. +—<i>pompa</i>, funus Flaminii in pompa ferendum; <i>seroque volet +emtum</i>, velit Roma quovis pretio infectam facere posse Sychæi cædem; +Lenz. +—<a name = "not5_602" id = "not5_602" href = +"#line5_602">602.</a> <i>violasse</i>, ut <i>lædere</i>, et hinc +<i>inviolabilis</i>, et <i>inlæsus</i>; vid. Ind. et Draken. ad <a class += "crossref" href = "bookX.html#line10_261">X, 261</a>; <a class = +"crossref" href = "bookXV.html#line15_764">XV, 764</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookXVI.html#line16_111">XVI, 111</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_603" id = "line5_603"> </a> +<a href = "#var5_603">Sic memorans</a> torquet fumantem ex ore +vaporem,</p> +<p><a name = "line5_604" id = "line5_604"> </a> +Iraque anhelatum proturbat pectore murmur,</p> +<span class = "linenum">605</span> +<p><a name = "line5_605" id = "line5_605"> </a> +Ut multo adcensis fervore exuberat undis,</p> +<p><a name = "line5_606" id = "line5_606"> </a> +Clausus ubi exusto liquor indignatur <a href = +"#var5_606">aheno</a>.</p> +<p><a name = "line5_607" id = "line5_607"> </a> +Tum præceps ruit in <a href = "#var5_607">medios</a>, solumque +fatigat</p> +<span class = "pagenum">338</span> +<p><a name = "line5_608" id = "line5_608"> </a> +Flaminium incessens. Nec <a href = "#var5_608">dicto</a> segnius +ille</p> +<p><a name = "line5_609" id = "line5_609"> </a> +Bella capessebat, propiorque insurgere Mavors</p> +<span class = "linenum">610</span> +<p><a name = "line5_610" id = "line5_610"> </a> +Cœperat, et campo junctus jam stabat uterque;</p> +<p><a name = "line5_611" id = "line5_611"> </a> +Quum subitus per saxa fragor, motique repente</p> +<p><a name = "line5_612" id = "line5_612"> </a> +(Horrendum) colles, et summa cacumina totis</p> +<p><a name = "line5_613" id = "line5_613"> </a> +Intremuere jugis: nutant in vertice silvæ</p> +<p><a name = "line5_614" id = "line5_614"> </a> +Pinifero, fractæque ruunt super agmina rupes.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_603" id = "not5_603" href = "#line5_603">603.</a> +Silio præivit Virg. Æn. VII, 462 seq. ubi vid. Heyne. +—<a name = "not5_605" id = "not5_605" href = +"#line5_605">605.</a> <i>adcensis</i>, calefactis, ut +<i>adolere</i>, Drak. qui laudat Gronov. ad Sen. Med. 666. Weitz. +spicil. ad auctor. Moreti v. 39, et Noris. Cenot. Pis. III, 5, +p. 393. +—<a name = "not5_606" id = "not5_606" href = +"#line5_606">606.</a> <i>indignatur</i>, ut ap. Virg. Ge. II, 162, +et Æ. VIII, 728.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_607" id = "not5_607" href = "#line5_607">607.</a> +<i>fatigat incessens</i>, probris sæpius vexat, more +<span class = "pagenum notes">338</span> +heroum, et ad pugnam singularem provocat. Conf. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#not1_63">ad I, 63</a>. Lefeb. exponit fatigat +se, incessens, invadens F. solum. +—<a name = "not5_608" id = "not5_608" href = +"#line5_608">608.</a> <i>Nec dicto segnius</i>, ut ἐμμαπέως ap. +Hom. Iliad. ε, 836, et <i>dicto citius</i> ap. Virg. Æn. I, 142, +ubi vid. Heyne. +—<a name = "not5_609" id = "not5_609" href = +"#line5_609">609.</a> <i>propior insurgere Mavors</i>, ut supra +<a class = "crossref" href = "#line5_442">v. 442</a>, ubi vid. not. +—<a name = "not5_611" id = "not5_611" href = +"#line5_611">611</a> <a name = "not5_612" id = "not5_612" href = +"#line5_611">seqq.</a> +Jam duces utrimque in singulare certamen descendunt, quod animum +lectoris magna exspectatione suspendit. Hunc nodum poeta solvit terræ +motu, de quo vid. Liv. XXII, 5; Cic. de Div. I, 35, Flor. +II, 6; Plin. II, 84; Plut. in Fabio, et Heyne Opuscul. Acad. Vol. +III, p. 259.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">615</span> +<p><a name = "line5_615" id = "line5_615"> </a> +Inmugit penitus <a href = "#var5_615">convulsis ima cavernis</a></p> +<p><a name = "line5_616" id = "line5_616"> </a> +Dissiliens tellus, nec parvos rumpit hiatus;</p> +<p><a name = "line5_617" id = "line5_617"> </a> +Atque umbras late Stygias inmensa vorago</p> +<p><a name = "line5_618" id = "line5_618"> </a> +Faucibus ostendit patulis, Manesque profundi</p> +<p><a name = "line5_619" id = "line5_619"> </a> +Antiquum expavere diem. Lacus ater, in altos</p> +<span class = "linenum">620</span> +<p><a name = "line5_620" id = "line5_620"> </a> +Sublatus montes et sede excussus avita,</p> +<p><a name = "line5_621" id = "line5_621"> </a> +Lavit Tyrrhenas ignota adspergine silvas.</p> +<p><a name = "line5_622" id = "line5_622"> </a> +Jamque eadem populos magnorumque oppida regum</p> +<p><a name = "line5_623" id = "line5_623"> </a> +Tempestas et dira lues stravitque tulitque.</p> +<p><a name = "line5_624" id = "line5_624"> </a> +Ac super hæc <a href = "#var5_624">reflui pugnarunt montibus</a> +amnes,</p> +<span class = "pagenum">339</span> +<span class = "linenum">625</span> +<p><a name = "line5_625" id = "line5_625"> </a> +Et retro fluctus torsit mare. Monte relicto</p> +<p><a name = "line5_626" id = "line5_626"> </a> +Apenninicolæ fugere ad litora Fauni.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_617" id = "not5_617" href = "#line5_617">617</a> <a name += "not5_618" id = "not5_618" href = "#line5_617">seq.</a> +Præivit Virg. Æ. VIII, 243 sq. ubi vid. Cerda et Heyne. Conf. Ovid. Met. +II, 260 sq. V, 356 sq. quosque Drak. et Lefeb. comparant, Lucret. +VI, 575, 599; Stat. Th. VIII, 31, 80; Petron. c. 122, et Claud. +R. P. II, 193 seq. +—<a name = "not5_619" id = "not5_619" href = +"#line5_619">619.</a> <i>Antiquum</i>, quem olim viderant, quum in +vivis essent. +—<i>Lacus ater</i>, turbidus, vel sanguine infectus. +—<a name = "not5_621" id = "not5_621" href = +"#line5_621">621.</a> <i>Tyrrhenas silvas</i> montes Cortonenses in +Etruria. Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_719">ad IV, +719</a>. +—<i>ignota</i>, insolita.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_623" id = "not5_623" href = "#line5_623">623.</a> +<i>stravitque tulitque</i>, ut <i>rapiunt feruntque</i> dixit Virg. Æn. +II, 374; ubi vid. Cerda et Heyne.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_624" id = "not5_624" href = "#line5_624">624.</a> +<span class = "pagenum notes">339</span> +<i>reflui montibus</i>, ad montes, unde oriuntur, ut <i>relabi +montibus</i> apud Hor. Od. I, <span class = +"smallcaps">xxix</span>, 11.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_627" id = "line5_627"> </a> +Pugnabat tamen (heu belli vecordia!) miles,</p> +<p><a name = "line5_628" id = "line5_628"> </a> +Jactatus titubante solo, tremebundaque tela,</p> +<p><a name = "line5_629" id = "line5_629"> </a> +Subducta tellure ruens, torquebat in hostem,</p> +<span class = "linenum">630</span> +<p><a name = "line5_630" id = "line5_630"> </a> +Donec pulsa vagos cursus ad litora vertit</p> +<p><a name = "line5_631" id = "line5_631"> </a> +Mentis inops, stagnisque <a href = "#var5_631">inlata est</a> Daunia +pubes.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_627" id = "not5_627" href = "#line5_627">627</a> <a name += "not5_628" id = "not5_628" href = "#line5_627">sq.</a> +Livius, Plin. aliique memorant, tantum fuisse ardorem animorum, ut nemo +pugnantium hunc terræ motum senserit. +—<a name = "not5_629" id = "not5_629" href = +"#line5_629">629.</a> <i>Subducta</i>, subsidente. +—<a name = "not5_630" id = "not5_630" href = +"#line5_630">630.</a> Hæc fuga propr. non ante Flaminii mortem +exorta; vid. Liv. XXII, 6, et Polyb. III, 84. +—<a name = "not5_631" id = "not5_631" href = +"#line5_631">631.</a> <i>Daunia pubes</i> conf. <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#not4_502">ad IV, 502</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line5_632" id = "line5_632"> </a> +Quis consul terga increpitans (nam turbine motæ</p> +<p><a name = "line5_633" id = "line5_633"> </a> +<a href = "#var5_633">Ablatis</a> terræ inciderat) «Quid deinde, quid, +oro,</p> +<p><a name = "line5_634" id = "line5_634"> </a> +Restat, <a href = "#var5_634">io</a>, profugis? vos en ad mœnia Romæ</p> +<span class = "linenum">635</span> +<p><a name = "line5_635" id = "line5_635"> </a> +Ducitis Hannibalem: vos in Tarpeia Tonantis</p> +<span class = "pagenum">340</span> +<p><a name = "line5_636" id = "line5_636"> </a> +Tecta faces ferrumque datis. Sta, miles, et acres</p> +<p><a name = "line5_637" id = "line5_637"> </a> +Disce ex me pugnas: vel, si pugnare negatum,</p> +<p><a name = "line5_638" id = "line5_638"> </a> +Disce mori! dabit exemplum non vile futuris</p> +<p><a name = "line5_639" id = "line5_639"> </a> +Flaminius, ne terga Libys, ne Cantaber umquam</p> +<span class = "linenum">640</span> +<p><a name = "line5_640" id = "line5_640"> </a> +Consulis adspiciat: solus, si tanta libido</p> +<p><a name = "line5_641" id = "line5_641"> </a> +Est vobis rabiesque fugæ, tela omnia solus</p> +<p><a name = "line5_642" id = "line5_642"> </a> +Pectore consumo, et moriens, fugiente per auras</p> +<p><a name = "line5_643" id = "line5_643"> </a> +Hac anima, vestras revocabo ad prælia dextras.»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_632" id = "not5_632" href = "#line5_632">632 seq.</a> +Conf. Liv. XXII, 5. In ipsa oratione summa vis inest et gravitas. +Nota Lefeb. hæc est: «Noluit Silius, ut ambo duces, præter historiæ +fidem, <i>viritim</i> inter se certarent; atque in eo patet poetæ ars +ingeniosa.» +—<i>terga</i>, fugam, ut ap. Ovid. A. A. I, 209; ubi +<i>terga pectoribus</i>, h.e. virtuti obponuntur. +—<a name = "not5_633" id = "not5_633" href = +"#line5_633">633.</a> <i>inciderat</i>, obviam venerat, <i>turbine +motæ terræ</i> propter motum terræ; <i>Ablatis</i> fuga, raptim +fugientibus, φερομένοις, ut <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_57">VI, 57</a>, <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_257">257</a>; (ubi Heins. et Drakenborch laudant +Ovid. Metam. lib. I, 306; Valer. Flacc. III, 636, et Gronov. ad +Livium XXXV, 11); X, 72, 280. Conf. Burmann. ad Val Fl. l.c. et +Barth. ad Stat. Thebaid. X, 149. +—<i>Ablatis</i>, qui se abstulerant, aufugerant, <i>inciderat +turbine motæ terræ</i> inlatus, jactatus est concussione terræ; Lenz. +—<a name = "not5_634" id = "not5_634" href = +"#line5_634">634</a> <a name = "not5_635" id = "not5_635" href = +"#line5_634">sq.</a> +Cf. et verba Flaminii ap. Liv. +<span class = "pagenum notes">340</span> +liv. XXII, cap. 3. +—<a name = "not5_638" id = "not5_638" href = +"#line5_638">638.</a> <i>futuris</i>, ἀνθρώποισι ἐσσομένοισι Homer. +Iliad. ζ, 358, et ἐπεσσομένοις γενοίμεθα πᾶσιν ἀοιδὴ Theocr. XII, 11; +Dausq. +—<a name = "not5_639" id = "not5_639" href = +"#line5_639">639,</a> <a name = "not5_641" id = "not5_641" href = +"#line5_641">641.</a> Conf. <a class = "crossref" href = "#not5_594">ad +v. 594</a>. Repetitio voc. <i>solus</i> magnam vim habet. +—<a name = "not5_642" id = "not5_642" href = +"#line5_642">642.</a> <i>consumo</i>, excipio, sustineo, ut præter +me nemo feriatur, ut <a class = "crossref" href = +"bookX.html#line10_129">X, 129</a>. +—<i>tela omnia solus Pectore consumo</i>, pectore excipiendo omnia +hostium tela consumam, id est faciam, ut hostes in me uno omnem telorum +adparatum consumant; Lenz.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_644" id = "line5_644"> </a> +Dumque ea commemorat, densosque obit obvius hostes,</p> +<span class = "linenum">645</span> +<p><a name = "line5_645" id = "line5_645"> </a> +Advolat ora ferus mentemque Ducarius: acri</p> +<p><a name = "line5_646" id = "line5_646"> </a> +Nomen erat gentile viro, <a href = "#var5_646">fusisque</a> catervis</p> +<p><a name = "line5_647" id = "line5_647"> </a> +Boiorum quondam patriis, antiqua gerebat</p> +<p><a name = "line5_648" id = "line5_648"> </a> +Vulnera barbaricæ mentis; noscensque superbi</p> +<p><a name = "line5_649" id = "line5_649"> </a> +Victoris vultus, «Tune, inquit, maximus ille</p> +<span class = "linenum">650</span> +<p><a name = "line5_650" id = "line5_650"> </a> +Boiorum terror? <a href = "#var5_650">libet</a> hoc cognoscere telo,</p> +<p><a name = "line5_651" id = "line5_651"> </a> +Corporis an tanti manet de vulnere sanguis.</p> +<p><a name = "line5_652" id = "line5_652"> </a> +Nec vos pœniteat, populares, fortibus umbris</p> +<p><a name = "line5_653" id = "line5_653"> </a> +Hoc mactare caput: <a href = "#var5_653">nostros hic curribus</a> +egit</p> +<p><a name = "line5_654" id = "line5_654"> </a> +Insistens <a href = "#var5_654">victos</a> alta ad Capitolia patres.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_645" id = "not5_645" href = "#line5_645">645 seq.</a> +Conf. Liv. XXII, 6. +—<a name = "not5_646" id = "not5_646" href = +"#line5_646">646.</a> <i>Nomen</i> hoc, nimirum Ducarii, <i>acri +viro erat gentile</i>, apud gentiles suos, Boios; et <i>gerebat vulnera +barbaricæ mentis</i>, vulnus menti feroci per Flaminii victoriam +inflictum; Lenz. +—<a class = "missing" name = "not5_647" id = "not5_647" href = +"#line5_647" title = "numerus deest">647.</a> <i>Boiorum</i> conf. +<a class = "crossref" href = "#line5_107">v. 107 sq.</a> et +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_704">ad IV, 704</a>. +—<i>antiqua gerebat vulnera</i> ut ap. Virg. Æ. I, 36, et +Lucret. I, 35. +—<a name = "not5_651" id = "not5_651" href = +"#line5_651">651.</a> Lefeb. putat, adludi ad ἰχὼρ Hom. Iliad. ε, +340, 416.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_652" id = "not5_652" href = "#line5_652">652.</a> +Cf. Liv. l.c. +—<a name = "not5_654" id = "not5_654" href = +"#line5_654">654.</a> Vid. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_704">ad IV, 704</a>.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">655</span> +<p><a name = "line5_655" id = "line5_655"> </a> +Ultrix hora vocat.» Pariter tunc undique fusis</p> +<span class = "pagenum">341</span> +<p><a name = "line5_656" id = "line5_656"> </a> +Obruitur telis, nimboque ruente per auras</p> +<p><a name = "line5_657" id = "line5_657"> </a> +<a href = "#var5_657">Contectus</a>, nulli dextra jactare reliquit</p> +<p><a name = "line5_658" id = "line5_658"> </a> +Flaminium cecidisse sua. Nec pugna peremto</p> +<p><a name = "line5_659" id = "line5_659"> </a> +Ulterior ductore fuit: namque agmine denso</p> +<span class = "linenum">660</span> +<p><a name = "line5_660" id = "line5_660"> </a> +Primores juvenum, <a href = "#var5_660">læva ob discrimina +Martis</a></p> +<p><a name = "line5_661" id = "line5_661"> </a> +Infensi Superis dextrisque, et cernere Pœnum</p> +<p><a name = "line5_662" id = "line5_662"> </a> +Victorem plus morte rati, super ocius omnes</p> +<p><a name = "line5_663" id = "line5_663"> </a> +Membra ducis stratosque artus certamine magno</p> +<p><a name = "line5_664" id = "line5_664"> </a> +Telaque, corporaque, et non fausto Marte cruentas</p> +<span class = "linenum">665</span> +<p><a name = "line5_665" id = "line5_665"> </a> +Injecere manus. <a href = "#var5_665">Sic densi cædis</a> acervo,</p> +<p><a name = "line5_666" id = "line5_666"> </a> +Ceu tumulo, texere virum. Tum, strage per undas,</p> +<p><a name = "line5_667" id = "line5_667"> </a> +Per silvas sparsa, perque altam sanguine vallem,</p> +<p><a name = "line5_668" id = "line5_668"> </a> +In medias fratre invectus comitante catervas</p> +<p><a name = "line5_669" id = "line5_669"> </a> +Cæsorum juvenum Pœnus, «Quæ vulnera cernis?</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_655" id = "not5_655" href = "#line5_655">655</a> <a name += "not5_656" id = "not5_656" href = "#line5_655">sq.</a> +Polyb. III, 84. Flaminium +<span class = "pagenum notes">341</span> +προσπεσόντες τινὲς τῶν Κελτῶν ἀπέκτειναν. Ducarius ipse Consulem +occidit, teste Liv. XXII, 6, unde poetam vero decorum anteposuisse, +putabat Cell. +—<i>Ultrix hora vocat</i> ut fere ap. Virg. Æ. II, 668. +—<i>fusis</i> et <i>nimbo</i> vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_267">ad I, 267</a> et <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_311">311</a>. +—<a name = "not5_657" id = "not5_657" href = +"#line5_657">657.</a> Non passus est gloriari quemquam, h.e. nemo +gloriari potuit, Flaminium sua manu periisse. Virg. Æn. XII, 322; cf. +Mars. +—<a name = "not5_659" id = "not5_659" href = +"#line5_659">659,</a> <a name = "not5_663" id = "not5_663" href = +"#line5_663">663.</a> Hinc Flaminii corpus non invenit Hannibal; vid. +Livius XXII, 7; Plut. in Flam. et Fab. +—<a name = "not5_664" id = "not5_664" href = +"#line5_664">664.</a> <i>corpora</i> sua. +—<i>cædis acervo</i>, magna super et cum eo occisorum copia. +—<a name = "not5_665" id = "not5_665" href = +"#line5_665">665.</a> Egregia laus virtutis Romanorum, cujus signa, +in mortuis quoque conspicua, Hannibal cum Magone admiratur, militibusque +suis commendat. Bene comparant loca simil. Flor. I, <span class = +"smallcaps">xviii</span>, 17, et Eutrop. II, 6, extr. +—<a name = "not5_669" id = "not5_669" href = +"#line5_669">669.</a> <i>Quæ vulnera?</i> scilicet adversa. Cf. +<a class = "crossref" href = "#not5_594">ad v. 594</a>.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">670</span> +<p><a name = "line5_670" id = "line5_670"> </a> +Quas mortes? inquit: premit omnis dextera ferrum,</p> +<p><a name = "line5_671" id = "line5_671"> </a> +<a href = "#var5_671">Armatusque</a> jacet servans certamina miles.</p> +<p><a name = "line5_672" id = "line5_672"> </a> +<a href = "#var5_672">Hos, en, hos obitus</a> nostræ spectate +cohortes!</p> +<p><a name = "line5_673" id = "line5_673"> </a> +Fronte minæ durant, <a href = "#var5_673">et stant</a> in vultibus +iræ.</p> +<span class = "pagenum">342</span> +<p><a name = "line5_674" id = "line5_674"> </a> +<a href = "#var5_673">Et vereor</a>, ne, quæ tanta creat indole +tellus</p> +<span class = "linenum">675</span> +<p><a name = "line5_675" id = "line5_675"> </a> +Magnanimos fecunda viros, huic fata dicarint</p> +<p><a name = "line5_676" id = "line5_676"> </a> +Imperium, atque ipsis <a href = "#var5_676">devincat</a> cladibus +orbem.»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_671" id = "not5_671" href = "#line5_671">671.</a> +<i>servans certamina</i>, vultum trucem pugnantiumque habitum in ipsa +morte retinens.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not5_673" id = "not5_673" href = "#line5_673">673.</a> +<i>Fronte minæ durant</i>, +<span class = "pagenum notes">342</span> +ut <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_733">XIII, +733</a>, ubi Drak. comparat Sen. Œd. 618; Val. Fl. II, 21; Claud. de +Rapt. Proserpinæ III, 340; et Flor. I, 18.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line5_677" id = "line5_677"> </a> +Sic fatus cessit nocti, finemque dedere</p> +<p><a name = "line5_678" id = "line5_678"> </a> +Cædibus <a href = "#var5_678">infusæ</a> subducto sole tenebræ.</p> +</div> + + +<hr class = "mid"> + +<h5 class = "variae"><a name = "variae5" id = "variae5"> +Liber V: Variæ Lectiones</a></h5> + +<div class = "variae"> + +<span class = "pagenum">289</span> +<p><a name = "var5_1" id = "var5_1" href = "#line5_1">1.</a> <i>occulto +limite</i> malebat N. Heins. ut conveniat cum <i>latebrosis +collibus</i> <a class = "crossref" href = "#line5_192">v. 192</a>, +et <i>opacis</i> <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#line4_825">IV, 825</a>. Sed Draken. jam recte monuit, +quosdam milites non occulta tantum via missos fuisse, sed occultatos +quoque et in insidiis latentes consedisse. +—<a name = "var5_3" id = "var5_3" href = +"#line5_3">3.</a> <i>insiderat</i>, non <i>insederat</i>, Col. el +Put. quod recepere Drak. et Lefeb. Omnino +<span class = "pagenum">290</span> +quidem diversa sunt verba <i>insideo</i>, h.e. sedeo, seu sum alicubi, +locum teneo obsessum, et <i>insido</i>, sessum eo, demitto me ad +sedendum, seu quiescendum, sedem capio, occupo. Sed præteritum utriusque +verbi est <i>insedi</i>, si fides habenda lexicographis, nec potius +vulgaris est error, a stupore librariorum profectus, qui ubivis hæc +verba confundunt; vid. Burm. ad Petron. c. 96, p. 458, ad Ovid. +Metam. I, 367, ad Lucan. III, 407; Heins. et Burm. ad Virg. Æn. +I, 719; III, 565; et, quos Drak. laudat, Gronov. Obss. IV, 16, 17, +et ad Liv. XXII, 30; XXVI, 45; Broukh. ad Prop. III, <span class = +"smallcaps">vii</span>, 37; Heins. ad Ovid. Met. I, 307; XI, 517; +ad Val. Fl. VIII, 329; conf. inf. <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#var7_132">ad VII, 132</a>. +—<a name = "var5_4" id = "var5_4" href = +"#line5_4">4.</a> <i>parte e dextra</i>, quod Lefeb. edidit, +legendum, vel poetam humani quid h.l. passum esse, ut <a class = +"crossref" href = "bookIX.html#line9_268">IX, 268</a>, bene suspic. +Drak. Nam <i>colles lævi</i> dicuntur <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#line4_824">IV, 824</a>; quare non litus quoque Trasymeni +Pœnis ad lævam esse potuit; et præterea idem lacus Romanis quoque, qui +Pœnis obversi erant, ad lævam est inf. <a class = "crossref" href = +"#line5_95">v. 95</a>; ubi propterea <i>dextra</i> corrig. Cluver. +Ital. ant. II, 3, p. 585; qua tamen ratione difficultas ex +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_824">lib. IV, 824</a>, +mota, non tollitur; <i>vasti... pelagi</i> Ox. Non male. +—<a name = "var5_5" id = "var5_5" href = +"#line5_5">5.</a> <i>humectabat</i> Col. (in quo propr. +<i>umectabat</i>, de quo vid. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#var2_125">ad II, 125</a>) Parm. Benes. Junt. Ald. Gryph. +Nut. ut ὑγραίνειν et ὑδραίνειν, quod multis locis, Virg. Ge. IV, 126; +Æn. XI, 90; Claud. R. P. II, 121; et aliis illustrant +N. Heins. et Drak. conf. Ind. <i>invetabat</i>, vel +<i>innetebat</i> Ox. unde <i>incedebat</i> parum feliciter corrig. +Barth. Adv. V, 15; ut tarditas sensim progredientis exprimeretur; +<i>invitabat</i> Put. R. 3; Med. <i>inundabat</i> Veneta Marsi et +Martini Herbip. claudicante metro, unde <i>exundabat</i> edit. Basil. +Wolfii et quæ inde fluxerunt; <i>pelagi inertis</i> ex emendat. Barth. +et N. Heins. recepi cum Drak. et Lefeb. Sic <i>iners aqua</i> ap. +Ovid. Epist. XVIII, 121; <i>iners Styx</i> ap. eund. Met. IV, 434; +<i>iners humor</i> et <i>tarda palus unda</i> ap. Virg. Ge. IV, 25, 479, +et, quæ Drak. comparavit, <i>lenta stagna</i>, <i>iners Bosporus</i>, +<i>tarda palus</i>, <i>piger Avernus</i>, <i>ignavum flumen</i>, +<i>lentum marmor</i>, inf. <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#line8_605">VIII, 605</a>; Lucan. V, 436; Varr. Atac. +ap. Serv. ad Virg. Ge. I, 375; Stat. Th. XI, 588; Appul. Met. IV, +p. 145; Virg. Æn. VII, 27. Sed vulgatum <i>inerti</i> etiam servari +potest, si <i>multum</i> relingas, ut verba <i>inerti limo</i> +jungantur. <i>Iners</i>, gravis, immobilis, vel inutilis, ut <i>i. +terra</i>, <i>gleba</i>, etc. ap. Hor. Od. III, <span class = +"smallcaps">iv</span>, 45; Virg. Ge. I, 94 et al. Conf. <a class = +"crossref missing" href = "bookVI.html#not6_146" title = "in Not.">ad +VI, 146</a>. +—<a name = "var5_7" id = "var5_7" href = +"#line5_7">7.</a> <i>Arno</i> Col. et R. 2, h.l. et <a class = +"crossref" href = "bookVI.html#line6_109">VI, 109</a>; quod cum Lefeb. +recipere non dubitavi, ut <i>Arnus</i> sit heros ἐγχώριος Etruriæ, quam +secat <i>Arnus</i> fl. (hod. <i>Arno</i>) ex Apennino ortus, de quo ex +instituto egit Ferd. Marozzi in <i>Raggionamento istorico dello stato +antico e moderno del fiume Arno</i>, etc. Conf. Heyne ad Virg. Æn. XI, +700; in Varr. L. <i>Auno</i> Tell. et editi tantum non omnes, quod +defendunt ex Virg. l.c. ubi tamen de Liguria agitur; <i>auro</i> Ox. et +Put. in cujus marg. <i>auno</i> legitur; <i>Anno</i> corrig. Rupert. ad +Sallust. p. 144; sed Merula ad Ennii Ann. I, p. 95, +<i>Amno</i>, qui, teste Manethone, Aboriginum rex fuit, Fauni prisci +filius, Martis Itali pater.</p> + +<span class = "pagenum">291</span> +<p><a name = "var5_9" id = "var5_9" href = "#line5_9">9.</a> <i>æquore +longo</i>, h.e. longinquo, ut <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_584">I, 584</a>, emend. N. Heins. quod +recepere Drak. et Lef. Non male, vid. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#not3_422">not. ad III, 422</a>. Sed vulgata non minus +ferri et eodem sensu accipi potest; <i>longas</i> Oxon. +—<a name = "var5_12" id = "var5_12" href = +"#line5_12">12.</a> <i>tubæ</i>, non <i>tuba</i>, Col. +<i>primis</i> Oxon. quod doctius videri potest. +—<a name = "var5_17" id = "var5_17" href = +"#line5_17">17.</a> <i>demersit</i> malebat N. Heins. prob. +Drak. Sed vulgata exquisitior; vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_439">not. ad I, 439</a>. +—<a name = "var5_18" id = "var5_18" href = +"#line5_18">18.</a> <i>juvenem mentem</i> Col. et Tell. quod +probavit +<span class = "pagenum">292</span> +Modius Epist. 59, et recepit Cell. +—<a name = "var5_20" id = "var5_20" href = +"#line5_20">20.</a> <i>Solatæ</i>, non <i>Sollicitæ</i>, scripti et +Parm. +—<a name = "var5_21" id = "var5_21" href = +"#line5_21">21.</a> <i>Naïdes</i>, Ναΐδες, non Naiades, Ναϊάδες, +quod quadrisyllabum est, Put. quod recte in textum recepit Drak. qui +laudat Pier. ad Virg. Eclog. X, 10; Gronov. ad Senec. Hippol. +v. 778, et Heins. ad Claud. R. P. II, 55; Add. Burm. ad Grat. +Cyneg. v. 17. +—<a name = "var5_23" id = "var5_23" href = +"#line5_23">23.</a> <i>Trasymenia</i>, vel <i>Trasymenis unda</i> +volebat N. Heins. quod magis poeticum est, ut <i>Thybris unda</i> +et alia, quæ notavit ad Ovid. Epist. VII, 145; conf. sup. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#var1_14">ad I, 14</a>. Posterius +probavit Drak. et recepit Lefeb. <i>Thrasymentis</i> c. Tell. +<i>diditur</i>, coll. I, 186, conj. idem Heins. ne poeta bis idem +dicat. +—<a name = "var5_24" id = "var5_24" href = +"#line5_24">24.</a> <i>En</i> tacite, ut passim, dedit Lefeb. etsi +non male.</p> + +<span class = "pagenum">293</span> +<p><a name = "var5_27" id = "var5_27" href = "#line5_27">27.</a> +<i>abnuerit</i>, non <i>adnuerit</i>, vel <i>annuerit</i>, Col. et Ox. +—<a name = "var5_37" id = "var5_37" href = +"#line5_37">37.</a> <i>spissum</i> malebat N. Heins. +<i>Spissæ</i> quidem et <i>piceæ nubes</i>, <i>tenebræ</i>, +<i>caligo</i>, etc. passim occurrunt, nec opus erat tot exemplis quot +congessit Drak. Sed <i>spissum amictu</i> legere haud memini.</p> + +<span class = "pagenum">294</span> +<p><a name = "var5_40" id = "var5_40" href = "#line5_40">40.</a> +Hic versus abest a R. 3, et aliis edd. +—<a name = "var5_45" id = "var5_45" href = +"#line5_45">45.</a> <i>At cura</i> Col. probb. Lef. et +N. Heins. qui tamen <i>Par cura</i> malebat, quod placet Drak. +<i>At castra u. servabant</i> vetus ed. Non male. <i>At circa</i> Ox., +ut inf. <a class = "crossref" href = "#line5_94">v. 94</a>, non +improbb. Barth. et N. Heins. <i>servabat</i>, h.e. observabat, +(vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_380">not. ad III, +380</a>) scripti. Vulgo <i>At contra u. servabant</i>. Hunc versum +sequenti postponendum putabat Dausq. ut minus durum esset, τὸ +<i>habitura</i> ad <i>claustra</i> referre, quo non opus est, si +<i>cura</i> legas; <i>turma</i>, h.e. equites, ingeniose pro <i>cura</i> +conj. Schrader in Obss. libro (Franeq. 1761, 4.) coll. Liv. +XXII, 4, 3; (<i>Equites ad ipsas fauces saltus, tumulis apte +tegentibus, locat. ut, ubi intrassent Romani</i>, objecto equitatu, +<i>clausa omnia lacu ac montibus essent</i>) et ipsius Silii loc. sim. +<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_273">VII, 273, 278</a>, +ubi etiam <i>turma palus</i>, seu <i>undæ</i>, et <i>rupes</i> +junguntur. +—<a name = "var5_46" id = "var5_46" href = +"#line5_46">46.</a> <i>refugos habet ira</i>, virtus, <i>sub +ictu</i>, acie gladii, quum hostem circumire posset Pœnus, corrig. +Barth. Adv. V, 15; Male. +—<a name = "var5_50" id = "var5_50" href = +"#line5_50">50.</a> <i>vestigans</i> +<span class = "pagenum">295</span> +priscæ edd. <i>castigans</i>, h.e. angustiora reddens, premens, emend. +Withof. coll. <a class = "crossref" href = +"bookXII.html#line12_355">XII, 355</a>; Stat. Silv. II, <span class = +"smallcaps">i</span>, 43, et Theb. IX, 687; Brit. Philipp. VII, 80. +—<a name = "var5_58" id = "var5_58" href = +"#line5_58">58.</a> Semper hæsi in verbis: <i>fluebat C. in +terras</i>, h.e. defluebat, decidebat, quoniam udæ sunt nebulæ, ut ap. +Virg. Æn. XI, 828 et al. Nam caligo et nebulæ h.l. non demum in terram +demissæ, sed solis radiis resolutæ dicuntur. Hinc legendum videtur, +<i>fluebat C. in terris</i>, h.e. diffluebat, vel discedebat, fugiebat, +ut ap. Virg. Æn. II, 169; Cic. Marc. 8; Or. 3 al. conf. Gronov. ad Liv. +XXVII, 17; Burm. ad Virg. Ge. III, 67. +—<a name = "var5_61" id = "var5_61" href = +"#line5_61">61.</a> <i>eventum</i> Colon. <i>eventus</i> Dausq.</p> + +<span class = "pagenum">296</span> +<p><a name = "var5_66" id = "var5_66" href = "#line5_66">66.</a> +<i>affusa mole</i> militum, scripti, R. 3, Parm. Med. prob. +N. Heins. vid. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#var4_251">ad IV, 251</a>; <i>effusa mole</i> Tell. et +plurimæ edd. quod præferunt Drak. Lef. et Burm. qui <i>effundere</i> +propr. de conante (sed plerumque frustra conante, qui omnibus viribus +laborat, nec quidquam proficit) dici docuit ad Val. Fl. VII, 34. Hinc +iidem viri docti, præeunte Marso, exponunt: omni vi et conatu, totis +viribus effusis. Simplicius forte est, de <i>mole</i> militum +<i>effusa</i> intelligere, ut sup. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#line2_151">II, 151</a>, vel ut <i>labor effusus</i> ap. +Virg. Ge. IV, 492, h.e. frustra consumtus. +—<a name = "var5_73" id = "var5_73" href = +"#line5_73">73.</a> <i>Ictusque</i> scripti et R. 3; +<i>Littusque</i> Parm. et Med. proxime verum. Vulgatum <i>Litus et</i> +tuentur Barth. et Dausq. qui tamen suspic. <i>Intus et</i>, ut <i>Latus +et</i> N. Heins. <i>ætherea</i>, non <i>ætheria</i>, Colon. +<span class = "pagenum">297</span> +quod rectius videtur Drak. qui laudat Pier. ad Virg. Æn. V, 517. +—<a name = "var5_76" id = "var5_76" href = +"#line5_76">76.</a> <i>certare</i> Col. et Tell. probb. +N. Heins., Lefeb., qui id recepit, et Drak. qui cum Bentl. putat, +hæc verba ex Horatio petita esse; vid. not. Sed <i>certasse</i> doctius +est et ἀοριστῶς positum. +—<a name = "var5_78" id = "var5_78" href = +"#line5_78">78.</a> <i>furva... ales</i> volebat D. Heins. Sed +verba <i>casside fulva</i>, h.e. aurata, seu ærea, jungenda esse, jam +notarunt Dausq. et alii; cf. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#not2_399">not. ad II, 399</a>. +—<a name = "var5_80" id = "var5_80" href = +"#line5_80">80.</a> <i>Deum, et s.</i>, non <i>Deum s.</i>, +scripti.</p> + +<span class = "pagenum">298</span> +<p><a name = "var5_82" id = "var5_82" href = "#line5_82">82.</a> +<i>per te</i>, non <i>te per</i>, Colon. et Oxon. vid. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#var1_658">ad lib. I, v. 658</a>. +—<a name = "var5_86" id = "var5_86" href = +"#line5_86">86.</a> <i>camposque</i>, non <i>tempusque</i>, Colon. +probb. N. Heins. et Drakenborch. Ille monet, <i>tempus</i> proxime +præcessisse; hic vero, non solum tempus Hannibalis adgrediendi infaustum +memoratis ante prodigiis declaratum, sed etiam callido Pœnorum +imperatori locum circa Trasimenum lacum ponendis insidiis nimis commodum +fuisse; de quo utroque Flaminium monuerit Corvinus in sequentibus: +præterea <i>campos</i> memorari a Silio, quod exercitus Romanus, +circumjacentibus montibus cinctus, locum aciei explicandæ aptum non +habuerit. Vulgatam lect. præter Dausq. et virum doctum, qui, teste +Draken., ad marg. Silii locum Corn. Nep. (vid. Pelop. c. 2) +adscripsit, et ad Bosium ibi consulendum provocavit; propugnat +Schmidius, qui docet, easdem voces sæpius repeti, et nihil eo tempore +magis timendum fuisse Romanis, quam campos patentes et apertos, quia +equitatu potissmum valuerit Hannibal, cujus nullus usus in montanis. Sed +h.l. agitur de temerario duce, qui ejusmodi periculum spernebat. Conf. +etiam <a class = "crossref" href = "#line5_92">v. 92 sq.</a> +—<a name = "var5_89" id = "var5_89" href = +"#line5_89">89.</a> <i>portet</i>, non <i>poscet</i>, Col. +<i>adportet</i> conj. N. Heins. vulgare substituens poetico et +exquisitiori. Nec adsentior Lefeb. qui τὸ <i>portet</i> interpretatur, +portendat, coll. Virg. Æn. III, 539. +—<a name = "var5_92" id = "var5_92" href = +"#line5_92">92.</a> <i>præstantem belli</i> Col. prob. +N. Heins. coll. Virg. Æn. XII, 19. Vulgo <i>p. bellis</i>, ut inf. +<a class = "crossref" href = "#line5_175">v. 175</a>. +—<a name = "var5_94" id = "var5_94" href = +"#line5_94">94.</a> <i>at</i>, non <i>ac</i>, Col. +—<a name = "var5_95" id = "var5_95" href = +"#line5_95">95.</a> <i>dextra</i> conj. Cluver. de quo vid. +<a class = "crossref" href = "#var5_4">ad v. 4</a>; <i>lævam</i> +scilicet versus, edidit Lefeb. qui in tribus antiquis <i>læva</i> +reperit. +—<a name = "var5_96" id = "var5_96" href = +"#line5_96">96.</a> <i>instant</i> conj. N. Heins. Sed +<i>stant</i> poeta dixit pro, +<span class = "pagenum">299</span> +sunt; vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_94">ad III, +94</a>. +—<a name = "var5_97" id = "var5_97" href = +"#line5_97">97.</a> Ita scripti cum edd. Marsi et Martini Herbip. +<i>Sic... cordi est</i> R. 3, Parm. Med. Vulgata <i>Sit certare +dolis et bellum ducere cordi</i> auctorem habet Nicandrum; alioquin non +inepta est. +—<a name = "var5_98" id = "var5_98" href = +"#line5_98">98.</a> <i>raptis armis</i> in mentem veniebat +N. Heins. Vulgatum ex <a class = "crossref" href = +"bookXII.html#line12_482">XII, 482</a>, firmat Drakenb. +—<a name = "var5_100" id = "var5_100" href = +"#line5_100">100.</a> <i>in duce dextræ</i> Col. et Put. quod et +conjecerat Dausq. <i>in duce dextra</i> Ox. prob. Barth. Adv. +V, 15; idque recepit Lefeb. Parum interest, utrum præferas. Vulgo +<i>indice dextræ</i>, quod Dausq. exponit, cujus index est dextra, et +Cellar. si actiones bellicæ, priusquam fiant, digito quasi indice, +hostibus præmonstrentur; <i>vindice dextra</i> dedit Rapheleng. +—<a name = "var5_102" id = "var5_102" href = +"#line5_102">102.</a> <i>Oranti</i>, scilicet Corvino, malebat +N. Heins. Sed ex vulgata idem fere sensus exoritur, et <i>orantum +verba</i> sunt preces; <i>diversus quisque timori</i>, h.e. pro suo +timore, ex R. 2, recepit Lefeb. quo judice vulgatum est glossema. +Mihi potius contrarium probabilius videtur, et <i>divisus</i> ni fallor. +est δαϊζόμενος κατὰ θυμὸν διχτάδι, ut ap. Hom. Iliad. ξ, 20, et ἀμφὶς +φράζεσθαι Iliad. β, 67; conf. Heyne ad Virg. Æn. IV, 285; Heins. ad +Ovid. Met. III, 381, et ad Claud. in Rufin. II, 25. Si quis tamen +<i>timore</i> scribendum censuerit, non repugnem. +—<a name = "var5_103" id = "var5_103" href = +"#line5_103">103.</a> <i>ne Fl.</i> ex emendat. Dausq. et +N. Heins. cum Drak. recepi, reclamante Lefeb., qui tamen vulgatum +<i>de F.</i> adducto loco Cic. in Pis. c. 20, §. 46, mihi non +persuasit. +—<a name = "var5_104" id = "var5_104" href = +"#line5_104">104.</a> <i>ni c.</i> Tell. prob. Lefeb. vid. <a class += "crossref" href = "bookI.html#var1_374">ad I, 374</a>. +—<a name = "var5_105" id = "var5_105" href = +"#line5_105">105.</a> <i>se erexerat</i>, ut <a class = "crossref" +href = "bookIV.html#line4_278">IV, 278</a>; malebat N. Heins. +Vulgatam præferendam ducebat Drak. coll. Virg. Æn. XII, 494; et Val. Fl. +II, 165. Præstiterit <i>duci s. ira</i>, ut ap. Virg. Æn. +X, 814.</p> + +<span class = "pagenum">300</span> +<p><a name = "var5_112" id = "var5_112" href = "#line5_112">112.</a> +<i>uno</i> scripti, Parm. et Med. quod ad immensa Gallorum corpora +spectat; vid. not. Vulgg. <i>imo</i>, quod placet Lef. ob locum Flori +II, 7, <i>vulnera ultra mortem patebant</i>. Mallet forte critica +prurigine laborans aliquis hic legere <i>ullo</i>, ut Silius ad +Alcyoneum, Antæum similiaque Terræ monstra respexerit. +—<a name = "var5_117" id = "var5_117" href = +"#line5_117">117.</a> <i>movent</i> Parm.</p> + +<span class = "pagenum">301</span> +<p><a name = "var5_126" id = "var5_126" href = "#line5_126">126.</a> +<i>Una superstitio</i> Col. prob. N. Heins. ut mens poetæ sit: +deforme armato est, soli se superstitioni dare. Sed non minus viro forti +turpe est, vana et anili superstitione nimis imbutum esse et terreri, +quo majorem potius prodigiorum contemtum innui monet Drak. Quis vero +sibi persuadeat, Silium cogitasse Maronianum illud Æn. XII, 817? Ibi +eadem quidem verba (ut nostra Æn. VIII, 187) sed longe alio sensu +adhibentur; <i>est</i> ex scriptis addidit Drak.</p> + +<span class = "pagenum">302</span> +<p><a name = "var5_134" id = "var5_134" href = "#line5_134">134.</a> +<i>crine severo</i> Col. et Put. <i>Sueno</i> Ox. +—<a name = "var5_137" id = "var5_137" href = +"#line5_137">137.</a> <i>Gargævi</i> Col. quod in contextum recepit +Lefeb., quia urbs Galliæ <i>Gergeau</i>, vel <i>Jargeau</i> ad Ligerim, +ubi antiquæ Boiorum sedes; <i>Gargæni</i> R. 2; <i>Gargheni</i> +Put. <i>Gergani</i> Ox. <i>Gergeni</i> R. 3, et Parm. +<i>Gargani</i> Dausq. et al. quod fuit montis nomen sup. <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#line4_561">IV, 561</a>; <i>Gargeni</i> +plerique, Aldum et Marsum secuti. Non absurde forsan corrigas +<i>Gergovi</i> a Gergovia, Boiorum urbe ap. Cæs. B. G. VII, 10. +—<a name = "var5_138" id = "var5_138" href = +"#line5_138">138.</a> <i>impenetrabile</i>, ut <a class = +"crossref" href = "bookII.html#line2_402">II, 402</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#line4_16">IV, 16</a>, vel +<i>interebrabile</i> conj. N. Heins. Vulgatam lect. Draken. bene +firmat ex Virg. Æn. XII, 98, et Sophocl. Ajac. flagell. v. 578, ubi +ἄῤῥηκτον σάκος. +—<a name = "var5_139" id = "var5_139" href = +"#line5_139">139.</a> <i>portarat</i> R. 2. +—<a name = "var5_142" id = "var5_142" href = +"#line5_142">142.</a> <i>capit</i> quatuor scripti et R. 2. +Vulgatum <i>quatit</i> propugnat Lefeb. coll. +<span class = "pagenum">303</span> +<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_454">II, 454</a>, et +arridere potest. +—<a name = "var5_145" id = "var5_145" href = +"#line5_145">145.</a> <i>nutrivit</i> Tell. et R. 2; +<i>nutriebat</i> et <i>Assarici</i> in aliquot edd. +—<a name = "var5_147" id = "var5_147" href = +"#line5_147">147.</a> <i>spumantia</i>, vel <i>undantia</i> malebat +N. Heins. prob. Drak. coll. <a class = "crossref" href = +"bookX.html#line10_320">X, 320</a>; <a class = "crossref" href = +"bookXII.html#line12_254">XII, 254</a>; et Virg. Æn. IV, 135. Sed cur +poetæ variare non liceat. +—<a name = "var5_154" id = "var5_154" href = +"#line5_154">154.</a> <i>atris</i>, non <i>acris</i>, scripti, Med. +et Benes.</p> + +<span class = "pagenum">304</span> +<p><a name = "var5_155" id = "var5_155" href = "#line5_155">155.</a> +Iidem <i>at meus</i>, non <i>ac m.</i> Sed <i>et</i>, <i>meus</i>, etc. +(ut duo hortamenta distinguantur) conj. Cel. Ern., qui etiam <a class = +"crossref" href = "#line5_161">v. 161</a>, <i>limen Iberi</i> +tentat. +—<a name = "var5_156" id = "var5_156" href = +"#line5_156">156.</a> <i>sine vulnere</i> etiam legi posse notat +N. Heins. ut undis eum occubuisse innuat. Sed vulgata haud dubie +præstat; vid. not. +—<a name = "var5_157" id = "var5_157" href = +"#line5_157">157.</a> <i>sed et</i> emend. N. Heins. prob. +Drak. Sed nulla mutatione opus, modo minor distinctio post <i>est</i>, +et major post <i>iras</i> v. <a name = "var5_159" id = "var5_159" +href = "#line5_159">159</a>, deleatur; vid. not. +—<a name = "var5_161" id = "var5_161" href = +"#line5_161">161.</a> Pro <i>nomen</i> forte leg. <i>flumen</i>, +seu <i>flumina</i>, h.e. aquas, vel <i>limitem</i>. Cf. <a class = +"crossref" href = "#var5_155">ad v. 155</a>, <i>limen Iberi</i> +conj. Ern. +—<a name = "var5_165" id = "var5_165" href = +"#line5_165">165.</a> <i>hirtas jubas</i> volebat N. Heins. +qui <i>atris jubis</i> militem Romanum fuisse usum non putabat, quod +ater color esset ominosus. Possis et <i>albas</i>, <i>altas</i>, vel +<i>rubras</i> tentare. <i>Afro Bellatore</i>, h.e. Hannibale, ex c. +Tell. recepit Lefeb. cui lect. <a class = "crossref" href = +"#line5_167">versus 167, 169</a>, magnam probabilitatis speciem +<span class = "pagenum">305</span> +conciliant; vid. not. +—<a name = "var5_166" id = "var5_166" href = +"#line5_166">166.</a> <i>tubas</i> Basil., Nutii Antuerp. et al. +operarum errore, ut <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_8">VI, 8</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookIX.html#line9_505">IX, 505</a>; <i>En</i> pro <i>Est</i> tacite +dedit Lefeb. +—<a name = "var5_167" id = "var5_167" href = +"#line5_167">167.</a> <i>Est, ait, o certare tuum</i> corrig. +N. Heins. +—<a name = "var5_170" id = "var5_170" href = +"#line5_170">170.</a> <i>prævectus</i>, ante suos vectus, in +scriptis, ut <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_117">VII, +117</a>; <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_572">IX, +572</a>; conf. Heins. ad Claud. R. P. II, 122, et ad Virg. Æn. VII, +166; <i>profectus</i> Med. Vulgo <i>provectus</i>. +—<a name = "var5_171" id = "var5_171" href = +"#line5_171">171.</a> <i>vocem procul, Hic</i> malebat +N. Heins. ne τὸ <i>hinc</i> inconcinne repetatur.</p> + +<span class = "pagenum">306</span> +<p><a name = "var5_178" id = "var5_178" href = "#line5_178">178.</a> +<i>lætum</i> (quia inlæsus ab igne) ex Colon. restituere N. Heins. +et Draken. quod sine sensu legi contendit Lefeb. qui ex duobus antt. +libris (quos nominatim adpellare, more suo omisit) <i>læto</i> recepit, +ut ad <i>cui</i> referatur et <i>lætus</i> sit, ut apud Stat. Thebaid. +VIII, 99, <i>Apollineis dilectissimus aris</i>, vel qui sine damno per +ignes incedit. Sed simplicior ratio est, <i>lætum</i> doctius pro +<i>læte</i> positum accipere; <i>latum</i> Oxon. et Puteol. cum priscis +edd. ante Juntinam, in qua Nicander primum <i>late</i> vulgavit. +—<a name = "var5_181" id = "var5_181" href = +"#line5_181">181.</a> Vulgo post <i>Phœbo</i> punctum ponitur, quod +male retinuit Lefeb. cujus tamen parenthesin expressi, ut sententia loci +magis in oculos incurrat. +—<a name = "var5_182" id = "var5_182" href = +"#line5_182">182.</a> <i>fatis, A., f. Numinibusque tuis</i> +ingeniose conj. N. Heins. et <i>fatis... Muneribusque</i> Burm. +quem secutus est Lefeb. ut ad vatum furorem adludatur, et <i>fatis</i> +sit pro <i>effatis</i>, quod tamen exemplis adductis nemini facile +persuadebit. +<span class = "pagenum">307</span> +Equidem vulgatam scripturam non omnino spreverim: nam, ut alia taceam, +Æquanus vir fortis esse, et forte, in bellis adversus Boios, vel alios +hostes gestis, specimina virtutis dare potuit, etsi Silius rerum ab eo +gestarum haud meminit. Videtur autem omnino ficta esse persona, ut +Murranus et tot alii, qui non minus fortes finguntur more poetæ, qui +hominem, nominum rerumque varietate lectores delectare studet. Ceterum +vulgatæ non obstat, quod sacerdos fuit; vid. not. +—<a name = "var5_185" id = "var5_185" href = +"#line5_185">185.</a> <i>pugnæ</i> R. 3. +—<a name = "var5_189" id = "var5_189" href = +"#line5_189">189.</a> <i>Ac</i>, non <i>At</i>, scripti et Parm. +—<a name = "var5_190" id = "var5_190" href = +"#line5_190">190.</a> <i>post prælia</i> R. 2; <i>secula +longæ</i> Tell. +—<a name = "var5_191" id = "var5_191" href = +"#line5_191">191.</a> <i>Ut pendente malo horresco</i> R. 2; +<i>Horresco impendente m.</i> conj. N. Heins. Lenior forte oratio +procedit, si refinxeris: <i>Horresco ut p. m.</i> vel <i>impendente +malo. Quum ductor</i>, etc. +—<a name = "var5_192" id = "var5_192" href = +"#line5_192">192.</a> <i>Exciret</i> Col. et Ox. quod multis +exemplis, quibus non opus est, vindicant N. Heins. et Drak. Vulgo +<i>Excitet</i>, media, ut in <i>exitus</i>, producta, judice Dausq. qui +et <i>Excieat</i>, vel <i>Excutiat</i> substitui posse censebat; +<i>Excitet hic Tyrius</i> Parm. et Med. ut metro consulatur; +<i>Excipiet</i> Nut.</p> + +<span class = "pagenum">308</span> +<p><a name = "var5_199" id = "var5_199" href = "#line5_199">199.</a> +<i>signum clangorque vicissim</i> corrig. N. Heins. prob. Drakenb. +ut non ad <i>clamorem</i>, quem poeta per <i>consonam vocem</i> jam +designarit, sed ad tubas referatur, quae utrimque simul increpuerint. +Conf. vers. +—<a name = "var5_188" id = "var5_188" href = +"#line5_188">188.</a> Sed quare verborum luxuries ac variatio in +Silio nos offendat? et nonne, illa conj. admissa, inter verba <i>signum +et clangor</i> nihil differret, adeoque hæc lectio non minus langueret? +Lenior forte medicina foret <i>clangore</i>, vel potius <i>signum</i> +Hannibalis <i>clamorque</i> Pœnorum <i>vicissim</i> tanquam vox consona +urget, <i>Tyria corona circumfundente</i> Romanos. Nec tamen video, cur +non feramus τὸ <i>clamore</i>, quum Silius verba <i>signum clamore... +corona</i> ad <i>consonam vocem</i> explicandam adjecisse videri possit, +modo comma post <i>vicissim</i> deleatur, ut <i>circumfundente</i> ad +signum spectet: etsi forte præstiterit <i>circumlatrante</i>, vel +<i>circumvolvente</i>, vel <i>circumstridente</i>: nisi malis +<i>signum... circumvellente</i>. Pro vulgata etiam pugnat Lefeb. et τὸ +<i>clangorque</i> ineptum putat. +—<a name = "var5_202" id = "var5_202" href = +"#line5_202">202.</a> <i>stupet</i> Col. probb. N. Heins. et +Drak. idque recepi cum Lefeb. Præclare Mars ipse tam admiratione +Hannibalis, quam metu et dolore, ob calamitatem Romanis, quorum pater +est, inpendentem, defixus et adtonitus quasi torpere dicitur; <i>Stupet +fortunam</i> ut ap. Virg. Æn. II, 31. et, quos Drak. laudat, Val. Flac. +V, 96; Stat. Th. IV, 448; VIII, 150, et Petron. c, 29; ubi vid. +Burm. Vulgo <i>timet</i>.</p> + +<span class = "pagenum">309</span> +<p><a name = "var5_206" id = "var5_206" href = "#line5_206">206.</a> +<i>diras</i>, non <i>duras</i>, Colon. +—<a name = "var5_207" id = "var5_207" href = +"#line5_207">207.</a> <i>Adspectat</i> conj. Casaub. ad marg. ed. +Gryph. quæ in biblioth. Lugd. servatur. Sic Virgil. Æneid. lib. X, +v. 4, et XII, 136; <i>Despectat</i> corrig. N. Heins. h.l. ut +<a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_185">VI, 185</a>, et +<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_421">VII, 421</a>; Possis +et <i>Inspectat</i> legere, ut εἰσορόων ap. Hom. Iliad. θ, 52, et λ, 82. +Sed vid. not. <i>immiti</i> Col. Vulgg. <i>inimico</i>, non minus bene. +—<a name = "var5_211" id = "var5_211" href = +"#line5_211">211.</a> <i>ductore</i> Med. +—<a name = "var5_212" id = "var5_212" href = +"#line5_212">212.</a> <i>Et</i>, ut mox <i>Manibus ipsa suis</i> et +<i>mittit</i> scripti cum priscis edd. Recte: nam <i>manes</i> h.l. +intell., quod et vidit Dausq. Vulgo sic editum: <i>At velut e. m. l.c. +Ipsa suis manibus p. p. mittens, Inferias mactat bellis accensa +juventus. Primæ Picentum... Turbato v. petunt, Martemtque reposcunt. +Funditur unanimo</i>, etc. Sed meliorem verborum ordinem ex c. Oxon. et +Put. restituere N. Heins. et Gronov. Obss. IV, 17. Verba +<i>Inferias mactat b. a. i.</i> sunt laciniæ, a Nicandro adsutæ. +—<a name = "var5_215" id = "var5_215" href = +"#line5_215">215.</a> <i>fixoque</i> Put. Mox <i>curvato</i>, non +<i>curvati</i>, scripti et antt. edd. <i>fixoque r. S. c. curvatos p. +t.</i> conj. N. +<span class = "pagenum">310</span> +Heins. Sed hastilia, cuspidibus clipeo infixis, non clipei curvantur. +—<a name = "var5_217" id = "var5_217" href = +"#line5_217">217.</a> <i>ut</i> h.e. postquam, pro <i>et</i>, ex +emend. Dausq. et N. Heins. recepit Drak. Forte τὸ <i>et</i> ferri +potest, si verba <i>et præsentia... ducis</i> παρενθετῶς sumseris. +—<i>Libyes (præsentia s. E. d.) hortantes</i>, etc. edidit Lefeb., +ne admonitis quidem lectoribus: sed ob similem locum Virg. Æn. IX, 73, +arridere potest. +—<a name = "var5_220" id = "var5_220" href = +"#line5_220">220.</a> <i>fluidamque e sanguine m.</i> ut ap. Virg. +Æn. IX, 651; emend. N. Heins. cf. Bentl. ad Horat. Epod. XVI, 33; +<i>ac fœdam</i>, vel <i>atramque a s. m.</i> tentabat Burm. +<i>furvam</i> satis confidenter, etsi non male, scripsit Lefeb. de quo +voc. copiose ct docte egit Heins. ad Ovid. Met. III, 273; cf. ad +I, 119. Possis et <i>fulvam</i> (ut <i>fulva nubes</i> et +<i>caligo</i> ap. Lucret. VI, 460; Virg. Æn. XII, 792, et Stat. Th. IX, +727) et quot non alia? substituere. Sed omnibus forte his non opus est; +vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_438">not. ad +I, 438</a>. +—<a name = "var5_225" id = "var5_225" href = +"#line5_225">225.</a> <i>monent</i> corrig. Burm. quod merito +rejecit Schmid. quum iras jam gesserint, quæ itaque non erant movendæ, +sed potius <i>fovendæ</i>, h.e. augendæ.</p> + +<span class = "pagenum">311</span> +<p><a name = "var5_229" id = "var5_229" href = "#line5_229">229.</a> +<i>Abreptus</i> Col. et quædam edd. antt. <i>Abrectus</i> Marsi ed. +<i>Arrectus</i> Put. R. 3; Med. prob. Dausq. qui et mox +<i>dextra</i> legendum, vel post <i>sequitur</i> distinguendum putabat. +Vulgo <i>Arreptus</i>. +—<a name = "var5_235" id = "var5_235" href = +"#line5_235">235.</a> <i>Bogam</i> Put. Parm. Med. Alius +<i>Bagas</i> sup. II, 111, et <i>Bogus</i> mox <a class = "crossref" +href = "#line5_403">v. 403</a>, memoratur; Draken. <i>serebat</i> +scripti et R. 2; cf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#var1_394">ad I, 394</a>; <i>Vulnera</i> de telis +intelligit Lefeb. de quo vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#var1_397">ad I, 397</a>. Vulgatum <i>ferebat</i> non +modo Dausq. et Cell., sed, nisi scripti libri repugnarent, etiam Drak. +præferendum videbatur, qui bene monet, <i>seri</i> vulnera, vel tela, si +passim et in diversos hostes mittantur, hic autem Bagan unius Laterani +<i>tergo vicina ferre vulnera</i>; vid. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#var3_365">ad III, 365</a>. +—<a name = "var5_236" id = "var5_236" href = +"#line5_236">236.</a> <i>velociter</i> alii. +—<a name = "var5_238" id = "var5_238" href = +"#line5_238">238.</a> <i>inglomerant</i> ex R. 3; coll. Stat. +Th. I, 350, recepit Lefeb. cui tamen lectio c. Put. +<i>glomerant</i> verissima videtur, ut posterior syllaba voc. +<i>arma</i> propter seq. <i>gl.</i> longa sit; <i>coruscis</i> Col. et +Ox. <i>geminique corusca</i> mavult Lefeb. +—<a name = "var5_239" id = "var5_239" href = +"#line5_239">239.</a> <i>fulget</i> Col. +—<a name = "var5_242" id = "var5_242" href = +"#line5_242">242.</a> <i>perfracta</i> Put. et priscæ edd. ante +Basil. Marsum in notis <i>præfracta</i> legere, sed male dura et +inflexibilia exponere monet Drak., quum potius sint robora parte +superiori fracta, ut ap. Ovid. Metam. +<span class = "pagenum">312</span> +XII, 360; <i>regebat</i> Put. Parm. Med. +—<a name = "var5_250" id = "var5_250" href = +"#line5_250">250.</a> <i>cedite cunctis</i> Col. <i>regnis</i> Ox. +Male, etsi nec vulgata satis placet. Suspicor potius, τὸ <i>regno</i> ex +interpolat. ortum et ex vestigiis veterrimi cod. reponendum esse: +<i>meliori</i> (mihi uni, sed fortiori viribusque superiori) <i>cedite +juncti</i>, vos ambo; quod melius cum anteced. cohæret. +—<a name = "var5_251" id = "var5_251" href = +"#line5_251">251.</a> <i>pondere</i> Col. Put. Tell. R. 2; +Med. probb. Modio, Cell. et Lefeb. Vulgatum <i>vulnere</i>, quia +<i>pondera rami</i> (sed interpositis demum sex versibus), præcessere, +retinuerunt Dausq. N. Heins. et Drak. qui <i>vulnus</i> de telo +accipiunt, ut <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_397">I, 397</a>, ubi vid. not. Hæc ratio merito +dura videbatur Burm. qui <i>verbere</i> scribendum censebat. +—<a name = "var5_255" id = "var5_255" href = +"#line5_255">255.</a> <i>subsidensque</i>, non <i>subsidens</i>, +Col. +—<a name = "var5_259" id = "var5_259" href = +"#line5_259">259.</a> <i>Iërtes</i>, non +<span class = "pagenum">313</span> +<i>Hiertes</i>, Col. <i>Hiantem</i>, Nut. +—<a name = "var5_260" id = "var5_260" href = +"#line5_260">260.</a> <i>arvi</i> Colon. unde recepi, etsi vulgatum +<i>agri</i> eundem præbet sensum et exemplis citra necessitatem +confirmatur a Draken. +—<a name = "var5_261" id = "var5_261" href = +"#line5_261">261.</a> <i>Volux</i> tacite et libris non +addicentibus edidit Lefeb. vid. not. +—<a name = "var5_264" id = "var5_264" href = +"#line5_264">264.</a> <i>Profuerunt</i> Col. et Ox. quod jam +conjecerat Dausq. nec obstat metrum. Conf. loca a Drak. adscripta, +<a class = "crossref" href = "bookX.html#line10_61">X, 61</a>; +<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_304">XIII, 304</a>; +<a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_46">XIV, 46</a>; <a class += "crossref" href = "bookXV.html#line15_280">XV, 280</a>; <a class = +"crossref" href = "bookXVI.html#line16_698">XVI, 698</a>; Virg. Ecl. IV, +61; et quæ addit Heins. ad Val. Fl. IV, 432; ad Claud. laud. Stil. +I, 372; ad Ovid. Epist. II, 141; VII, 166, et Met. IV, 225; +X, 55. Vulgo <i>Profuerint</i>. Mox <i>parta juvant? quid +habentibus</i>, h.e. divitibus, vel <i>mentibus</i> suspic. +N. Heins. Sed <i>rapta</i> majori cum vi dictum, et <i>gentes</i> +poetis vocantur homines, ut Horat. Od. I, <span class = +"smallcaps">iii</span>, 28; II, <span class = "smallcaps">xiii</span>, +20. +—<a name = "var5_267" id = "var5_267" href = +"#line5_267">267.</a> <i>portabit</i> Put. probb. N. Heins. +Draken. et Lefeb. Vulgatum tamen <i>portavit</i> non prorsus ineptum +videtur. +—<a name = "var5_268" id = "var5_268" href = +"#line5_268">268.</a> Poeta forte <i>juvenalibus</i>; scripsit; +vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_312">ad II, 312</a>. +—<a name = "var5_271" id = "var5_271" href = +"#line5_271">271.</a> <i>Atlas a. l. I.</i> quatuor scripti (nisi +quod <i>Athlans</i> in Oxon. est), et R. 2; vid. quos Drak. laudat, +Prop. IV, <span class = "smallcaps">vi</span>, 37; Val. +<span class = "pagenum">314</span> +Fl. I, 365; Liv. XXXI, 23; Intpp. ad Petron. c. 38; conf. sup. +<a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_431">ad I, 431</a>; +<i>Atlas a sanguine I.</i> R. 3, Parm. Med. Vulgo <i>a sanguine +clarus I.</i> +—<a name = "var5_274" id = "var5_274" href = +"#line5_274">274.</a> Vox <i>extrema</i>, h.e. extrema parte, +aptissima quidem et genuina videtur, sed, quia modo præcessit, minus +placet. An leg. <i>externa</i>, ut ap. Val. Fl. VII, 422? +—<a name = "var5_277" id = "var5_277" href = +"#line5_277">277.</a> <i>turbam</i> scripti et priscæ edd. ante +Marsum, qui primus <i>turmam</i> habet, quod ne Dausq. quidem placuit; +<i>at</i> Col. <i>ac</i> reliqui scripti et edd. antt. Vulgo <i>et</i>, +quod prorsus omisit Cell. sed servavit Lefeb. +—<a name = "var5_279" id = "var5_279" href = +"#line5_279">279.</a> <i>adspiceres</i> Col. et R. 2; conf. +loca, a Drak. citata, <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_684">VI, 684</a>; <a class = "crossref" href = +"bookXVI.html#line16_501">XVI, 501</a>; Virg. Æn. VIII, 650; Ovid. Met. +VI, 23; Stat. Th. V, 596; Claud. in Rufin. II, 176; Petron. c. 7; +ubi vid. Intpp. Vulgg. <i>adspiciens</i>; Male! <i>credere</i> emend. +N. Heins. vel mox <i>in sociis</i>, quod Drak. recepit. Sed τὸ +<i>in</i> centies omittitur a poetis in formis loquendi <i>condere se +silvis</i>, <i>aquis</i>, <i>umbris</i>, <i>terra</i>, etc.</p> + +<span class = "pagenum">315</span> +<p><a name = "var5_281" id = "var5_281" href = "#line5_281">281.</a> +<i>prensa</i> R. 3, Parm. Mediol. Sed notionem <i>premendi</i>, hoc +est urgendi, instandi, persequendi, aptiorem hoc loco esse, quam +<i>prehendendi</i>, vel capiendi, docet Drak. Mox <i>pennis Remigat</i> +quondam in mentem mihi veniebat. +—<a name = "var5_283" id = "var5_283" href = +"#line5_283">283.</a> <i>dumis</i> scripti et (si Mediol. +exceperis, in qua vitiose <i>divini</i> scriptum) omnes edd. antt. ante +Basil. in qua primum <i>dumos</i> exstat. Utrumque recte dici exemplis +evincunt Drak. ad h.l. et Heins. ad Ovid. Met. XIII, 611. Sed +<i>dumis</i> per se doctius est; vid. Heyne ad Virg. Æn. VII, 161. +—<a name = "var5_284" id = "var5_284" href = +"#line5_284">284.</a> <i>nisus</i> scripti, prob. Draken. quum +<i>librare visus</i> sit undique circumspicere, at <i>librare nisus</i> +intentius et omni nisu volare. Nam <i>librari</i> propr. dicitur hasta, +quæ impetus augendi causa libratur et vibratur: unde ad volatum avium +traducitur; vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_317">not. +ad I, 317</a>. Sed vulgata lect. <i>visus</i> non prorsus +contemnenda propter locum Homeri, qui Silio ante oculos fuisse videtur, +Iliad. ρ, 674 seqq. Πάντοσε παπταίνων, ὥστ’ αἰετὸς, ὅν ῥά τε φασὶν +Ὀξύτατον δέρκεσθαι ὑπουρανίων πετεηνῶν, etc. <i>orbe citato</i> corrig. +Barth. Adv. V, 15; quod non displicet N. Heins. et Drak. ita +tamen, ut non ad aquilam referatur, sed ad leporem, per multos gyros +orbesque refugientem. Ego potius olim suspicabar, poetam scripsisse +<i>ore levato</i>, quo sensu <i>sublimi fugere anhelitu</i> dixit Hor. +Od. I, <span class = "smallcaps">xv</span>, 31. Nunc video, eundem +sensum vulgatæ tribui a Lefeb. quod tamen ab usu loquendi abhorret.</p> + +<span class = "pagenum">316</span> +<p><a name = "var5_292" id = "var5_292" href = "#line5_292">292.</a> +<i>Atrox</i> Col. Parm. Benes. <i>atras</i> Put. Vulgo <i>ovans</i>. Non +male! +—<a name = "var5_295" id = "var5_295" href = +"#line5_295">295.</a> <i>At</i>, non <i>Et</i>, Col. adsent. Dausq. +—<a name = "var5_297" id = "var5_297" href = +"#line5_297">297.</a> <i>detersit</i> scripti et antt. edd. probb. +N. Heins. et Drak. qui coll. <a class = "crossref" href = +"bookXIV.html#line14_383">XIV, 383</a>, interpretatur: perstrinxit vano +ictu, quem Appius super scutum excepit. Recte: nam Isalces <i>non dispar +sortis</i> fuit, h.e. eodem irrito conatu, quo Appius, ictum dedit. +Conf. not. sup. <a class = "crossref" href = "#not5_273">ad +v. 273</a>; <i>detorsit</i> Med. Marsi Veneta et recentt. edd., +h.e. repellere conatus, ut gladio nudum latus hauriret. +—<a name = "var5_298" id = "var5_298" href = +"#line5_298">298.</a> <i>tollere</i>, non <i>vellere</i>, Col. +—<a name = "var5_299" id = "var5_299" href = +"#line5_299">299.</a> <i>contorquet</i> et <i>resupino</i> Col. et +R. 2. Vulgo <i>torquebat</i>, ut ap. Virg. Aen. XII, 901, et +<i>resupina</i>. +—<a name = "var5_304" id = "var5_304" href = +"#line5_304">304.</a> <i>rata</i> conj. N. Heins. h.l. et ad +Ovid. Met. II, 757. Sed recte vulgatam ex <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_517">VI, 517</a>, firmari posse arbitratur; conf. +Heyne ad Tibull. I, <span class = +"smallcaps">ix</span>, 2.</p> + +<span class = "pagenum">317</span> +<p><a name = "var5_310" id = "var5_310" href = "#line5_310">310.</a> +<i>Subsidet</i> Puteol. <i>Subsidit</i> Colon. et Oxon. quod recepit +Lefeb. nec refragatur N. Heins. modo <i>et</i> post <i>campo</i> +interponatur, quod probabilius est. +—<a name = "var5_313" id = "var5_313" href = +"#line5_313">313.</a> <i>sub irca</i> Oxon. unde <i>hirqua</i> +suspic. Barth. Adv. V, 15; quam nugacem correctionem ei in mentem +venire potuisse mirabatur N. Heins. +—<a name = "var5_315" id = "var5_315" href = +"#line5_315">315.</a> <i>Et sparsa in pugnas m.</i>, ut inf. +<a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_439">XVII, 439</a>, et +ap. Virg. Æn. X, 455, aliquando conjiciebam, et nunc idem +N. Heinsio, qui præterea <i>exspectat</i> scribendum putat, in +mentem venisse video. Exquisitior certe loquendi forma est, quam +illustravit Heyne ad Virg. l.c. et non intellexit Lefeb. qui hunc versum +sic male lacessi existimat. +—<a name = "var5_316" id = "var5_316" href = +"#line5_316">316.</a> <i>Huic</i>, ut <a class = "crossref" href = +"#line5_292">v. 292</a>, conj. N. Heins. +—<a name = "var5_317" id = "var5_317" href = +"#line5_317">317.</a> <i>dictum fœdus</i>, ut <i>dicere legem</i> +et similia, emend. Burm. dubitans. num <i>ici fœdus</i> de sponsalibus +recte dicatur. Sed vid. Heyne ad Tibull. I, <span class = +"smallcaps">v</span>, 7; ut taceam, in filiabus olim consensu et +pacto signato despondendis non minus, quam in nuptiis coemtione, ἕδνοις +vel usu et confarreatione contrahendis, fœdus quoddam initum fuisse, vel +conseq. pro anteced. poni posse, unde Isalces quoque jam gener vocatur. +—<a name = "var5_319" id = "var5_319" href = +"#line5_319">319.</a> <i>Cunta ærisque</i> vetus ed. teste +N. Heins. unde <i>Cuncta</i>, in quod facile quis incidet, emend. +Drakenb. quod recepit Lefeb. ut telum omnia tegmina, clipeo Magonis +inducta, æreamque laminam tegminibus subtextam perforaverit. A vulgata +lect. nimis abeunt conjecturæ N. Heins. <i>Suta ærisque moras</i>, +(vid. eum ad Virg. Æn. X, 313) vel <i>Per tunicæque moras</i>, vel +denique <i>Thoracisque m.</i> Præterea h.l. de clipeo agi, recte monet +Drak. cui <i>Per cratisque moras</i> in mentem venit; <i>ferrique</i> +pro <i>ærisque</i> c. Tell. a m. sec. quod et in textum R. 2, in +qua <i>Tunc æris ferrique moras</i> exstat, inrepsit, etsi inepta merito +glossa videtur Lefeb. qui copiose docet, quod vel tironibus notum est, +veteribus æs pro ferro in usu fuisse, ut et hodie +<span class = "pagenum">318</span> +Siberiæ et Americæ populis. +—<a name = "var5_326" id = "var5_326" href = +"#line5_326">326.</a> <i>Admissum</i> Put. <i>Adjunctum</i> Med. +<i>pertulit</i>, non <i>protulit</i>, scripti præter Tell. Cf. cum Drak. +Virg. Æn. X, 786; XII, 907. +—<a name = "var5_327" id = "var5_327" href = +"#line5_327">327.</a> <i>viro conanti</i> malebat N. Heins. +—<a name = "var5_330" id = "var5_330" href = +"#line5_330">330.</a> <i>tortusque</i> ex c. Tell. recepit Lefeb. +coll. <a class = "crossref" href = "#line5_625">v. 625</a>. +<span class = "pagenum">319</span> +Non male! +—<a name = "var5_334" id = "var5_334" href = +"#line5_334">334.</a> <i>hastæ</i> etiam legi posse notat +N. Heins. +—<a name = "var5_336" id = "var5_336" href = +"#line5_336">336.</a> <i>cæsi</i> Col. cum R. 2, et recentt. +edd. <i>teli</i> Oxon. et Put. cum priscis edd. quod præferunt Dausq. et +Scalig. si signiferi nomen sit, unde <i>Teli</i> dedit Cell. +—<a name = "var5_341" id = "var5_341" href = +"#line5_341">341.</a> <i>pervid</i> Ox. quare <i>pervida</i>, quæ +per tela vix cerni potest, suspic. Barth. Adv. V, 15, merito +propterea vapulans censura N. Heins. qui conj. <i>quidquid... +sparsi teli</i>, et mox, <i>Ingessit pariter</i>. +—<a name = "var5_342" id = "var5_342" href = +"#line5_342">342.</a> <i>nullum</i> omnes libri scripti, teste et +prob. Drak. ut non ea poetæ mens sit, neminem pluribus telis vulneratum +esse, quam Mamercum; sed tot tela in corpore ejus stetisse, ut pluribus +locus non fuerit. Non male! Sed τὸ <i>nullo</i> etiam ferri potest, quod +in c. Col. et Tell. reperiri contendit Lefeb. +—<a name = "var5_343" id = "var5_343" href = +"#line5_343">343.</a> Modius ex Col. restituit hunc versum, qui +reliquis MSS. priscisque edd. deest, et in cujus vicem in edd. Basil., +Colin. et Dausq. successit alius: <i>Unius hæserunt Romani militis +hastæ</i>, qui acumen interpolatoris, lacunam utcumque explere conantis, +redolet. +—<a name = "var5_347" id = "var5_347" href = +"#line5_347">347.</a> <i>fratremque</i> scripti et R. 2. Pro +vulgata <i>fremuitque</i> +<span class = "pagenum">320</span> +perperam stat Dausq. +—<a name = "var5_352" id = "var5_352" href = +"#line5_352">352.</a> <i>Synhali</i>, non <i>Synali</i>, Col. +ubique. +—<a name = "var5_354" id = "var5_354" href = +"#line5_354">354.</a> <i>tacto</i> scripti; vid. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#var1_412">ad I, 412</a>, et <a class += "crossref" href = "bookIII.html#var3_302">III, 302</a>. Vulgatum +<i>toto</i> contradicendi studio tuetur Dausq. <i>torto</i>, scilicet in +gyros, vel orbes, corrig. Marsus et D. Heins. <i>tacito</i> Parm. +<i>immisisse</i> conj. N. Heins. Sed. vulgata doctior. +—<a name = "var5_361" id = "var5_361" href = +"#line5_361">361.</a> <i>Monstravit</i> scripti, quod testatur +N. Heins. sed negat Lefeb. qui propterea vulgatam <i>Monstrarat</i> +revocavit. +—<a name = "var5_363" id = "var5_363" href = +"#line5_363">363.</a> <i>Haud melior</i> Put. R. 3, Med. +<i>lenior famæ</i> suspic. N. Heins. qui ejusmodi elegantias ubivis +sectatur; vid. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#var4_542">ad +IV, 542</a>; <i>forma</i> Ox. et Put. cum R. 3; et Med.</p> + +<span class = "pagenum">321</span> +<p><a name = "var5_365" id = "var5_365" href = "#line5_365">365.</a> +<i>patrum</i> emend. N. Heins vel <a class = "crossref" href = +"#line5_358">v. 358</a>, <i>patri</i>. Sed auctor etiam generis, et +proprie forsan, <i>pater</i> dicitur. +—<a name = "var5_377" id = "var5_377" href = +"#line5_377">377.</a> Hunc et seqq. versus Marsus in ed. Veneta a. +1492, inf. libro VI, intexuit, et <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_96">lib. VI, vss. 96</a>, <a class = "crossref" href += "bookVI.html#line6_141">141</a>, huc retraxit, quem errorem, quales in +ed. Dausq. passim deprehendas, primum a se notatum miratur Lefeb. +Ceterum vulgo male post <i>Pœnum</i>, non post <i>tenent</i> distingui +monuit N. Heins. qui <a name = "var5_380" id = "var5_380" href = +"#line5_380">v. 380,</a> <i>milite lecto</i> conj. ut <i>multo</i> +Burm. non improb. Drak.</p> + +<span class = "pagenum">322</span> +<p><a name = "var5_385" id = "var5_385" href = "#line5_385">385.</a> +Formam loquendi <i>Alpes fulmine moliri</i>, quæ proprie a fundamentis +et radicibus cruere ac transponere significet, non concoquebat Burm. et +ad exemplum Virg. Ge. I, 329, emendabat, <i>molitus J. alto</i> (ex +cælo) <i>Fulmina</i>; <i>nunc Alpes, nunc m. C. c. Intremuere</i>; +<i>simul</i>, etc. quod probare videtur Drak. et recepit Lefeb. +<i>Fulmina</i> Put. et R. 3; vid. not. <i>Jaculatus</i> conj. +Withof. +—<a name = "var5_391" id = "var5_391" href = +"#line5_391">391.</a> <i>conspecti</i>, non, ut vulgo, +<i>conspectus</i>, scripti cum R. 3, Parm. Med. Veneta Marsi et +Martini Herbip. <i>conspectu</i> volebat Davis. ad Cic. Tusc. Qu. III, +22. Sed τὸ <i>conspecti</i> doctius.</p> + +<span class = "pagenum">323</span> +<p><a name = "var5_395" id = "var5_395" href = "#line5_395">395.</a> +<i>sævior æthere C.</i> libri editi; <i>sævo sub æthere</i> Put. +<i>scene cetre</i> Oxon. si fides habenda Barth. Adv. V, 15. Sed +<i>sævæ cetre</i>, teste N. Heins. <i>sæva cethye</i> Col. unde +<i>sæva Tethye</i> ingeniose corrig. idem Heins. quod cum Draken. et +Lefeb. recipere non dubitavi; conf. Heins. ad Ovid. Met. VII, 297, et ad +Claud. R. P. II, Præf. v. 45. +—<a name = "var5_396" id = "var5_396" href = +"#line5_396">396.</a> <i>atque</i> scripti et R. 2. Vulgo +<i>et</i>, quo in metrum non peccari putabat Dausq. coll. IX, 335; +Claud. Gigant. v. 60, et Ovid. Epist. XVI, 141, quæ loca ulceribus, +librariorum manu inflictis, fraudi ei fuisse, ad illa et ad h.l. docuit +N. Heins. qui tamen <i>exesi</i> malebat, cui conject. non tam +exempla, a Drak. congesta, favent, quam mos librarr., adjectiva et +partic. ad propius vocab. flectendi. Sed nec vulgata male se habet. +—<a name = "var5_398" id = "var5_398" href = +"#line5_398">398.</a> Forte leg. <i>fractosque in r. æstus</i>, et +vox <i>undas</i>, quæ modo præcessit, ex interpretam. et marg. in textum +irrepsit.</p> + +<span class = "pagenum">324</span> +<p><a name = "var5_405" id = "var5_405" href = "#line5_405">405.</a> +<i>navis</i> Ox. +—<a name = "var5_406" id = "var5_406" href = +"#line5_406">406.</a> <i>Parcarum telas</i> conj. N. Heins. +Non male! Insolentior certe duplex metaphora, a Parcis et meta circi +petita, nec uspiam <i>Parcarum metas</i> reperire memini. +—<a name = "var5_410" id = "var5_410" href = +"#line5_410">410.</a> <i>Pagaso</i> Col. quo nomine a Virg. Æ. XI, +670, adpellatur comes Æneæ, qui eum forte ex Africa secutus est, et ad +quem Silius respicere potuit, judice Drak. <i>Bigaso</i> Ox. Put. +R. 3 Parm. Med. Vulgo <i>Basago</i>, vel <i>Bagaso</i>. Vocem +<i>ne</i>, quæ c. Oxon. deest, prorsus explodendam censebat Barth. Adv. +V, 15, ut <i>Pagasus</i> exsultare voluerit, cædem Libonis impune +sibi relictam. <i>Nec P. e., datur ne i. r.</i> Col. quod et conjecerat +Dausq. <i>Nec P. e. datum, atque i. r.</i> audacter emend. +N. Heins. quod tamen recepit Draken. Vulgatam lect. recte, puto, +servavit Lefeb. nisi forte <i>datum</i> præstiterit; vid. Obs. +—<a name = "var5_411" id = "var5_411" href = +"#line5_411">411.</a> <i>vita</i>, non <i>victum</i>, scripti. +—<a name = "var5_412" id = "var5_412" href = +"#line5_412">412.</a> <i>navaque</i> Col. vid. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#var1_549">ad I, 549</a>. Vulgo +<i>vanaque</i>, quia juvenis interiit, Dausq. et Cell. Male! +—<a name = "var5_416" id = "var5_416" href = +"#line5_416">416.</a> <i>voce suprema</i> conj. N. Heins. Sed +conf. quos Drak. laudat. Virg. Æn. II, 447; Stat. Th. III, 69; Gonsal. +ad Petron. c. 89, et inpr. Bentl. ad Horat. Epist. II, <span class = +"smallcaps">ii</span>, 173. +—<a name = "var5_417" id = "var5_417" href = +"#line5_417">417.</a> <i>jam</i> Col. Locus de mendo suspectus +<span class = "pagenum">325</span> +videbatur N. Heins. +—<a name = "var5_419" id = "var5_419" href = +"#line5_419">419.</a> <i>Auctorem</i>, qui auctor ejus exempli +fuerat, suspic. N. Heins. quo auctore etiam τὸ <i>et</i>, quod +omnibus libris deest, invexi cum Drak. +—<a name = "var5_421" id = "var5_421" href = +"#line5_421">421.</a> <i>Evolvat</i> Col. Vulgo <i>Evolvet</i>, et +quidam <i>Evolvens</i>. +—<a name = "var5_423" id = "var5_423" href = +"#line5_423">423.</a> <i>limina</i> Ox. <i>cruda</i>, non +<i>crudæ</i>, Col. et Ox. +—<a name = "var5_424" id = "var5_424" href = +"#line5_424">424.</a> <i>sub pectore</i> Col. Vulgo <i>s. +pectora</i>, prob. Lefeb. Conf. Virg. Æn. VI, 101; VII, 457; IX, 718; +ubi vid. Heins. et Heyne. +—<a name = "var5_429" id = "var5_429" href = +"#line5_429">429.</a> Major distinctio post <i>ense</i> tollenda +videtur, ut verba <i>funditque ruitque consul</i> jungantur. +—<a name = "var5_431" id = "var5_431" href = +"#line5_431">431.</a> <i>intima</i> malebat N. Heins. vel +<i>invia</i>, ut sup. <a class = "crossref" href = +"#line5_341">v. 341</a>; quod +<span class = "pagenum">326</span> +non improbat Draken. Sed. vid. not. +—<a name = "var5_440" id = "var5_440" href = +"#line5_440">440.</a> <i>hic</i> Put. Non male, si mox +<i>horrebat</i> e c. Col. recipias. +—<a name = "var5_442" id = "var5_442" href = +"#line5_442">442.</a> <i>mortem</i> quædam edd. +—<a name = "var5_443" id = "var5_443" href = +"#line5_443">443.</a> <i>ausum</i>, non <i>visum</i>, scripti et +R. 2; <i>Haud virtus cuiquam</i> conj. Withof. quasi imitator +Virgilii ipsis ejus verbis utatur necesse sit. +—<a name = "var5_444" id = "var5_444" href = +"#line5_444">444.</a> <i>tutis</i> Col. <i>cutis</i> R. 2, +proxime verum. Vulgo <i>cunctis</i>. Sed τὸ <i>tutis</i> aptius est et +confirmatur loco Virg. Æn. X, 713. +—<a name = "var5_450" id = "var5_450" href = +"#line5_450">450.</a> <i>Irrupit</i> et <i>ostendit</i> scripti. +Vulgg. <i>Irrumpit</i> et <i>ostentat</i>; <i>e pectore</i> maluerit +N. Heins. +<span class = "pagenum">327</span> +et <a name = "var5_451" id = "var5_451" href = +"#line5_451">v. 451</a>, <i>rabidus</i>, h.e. vulneris accepti +dolore furens: quod feritati hujus semiferi exprimendæ magis conveniat. +Vulgatam e <a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_256">VI, +256</a>, firmari docet Drak. <i>rapidus</i> est pro rapide, raptim. +—<a name = "var5_454" id = "var5_454" href = +"#line5_454">454.</a> <i>telum in v. p.</i> volebat N. Heins. +<i>pondere</i> reposuit Lefeb. coll. Lucan. III, 725; unde perperam id +petitum putat. +—<a name = "var5_458" id = "var5_458" href = +"#line5_458">458.</a> <i>Diversis</i> scripti et R. 2, probb. +N. Heins. Drak. et Lef. coll. <a class = "crossref" href = +"bookXVII.html#line17_547">XVII, 547</a>. Vulgo <i>fremebat +Diversus</i>, h.e. a diversis partibus sæviebat, ut <i>minor</i> pro +minus. +—<a name = "var5_459" id = "var5_459" href = +"#line5_459">459.</a> <i>tepebant</i> maluerit N. Heins. ut +alius forte <i>natabant</i>, vel <i>rubebant</i>, vel <i>madebant</i>. +Sed <i>dumi cæde</i>, φονῳ, sanguine, <i>nitent</i>, ut caput unguentis, +et humeri oleo (Æn. V, 135), <i>nitere</i>, h.e. madere, vel ut +purpura fulgere et ardere dicitur. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#var1_126">ad I, 126</a>, et Jani ad Hor. Od. +I, <span class = "smallcaps">iv</span>, 13; II, <span class = +"smallcaps">vii</span>, 7. +—<a name = "var5_463" id = "var5_463" href = +"#line5_463">463.</a> <i>Œbalios</i> conj. N. Heins. quia +Græci et Romani secundam syll. voc. <i>Œagrius</i> producere solent. Sed +vid. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#var4_776">ad IV, 776</a>; +<i>pulsavit</i> Col. +—<a name = "var5_465" id = "var5_465" href = +"#line5_465">465.</a> <i>felicia Bacchi</i>, ut <i>f. famæ</i>, +<i>uteri</i>, <i>necis</i>, <i>leti</i>, etc. Heinsio +<span class = "pagenum">328</span> +non in mentem venisse mireris. +—<a name = "var5_470" id = "var5_470" href = +"#line5_470">470.</a> <i>reclinis</i> scripti, quod jam conjecerat +Dausq. Vulgo <i>reclivis</i>, quod de loco, ut illud de homine adhiberi +docet Drak. et, quos laudat, Intpp. ad Virg. Æn. X, 835; Heins. ad +Val. Fl. II, 92; ad Ovid. Met. XV, 737; Barth. ad Stat. Th. I, 388, +et Silv. I, <span class = "smallcaps">ii</span>, 161, etc. +—<a name = "var5_474" id = "var5_474" href = +"#line5_474">474.</a> <i>Exit</i> Oxon. +—<a name = "var5_475" id = "var5_475" href = +"#line5_475">475.</a> <i>Quæ vobis?</i> malebat N. Heins. +—<a name = "var5_477" id = "var5_477" href = +"#line5_477">477.</a> <i>artis</i>, non <i>arctis</i>? Col. ubivis +et passim optimi quique codd. vid. Stœber. ad Manil. p. 525; Ill. +Harles. ad Cellar. Orthog. p. 180; et, quos Drak. ad VI, 194, et +VII, 280, citavit, Bentl. ad Hor. Od. III, <span class = +"smallcaps">xii</span>, 11; Pier. ad Virg. Æneid. I, 293; II, 146; +Gron. ad Sen. Œd. v. 277; Broukh. ad Tibull. I, <span class = +"smallcaps">v</span>, 53; Lambin. ad Lucret. I, 71; Castal. ad +<span class = "pagenum">329</span> +Rutil. Itin. II, 20. Rectius tamen <i>arctus</i> scribi crediderim, ab +<i>arceo</i>, h.e. contineo. +—<a name = "var5_479" id = "var5_479" href = +"#line5_479">479.</a> Forte poeta scripsit, <i>arguit asper</i>, +infelix, <i>Exitus inventa et pravi c. t.</i> vel <i>inventi</i>, vel +<i>eventi</i>. +—<a name = "var5_480" id = "var5_480" href = +"#line5_480">480.</a> <i>in</i>, non <i>ad</i>, scripti. +—<a name = "var5_481" id = "var5_481" href = +"#line5_481">481.</a> <i>Æsculus</i>, non <i>Esculus</i>, Col. et +priscæ edd. Conf. Heins. ad Virg. Ge. II, 16. et Serv. ad Ge. II, 291. +—<a name = "var5_483" id = "var5_483" href = +"#line5_483">483.</a> <i>tegebat</i> emend. D. Heins. frustra. +—<a name = "var5_484" id = "var5_484" href = +"#line5_484">484.</a> <i>nigra</i> Col. Put. R. 2. +—<a name = "var5_489" id = "var5_489" href = +"#line5_489">489.</a> <i>Hennea</i> Col. <i>Henea</i> Ox. +<i>Æneam</i> Put. Vulgo <i>Ætnæa</i>; vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#var1_93">ad I, 93</a>. +—<a name = "var5_490" id = "var5_490" href = +"#line5_490">490.</a> <i>morti</i>, non <i>morte</i>, Col. et +R. 2; vid. not.</p> + +<span class = "pagenum">330</span> +<p><a name = "var5_494" id = "var5_494" href = "#line5_494">494.</a> +<i>Mox</i>, non <i>Moxque</i>, Col. +—<a name = "var5_498" id = "var5_498" href = +"#line5_498">498.</a> <i>una peste</i> Col. Parm. Med. Vulgo <i>ima +p.</i>, arbore ab imo excisa, Mars. +—<a name = "var5_499" id = "var5_499" href = +"#line5_499">499.</a> Vulgg. <i>in colla</i>, quod probat +N. Heins. si auctore Gron. Obss. I, 13, <i>elatam</i> +refingatur pro <i>æratam</i>, quod adstruit ex Val. Fl. V, 614, ubi +vid. Burm. <i>in colle</i> ed. Basil. quod non displicebat Dausq. +Utrumque, certe posterius, languet, nec verbis <i>jam dudum</i> satis +convenit; <i>in bella</i> scripti, quod cum Modio recte, opinor, +amplectuntur Dausq. Cell. Drak. et Lefeb. qui tamen male interpretatur: +«<i>jamdudum</i>, h.e. statim corripit bipennem ex ære, (ut αὐχένα κόψας +χαλκείῳ πελέκει dixit Apollon.) quam in, vel ad bella gerebat; ut +<i>aqua in potum</i>, <i>panis in cibum</i>, <i>pecunia in bellum</i>, +etc. Notus idiotismus et locus clarus, licet non intellectus Gronovio +nec aliis.» Præstat Dausq. ratio: olim in usus belli præparatam; etsi +vix dubito, quin poeta scripserit, <i>aptatam jamdudum in bella</i>, ad +belli usum, non ad arbores cædendas, vel <i>ad rura factam</i>, ut +<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_550">VIII, 550</a>; Ill. +Ernesti simplicius putat dicere, omnem formulam instar epith. orn. +elatam, pro bipenni bellica, <i>ærata</i> securi Æn. XI, 656.</p> + +<span class = "pagenum">331</span> +<p><a name = "var5_505" id = "var5_505" href = "#line5_505">505.</a> +<i>Fronte</i> Col. prob. Modio. +—<a name = "var5_506" id = "var5_506" href = +"#line5_506">506.</a> <i>Jactatur</i>, non <i>Luctatur</i>, Col. +<i>nutante</i> id. et Ox. ut ap. Lucan. I, 141; Stat. Th. IX, 535; +Sen. Thyest. 464 et 654, quos laudat N. Heins. <i>mutante</i> +R. 2. Vulgo <i>luctante</i>. +—<a name = "var5_509" id = "var5_509" href = +"#line5_509">509.</a> Ita Colon. et ed. Veneta Marsi prior, ut +altera in comment. ejus; <i>virum s. magna r.</i> Ox. et Put. vulgo +<i>viros s. magna ruina</i>. +—<a name = "var5_510" id = "var5_510" href = +"#line5_510">510.</a> <i>cædi</i> recte forsan ex ed. Veneta a. +1483, recepit Lefeb. <i>tædis</i> vel invitis membranis scribendum +credebant N. Heins. et Casaub. ad marg. ed. Gryph. Vocem +<i>conterminus</i> cum secundo casu junxit, citatus a Draken. Apul. Met. +VI, p. 118 et 120, ed. Pricæi, vel p. 178 et 180, ed. Elmenh. +Sed <i>cæsis</i> neminem conjecisse, merito miratur Cl. Ernesti. +—<a name = "var5_513" id = "var5_513" href = +"#line5_513">513.</a> <i>Vorticibus</i> Med. et al. vid. <a class = +"crossref" href = "bookII.html#var2_631">ad II, 631</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#not3_475">not. ad III, 475</a>. +—<a name = "var5_514" id = "var5_514" href = +"#line5_514">514.</a> <i>lumina torret</i> duo scripti cum +R. 3, Parm. Med. <i>robora t.</i> Veneta prior. +—<a name = "var5_515" id = "var5_515" href = +"#line5_515">515.</a> <i>semusta</i> Drak. et Lefeb. Sed. vid. +<a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_16">ad III, 16</a>. +—<a name = "var5_519" id = "var5_519" href = +"#line5_519">519.</a> <i>dubio</i> omnes scripti et editi ante +Marsum, qui primus <i>subito</i> dedit. +—<a name = "var5_520" id = "var5_520" href = +"#line5_520">520.</a> <i>eventu</i> Parm. <i>priori</i> malebat +N. Heins.</p> + +<span class = "pagenum">332</span> +<p><a name = "var5_524" id = "var5_524" href = "#line5_524">524.</a> +<i>at</i> emend. Dausq. et Barth. Adv. V, 15; quod præter Cell. +tacitus recepit Lef. +—<a name = "var5_526" id = "var5_526" href = +"#line5_526">526.</a> <i>appetit</i> Col. et Put. cum ed. Veneta a. +1483. Vulg. <i>oppetit</i> tuetur Lef. et exponit: facie ob terram +prona, hanc ore mordet. Male! v. not. +—<a name = "var5_533" id = "var5_533" href = +"#line5_533">533.</a> <i>Raptabant</i>, non <i>Raptabat</i>, +scripti et R. 2; <i>havebant</i> Col. <i>habebant</i> Ox. et +Put.</p> + +<span class = "pagenum">333</span> +<p><a name = "var5_540" id = "var5_540" href = "#line5_540">540.</a> +<i>femur</i> scripti et edd. antt. Vulg. <i>simul</i> primus edidit +Nicander, vel potius, teste Lef. Benessa. <i>Buta</i> e scriptis +recepere Cell. Drak. Lef. <i>Butes</i> memoratur Virg. Æn. V, 372, +et alius Æn. IX, 647; XI, 691; <i>Bura</i> R. 3; <i>Butta</i> +plurimæ ex. priscis edd. Vulgo <i>Bucca</i>. Sed <i>Buca</i> Marsus et +Martinus Herbip. probb. Dausq. N. Heins. et Draken. quoniam +<i>Buca</i> cognomen Æmiliæ gentis, et urbs Italiæ, de qua vid. <a class += "crossref" href = "bookVIII.html#var8_564">ad VIII, 564</a>. +—<a name = "var5_542" id = "var5_542" href = +"#line5_542">542.</a> <i>luxere</i>, non <i>misere</i> Col. et +Oxon. cum R. 2; vid. not. +—<a name = "var5_546" id = "var5_546" href = +"#line5_546">546.</a> <i>Ithemon</i>, non <i>Hiremon</i>, Col. +<i>Irhemon</i> R. 2. Comma et parenthesin tacite delevit Lefeb. +—<a name = "var5_548" id = "var5_548" href = +"#line5_548">548.</a> <i>spoliat</i> scripti. +—<a name = "var5_549" id = "var5_549" href = +"#line5_549">549.</a> <i>irrupit</i>, non <i>irrumpit</i>, scripti. +—<a name = "var5_551" id = "var5_551" href = +"#line5_551">551.</a> <i>Viriasius</i> Col. et R. 2. +—<a name = "var5_552" id = "var5_552" href = +"#line5_552">552.</a> <i>nulli victus</i> Col. quod et placebat +Dausq. qui vulgatum +<span class = "pagenum">334</span> +<i>n. melius</i> explicabat: nulli melius fuit, magis profuit. +—<a name = "var5_557" id = "var5_557" href = +"#line5_557">557.</a> <i>Arauricus</i> Col. cum R. 3, Parm. +Med. <i>Araucus</i> Put. In aliis <i>Avaricus</i> et <i>Auraricus</i>; +vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_403">ad III, +403</a>. +—<a name = "var5_559" id = "var5_559" href = +"#line5_559">559.</a> <i>certamina</i>, non <i>certamine</i>, duo +scripti et R. 2. +—<a name = "var5_560" id = "var5_560" href = +"#line5_560">560.</a> <i>referens</i> scil. Hannibal, male et +invitis libris, neque admonitis quidem lectoribus, edidit Lefeb. +—<a name = "var5_565" id = "var5_565" href = +"#line5_565">565.</a> <i>Fadium</i> malebat N. Heins. quod +tacitus recepit Lefeb.</p> + +<span class = "pagenum">335</span> +<p><a name = "var5_573" id = "var5_573" href = "#line5_573">573.</a> +<i>aspexit</i> conj. Burm. <i>accessit</i>, vel <i>agnovit</i> Drak. +Posses etiam <i>excepit</i>, ut ap. Virg. Æn. III, 332 et al. +—<a name = "var5_578" id = "var5_578" href = +"#line5_578">578.</a> <i>exacta</i> Tell. +—<a name = "var5_583" id = "var5_583" href = +"#line5_583">583.</a> <i>jacentia</i>, non <i>latentia</i>, Col. +h.e. tranquilla, non commota, ut locis, a N. Heins. adscriptis, +Lucan. I, 261; III, 524; V, 434, 443; Val. Fl. III, 731; VI, +211; Stat. Silv. II, <span class = "smallcaps">ii</span>, 29, 74, et +Theb. VII, 87; Martial. V, 1; <i>cubat unda</i>, Grat. Cyneg. 434; +<i>stagna sedent</i>, et al. Epitheton tamen h.l. languet, et +præstiterit <i>patentia</i> h.e. late extenta, vel <i>virentia</i>. +—<a name = "var5_584" id = "var5_584" href = +"#line5_584">584.</a> <i>exanimum</i> Parm. sed sono minus grato; +conf. VV. DD. ad Virg. Æ. +<span class = "pagenum">336</span> +I, 484; IV, 8; IX, 444, 451; X, 496. +—<a name = "var5_588" id = "var5_588" href = +"#line5_588">588.</a> <i>quemve</i> Col. quod et conj. Dausq. Vulgo +<i>quæve</i>. Modius suspic. <i>quæ te</i>. +—<a name = "var5_592" id = "var5_592" href = +"#line5_592">592.</a> <i>Utque</i> scripti et priscæ edd. ante +Marsum, qui primus edidit <i>Atque</i>, quod Dausq. et Cell. +interpretantur <i>continuo</i>, <i>statim</i>; de qua particulæ vi cf. +Gronov. ad Liv. XXVI, 39; Duker. et Drak. ad Liv. XXVII, 21; Davis. ad +Cic. Legg. II, 4; Burm. et Heyne ad Virg. Ge. I, 203, et Æn. +VI, 162; conf. sup. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#not2_134">not. ad II, 134</a>.</p> + +<span class = "pagenum">337</span> +<p><a name = "var5_599" id = "var5_599" href = "#line5_599">599.</a> +<i>Fit</i> pro <i>At</i>, Put. unde <i>Sic</i> reposuit Lef. ut sit pro +utinam, de quo vid. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#var2_299">ad II, 301</a>. Idem <i>minuat</i> ex Col. Put. +et R. 2; recepit. Sed quis non videt locum ita languere? +—<a name = "var5_601" id = "var5_601" href = +"#line5_601">601.</a> <i>careque emtum</i> pro <i>seroque e.</i> +recte, opinor, conj. Schrader in Obss. p. 27, 28, ubi monet, illud +<i>emtum</i> sic nude non poni, sed solemnia verba esse <i>emere +care</i>, (ut ap. Hor. Ep. II, <span class = "smallcaps">i</span>, 238) +<i>magno</i>, <i>parvo</i>, <i>minimo</i>, <i>morte</i>, (v. Drak.) +literasque <i>s</i> et <i>c</i> millies a librariis permisceri, vel +ultimam præcedentis vocis literam, adhærentem initio sequentis sic +exaratæ <i>cr</i>, causam vitii fuisse. +—<a name = "var5_603" id = "var5_603" href = +"#line5_603">603.</a> <i>Hæc memorans</i> tacite scripsit Lefeb. +—<a name = "var5_606" id = "var5_606" href = +"#line5_606">606.</a> Vulgg. <i>aheno</i>; conf. Gell. II, 3; +Intpp. Virg. Æ. II, 470, et Hor. Od. I, <span class = +"smallcaps">xxxiii</span>, 11. +—<a name = "var5_607" id = "var5_607" href = +"#line5_607">607.</a> <i>medios</i>, non <i>medium</i>, Col. +<span class = "pagenum">338</span> +Tell. R. 2; <i>solumque</i> Col. et Oxon. quod ex Virg. Æn. XI, +220, et XII, 466, petitum putabant Barth. et Drak. Vulgatam lect. +<i>cælumque</i> defendit Dausq. et explicat: querelis et minis auras +implet. Ortam potius crediderim ex loco Maronis Æn. I, 280, margini +adscripto. +—<a name = "var5_608" id = "var5_608" href = +"#line5_608">608.</a> <i>dicto</i>, non <i>dictu</i>, omnes libri +prisci ante Wolfii Basil. prob. Dausq. +—<a name = "var5_615" id = "var5_615" href = +"#line5_615">615.</a> <i>concussis cavernis</i> conj. Schmid. +—<a name = "var5_624" id = "var5_624" href = +"#line5_624">624.</a> <i>refugi</i> +<span class = "pagenum">339</span> +tacite, et contra omnes libros reposuit Lefeb. Voces <i>pugnare</i> et +<i>mons</i> mox iterantur, unde saltem <i>fontibus</i> legendum putabat +N. Heins. Non male, etsi displicet Schmidio, qui male <i>pugnarunt +fontibus</i> jungit, et vulgatam lect. exponit: retro fluentes amnes et +insurgentes pugnant montibus obpositis. +—<a name = "var5_631" id = "var5_631" href = +"#line5_631">631.</a> <i>illata est</i> Col. Put. Tell. R. 2; +ut IV, 596; XI, 245, et aliis locis, a N. Heins. adpositis; conf. +Gronov. Obss. II, 8; <i>in alta</i>, vel <i>inalta est</i> Oxon. +Vulgo <i>latebat</i>, pro quo, ut solet, digladiatur Dausq. +—<a name = "var5_633" id = "var5_633" href = +"#line5_633">633.</a> <i>Ablatus</i> Col. et Tell. a m. pr. cum +R. 2; quod recepit Lefeb. qui hæc notavit: «Drak. non magis quam +alii capit. <i>Ablatus</i> nempe Flaminius a pugna cum Hannibale, terræ +motu, <i>in hos milites</i> inciderat. Subintelligit hic poeta pronomen +ut solet.» Sed vereor, ut multi sint, qui sapere virum doctum plus quam +ceteros arbitrentur. +—<a name = "var5_634" id = "var5_634" href = +"#line5_634">634.</a> <i>jam</i> pro <i>ïo</i> conj. Dausq. cui +fraudi fuisse suspicatur Draken. quod voc. <i>ïo</i> lætantis semper et +triumphantis esse crediderit, quum et invocantis sit, etiam in luctu, ut +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_779">IV, 779</a>, et ap. +Ovid. Met. +<span class = "pagenum">340</span> +III, 713; conf. Tibull. II, <span class = "smallcaps">iv</span>, 6, +et Heins. ad Ovid. l.c. et V, 625. +—<a name = "var5_646" id = "var5_646" href = +"#line5_646">646.</a> <i>fususque</i> omnes scripti, quod recepit +Lefeb. qui præterea tacite et invitis libris dedit <i>in patriis</i>, ut +sententia h.l. sit: fusus etiam ipse inter catervas suorum fusas. +—<a name = "var5_650" id = "var5_650" href = +"#line5_650">650.</a> <i>licet</i> Col. +—<a name = "var5_653" id = "var5_653" href = +"#line5_653">653.</a> <i>nostris hic curribus</i> h.e. carpentis, +Put. Tell. R. 2; Male! +—<a name = "var5_654" id = "var5_654" href = +"#line5_654">654.</a> <i>vinctos</i> refinxit Lefeb. Non male, sed +frustra.</p> + +<span class = "pagenum">341</span> +<p><a name = "var5_657" id = "var5_657" href = "#line5_657">657.</a> +<i>Confectus</i> conj. Burm., ut aliqua certe mortis Flaminii mentio +fiat; <i>relinquit</i> Puteol. et R. 2. +—<a name = "var5_660" id = "var5_660" href = +"#line5_660">660.</a> <i>læva ob discrimina Martis</i>, non <i>sæva +ad d. M.</i>, Colon. <i>lævi</i>, h.e. adversi (ut <i>Mars +sinister</i> I, 8) malebat N. Heins. h.l. et XII, 208; quod +merito placuisse videtur Drak. +—<a name = "var5_665" id = "var5_665" href = +"#line5_665">665.</a> <i>Sic</i> de mendo suspectum Cl. Ernesti, +nescio quare. <i>densæ cædis</i> conj. N. Heins. et <a name = +"var5_671" id = "var5_671" href = "#line5_671">v. 671</a>, +<i>Armatique</i>. +—<a name = "var5_672" id = "var5_672" href = +"#line5_672">672.</a> <i>Hostesne hos obitus?</i> suspic. Dausq. +—<a name = "var5_673" id = "var5_673" href = +"#line5_673">673.</a> <i>perstant</i>, vel <i>restant</i>, frustra +(vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_639">ad II, +639</a>) emend. N. Heins. sed mox melius <i>Ut vereor!</i> Lefeb. +<i>En, vereor</i> tacitus reposuit, ut passim; <i>exstant</i> conj. +Withof.</p> + +<span class = "pagenum">342</span> +<p><a name = "var5_676" id = "var5_676" href = "#line5_676">676.</a> +<i>ne vincat</i> conj. N. Heins. Sed <i>devincere</i>, quod Lefeb. +grave verbum videtur, pro simpl. <i>vincere</i> accipit Draken. quo +sensu centies occurrit. +—<a name = "var5_678" id = "var5_678" href = +"#line5_678">678.</a> <i>offusæ</i> malebat N. Heins. ut +<a class = "crossref missing" href = "bookXI.html#line11_269" title = +"recte 269">XI, 271</a>, Drak. voci exquisitiori substituentes vulgarem +et tritam Lefeb. conf. <a class = "crossref" href = +"bookV.html#line5_57">V, 57</a>.</p> +</div> + +<table class = "contents"> +<tr> +<td class = "center" colspan = "3"> +<a href = "../main.html">Præfatio</a> +</td> +</tr> +<tr> +<td> +<a href = "bookI.html">Liber I</a><br> +<a href = "bookII.html">Liber II</a><br> +<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br> +<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br> +<b>Liber V</b> +</td> +<td> +<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br> +<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br> +<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br> +<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br> +<a href = "bookX.html">Liber X</a><br> +<a href = "bookXI.html">Liber XI</a> +</td> +<td> +<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br> +<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br> +<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br> +<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br> +<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br> +<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a> +</td> +</tr> +<tr> +<td class = "center" colspan = "3"> +<a href = "comm.html">Appendices</a><br> +<a href = "indexAF.html">Index</a><br> +<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a> +</td> +</tr> +</table> + +</body> +</html> |
