summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/old/files/bookIV.html
blob: 3a6711a3991d224d24d8dad6fcf6851e8ac0f030 (plain)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
1049
1050
1051
1052
1053
1054
1055
1056
1057
1058
1059
1060
1061
1062
1063
1064
1065
1066
1067
1068
1069
1070
1071
1072
1073
1074
1075
1076
1077
1078
1079
1080
1081
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
1089
1090
1091
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099
1100
1101
1102
1103
1104
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1113
1114
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138
1139
1140
1141
1142
1143
1144
1145
1146
1147
1148
1149
1150
1151
1152
1153
1154
1155
1156
1157
1158
1159
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
1167
1168
1169
1170
1171
1172
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
1182
1183
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191
1192
1193
1194
1195
1196
1197
1198
1199
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
1208
1209
1210
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
1233
1234
1235
1236
1237
1238
1239
1240
1241
1242
1243
1244
1245
1246
1247
1248
1249
1250
1251
1252
1253
1254
1255
1256
1257
1258
1259
1260
1261
1262
1263
1264
1265
1266
1267
1268
1269
1270
1271
1272
1273
1274
1275
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
1290
1291
1292
1293
1294
1295
1296
1297
1298
1299
1300
1301
1302
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322
1323
1324
1325
1326
1327
1328
1329
1330
1331
1332
1333
1334
1335
1336
1337
1338
1339
1340
1341
1342
1343
1344
1345
1346
1347
1348
1349
1350
1351
1352
1353
1354
1355
1356
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375
1376
1377
1378
1379
1380
1381
1382
1383
1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
1393
1394
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
1701
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
1710
1711
1712
1713
1714
1715
1716
1717
1718
1719
1720
1721
1722
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
1732
1733
1734
1735
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743
1744
1745
1746
1747
1748
1749
1750
1751
1752
1753
1754
1755
1756
1757
1758
1759
1760
1761
1762
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782
1783
1784
1785
1786
1787
1788
1789
1790
1791
1792
1793
1794
1795
1796
1797
1798
1799
1800
1801
1802
1803
1804
1805
1806
1807
1808
1809
1810
1811
1812
1813
1814
1815
1816
1817
1818
1819
1820
1821
1822
1823
1824
1825
1826
1827
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835
1836
1837
1838
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058
2059
2060
2061
2062
2063
2064
2065
2066
2067
2068
2069
2070
2071
2072
2073
2074
2075
2076
2077
2078
2079
2080
2081
2082
2083
2084
2085
2086
2087
2088
2089
2090
2091
2092
2093
2094
2095
2096
2097
2098
2099
2100
2101
2102
2103
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111
2112
2113
2114
2115
2116
2117
2118
2119
2120
2121
2122
2123
2124
2125
2126
2127
2128
2129
2130
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150
2151
2152
2153
2154
2155
2156
2157
2158
2159
2160
2161
2162
2163
2164
2165
2166
2167
2168
2169
2170
2171
2172
2173
2174
2175
2176
2177
2178
2179
2180
2181
2182
2183
2184
2185
2186
2187
2188
2189
2190
2191
2192
2193
2194
2195
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203
2204
2205
2206
2207
2208
2209
2210
2211
2212
2213
2214
2215
2216
2217
2218
2219
2220
2221
2222
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242
2243
2244
2245
2246
2247
2248
2249
2250
2251
2252
2253
2254
2255
2256
2257
2258
2259
2260
2261
2262
2263
2264
2265
2266
2267
2268
2269
2270
2271
2272
2273
2274
2275
2276
2277
2278
2279
2280
2281
2282
2283
2284
2285
2286
2287
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295
2296
2297
2298
2299
2300
2301
2302
2303
2304
2305
2306
2307
2308
2309
2310
2311
2312
2313
2314
2315
2316
2317
2318
2319
2320
2321
2322
2323
2324
2325
2326
2327
2328
2329
2330
2331
2332
2333
2334
2335
2336
2337
2338
2339
2340
2341
2342
2343
2344
2345
2346
2347
2348
2349
2350
2351
2352
2353
2354
2355
2356
2357
2358
2359
2360
2361
2362
2363
2364
2365
2366
2367
2368
2369
2370
2371
2372
2373
2374
2375
2376
2377
2378
2379
2380
2381
2382
2383
2384
2385
2386
2387
2388
2389
2390
2391
2392
2393
2394
2395
2396
2397
2398
2399
2400
2401
2402
2403
2404
2405
2406
2407
2408
2409
2410
2411
2412
2413
2414
2415
2416
2417
2418
2419
2420
2421
2422
2423
2424
2425
2426
2427
2428
2429
2430
2431
2432
2433
2434
2435
2436
2437
2438
2439
2440
2441
2442
2443
2444
2445
2446
2447
2448
2449
2450
2451
2452
2453
2454
2455
2456
2457
2458
2459
2460
2461
2462
2463
2464
2465
2466
2467
2468
2469
2470
2471
2472
2473
2474
2475
2476
2477
2478
2479
2480
2481
2482
2483
2484
2485
2486
2487
2488
2489
2490
2491
2492
2493
2494
2495
2496
2497
2498
2499
2500
2501
2502
2503
2504
2505
2506
2507
2508
2509
2510
2511
2512
2513
2514
2515
2516
2517
2518
2519
2520
2521
2522
2523
2524
2525
2526
2527
2528
2529
2530
2531
2532
2533
2534
2535
2536
2537
2538
2539
2540
2541
2542
2543
2544
2545
2546
2547
2548
2549
2550
2551
2552
2553
2554
2555
2556
2557
2558
2559
2560
2561
2562
2563
2564
2565
2566
2567
2568
2569
2570
2571
2572
2573
2574
2575
2576
2577
2578
2579
2580
2581
2582
2583
2584
2585
2586
2587
2588
2589
2590
2591
2592
2593
2594
2595
2596
2597
2598
2599
2600
2601
2602
2603
2604
2605
2606
2607
2608
2609
2610
2611
2612
2613
2614
2615
2616
2617
2618
2619
2620
2621
2622
2623
2624
2625
2626
2627
2628
2629
2630
2631
2632
2633
2634
2635
2636
2637
2638
2639
2640
2641
2642
2643
2644
2645
2646
2647
2648
2649
2650
2651
2652
2653
2654
2655
2656
2657
2658
2659
2660
2661
2662
2663
2664
2665
2666
2667
2668
2669
2670
2671
2672
2673
2674
2675
2676
2677
2678
2679
2680
2681
2682
2683
2684
2685
2686
2687
2688
2689
2690
2691
2692
2693
2694
2695
2696
2697
2698
2699
2700
2701
2702
2703
2704
2705
2706
2707
2708
2709
2710
2711
2712
2713
2714
2715
2716
2717
2718
2719
2720
2721
2722
2723
2724
2725
2726
2727
2728
2729
2730
2731
2732
2733
2734
2735
2736
2737
2738
2739
2740
2741
2742
2743
2744
2745
2746
2747
2748
2749
2750
2751
2752
2753
2754
2755
2756
2757
2758
2759
2760
2761
2762
2763
2764
2765
2766
2767
2768
2769
2770
2771
2772
2773
2774
2775
2776
2777
2778
2779
2780
2781
2782
2783
2784
2785
2786
2787
2788
2789
2790
2791
2792
2793
2794
2795
2796
2797
2798
2799
2800
2801
2802
2803
2804
2805
2806
2807
2808
2809
2810
2811
2812
2813
2814
2815
2816
2817
2818
2819
2820
2821
2822
2823
2824
2825
2826
2827
2828
2829
2830
2831
2832
2833
2834
2835
2836
2837
2838
2839
2840
2841
2842
2843
2844
2845
2846
2847
2848
2849
2850
2851
2852
2853
2854
2855
2856
2857
2858
2859
2860
2861
2862
2863
2864
2865
2866
2867
2868
2869
2870
2871
2872
2873
2874
2875
2876
2877
2878
2879
2880
2881
2882
2883
2884
2885
2886
2887
2888
2889
2890
2891
2892
2893
2894
2895
2896
2897
2898
2899
2900
2901
2902
2903
2904
2905
2906
2907
2908
2909
2910
2911
2912
2913
2914
2915
2916
2917
2918
2919
2920
2921
2922
2923
2924
2925
2926
2927
2928
2929
2930
2931
2932
2933
2934
2935
2936
2937
2938
2939
2940
2941
2942
2943
2944
2945
2946
2947
2948
2949
2950
2951
2952
2953
2954
2955
2956
2957
2958
2959
2960
2961
2962
2963
2964
2965
2966
2967
2968
2969
2970
2971
2972
2973
2974
2975
2976
2977
2978
2979
2980
2981
2982
2983
2984
2985
2986
2987
2988
2989
2990
2991
2992
2993
2994
2995
2996
2997
2998
2999
3000
3001
3002
3003
3004
3005
3006
3007
3008
3009
3010
3011
3012
3013
3014
3015
3016
3017
3018
3019
3020
3021
3022
3023
3024
3025
3026
3027
3028
3029
3030
3031
3032
3033
3034
3035
3036
3037
3038
3039
3040
3041
3042
3043
3044
3045
3046
3047
3048
3049
3050
3051
3052
3053
3054
3055
3056
3057
3058
3059
3060
3061
3062
3063
3064
3065
3066
3067
3068
3069
3070
3071
3072
3073
3074
3075
3076
3077
3078
3079
3080
3081
3082
3083
3084
3085
3086
3087
3088
3089
3090
3091
3092
3093
3094
3095
3096
3097
3098
3099
3100
3101
3102
3103
3104
3105
3106
3107
3108
3109
3110
3111
3112
3113
3114
3115
3116
3117
3118
3119
3120
3121
3122
3123
3124
3125
3126
3127
3128
3129
3130
3131
3132
3133
3134
3135
3136
3137
3138
3139
3140
3141
3142
3143
3144
3145
3146
3147
3148
3149
3150
3151
3152
3153
3154
3155
3156
3157
3158
3159
3160
3161
3162
3163
3164
3165
3166
3167
3168
3169
3170
3171
3172
3173
3174
3175
3176
3177
3178
3179
3180
3181
3182
3183
3184
3185
3186
3187
3188
3189
3190
3191
3192
3193
3194
3195
3196
3197
3198
3199
3200
3201
3202
3203
3204
3205
3206
3207
3208
3209
3210
3211
3212
3213
3214
3215
3216
3217
3218
3219
3220
3221
3222
3223
3224
3225
3226
3227
3228
3229
3230
3231
3232
3233
3234
3235
3236
3237
3238
3239
3240
3241
3242
3243
3244
3245
3246
3247
3248
3249
3250
3251
3252
3253
3254
3255
3256
3257
3258
3259
3260
3261
3262
3263
3264
3265
3266
3267
3268
3269
3270
3271
3272
3273
3274
3275
3276
3277
3278
3279
3280
3281
3282
3283
3284
3285
3286
3287
3288
3289
3290
3291
3292
3293
3294
3295
3296
3297
3298
3299
3300
3301
3302
3303
3304
3305
3306
3307
3308
3309
3310
3311
3312
3313
3314
3315
3316
3317
3318
3319
3320
3321
3322
3323
3324
3325
3326
3327
3328
3329
3330
3331
3332
3333
3334
3335
3336
3337
3338
3339
3340
3341
3342
3343
3344
3345
3346
3347
3348
3349
3350
3351
3352
3353
3354
3355
3356
3357
3358
3359
3360
3361
3362
3363
3364
3365
3366
3367
3368
3369
3370
3371
3372
3373
3374
3375
3376
3377
3378
3379
3380
3381
3382
3383
3384
3385
3386
3387
3388
3389
3390
3391
3392
3393
3394
3395
3396
3397
3398
3399
3400
3401
3402
3403
3404
3405
3406
3407
3408
3409
3410
3411
3412
3413
3414
3415
3416
3417
3418
3419
3420
3421
3422
3423
3424
3425
3426
3427
3428
3429
3430
3431
3432
3433
3434
3435
3436
3437
3438
3439
3440
3441
3442
3443
3444
3445
3446
3447
3448
3449
3450
3451
3452
3453
3454
3455
3456
3457
3458
3459
3460
3461
3462
3463
3464
3465
3466
3467
3468
3469
3470
3471
3472
3473
3474
3475
3476
3477
3478
3479
3480
3481
3482
3483
3484
3485
3486
3487
3488
3489
3490
3491
3492
3493
3494
3495
3496
3497
3498
3499
3500
3501
3502
3503
3504
3505
3506
3507
3508
3509
3510
3511
3512
3513
3514
3515
3516
3517
3518
3519
3520
3521
3522
3523
3524
3525
3526
3527
3528
3529
3530
3531
3532
3533
3534
3535
3536
3537
3538
3539
3540
3541
3542
3543
3544
3545
3546
3547
3548
3549
3550
3551
3552
3553
3554
3555
3556
3557
3558
3559
3560
3561
3562
3563
3564
3565
3566
3567
3568
3569
3570
3571
3572
3573
3574
3575
3576
3577
3578
3579
3580
3581
3582
3583
3584
3585
3586
3587
3588
3589
3590
3591
3592
3593
3594
3595
3596
3597
3598
3599
3600
3601
3602
3603
3604
3605
3606
3607
3608
3609
3610
3611
3612
3613
3614
3615
3616
3617
3618
3619
3620
3621
3622
3623
3624
3625
3626
3627
3628
3629
3630
3631
3632
3633
3634
3635
3636
3637
3638
3639
3640
3641
3642
3643
3644
3645
3646
3647
3648
3649
3650
3651
3652
3653
3654
3655
3656
3657
3658
3659
3660
3661
3662
3663
3664
3665
3666
3667
3668
3669
3670
3671
3672
3673
3674
3675
3676
3677
3678
3679
3680
3681
3682
3683
3684
3685
3686
3687
3688
3689
3690
3691
3692
3693
3694
3695
3696
3697
3698
3699
3700
3701
3702
3703
3704
3705
3706
3707
3708
3709
3710
3711
3712
3713
3714
3715
3716
3717
3718
3719
3720
3721
3722
3723
3724
3725
3726
3727
3728
3729
3730
3731
3732
3733
3734
3735
3736
3737
3738
3739
3740
3741
3742
3743
3744
3745
3746
3747
3748
3749
3750
3751
3752
3753
3754
3755
3756
3757
3758
3759
3760
3761
3762
3763
3764
3765
3766
3767
3768
3769
3770
3771
3772
3773
3774
3775
3776
3777
3778
3779
3780
3781
3782
3783
3784
3785
3786
3787
3788
3789
3790
3791
3792
3793
3794
3795
3796
3797
3798
3799
3800
3801
3802
3803
3804
3805
3806
3807
3808
3809
3810
3811
3812
3813
3814
3815
3816
3817
3818
3819
3820
3821
3822
3823
3824
3825
3826
3827
3828
3829
3830
3831
3832
3833
3834
3835
3836
3837
3838
3839
3840
3841
3842
3843
3844
3845
3846
3847
3848
3849
3850
3851
3852
3853
3854
3855
3856
3857
3858
3859
3860
3861
3862
3863
3864
3865
3866
3867
3868
3869
3870
3871
3872
3873
3874
3875
3876
3877
3878
3879
3880
3881
3882
3883
3884
3885
3886
3887
3888
3889
3890
3891
3892
3893
3894
3895
3896
3897
3898
3899
3900
3901
3902
3903
3904
3905
3906
3907
3908
3909
3910
3911
3912
3913
3914
3915
3916
3917
3918
3919
3920
3921
3922
3923
3924
3925
3926
3927
3928
3929
3930
3931
3932
3933
3934
3935
3936
3937
3938
3939
3940
3941
3942
3943
3944
3945
3946
3947
3948
3949
3950
3951
3952
3953
3954
3955
3956
3957
3958
3959
3960
3961
3962
3963
3964
3965
3966
3967
3968
3969
3970
3971
3972
3973
3974
3975
3976
3977
3978
3979
3980
3981
3982
3983
3984
3985
3986
3987
3988
3989
3990
3991
3992
3993
3994
3995
3996
3997
3998
3999
4000
4001
4002
4003
4004
4005
4006
4007
4008
4009
4010
4011
4012
4013
4014
4015
4016
4017
4018
4019
4020
4021
4022
4023
4024
4025
4026
4027
4028
4029
4030
4031
4032
4033
4034
4035
4036
4037
4038
4039
4040
4041
4042
4043
4044
4045
4046
4047
4048
4049
4050
4051
4052
4053
4054
4055
4056
4057
4058
4059
4060
4061
4062
4063
4064
4065
4066
4067
4068
4069
4070
4071
4072
4073
4074
4075
4076
4077
4078
4079
4080
4081
4082
4083
4084
4085
4086
4087
4088
4089
4090
4091
4092
4093
4094
4095
4096
4097
4098
4099
4100
4101
4102
4103
4104
4105
4106
4107
4108
4109
4110
4111
4112
4113
4114
4115
4116
4117
4118
4119
4120
4121
4122
4123
4124
4125
4126
4127
4128
4129
4130
4131
4132
4133
4134
4135
4136
4137
4138
4139
4140
4141
4142
4143
4144
4145
4146
4147
4148
4149
4150
4151
4152
4153
4154
4155
4156
4157
4158
4159
4160
4161
4162
4163
4164
4165
4166
4167
4168
4169
4170
4171
4172
4173
4174
4175
4176
4177
4178
4179
4180
4181
4182
4183
4184
4185
4186
4187
4188
4189
4190
4191
4192
4193
4194
4195
4196
4197
4198
4199
4200
4201
4202
4203
4204
4205
4206
4207
4208
4209
4210
4211
4212
4213
4214
4215
4216
4217
4218
4219
4220
4221
4222
4223
4224
4225
4226
4227
4228
4229
4230
4231
4232
4233
4234
4235
4236
4237
4238
4239
4240
4241
4242
4243
4244
4245
4246
4247
4248
4249
4250
4251
4252
4253
4254
4255
4256
4257
4258
4259
4260
4261
4262
4263
4264
4265
4266
4267
4268
4269
4270
4271
4272
4273
4274
4275
4276
4277
4278
4279
4280
4281
4282
4283
4284
4285
4286
4287
4288
4289
4290
4291
4292
4293
4294
4295
4296
4297
4298
4299
4300
4301
4302
4303
4304
4305
4306
4307
4308
4309
4310
4311
4312
4313
4314
4315
4316
4317
4318
4319
4320
4321
4322
4323
4324
4325
4326
4327
4328
4329
4330
4331
4332
4333
4334
4335
4336
4337
4338
4339
4340
4341
4342
4343
4344
4345
4346
4347
4348
4349
4350
4351
4352
4353
4354
4355
4356
4357
4358
4359
4360
4361
4362
4363
4364
4365
4366
4367
4368
4369
4370
4371
4372
4373
4374
4375
4376
4377
4378
4379
4380
4381
4382
4383
4384
4385
4386
4387
4388
4389
4390
4391
4392
4393
4394
4395
4396
4397
4398
4399
4400
4401
4402
4403
4404
4405
4406
4407
4408
4409
4410
4411
4412
4413
4414
4415
4416
4417
4418
4419
4420
4421
4422
4423
4424
4425
4426
4427
4428
4429
4430
4431
4432
4433
4434
4435
4436
4437
4438
4439
4440
4441
4442
4443
4444
4445
4446
4447
4448
4449
4450
4451
4452
4453
4454
4455
4456
4457
4458
4459
4460
4461
4462
4463
4464
4465
4466
4467
4468
4469
4470
4471
4472
4473
4474
4475
4476
4477
4478
4479
4480
4481
4482
4483
4484
4485
4486
4487
4488
4489
4490
4491
4492
4493
4494
4495
4496
4497
4498
4499
4500
4501
4502
4503
4504
4505
4506
4507
4508
4509
4510
4511
4512
4513
4514
4515
4516
4517
4518
4519
4520
4521
4522
4523
4524
4525
4526
4527
4528
4529
4530
4531
4532
4533
4534
4535
4536
4537
4538
4539
4540
4541
4542
4543
4544
4545
4546
4547
4548
4549
4550
4551
4552
4553
4554
4555
4556
4557
4558
4559
4560
4561
4562
4563
4564
4565
4566
4567
4568
4569
4570
4571
4572
4573
4574
4575
4576
4577
4578
4579
4580
4581
4582
4583
4584
4585
4586
4587
4588
4589
4590
4591
4592
4593
4594
4595
4596
4597
4598
4599
4600
4601
4602
4603
4604
4605
4606
4607
4608
4609
4610
4611
4612
4613
4614
4615
4616
4617
4618
4619
4620
4621
4622
4623
4624
4625
4626
4627
4628
4629
4630
4631
4632
4633
4634
4635
4636
4637
4638
4639
4640
4641
4642
4643
4644
4645
4646
4647
4648
4649
4650
4651
4652
4653
4654
4655
4656
4657
4658
4659
4660
4661
4662
4663
4664
4665
4666
4667
4668
4669
4670
4671
4672
4673
4674
4675
4676
4677
4678
4679
4680
4681
4682
4683
4684
4685
4686
4687
4688
4689
4690
4691
4692
4693
4694
4695
4696
4697
4698
4699
4700
4701
4702
4703
4704
4705
4706
4707
4708
4709
4710
4711
4712
4713
4714
4715
4716
4717
4718
4719
4720
4721
4722
4723
4724
4725
4726
4727
4728
4729
4730
4731
4732
4733
4734
4735
4736
4737
4738
4739
4740
4741
4742
4743
4744
4745
4746
4747
4748
4749
4750
4751
4752
4753
4754
4755
4756
4757
4758
4759
4760
4761
4762
4763
4764
4765
4766
4767
4768
4769
4770
4771
4772
4773
4774
4775
4776
4777
4778
4779
4780
4781
4782
4783
4784
4785
4786
4787
4788
4789
4790
4791
4792
4793
4794
4795
4796
4797
4798
4799
4800
4801
4802
4803
4804
4805
4806
4807
4808
4809
4810
4811
4812
4813
4814
4815
4816
4817
4818
4819
4820
4821
4822
4823
4824
4825
4826
4827
4828
4829
4830
4831
4832
4833
4834
4835
4836
4837
4838
4839
4840
4841
4842
4843
4844
4845
4846
4847
4848
4849
4850
4851
4852
4853
4854
4855
4856
4857
4858
4859
4860
4861
4862
4863
4864
4865
4866
4867
4868
4869
4870
4871
4872
4873
4874
4875
4876
4877
4878
4879
4880
4881
4882
4883
4884
4885
4886
4887
4888
4889
4890
4891
4892
4893
4894
4895
4896
4897
4898
4899
4900
4901
4902
4903
4904
4905
4906
4907
4908
4909
4910
4911
4912
4913
4914
4915
4916
4917
4918
4919
4920
4921
4922
4923
4924
4925
4926
4927
4928
4929
4930
4931
4932
4933
4934
4935
4936
4937
4938
4939
4940
4941
4942
4943
4944
4945
4946
4947
4948
4949
4950
4951
4952
4953
4954
4955
4956
4957
4958
4959
4960
4961
4962
4963
4964
4965
4966
4967
4968
4969
4970
4971
4972
4973
4974
4975
4976
4977
4978
4979
4980
4981
4982
4983
4984
4985
4986
4987
4988
4989
4990
4991
4992
4993
4994
4995
4996
4997
4998
4999
5000
5001
5002
5003
5004
5005
5006
5007
5008
5009
5010
5011
5012
5013
5014
5015
5016
5017
5018
5019
5020
5021
5022
5023
5024
5025
5026
5027
5028
5029
5030
5031
5032
5033
5034
5035
5036
5037
5038
5039
5040
5041
5042
5043
5044
5045
5046
5047
5048
5049
5050
5051
5052
5053
5054
5055
5056
5057
5058
5059
5060
5061
5062
5063
5064
5065
5066
5067
5068
5069
5070
5071
5072
5073
5074
5075
5076
5077
5078
5079
5080
5081
5082
5083
5084
5085
5086
5087
5088
5089
5090
5091
5092
5093
5094
5095
5096
5097
5098
5099
5100
5101
5102
5103
5104
5105
5106
5107
5108
5109
5110
5111
5112
5113
5114
5115
5116
5117
5118
5119
5120
5121
5122
5123
5124
5125
5126
5127
5128
5129
5130
5131
5132
5133
5134
5135
5136
5137
5138
5139
5140
5141
5142
5143
5144
5145
5146
5147
5148
5149
5150
5151
5152
5153
5154
5155
5156
5157
5158
5159
5160
5161
5162
5163
5164
5165
5166
5167
5168
5169
5170
5171
5172
5173
5174
5175
5176
5177
5178
5179
5180
5181
5182
5183
5184
5185
5186
5187
5188
5189
5190
5191
5192
5193
5194
5195
5196
5197
5198
5199
5200
5201
5202
5203
5204
5205
5206
5207
5208
5209
5210
5211
5212
5213
5214
5215
5216
5217
5218
5219
5220
5221
5222
5223
5224
5225
5226
5227
5228
5229
5230
5231
5232
5233
5234
5235
5236
5237
5238
5239
5240
5241
5242
5243
5244
5245
5246
5247
5248
5249
5250
5251
5252
5253
5254
5255
5256
5257
5258
5259
5260
5261
5262
5263
5264
5265
5266
5267
5268
5269
5270
5271
5272
5273
5274
5275
5276
5277
5278
5279
5280
5281
5282
5283
5284
5285
5286
5287
5288
5289
5290
5291
5292
5293
5294
5295
5296
5297
5298
5299
5300
5301
5302
5303
5304
5305
5306
5307
5308
5309
5310
5311
5312
5313
5314
5315
5316
5317
5318
5319
5320
5321
5322
5323
5324
5325
5326
5327
5328
5329
5330
5331
5332
5333
5334
5335
5336
5337
5338
5339
5340
5341
5342
5343
5344
5345
5346
5347
5348
5349
5350
5351
5352
5353
5354
5355
5356
5357
5358
5359
5360
5361
5362
5363
5364
5365
5366
5367
5368
5369
5370
5371
5372
5373
5374
5375
5376
5377
5378
5379
5380
5381
5382
5383
5384
5385
5386
5387
5388
5389
5390
5391
5392
5393
5394
5395
5396
5397
5398
5399
5400
5401
5402
5403
5404
5405
5406
5407
5408
5409
5410
5411
5412
5413
5414
5415
5416
5417
5418
5419
5420
5421
5422
5423
5424
5425
5426
5427
5428
5429
5430
5431
5432
5433
5434
5435
5436
5437
5438
5439
5440
5441
5442
5443
5444
5445
5446
5447
5448
5449
5450
5451
5452
5453
5454
5455
5456
5457
5458
5459
5460
5461
5462
5463
5464
5465
5466
5467
5468
5469
5470
5471
5472
5473
5474
5475
5476
5477
5478
5479
5480
5481
5482
5483
5484
5485
5486
5487
5488
5489
5490
5491
5492
5493
5494
5495
5496
5497
5498
5499
5500
5501
5502
5503
5504
5505
5506
5507
5508
5509
5510
5511
5512
5513
5514
5515
5516
5517
5518
5519
5520
5521
5522
5523
5524
5525
5526
5527
5528
5529
5530
5531
5532
5533
5534
5535
5536
5537
5538
5539
5540
5541
5542
5543
5544
5545
5546
5547
5548
5549
5550
5551
5552
5553
5554
5555
5556
5557
5558
5559
5560
5561
5562
5563
5564
5565
5566
5567
5568
5569
5570
5571
5572
5573
5574
5575
5576
5577
5578
5579
5580
5581
5582
5583
5584
5585
5586
5587
5588
5589
5590
5591
5592
5593
5594
5595
5596
5597
5598
5599
5600
5601
5602
5603
5604
5605
5606
5607
5608
5609
5610
5611
5612
5613
5614
5615
5616
5617
5618
5619
5620
5621
5622
5623
5624
5625
5626
5627
5628
5629
5630
5631
5632
5633
5634
5635
5636
5637
5638
5639
5640
5641
5642
5643
5644
5645
5646
5647
5648
5649
5650
5651
5652
5653
5654
5655
5656
5657
5658
5659
5660
5661
5662
5663
5664
5665
5666
5667
5668
5669
5670
5671
5672
5673
5674
5675
5676
5677
5678
5679
5680
5681
5682
5683
5684
5685
5686
5687
5688
5689
5690
5691
5692
5693
5694
5695
5696
5697
5698
5699
5700
5701
5702
5703
5704
5705
5706
5707
5708
5709
5710
5711
5712
5713
5714
5715
5716
5717
5718
5719
5720
5721
5722
5723
5724
5725
5726
5727
5728
5729
5730
5731
5732
5733
5734
5735
5736
5737
5738
5739
5740
5741
5742
5743
5744
5745
5746
5747
5748
5749
5750
5751
5752
5753
5754
5755
5756
5757
5758
5759
5760
5761
5762
5763
5764
5765
5766
5767
5768
5769
5770
5771
5772
5773
5774
5775
5776
5777
5778
5779
5780
5781
5782
5783
5784
5785
5786
5787
5788
5789
5790
5791
5792
5793
5794
5795
5796
5797
5798
5799
5800
5801
5802
5803
5804
5805
5806
5807
5808
5809
5810
5811
5812
5813
5814
5815
5816
5817
5818
5819
5820
5821
5822
5823
5824
5825
5826
5827
5828
5829
5830
5831
5832
5833
5834
5835
5836
5837
5838
5839
5840
5841
5842
5843
5844
5845
5846
5847
5848
5849
5850
5851
5852
5853
5854
5855
5856
5857
5858
5859
5860
5861
5862
5863
5864
5865
5866
5867
5868
5869
5870
5871
5872
5873
5874
5875
5876
5877
5878
5879
5880
5881
5882
5883
5884
5885
5886
5887
5888
5889
5890
5891
5892
5893
5894
5895
5896
5897
5898
5899
5900
5901
5902
5903
5904
5905
5906
5907
5908
5909
5910
5911
5912
5913
5914
5915
5916
5917
5918
5919
5920
5921
5922
5923
5924
5925
5926
5927
5928
5929
5930
5931
5932
5933
5934
5935
5936
5937
5938
5939
5940
5941
5942
5943
5944
5945
5946
5947
5948
5949
5950
5951
5952
5953
5954
5955
5956
5957
5958
5959
5960
5961
5962
5963
5964
5965
5966
5967
5968
5969
5970
5971
5972
5973
5974
5975
5976
5977
5978
5979
5980
5981
5982
5983
5984
5985
5986
5987
5988
5989
5990
5991
5992
5993
5994
5995
5996
5997
5998
5999
6000
6001
6002
6003
6004
6005
6006
6007
6008
6009
6010
6011
6012
6013
6014
6015
6016
6017
6018
6019
6020
6021
6022
6023
6024
6025
6026
6027
6028
6029
6030
6031
6032
6033
6034
6035
6036
6037
6038
6039
6040
6041
6042
6043
6044
6045
6046
6047
6048
6049
6050
6051
6052
6053
6054
6055
6056
6057
6058
6059
6060
6061
6062
6063
6064
6065
6066
6067
6068
6069
6070
6071
6072
6073
6074
6075
6076
6077
6078
6079
6080
6081
6082
6083
6084
6085
6086
6087
6088
6089
6090
6091
6092
6093
6094
6095
6096
6097
6098
6099
6100
6101
6102
6103
6104
6105
6106
6107
6108
6109
6110
6111
6112
6113
6114
6115
6116
6117
6118
6119
6120
6121
6122
6123
6124
6125
6126
6127
6128
6129
6130
6131
6132
6133
6134
6135
6136
6137
6138
6139
6140
6141
6142
6143
6144
6145
6146
6147
6148
6149
6150
6151
6152
6153
6154
6155
6156
6157
6158
6159
6160
6161
6162
6163
6164
6165
6166
6167
6168
6169
6170
6171
6172
6173
6174
6175
6176
6177
6178
6179
6180
6181
6182
6183
6184
6185
6186
6187
6188
6189
6190
6191
6192
6193
6194
6195
6196
6197
6198
6199
6200
6201
6202
6203
6204
6205
6206
6207
6208
6209
6210
6211
6212
6213
6214
6215
6216
6217
6218
6219
6220
6221
6222
6223
6224
6225
6226
6227
6228
6229
6230
6231
6232
6233
6234
6235
6236
6237
6238
6239
6240
6241
6242
6243
6244
6245
6246
6247
6248
6249
6250
6251
6252
6253
6254
6255
6256
6257
6258
6259
6260
6261
6262
6263
6264
6265
6266
6267
6268
6269
6270
6271
6272
6273
6274
6275
6276
6277
6278
6279
6280
6281
6282
6283
6284
6285
6286
6287
6288
6289
6290
6291
6292
6293
6294
6295
6296
6297
6298
6299
6300
6301
6302
6303
6304
6305
6306
6307
6308
6309
6310
6311
6312
6313
6314
6315
6316
6317
6318
6319
6320
6321
6322
6323
6324
6325
6326
6327
6328
6329
6330
6331
6332
6333
6334
6335
6336
6337
6338
6339
6340
6341
6342
6343
6344
6345
6346
6347
6348
6349
6350
6351
6352
6353
6354
6355
6356
6357
6358
6359
6360
6361
6362
6363
6364
6365
6366
6367
6368
6369
6370
6371
6372
6373
6374
6375
6376
6377
6378
6379
6380
6381
6382
6383
6384
6385
6386
6387
6388
6389
6390
6391
6392
6393
6394
6395
6396
6397
6398
6399
6400
6401
6402
6403
6404
6405
6406
6407
6408
6409
6410
6411
6412
6413
6414
6415
6416
6417
6418
6419
6420
6421
6422
6423
6424
6425
6426
6427
6428
6429
6430
6431
6432
6433
6434
6435
6436
6437
6438
6439
6440
6441
6442
6443
6444
6445
6446
6447
6448
6449
6450
6451
6452
6453
6454
6455
6456
6457
6458
6459
6460
6461
6462
6463
6464
6465
6466
6467
6468
6469
6470
6471
6472
6473
6474
6475
6476
6477
6478
6479
6480
6481
6482
6483
6484
6485
6486
6487
6488
6489
6490
6491
6492
6493
6494
6495
6496
6497
6498
6499
6500
6501
6502
6503
6504
6505
6506
6507
6508
6509
6510
6511
6512
6513
6514
6515
6516
6517
6518
6519
6520
6521
6522
6523
6524
6525
6526
6527
6528
6529
6530
6531
6532
6533
6534
6535
6536
6537
6538
6539
6540
6541
6542
6543
6544
6545
6546
6547
6548
6549
6550
6551
6552
6553
6554
6555
6556
6557
6558
6559
6560
6561
6562
6563
6564
6565
6566
6567
6568
6569
6570
6571
6572
6573
6574
6575
6576
6577
6578
6579
6580
6581
6582
6583
6584
6585
6586
6587
6588
6589
6590
6591
6592
6593
6594
6595
6596
6597
6598
6599
6600
6601
6602
6603
6604
6605
6606
6607
6608
6609
6610
6611
6612
6613
6614
6615
6616
6617
6618
6619
6620
6621
6622
6623
6624
6625
6626
6627
6628
6629
6630
6631
6632
6633
6634
6635
6636
6637
6638
6639
6640
6641
6642
6643
6644
6645
6646
6647
6648
6649
6650
6651
6652
6653
6654
6655
6656
6657
6658
6659
6660
6661
6662
6663
6664
6665
6666
6667
6668
6669
6670
6671
6672
6673
6674
6675
6676
6677
6678
6679
6680
6681
6682
6683
6684
6685
6686
6687
6688
6689
6690
6691
6692
6693
6694
6695
6696
6697
6698
6699
6700
6701
6702
6703
6704
6705
6706
6707
6708
6709
6710
6711
6712
6713
6714
6715
6716
6717
6718
6719
6720
6721
6722
6723
6724
6725
6726
6727
6728
6729
6730
6731
6732
6733
6734
6735
6736
6737
6738
6739
6740
6741
6742
6743
6744
6745
6746
6747
6748
6749
6750
6751
6752
6753
6754
6755
6756
6757
6758
6759
6760
6761
6762
6763
6764
6765
6766
6767
6768
6769
6770
6771
6772
6773
6774
6775
6776
6777
6778
6779
6780
6781
6782
6783
6784
6785
6786
6787
6788
6789
6790
6791
6792
6793
6794
6795
6796
6797
6798
6799
6800
6801
6802
6803
6804
6805
6806
6807
6808
6809
6810
6811
6812
6813
6814
6815
6816
6817
6818
6819
6820
6821
6822
6823
6824
6825
6826
6827
6828
6829
6830
6831
6832
6833
6834
6835
6836
6837
6838
6839
6840
6841
6842
6843
6844
6845
6846
6847
6848
6849
6850
6851
6852
6853
6854
6855
6856
6857
6858
6859
6860
6861
6862
6863
6864
6865
6866
6867
6868
6869
6870
6871
6872
6873
6874
6875
6876
6877
6878
6879
6880
6881
6882
6883
6884
6885
6886
6887
6888
6889
6890
6891
6892
6893
6894
6895
6896
6897
6898
6899
6900
6901
6902
6903
6904
6905
6906
6907
6908
6909
6910
6911
6912
6913
6914
6915
6916
6917
6918
6919
6920
6921
6922
6923
6924
6925
6926
6927
6928
6929
6930
6931
6932
6933
6934
6935
6936
6937
6938
6939
6940
6941
6942
6943
6944
6945
6946
6947
6948
6949
6950
6951
6952
6953
6954
6955
6956
6957
6958
6959
6960
6961
6962
6963
6964
6965
6966
6967
6968
6969
6970
6971
6972
6973
6974
6975
6976
6977
6978
6979
6980
6981
6982
6983
6984
6985
6986
6987
6988
6989
6990
6991
6992
6993
6994
6995
6996
6997
6998
6999
7000
7001
7002
7003
7004
7005
7006
7007
7008
7009
7010
7011
7012
7013
7014
7015
7016
7017
7018
7019
7020
7021
7022
7023
7024
7025
7026
7027
7028
7029
7030
7031
7032
7033
7034
7035
7036
7037
7038
7039
7040
7041
7042
7043
7044
7045
7046
7047
7048
7049
7050
7051
7052
7053
7054
7055
7056

<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
<html>
<head>
<title>Punicorum Liber Quartus</title>
<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=UTF-8">

<link rel = "stylesheet" type = "text/css" href = "siliusstyles.css">

<body>

<table class = "contents">
<tr>
<td class = "center" colspan = "3">
<a href = "../main.html">Præfatio</a>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
<b>Liber IV</b><br>
<a href = "bookV.html">Liber V</a>
</td>
<td>
<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
</td>
<td>
<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
</td>
</tr>
<tr>
<td class = "center" colspan = "3">
<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
</td>
</tr>
</table>

<hr class = "mid">

<span class = "pagenum">222</span>

<h3>C. SILII ITALICI</h3>

<h1 class = "extended">PUNICORUM</h1>


<h3>LIBER QUARTUS.</h3>

<hr>

<h4><a name = "lib4_arg" id = "lib4_arg">ARGUMENTUM.</a></h4>

<div class = "argument">
<p><span class = "smallcaps">De</span> Hannibalis tam audaci
trajiciendarum Alpium consilio, et felici ejus effectu, tristes nuntii
Romam veniunt, unde summa quidem in urbe et agriis trepidatio oritur,
sed Patribus auctoribus magno quoque animo bellum comparatur; <a href =
"#line4_1">1-38</a>.</p>
<p>Interea Hannibal, quum Gallos, Padi adcolas, donis ad defectionem
sollicitasset, castra ex Taurinis movet, et P. Cornelii Scipionis
consulis, cui ex Massilia redeunti obviam venerat, vestigia persequens
ad Ticinum amnem raptim contendit; <a href = "#line4_39">39-55</a>.</p>
<p>Ibi duces militum animos ad pugnam adcendunt; <a href =
"#line4_56">56-89</a>.</p>
<p>Et, ad exploranda circa loca cum parte equitum progressi, ad prælium
se expediunt; <a href = "#line4_90">90-100</a>.</p>
<p>Primus omnium Bogus auspex, ex læto prodigio certam victoriæ spem
augurans, telum in Romanos emittit; <a href =
"#line4_101">101-142</a>.</p>
<p>Quo facto in prima Pœnorum acie pugnam capessunt Boii, duce Cryxo,
qui magnam hostium stragem edit; <a href = "#line4_143">143-188</a>.</p>
<p>Quam dum ulcisci conatur Quirinus, a Vogeso interficitur; <a href =
"#line4_189">189-215</a>.</p>
<p>Impetum vero Gallorum, quibus multo successu audacia crescit,
fortiter propulsat Scipio consul, qui ingenti eos cæde prosternit;
<a href = "#line4_216">216-247</a>.</p>
<p>Et Cryxum, insolentius se jactantem, in singulari, ad quod eum
provocaverat, certamine, hasta trajicit; <a href =
"#line4_248">248-299</a>.</p>
<p>Ubi Gallos, ducis nece consternatos, terga vertere videt Magus,
equites Pœnorum in primam aciem deducit: quo facto, diu dubio utrimque
eventu pugnatur; <a href = "#line4_300">300-323</a>.</p>
<p>Postremo Hannibal suis auxilio adcurrit, magnumque hostium numerum
cædit; <a href = "#line4_324">324-354</a>.</p>
<p>Forte in utroque tum exercitu trigemini erant fratres, qui inter duas
acies infestis armis concurrunt, et mutuis vulneribus confossi cadunt;
<a href = "#line4_355">355-400</a>.</p>
<p>Mox fœdam Romanorum fugam sistit Scipio,
<span class = "pagenum">223</span>
et in confertissimos hostes inruit; <a href =
"#line4_401">401-416</a>.</p>
<p>Præsentissimum Consulis periculum repellitur auxilio Martis, a Jove
missi, et interventu tum primum pubescentis filii, qui, Deo adjuvante,
per densos hostes viam sibi ferro facit, multisque occisis patrem, gravi
vulnere saucium, in conspectu Pœnorum, admiratione tam egregii
spectaculi obstupefactorum, humeris suis ex acie reportat; <a href =
"#line4_417">417-479</a>.</p>
<p>Noctis interventu prælium dirimitur, et quarta ejus vigilia Scipio
tacito agmine profectus ad Trebiam fluvium, in colles, equiti
inpeditiores, aciem erigit, ubi Ti. Sempronius Longus Consul, compositis
Siciliæ rebus, collegæ conjungitur; <a href =
"#line4_480">480-497</a>.</p>
<p>Ibidem Hannibal, secunda fortuna ferox, trajecto Pado, castra
communit; et, ne quod rei gerendiæ præmitteret tempus, hostes ad novam
pugnam, elicit, quam et Sempronius, vir fortis gloriæque cupidus, non
detrectat; <a href = "#line4_498">498-524</a>.</p>
<p>Magna tum cæde ab utroque perpetrata, Romani postremo pedes referunt,
ripamque fluvii, qui nocturno imbri adcreverat, petunt, ubi alii inter
cunctationem ingrediendi ab hostibus trucidantur, alii vero nive, nimbo,
intoleranda vi frigoris, paludibus et undis absumuntur; <a href =
"#line4_525">525-597</a>.</p>
<p>Terror stragesque augetur, ubi elephantos quoque aquam ingredi
vident, quos tamen mox, Fibreni exemplo incitati, verutis fortiter
conjectis necant; <a href = "#line4_598">598-621</a>.</p>
<p>Quin ipsam Romanorum pugnam restituit Scipio consul, qui licet
vulnere, ad Ticinum adcepto, adhuc debilitatus, suis repente auxilio
venit, et Trebiam hostium cadaveribus replet; <a href =
"#line4_622">622-637</a>.</p>
<p>Fluvius, id graviter ferens, magna vi ac mole aquarum super ripas
effunditur; et in Consulem inruit, quem Vulcanus, precibus Veneris
motus, præsenti periculo eripit, flamma undique excitata, qua vis
undarum coercetur; <a href = "#line4_638">638-697</a>.</p>
<p>Uterque deinde exercitus in hiberna concedit; et Romæ C. Flaminius,
vir temerarius, et victoria, in priore consulatu a Boiis reportata, ad
intolerabilem superbiam inflatus, Consul creatur; <a href =
"#line4_698">698-721</a>.</p>
<p>Lætus hic nuntius a Junone, in deum præsidem Trasymeni lacus
conversa, ad Hannibalem perfertur, qui extemplo Apenninum quoque
transire conatur, et, vi tempestatis in paludibus, præter homines et
jumenta, altero etiam oculo amisso, in Etruria ad Trasymenum lacum
castra locat; <a href = "#line4_722">722-762</a>.</p>
<p>Dum hæc in Italia geruntur, Carthagine Patres, Hannonis sententia et
sorte commoti, parvum Hannibalis filium Saturno inmolandum decernunt;
sed Imilces lamentatione ad misericordiam adducti, patris arbitrio
permittunt, sortemne respuere malit, an adcipere? <a href =
"#line4_763">763-807</a>.</p>
<p>Hannibal, legatis benigne exceptis, pro filio, cujus
<span class = "pagenum">224</span>
mortem deprecatur, se aliquot hostium millia diis patriis inmolaturum
esse vovet, et, exercitu quadrifariam diviso, ad pugnam se expedit;
<a href = "#line4_808">808-829</a>.</p>
</div>

<hr class = "tiny">

<div class = "text">
<p><a name = "line4_1" id = "line4_1"> </a>
<span class = "smallcaps">Fama</span> per Ausoniæ turbatas spargitur
urbes,</p>
<p><a name = "line4_2" id = "line4_2"> </a>
Nubiferos montes, et saxa minantia cælo</p>
<p><a name = "line4_3" id = "line4_3"> </a>
Adcepisse jugum, Pœnosque per invia vectos;</p>
<p><a name = "line4_4" id = "line4_4"> </a>
Æmulaque <a href = "#var4_4">Herculei jactantem facta laboris</a></p>
<span class = "linenum">5</span>
<p><a name = "line4_5" id = "line4_5"> </a>
Descendisse ducem: <a href = "#var4_5">diros canit inproba
motus</a>,</p>
<p><a name = "line4_6" id = "line4_6"> </a>
Et gliscit gressu, volucrique citatior Euro</p>
<p><a name = "line4_7" id = "line4_7"> </a>
Terrificis quatit adtonitas rumoribus <a href = "#var4_7">arces</a>.</p>
<p><a name = "line4_8" id = "line4_8"> </a>
Adstruit auditis, docilis per inania <a href = "#var4_8">rerum</a></p>
<p><a name = "line4_9" id = "line4_9"> </a>
Pascere rumorem vulgi, pavor: itur in acres</p>
<span class = "linenum">10</span>
<p><a name = "line4_10" id = "line4_10"> </a>
Bellorum raptim curas; subitusque per omnem</p>
<p><a name = "line4_11" id = "line4_11"> </a>
Ausoniam Mavors strepit, et ciet arma virosque.</p>
</div>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">224</span>
<a name = "not4_2" id = "not4_2" href = "#line4_2">2.</a> <i>saxa
minantia cælo</i>, ut ap. Virg. Æn. I,&nbsp;162; cf. Burm. ad Val. Fl.
IV, 178.
&mdash;<a name = "not4_3" id = "not4_3" href =
"#line4_3">3.</a>&nbsp;<i>Adcepisse jugum</i>, h.e. superata esse.
&mdash;<a name = "not4_4" id = "not4_4" href =
"#line4_4">4.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_510">I,&nbsp;510</a>; <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_356">II, 356</a>; <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_91">III, 91</a>, et Liv. XXI, 41.
&mdash;<i>jactantem</i>, v.c. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_356">II, 356</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXI.html#line11_136">XI, 136</a>, ap. Liv. XXI, 41 et 48, quæ loca
jam laudavit N.&nbsp;Heins.
&mdash;<i>Herculei labores</i>, ut ap. Horat. Od. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">iii</span>, 36, vid. inf. <a class = "crossref" href =
"#not4_599">ad v.&nbsp;599</a>.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_5" id = "not4_5" href =
"#line4_5" title = "numerus deest">5.</a>&nbsp;<i>inproba</i> fama, quæ
mala et tristia vulgat.
&mdash;<a name = "not4_6" id = "not4_6" href =
"#line4_6">6.</a>&nbsp;Hæc petita e Virg. Æ. IV, 173&nbsp;sq.
&mdash;<a name = "not4_7" id = "not4_7" href =
"#line4_7">7.</a>&nbsp;<i>arces</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_7">ad I,&nbsp;7</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_8" id = "not4_8" href = "#line4_8">8.</a> Subitus belli
adparatus, metusque Hannibalis adventu incussus, magno orationis ornatu
et copia adumbratur. Silio autem ante oculos fuit Virg. Æn. VII, 623...
640.
&mdash;<i>Adstruit</i> ut <i>adnectit</i> <a class = "crossref" href =
"bookXI.html#line11_604">XI, 604</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXV.html#line15_808">XV, 808</a>, pro adfingit, plura addit, ut
metus solet. Drak. cf. VI, 557; Claud. b. Get. v.&nbsp;227, et verba
Liv. XXIX,&nbsp;3, <i>Omnia in majus metu augente</i>, etc.</p>

<div class = "text">
</div>

<p class = "notes">

<div class = "text">
<p><a name = "line4_12" id = "line4_12"> </a>
Pila novant, ac detersa rubigine sævus</p>
<p><a name = "line4_13" id = "line4_13"> </a>
Induitur ferro splendor; <a href = "#var4_13">niveumque repostæ</a></p>
<span class = "pagenum">225</span>
<p><a name = "line4_14" id = "line4_14"> </a>
Instaurant galeæ coni decus: hasta juvatur</p>
<span class = "linenum">15</span>
<p><a name = "line4_15" id = "line4_15"> </a>
Amento; <a href = "#var4_15">revocantque</a> nova fornace bipennes.</p>
<p><a name = "line4_16" id = "line4_16"> </a>
Conseritur tegimen laterum inpenetrabile, <a href =
"#var4_16">multas</a></p>
<p><a name = "line4_17" id = "line4_17"> </a>
Passurus dextras atque inrita vulnera, thorax.</p>
<p><a name = "line4_18" id = "line4_18"> </a>
Pars arcu invigilant, domitat pars verbere anhelum</p>
<p><a name = "line4_19" id = "line4_19"> </a>
Cornipedem in gyros, saxoque exasperat ensem.</p>
<span class = "linenum">20</span>
<p><a name = "line4_20" id = "line4_20"> </a>
Nec vero muris, quibus est luctata vetustas,</p>
<p><a name = "line4_21" id = "line4_21"> </a>
Ferre morantur opem: subvectant saxa, cavasque</p>
<p><a name = "line4_22" id = "line4_22"> </a>
Retractant turres, edit quas longior ætas.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_13" id = "not4_13" href = "#line4_13">13.</a>
<i>ferro</i>, gladio, cujus splendida acies terrorem incutit mortemque
minatur,
<span class = "pagenum notes">225</span>
unde <i>sævus</i>.
&mdash;<a name = "not4_14" id = "not4_14" href =
"#line4_14">14.</a>&nbsp;<i>hasta juvatur Amento</i>, hastis amentum
addebatur, ut eo fortius et majori cum impetu adigi possent, Drak. Conf.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_318">ad
I,&nbsp;318</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_16" id = "not4_16" href = "#line4_16">16.</a>
<i>Conseritur</i>, ut ap. Virg. Æn. III, 467.
&mdash;<a name = "not4_17" id = "not4_17" href =
"#line4_17">17.</a>&nbsp;<i>dextras</i> et <i>vulnera</i> h.e.
ictus.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_18" id = "not4_18" href = "#line4_18">18.</a> <i>arcu
invigilant</i>, arcubus fabricandis operam dant. Cf. Virg. Ge. IV, 158,
et Æn. IX, 605.
&mdash;<i>domitat in gyros</i>, cf. Heyne ad Tibull. IV, <span class =
"smallcaps">i</span>, 94, et Virg. Ge. III, 191.
&mdash;<a name = "not4_19" id = "not4_19" href =
"#line4_19">19.</a>&nbsp;<i>exasperat</i>, acuit, ut <i>asperare saxo
pugionem</i>, et <i>ossibus sagittas</i> dixit Tac. Ann. XV, 54, et
Germ. 46; Drak. comparat Lucan. VII, 139&nbsp;sq.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_23" id = "line4_23"> </a>
Hinc tela adcipiunt arces; <a href = "#var4_23">ac</a> robora portis</p>
<p><a name = "line4_24" id = "line4_24"> </a>
Et fidos certant obices arcessere silva:</p>
<span class = "linenum">25</span>
<p><a name = "line4_25" id = "line4_25"> </a>
Circumdant fossas: haud segnis cuncta magister</p>
<p><a name = "line4_26" id = "line4_26"> </a>
Præcipitat timor, ac vastis trepidatur in <a href =
"#var4_26">arvis</a>.</p>
<span class = "pagenum">226</span>
<p><a name = "line4_27" id = "line4_27"> </a>
Deseruere larem: portant cervicibus ægras</p>
<p><a name = "line4_28" id = "line4_28"> </a>
Adtoniti matres, ducentesque ultima fila</p>
<p><a name = "line4_29" id = "line4_29"> </a>
Grandævos rapuere senes: tum crine soluto</p>
<span class = "linenum">30</span>
<p><a name = "line4_30" id = "line4_30"> </a>
Ante agitur conjux; dextra lævaque trahuntur</p>
<p><a name = "line4_31" id = "line4_31"> </a>
Parvi, non æquo comitantes ordine, nati.</p>
<p><a name = "line4_32" id = "line4_32"> </a>
<a href = "#var4_32">Sic vulgus traduntque metus</a>, nec poscitur
auctor.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_23" id = "not4_23" href = "#line4_23">23.</a>
<i>robora</i>, obices ligneos, ut <i>ferratæ robora portæ</i> dixit
Stat. Th. X,&nbsp;505.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_24" id = "not4_24" href =
"#line4_24" title = "numerus deest">24.</a>&nbsp;<i>fidos obices</i>, ut
<i>fidus ensis, fidelis lorica</i>, ap. Virg. Æn. VII, 640; IX, 707, et
<i>firma objice</i>, ap. Ovid. Metam. XIV, 780; cf. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#line1_489">I,&nbsp;489</a>, <a class =
"crossref" href = "bookXIII.html#line13_252">XIII, 252</a>.
&mdash;<a name = "not4_25" id = "not4_25" href =
"#line4_25">25.</a>&nbsp;ut <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_349">VII, 349 seq.</a> Comparant verba Ciceronis
Philipp. II, 36, <i>timor non diuturnus magister officii</i>; et Plinii
Epistol. VII, 17, <i>timor est emendator acerrimus</i>.
&mdash;Confer Lucan. lib. I, v.&nbsp;484 sq., et Valer. Flacc. lib. II,
v.&nbsp;163&nbsp;sq.</p>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">226</span>
<a name = "not4_28" id = "not4_28" href =
"#line4_28">28.</a>&nbsp;<i>ducentes ultima fila</i>, quæ propr. Parcæ
ducunt. Conf. Virg. Æn. X,&nbsp;815.
&mdash;<a name = "not4_30" id = "not4_30" href =
"#line4_30">30,</a>&nbsp;<a name = "not4_31" id = "not4_31" href =
"#line4_31">31.</a> Cf. Virg. Æn. II, 723, 724.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_32" id = "not4_32" href = "#line4_32">32.</a> Sic vulgus
metu fugaque sua timorem injicit aliis, nec quæritur, quisnam sit auctor
rumoris. Cf. Lucan. l.c. Possis etiam <i>tradunt metus</i> interpretari,
narrant metuenda. Cf. Val. Fl. II, 166, ubi vid. Burm.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_33" id = "line4_33"> </a>
At Patres, quanquam exterrent inmania cœpta,</p>
<p><a name = "line4_34" id = "line4_34"> </a>
Inque sinu bellum, atque Alpes <a href = "#var4_34">et pervia
saxa</a></p>
<span class = "linenum">35</span>
<p><a name = "line4_35" id = "line4_35"> </a>
<a href = "#var4_35">Decepere</a>, tamen crudam contra aspera mentem</p>
<p><a name = "line4_36" id = "line4_36"> </a>
Et magnos tollunt animos: juvat ire periclis</p>
<p><a name = "line4_37" id = "line4_37"> </a>
Ad decus, et dextra memorandum condere nomen,</p>
<p><a name = "line4_38" id = "line4_38"> </a>
Quale dedit nunquam rebus Fortuna secundis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_34" id = "not4_34" href = "#line4_34">34.</a> <i>In
sinu</i>, in intima Italia, ut <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_652">VI, 652</a>; Tac. Hist. III, 38; Sallust. Catil.
52 (al. 56), §. 35, et Claud. Eutrop. II, 575.
&mdash;<a name = "not4_35" id = "not4_35" href =
"#line4_35">35.</a>&nbsp;<i>crudam</i>, vid. <a class = "crossref" href
= "bookI.html#not1_405">ad I,&nbsp;405</a>.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_36" id = "not4_36" href =
"#line4_36" title = "numerus deest">36.</a>&nbsp;<i>juvat ire</i>, etc.
Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_570">I,&nbsp;570</a>.
&mdash;<a name = "not4_37" id = "not4_37" href =
"#line4_37">37.</a>&nbsp;<i>condere</i>, vid. <a class = "crossref" href
= "bookIII.html#not3_71">ad III, 71</a>.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_39" id = "line4_39"> </a>
Sed Libyæ ductor tuto fovet agmina vallo,</p>
<span class = "linenum">40</span>
<p><a name = "line4_40" id = "line4_40"> </a>
Fessa <a href = "#var4_40">gradum</a>, multoque gelu torpentia
nervos;</p>
<p><a name = "line4_41" id = "line4_41"> </a>
Solandique genus, lætis ostentat ad Urbem</p>
<p><a name = "line4_42" id = "line4_42"> </a>
Per campos superesse viam, Romamque sub ictu.</p>
<p><a name = "line4_43" id = "line4_43"> </a>
At non et rerum curas, consultaque belli</p>
<span class = "pagenum">227</span>
<p><a name = "line4_44" id = "line4_44"> </a>
Stare probat, solusque nequit perferre quietem.</p>
<span class = "linenum">45</span>
<p><a name = "line4_45" id = "line4_45"> </a>
Armiferæ quondam prisca inter tempora gentes</p>
<p><a name = "line4_46" id = "line4_46"> </a>
Ausonium invasere latus, sedesque beatas,</p>
<p><a name = "line4_47" id = "line4_47"> </a>
Et metui peperere manu: mox inpia bella</p>
<p><a name = "line4_48" id = "line4_48"> </a>
Tarpeius pater et capti sensere Quirites.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_39" id = "not4_39" href = "#line4_39">39.</a>
<i>fovet</i> Liv. XXI, 37, <i>quies fessis data triduo</i>.
&mdash;<a name = "not4_41" id = "not4_41" href =
"#line4_41">41.</a>&nbsp;Cf. Liv. XXI, 35.
&mdash;<i>Solandique genus</i>, ut fere ap. Virg. Æn. VIII, 487, et Val.
Fl. II, 195.
&mdash;<a name = "not4_42" id = "not4_42" href =
"#line4_42">42.</a>&nbsp;<i>Per campos</i>, patentem et expeditam.
&mdash;<i>sub ictu</i>, in præsentissimo periculo et tam propinquam, ut
fere sub ictum quasi detur. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_528">I,&nbsp;528</a>; <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_46">V,&nbsp;46</a>, <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_549">549</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_309">VIII, 309</a>. Similiter <i>sub cuspide</i>
<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_277">XII, 277</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_43" id = "not4_43" href = "#line4_43">43.</a> <i>At non
et</i>, ut <i>sed non et</i>, ac contra <i>sed tamen et</i>, de quo
<span class = "pagenum notes">227</span>
vid.&nbsp;Heins. ad Ovid. Metam. IV, 273, et ej. Epist. III,&nbsp;4; ad
Claud. Cons. Hon. IV, 500.
&mdash;<a name = "not4_44" id = "not4_44" href =
"#line4_44">44.</a>&nbsp;<i>Stare</i>, quiescere, cessare, ut <a class =
"crossref" href = "bookI.html#line1_341">I,&nbsp;341</a>; <a class =
"crossref" href = "bookXII.html#line12_41">XII, 41</a>; <a class =
"crossref" href = "bookXIII.html#line13_37">XIII, 37</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_45" id = "not4_45" href = "#line4_45">45</a> <a name =
"not4_46" id = "not4_46" href = "#line4_45">sq.</a>
<i>Armiferæ gentes</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookXV.html#line15_172">XV, 172</a>, sunt Galli, qui <i>priscis
temporibus</i> Tarquinii Prisci Italiæ partem, quæ postea Gallia
Cisalpina dicta est, occuparunt, ac fortitudine sua circumjacentibus
populis terrorem injecerunt, mox et Romanos adgressi ipsam Romam
expugnarunt, Drak. Mireris, Dausq. de Siculis, Aboriginibus, Pelasgis,
Lydis, Tyrrhenis cogitasse. Hannibal quietem, quam exercitui dederat,
ipse non capit; sed hoc temporis spatio utitur ad Gallos sibi jungendos,
et junxisset, ni subito eos adventus Consulis obpressisset. Liv. XXI,
39.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_47" id = "not4_47" href =
"#line4_47" title = "numerus deest">47.</a>&nbsp;<i>metui</i>, metum,
<i>peperere manu</i>, perfecere ut metuerentur, ut fere <a class =
"crossref" href = "bookXVI.html#line16_15">XVI, 15</a>.
&mdash;<a name = "not4_48" id = "not4_48" href =
"#line4_48">48.</a>&nbsp;<i>Tarpeius pater</i>, Jupiter Capitolinus, pro
ipso Capitolio, quod a Gallis obsidebatur.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_49" id = "line4_49"> </a>
<a href = "#var4_49">Hic</a> dum sollicitat donis, et inania corda</p>
<span class = "linenum">50</span>
<p><a name = "line4_50" id = "line4_50"> </a>
Ac fluxam morum gentem fovet, armaque jungit;</p>
<p><a name = "line4_51" id = "line4_51"> </a>
Jam consul, volucri <a href = "#var4_51">pervectus</a> litora
classe,</p>
<p><a name = "line4_52" id = "line4_52"> </a>
Scipio Phocaicis sese referebat ab oris;</p>
<p><a name = "line4_53" id = "line4_53"> </a>
Ingentesque duces, pelagi terræque laborem</p>
<p><a name = "line4_54" id = "line4_54"> </a>
Diversum emensos, propiora pericula vallo</p>
<span class = "linenum">55</span>
<p><a name = "line4_55" id = "line4_55"> </a>
Jungebant, magnæque aderant primordia cladis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_49" id = "not4_49" href = "#line4_49">49, 50.</a>
Similiter Galli dicuntur <i>corde leves</i> inf. <a class = "crossref"
href = "#line4_708">v.&nbsp;708</a>, <i>ingenio fluxi, vaniloquum genus
ac mutabile mentis</i>, VIII, 16, 17. Cf. Liv. XXI, 39, 52;
XXII,&nbsp;1.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_50" id = "not4_50" href =
"#line4_50" title = "numerus deest">50.</a>&nbsp;<i>fluxam</i>, nimis
mutabilem, parum firmam et constantem, ut <i>f. fides, res</i>, etc.
&mdash;<a name = "not4_51" id = "not4_51" href =
"#line4_51">51.</a>&nbsp;Cf. Liv. XXI, 26, 32, 39; Polyb. III, 41, 49,
56, 61. Poeta nimis abrupte in hæc incidit, neque certiorem fecit
lectorem, cur Scipio, cujus nomen hoc loco primum legitur, Massiliæ
fuerit.
&mdash;<a name = "not4_52" id = "not4_52" href =
"#line4_52">52.</a>&nbsp;<i>Phocaicis ab oris</i>, a&nbsp;Massilia
(<i>Marseille</i>), urbe Galliæ Narbonensis, condita a Phocæis, seu
Phocæensibus, incolis Phocææ, urbis Ioniæ (conf. <a class = "crossref"
href = "bookXV.html#line15_168">XV, 168, 172 seq.</a>; Plin.
III,&nbsp;4; Mel. II,&nbsp;5; Strab. IV, p.&nbsp;125; Tacit. vit.
Agricol. cap. 4; Liv. V,&nbsp;34; XXXIV,&nbsp;9), non a Phocensibus,
quos Justin. XXXVII,&nbsp;1; XLIII,&nbsp;1; et Lucan. III, 340; IV, 256,
cum Phocæis confudisse videntur, errore antiquo et vulgari, de quo cf.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_335">ad I,&nbsp;335</a>.
&mdash;<a name = "not4_53" id = "not4_53" href =
"#line4_53">53.</a>&nbsp;<i>labores pelagi</i>, ad Scipionem, et
<i>terræ</i> ad Hannibalem
<span class = "pagenum notes">228</span>
spectant.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">228</span>
<p><a name = "line4_56" id = "line4_56"> </a>
<a href = "#var4_56">conlatis</a>Namque ut, admoto consule castris,</p>
<p><a name = "line4_57" id = "line4_57"> </a>
Sustulerat Fortuna moras, signumque <a href = "#var4_57">furoris</a></p>
<p><a name = "line4_58" id = "line4_58"> </a>
Adcensæ viso poscebant hoste cohortes;</p>
<p><a name = "line4_59" id = "line4_59"> </a>
Debellata procul, <a href = "#var4_59">quæcumque vocantur
Iberis</a>,</p>
<span class = "linenum">60</span>
<p><a name = "line4_60" id = "line4_60"> </a>
Ingenti Tyrius <a href = "#var4_60">numerosa</a> per agmina ductor</p>
<p><a name = "line4_61" id = "line4_61"> </a>
Voce sonat; non Pyrenen, Rhodanumve <a href = "#var4_61">ferocem</a></p>
<p><a name = "line4_62" id = "line4_62"> </a>
Jussa adspernatos, <a href = "#var4_62">Rutulam</a> fumasse
Saguntum,</p>
<p><a name = "line4_63" id = "line4_63"> </a>
Raptum per Celtas iter, et, qua ponere gressum</p>
<p><a name = "line4_64" id = "line4_64"> </a>
Amphitryoniadæ fuerit labor, isse sub armis</p>
<span class = "linenum">65</span>
<p><a name = "line4_65" id = "line4_65"> </a>
Pœnorum turmas, equitemque per ardua vectum</p>
<p><a name = "line4_66" id = "line4_66"> </a>
Insultasse jugo, et fremuisse hinnitibus Alpes.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_57" id = "not4_57" href = "#line4_57">57.</a> <i>signum
furoris</i>, furiosi impetus, pugnæ, h.e. classicum.
&mdash;<a name = "not4_59" id = "not4_59" href =
"#line4_59">59.</a>&nbsp;Longior est H. oratio apud Polyb. III, 63, et
Liv. XXI, 43, 44. Hispaniam debellatam esse jactat.
&mdash;<a name = "not4_63" id = "not4_63" href =
"#line4_63">63.</a>&nbsp;<i>Raptum iter</i>, vid. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_569">ad I,&nbsp;569</a>.
&mdash;<a name = "not4_64" id = "not4_64" href =
"#line4_64">64.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_513">III, 513, 514</a>, et <a class = "crossref"
href = "bookII.html#not2_356">ad II, 356</a>.
&mdash;<a name = "not4_66" id = "not4_66" href =
"#line4_66">66.</a>&nbsp;<i>Insultasse jugo</i>, ut ap. Virg. Ge. III,
117.
&mdash;<i>fremuisse hinnitibus Alpes</i>, ut ap. Virg. Æn. IV, 668, et
XII, 922.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_67" id = "line4_67"> </a>
Contra pulchra suos vocat ad discrimina consul:</p>
<p><a name = "line4_68" id = "line4_68"> </a>
«Hostem, miles, habes fractum ambustumque nivosis</p>
<p><a name = "line4_69" id = "line4_69"> </a>
Cautibus, atque ægre torpentia membra trahentem.</p>
<span class = "linenum">70</span>
<p><a name = "line4_70" id = "line4_70"> </a>
En age, qui sacros montes, rupesque profundas</p>
<p><a name = "line4_71" id = "line4_71"> </a>
<a href = "#var4_71">Transiluit, discat</a>, quanto stat celsius
arce</p>
<span class = "pagenum">229</span>
<p><a name = "line4_72" id = "line4_72"> </a>
Herculea vallum; et majus sit, scandere colles,</p>
<p><a name = "line4_73" id = "line4_73"> </a>
An <a href = "#var4_73">vestros</a> rupisse globos: det inania famæ,</p>
<p><a name = "line4_74" id = "line4_74"> </a>
Dum magna <a href = "#var4_74">fuso</a> pugna, retroque ruenti,</p>
<span class = "linenum">75</span>
<p><a name = "line4_75" id = "line4_75"> </a>
Qua ventum est, obstent Alpes: super ardua ductum</p>
<p><a name = "line4_76" id = "line4_76"> </a>
Huc egere Dei, Latios ut sanguine fines</p>
<p><a name = "line4_77" id = "line4_77"> </a>
Inbueret, tellusque hostilis conderet ossa.</p>
<p><a name = "line4_78" id = "line4_78"> </a>
Scire libet, <a href = "#var4_78">nova nunc</a> nobis atque altera
bellum</p>
<p><a name = "line4_79" id = "line4_79"> </a>
Carthago, anne eadem mittat, quæ, mersa sub æquor,</p>
<span class = "linenum">80</span>
<p><a name = "line4_80" id = "line4_80"> </a>
Ægates inter vasto jacet obruta ponto.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_67" id = "not4_67" href = "#line4_67">67.</a> Conf.
Polyb. III, 64, et Liv. XXI, 40, 41. Sed ibi castris jam ad Ticinum
positis loquitur.
&mdash;<i>pulchra</i> gloriosa; quia certam victoriæ spem ostendit.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_68" id = "not4_68" href =
"#line4_68" title = "numerus deest">68.</a>&nbsp;<i>amburi</i>,
<i>uri</i>, καίεσθαι, ἀποκαίεσθαι, <i>frigore</i>, nota phrasis, vid.
Drak. ad h.l. et Cerda ad Virg. Ge. I,&nbsp;93. <i>Præusti artus</i>,
<i>membra torrida gelu</i>, etc., ap. Liv. l.c.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_70" id = "not4_70" href = "#line4_70">70.</a> <i>sacros
montes</i>, vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_501">ad
III, 501</a>.
&mdash;<a name = "not4_71" id = "not4_71" href =
"#line4_71">71.</a>&nbsp;<i>arce Herculea</i>, Sagunto.
<span class = "pagenum notes">229</span>
cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_273">I,&nbsp;273</a>,
vel Alpibus; vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_496">III, 496</a>.
&mdash;<i>celsius</i>, expugnatu difficilius, <i>stat</i>, est.
&mdash;<a name = "not4_72" id = "not4_72" href =
"#line4_72">72.</a>&nbsp;<i>colles</i> contemtim dicit Alpes.
&mdash;<a name = "not4_73" id = "not4_73" href =
"#line4_73">73.</a>&nbsp;<i>det inania famæ</i>, vanas res a se gestas
laudibus efferat et celebret, Drak. qui confert VII, 217; XI, 140; XVI,
44, et monet, alio sensu ita dixisse Hor. Sat. II,&nbsp;2, 95, ubi vid.
Bentl.
&mdash;<a name = "not4_75" id = "not4_75" href =
"#line4_75">75</a>&nbsp;sq. Hæc δεινῶς dicta.
&mdash;<a name = "not4_77" id = "not4_77" href =
"#line4_77">77.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_574">ad II, 574</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_78" id = "not4_78" href = "#line4_78">78</a> <a name =
"not4_79" id = "not4_79" href = "#line4_78">sq.</a>
Liviana verba c. 41, <i>Experiri juvat, utrum</i>, etc.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_81" id = "line4_81"> </a>
Hæc ait, atque agmen Ticini flectit ad undas.</p>
<p><a name = "line4_82" id = "line4_82"> </a>
Cæruleas Ticinus aquas, et stagna vadoso</p>
<p><a name = "line4_83" id = "line4_83"> </a>
Perspicuus servat turbari nescia fundo,</p>
<p><a name = "line4_84" id = "line4_84"> </a>
Ac nitidum viridi lente trahit amne liquorem.</p>
<span class = "linenum">85</span>
<p><a name = "line4_85" id = "line4_85"> </a>
Vix credas labi; ripis tam mitis opacis</p>
<p><a name = "line4_86" id = "line4_86"> </a>
Argutos inter volucrum <a href = "#var4_86">certamine</a> cantus,</p>
<p><a name = "line4_87" id = "line4_87"> </a>
Somniferam ducit lucenti gurgite lympham.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_81" id = "not4_81" href = "#line4_81">81.</a>
Amplificavit narrationem Liv. XXI, 45 sq., et Polyb. III, 65.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_82" id = "not4_82" href = "#line4_82">82...</a> <a name
= "not4_84" id = "not4_84" href = "#line4_84">84.</a> Notio aquæ liquidæ
variis modis exornatur more Silii.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_85" id = "not4_85" href = "#line4_85">85.</a>
<i>ripis</i>, inter ripas.
&mdash;<i>mitis</i>, lenis, placide manans, ut <a class = "crossref"
href = "bookVIII.html#line8_537">VIII, 537</a>; <a class = "crossref"
href = "bookXVI.html#line16_642">XVI, 642</a>, et ap. Virg. Æn. VIII,
88.
&mdash;<a name = "not4_86" id = "not4_86" href =
"#line4_86">86.</a>&nbsp;<i>Cantus arguti</i> dicuntur <i>volucrum
certamine</i>, h.e. certatim, vel magno concentu canentium volucrum: quo
sensu voces <i>agmen</i> et <i>certamen</i> a poetis usurpari, nota res
est; Ern. Præstiterit, opinor, vulgata lectio <i>Argutos inter, volucrum
certamina, cantus</i>, ut <i>cantus</i> per adpositionem dicantur
<i>volucrum certamina</i>, quatenus hæ certatim canant.
&mdash;<a name = "not4_87" id = "not4_87" href =
"#line4_87">87.</a>&nbsp;<i>Somniferam lucenti</i>, propter cantum avium
et
<span class = "pagenum notes">230</span>
lene murmur aquæ, Drak. Conf. Horat. Epod. II, 28, al.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_88" id = "line4_88"> </a>
Jamque sub extremum noctis <a href = "#var4_88">fugientibus</a>
umbris</p>
<span class = "pagenum">230</span>
<p><a name = "line4_89" id = "line4_89"> </a>
Lux aderat, Somnusque <a href = "#var4_89">suas confecerat
horas</a>.</p>
<span class = "linenum">90</span>
<p><a name = "line4_90" id = "line4_90"> </a>
Explorare locos consul, collisque propinqui</p>
<p><a name = "line4_91" id = "line4_91"> </a>
Ingenium, et <a href = "#var4_91">campis</a> quæ sit natura,
parabat.</p>
<p><a name = "line4_92" id = "line4_92"> </a>
Par studium Pœno, similesque in pectore curæ.</p>
<p><a name = "line4_93" id = "line4_93"> </a>
Ergo aderant, rapidis equitum comitantibus alis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_89" id = "not4_89" href = "#line4_89">89.</a>
<i>suas</i>, justas.</p>

<p class = "notes">
<a class = "missing" name = "not4_91" id = "not4_91" href = "#line4_91"
title = "‘90’ legitur">91.</a>&nbsp;<i>Ingenium</i>, ut <i>natura</i>,
indoles, situs, φύσις, ut <a class = "crossref" href =
"bookXIV.html#line14_284">XIV, 284</a>. Plura exempla dabit Drak. ad
h.l. et ad <a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_46">XVI,
46</a>, it. Duker. et Freinsh. ad Flor. II,&nbsp;6, n. 6.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_94" id = "line4_94"> </a>
Verum ubi commoto docuerunt pulvere nubes,</p>
<span class = "linenum">95</span>
<p><a name = "line4_95" id = "line4_95"> </a>
Hostem ferre gradum; et propius propiusque sonoro</p>
<p><a name = "line4_96" id = "line4_96"> </a>
Quadrupedum cornu tellus gemit; ac simul acer</p>
<p><a name = "line4_97" id = "line4_97"> </a>
Vincentum lituos hinnitus sævit equorum:</p>
<p><a name = "line4_98" id = "line4_98"> </a>
Arma, viri, <a href = "#var4_98">rapite</a> arma, viri; dux instat
uterque.</p>
<p><a name = "line4_99" id = "line4_99"> </a>
Ambobus velox virtus, geminusque cupido</p>
<span class = "linenum">100</span>
<p><a name = "line4_100" id = "line4_100"> </a>
Laudis, et ad pugnas Martemque insania <a href =
"#var4_100">concors</a>.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_94" id = "not4_94" href = "#line4_94">94.</a> Cf. Liv.
XXI, 46; et similia loca Virg. Aen. IX, 33... 39; XI, 597... 607, et 908
seq.
&mdash;<a name = "not4_95" id = "not4_95" href =
"#line4_95">95.</a>&nbsp;<i>ferre</i>, inferre, <i>gradum</i>, adcedere.
&mdash;<a name = "not4_97" id = "not4_97" href =
"#line4_97">97.</a>&nbsp;<i>sævit</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookXIII.html#line13_600">XIII, 600</a>, et ap. Virg. Æn. V,&nbsp;257;
cf. Heins. ad Val. Fl. IV, 455.
&mdash;<a name = "not4_98" id = "not4_98" href =
"#line4_98">98.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_169">XII, 169</a>; N. Heins. ad XI, 133, vel, ubi
eadem exempla congessit, ad Ovid. Met. XI, 377, et Cerda ad Virg. Æn.
VII, 460.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_99" id = "not4_99" href = "#line4_99">99.</a> <i>velox
virtus</i>, alibi <i>ignea</i> et <i>vivida</i>.
&mdash;<i>geminus</i>, similis, par, ut passim ap. Cic. Sic et mox
<i>concors</i> (<a class = "missing" name = "not4_100" id = "not4_100"
href = "#line4_100" title = "numerus deest">v.&nbsp;100</a>). Ter eadem
sententia exprimitur.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_101" id = "line4_101"> </a>
Haud mora: jam tantum campi dirimebat ab ictu,</p>
<p><a name = "line4_102" id = "line4_102"> </a>
Quantum inpulsa valet comprendere lancea nodo;</p>
<p><a name = "line4_103" id = "line4_103"> </a>
Quum subitum liquida, non ullis nubibus, æthra</p>
<span class = "pagenum">231</span>
<p><a name = "line4_104" id = "line4_104"> </a>
Augurium mentes oculosque ad sidera vertit.</p>
<span class = "linenum">105</span>
<p><a name = "line4_105" id = "line4_105"> </a>
Accipiter, medio tendens a <a href = "#var4_105">limite</a> solis,</p>
<p><a name = "line4_106" id = "line4_106"> </a>
Dilectas Veneri, notasque <a href = "#var4_106">ab honore</a>
Diones,</p>
<p><a name = "line4_107" id = "line4_107"> </a>
Turbabat violentus aves; atque unguibus idem,</p>
<p><a name = "line4_108" id = "line4_108"> </a>
Idem nunc rostro, duris nunc ictibus alæ,</p>
<p><a name = "line4_109" id = "line4_109"> </a>
Ter quinas dederat sæva inter vulnera leto.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_101" id = "not4_101" href = "#line4_101">101.</a> Cf.
<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_651">XII, 651</a>; Virg.
Æn. XI, 608 seq., et loca Hom. Iliad. ο, 357; π, 589; φ, 251, quæ jam
comparavit Drak. qui docet, hoc spatium δουρηνεκές dici Iliad. κ, 357,
ut, quod longius sit, μεταίχμιον, de quo vid. Schol. Eurip. ad Alcest.
91, et Phœniss. 1246.
&mdash;<a name = "not4_102" id = "not4_102" href =
"#line4_102">102.</a>&nbsp;<i>nodo</i>, vid. <a class = "crossref" href
= "bookI.html#not1_318">ad I,&nbsp;318</a>.
&mdash;<a name = "not4_103" id = "not4_103" href =
"#line4_103">103.</a>&nbsp;sq. Variavit et in usum suum convertit locum
<span class = "pagenum notes">231</span>
Virg. Æn. XII, 244 sq. Alia prodigia, quæ Romanis terrorem injecerint,
memorat Liv. XXI, 46.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_105" id = "not4_105" href = "#line4_105">105.</a>
<i>medio a limite solis</i>, a m. spatio, seu via, quæ soli conficienda
est, adeoque a medio cælo, seu meridie.
&mdash;<a name = "not4_106" id = "not4_106" href =
"#line4_106">106.</a>&nbsp;<i>Dione</i>, mater Veneris, et ipsa quoque
Venus, vid. Barth. ad Stat. Silv. III,&nbsp;5, 79; et Schwebel. ad Bion.
I,&nbsp;93.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">110</span>
<p><a name = "line4_110" id = "line4_110"> </a>
Nec finis, <a href = "#var4_110">satiasve</a>, novi sed sanguinis
ardor</p>
<p><a name = "line4_111" id = "line4_111"> </a>
Gliscere; et urgebat trepidam jam cæde priorum,</p>
<p><a name = "line4_112" id = "line4_112"> </a>
Incertamque fugæ, pluma labente, columbam;</p>
<p><a name = "line4_113" id = "line4_113"> </a>
Donec Phœbeo veniens Jovis ales ab ortu</p>
<p><a name = "line4_114" id = "line4_114"> </a>
In tenues tandem nubes dare terga coegit.</p>
<span class = "linenum">115</span>
<p><a name = "line4_115" id = "line4_115"> </a>
Tum victrix <a href = "#var4_115">lætos signa ad Romana volatus</a></p>
<p><a name = "line4_116" id = "line4_116"> </a>
Convertit; prolesque ducis qua parte decora</p>
<p><a name = "line4_117" id = "line4_117"> </a>
Scipio quassabat puerilibus arma lacertis,</p>
<p><a name = "line4_118" id = "line4_118"> </a>
Clangorem bis terque dedit, rostroque coruscæ</p>
<p><a name = "line4_119" id = "line4_119"> </a>
<a href = "#var4_119">Perstringens</a> conum galeæ, se reddidit
astris.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_115" id = "not4_115" href = "#line4_115">115.</a>
<i>lætos</i>, Romanis fausta portendentes.
&mdash;<a name = "not4_116" id = "not4_116" href =
"#line4_116">116,</a>&nbsp;<a name = "not4_117" id = "not4_117" href =
"#line4_117">117.</a> Ornate pro, ubi Consulis filius armatus stabat.
Confer infra <a class = "crossref" href = "#not4_456">ad vers. 456
seq.</a></p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">120</span>
<p class = "indent">
<a name = "line4_120" id = "line4_120"> </a>
Exclamat Liger (huic Superos sentire monentes</p>
<span class = "pagenum">232</span>
<p><a name = "line4_121" id = "line4_121"> </a>
Ars fuit, ac penna monstrare futura magistra):</p>
<p><a name = "line4_122" id = "line4_122"> </a>
«Pœne, bis octonos Italis in finibus annos,</p>
<p><a name = "line4_123" id = "line4_123"> </a>
Audaci similis volucri, sectabere pubem</p>
<p><a name = "line4_124" id = "line4_124"> </a>
Ausoniam, multamque feres cum sanguine prædam:</p>
<span class = "linenum">125</span>
<p><a name = "line4_125" id = "line4_125"> </a>
Sed compesce minas; renuit tibi Daunia regna</p>
<p><a name = "line4_126" id = "line4_126"> </a>
Armiger ecce Jovis: nosco te, summe Deorum:</p>
<p><a name = "line4_127" id = "line4_127"> </a>
Adsis o, firmesque tuæ, Pater, alitis omen.</p>
<p><a name = "line4_128" id = "line4_128"> </a>
Nam tibi servantur, ni vano cassa volatu</p>
<p><a name = "line4_129" id = "line4_129"> </a>
Mentitur superos præpes, postrema subactæ</p>
<span class = "linenum">130</span>
<p><a name = "line4_130" id = "line4_130"> </a>
Fata, puer, Libyæ, et majus Carthagine nomen.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_120" id = "not4_120" href = "#line4_120">120.</a> Liger
(quod nomen, a Galliæ fluvio ductum, occurrit etiam ap. Virg. Æn.
X,&nbsp;596), ex numero columbarum, ab accipitre occisarum, auguratur
æque ac Calchas ap. Hom. Iliad. Β, 321 sq., et Ovid. Met. XII, 13 sq.,
quod Drak. jam observasse video.
&mdash;<i>Superos sentire</i>, voluntatem deorum cognoscere.
&mdash;<i>monere et monita</i> vocabb. propria de vatibus, oraculis et
diis, qui vel somniis, vel prodigiis aliisque signis futura significant,
vid. Ind. et Drak. ad <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_117">V,&nbsp;117</a>, et <a class = "crossref missing"
href = "bookX.html#line10_372" title = "recte 372">X,&nbsp;373</a>;
<span class = "pagenum notes">232</span>
quibus locis laudat Heins. ad Ovid. Met. XIII, 216; Gronov. Diatr. Stat.
c. 56, et Broukh. ad Tibull. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">vi</span>, 50; III, <span class =
"smallcaps">iv</span>,&nbsp;2; Add. Burm. ad Val. Fl. I,&nbsp;29, 231,
et ad Ovid. Met. II, 639.
&mdash;<a name = "not4_121" id = "not4_121" href =
"#line4_121">121.</a>&nbsp;<i>penna magistra</i>, ut <i>natura magistra
ac duce</i>, et alia.
&mdash;<i>penna</i> pro avibus earumque volatu, vid. <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#not3_344">ad III, 344</a>.
&mdash;<a name = "not4_125" id = "not4_125" href =
"#line4_125">125.</a>&nbsp;Aquila innuit, Jovem tibi imperium Italiæ
recusare.
&mdash;<a name = "not4_126" id = "not4_126" href =
"#line4_126">126.</a>&nbsp;<i>Nosco te</i>, ut ap. Virg. Æn. XII, 260.
&mdash;<a name = "not4_127" id = "not4_127" href =
"#line4_127">127.</a>&nbsp;Hæc desumta ex Virg. Æn. VIII, 78; Drak.
lectores remittit ad Turneb. Adv. XIII, 16, et Burm. Jov. καταιβ. c.
9.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_130" id = "not4_130" href = "#line4_130">130.</a>
<i>puer</i>, cf. <a class = "crossref" href = "#not4_454">ad
v.&nbsp;454</a>.
&mdash;<i>majus Carthagine nomen</i>, cognomen Africani, quod Africam,
non solam Carthaginem, armis subactam declarabat. Cf. Bentl. ad Hor.
Epod. IX, 25.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_131" id = "line4_131"> </a>
Contra læta Bogus Tyrio canit <a href = "#var4_131">omina</a> regi,</p>
<p><a name = "line4_132" id = "line4_132"> </a>
Et faustum accipitrem, cæsasque in nube volucres</p>
<p><a name = "line4_133" id = "line4_133"> </a>
Æneadis cladem et Veneris portendere genti.</p>
<p><a name = "line4_134" id = "line4_134"> </a>
Tum dictis comitem contorquet primus in hostes,</p>
<span class = "linenum">135</span>
<p><a name = "line4_135" id = "line4_135"> </a>
Ceu suadente Deo, et fatorum conscius, hastam.</p>
<p><a name = "line4_136" id = "line4_136"> </a>
Illa volans patuli longe per inania campi</p>
<p><a name = "line4_137" id = "line4_137"> </a>
<a href = "#var4_137">Ictum</a> perdiderat spatio, ni, fusus
habenas,</p>
<span class = "pagenum">233</span>
<p><a name = "line4_138" id = "line4_138"> </a>
Dum primæ decus adfectat decerpere pugnæ,</p>
<p><a name = "line4_139" id = "line4_139"> </a>
Obvia quadrupedis præceps Catus ora tulisset.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_133" id = "not4_133" href = "#line4_133">133.</a>
<i>Veneris genti</i>, Romanis, qui in Veneris tutela sunt, ut columbæ.
&mdash;<a name = "not4_134" id = "not4_134" href =
"#line4_134">134.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. IX, 52, et XII, 266&nbsp;sq.
&mdash;<i>dictis comitem</i>, ἐμμαπέως, ut <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_304">I,&nbsp;304</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#line9_569">IX, 569</a>; Drak. Cf. Burm. ad Val. Fl.
V,&nbsp;601.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_137" id = "not4_137" href = "#line4_137">137.</a>
<i>Ictum perdiderat</i>, h.e. perdidisset hasta, ut, ἅλιον βέλος ἔκφυγε
Iliad. Λ, 376.
&mdash;<i>Perdere</i> dicimur, quæ inrita sunt et fine suo excidunt, vel
quæ sine utilitate profundimus, nec in rem nostram convertimus,
quorumque eventus et spes nos frustratur, v.c. <i>vulnera</i>, Stat. Th.
VIII, 415; <i>lacrimas</i>, <i>ævum</i>, <i>jactus</i>, ibid. II, 656;
V,&nbsp;136; X,&nbsp;393; <i>ictus</i> Lucan. VI, 197; <i>mortem p.</i>
<span class = "pagenum notes">233</span>
(h.e. inultum mori, ut nec amicis id expediat, nec hostibus noceat),
inf. <a class = "crossref" href = "#line4_605">v.&nbsp;605</a>, ubi
N.&nbsp;Heins. et Drak. laudant Senec. Agam. 519; Lucan. III, 706; Stat.
Th. IX, 58; Auct. ad Herenn. IV, 44 (<i>Decius amisit vitam, at non
perdidit</i>), et Burm. ad Petron. 82.
&mdash;<i>fusus habenas</i>, pro <i>fusis habenis</i>, ut <a class =
"crossref" href = "bookXIII.html#line13_172">XIII, 172</a>; sic <i>fusa
comas</i> <a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_570">XIV,
570</a>; Val. Fl. III, 315; <i>f.&nbsp;barbam</i>, Virg. Æn.
X,&nbsp;838.
&mdash;<a name = "not4_138" id = "not4_138" href =
"#line4_138">138.</a>&nbsp;<i>decerpere decus</i>, ut δρέπειν τιμὴν ap.
Pind. Pyth. I,&nbsp;95.
&mdash;<a name = "not4_141" id = "not4_141" href =
"#line4_141">141.</a>&nbsp;<i>adcepit cædem</i>, vulnerandi et occidendi
occasionem, <i>ab hoste</i>, qui sagittæ occurrebat.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">140</span>
<p><a name = "line4_140" id = "line4_140"> </a>
Sic elanguescens, ac jam casura, petitum</p>
<p><a name = "line4_141" id = "line4_141"> </a>
Invenit vulnus, cædemque <a href = "#var4_141">adcepit</a> ab hoste</p>
<p><a name = "line4_142" id = "line4_142"> </a>
Cornus, et oblatæ stetit inter tempora frontis.</p>
<p><a name = "line4_143" id = "line4_143"> </a>
Incurrunt acies, magnoque fragore per æquor</p>
<p><a name = "line4_144" id = "line4_144"> </a>
Suspendunt <a href = "#var4_144">cuncti</a> frenis sublime reductos</p>
<span class = "linenum">145</span>
<p><a name = "line4_145" id = "line4_145"> </a>
Cornipedes, <a href = "#var4_145">ultroque ferunt</a>: erectus in
auras</p>
<p><a name = "line4_146" id = "line4_146"> </a>
It sonipes, rapidaque volans per aperta procella</p>
<p><a name = "line4_147" id = "line4_147"> </a>
Tenuia vix summo vestigia pulvere signat.</p>
<p><a name = "line4_148" id = "line4_148"> </a>
Boiorum ante alias, <a href = "#var4_148">Cryxo</a> duce, mobilis
ala</p>
<span class = "pagenum">234</span>
<p><a name = "line4_149" id = "line4_149"> </a>
Arietat in primos, obicitque inmania membra.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_144" id = "not4_144" href = "#line4_144">144.</a>
<i>cuncti</i> equites <i>suspendunt</i> equos, h.e. habenas ita
adducebant, ut equi in priores pedes se elevarent et quasi penderent.
Drak. citat Stat. Th. VI, 504.
&mdash;<a name = "not4_146" id = "not4_146" href =
"#line4_146">146.</a>&nbsp;<i>procella</i>, impetu.
&mdash;<a name = "not4_147" id = "not4_147" href =
"#line4_147">147.</a>&nbsp;Drak. comparat III, 308; XIII, 327; XIV, 508;
Hom. Iliad. Υ, 226; Virg. Æn. VII, 808 sq.; Stat. Th. VI, 638 sq.; Ovid.
Met. X,&nbsp;654; Claud. Cons. Hon. III, 197, et al.
&mdash;<i>summo vestigia pulvere signat</i>, verba Maroniana, Ge. III,
171; cf. inf. <a class = "crossref" href =
"bookXVI.html#line16_485">XVI, 485</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_148" id = "not4_148" href = "#line4_148">148.</a>
<i>Boios</i> in Gallia olim Celtica, seu Lugdunensi, et quidem in
Burbonio potissimum agro habitasse, eorumque alios Sigoveso duce
Boiohemum et, a Marcomannis inde pulsos, Vindeliciæ ac Norici partem,
quæ ab illis Boioaria, seu Bavaria dicitur, expugnasse; alios vero, de
quibus h.l. agitur, partem Galliæ Cisalpinæ, inter Padum et Apenninum
sitam occupasse, et in partibus Pœnorum stetisse, ex Livio aliisque nota
res est.
&mdash;<i>Boios</i>
<span class = "pagenum notes">234</span>
a Romanis ad Pœnos defecisse, eorumque regulum <i>Magilum</i>, vel
<i>Magalum</i> fœdus cum Hannibale junxisse, memorant Polyb. III, 40,
44, et Liv. XXI, 29; eos vero in prælio ad Ticinum (de quo vid.
<i>Guischard, Mém. milit.</i> T.&nbsp;I, c.&nbsp;5) adfuisse, nemo
memoriæ prodidit præter Silium, qui vel alios, quorum scripta
interciderunt, vel suum quoque ingenium sequutus est, quo spectant etiam
ea, quæ de Cryxo, ejus nomine, habitu et certamine cum Scipione tradit,
quæ ex historia pugnæ Virdomari, Gallorum regis, cum Marcello (vid.
Plut. Marcell. p.&nbsp;300. sq.) hausisse videtur; Lenz.
&mdash;<a name = "not4_149" id = "not4_149" href =
"#line4_149">149.</a>&nbsp;<i>Arietat</i>, inruit, ut ap. Virg. Æn. XI,
890.
&mdash;<i>in primos</i>, Romanorum προμάχους.
&mdash;<i>inmania membra</i>, conf. <a class = "crossref" href =
"bookV.html#not5_110">ad V,&nbsp;110 sq.</a></p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">150</span>
<p><a name = "line4_150" id = "line4_150"> </a>
<a href = "#var4_150">Ipse, tumens atavis, Brenni</a> se stirpe
ferebat</p>
<p><a name = "line4_151" id = "line4_151"> </a>
Cryxus, et in titulos Capitolia capta trahebat;</p>
<p><a name = "line4_152" id = "line4_152"> </a>
Tarpeioque jugo, demens! et vertice sacro</p>
<p><a name = "line4_153" id = "line4_153"> </a>
Pensantes aurum Celtas umbone <a href = "#var4_153">gerebat</a>.</p>
<p><a name = "line4_154" id = "line4_154"> </a>
Colla viri fulvo radiabant lactea torque,</p>
<span class = "linenum">155</span>
<p><a name = "line4_155" id = "line4_155"> </a>
Auro virgatæ vestes, manicæque rigebant</p>
<p><a name = "line4_156" id = "line4_156"> </a>
Ex auro, et simili <a href = "#var4_156">vibrabat</a> crista
metallo.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_150" id = "not4_150" href = "#line4_150">150.</a>
Historia notissima (cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_624">ad I,&nbsp;624 sq.</a>) et insculpta clipeo, in
Britannia reperto, quem Drak. delineandum curavit.
&mdash;<i>Brenni</i>, Gallorum Senonum ducis.
&mdash;<a name = "not4_151" id = "not4_151" href =
"#line4_151">151.</a>&nbsp;<i>in titulos trahebat</i>, sibi gloriæ
ducebat.
&mdash;<i>Capitolia capta</i>, de conatu et jactanter pro, obpugnata, ut
<i>tenebant</i> ap. Virg. Æn. VIII, 657.
&mdash;<a name = "not4_153" id = "not4_153" href =
"#line4_153">153.</a>&nbsp;Vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_407">ad I,&nbsp;407</a>.
&mdash;<i>umbone</i>, clipeo, qui Gallis oblongus est.
&mdash;<i>gerebat</i> insculptos.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_154" id = "not4_154" href = "#line4_154">154.</a> Hæc
sublecta Virg. Æn. VIII, 659 sqq., ubi vid. Heyne. Comparant etiam Æn.
IV, 138 sq.; VI, 144.
&mdash;<i>Colla lactea</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookXVI.html#line16_520">XVI, 520</a> et ap. Virg. Æn. VIII, 660;
X,&nbsp;137, alias <i>nivea</i>, <i>marmorea</i>, <i>eburnea</i>, etc.;
conf. N.&nbsp;Heins. et Drak. ad XII, 245, 246; Jani et Bentl. ad Hor.
Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xiii</span>,&nbsp;2.
&mdash;<i>fulvo</i>, aureo.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_155" id = "not4_155" href =
"#line4_155" title = "numerus deest">155.</a>&nbsp;De <i>vestibus
virgatis</i>, ῥαβδωτοὶς (nobis <i>gestreifte Gewänder</i>), cf. Diodor.
V,&nbsp;30; XII, 21; Burm. ad Val. Fl. II, 159, et, quos Drak. laudat,
VV. DD. ad Virg. Æn. VIII, 660; Scalig. ad Varr. L. L. p.&nbsp;67;
Salmas. ad Vopisc. Carin. c. 20; Spanh. ad Callim. H. in Dian.
v.&nbsp;12; Jungerm. ad Polluc. VII, §, 53. Perperam Lefeb. exponit
gall. <i>galonnées</i>, a <i>virga</i>, <i>galon</i>, germ. <i>Band</i>,
<i>Borte</i>.
&mdash;<a name = "not4_156" id = "not4_156" href =
"#line4_156">156.</a>&nbsp;<i>crista</i> non λοφος, sed κόρυς, quod
inutili eruditionis adparatu probat Daniel Heinsius.
&mdash;<i>vibrabat</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_539">ad I,&nbsp;539</a>.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">235</span>
<p class = "indent">
<a name = "line4_157" id = "line4_157"> </a>
Sternitur inpulsu vasto perculsa Camertum</p>
<p><a name = "line4_158" id = "line4_158"> </a>
Prima phalanx; spissæque ruunt conferta per arma</p>
<p><a name = "line4_159" id = "line4_159"> </a>
Undæ Boiorum: <a href = "#var4_159">sociata</a> examina <a href =
"#var4_159">densent</a></p>
<span class = "linenum">160</span>
<p><a name = "line4_160" id = "line4_160"> </a>
Infandi Senones; conlisaque quadrupedantum</p>
<p><a name = "line4_161" id = "line4_161"> </a>
Pectoribus toto volvuntur corpora campo.</p>
<p><a name = "line4_162" id = "line4_162"> </a>
Arva natant, altusque virum cruor, altus equorum</p>
<p><a name = "line4_163" id = "line4_163"> </a>
Lubrica belligeræ sorbet vestigia turmæ.</p>
<p><a name = "line4_164" id = "line4_164"> </a>
Seminecum letum peragit gravis ungula pulsu,</p>
<span class = "linenum">165</span>
<p><a name = "line4_165" id = "line4_165"> </a>
Et circumvolitans tetros a sanguine rores</p>
<p><a name = "line4_166" id = "line4_166"> </a>
Spargit humo, miserisque suo lavit <a href = "#var4_166">arma</a>
cruore.</p>
</div>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">235</span>
<a name = "not4_157" id = "not4_157" href = "#line4_157">157.</a>
<i>Camertes</i>, seu <i>Camerini</i>, Umbri, quorum urbs Camers, seu
Camerinum (hod. <i>Camerino</i>) in montibus qui Picenum ab Umbria
dirimunt.
&mdash;<a name = "not4_159" id = "not4_159" href =
"#line4_159">159.</a>&nbsp;<i>Undæ</i> ut ap. Virg. Ge. II, 462; Juv.
III, 244; Stat. Th. II, 224, et aliis locis, a&nbsp;Drak. cit. Sic
quoque <i>torrens</i> <a class = "crossref" href =
"bookXIII.html#line13_760">XIII, 760</a>, et <i>undans vulnus, unda
sanguinis</i>, etc.; <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_240">X,&nbsp;240, 245</a>.
&mdash;<a name = "not4_160" id = "not4_160" href =
"#line4_160">160.</a>&nbsp;<i>Infandi Senones</i>, cf. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#line1_624">I,&nbsp;624&nbsp;sq.</a></p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_162" id = "not4_162" href = "#line4_162">162.</a>
Deformitas rei nimis fere ad vivum resecatur.
&mdash;<i>natant</i>, cruore submersa sunt, Drak.
&mdash;<a name = "not4_163" id = "not4_163" href =
"#line4_163">163.</a>&nbsp;<i>sorbet</i>, abscondit, ita replet, ut
conspici et cognosci nequeant. Propr. vestigia sorbent cruorem. Durior,
judice Drak. locutio, quam alibi non notavit. Cf. tamen Lucan. III, 261;
IV, 100.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_164" id = "not4_164" href = "#line4_164">164.</a>
<i>letum peragit</i>, eos prorsus necat.
&mdash;<a name = "not4_165" id = "not4_165" href =
"#line4_165">165.</a>&nbsp;Verba Maroniana Æn. XII, 339.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_167" id = "line4_167"> </a>
Spicula prima, puer, <a href = "#var4_167">tumidi</a>, Tyrrhene,
Pelori</p>
<p><a name = "line4_168" id = "line4_168"> </a>
Purpureo moriens victricia sanguine tingis.</p>
<p><a name = "line4_169" id = "line4_169"> </a>
Nam tibi, <a href = "#var4_169">dum</a> stimulas cornu, atque in prælia
mentes</p>
<span class = "pagenum">236</span>
<span class = "linenum">170</span>
<p><a name = "line4_170" id = "line4_170"> </a>
Adcendis, renovasque viros ad vulnera cantu,</p>
<p><a name = "line4_171" id = "line4_171"> </a>
Hæsit barbaricum sub anhelo gutture telum,</p>
<p><a name = "line4_172" id = "line4_172"> </a>
Et clausit raucum letali vulnere murmur.</p>
<p><a name = "line4_173" id = "line4_173"> </a>
At sonus, extremo morientis fusus ab ore,</p>
<p><a name = "line4_174" id = "line4_174"> </a>
<a href = "#var4_174">Flexa</a> pererravit mutis jam cornua labris.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_167" id = "not4_167" href = "#line4_167">167,</a>
<a name = "not4_168" id = "not4_168" href = "#line4_168">168.</a> Sensus
est, quod Drak. jam monuisse video, Tyrrhenum tubicinem, adhuc
<i>puerum</i>, h.e. juvenem (vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_608">ad III, 608</a>), occisum esse a Peloro juvene,
qui nunc <i>prima spicula</i> miserit, vel primum ad bellum venerit.
Barth. Cell. et alii <i>puerum</i> male exponunt filium Pelori: tum
<i>spicula prima</i> essent, quæ primum in hoc bello conjecta sunt. Sed
vid. <a class = "crossref" href = "#line4_134">v.&nbsp;134</a>.
&mdash;<i>tumidi</i> tibicinis, buccas inflantis, Cell. Sed est potius,
superbi: nam tibicen h.l. Tyrrhenus esse fingitur, cujus nomen, æque ac
Miseni ap. Virg. more poetarum (vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#var1_306">ad I,&nbsp;306, in V.L.</a>) effictum, et quidem
exquisite, quia Tyrrheni tubam invenere.
&mdash;<a name = "not4_169" id = "not4_169" href =
"#line4_169">169</a>&nbsp;<a name = "not4_170" id = "not4_170" href =
"#line4_169">seq.</a>
Comparant
<span class = "pagenum notes">236</span>
Virg. Æn. VI, 165; et cum <a name = "not4_171" id = "not4_171" href =
"#line4_171">v.&nbsp;171</a>, Æn. VII, 533. Sed observa h.l. operosum
ornatum.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_173" id = "not4_173" href = "#line4_173">173,</a>
<a name = "not4_174" id = "not4_174" href = "#line4_174">174.</a> «Quumque
caput caderet, carmen tuba sola peregit, Et, pereunte viro, raucum sonus
ære cucurrit,» verba Ennii, ex quibus hunc locum, et Stat. Th. XI, 55
(ubi vid. Barth.), desumtum notat Drak. qui etiam inf. <a class =
"crossref" href = "bookXV.html#line15_473">XV, 473</a>, ibique Sen.
Thyest. 728 sq., et Iscan. b. Troj. V,&nbsp;253 sq., comparat.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">175</span>
<p><a name = "line4_175" id = "line4_175"> </a>
Cryxus Picentem Laurumque, nec eminus <a href =
"#var4_175">ambo</a>;</p>
<p><a name = "line4_176" id = "line4_176"> </a>
<a href = "#var4_176">Sed gladio Laurum</a>; Picenti rasilis hasta,</p>
<p><a name = "line4_177" id = "line4_177"> </a>
Ripis lecta Padi, letum tulit: avia namque</p>
<p><a name = "line4_178" id = "line4_178"> </a>
Dum petit, ac lævo meditatur fallere gyro,</p>
<p><a name = "line4_179" id = "line4_179"> </a>
Hasta viri <a href = "#var4_179">femur</a> et pariter per anhela
volantis</p>
<span class = "linenum">180</span>
<p><a name = "line4_180" id = "line4_180"> </a>
Ilia sedit equi, <a href = "#var4_180">et</a> geminam dedit horrida
mortem.</p>
<p><a name = "line4_181" id = "line4_181"> </a>
Idem, sanguinea Venuli cervice revellens,</p>
<p><a name = "line4_182" id = "line4_182"> </a>
Sternit præcipitem tepido te, Farfare, telo;</p>
<p><a name = "line4_183" id = "line4_183"> </a>
Et te sub gelido nutritum, Tulle, Velino,</p>
<p><a name = "line4_184" id = "line4_184"> </a>
Egregium Ausoniæ decus, ac memorabile nomen,</p>
<span class = "linenum">185</span>
<p><a name = "line4_185" id = "line4_185"> </a>
Si dent fata moras, aut servent fœdera Pœni.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_176" id = "not4_176" href = "#line4_176">176.</a>
<i>rasilis</i>, polita, ξεστὸς.
&mdash;<a name = "not4_178" id = "not4_178" href =
"#line4_178">178.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. X,&nbsp;885.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_182" id = "not4_182" href =
"#line4_182">182.</a>&nbsp;<i>Farfare</i>, a Farfaro, seu Fabari (hod.
<i>Farsa</i>), Sabinorum fl. vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#var1_306">ad I,&nbsp;306, in V.L.</a>
&mdash;<a name = "not4_183" id = "not4_183" href =
"#line4_183">183.</a>&nbsp;<i>Velinus</i> amnis et lacus in Sabinis,
nunc <i>Lago di Rieti</i>, quia Reate urbs adjacet; <i>gelido</i>,
quoniam inter montium juga est. Cf. Heyne ad Virg. Æn. VII, 517, et
ibid. Exc. VIII, ad v.&nbsp;712.
&mdash;<a name = "not4_185" id = "not4_185" href =
"#line4_185">185.</a>&nbsp;<i>dent</i> et <i>servent</i>, pro dedissent
et servassent.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">237</span>
<p><a name = "line4_186" id = "line4_186"> </a>
Tum <a href = "#var4_186">Remulum</a>, atque olim celeberrima nomina
bello</p>
<p><a name = "line4_187" id = "line4_187"> </a>
<a href = "#var4_187">Tiburtes Magios</a>, Hispellatemque Metaurum,</p>
<p><a name = "line4_188" id = "line4_188"> </a>
Et <a href = "#var4_188">Clanium</a>, dubia meditatus cuspide
vulnus.</p>
</div>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">237</span>
<a name = "not4_187" id = "not4_187" href = "#line4_187">187.</a> Cf.
V.L.
&mdash;<i>Hispellum</i>, urbs Umbriæ, in qua etiam <i>Metaurus</i> fl.
unde <i>Metauri</i> nomen ductum, cf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#not7_486">ad VII, 486</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_457">VIII, 457</a>.
&mdash;<a name = "not4_188" id = "not4_188" href =
"#line4_188">188.</a>&nbsp;<i>cuspis dubia</i>, quod Drak. recte contra
Barth. Adv. VI,&nbsp;3, monet, non est utrimque acuta, ut <i>anceps
ferrum</i> et <i>securis</i>, quæ ἀμφίτυπος Q. Calabr. I,&nbsp;158,
dicitur, sed, quam manu tenet homo dubitans et secum deliberans, quem
primum inpetat, ut <i>dubia cœna, fames, ala, arcus</i> ap. Terent.
Phorm. II, <span class = "smallcaps">ii</span>, 28; Hor. Serm. II, <span
class = "smallcaps">ii</span>, 77; Sen. Thyest. v.&nbsp;715; Val. Fl.
I,&nbsp;401; IV, 527, ubi vid. Burm. Ernesti emend. <i>haud dubia
meditatus c. v.</i> Nec tamen damnat vulgatam lectionem, quam ita
interpretatur: Cryxus collimans, et cuspidem studiose dirigens; nam qui
collimat, is meditatur veluti vulnus, et adhuc dubius est, feriat
scopum, nec ne. Rationem Drak. quam nos sequuti sumus, improbat V. Cl.
quod hic sensus in Cryxum non cadat, qui non unum præcipue, sed omnes
trucidasse dicatur. Enim vero verba nostra commode referri possunt ad
magnam hostium multitudinem; quam qui adgreditur, ambigere solet, quem
primum armis petat. Malim tamen <i>meditatum</i> legere, de quo vid.
Varias lectiones.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_189" id = "line4_189"> </a>
Nec locus est Tyriis belli, pugnæve, sed omnem</p>
<span class = "linenum">190</span>
<p><a name = "line4_190" id = "line4_190"> </a>
Celticus inplevit campum furor: inrita nulli</p>
<p><a name = "line4_191" id = "line4_191"> </a>
Spicula torquentur, statque <a href = "#var4_191">omne</a> in corpore
ferrum.</p>
<p><a name = "line4_192" id = "line4_192"> </a>
Hic inter trepidos inmane Quirinius audens,</p>
<p><a name = "line4_193" id = "line4_193"> </a>
Cui fugere ignotum, atque invicta mente placebat</p>
<p><a name = "line4_194" id = "line4_194"> </a>
Rebus in adversis exceptum pectore letum,</p>
<span class = "linenum">195</span>
<p><a name = "line4_195" id = "line4_195"> </a>
Cuspide flammat equum, ac dispergit gæsa lacerto;</p>
<span class = "pagenum">238</span>
<p><a name = "line4_196" id = "line4_196"> </a>
Si reserare viam, atque ad regem rumpere ferro</p>
<p><a name = "line4_197" id = "line4_197"> </a>
Detur iter; certusque necis petit omnibus ausis,</p>
<p><a name = "line4_198" id = "line4_198"> </a>
Quod nequeat <a href = "#var4_198">sentire</a>, decus: cadit inguine
fosso</p>
<p><a name = "line4_199" id = "line4_199"> </a>
Teutalus, et vasto quatitur sub pondere tellus.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_190" id = "not4_190" href = "#line4_190">190,</a>
<a name = "not4_191" id = "not4_191" href = "#line4_191">191.</a> Drak.
bene comparat Stat. Th. VIII, 419.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_194" id = "not4_194" href = "#line4_194">194.</a> Conf.
<a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_594">ad V,&nbsp;594</a>.
&mdash;<a name = "not4_195" id = "not4_195" href =
"#line4_195">195.</a>&nbsp;<i>Cuspide flammat</i>, calcaribus incitat;
<i>gæsa</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_629">I,&nbsp;629</a>.
<span class = "pagenum notes">238</span>
&mdash;<a name = "not4_196" id = "not4_196" href =
"#line4_196">196.</a>&nbsp;<i>rumpere iter</i>, cf. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_54">ad I,&nbsp;54</a>.
&mdash;<i>regem</i>, Cryxum, ducem Boiorum, ut <i>tyranno</i>, <a class
= "crossref" href = "#line4_709">v.&nbsp;709</a>, et βασιλῆα Iliad. π,
660. <i>Reges</i>, βασιλεῖς, ἄνακτες, dicuntur omnino potentes et
divites, deinde duces et heroes, regio inprimis sanguine orti, ut rex
<i>Æneas</i>, etc., etiam Dii, ut ἄναξ Ἀπόλλων.
&mdash;<a name = "not4_198" id = "not4_198" href =
"#line4_198">198.</a>&nbsp;<i>decus</i> occisi Cryxi, <i>quod</i>, cujus
fructus, <i>nequeat sentire</i>, percipere, quia <i>certus necis</i>
erat.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">200</span>
<p><a name = "line4_200" id = "line4_200"> </a>
Obcumbit Sarmens, flavam qui ponere victor</p>
<p><a name = "line4_201" id = "line4_201"> </a>
Cæsariem crinemque tibi, Gradive, vovebat</p>
<p><a name = "line4_202" id = "line4_202"> </a>
Auro certantem, et rutilum sub vertice nodum.</p>
<p><a name = "line4_203" id = "line4_203"> </a>
Sed Parcæ intonsa non exaudita voventem</p>
<p><a name = "line4_204" id = "line4_204"> </a>
Ad Manes traxere coma: per candida membra</p>
<span class = "linenum">205</span>
<p><a name = "line4_205" id = "line4_205"> </a>
It fumans cruor, et tellus perfusa rubescit.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_200" id = "not4_200" href = "#line4_200">200</a> <a name
= "not4_201" id = "not4_201" href = "#line4_200">sq.</a>
Sarmenti Gallo apte adfingitur votum Germanis usitatum, de quo vid.
Cluver. ant. Germ. et Lips. ad Tac. Hist. IV, 61, et Germ. c. 31,
<i>victor</i> si foret.
&mdash;<i>ponere</i>, ἀνατιθέναι, consecrare. D. Heins. et Lefeb. male
exponunt, suspendere in arbore, quæ inde <i>capillata</i>, vel
<i>capillaris</i> dicta, teste Festo. Ad eam non nisi Vestalium virginum
capillus deferebatur, vid. Plin. XVI, 44, seu 85.
&mdash;<a name = "not4_202" id = "not4_202" href =
"#line4_202">202.</a>&nbsp;<i>Nodus</i> κορώνη γένος ἐμπλοκῆς.
D.&nbsp;Heins.
&mdash;<i>nodum rutilum</i>, rutili crinis, (qualis Gallis est, de quo
vid. Liv. XXXVIII, 17, et sup. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_608">ad III, 608</a>) nisi malis de <i>aureo nodo et
circulo</i> adcipere, de quo vid. Heyne ad Virg. Æn. X,&nbsp;138, et IV,
138; conf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_78">ad II, 78,
in V.L.</a>
&mdash;<i>sub vertice</i>, posteriore, circa occiput. Commentarii loco
sint verba Tac. Germ. c. 38. «Insigne gentis, obliquare crinem, nodoque
substringere... horrentem capillum retro sequuntur, ac sæpe in ipso solo
vertice religant,» vid. ibi Intpp.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_203" id = "not4_203" href = "#line4_203">203.</a> <i>non
exaudita</i> a Marte <i>voventem</i>, vanum irritumque votum
nuncupantem.
&mdash;<a name = "not4_205" id = "not4_205" href =
"#line4_205">205.</a>&nbsp;<i>It cruor per membra</i>, ut <a class =
"crossref" href = "bookVIII.html#line8_186">VIII, 186</a>; <a class =
"crossref" href = "bookXII.html#line12_243">XII, 243</a>, et ap. Virg.
Æn. IX, 434. Confer Draken. ad XI, 396; Heins. et Burmann. ad Valer.
Flacc. II, <span class = "smallcaps">iii</span>, 233; IV, 217; VI,
724.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_206" id = "line4_206"> </a>
At, non tardatus jaculo obcurrente, <a href =
"#var4_206">Ligaunus</a></p>
<p><a name = "line4_207" id = "line4_207"> </a>
Inruit, adversumque viro rotat obvius ensem,</p>
<p><a name = "line4_208" id = "line4_208"> </a>
Et ferit insurgens, humero qua brachia lenti</p>
<span class = "pagenum">239</span>
<p><a name = "line4_209" id = "line4_209"> </a>
Adnectunt nervi, decisaque vulnere <a href = "#var4_209">læva</a></p>
<span class = "linenum">210</span>
<p><a name = "line4_210" id = "line4_210"> </a>
Laxatis paulum moribunda pependit habenis;</p>
<p><a name = "line4_211" id = "line4_211"> </a>
Dumque micans tremulo conatu lora retentat,</p>
<p><a name = "line4_212" id = "line4_212"> </a>
Flectentem adsuetos imitatur nescia frenos.</p>
<p><a name = "line4_213" id = "line4_213"> </a>
Demetit aversi <a href = "#var4_213">Vosegus</a> tum colla, jubaque</p>
<p><a name = "line4_214" id = "line4_214"> </a>
Suspensam portans galeam, atque inclusa peremti</p>
<span class = "linenum">215</span>
<p><a name = "line4_215" id = "line4_215"> </a>
Ora viri, patrio Divos clamore salutat.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_206" id = "not4_206" href = "#line4_206">206.</a>
Ligaunus Quirinii manum, Vosegus collum amputat.
&mdash;<a name = "not4_207" id = "not4_207" href =
"#line4_207">207.</a>&nbsp;<i>adversum ensem</i>, ut <a class =
"crossref" href = "bookIX.html#line9_626">IX, 626</a>, vid. Burmann. ad
Valer. Flacc. lib. VI, v.&nbsp;256.
<span class = "pagenum notes">239</span>
&mdash;<a name = "not4_208" id = "not4_208" href =
"#line4_208">208.</a>&nbsp;<i>insurgens</i>, vid. <a class = "crossref"
href = "#not4_610">ad v.&nbsp;610</a>.
&mdash;<a name = "not4_209" id = "not4_209" href =
"#line4_209">209.</a>&nbsp;<i>vulnere</i>, ictu.
&mdash;<a name = "not4_210" id = "not4_210" href =
"#line4_210">210.</a>&nbsp;Conf. Virg. Æn. X,&nbsp;341.
&mdash;<a name = "not4_211" id = "not4_211" href =
"#line4_211">211.</a>&nbsp;Ludit exemplo Virg. Æn. X,&nbsp;396 (ubi vid.
Intpp.), ut alii, v.c. Ovid. Met. V,&nbsp;117; VI, 558 seq. quem
contulit Drak.
&mdash;<i>micans</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_285">V,&nbsp;285</a>, et Virg. Æn. X,&nbsp;398,
tremens, palpitans.
&mdash;<i>retentat</i>, retinet, vel potius iterum tentat, ut in simili
loco Ovid. Met. V,&nbsp;117; cf. Burm. ad Val. Fl. III, 97.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_213" id = "not4_213" href =
"#line4_213" title = "‘212’ legitur">213.</a>&nbsp;<i>Demetit</i>, ut
ἔκειρε dixit Sophocl. Ajac. 55, et Apollon. III, 415; ἤμησε Hesiod.
Theog. 181; ἐθέρισε et ἀπέθρισε Anthol. L. III, et alibi. Cf. Drak. ad
X,&nbsp;147; (ubi ex Hom. Iliad. λ, 67, hujus locutionis colorem ductum
putat) Cerda ad Virg. Æn. X,&nbsp;513; Heins. ad Ovid. Met. V,&nbsp;104;
Burm. ad Val. Fl. III, 670.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_215" id = "not4_215" href = "#line4_215">215.</a> Victor
exsultabundus exclamat in ipso prælio et ἐπινίκιον, vel pæana et hymnum
canit, more heroum. Cf. <a class = "crossref" href =
"#line4_262">v.&nbsp;262</a>; <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_231">X,&nbsp;231</a>, <a class = "crossref missing"
href = "bookXV.html#line15_688" title = "recte 688">XV, 691</a>; Virg.
Æn. X,&nbsp;738, ubi vid. Heyne.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_216" id = "line4_216"> </a>
Dumque ea Gallorum populi dant funera campo,</p>
<p><a name = "line4_217" id = "line4_217"> </a>
Adcitas propere castris in prælia consul</p>
<p><a name = "line4_218" id = "line4_218"> </a>
Raptabat turmas, primusque ruebat in hostem,</p>
<p><a name = "line4_219" id = "line4_219"> </a>
Candenti sublimis equo: trahit undique lectum</p>
<span class = "linenum">220</span>
<p><a name = "line4_220" id = "line4_220"> </a>
Divitis Ausoniæ juvenem, Marsosque, <a href =
"#var4_220">Coramque</a>,</p>
<p><a name = "line4_221" id = "line4_221"> </a>
<a href = "#var4_220">Laurentumque decus</a>, jaculatoremque
Sabellum,</p>
<span class = "pagenum">240</span>
<p><a name = "line4_222" id = "line4_222"> </a>
Et Gradivicolam celso de colle Tudertem,</p>
<p><a name = "line4_223" id = "line4_223"> </a>
Indutosque simul gentilia lina Faliscos;</p>
<p><a name = "line4_224" id = "line4_224"> </a>
Quosque sub Herculeis <a href = "#var4_224">taciturno flumine</a>
muris</p>
<span class = "linenum">225</span>
<p><a name = "line4_225" id = "line4_225"> </a>
Pomifera arva creant <a href = "#var4_225">Anienicolæ</a> Catilli;</p>
<p><a name = "line4_226" id = "line4_226"> </a>
Quosque in prægelidis duratos Hernica rivis</p>
<span class = "pagenum">241</span>
<p><a name = "line4_227" id = "line4_227"> </a>
Mittebant saxa, et nebulosi rura Casini.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_218" id = "not4_218" href = "#line4_218">218.</a>
<i>Raptabat</i>, ut <i>rapere</i> passim, vid. Ind. et Virg. Æn. VII,
725; X,&nbsp;178.
&mdash;<a name = "not4_220" id = "not4_220" href =
"#line4_220">220.</a>&nbsp;<i>Divitis Ausoniæ</i>, vid. Virg. Georg. II,
136... 166.
&mdash;<i>Cora</i>, hod. <i>Core</i>, Latii opp. in Volscis, vid. Heyne
ad Virg. Æn. VI, 776, et Cluver. Ital. ant. pag. 1017.
&mdash;<a name = "not4_221" id = "not4_221" href =
"#line4_221">221.</a>&nbsp;<i>Laurentum</i>, vid. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_110">ad I,&nbsp;110</a>.
&mdash;<i>decus</i>, electos juvenes.
&mdash;<i>jaculatorem Sabellum</i>, vid. Heyne ad Virg.
<span class = "pagenum notes">240</span>
Æn. VII, 665.
&mdash;<a name = "not4_222" id = "not4_222" href =
"#line4_222">222.</a>&nbsp;<i>Tuder</i>, seu <i>Tudertum</i> (nunc
<i>Todi</i>) opp. Umbriæ, in colle situm, cf. <a class = "crossref" href
= "bookVI.html#line6_645">VI, 645</a>; Plin. III, 14.
&mdash;<i>Gradivicolam</i>, cf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_462">VIII, 462</a>, et, quem Drak. laudat, Gruter.
p.&nbsp;423, n. 1.
&mdash;<a name = "not4_223" id = "not4_223" href =
"#line4_223">223.</a>&nbsp;<i>Faliscos</i> in Etruria, qui <i>Æqui</i>
dicuntur <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_488">VIII,
488</a>, exemplo Virg. Æn. VII, 695, ubi vid. Heyne, et in Exc. VIII, ad
Æn. VII, 722 sq. <i>Faliscos</i> populum, et <i>Falerios</i> oppidum
adpellant Livius et alii, sed urbem memorat Eutrop. I,&nbsp;18, quæ
hodie <i>Falari</i> dicitur, vel potius <i>Civita Castellana</i>, vid.
Fontanin. Antiq. Hortæ colon. Etrusc. pag. 80 (in Graev. Thes. Ant.
Ital. T.&nbsp;VIII). De <i>linis Faliscis</i> auctore Drak. consule
Ulit. ad Grat. Cyneg. v.&nbsp;40.
&mdash;<a name = "not4_224" id = "not4_224" href =
"#line4_224">224.</a>&nbsp;Intell. Tibur, de quo vit. <a class =
"crossref" href = "#var4_187">ad v.&nbsp;187, in V.L.</a>
&mdash;<i>taciturno flumine</i>, Aniene, ut ap. Horat. Od. I,&nbsp;<span
class = "smallcaps">xxxi</span>,&nbsp;8. Cf. V.L.
&mdash;<i>Herculeis muris</i>, ob cultum templumque Herculis, τὸ
Ἡράκλειον, unde <i>Hercules Tiburtinus</i> in marmorr. priscis
memoratur; vid. quos Drak. laudat, Gruter. p.&nbsp;49, n. 6;
p.&nbsp;1013, n. 3, et Rader. ad Martial. I,&nbsp;13. Cf. etiam Strab.
V, p.&nbsp;164; Prop. II, <span class =
"smallcaps">xxxii</span>,&nbsp;5; IV, <span class =
"smallcaps">vii</span>, 82.
&mdash;<a name = "not4_225" id = "not4_225" href =
"#line4_225">225.</a>&nbsp;De <i>pomiferis arvis</i> Tiburis, vid.
Bentl. et Jani ad Horat. Od. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">vii</span>, 14, et Sat. II, <span class =
"smallcaps">iv</span>, 70, quosque Drak. jam citavit, Heins. ad Ovid.
Amor. III,&nbsp;6, 46, et Broukh. ad Prop. IV, <span class =
"smallcaps">vii</span>, 81.
&mdash;<a name = "not4_226" id = "not4_226" href =
"#line4_226">226.</a>&nbsp;<i>Hernica saxa</i>, cf. <a class =
"crossref" href = "bookVIII.html#line8_391">VIII, 391</a>; Cluver. Ital.
ant. p.&nbsp;979, et Heyne ad Virg. Æn. VII, 684.
&mdash;<i>duratos in rivis</i>, cf. Virg. Æ. IX, 603&nbsp;sq.
<span class = "pagenum notes">241</span>
&mdash;<a name = "not4_227" id = "not4_227" href =
"#line4_227">227.</a>&nbsp;<i>Casinum</i>, seu <i>Cassinum</i>, Latii
municipium (vid. Gruter. Insc. p.&nbsp;351 et 431) in Volscis, trans
Lirim.
&mdash;<i>nebulosi</i>, in alto monte siti; Mars. ob viciniam
Simbruinorum stagnorum; Dausq. Sed ea nimis distant. <i>Sub Casinum
stativa habita</i>, Liv. XXVI,&nbsp;9, non longe ab hodierno <i>Monte
Cassino</i>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_228" id = "line4_228"> </a>
Ibant in <a href = "#var4_228">Martem</a> terræ dominantis alumni,</p>
<p><a name = "line4_229" id = "line4_229"> </a>
Damnati Superis, nec jam reditura juventus.</p>
<span class = "linenum">230</span>
<p><a name = "line4_230" id = "line4_230"> </a>
Scipio, qua medius pugnæ <a href = "#var4_230">vorat</a> agmina
vertex,</p>
<p><a name = "line4_231" id = "line4_231"> </a>
Infert cornipedem, atque instinctus strage suorum</p>
<p><a name = "line4_232" id = "line4_232"> </a>
Inferias cæsis mactat Labarumque Padumque,</p>
<p><a name = "line4_233" id = "line4_233"> </a>
Et <a href = "#var4_233">Caunum</a>, et multo vix fusum vulnere
Breucum,</p>
<p><a name = "line4_234" id = "line4_234"> </a>
Gorgoneoque Larum torquentem lumina vultu.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_228" id = "not4_228" href = "#line4_228">228.</a>
<i>terræ dominantis</i>, Italiæ, etsi tum hoste tenebatur, unde immerito
lectio videbatur suspecta Barth. Adv. VI,&nbsp;3. Nec est, quod poetam
ad sua tempora respexisse cum Drak. censeas.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_230" id = "not4_230" href = "#line4_230">230.</a>
<i>medius vertex pugnæ</i>, media acies, similis fluctuum rapido
vertici, naves voranti. Conf. Virg. Æneid. lib. I, v.&nbsp;117, et
<a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_555">ad II, 555</a>.
&mdash;<a name = "not4_232" id = "not4_232" href =
"#line4_232">232.</a>&nbsp;Confer <a class = "crossref" href =
"#line4_261">v.&nbsp;261</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXV.html#line15_823">XV, 823</a>; Virg. Æneid. lib. X, v.&nbsp;519
seq., ubi vid. Heyne.
&mdash;<a name = "not4_233" id = "not4_233" href =
"#line4_233">233.</a>&nbsp;<i>fusum</i>, vid. <a class = "crossref" href
= "bookII.html#not2_113">ad II, 113</a>.
&mdash;<a name = "not4_234" id = "not4_234" href =
"#line4_234">234.</a>&nbsp;<i>Gorgoneo</i> exquisite pro torvo, seu
obliquo, ob iram et furorem. Cf. Virg. Æn. VIII, 438, ubi vid.
Intpp.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">235</span>
<p><a name = "line4_235" id = "line4_235"> </a>
<a href = "#var4_235">Occidis</a> et tristi, pugnax Lepontice, fato:</p>
<p><a name = "line4_236" id = "line4_236"> </a>
Nam dum frena ferox objecto corpore <a href =
"#var4_236">prensat</a>,</p>
<p><a name = "line4_237" id = "line4_237"> </a>
Atque æquat celsus residentis consulis ora</p>
<p><a name = "line4_238" id = "line4_238"> </a>
Ipse pedes, frontem in mediam gravis <a href = "#var4_238">incidit</a>
ensis,</p>
<p><a name = "line4_239" id = "line4_239"> </a>
Et divisum humeris jacuit caput: <a href = "#var4_239">at Batus</a>,
amens</p>
<span class = "pagenum">242</span>
<span class = "linenum">240</span>
<p><a name = "line4_240" id = "line4_240"> </a>
Qui luctatur equo, parmaque incursibus obstat,</p>
<p><a name = "line4_241" id = "line4_241"> </a>
Ictu quadrupedis fulva porrectus arena</p>
<p><a name = "line4_242" id = "line4_242"> </a>
Elisa incussis amisit calcibus ora.</p>
<p><a name = "line4_243" id = "line4_243"> </a>
Perfurit Ausonius turbata per æquora ductor,</p>
<p><a name = "line4_244" id = "line4_244"> </a>
Ceu <a href = "#var4_244">Geticus Boreas</a>, totum quum sustulit
imo</p>
<span class = "linenum">245</span>
<p><a name = "line4_245" id = "line4_245"> </a>
<a href = "#var4_245">Icarium</a> fundo victor mare; navita vasto</p>
<p><a name = "line4_246" id = "line4_246"> </a>
Jactatur sparsus lacerata classe profundo,</p>
<p><a name = "line4_247" id = "line4_247"> </a>
Cunctaque canenti perfunditur æquore Cyclas.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_239" id = "not4_239" href = "#line4_239">239.</a>
<i>caput jacuit</i> in <i>humeris</i>, ut ap. Virg.
<span class = "pagenum notes">242</span>
Æn. IX, 754, 755.
&mdash;<a name = "not4_242" id = "not4_242" href =
"#line4_242">242.</a>&nbsp;<i>amisit ora calcibus</i>, h.e. calcibus
equi Scipionis conculcatus adeo est, ut confusis lineamentis nosci non
potuerit, quis foret, Drak. coll. IX, 397 sq., et Luc. II, 167.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_243" id = "not4_243" href = "#line4_243">243</a> <a name
= "not4_244" id = "not4_244" href = "#line4_243">sqq.</a>
cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_468">ad I,&nbsp;468
sq.</a>, ubi <i>Ægæum mare</i> pro quovis mari procelloso; sed cum
dilectu positum, ut h.l. <i>Icarium</i>, pars Ægæi, inter Samum et
Myconum, ab Icaria ins. quam adluit, sic adpellata, ut <i>Myrthoum</i>,
<i>Carpathium</i>, etc.
&mdash;<a name = "not4_247" id = "not4_247" href =
"#line4_247">247.</a>&nbsp;<i>Cuncta Cyclas</i>, omnes Cyclades insulæ;
cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_472">ad
I,&nbsp;472</a>, et Hor. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">i</span>,
15; <i>Luctantem Icariis fluctibus Africum</i>, etc.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_248" id = "line4_248"> </a>
<a href = "#var4_248">Cryxus, ut in tenui spes, exiguumque
salutis</a>,</p>
<p><a name = "line4_249" id = "line4_249"> </a>
Armat contemtu mentem necis: horrida barba</p>
<span class = "linenum">250</span>
<p><a name = "line4_250" id = "line4_250"> </a>
Sanguinea rutilat spuma, rictusque furentis</p>
<p><a name = "line4_251" id = "line4_251"> </a>
Albet, et <a href = "#var4_251">adfuso</a> squalent a pulvere
crines.</p>
<p><a name = "line4_252" id = "line4_252"> </a>
Invadit <a href = "#var4_252">Tarium</a>, vicino consule pugnas</p>
<p><a name = "line4_253" id = "line4_253"> </a>
Miscentem, sævisque virum circumtonat armis.</p>
<span class = "pagenum">243</span>
<p><a name = "line4_254" id = "line4_254"> </a>
Volvitur ille solo: nam pronum effundit in armos</p>
<span class = "linenum">255</span>
<p><a name = "line4_255" id = "line4_255"> </a>
Fata extrema ferens abies, rapiturque pavore</p>
<p><a name = "line4_256" id = "line4_256"> </a>
Tractus equi, vinctis connexa ad cingula membris.</p>
<p><a name = "line4_257" id = "line4_257"> </a>
Longa cruor sparso <a href = "#var4_257">linquit</a> vestigia campo,</p>
<p><a name = "line4_258" id = "line4_258"> </a>
Et tremulos cuspis ductus in pulvere signat.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_250" id = "not4_250" href = "#line4_250">250,</a>
<a name = "not4_251" id = "not4_251" href = "#line4_251">251.</a> Horrida
facies hominis desperatis rebus sævientis. Cf. <a class = "crossref"
href = "#line4_277">v.&nbsp;277 seq.</a>, et <a class = "crossref" href
= "bookV.html#line5_434">V,&nbsp;434 seq.</a>
&mdash;<i>Sanguinea spuma... Albet</i>, ut <i>canens cruor</i> <a class
= "crossref" href = "bookI.html#line1_424">I,&nbsp;424</a>. Spumat
furore, sed <i>spuma rutilat</i> sanguine cæsorum, qui de sua quoque
barba destillat.
<span class = "pagenum notes">243</span>
Lenz.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_255" id = "not4_255" href = "#line4_255">255...</a>
<a name = "not4_257" id = "not4_257" href = "#line4_257">257.</a> Tarius,
Cryxi hasta equo dejectus, cingulo illius impeditur, et sic, membris ad
connexa cingula vinctis, ab equo per terram trahitur, Drak. Male Barth.
Adv. VI,&nbsp;3, ex h.l. colligit, veteres, ut eo firmius equis
hærerent, cingulis sese eorum adligasse.
&mdash;<i>abies</i>, ut ἐλάτη ap. Hesiod. Scut. Herc. 188, 190. Sic et
μελία, <i>fraxinus</i> et <i>taxus</i>; vid. Ind.
&mdash;<i>Fata ext. ferens</i>, ut <i>fatifera</i>, <i>letifera
tela</i>.
&mdash;<i>pavore equi</i>, ab equo consternato.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_258" id = "not4_258" href = "#line4_258">258.</a>
<i>ductus signat</i>, sulcos facit; conf. Virg. Ge. III, 171, et Æn.
I,&nbsp;478.
&mdash;<i>Tremula</i> proprie est hasta. Lenz. comparat Stat. Theb. VII,
595, 596; XI, 514.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_259" id = "line4_259"> </a>
Laudabat leti juvenem, egregiosque parabat</p>
<span class = "linenum">260</span>
<p><a name = "line4_260" id = "line4_260"> </a>
Ulcisci consul manes, quum dira per <a href = "#var4_260">auras</a></p>
<p><a name = "line4_261" id = "line4_261"> </a>
Vox venit, et Cryxum ferri clamoribus audit,</p>
<p><a name = "line4_262" id = "line4_262"> </a>
Haud notum vultu: surgit violentior <a href = "#var4_262">ira</a></p>
<p><a name = "line4_263" id = "line4_263"> </a>
Comminus, atque oculos optato in corpore figit.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_259" id = "not4_259" href = "#line4_259">259.</a>
<i>Laudabat leti</i>, ἐμακάρισε τοῦ θανάτου, D. Heins.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_260" id = "not4_260" href =
"#line4_260" title = "‘261’ solum">260,</a> <a class = "missing" name =
"not4_261" id = "not4_261" href = "#line4_260" title = "‘261’ solum">261.</a>&nbsp;<i>Vox dira</i>, magna, ingens. Cf. <a class =
"crossref" href = "bookVIII.html#line8_384">VIII, 384</a>, et Heyne ad
Virg. Æn. VIII, 350; IX, 185.
&mdash;<i>ferri</i>, φέρεσθαι, se ferre, incedere, inruere, ut <a class
= "crossref" href = "bookI.html#line1_65">I,&nbsp;65</a>, <a class =
"crossref" href = "bookI.html#line1_497">497</a>, <a class = "crossref"
href = "bookI.html#line1_521">521</a>; <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_527">II, 527</a>; inf. <a class = "crossref" href =
"#line4_519">v.&nbsp;519</a>; <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_492">V,&nbsp;492</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_72">VIII, 72</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXIV.html#line14_317">XIV, 317</a>. (cf. Burm. ad Virg. Æn.
V,&nbsp;373), vel ferri in cælum, tolli ad cælum, efferri, celebrari,
<i>clamore</i>, adclamatione et plausu laudantium, vid. <a class =
"crossref" href = "#not4_215">ad v.&nbsp;215</a>.
&mdash;<i>dira vox</i> clamantium, Cryxum adesse, et consul
<i>clamore</i> suorum <i>audit</i>, cognoscit, Cryxum <i>ferri</i>,
inruere. Lenz.
&mdash;<a name = "not4_262" id = "not4_262" href =
"#line4_262">262.</a>&nbsp;<i>surgit</i> ei <i>violentior ira</i>, ut
<i>sævæ jamque altius iræ Dardanio surgunt ductori</i> ap. Virg. Æn.
X,&nbsp;813.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_264" id = "line4_264"> </a>
Tum, stimulans grato plausæ cervicis honore,</p>
<span class = "linenum">265</span>
<p><a name = "line4_265" id = "line4_265"> </a>
<a href = "#var4_265">Cornipedem adloquitur</a>: «vulgum Martemque
minorem</p>
<span class = "pagenum">244</span>
<p><a name = "line4_266" id = "line4_266"> </a>
Mox, Gargane: vocant Superi ad majora: videsne</p>
<p><a name = "line4_267" id = "line4_267"> </a>
Quantus eat Cryxus? jam nunc tibi præmia pono</p>
<p><a name = "line4_268" id = "line4_268"> </a>
Illum, Sidonio fulgentem ardore, tapeta,</p>
<p><a name = "line4_269" id = "line4_269"> </a>
Barbaricum decus; et fulvis donabere frenis.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_264" id = "not4_264" href =
"#line4_264">264.</a>&nbsp;Drak. comparat XVI, 357; Virg. Ge. III, 185
sq., et Æn. XII, 85, 86 (quibus locis vid. Cerda); Nemesian. Cyneg.
v.&nbsp;296, et Auson. Lud. VII; Sapient. pr. Add. Ovid. Met. II, 867,
ubi vid. Heins.
&mdash;<a name = "not4_265" id = "not4_265" href =
"#line4_265">265.</a>&nbsp;Adloquitur <i>Garganum</i>, equum suum (cujus
nomen a monte
<span class = "pagenum notes">244</span>
Apuliæ ductum), ut Iberus Panchaten <a class = "crossref" href =
"bookXVI.html#line16_390">XVI, 390</a>; Hopleus Tydei equum ap. Stat.
Th. IX, 211, et Mezentius Rhœbum suum ap. Virg. Æn. X,&nbsp;860 seq.,
ubi vid. Heyne. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookV.html#not5_166">ad V,&nbsp;166</a>.
&mdash;<i>vulgum</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_399">ad I,&nbsp;399</a>. Lenz. vocem <i>vulgum</i> e
glossa inrepsisse suspicatur, et h.l. ita emend. <i>Cornipedem
adloquitur: tu Martem linque minorem:</i> (vel <i>tu mortes linque
minores</i>, id est, desine stragem edere ignobilium). <i>Nos, Gargane,
vocant Superi</i> ad majora, h.e. ad Cryxum adgrediendum. Meo
qualicumque judicio non sollicitanda est lectio, quæ auctoritate omnium
librorum tam scriptorum quam editorum ante Nicandrum firmatur, et
adfectui loquentis convenientior est.
&mdash;<a name = "not4_267" id = "not4_267" href =
"#line4_267">267.</a>&nbsp;<i>eat</i> pro sit, ut <i>incedo</i> ap.
Virg. Æn. I,&nbsp;46, vel potius <i>quantus eat</i> pro, quam superbe
incedat.
&mdash;<i>præmia pono</i>, propono, <i>tapeta</i>, ut <a class =
"crossref" href = "bookXVI.html#line16_459">XVI, 459</a>, et apud
Virgilium Georg. 268. Cf. Virg. Æn. VII, 277&nbsp;sq.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_268" id = "not4_268" href =
"#line4_268" title = "numerus deest">268.</a>&nbsp;<i>ardore
Sidonio</i>, purpura Tyria, <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_382">II, 382</a>, <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_530">530</a>; Æneid. V,&nbsp;292.
&mdash;propr. ejus splendore. Nam <i>ardere</i>, φλέγειν, αἴθειν,
αἴθεσθαι, de fulgore coloris et splendore purpurae, auri, armorum, etc.,
usurpantur, vid. <ins class = "correction" title = "locus incertus">XI,
679</ins>; <a class = "crossref missing" href =
"bookXVII.html#line17_395" title = "recte 395">XVII, 396</a>; Virg. Ge.
IV, 99, et Æn. IV, 262; XI, 602; Val. Fl. III, 340; VI, 526, ubi
vid.&nbsp;Heins. Similiter <i>purpura mixto incenditur auro</i> dixit
Stat. Th. X,&nbsp;60; <i>purpura flammatur</i> id. Achill. I,&nbsp;297;
<i>igneus vibrat</i>, vel <i>micat auro et ostro, ignea purpura</i> et
<i>chlamys</i>, etc., id. Th. IV, 265; Val. Fl. I,&nbsp;427; II, 342;
VI, 708; <i>vestis candet cocco rubro tincta</i> Hor. Serm. II, <span
class = "smallcaps">vi</span>, 102; conf. sup. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_126">ad I,&nbsp;126</a>.
&mdash;<a name = "not4_269" id = "not4_269" href =
"#line4_269">269.</a>&nbsp;<i>Barbaricum decus</i>, vid. VV. DD. ad
Virg. Æ. II, 504, et XI, 777.
&mdash;<i>fulvis</i>, aureis.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">270</span>
<p><a name = "line4_270" id = "line4_270"> </a>
Sic fatus, magno Cryxum clamore ciebat</p>
<p><a name = "line4_271" id = "line4_271"> </a>
In pugnam, ac vacuo poscebat prælia campo.</p>
<span class = "pagenum">245</span>
<p><a name = "line4_272" id = "line4_272"> </a>
Nec detrectantem par ira adcenderat hostem.</p>
<p><a name = "line4_273" id = "line4_273"> </a>
Ut jussæ cessere retro, spatiumque dederunt</p>
<p><a name = "line4_274" id = "line4_274"> </a>
Hinc atque hinc alæ, <a href = "#var4_274">et</a> medio stetit æquore
pugna:</p>
<span class = "linenum">275</span>
<p><a name = "line4_275" id = "line4_275"> </a>
Quantus Phlegræis telluris alumnus in arvis</p>
<p><a name = "line4_276" id = "line4_276"> </a>
Movit <a href = "#var4_276">signa Mimas</a>, et cælum exterruit
armis;</p>
<p><a name = "line4_277" id = "line4_277"> </a>
Tantus semifero Cryxus sub pectore murmur</p>
<p><a name = "line4_278" id = "line4_278"> </a>
Torquet, et horrisonis ululatibus erigit iras.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_270" id = "not4_270" href = "#line4_270">270.</a>
<i>ciebat</i>, vocabat, provocabat.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_271" id = "not4_271" href = "#line4_271">271 et 273.</a>
Cf. Virg. Æ. X,
<span class = "pagenum notes">245</span>
444; XII, 696.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_275" id = "not4_275" href = "#line4_275">275.</a>
Similis locus de Mezentio Virg. Æ. X,&nbsp;762 sq.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_276" id = "not4_276" href = "#line4_276">276.</a>
<i>Mimas</i> sup. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_494">III, 494</a>, montis nomen, h.l. <i>telluris
alumnus</i>, γηγενὴς (ut ap. Virg. Æn. VI, 595), unus gigantum, cui
<i>Prochyte</i> insula (de qua vid. <a class = "crossref missing" href =
"bookVIII.html#not8_540" title = "recte 540">ad VIII, 542</a>) inposita
dicitur <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_147">XII,
147</a>. Conf. Sen. Herc. Fur. v.&nbsp;981; Claud. R. P. III, 347, et
Gigant. 85 sq.; Hor. Od. III, <span class = "smallcaps">iv</span>, 53.
&mdash;Campi <i>Phlegræi</i>, τὸ φλέγραιον, seu φλεγραῖον πεδίον, vel
<i>Phlegra</i>, ἡ φλέγρα, contr. pro φλεγυρὰ, sc. γῆ (unde
<i>Phlegræus</i>, φλεγραῖος, et φλέγυρος, igneus, <a class = "crossref"
href = "bookVIII.html#line8_655">VIII, 655</a>), ubi sedes et pugna
Gigantum cum Diis fuit. Hoc nomen a poetis ad varia loca, terræ motibus
ignibusque cæcis obnoxia, in Thessalia, Thracia, Macedonia et Italia
prope Cumas, traducitur; vid. Heyne ad Apollod. p.&nbsp;69 sq., et
Gesner. ad Orph. v.&nbsp;1123; cf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_540">VIII, 540</a>; <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#line9_305">IX, 305</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXVII.html#line17_650">XVII, 650</a>.
&mdash;<i>Movit signa</i>, ut ap. Virg. Ge. III, 236, et Æn.
XII,&nbsp;6.
&mdash;<a name = "not4_277" id = "not4_277" href =
"#line4_277">277.</a>&nbsp;<i>Torquet murmur</i>, ut <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#line3_465">III, 465</a>; <a class =
"crossref" href = "bookX.html#line10_246">X,&nbsp;246</a>, et <i>t.
sibila</i> <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_424">VII,
424</a>, ubi v. not., <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_279">279, 280</a>. Cf. sup. <a class = "crossref"
href = "#line4_150">v.&nbsp;150, 151</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_279" id = "line4_279"> </a>
«Nemone incensæ captæque superfuit urbi,</p>
<span class = "linenum">280</span>
<p><a name = "line4_280" id = "line4_280"> </a>
Ut tibi, quas Brenni populus ferremus in arma,</p>
<p><a name = "line4_281" id = "line4_281"> </a>
Narraret, dextras? disce en nunc, inquit;» et una</p>
<p><a name = "line4_282" id = "line4_282"> </a>
Contorquet nodis et obusto robore diram</p>
<p><a name = "line4_283" id = "line4_283"> </a>
Vel portas <a href = "#var4_283">quassare</a> trabem: sonat illa
tremendum,</p>
<p><a name = "line4_284" id = "line4_284"> </a>
Ac nimio jactu servasse inprovida campi</p>
<span class = "linenum">285</span>
<p><a name = "line4_285" id = "line4_285"> </a>
Distantis spatium, propiorem transvolat hostem.</p>
<span class = "pagenum">246</span>
<p><a name = "line4_286" id = "line4_286"> </a>
Cui consul: «ferre <a href = "#var4_286">hæc</a> umbris proavoque
memento,</p>
<p><a name = "line4_287" id = "line4_287"> </a>
Quam procul occumbas Tarpeia sede, tibique</p>
<p><a name = "line4_288" id = "line4_288"> </a>
Haud licitum sacri Capitolia cernere montis.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_282" id = "not4_282" href = "#line4_282">282.</a>
<i>nodis et obusto robore</i>, ut ap. Virg. Æn. XI, 553.
&mdash;<i>diram quassare</i>, satis magnam (vid. <a class = "crossref"
href = "#not4_261">ad v.&nbsp;260</a>), vel idoneam et satis validam ad
quassandum. Græcis τὸ δεινὸν est ἱκανὸν καὶ δυνατὸν, D.&nbsp;Heins.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_283" id = "not4_283" href = "#line4_283">283.</a>
<i>trabem</i>, ut <i>telum trabale</i> ap. Virg. Æn. XII, 294.
&mdash;<a name = "not4_284" id = "not4_284" href =
"#line4_284">284,</a>&nbsp;<a name = "not4_285" id = "not4_285" href =
"#line4_285">285.</a> Hasta ab inprovido Cryxo, qui non satis spatii
modum observabat, nimia
<span class = "pagenum notes">246</span>
vi conjecta, Scipionem, propius adstantem, transvolabat, seu
supervolabat, ὑπέρπτατο, ut apud Virg. Æn. X,&nbsp;522, et Hom. Iliad.
Ν, 408; Χ, 275.
&mdash;<a name = "not4_286" id = "not4_286" href =
"#line4_286">286</a>&nbsp;<a name = "not4_287" id = "not4_287" href =
"#line4_286">sq.</a>
Sarcasmus qualis <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_398">I,&nbsp;398&nbsp;sqq.</a>
&mdash;<i>ferre umbris</i>, ad umbras, vel simpl. referre, dicere iis.
&mdash;<i>ferre memento</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_118">III, 118</a>.
&mdash;<i>proavo</i> Brenno. Cf. <a class = "crossref" href =
"#line4_150">v.&nbsp;150</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_289" id = "line4_289"> </a>
Tum nodo cursuque levi simul adjuvat hastam,</p>
<span class = "linenum">290</span>
<p><a name = "line4_290" id = "line4_290"> </a>
<a href = "#var4_290">Dignum</a> mole viri nisus: fugit illa per
oras</p>
<p><a name = "line4_291" id = "line4_291"> </a>
Multiplicis lini, <a href = "#var4_291">subtextaque</a> tegmina
nervis,</p>
<p><a name = "line4_292" id = "line4_292"> </a>
Atque altum tota metitur cuspide pectus.</p>
<p><a name = "line4_293" id = "line4_293"> </a>
Procumbit lata porrectus in <a href = "#var4_293">arva</a> ruina,</p>
<p><a name = "line4_294" id = "line4_294"> </a>
Et percussa gemit tellus ingentibus armis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_289" id = "not4_289" href = "#line4_289">289.</a>
<i>nodo adjuvat hastam</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_318">ad I,&nbsp;318</a>.
&mdash;<i>adjuvat</i>, Cf. <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_325">V,&nbsp;325</a>, et, si tanti est, N.&nbsp;Heins.
et Drak. ad VII, 354; XIV, 422, et Burm. ad Val. Flacc. II, 528.
&mdash;<a name = "not4_290" id = "not4_290" href =
"#line4_290">290.</a>&nbsp;<i>Dignum mole viri nisus</i>, tantum
adnisus, ut conatus ille dignus esset mole viri, quem hasta trajicere
volebat, Drak. Idem comparat V,&nbsp;521; Virgil. Æn. X,&nbsp;588; XII,
924; Add. Æn. X,&nbsp;476 sq. et 783.
&mdash;<a name = "not4_291" id = "not4_291" href =
"#line4_291">291.</a>&nbsp;<i>Multiplicis lini</i>, vid. <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#not3_272">ad III, 272</a>.
&mdash;<i>subtextaquue tegmina nervis</i>, h.e. clipeum multiplici corio
taurino compactum. Cf. V.L. et <a class = "crossref" href =
"bookV.html#not5_318">ad V,&nbsp;318</a>.
&mdash;<a name = "not4_292" id = "not4_292" href =
"#line4_292">292.</a>&nbsp;<i>altum</i>, intimum <i>pectus</i>, vel
alte, profunde, ut ap. Virg. Æn. IX, 699, al.
&mdash;<i>metitur</i>, trajicit. vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_339">ad III, 339</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_293" id = "not4_293" href = "#line4_293">293.</a>
<i>lata ruina</i>, ob magnam Cryxi molem.
&mdash;<i>porrectus</i>, mortuus, τανυσθεὶς ap. Hom. Iliad. π, 485, al.
Cf. Burm. et Voss. ad Val. Fl. VI, 553.
&mdash;<a name = "not4_294" id = "not4_294" href =
"#line4_294">294.</a>&nbsp;Totus hic locus concinnatus ex Virg. Æn. IX,
708... 716, ubi vid. Heyne. Cf. etiam Jani ad Hor. Od. II, <span class =
"smallcaps">xviii</span>, 20 sq. et III, <span class =
"smallcaps">i</span>, 33 sq.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">295</span>
<p><a name = "line4_295" id = "line4_295"> </a>
Haud aliter, structo Tyrrhena ad litora saxo,</p>
<p><a name = "line4_296" id = "line4_296"> </a>
Pugnatura fretis subter cæcisque procellis,</p>
<p><a name = "line4_297" id = "line4_297"> </a>
Pila, inmane sonans, inpingitur ardua ponto.</p>
<span class = "pagenum">247</span>
<p><a name = "line4_298" id = "line4_298"> </a>
Inmugit Nereus, divisaque cærula pulsu</p>
<p><a name = "line4_299" id = "line4_299"> </a>
Inlisum adcipiunt <a href = "#var4_299">irata</a> sub æquora montem.</p>
<span class = "linenum">300</span>
<p><a name = "line4_300" id = "line4_300"> </a>
Ductore amisso pedibus se credere Celtæ:</p>
<p><a name = "line4_301" id = "line4_301"> </a>
Una spes <a href = "#var4_301">anima</a>, tantusque pependerat
ardor.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_295" id = "not4_295" href = "#line4_295">295.</a>
<i>Tyrrhena</i>, maris Tyrrheni, seu Inferi, cui Campania et Baianum,
amœnissima ejus regio, adjacent.
&mdash;<a name = "not4_297" id = "not4_297" href =
"#line4_297">297.</a>&nbsp;<i>inpingitur</i>, inmergitur,
<span class = "pagenum notes">247</span>
in altum demittitur.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_298" id = "not4_298" href = "#line4_298">298.</a>
<i>Nereus</i>, mare, a saxi ruina æstuans.
&mdash;<a name = "not4_299" id = "not4_299" href =
"#line4_299">299.</a>&nbsp;<i>irata æquora</i>, ut ap. Val. Fl. II, 63;
VII, 582; Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_101">ad
I,&nbsp;101</a>; VV. DD. ad Hor. Epod. II,&nbsp;6, et Broukh. ad Tibull.
II, <span class = "smallcaps">iv</span>, 10.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_300" id = "not4_300" href = "#line4_300">300.</a> Ut ap.
Hom. Iliad. π, 659 Dausq. Celtæ, metu perterriti, fugere cœperunt, ut
feræ et armenta, quæ incendio diffuso trepide monte decurrunt, et
undique ad imas valles confluunt. Pulchra illa comparatio quam poeta,
nescio cui, debet. Loca Virg. Æn. X,&nbsp;405 sq., et XII, 521 sq., 587
sq., non satis conveniunt.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_302" id = "line4_302"> </a>
Ac veluti summo venator densa <a href = "#var4_302">Picano</a></p>
<p><a name = "line4_303" id = "line4_303"> </a>
Quum lustra exagitat, spissisque cubilibus atram</p>
<p><a name = "line4_304" id = "line4_304"> </a>
Inmittit passim dumosa per invia pestem;</p>
<span class = "linenum">305</span>
<p><a name = "line4_305" id = "line4_305"> </a>
Dum tacitas vires et flammam conligit ignis,</p>
<p><a name = "line4_306" id = "line4_306"> </a>
Nigranti piceus sensim caligine vertex</p>
<p><a name = "line4_307" id = "line4_307"> </a>
Volvitur, et pingui contorquet nubila fumo;</p>
<p><a name = "line4_308" id = "line4_308"> </a>
Mox subita in <a href = "#var4_308">tanto</a> lucent incendia monte.</p>
<p><a name = "line4_309" id = "line4_309"> </a>
Fit sonitus; fugere feræ, fugere volucres,</p>
<span class = "linenum">310</span>
<p><a name = "line4_310" id = "line4_310"> </a>
Atque <a href = "#var4_310">ima longe</a> trepidant in valle
juvencæ.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_302" id = "not4_302" href = "#line4_302">302.</a>
<i>Picanus</i>, mons Apuliæ, Mars. <i>nemorosi maxima cernes Culmina
Picani</i>, Avien. Descript. Orb. v.&nbsp;499, ubi mediam Picentinorum
regionem designari suspicatur, et primam voc. <i>Picani</i> syllabam
produci monet Drak.
&mdash;<a name = "not4_303" id = "not4_303" href =
"#line4_303">303.</a>&nbsp;<i>lustra exagitat</i>, ut <a class =
"crossref" href = "bookVIII.html#line8_565">VIII, 565</a>, ubi vid. V.L.
&mdash;<a name = "not4_304" id = "not4_304" href =
"#line4_304">304.</a>&nbsp;<i>pestem</i>, ignem, ut <a class =
"crossref" href = "bookI.html#line1_174">I,&nbsp;174</a>. In <a name =
"not4_305" id = "not4_305" href = "#line4_305">v.&nbsp;305</a> Silio
præivisse videtur Virg. Ge. II, 304... 309.
&mdash;<a name = "not4_306" id = "not4_306" href =
"#line4_306">306.</a>&nbsp;<i>piceus vertex</i>, ut supra <a class =
"crossref" href = "bookII.html#line2_631">II, 631</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_308" id = "not4_308" href = "#line4_308">308.</a> <i>in
monte tanto</i>, permagno, ut <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_262">VI, 262</a>; <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_234">X,&nbsp;234</a>, ubi vid. Drak. Cf. Heins. ad
Val. Fl. VII, 132.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_311" id = "line4_311"> </a>
At Mago, ut vertisse globos primumque laborem,</p>
<span class = "pagenum">248</span>
<p><a name = "line4_312" id = "line4_312"> </a>
Qui solus genti est, cassum videt, arma suorum</p>
<p><a name = "line4_313" id = "line4_313"> </a>
Ac <a href = "#var4_313">patrium</a> in pugnas equitem vocat: undique
nudi</p>
<p><a name = "line4_314" id = "line4_314"> </a>
<a href = "#var4_314">Adsiliunt frenis</a>, infrenatique manipli.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_311" id = "not4_311" href = "#line4_311">311.</a>
<i>Mago</i>, Hannibalis Hasdrubalisque frater.
&mdash;<i>primumque laborem, Qui solus genti est</i> Drak. comparat
<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_16">VIII, 16 sq.</a>, et
Liv. X,&nbsp;28, ubi Gallos «dicit primo impetu feroces esse, quos
sustineri sat sit... primaque eorum prælia plus quam virorum, postrema
minus quam feminarum esse.» Add. quoque Liv. V,&nbsp;44; «gens est, cui
natura
<span class = "pagenum notes">248</span>
corpora animosque magna magis quam firma dederit: eo in certamen omne
plus terroris, quam virium ferunt.» Ibid. libro XXXVIII, 17. «Jam usu
hoc cognitum est; si primum impetum, quem fervido ingenio et cæca ira
effundunt, sustinueris, fluunt sudore et lassitudine membra, labant
arma: mollia corpora, molles, ubi ira consedit, animos sol, pulvis,
sitis, ut ferrum non admoveas, prosternunt.» Polyb. lib. II, 33, pr.:
τοῖς τε θυμοῖς κατὰ τὴν πρώτην ἔφοδον, ἕως ἂν ἀκέραιον ᾖ, φοβερώτατόν
ἐστι πᾶν τὸ Γαλατικὸν φῦλον. Cf. et Appian. T.&nbsp;I, p.&nbsp;75, 81,
82, ed. Schweigh. et Flor. II,&nbsp;4.
&mdash;<a name = "not4_313" id = "not4_313" href =
"#line4_313">313.</a>&nbsp;<i>nudi frenis</i>, sine f., ut γυμνὸς, seu
ψιλὸς ὅπλων, ἐσθῆτος, ἱππέων, σαρκῶν, σκεύους, etc., vid. Ind. it.
Wesseling. Diss. Herodot. pag. 99, et Ill. Harles. Anthol. Gr. Poet.
pag. 283.
&mdash;<i>infrenati</i>, quod Intpp. jam observasse video, non modo
dicuntur equi et equites infreni, vel qui frenos non habent, ut ap. Liv.
XXI, 44 (ubi Hannibal <i>frenatos et infrenatos equites pugnaturos</i>
sperat), sed etiam frenati; nam <i>infrenare</i> propr. est frena dare
et inponere. Cf. VV. DD. ad Virg. Æn. XII, 287; Sigon. et Gron. ad Liv.
XXXVII, 20 (ubi <i>infrenare</i> et <i>infrenatus</i> eo sensu
occurrunt), et Burm. ad Quintil. Decl. XIII,&nbsp;8, p.&nbsp;281.
&mdash;<a name = "not4_314" id = "not4_314" href =
"#line4_314">314.</a>&nbsp;<i>Adsiliunt</i>, advolant (vid.&nbsp;Heins.
et Drak. ad XV, 695, et Ind.) equites Africani, tam <i>nudi frenis</i>
h.e. Numidæ (vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_215">ad
I,&nbsp;215</a>), quam <i>infrenati</i> h.e. Carthaginienses.
&mdash;<i>manipli</i> de equitibus, ut ap. Apul. Met. IX, p.&nbsp;221,
ed. Elm.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">315</span>
<p><a name = "line4_315" id = "line4_315"> </a>
Nunc Itali in tergum versis referuntur habenis;</p>
<p><a name = "line4_316" id = "line4_316"> </a>
Nunc rursus Tyrias retro pavor <a href = "#var4_316">avehit</a>
alas;</p>
<p><a name = "line4_317" id = "line4_317"> </a>
Aut illi dextros lunatis flexibus orbes,</p>
<p><a name = "line4_318" id = "line4_318"> </a>
<a href = "#var4_318">Aut illi lævos sinuant in cornua gyro</a>s:</p>
<span class = "pagenum">249</span>
<p><a name = "line4_319" id = "line4_319"> </a>
Texunt alterno glomerata volumina cursu,</p>
<span class = "linenum">320</span>
<p><a name = "line4_320" id = "line4_320"> </a>
<a href = "#var4_320">Atque eadem refuga</a> cedentes arte
resolvunt.</p>
<p><a name = "line4_321" id = "line4_321"> </a>
Hac pontum vice, ubi exercet discordia ventos,</p>
<p><a name = "line4_322" id = "line4_322"> </a>
Fert Boreas, Eurusque refert, molemque profundi</p>
<p><a name = "line4_323" id = "line4_323"> </a>
Nunc huc alterno, nunc illuc, flamine gestant.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_315" id = "not4_315" href = "#line4_315">315.</a> Conf.
<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_644">VII, 644 seq.</a>
Virg. Æn. V,&nbsp;583 sq.; XI, 618... 630. Luxurioso ornatu singula
expressit poeta, et respexisse videtur locum Polyb. III, 72, ubi tradit,
τοὺς Νομάδας ἀποχωρεῖν (Numidas terga vertere) μὲν εὐχερῶς καὶ σποράδην,
ἐπικεῖσθαι δὲ (in hostem inruere) πάλιν ἐκ μεταβολῆς (fronte conversa)
τολμηρῶς καὶ θρασέως· τὸ γὰρ τῆς Νομαδικῆς μάχης ἴδιόν ἐστι τοῦτο.
&mdash;<i>in tergum referuntur habenis</i>, ut ap. Virg. Æn. XI, 623,
h.e. tergum vertunt, seu dant, ut <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_623">VII, 623</a>;
<span class = "pagenum notes">249</span>
<a class = "crossref" href = "bookX.html#line10_17">X,&nbsp;17</a>. Sic
<i>in terga revolvi</i> et <i>redire</i> dixit Stat. Th. IV, 460, et
X,&nbsp;194, quæ loca excitavit Drak. ad IX, 507; <i>in tergum
recessit</i> Virg. Æn. XI, 653.
&mdash;<a name = "not4_319" id = "not4_319" href =
"#line4_319">319,</a>&nbsp;<a name = "not4_320" id = "not4_320" href =
"#line4_320">320.</a> Utrobique in cursu orbem faciunt, per orbem
concurrunt; et eadem arte orbem resolvunt, h.e. refugiunt.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_321" id = "not4_321" href = "#line4_321">321...</a>
<a name = "not4_323" id = "not4_323" href = "#line4_323">323.</a> Drak.
expressum putat locum Virg. Æn. XI, 623 sq., qui tamen nostro parum
respondet. Paulo similior est Æn. II, 416 sq., ubi vid. Heyne.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_324" id = "line4_324"> </a>
Advolat aurato præfulgens murice ductor</p>
<span class = "linenum">325</span>
<p><a name = "line4_325" id = "line4_325"> </a>
Sidonius, circaque Metus, Terrorque, Furorque.</p>
<p><a name = "line4_326" id = "line4_326"> </a>
Isque ubi Callaici radiantem tegminis orbem</p>
<p><a name = "line4_327" id = "line4_327"> </a>
Extulit, et magno percussit lumine campos,</p>
<p><a name = "line4_328" id = "line4_328"> </a>
Spes virtusque cadunt, trepidaque a mente recedit</p>
<p><a name = "line4_329" id = "line4_329"> </a>
Vertere terga pudor: nec leti cura decori,</p>
<span class = "linenum">330</span>
<p><a name = "line4_330" id = "line4_330"> </a>
Sed fugere infixum est, terræque optantur hiatus.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_324" id = "not4_324" href = "#line4_324">324</a> <a name
= "not4_325" id = "not4_325" href = "#line4_324">sq.</a>
<i>aurato murice</i>, veste purpurea, cui fila auri intexta sunt, ut
apud Stat. Theb. X,&nbsp;60, <i>purpura mixto incenditur auro</i>; Lenz.
Nihil sublimius et ad dignitatem Hannibalis adumbrandam aptius fingi
potest hac ejus specie, qua instar Martis in aciem descendit, subitoque
pavore Romanorum animos percellit. Δεῖμος, Φόβος, Ἔρις Martis comites
ap. Homer. Iliad. δ, 440, ejusque filii et aurigæ Iliad. Ο, 119. Hesiod.
Theog. v.&nbsp;933, et Scut. Hercul. 195 et 463, quos exemplo Virg. Æn.
XII, 335, poetæ variare solent: vid. Burm. ad Val. Fl. II, 204, et cf.
inf. <a class = "crossref" href = "#not4_438">ad
v.&nbsp;438&nbsp;sq.</a></p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_326" id = "not4_326" href = "#line4_326">326.</a>
<i>Callaici tegminis</i>, clipei. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_395">II, 395 sq.</a>
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_327" id = "not4_327" href =
"#line4_327" title = "numerus deest">327.</a>&nbsp;<i>percussit</i>,
vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_436">ad III,
436</a>.
&mdash;<a name = "not4_330" id = "not4_330" href =
"#line4_330">330.</a>&nbsp;<i>terræ optantur hiatus</i>, vulgare votum
eorum, qui suæ saluti desperant. Drak. laudat Virg. Æn. XII, 883; Ovid.
Her. VI, 144, et Fast. III, 609; Petron. c. 81; cf. Heyne ad Virg. Æ.
IV, 24, et X,&nbsp;675.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_331" id = "line4_331"> </a>
Sic, ubi Caucasiis tigris se protulit antris,</p>
<p><a name = "line4_332" id = "line4_332"> </a>
Linquuntur campi, et tutas petit omne latebras</p>
<span class = "pagenum">250</span>
<p><a name = "line4_333" id = "line4_333"> </a>
Turbatum <a href = "#var4_333">insano vultu</a> pecus: illa pererrat</p>
<p><a name = "line4_334" id = "line4_334"> </a>
<a href = "#var4_334">Desertas</a> victrix valles, jamque ora
reducto</p>
<span class = "linenum">335</span>
<p><a name = "line4_335" id = "line4_335"> </a>
Paulatim nudat rictu, ut præsentia <a href = "#var4_335">mandens</a></p>
<p><a name = "line4_336" id = "line4_336"> </a>
Corpora, et inmani stragem meditatur hiatu.</p>
<p><a name = "line4_337" id = "line4_337"> </a>
Non illum Metabus, non illum celsior Ufens</p>
<p><a name = "line4_338" id = "line4_338"> </a>
Evasere tamen, quamvis hic alite planta,</p>
<p><a name = "line4_339" id = "line4_339"> </a>
Hic ope cornipedis totis ferretur habenis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_331" id = "not4_331" href = "#line4_331">331</a> <a name
= "not4_332" id = "not4_332" href = "#line4_331">sq.</a>
Præclara admodum comparatio, et v.&nbsp;334 sq., eximia naturæ imitatio.
Cf. Hom. Iliad. ο, 323 sq., ubi tamen vix tenuissimas lineas reperias.
Forte ante oculos quoque habuit et variavit loca Virg. Æn. IX, 59 sq.,
et X,&nbsp;723&nbsp;seq.
&mdash;<i>Caucasus</i>, notus Asiæ mons, pars Tauri ferisque frequens,
unde τὸ <i>Caucasiis</i> cum dilectu positum, ut apud
<span class = "pagenum notes">250</span>
Virg. Æn. IV, 367.
&mdash;<a name = "not4_334" id = "not4_334" href =
"#line4_334">334.</a>&nbsp;<i>reducto</i>, diducto.
&mdash;<a name = "not4_335" id = "not4_335" href =
"#line4_335">335.</a>&nbsp;<i>ut præsentia</i>, tanquam præsentia
forent, <i>mandens Corpora</i>, pecora: venuste, ut passim ap. poetas.
N.&nbsp;Heins. laudat Val. Fl. I,&nbsp;272; III, 589, ubi vid. Intpp.;
VII, 197, 315, 466; Varium ap. Macrob. VI,&nbsp;2; Lucan. V,&nbsp;319;
VII, 767; Petron. c. 123, ubi vid. Burm. Stat. Th. II, 133, 687; III,
569; V,&nbsp;88; VI, 401. Claud. b. Gild. 351, et alios, quibus Drak.
addit Virg. Æn. IX, 63 (ubi vid. VV. DD.); Sid. Apoll. XXIII, 334, et
Gunther. Ligur. III, 124.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_338" id = "not4_338" href = "#line4_338">338.</a>
<i>alite planta</i>, πόδας ὠκὺς.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">340</span>
<p><a name = "line4_340" id = "line4_340"> </a>
Nam Metabum ad Manes demisit cuspide fulgens</p>
<p><a name = "line4_341" id = "line4_341"> </a>
Fraxinus; Ufentem conlapsum poplite <a href = "#var4_341">cæso</a></p>
<p><a name = "line4_342" id = "line4_342"> </a>
Ensis obit, laudemque pedum cum sanguine ademit.</p>
<p><a name = "line4_343" id = "line4_343"> </a>
Jamque dedit leto <a href = "#var4_343">Sthenium</a>, Laurumque,
domoque</p>
<p><a name = "line4_344" id = "line4_344"> </a>
Collinum gelida, <a href = "#var4_344">viridi</a> quem Fucinus antro</p>
<span class = "linenum">345</span>
<p><a name = "line4_345" id = "line4_345"> </a>
Nutrierat, dederatque lacum tramittere nando.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a class = "missing" name = "not4_341" id = "not4_341" href =
"#line4_341" title = "‘340’ legitur">341.</a> <i>poplite cæso</i>,
succiso, ut <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_347">V,&nbsp;347</a>; <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_38">X,&nbsp;38</a>, et aliis locis, quæ congessit
Drak.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_344" id = "not4_344" href = "#line4_344">344.</a>
<i>Fucinus</i>, lacus in Marsis (nunc <i>Lago di Celano</i>), quem Jul.
Cæsar et Claudius in Tiberim emittere conabantur; vid. Ern. Excurs. ad
Suet. Claud. c. 20.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_346" id = "line4_346"> </a>
Fit socius leti conjecta Massicus hasta,</p>
<span class = "pagenum">251</span>
<p><a name = "line4_347" id = "line4_347"> </a>
Vitiferi sacro generatus vertice montis,</p>
<p><a name = "line4_348" id = "line4_348"> </a>
Et Liris nutritus aquis; qui fonte quieto</p>
<p><a name = "line4_349" id = "line4_349"> </a>
Dissimulat cursum, ac, nullo mutabilis imbri,</p>
<span class = "linenum">350</span>
<p><a name = "line4_350" id = "line4_350"> </a>
<a href = "#var4_350">Perstringit</a> tacitas gemmanti gurgite
ripas.</p>
<p><a name = "line4_351" id = "line4_351"> </a>
Exoritur rabies cædum, ac vix tela furori</p>
<p><a name = "line4_352" id = "line4_352"> </a>
Subficiunt; teritur junctis umbonibus umbo,</p>
<p><a name = "line4_353" id = "line4_353"> </a>
Pesque pedem premit, et nutantes casside cristæ</p>
<p><a name = "line4_354" id = "line4_354"> </a>
Hostilem tremulo pulsant conamine frontem.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_346" id = "not4_346" href = "#line4_346">346.</a>
<i>Massicus</i>, mons Campaniæ,
<span class = "pagenum notes">251</span>
vini nobilioris ferax.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_347" id = "not4_347" href =
"#line4_347" title = "numerus deest">347.</a>&nbsp;<i>sacro</i>, vid.
<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_501">III, 501</a>.
&mdash;<a name = "not4_348" id = "not4_348" href =
"#line4_348">348.</a>&nbsp;<i>Liris</i> fl. olim <i>Clanis</i>, seu
<i>Glanis</i>, (Strab. V, p.&nbsp;161, 237; Plin. III,&nbsp;5) nunc
<i>Garigliano</i> dictus: ex Apennino effusus, præter alia flumina prope
Arpinum, ubi Ciceronis villa et patria erat, frigidum <i>Fibrenum</i>
recipit, (vid. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_398">VIII, 398</a>) et Latium a Campania dirimit.
&mdash;<i>fonte quieto</i>, etc. Conf. VIII, 396; Hor. Od. I,&nbsp;<span
class = "smallcaps">xxxi</span>,&nbsp;7; Cic. Leg. II,&nbsp;1 et 3.
&mdash;<a name = "not4_350" id = "not4_350" href =
"#line4_350">350.</a>&nbsp;<i>Perstringere ripas</i>, ut <a class =
"crossref" href = "bookXVI.html#line16_478">XVI, 478</a>. Sic
<i>stringere</i> dixere Virg. Æn. VIII, 63, et Stat. Th. I,&nbsp;39;
<i>terere</i> Claud. Cons. Olyb. 260, ubi vid Heins.; <i>radere</i>
Lucret. V,&nbsp;257; Lucan. II, 425; VIII, 246; <i>lambere</i> et
<i>mordere</i> Hor. Od. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">xxii</span>,&nbsp;7; <span class =
"smallcaps">xxxi</span>,&nbsp;8, ubi vid. Jani. Cf. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_358">ad I,&nbsp;358</a>; <a class =
"crossref" href = "bookV.html#not5_24">V,&nbsp;24</a>, <a class =
"crossref" href = "bookV.html#not5_274">274</a>; Heins. et Drak. ad
XIII,&nbsp;4, et Broukh. ad Tibull. IV, <span class =
"smallcaps">i</span>, 142.
&mdash;<i>tacitas</i>, κατ᾽ ἔννοιαν ad fluvium refer.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_351" id = "not4_351" href = "#line4_351">351.</a> Poeta
immemor esse videtur turpis fugæ a Romanis modo captæ, <a class =
"crossref" href = "#line4_328">v.&nbsp;328 sq.</a> Lenz.
&mdash;<a name = "not4_352" id = "not4_352" href =
"#line4_352">352,</a>&nbsp;<a name = "not4_353" id = "not4_353" href =
"#line4_353">353.</a> Drak. comparat <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_219">V,&nbsp;219</a>; <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#line9_322">IX, 322 sq.</a>; Virg. Æn. X,&nbsp;361, ubi vid.
Intpp. Ennii Fragm. pag. 303, ubi vid. Column. Ovid. Met. IX, 44, 45, et
al. Cf. et Clark. ad. Hom. Iliad. Ν, 130 sq.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">355</span>
<p class = "indent">
<a name = "line4_355" id = "line4_355"> </a>
Tergemini primam ante aciem <a href = "#var4_355">fera prælia</a>
fratres</p>
<p><a name = "line4_356" id = "line4_356"> </a>
Miscebant, quos Ledæo Sidonia Barce</p>
<p><a name = "line4_357" id = "line4_357"> </a>
Xanthippo felix uteri inter bella crearat.</p>
<span class = "pagenum">252</span>
<p><a name = "line4_358" id = "line4_358"> </a>
Res <a href = "#var4_358">Graiæ</a>, ductorque parens, ac nobile <a href
= "#var4_358">Amyclæ</a></p>
<p><a name = "line4_359" id = "line4_359"> </a>
Nomen, et <a href = "#var4_359">injectus Spartanis colla</a> catenis</p>
<span class = "linenum">360</span>
<p><a name = "line4_360" id = "line4_360"> </a>
Regulus, <a href = "#var4_360">inflabant</a> veteri præcordia fama.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_355" id = "not4_355" href = "#line4_355">355</a> <a name
= "not4_356" id = "not4_356" href = "#line4_355">sqq.</a> Ejusmodi
scenæ, quum varios ornatus admitterent, et misericordiæ admirationisque
sensu animos movere possent, nullus fere poetarum Rom. exstitit, quin
similibus carmen distingueret: geminos saltem fratres multi, ut Silius
sup. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_636">II, 636
sq.</a>; Virg. Æn. X,&nbsp;390 sq.; Lucan. III, 603; Stat. Theb. VI,
340; IX, 292 sq., et Ovid. Metam. V,&nbsp;107, produxerunt. Ern. Hanc
vero pugnam trigeminorum Noster adumbravit fere ad certamen Horatiorum
et Curiatiorum, ex Liv. I,&nbsp;24 sq., notum.</p>

<p class = "notes">
<a href = "#line4_355">355.</a> <i>Tergemini fratres</i>, ut <i>gemini
f.</i> <a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_534">XVI,
534</a>, ubi Drak. adposuit verba Quint. Inst. Or. IX,&nbsp;4;
<i>fratres addere non est necesse</i>.
&mdash;<a name = "not4_357" id = "not4_357" href =
"#line4_357">357.</a>&nbsp;<i>felix uteri</i>, εὔτεκνος, fecunda,
D.&nbsp;Heins. Sic <i>felix arbor</i> est frugifera, et <i>infelix</i>
<span class = "pagenum notes">252</span>
sterilis, ut, monente Drak. apud Liv. V,&nbsp;24, et Apul. Apolog.
p.&nbsp;288, ed. Elm. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_465">V,&nbsp;465</a>, et Heyne ad Virg. Ge.
I,&nbsp;154, 345; II, 81.
&mdash;<i>Barce</i>, Sychæi nutrix ap. Virg. Æn. IV, 632, h.l.
<i>Sidonia</i>, Carthaginiensis, uxor <i>Ledæi</i>, Spartani,
<i>Xanthippi</i>. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_434">II, 434</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_303">VI, 303 sq.</a>, <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_680">680 sq.</a></p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_358" id = "not4_358" href = "#line4_358">358.</a> <i>Res
Graiæ</i>, h.e. a Spartanis gestæ, duce Xanthippo, Pœnorum socio, qui
Regulum vivum cepit.
&mdash;<i>Amyclæ</i>, Xanthippi patria.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_361" id = "line4_361"> </a>
Marte probare genus, factisque Lacona parentem</p>
<p><a name = "line4_362" id = "line4_362"> </a>
Ardebant; gelidosque dehinc invisere montes</p>
<p><a name = "line4_363" id = "line4_363"> </a>
<a href = "#var4_363">Taygeta</a>, et tandem bellis innare subactis</p>
<p><a name = "line4_364" id = "line4_364"> </a>
<a href = "#var4_364">Eurotan</a> patrium, ritusque videre Lycurgi.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_362" id = "not4_362" href = "#line4_362">362.</a>
Cupiebant, finito bello in patriam suam redire: quod his vss. et
v.&nbsp;365, variis modis exprimitur.
&mdash;<a name = "not4_363" id = "not4_363" href =
"#line4_363">363.</a>&nbsp;<i>Taygetus</i> mons, a&nbsp;mari per totam
Laconicam procurrens, notusque propter Orgia Bacchi et venationes. Ad
ejus radices sita est Sparta, quam adluit Eurotas amnis, nobilitatus
certaminibus et exercitat ad eum habitis. Cf. <a class = "crossref" href
= "bookVI.html#not6_311">ad VI, 311 sq.</a>; Cic. Tusc. V,&nbsp;34;
Propr. III, <span class = "smallcaps">xiv</span>, 15 sq., et Meurs.
Miscell. Lacon. II,&nbsp;9.
&mdash;<i>Taygetus</i> sc. mons, Ταΰγετος Straboni et aliis τὸ Ταΰγετον
ὄρος dicitur, unde <i>Taygeta</i> sc. juga, τὰ Ταΰγετα ὄρη; vid. Burm.
ad Val. Fl. II, 359, et Intp. ad Virg. Ge. I,&nbsp;103. Sic τὰ Δίνδυμα,
Παγγαῖα, Ῥίπαια, Κεραύνια, Κύβελα, <i>Dindyma</i>, <i>Pangæa</i>,
<i>Rhipæa</i>, <i>Ceraunia</i>, <i>Mænala</i>, <i>Gargara</i>,
<i>Ismara</i>, etc.
&mdash;<i>bellis subactis</i>, forte confectis, finitis, fere ut
<i>exercere</i> et <i>fatigare diem</i>, etc., de quo vid. Heyne ad
Virg. Æn. VIII, 94, et XI, 808. Proprie homines dicuntur <i>subacti
atque durati bellis</i>, v.c. Liv. XLII, 52, metaphora a farina et luto,
vel a terra, quæ crebro aratur et colitur, petita, quæ ad ingenium
quoque, usu sæpe exercitatum et excultum, transfertur.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">365</span>
<p><a name = "line4_365" id = "line4_365"> </a>
Sed <a href = "#var4_365">Spartam penetrare</a> Deus, fratresque
negarunt</p>
<p><a name = "line4_366" id = "line4_366"> </a>
Ausonii, totidem numero; quos miserat altis</p>
<span class = "pagenum">253</span>
<p><a name = "line4_367" id = "line4_367"> </a>
Egeriæ genitos inmitis Aricia lucis,</p>
<p><a name = "line4_368" id = "line4_368"> </a>
Ætatis mentisque pares: at non dabat ultra</p>
<p><a name = "line4_369" id = "line4_369"> </a>
<a href = "#var4_369">Clotho</a> dura lacus, aramque videre Dianæ.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_365" id = "not4_365" href = "#line4_365">365.</a>
<i>fratres Ausonii</i>, alii tergemini ex Romanis.
&mdash;Versus <a name = "not4_367" id = "not4_367" href =
"#line4_367">367 et 369</a>, cum nomine <i>Virbii</i>, <a class =
"crossref" href = "#line4_380">v.&nbsp;380</a>, desumti e loco classico
de <i>Aricia</i> Virg. Æn. VII, 762 sq., ubi vid. Heyne in notis et Exc.
VIII; conf. etiam Heins. ad Ovid. Met. XIV,
<span class = "pagenum notes">253</span>
331.
&mdash;<a href = "#line4_367">367.</a>&nbsp;<i>Aricia</i>, nunc est
<i>Nemi</i>, vicus a nemore Dianæ sic dictus; in quo nemore erat fons
<i>Egeriæ</i>; Liv. I,&nbsp;21, Ovid. Met. XV, 487 sq., 547&nbsp;sq.
&mdash;<i>inmitis</i> ob cultum Scythicæ, vel Tauricæ Dianæ, cui homines
mactabantur. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_362">VIII, 362</a>; et Ovidius ex Ponto
III,&nbsp;2, 71.
&mdash;<a name = "not4_369" id = "not4_369" href =
"#line4_369">369.</a>&nbsp;<i>lacus</i> Triviæ ante Aricinum nemus et
lucum Dianæ, τὸ Ἀρτεμίσιον, vid. Heyne ad Virg. Æn. VII, 516, Strab. V,
p.&nbsp;165 et 239 (366, ed. Alm.), VV. DD. ad Horat. A. P. 16; Ovid.
Fast. III, 263 sq.; Suet. Jul. 46; Plin. XXXV,&nbsp;7; Casaub. ad Pers.
Sat. VI, p.&nbsp;501; Salmas. Exerc. Plin. p.&nbsp;48.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">370</span>
<p><a name = "line4_370" id = "line4_370"> </a>
Namque ut in adversos, inpacti turbine pugnæ,</p>
<p><a name = "line4_371" id = "line4_371"> </a>
Eumachus et Critias, et lætus nomine patris</p>
<p><a name = "line4_372" id = "line4_372"> </a>
Xanthippus, junxere gradus; ceu bella leones</p>
<p><a name = "line4_373" id = "line4_373"> </a>
Inter se furibunda movent, et murmure anhelo</p>
<p><a name = "line4_374" id = "line4_374"> </a>
Squalentes campos et longa mapalia complent:</p>
<span class = "linenum">375</span>
<p><a name = "line4_375" id = "line4_375"> </a>
Omnis in occultas rupes atque avia pernix</p>
<p><a name = "line4_376" id = "line4_376"> </a>
Maurus saxa fugit, conjuxque Libyssa <a href =
"#var4_376">profus</a>o,</p>
<p><a name = "line4_377" id = "line4_377"> </a>
Vagitum cohibens, suspendit ab ubere natos;</p>
<p><a name = "line4_378" id = "line4_378"> </a>
Illi dira fremunt; <a href = "#var4_378">perfractaque</a> in ore
cruento</p>
<p><a name = "line4_379" id = "line4_379"> </a>
Ossa sonant, pugnantque <a href = "#var4_379">fer</a>is sub dentibus
artus.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_370" id = "not4_370" href = "#line4_370">370.</a>
<i>inpacti</i>, inpulsi, acti, ut ap. Virg. Æn. V, 805; Tac. Hist. II,
41; III, 22; Lucan. VI, 406. Cf. Ind.
&mdash;<a name = "not4_372" id = "not4_372" href =
"#line4_372">372.</a>&nbsp;<i>junxere gradus</i> gradibus, congressi
sunt; cf. Ill. Harles. ad Val. Fl. I,&nbsp;198.
&mdash;<a href = "#line4_372">372&nbsp;sqq.</a>&nbsp;Eximia comparatio,
quam Silius, leonibus in taurorum locum substitutis, ni fallor, Virg.
Æn. XII, 715 sq., sublegit. Nam locum Homeri, quem Dausq. et Cell.
comparant, Iliad. π, 756 sqq., ubi leones, fame compulsi, de cerva
occisa pugnant, poeta expressit potius inf. <a class = "crossref" href =
"#line4_563">v.&nbsp;563 sq.</a> ubi nemo id observavit. Feras non nisi
in diversa genera sævire, contendunt Horat. Epod. VII, 11, 12 (ubi vid.
Bentl.); Juvenal. XV, 159 sq.; Plin. VII,&nbsp;1, et alii. Sed cf. VV.
DD. ad hh. ll. et Scaliger. Exercit. 240, adversus Cardanum p.&nbsp;737.
&mdash;<a name = "not4_374" id = "not4_374" href =
"#line4_374">374.</a>&nbsp;<i>Squalentes campos</i> vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_211">ad I,&nbsp;211</a>.
&mdash;<i>longa mapalia</i> ut <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_422">III, 422</a>.
&mdash;<a name = "not4_376" id = "not4_376" href =
"#line4_376">376.</a>&nbsp;<i>profuso ubere</i>, quod lacte manat et
abundat.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_378" id = "not4_378" href = "#line4_378">378.</a>
<i>dira fremunt</i>, ut δεινὸν pro δεινῶς, vide App. et <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_398">ad lib. I,&nbsp;398</a>; Clark.
not. ad Homerum Iliad. β, 269, et viros doctos ad Virgil. Æneid. lib.
IX, v.&nbsp;791.
&mdash;<a name = "not4_379" id = "not4_379" href =
"#line4_379">379.</a>&nbsp;<i>artus pugnant</i>, membra moventur
<span class = "pagenum notes">254</span>
ac resistunt.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">254</span>
<span class = "linenum">380</span>
<p><a name = "line4_380" id = "line4_380"> </a>
Haud secus Egeriæ pubes, hinc Virbius acer,</p>
<p><a name = "line4_381" id = "line4_381"> </a>
Hinc Capys, adsiliunt, paribusque Albanus in armis.</p>
<p><a name = "line4_382" id = "line4_382"> </a>
Subsidens paulum perfossa proruit alvo</p>
<p><a name = "line4_383" id = "line4_383"> </a>
Albanum Critias (ast illi cuncta repente</p>
<p><a name = "line4_384" id = "line4_384"> </a>
Inplerunt clipeum miserando viscera lapsu);</p>
<span class = "linenum">385</span>
<p><a name = "line4_385" id = "line4_385"> </a>
Eumachus inde Capyn: sed tota mole tenebat</p>
<p><a name = "line4_386" id = "line4_386"> </a>
Ceu fixum membris tegimen; tamen inprobus ensis</p>
<p><a name = "line4_387" id = "line4_387"> </a>
Adnexam parmæ decidit vulnere lævam,</p>
<p><a name = "line4_388" id = "line4_388"> </a>
Inque suo <a href = "#var4_388">pressa est</a> non reddens tegmina
nisu</p>
<p><a name = "line4_389" id = "line4_389"> </a>
Infelix manus, atque hæsit labentibus armis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_381" id = "not4_381" href = "#line4_381">381.</a>
<i>paribus in armis</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_132">ad II, 132</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_382" id = "not4_382" href = "#line4_382">382.</a>
<i>Subsidens</i>, ὑφιζάνων, <i>proruit</i>, prosternit.
&mdash;<a name = "not4_386" id = "not4_386" href =
"#line4_386">386.</a>&nbsp;<i>tegimen</i>, clipeum.
&mdash;<a name = "not4_387" id = "not4_387" href =
"#line4_387">387.</a>&nbsp;<i>lævam Adnexam parmæ</i>, loro, seu ansæ,
ὀχάνῳ, τελαμώνι, insertam. Nam veteres scutum ex sinistro humero
suspendebant, et dextra hostem adoriebantur; unde ἐπ᾽ ἀσπίδα et ἐπὶ
δόρυ, ad sinistram et dextram, se convertere dicebantur; cf.
V,&nbsp;319; Hom. Il. π, 106; Virg. Æn. II, 671; XI, 693; Ælian. V. H.
XI,&nbsp;9.
&mdash;<i>vulnere</i>, ictu, ut ap. Virg. Æ. V,&nbsp;433.
&mdash;<a name = "not4_388" id = "not4_388" href =
"#line4_388">388.</a>&nbsp;In ipso nisu, dum niteretur parmam reddere,
decisa est, Schmid. Imo h.l. sententia, luxuriose expressa, hæc est:
manus amputata in nisu, quo lorum clipei tenebat, firmiter huic adhæsit,
nec illud reddidit, non missum fecit.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">390</span>
<p><a name = "line4_390" id = "line4_390"> </a>
Ultima restabat fusis jam palma duobus</p>
<p><a name = "line4_391" id = "line4_391"> </a>
Virbius: huic trepidos <a href = "#var4_391">simulanti</a> ducere
gressus</p>
<p><a name = "line4_392" id = "line4_392"> </a>
Xanthippus gladio, rigida cadit Eumachus hasta,</p>
<p><a name = "line4_393" id = "line4_393"> </a>
Et <a href = "#var4_393">tandem</a> æquatæ geminato funere pugnæ.</p>
<p><a name = "line4_394" id = "line4_394"> </a>
Inde alterna viris transegit pectora mucro,</p>
<span class = "linenum">395</span>
<p><a name = "line4_395" id = "line4_395"> </a>
Inque vicem erepta posuerunt prælia vita.</p>
<p><a name = "line4_396" id = "line4_396"> </a>
Felices leti, pietas quos <a href = "#var4_396">addidit</a> umbris!</p>
<span class = "pagenum">255</span>
<p><a name = "line4_397" id = "line4_397"> </a>
Optabunt similes venientia secula fratres,</p>
<p><a name = "line4_398" id = "line4_398"> </a>
<a href = "#var4_398">Æternumque</a> decus memori celebrabitur ævo;</p>
<p><a name = "line4_399" id = "line4_399"> </a>
Si modo ferre diem, <a href = "#var4_399">serosqu</a>e videre
nepotes</p>
<span class = "linenum">400</span>
<p><a name = "line4_400" id = "line4_400"> </a>
Carmina nostra valent, nec famam invidit Apollo.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_390" id = "not4_390" href = "#line4_390">390.</a>
<i>fusis</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_113">ad II, 113</a>.
&mdash;<i>palma</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookXVI.html#line16_504">XVI, 504</a>, <a class = "crossref" href =
"bookXVI.html#line16_573">573</a>, et ap. Virg. Æn. V,&nbsp;339, vid.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_479">ad I,&nbsp;479</a>.
&mdash;<a name = "not4_391" id = "not4_391" href =
"#line4_391">391.</a>&nbsp;<i>huic</i>, hujus manu.
&mdash;<i>trepidos ducere gressus</i>, timide et lento gressu fugere, ne
tres victores simul inpetum facerent, ut <i>ducere lympham</i> pro lente
fluere sup. <a class = "crossref" href = "#line4_87">v.&nbsp;87</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_394" id = "not4_394" href = "#line4_394">394,</a>
<a name = "not4_395" id = "not4_395" href = "#line4_395">395.</a> Critias
et Virbius se invicem jugulant. Apud Liv. loc. l. unus Horatiorum,
Curiatiis cæsis, superior discedit.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_396" id = "not4_396" href = "#line4_396">396</a> <a name
= "not4_397" id = "not4_397" href = "#line4_396">sqq.</a>
Cf. Virg. Æn.
<span class = "pagenum notes">255</span>
IX, 446 sq., et sup. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_696">ad II, 696</a>. Sed h.l. vix est, quod ad mentem
miseratione adficiendam valeat.
&mdash;<i>pietas</i> in patriam.
&mdash;<a name = "not4_399" id = "not4_399" href =
"#line4_399">399,</a>&nbsp;<a name = "not4_400" id = "not4_400" href =
"#line4_400">400.</a> Silius et Maro modestius, quam Horat. Od. III,
ult. et Ovid. Met. XV, 871, de carminum suorum vita præsumsere, Drak.
&mdash;<i>ferre diem</i>, ut <i>ferre annos</i> dixit Ovid. ex Ponto IV,
<span class = "smallcaps">viii</span>, 51, et <i>ferre vetustatem</i>,
id. Trist. V,&nbsp;<span class = "smallcaps">ix</span>,&nbsp;8, de
scriptis, ut Cic. Amic. 19, de vino.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_401" id = "line4_401"> </a>
At consul toto palantes æquore turmas</p>
<p><a name = "line4_402" id = "line4_402"> </a>
Voce tenet, <a href = "#var4_402">dum</a> voce viget: «quo signa
refertis?</p>
<p><a name = "line4_403" id = "line4_403"> </a>
Quis vos, heu! vobis pavor abstulit? horrida primi</p>
<p><a name = "line4_404" id = "line4_404"> </a>
Si sors visa loci, pugnæque lacessere frontem;</p>
<span class = "linenum">405</span>
<p><a name = "line4_405" id = "line4_405"> </a>
Post me state, viri, et pulsa formidine tantum</p>
<p><a name = "line4_406" id = "line4_406"> </a>
<a href = "#var4_406">Adspicite! has dextras</a> capti genuere
parentes.</p>
<p><a name = "line4_407" id = "line4_407"> </a>
Quo fugitis? quæ spes victis? Alpesne petemus?</p>
<p><a name = "line4_408" id = "line4_408"> </a>
Ipsam turrigero portantem vertice muros</p>
<p><a name = "line4_409" id = "line4_409"> </a>
Credite <a href = "#var4_409">submissas</a> Romam nunc tendere
palmas.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_403" id = "not4_403" href = "#line4_403">403.</a>
<i>vos</i> ἐναργῶς pro, animum et virtutem vestram; cf. Claud. Cons.
Mall. Theod. 196; Stat. Th. II, 417, et Silv. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">ii</span>, 168; Sen. Thyest. 53, et 242, ubi vid. Gronov.
&mdash;<a name = "not4_404" id = "not4_404" href =
"#line4_404">404.</a>&nbsp;Si nimis timetis in prima acie pugnare. Cf.
Virg. Æn. V,&nbsp;429.
&mdash;<a name = "not4_406" id = "not4_406" href =
"#line4_406">406.</a>&nbsp;<i>Adspicite</i>, vid. <a class = "crossref
missing" href = "bookII.html#var2_231" title = "recte 231">ad II, 230,
in V.L.</a>
&mdash;<i>dextras</i>, viros.
&mdash;<i>capti</i> primo bello Punico. Detrahit hostibus, ut magis
impellat suos. Mars.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_408" id = "not4_408" href = "#line4_408">408.</a>
Imitat. Lucan. I,&nbsp;186 seq.
&mdash;<a name = "not4_409" id = "not4_409" href =
"#line4_409">409.</a>&nbsp;<i>submissas palmas</i>, vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_673">ad I,&nbsp;673</a>. Sed huic rei
ornata Romæ descriptio parum apta. Lucan. longe præstat, VII, 369.
<i>Ed.</i></p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">410</span>
<p><a name = "line4_410" id = "line4_410"> </a>
<a href = "#var4_410">Natorum</a> passim raptus, cædemque parentum,</p>
<span class = "pagenum">256</span>
<p><a name = "line4_411" id = "line4_411"> </a>
Vestalesque focos exstingui sanguine cerno.</p>
<p><a name = "line4_412" id = "line4_412"> </a>
Hoc arcete nefas!» Postquam inter talia crebro</p>
<p><a name = "line4_413" id = "line4_413"> </a>
Clamore obtusæ crassoque a pulvere fauces,</p>
<p><a name = "line4_414" id = "line4_414"> </a>
Hinc læva frenos, hinc dextra conripit arma,</p>
<span class = "linenum">415</span>
<p><a name = "line4_415" id = "line4_415"> </a>
Et latum objectat pectus, strictumque minatur</p>
<p><a name = "line4_416" id = "line4_416"> </a>
Nunc sibi, nunc trepidis, ni restent, comminus ensem.</p>
</div>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">256</span>
<a name = "not4_410" id = "not4_410" href = "#line4_410">410, 411.</a>
Romæ jam captæ imago ante oculos mihi obversatur. In copia et ornatu
totius orationis summa vis et brevitas, ad animum percellendum
aptissima.
&mdash;<a name = "not4_411" id = "not4_411" href =
"#line4_411">411.</a>&nbsp;<i>sanguine</i>, cæde sacerdotum. Cf. simil.
loc. Ovid. Met. XV, 778. Graviter vero et præclare, ad augendam rei
atrocitatem, Vestalium potius, quam aliarum virginum, mentio fit.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_417" id = "not4_417" href = "#line4_417">417.</a>
Legentium sensus splendido commento et conversione ad Scipionem
Africanum inclinatur, cujus primum virtutis documentum poeta præclare
exornavit, ut Q. Fabii inf. VII, 710 sqq.; cf. Liv. XXI, 46.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_417" id = "line4_417"> </a>
Quas acies alto genitor dum spectat Olympo,</p>
<p><a name = "line4_418" id = "line4_418"> </a>
Consulis egregii movere pericula mentem.</p>
<p><a name = "line4_419" id = "line4_419"> </a>
Gradivum vocat, et patrio sic ore profatur:</p>
<span class = "linenum">420</span>
<p><a name = "line4_420" id = "line4_420"> </a>
«Magnanimi me, nate, viri, ni bella capessis,</p>
<p><a name = "line4_421" id = "line4_421"> </a>
Haud dubie extremus terret labor: eripe pugnæ</p>
<p><a name = "line4_422" id = "line4_422"> </a>
Ardentem, <a href = "#var4_422">oblitumque</a> sui dulcedine cædum.</p>
<p><a name = "line4_423" id = "line4_423"> </a>
Siste ducem Libyæ: nam plus petit inprobus uno</p>
<p><a name = "line4_424" id = "line4_424"> </a>
Consulis exitio, tota quam strage cadentum.</p>
<span class = "linenum">425</span>
<p><a name = "line4_425" id = "line4_425"> </a>
Præterea (cernis) teneræ qui prælia dextræ</p>
<p><a name = "line4_426" id = "line4_426"> </a>
Jam credit puer, atque annos transcendere factis</p>
<p><a name = "line4_427" id = "line4_427"> </a>
Molitur, longumque putat pubescere bello;</p>
<p><a name = "line4_428" id = "line4_428"> </a>
Te duce primitias pugnæ, te magna magistro</p>
<span class = "pagenum">257</span>
<p><a name = "line4_429" id = "line4_429"> </a>
Audeat, et primum hoc vincat, servasse parentem.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_419" id = "not4_419" href = "#line4_419">419.</a>
<i>patrio ore</i>, quia Mars Jovis filius est, non, quod Dausq. putabat,
quia Jupiter vulgo creditus Scipionis Africani pater, ut hac oratione
filii honori consuleret; Drak.
&mdash;<a name = "not4_422" id = "not4_422" href =
"#line4_422">422.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æ. III, 629.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_423" id = "not4_423" href = "#line4_423">423.</a>
<i>Siste</i>, reprime conatus Hannibalis, ut <a class = "crossref" href
= "bookXII.html#line12_699">XII, 699</a>.
&mdash;<i>plus</i> commodi <i>petit</i>, consequi studet et sperat; vel
ad majora tendit et adspirat, si unum Scipionem occidere, quam si totum
exercitum delere conatur.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_426" id = "not4_426" href = "#line4_426">426.</a>
<i>annos transcendere factis</i>, ut ap. Stat. Silv. V,&nbsp;<span class
= "smallcaps">i</span>, 12 seq.; Cic. Phil. XIV, 10; Sen. Ben. III, 33;
Drak.
&mdash;<a name = "not4_428" id = "not4_428" href =
"#line4_428">428.</a>&nbsp;Imitat.
<span class = "pagenum notes">257</span>
Virg. Æn. VIII, 515 seq., ubi vid. Heyne.
&mdash;<a name = "not4_429" id = "not4_429" href =
"#line4_429">429.</a>&nbsp;<i>primum</i> (κατὰ) <i>hoc vincat</i>, hæc
prima sit ejus victoria. Singula prorsus divina, sententiarum
verborumque gravitate!</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">430</span>
<p class = "indent">
<a name = "line4_430" id = "line4_430"> </a>
Hæc rerum sator: at Mavors in prælia currus</p>
<p><a name = "line4_431" id = "line4_431"> </a>
Odrysia tellure vocat: tum fulminis atri</p>
<p><a name = "line4_432" id = "line4_432"> </a>
Spargentem flammas clipeum, galeamque Deorum</p>
<p><a name = "line4_433" id = "line4_433"> </a>
Haud <a href = "#var4_433">ulli</a> facilem, multoque labore
Cyclopum</p>
<p><a name = "line4_434" id = "line4_434"> </a>
Sudatum thoraca capit, quassatque per auras</p>
<span class = "linenum">435</span>
<p><a name = "line4_435" id = "line4_435"> </a>
Titanum bello satiatam sanguinis hastam,</p>
<p><a name = "line4_436" id = "line4_436"> </a>
Atque <a href = "#var4_436">inplet curru</a> campos: exercitus una</p>
<p><a name = "line4_437" id = "line4_437"> </a>
Irarum, Eumenidesque simul, letique cruenti</p>
<span class = "pagenum">258</span>
<p><a name = "line4_438" id = "line4_438"> </a>
Innumeræ facies, frenisque operata regendis</p>
<p><a name = "line4_439" id = "line4_439"> </a>
Quadrijugos atro stimulat Bellona flagello.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_430" id = "not4_430" href = "#line4_430">430.</a> Mars
non respondet, sed extemplo mandata exsequitur; vid. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#not2_543">ad II, 543</a>, et de <i>curru
Martis</i> <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_434">ad
I,&nbsp;434</a>.
&mdash;<a name = "not4_431" id = "not4_431" href =
"#line4_431">431.</a>&nbsp;<i>Odrysia tellus</i>, Thracia, Martis sedes
(vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_433">ad
I,&nbsp;433</a>), cujus potentiores olim populi post Edonas fuere Bessi
et Odrysæ.
&mdash;<i>fulminis atri</i>, terribilis, ut <i>atra formido</i>,
<i>tigris</i>, <i>acies</i>, <i>ira</i>, <i>vipera</i>, etc., ap.
Lucret. VI, 253; Virg. Ge. IV, 407, et Æn. VII, 525; Val. Fl. II, 205;
Hor. Od. III, <span class = "smallcaps">iv</span>, 17; cf. <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#not3_211">ad III, 211</a>, et <a class =
"crossref" href = "bookV.html#line5_165">V,&nbsp;165</a>.
&mdash;<a name = "not4_432" id = "not4_432" href =
"#line4_432">432&nbsp;sq.</a> De armis et insignibus Martis in numis,
vid. Spanh. ad Callim. in Del. v.&nbsp;64 et 136.
&mdash;<a name = "not4_433" id = "not4_433" href =
"#line4_433">433.</a>&nbsp;<i>Haud facilem</i>, non facile gestandum,
propter pondus. Præclare ad vim et robur Martis declarandum.
<i>Facilis</i>, ut <i>habilis</i> v.c. ensis VIII, 374: εὐμεταχείριστος,
qui facile regi, tractari, fingi potest, ut <i>coma</i> <a class =
"crossref" href = "bookVIII.html#line8_559">VIII, 559</a>, <i>cera</i>,
<i>lutum</i>, etc. De utraque voce, vid. Heyne ad Tibull. I,&nbsp;<span
class = "smallcaps">i</span>, 40; <span class =
"smallcaps">ix</span>,&nbsp;7, et ad Virg. Æn. I,&nbsp;318; IX, 365; XI,
555; XII, 431.
&mdash;<i>Cyclopibus</i> et Vulcano opera præclaræ artis, ἡφαιστότευκτα,
ea in primis, quibus Dii utuntur, tribui, nota res est.
&mdash;<a name = "not4_434" id = "not4_434" href =
"#line4_434">434.</a>&nbsp;<i>Sudatum</i>, multo sudore h.e. labore
confectum, elaboratum, Drak. citat III, 92, 531; Liv. V,&nbsp;5; Stat.
Th. V,&nbsp;189 (ubi vid. Barth.), et Jac. Gothofr. ad l. 7, Cod. Theod.
de lustr. collat.
&mdash;<i>quassat hastam</i>, cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_434">ad I,&nbsp;434</a>.
&mdash;<a name = "not4_435" id = "not4_435" href =
"#line4_435">435.</a>&nbsp;<i>Titanes</i>, h.l. ut passim confusi
videntur cum Gigantibus, in quorum pugna cum Diis præcipuæ Martis fuere
partes; vid. Claud. Gigant. v.&nbsp;75&nbsp;sq.
&mdash;<i>satiatam sanguinis</i>, sanguine; vid. <a class = "crossref"
href = "bookV.html#not5_274">ad V,&nbsp;274</a>.
&mdash;<a name = "not4_436" id = "not4_436" href =
"#line4_436">436.</a>&nbsp;<i>implet campos curru</i>, h.e. strepitu
currus, ut mox <a class = "crossref" href =
"#line4_444">v.&nbsp;444</a>. Nam βρισάρματος Ἄρης κεκληγὼς ἐπόρουσεν ut
utar verbis Hesiodi Scut. H. 441, vel Homeri μέγα δ᾽ ἔβραχε φήγινος ἄξων
Βριθοσύνῃ· δεινὸν γὰρ ἄγεν θεὸν, Iliad. Ε, 838.
&mdash;Silius duo Maronis loca ante oculos habuit, Æn. VIII, 700 sq., et
XII, 331 sqq.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_437" id = "not4_437" href =
"#line4_437" title = "numerus deest">437.</a>&nbsp;<i>Furor</i>,
<i>Ira</i>, ac <i>Pavor</i>, ap. Stat. Th. III, 424, et <i>Bellona</i>,
<i>Pavor</i> atque <i>Formido</i>, ap. Claud. in Rufin. I,&nbsp;344 sq.
Martis sunt comites et aurigæ.
<span class = "pagenum notes">258</span>
Cf. <a class = "crossref" href = "#not4_324">ad v.&nbsp;324</a>. et
<i>Bellona</i> Hom. Iliad. Ε, 333, al. et inf. <a class = "crossref"
href = "bookV.html#line5_220">V,&nbsp;220&nbsp;sq.</a>
&mdash;<a name = "not4_438" id = "not4_438" href =
"#line4_438">438.</a>&nbsp;<i>operata</i>, vid. <a class = "crossref"
href = "bookII.html#not2_674">ad II, 674</a>.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_439" id = "not4_439" href =
"#line4_439" title = "numerus deest">439.</a>&nbsp;<i>atro flagello</i>,
sanguineo, quale ei tribuit Virg. Æn. VIII, 703 (ubi vid. Cerda), et
Lucan. VII, 568; cf. Broukh. ad Tibull. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">vi</span>, 46; Heins. ad Ovid. Ibin, v.&nbsp;159, et Burm.
ad Val. Fl. VIII, 20. Hastam ei pro stimulo dat Statius, Thebaid. lib.
VII, vers. 73.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">440</span>
<p><a name = "line4_440" id = "line4_440"> </a>
Fertur ab <a href = "#var4_440">inmenso</a> tempestas horrida cælo,</p>
<p><a name = "line4_441" id = "line4_441"> </a>
Nigrantesque globos et turbida nubila torquens</p>
<p><a name = "line4_442" id = "line4_442"> </a>
Involvit terras: quatitur Saturnia sedes</p>
<p><a name = "line4_443" id = "line4_443"> </a>
Ingressu tremefacta Dei, ripasque relinquit,</p>
<p><a name = "line4_444" id = "line4_444"> </a>
Audito curru, fontique relabitur amnis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_440" id = "not4_440" href = "#line4_440">440</a> <a name
= "not4_441" id = "not4_441" href = "#line4_440">sqq.</a>
Numinis adventum, seu ἐπιφάνειαν et descensum in terram tempestate
motuque inprimis terræ indicari, olim omnium fere populorum opinio fuit,
iisque tam familiaris, ut ne a vulgari quidem prosæ orationis usu
abhorreret, quod vel ex Act. Apost. XVI, 25, intelligitur; cf. Virg. Æn.
III, 90 sq.; VI, 255 sq.; Apollon. II, 681; Sophocl. Œd. Col.
v.&nbsp;95; Callim. H. in Apoll. 2 et 7, ubi vid. Spanh. Petron. c. 124,
ubi vid. Intpp. Eodem spectant permulta sacrorum poetarum loca et
imagines, quæ vulgo male ubivis a descensu Dei in montem Sinam et
augusta illa latæ legis scena Exod. XIX, arcessuntur, unde et totam hanc
ideam a gentilibus petitam esse, parum probabilis est conjectura; Drak.
Ceterum Martis <i>currum</i> non minus fere exornavit poeta, quam
Miltonus currum tonantem, a&nbsp;Deo post rem ab angelis male gestam
filio suo concessum, qui eo vectus summum repente hostibus terrorem
incutit eorumque agmen prosternit. Forte et Martem h.l. κεραυνοβόλον
finxit, ut Virg. Æn. I,&nbsp;42, Minervam.
&mdash;<a name = "not4_442" id = "not4_442" href =
"#line4_442">442...&nbsp;444.</a>&nbsp;Summa δεινοτης et majestas in his
vss. ut in toto loco a <a class = "crossref" href =
"#line4_430">v.&nbsp;430</a>. Cf. magnifica loca Hom. Iliad. α, 530; θ,
199, 443; ξ, 285, inpr. ν, 18 sq. Hesiod. Scut. H. 437 sq. et Theog. 841
sq., inf. VII, 458 sq.; IX, 300; Virg. Æn. XII, 334; Miltonus: <i>under
his burning wheels The stedfast Empyrean shook throughout, All but the
throne itself of God</i>, etc.
&mdash;<a name = "not4_443" id = "not4_443" href =
"#line4_443">443,</a>&nbsp;<a name = "not4_444" id = "not4_444" href =
"#line4_444">444.</a> Præclare terror etiam <i>amni</i> (<i>Ticino</i>)
tribuitur, isque strepitum currus <i>audire</i> fingitur; vid. <a class
= "crossref" href = "bookI.html#not1_49">ad I,&nbsp;49</a>; <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#line3_463">III, 463</a>; et cf. Virg.
Æn. XI, 405.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">445</span>
<p class = "indent">
<a name = "line4_445" id = "line4_445"> </a>
Ductorem Ausonium telis Garamantica pubes</p>
<p><a name = "line4_446" id = "line4_446"> </a>
Cinxerat, et Tyrio regi nova dona parabat,</p>
<p><a name = "line4_447" id = "line4_447"> </a>
Armorum spolium, et rorantia consulis ora.</p>
<span class = "pagenum">259</span>
<p><a name = "line4_448" id = "line4_448"> </a>
Stabat Fortunæ non cedere certus, et acri</p>
<p><a name = "line4_449" id = "line4_449"> </a>
Mole retorquebat crudescens cædibus hastas.</p>
<span class = "linenum">450</span>
<p><a name = "line4_450" id = "line4_450"> </a>
Jamque suo, jamque hostili perfusa cruore</p>
<p><a name = "line4_451" id = "line4_451"> </a>
Membra madent: cecidere jubæ, gyroque per orbem</p>
<p><a name = "line4_452" id = "line4_452"> </a>
Artato, Garamas jaculis propioribus instat,</p>
<p><a name = "line4_453" id = "line4_453"> </a>
Et librat sæva <a href = "#var4_453">trajectum</a> cuspide ferrum.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_445" id = "not4_445" href = "#line4_445">445.</a>
Scipionem cinxerant Pœni.
&mdash;<a name = "not4_447" id = "not4_447" href =
"#line4_447">447.</a>&nbsp;<i>rorantia</i> sanguine, roris instar
guttatim destillante, ut ap. Virg. Æn. VIII, 645, et XI,&nbsp;8; et
<span class = "pagenum notes">259</span>
inf. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_181">VII, 181</a>,
<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_324">324</a>; <a class
= "crossref" href = "bookX.html#line10_263">X,&nbsp;263</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_448" id = "not4_448" href = "#line4_448">448.</a>
<i>acri mole</i>, vi, vel multitudine, vel etiam magnitudine, vid. Ind.
et Gronov. Obss. I,&nbsp;21.
&mdash;<a name = "not4_449" id = "not4_449" href =
"#line4_449">449.</a>&nbsp;<i>crudescens</i>, crudior, h. crudelior,
sævior factus, exacerbatus, ut <a class = "crossref" href =
"bookXI.html#line11_89">XI, 89</a>, et contra <i>molliri</i>, vel
<i>mitescere</i>. Cf. Virg. Æn. VII, 788; XI, 833, et vid. sup. <a class
= "crossref" href = "bookI.html#not1_405">ad I,&nbsp;405</a> et <a class
= "crossref" href = "bookI.html#not1_432">432</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_451" id = "not4_451" href = "#line4_451">451.</a>
<i>cecidere jubæ</i>, crista galeæ, vel galea ipsa capite delapsa, aut
ab hoste dejecta est; Lenz, qui tamen id h.l. languere existimat, et
ingeniose conj. <i>cecinere</i> tubæ, ut Numidæ signo dato Scipionem
undique jaculis petierint.
&mdash;<i>gyroque per orbem Artato</i>, vid. Heyne ad Tibull. IV, <span
class = "smallcaps">i</span>, 94.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_454" id = "line4_454"> </a>
Hic puer ut patrio defixum corpore telum</p>
<span class = "linenum">455</span>
<p><a name = "line4_455" id = "line4_455"> </a>
Conspexit, maduere genæ, subitoque trementem</p>
<p><a name = "line4_456" id = "line4_456"> </a>
Conripuit pallor, gemitumque ad sidera rupit.</p>
<p><a name = "line4_457" id = "line4_457"> </a>
Bis conatus erat præcurrere fata parentis,</p>
<p><a name = "line4_458" id = "line4_458"> </a>
Conversa in semet dextra: bis transtulit iras</p>
<p><a name = "line4_459" id = "line4_459"> </a>
In Pœnos Mavors: fertur per tela, per hostes</p>
<span class = "linenum">460</span>
<p><a name = "line4_460" id = "line4_460"> </a>
Intrepidus puer, et Gradivum passibus æquat.</p>
<p><a name = "line4_461" id = "line4_461"> </a>
Continuo cessere globi, latusque repente</p>
<p><a name = "line4_462" id = "line4_462"> </a>
Adparet campo limes: metit agmina tectus</p>
<p><a name = "line4_463" id = "line4_463"> </a>
Cælesti clipeo, et <a href = "#var4_464">sternit super arma
jacentum</a></p>
<p><a name = "line4_464" id = "line4_464"> </a>
Corporaque auctorem teli, multasque paternos</p>
<span class = "pagenum">260</span>
<span class = "linenum">465</span>
<p><a name = "line4_465" id = "line4_465"> </a>
Ante oculos animas, optata piacula, mactat.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_454" id = "not4_454" href = "#line4_454">454</a> <a name
= "not4_455" id = "not4_455" href = "#line4_454">seq.</a>
Similis locus Maronis de Lausi in Mezentium patrem pietate, Æn.
X,&nbsp;789 sq. Conf. etiam Æn. lib. X,&nbsp;680, 686. Ipsa historia
satis nota vel ex Liv. lib. XXI, 46; Flor. II,&nbsp;6; Senec. de Ben.
III, 33; et Polyb. X,&nbsp;3, pag. 804, edition. Gronovii, ubi decimo
septimo ætatis anno Scipio Africanus patrem servasse dicitur. Nam
<i>puer</i> <a class = "crossref" href = "#line4_130">vers. 130</a> et
460; est juvenis; vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_608">ad III, 608</a>.
&mdash;<a name = "not4_456" id = "not4_456" href =
"#line4_456">456.</a>&nbsp;<i>gemitum rupit</i> vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_95">ad I,&nbsp;95</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_457" id = "not4_457" href = "#line4_457">457.</a>
<i>Bis... bis</i>, ut ap. Virg. Æn. VI, 32. Alias <i>ter... ter</i> ut
<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_156">VIII, 156</a>;
Æn. IV, 690; Τρὶς μὲν ἐπειρήθη, τρὶς δ᾽ ἔσχετο Apollon. III, 654.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_461" id = "not4_461" href = "#line4_461">461.</a>
<i>Latus limes</i> sumtus e Virg; Æn. IX, 323, et X,&nbsp;513; ubi vid.
Heyne. Conf. inf. <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#line9_379">IX, 379</a>, <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#line9_610">610</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookV.html#not5_269">ad V,&nbsp;269</a>.
&mdash;<a name = "not4_462" id = "not4_462" href =
"#line4_462">462.</a>&nbsp;<i>metit</i> ut <a class = "crossref" href =
"#line4_213">v.&nbsp;213</a>.
&mdash;<a name = "not4_463" id = "not4_463" href =
"#line4_463">463.</a>&nbsp;<i>Cælesti</i>, Martis.
&mdash;<a name = "not4_464" id = "not4_464" href =
"#line4_464">464.</a>&nbsp;<i>auctorem teli</i>, qui
<span class = "pagenum notes">260</span>
patrem vulneraverat; <i>piacula</i>, in ultionem patris vulnerati.
Ern.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_466" id = "line4_466"> </a>
Tunc, rapta propere duris ex ossibus hasta,</p>
<p><a name = "line4_467" id = "line4_467"> </a>
<a href = "#var4_467">Innixum</a> cervice ferens humeroque parentem,</p>
<p><a name = "line4_468" id = "line4_468"> </a>
Emicat: adtonitæ tanta ad spectacula turmæ</p>
<p><a name = "line4_469" id = "line4_469"> </a>
Tela tenent; ceditque loco Libys asper, et omnis</p>
<span class = "linenum">470</span>
<p><a name = "line4_470" id = "line4_470"> </a>
Late cedit Iber: pietasque insignis et ætas</p>
<p><a name = "line4_471" id = "line4_471"> </a>
Belligeris fecit miranda silentia campis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_466" id = "not4_466" href = "#line4_466">466.</a> Nemo
facile erit, cujus animus dulcedine hujus loci non tangatur, eaque
pietate percutiatur, qua h.l. et hostes percussos videmus. Poetæ autem
animo et oculis obversabatur Lausus ap. Virg. Æn. X,&nbsp;800, et Æneas
Æn. II, 721 sq. quem similiter a Græcis, pietate ejus obstupefactis,
incolumem esse dimissum memorant, a Drak. laudati, Auctor de Orig. Gent.
Rom. c. 9, et poeta in Anthol. Gr. I,&nbsp;87, Epigr. 2; Cf. IX, 432;
Lycocophr. 1264 seq. et Sophocl. ap. Dionys. Hal. I,&nbsp;48.
&mdash;<a name = "not4_467" id = "not4_467" href =
"#line4_467">467.</a>&nbsp;<i>Emicat</i>, ex acie profugit. Conf.
<a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_238">ad II, 238</a>.
&mdash;<a name = "not4_471" id = "not4_471" href =
"#line4_471">471.</a>&nbsp;<i>Belligeris campis</i>, passive, in quibus
bellum geritur.
&mdash;<a name = "not4_472" id = "not4_472" href =
"#line4_472">472.</a>&nbsp;seq. Ingeniose usus est loco Virg. Æn. IX,
638 sq. ubi Apollo minus opportune, quam h.l. Mars, juvenem laudat et
adhortatur.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_472" id = "line4_472"> </a>
Tum celso e curru Mavors, «Carthaginis arces</p>
<p><a name = "line4_473" id = "line4_473"> </a>
Exscindes, inquit, Tyriosque ad fœdera coges.</p>
<p><a name = "line4_474" id = "line4_474"> </a>
Nulla tamen <a href = "#var4_474">longo</a> tanta exorietur in ævo</p>
<span class = "linenum">475</span>
<p><a name = "line4_475" id = "line4_475"> </a>
Lux tibi, care puer: macte, o! macte indole sacra,</p>
<p><a name = "line4_476" id = "line4_476"> </a>
Vera Jovis proles; et adhuc majora supersunt:</p>
<span class = "pagenum">261</span>
<p><a name = "line4_477" id = "line4_477"> </a>
Sed nequeunt meliora dari.» Tum nubila Mavors</p>
<p><a name = "line4_478" id = "line4_478"> </a>
Ætheraque, emenso terras jam sole, capessit,</p>
<p><a name = "line4_479" id = "line4_479"> </a>
Et fessas acies castris clausere tenebræ.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_474" id = "not4_474" href = "#line4_474">474.</a>
<i>tanta lux</i>, tam felix dies, qui tantæ tibi laudi esse possit, quam
hic, quo patrem servasti.
&mdash;<i>longo in ævo</i>; non constat, quonam ætatis anno mortuus sit
Scipio Afric. v. Liv. XXXVIII, 56, et XXXIX, 52; anno LVI putabat
Vellei. II,&nbsp;4.
&mdash;<a name = "not4_475" id = "not4_475" href =
"#line4_475">475.</a>&nbsp;<i>macte</i>, vid. Heyne ad Virg. Æ. IX, 641,
et Burm. ad Val. Fl. VI, 547. Repetitio vocis adfectui egregie convenit.
&mdash;<i>indole sacra, Vera Jovis proles</i>; nam Scipio Afric. ex
Jove, in anguem mutato, et Pomponia natus vulgo credebatur; quam divinæ
originis famam, quum tantus vir esset, consequebatur, et ipse, Alexandri
exemplo, augebat. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookXV.html#line15_187">XV, 187</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_148">VII, 148</a>; et inpr. <a class = "crossref"
href = "bookXIII.html#line13_615">XIII, 615 sq.</a> <a class =
"crossref" href = "bookXIII.html#line13_642">642 sq.</a> Liv. XXVI, 19;
Gell. VII,&nbsp;1; Plut. vit. Scip. et Plin. VII,&nbsp;9; XXVI, 43.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_476" id = "not4_476" href = "#line4_476">476.</a>
<i>majora</i>, virtutis documenta; <i>meliora dari nequeunt</i>,
insignius generosæ indolis pietatisque exemplum
<span class = "pagenum notes">261</span>
a te edi, vel ejus declarandæ optatior occasio et facultas tibi dari non
potest.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">480</span>
<p class = "indent">
<a name = "line4_480" id = "line4_480"> </a>
Condebat noctem devexo Cynthia <a href = "#var4_480">curru</a>,</p>
<p><a name = "line4_481" id = "line4_481"> </a>
Fraternis adflata rotis, et ab æquore Eoo</p>
<p><a name = "line4_482" id = "line4_482"> </a>
Surgebant roseæ media inter cærula flammæ.</p>
<p><a name = "line4_483" id = "line4_483"> </a>
At consul tristis, campos Pœnisque secundam</p>
<p><a name = "line4_484" id = "line4_484"> </a>
<a href = "#var4_484">Planitiem metuens</a>, Trebiam collesque
petebat.</p>
<span class = "linenum">485</span>
<p><a name = "line4_485" id = "line4_485"> </a>
Jamque dies <a href = "#var4_485">rapti</a> cursu <a href =
"#var4_485">navoqu</a>e labore,</p>
<p><a name = "line4_486" id = "line4_486"> </a>
Et medio abruptus fluitabat in amne solutis</p>
<p><a name = "line4_487" id = "line4_487"> </a>
Pons vinclis, qui Dardanium <a href = "#var4_487">transvexerat</a>
agmen,</p>
<p><a name = "line4_488" id = "line4_488"> </a>
Eridani rapidas aderat quum Pœnus ad undas.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_480" id = "not4_480" href = "#line4_480">480.</a>
<i>Condebat noctem</i>, finiebat, <i>Cynthia</i> h.e. Luna, <i>curru
devexo</i>, cursu declivi, nocte jam exacta.
&mdash;<a name = "not4_481" id = "not4_481" href =
"#line4_481">481.</a>&nbsp;<i>adflata rotis</i>, equis, et <i>roseæ
flammæ</i> vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_578">ad
I,&nbsp;578</a>.
&mdash;<i>Fraternis</i> conf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_175">VIII, 175</a>; Virg. Ge. I,&nbsp;396.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_483" id = "not4_483" href = "#line4_483">483.</a>
<i>campos... metuens</i>, quia Pœnus equitatu melior erat, Drak. Conf.
Liv. XXI, 47, pr. et 48; Polyb. III, 66, pr. et 67, extr.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_485" id = "not4_485" href = "#line4_485">485.</a> A
Scipione «castra ab Ticino mota, festinatumque ad Padum est, ut ratibus,
quibus junxerat flumen, nondum resolutis, copias trajiceret... Hannibal
transire non potuit pontem, ut extrema resoluta erant, tota rate in
secundam aquam labente», Liv. et Polyb. ll. cc.
&mdash;<i>dies rapti</i>, quibus raptim iter fecerant. Conf. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_569">ad I,&nbsp;569</a>.
&mdash;<a name = "not4_488" id = "not4_488" href =
"#line4_488">488.</a>&nbsp;<i>Eridani rapidas undas</i> Conf. Virg. Ge.
I,&nbsp;481 sq.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_489" id = "line4_489"> </a>
Dumque vada et molles aditus, per devia flexo</p>
<span class = "linenum">490</span>
<p><a name = "line4_490" id = "line4_490"> </a>
Circuitu petit, et stagni languentia quærit,</p>
<p><a name = "line4_491" id = "line4_491"> </a>
Interdum rapta vicinis saltibus alno</p>
<p><a name = "line4_492" id = "line4_492"> </a>
Flumineam texit, qua transvehat agmina, classem.</p>
<span class = "pagenum">262</span>
<p><a name = "line4_493" id = "line4_493"> </a>
Ecce aderat, Trebiæque simul vicina tenebat</p>
<p><a name = "line4_494" id = "line4_494"> </a>
Trinacrio adcitus per cærula longa Peloro,</p>
<span class = "linenum">495</span>
<p><a name = "line4_495" id = "line4_495"> </a>
<a href = "#var4_495">Gracchorum</a> proles, consul: gens inclita
magno</p>
<p><a name = "line4_496" id = "line4_496"> </a>
Atque animosa viro, multusque in imagine claris</p>
<p><a name = "line4_497" id = "line4_497"> </a>
Præfulgebat avus titulis bellique domique.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_489" id = "not4_489" href = "#line4_489">489.</a>
<i>aditus molles</i>, vada, transitus faciles, ut <i>clemens clivus</i>
<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_274">I,&nbsp;274</a>;
Drak. qui laudat Ovid. Fast. III, 13; Claud. in Rufin. II, 102, et in
Apono v.&nbsp;12. Conf. Burm. ad. Val. Fl. VI, 239.
&mdash;<a name = "not4_490" id = "not4_490" href =
"#line4_490">490.</a>&nbsp;<i>Circuitu</i> vid. Liv. l.c.
&mdash;<a name = "not4_491" id = "not4_491" href =
"#line4_491">491.</a>&nbsp;<i>Interdum</i>,
<span class = "pagenum notes">262</span>
interim, interea, ut contra hæc pro <i>interdum</i> ponuntur; Drak. ad
VI, 30, et VII, 395.
&mdash;<a name = "not4_493" id = "not4_493" href =
"#line4_493">493&nbsp;seq.</a>
Cf. Liv. XXI, 51, et Polyb. III, 68.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_494" id = "not4_494" href = "#line4_494">494.</a>
<i>Peloro</i> pro tota Sicilia, cujus res composuerat: nam proprie a
Lilybæo promontorio Ariminum venerat, si Livio et Polyb. fides habenda.
&mdash;<a name = "not4_495" id = "not4_495" href =
"#line4_495">495.</a>&nbsp;<i>Gracchus</i> cognomen Semproniorum,
<i>inclitæ gentis</i>, ex qua orti quatuor Consules, b. Punico II clari,
Ti. Sempronii Longi, pater, A.U. 536 (de quo h.l. agitur), et filius,
A.U. 559; P.&nbsp;Sempr. Tuditanus A.U., 549, et Ti. Sempr. Gracchus
A.U. 538; cujus pronepotes fuere fratres nobilissimi, Caius et Tiberius
Gracchi, qui propter leges nimium populares perierunt.
&mdash;<a name = "not4_496" id = "not4_496" href =
"#line4_496">496.</a>&nbsp;<i>multus avus</i>, multi majores.
&mdash;<a name = "not4_497" id = "not4_497" href =
"#line4_497">497.</a>&nbsp;<i>titulis</i> magistratuum, triumphorum,
rerumque gestarum, quibus imagines ornabantur.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_498" id = "line4_498"> </a>
Nec Pœni, positis trans amnem in gramine castris,</p>
<p><a name = "line4_499" id = "line4_499"> </a>
Deerant: namque animos stimulabant prospera rerum,</p>
<span class = "linenum">500</span>
<p><a name = "line4_500" id = "line4_500"> </a>
Increpitansque super ductor: «Quis tertius Urbi</p>
<p><a name = "line4_501" id = "line4_501"> </a>
Jam superest consul? quænam altera restat in armis</p>
<p><a name = "line4_502" id = "line4_502"> </a>
Sicania? en omnes Latiæ, Daunique nepotum</p>
<p><a name = "line4_503" id = "line4_503"> </a>
Convenere manus: feriant nunc fœdera mecum</p>
<p><a name = "line4_504" id = "line4_504"> </a>
Ductores Italum, ac leges et pacta reposcant,</p>
<span class = "linenum">505</span>
<p><a name = "line4_505" id = "line4_505"> </a>
At tu, donata tela inter Martia luce,</p>
<p><a name = "line4_506" id = "line4_506"> </a>
Infelix animæ, sic, sic vivasque, tuoque</p>
<p><a name = "line4_507" id = "line4_507"> </a>
Des iterum hanc laudem nato: nec fine sub ævi</p>
<p><a name = "line4_508" id = "line4_508"> </a>
Obpetere in bello detur, quum fata vocabunt.</p>
<span class = "pagenum">263</span>
<p><a name = "line4_509" id = "line4_509"> </a>
Pugnantem cecidisse meum est.» Hæc personat ardens:</p>
<span class = "linenum">510</span>
<p><a name = "line4_510" id = "line4_510"> </a>
Inde levi jaculo, Massylumque inpiger alis</p>
<p><a name = "line4_511" id = "line4_511"> </a>
Castra sub ipsa datis irritat, et <a href = "#var4_511">elicit</a>
hostem.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_499" id = "not4_499" href = "#line4_499">499.</a>
<i>prospera rerum</i>, ut <i>subita</i>, vel <i>fortuita belli</i> et
similia. Conf. Heins. ad Claud. b. Gild. v.&nbsp;103.
&mdash;<a name = "not4_500" id = "not4_500" href =
"#line4_500">500.</a>&nbsp;<i>Quis tertius Urbi</i>, etc. bene comparant
Liv. XXI, 53, et 57, etsi neutro loco Hannibal loquitur.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_501" id = "not4_501" href = "#line4_501">501.</a>
<i>quænam altera Sicania</i>, unde Consul cum exercitu revocari possit?
&mdash;<a name = "not4_502" id = "not4_502" href =
"#line4_502">502.</a>&nbsp;<i>Dauni nepotum</i>, Romanorum; vid.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_291">ad I,&nbsp;291</a>.
&mdash;<a name = "not4_505" id = "not4_505" href =
"#line4_505">505.</a>&nbsp;Acerba orationis conversio ad Scipionem.
&mdash;<a name = "not4_506" id = "not4_506" href =
"#line4_506">506.</a>&nbsp;<i>Infelix animæ</i>, qui vitam tuam filii,
non tuæ virtuti debes.
&mdash;<i>sic, sic</i> δεινῶς, ut <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#line9_25">IX, 25</a>; et <a class = "crossref" href =
"bookXVI.html#line16_125">XVI, 125</a>.
&mdash;<a name = "not4_508" id = "not4_508" href =
"#line4_508">508.</a>&nbsp;<i>Obpetere</i> ut ap. Virg. Æ. I,&nbsp;96;
ubi v. Heyne.
<span class = "pagenum notes">263</span>
&mdash;<i>in bello</i>, quod virum fortem decet. Conf. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#not2_705">ad II, 705</a>.
&mdash;<i>fata vocabunt</i> te, h.e. tibi moriendum est, ut <i>vocat lux
ultima victos</i> ap. Virg. Æn. II, 668. Cf. inf. <a class = "crossref"
href = "bookX.html#line10_523">X,&nbsp;523</a>. Sic <i>bella</i>,
<i>ira</i>, <i>præda vocant</i>, monente Drak. ad X,&nbsp;112; in quibus
tamen loquendi modis verbo <i>vocare</i> invitandi potius notio inest,
ut in his, <i>venti</i> et <i>fluctus vocant vela</i>, καιρὸς καλεῖ
πλοῦν, Sophocl. Philoct. 472.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_510" id = "not4_510" href = "#line4_510">510.</a> Conf.
Liv. XXI, 54, et Polyb. III, 71, extr. Poeta omittit pugnam equestrem,
in qua Sempronius superior fuerat, et hinc ferocior factus. Liv. XXI,
52, 53; Polyb. III, 69, 70.
&mdash;<i>Massylum</i>; vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_101">ad I,&nbsp;101</a>.
&mdash;<a name = "not4_511" id = "not4_511" href =
"#line4_511">511.</a>&nbsp;<i>Castra</i> Romana.
&mdash;<i>datis</i>, missis.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_512" id = "line4_512"> </a>
Nec Latius vallo miles debere salutem</p>
<p><a name = "line4_513" id = "line4_513"> </a>
Fas putat, aut clausas pulsari cuspide portas.</p>
<p><a name = "line4_514" id = "line4_514"> </a>
Erumpunt, <a href = "#var4_514">cunctisque</a> prior volat aggere
aperto</p>
<span class = "linenum">515</span>
<p><a name = "line4_515" id = "line4_515"> </a>
Degener haud <a href = "#var4_515">Gracchis</a> consul: quatit aura
comantes</p>
<p><a name = "line4_516" id = "line4_516"> </a>
<a href = "#var4_516">Cassidis Auruncæ</a> cristas, humeroque
refulget</p>
<p><a name = "line4_517" id = "line4_517"> </a>
Sanguinei patrium saguli decus: agmina magno</p>
<p><a name = "line4_518" id = "line4_518"> </a>
Respectans clamore vocat, quaque obvia densos</p>
<p><a name = "line4_519" id = "line4_519"> </a>
Artat turba globos, rumpens iter æquore fertur.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_512" id = "not4_512" href = "#line4_512">512</a> <a name
= "not4_513" id = "not4_513" href = "#line4_512">sqq.</a>
Cf. omnino Liv. XXI, 53 et 55.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_515" id = "not4_515" href = "#line4_515">515.</a>
<i>comantes cristæ</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookXVI.html#line16_167">XVI, 167</a>.
&mdash;<i>galea comans</i>, κόρυς, seu κυνέη ἵππουρις, ἱπποκόμος,
ἱπποχαίτης, ἱπποδάσεια.
&mdash;<a name = "not4_517" id = "not4_517" href =
"#line4_517">517.</a>&nbsp;<i>sagulum Sanguineum</i>, paludamentum
purpureum, vestis imperatoria, <i>insigne velamen</i> <a class =
"crossref" href = "#line4_536">v.&nbsp;536</a>; <i>fulgens</i> <a class
= "crossref" href = "bookXVII.html#line17_529">XVII, 529</a>;
<i>rubens</i> <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_420">IX,
420</a>; ubi tamen sagum, vestem militarem, intelligit Drak. et cum
Gronov. ad Liv. XLI, 10; contra Lips. Mil. Rom. II, 12; et Abraham. ad
Cic. Or. in Pis. p.&nbsp;780; contendit, lictores, magistratuum ad bella
proficiscentium comites, non in paludamentis, sed in sagis fuisse. Enim
vero <i>paludatos lictores</i> Liv. XLV, 39, et <i>milites</i> Sidon.
Ep. V,&nbsp;7, dixit: Αὐτοῦ δ᾽ ἠγοῦνται τοῦ στρατηγοῦ ῥαβδοῦχοι
φοινικοῦς χιτῶνας ἐνδεδυκότες, Appian. de reb. Pun. c. 66; Conf. Liv.
I,&nbsp;26 (ubi paludamenti Curiatiorum mentio fit); Plin. IX, 36; Varr.
L. L. VI,&nbsp;3
&mdash;<a name = "not4_519" id = "not4_519" href =
"#line4_519">519.</a>&nbsp;<i>rumpens iter</i> vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_54">ad I,&nbsp;54</a>.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">520</span>
<p><a name = "line4_520" id = "line4_520"> </a>
Ut torrens celsi præceps e vertice Pindi</p>
<span class = "pagenum">264</span>
<p><a name = "line4_521" id = "line4_521"> </a>
Cum sonitu ruit in campos, magnoque fragore</p>
<p><a name = "line4_522" id = "line4_522"> </a>
Avulsum <a href = "#var4_522">montis</a> volvit latus; obvia passim</p>
<p><a name = "line4_523" id = "line4_523"> </a>
Armenta, inmanesque feræ, silvæque trahuntur;</p>
<p><a name = "line4_524" id = "line4_524"> </a>
Spumea saxosis clamat convallibus unda.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_520" id = "not4_520" href = "#line4_520">520.</a>
Comparatio passim obvia,
<span class = "pagenum notes">264</span>
Conf. <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_184">XII, 184
sq.</a> <a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_122">XVII,
122 seq</a>. Hom. Iliad. ε, 87 seq. λ, 491 seq. Virg. Æn. X,&nbsp;603;
XII, 523 sq. et quoad ornatum Æ. II, 305 sq. Ovid. 496 sq. Fast. II, 219
sq. Alia exempla, a&nbsp;Dausq. et Drak. prolata, p.m. Virg. Æn. XII,
684; Hom. Iliad. ν, 137, al. cum h.l. minus congruunt.
&mdash;<i>torrens</i>, χείμαῤῥος, χαράδρα.
&mdash;<a name = "not4_524" id = "not4_524" href =
"#line4_524">524.</a>&nbsp;<i>unda clamat</i>, βοᾷ, v. <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#not3_471">ad III, 471</a>.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">525</span>
<p class = "indent">
<a name = "line4_525" id = "line4_525"> </a>
Non, mihi Mæoniæ redeat si gloria linguæ,</p>
<p><a name = "line4_526" id = "line4_526"> </a>
Centenasque pater det Phœbus <a href = "#var4_526">fundere</a>
voces,</p>
<p><a name = "line4_527" id = "line4_527"> </a>
Tot cædes proferre queam, quot dextera magni</p>
<p><a name = "line4_528" id = "line4_528"> </a>
Consulis, aut contra Tyriæ furor edidit iræ.</p>
<p><a name = "line4_529" id = "line4_529"> </a>
Murranum ductor Libyæ, ductorque Phalantum</p>
<span class = "linenum">530</span>
<p><a name = "line4_530" id = "line4_530"> </a>
Ausonius, gnaros belli, veteresque laborum,</p>
<p><a name = "line4_531" id = "line4_531"> </a>
Alter in alterius fuderunt comminus ore.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_525" id = "not4_525" href = "#line4_525">525</a> <a name
= "not4_526" id = "not4_526" href = "#line4_525">sqq.</a>
Poetæ, rem memorabilem relaturi, plura sibi ora pluresque linguas optare
solent. Conf. <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_340">IX,
340 sq.</a> Silio præivit Virg. Ge. II, 43, et Æn. VI, 625 sq. XII, 500
sq. ut huic Hom. Iliad. β, 488 sq. quibus locis Drak. addit Ovid. Trist.
I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iv</span>, 53 sq. Val. Fl. V,&nbsp;218
sq. VI, 36 sq. Claud. de laud. Stil. 185, et Cons. Hon. VI, 436, et
Cons. Olybr. et Prob. v.&nbsp;55 sq. ubi vid. Barth. De ipsa pugna cf.
Liv. XXI, 55, 56, et Polyb. III, 71, 74; vide etiam <i>Guischard Mém.
mil.</i> tom. I, ch. 6.
&mdash;<i>Mæonius</i>, seu <i>Mæonides</i> dicitur Homerus a Mæone
patre, vel potius a patria Colophone, seu Smyrna, oppidis Mæoniæ h.e.
Lydiæ, quæ olim Ioniam quoque, vel certe partem ejus complectebatur.
&mdash;<a name = "not4_528" id = "not4_528" href =
"#line4_528">528.</a>&nbsp;<i>Tyriæ furor iræ</i>, h.e. iratus Hannibal.
Cf. <a class = "crossref" href = "#not4_601">ad v.&nbsp;601</a>, et
<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_71">I,&nbsp;71</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_530" id = "not4_530" href = "#line4_530">530.</a>
<i>laborum veteres</i>, peritos, diu in iis versatos, qui longa
experientia usuque labores belli et perficere et tolerare didicerant.
Sic <i>vetus operis ac laboris, v. scientiæ cærimoniarumque, vetus
regnandi</i> ap. Tac. Ann. I,&nbsp;20, extr. (ubi vid. Lips. et Ern.);
VI, 12, et 44. Cf. inf. <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_616"><ins class = "correction" title = "‘IV’ legitur">VI</ins>, 616</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXI.html#line11_26">XI, 26</a>; <a class = "crossref missing" href =
"bookXVII.html#line17_292" title = "recte 292">XVII, 297</a>, et
<a class = "crossref" href = "bookVI.html#var6_254">ad <ins class =
"correction" title = "‘IV’ legitur">VI</ins>, 254, in V.L.</a>
&mdash;<a name = "not4_531" id = "not4_531" href =
"#line4_531">531.</a>&nbsp;<i>fuderunt</i> vid. <a class = "crossref"
href = "bookII.html#not2_113">ad II, 113</a>.
&mdash;<i>in ore</i>, conspectu, ἐν ὄψει.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_532" id = "line4_532"> </a>
<a href = "#var4_532">Monte procelloso</a> Murranum miserat Anxur,</p>
<span class = "pagenum">265</span>
<p><a name = "line4_533" id = "line4_533"> </a>
Tritonis <a href = "#var4_533">niveo</a> te sacra, Phalante,
profundo.</p>
<p><a name = "line4_534" id = "line4_534"> </a>
Ut primum insigni fulsit velamine consul,</p>
<span class = "linenum">535</span>
<p><a name = "line4_535" id = "line4_535"> </a>
Quanquam orbus partem visus, unoque <a href =
"#var4_535">Cupencus</a></p>
<p><a name = "line4_536" id = "line4_536"> </a>
Lumine subficiens bellis, citat <a href = "#var4_536">inprobus</a>
hastam,</p>
<p><a name = "line4_537" id = "line4_537"> </a>
Et summæ <a href = "#var4_537">figit</a> tremebundam margine parmæ.</p>
<p><a name = "line4_538" id = "line4_538"> </a>
Cui consul, namque ira coquit: «Pone, inprobe, quidquid</p>
<p><a name = "line4_539" id = "line4_539"> </a>
Restat in ore <a href = "#var4_539">fero</a>, et truncata fronte
relucet.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_532" id = "not4_532" href = "#line4_532">532.</a>
<i>Anxur</i> Volscum nomen urbis Latii ad mare, quæ postea Græcis ac
Romanis <i>Tarracinæ</i>, seu <i>Tarracina</i> et, ut nunc,
<i>Terracina</i>
<span class = "pagenum notes">265</span>
dicebatur; (Plin. III,&nbsp;5; Liv. IV, 59) quæque hodie quidem ad
radices montis, sed olim in ipso ejus vertice sita erat, in quo etiamnum
reliquiæ ædium et murorum reperiuntur. Hinc <i>monte procelloso</i>
dixit poeta. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_390">VIII, 390</a>; Hor. Sat. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">v</span>, 26; Lucan. III, 81; Stat. Silv. I,&nbsp;<span
class = "smallcaps">iii</span>, 86; Cluver. Ital. ant. pag. 1009; Heyne
ad Virg. Æ. VII, 799.
&mdash;<a name = "not4_533" id = "not4_533" href =
"#line4_533">533.</a>&nbsp;<i>Tritonis</i>, palus Libyæ, <i>sacra</i>
Palladi, (vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_322">ad
III, 322</a>.) vel ut κρήνης ἱερὸν ῥόον ap. Apollon. I,&nbsp;1208;
Theocr. VIII, 33, et alia passim obvia. Vid. <a class = "crossref" href
= "bookIII.html#not3_501">ad III, 501</a>.</p>
<p class = "notes"><a name = "not4_534" id = "not4_534" href =
"#line4_534">534.</a> <i>insigni velamine</i> cf. <a class = "crossref"
href = "#not4_517">ad v.&nbsp;517</a>.
&mdash;<a name = "not4_535" id = "not4_535" href =
"#line4_535">535.</a>&nbsp;<i>orbus partem visus</i>, μονόφθαλμος.
&mdash;<a name = "not4_536" id = "not4_536" href =
"#line4_536">536.</a>&nbsp;<i>citat</i>, vibrat, movet, concitat, ut
<i>gladium</i> <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_592">IX,
592</a>; <i>arma</i> ap. Stat. Th. VIII, 144.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_538" id = "not4_538" href = "#line4_538">538.</a> <i>ira
coquit</i> vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_327">ad
II, 327</a>.
&mdash;<i>inprobus</i>, audax, ut ap. Virg. Æn. XI, 512.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_539" id = "not4_539" href = "#line4_539">539.</a>
Observa variationem ejusdem sententiæ.
&mdash;<i>quidquid Restat</i>, etc. h.e. alterum oculum.
&mdash;<i>truncata</i>, vel <i>trunca frons</i> <a class = "crossref"
href = "bookIX.html#line9_400">IX, 400</a>, in qua aliquid deest.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">540</span>
<p><a name = "line4_540" id = "line4_540"> </a>
Sic ait, intorquens <a href = "#var4_540">directo</a> turbine robur,</p>
<p><a name = "line4_541" id = "line4_541"> </a>
Et dirum tota tramittit cuspide lumen.</p>
<p><a name = "line4_542" id = "line4_542"> </a>
Nec <a href = "#var4_542">levior dextra</a> generatus Hamilcare
sævit:</p>
<p><a name = "line4_543" id = "line4_543"> </a>
<a href = "#var4_543">Huic</a> cadit infelix niveis Varenus in
armis;</p>
<span class = "pagenum">266</span>
<p><a name = "line4_544" id = "line4_544"> </a>
<a href = "#var4_544">Mevanas</a> Varenus, arat cui divitis uber</p>
<span class = "linenum">545</span>
<p><a name = "line4_545" id = "line4_545"> </a>
Campi Fulginia, et patulis Clitumnus in arvis</p>
<p><a name = "line4_546" id = "line4_546"> </a>
Candentes gelido <a href = "#var4_546">perfundit</a> flumine tauros.</p>
<p><a name = "line4_547" id = "line4_547"> </a>
Sed tristes Superi, atque <a href = "#var4_547">ingrata</a> maxima
cura</p>
<p><a name = "line4_548" id = "line4_548"> </a>
Victima Tarpeio frustra nutrita Tonanti.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_540" id = "not4_540" href = "#line4_540">540.</a>
<i>intorquens turbine</i> ut ap. Virg. Æn. XI, 284. Cf. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#not2_135">ad II, 135</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_543" id = "not4_543" href = "#line4_543">543.</a>
<i>niveis</i>, splendidis.
<span class = "pagenum notes">266</span>
&mdash;<a name = "not4_544" id = "not4_544" href =
"#line4_544">544.</a>&nbsp;<i>Mevania</i>, hodie <i>Bevagna</i>, Umbriæ
Cisapenninæ urbs, prope quam <i>Tiniæ</i> fl. qui nunc <i>Topino</i>
dicitur, miscetur <i>Clitumnus</i>, (<i>Timia</i>) cujus aqua pota olim
putabatur <i>candidos boves</i> facere, quorum in his locis magna copia
erat, quique in <i>victimarum</i> inprimis usum alebantur. Conf.
<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_450">VIII, 450, 452</a>;
VV. DD. ad Virg. Ge. II, 146 sq. quem locum Silius ante oculos habuit,
Claud. Cons. Hon. VI, 506 seq. Prop. II, <span class =
"smallcaps">xix</span>, 25, 26, inpr. Plin. Ep. VIII,&nbsp;8; Cluver.
Ital. ant. II, 10, p.&nbsp;701; Oberlin. V.C. ad Vib. Sequestr.
p.&nbsp;101 sq. 211 sq. Keyssleri Itin. p.&nbsp;887, ed. pr. et de
Mevania inf. VI, 645 sq. Cluv. l.c. p.&nbsp;628.
&mdash;<a href = "#line4_544">544.</a>&nbsp;<i>divitis uber Campi</i> ut
tota Umbria, teste ejus alumno Prop. I,&nbsp;22, extr.
&mdash;<a name = "not4_545" id = "not4_545" href =
"#line4_545">545.</a>&nbsp;<i>patulis</i> ut <i>latis arvis campis</i>
<a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_645">VI, 645</a>.
&mdash;<i>Fulginia</i>, seu Fulginium, urbs vicina, ad Tiniam sita, hod.
<i>Foligno</i>, seu <i>Fuligno</i>. Conf. VIII, 460, et Cluver. l.c.
p.&nbsp;628.
&mdash;<a name = "not4_546" id = "not4_546" href =
"#line4_546">546.</a>&nbsp;<i>perfundit flumine</i> ut <a class =
"crossref" href = "bookVIII.html#line8_450">VIII, 450</a>, ex Virg. Ge.
II, 147
&mdash;<i>gelido</i>, nam <i>rigor aquæ certaverit nivibus</i>; <i>nec
color cedit</i>, teste Plin. l.c.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_547" id = "not4_547" href = "#line4_547">547.</a>
<i>tristes</i>, adversi, vel duri; vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_147">ad I,&nbsp;147</a>.
&mdash;<i>maxima Victima</i>, taurus, ut ap. Virg. Ge. II, 146; ubi
<i>gregibus</i> obponitur.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_549" id = "line4_549"> </a>
Instat Iber levis, et levior discurrere Maurus.</p>
<span class = "linenum">550</span>
<p><a name = "line4_550" id = "line4_550"> </a>
Hinc pila, hinc Libycæ certant subtexere cornus</p>
<span class = "pagenum">267</span>
<p><a name = "line4_551" id = "line4_551"> </a>
Densa nube polum; quantumque interjacet æqui</p>
<p><a name = "line4_552" id = "line4_552"> </a>
Ad ripas campi, tantum vibrantia condunt</p>
<p><a name = "line4_553" id = "line4_553"> </a>
Tela, nec artatis locus est in morte cadendi.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_550" id = "not4_550" href = "#line4_550">550.</a>
<i>pila</i> propria Romanorum tela, quæ vel majora, vel minora,
(utrumque autem legionarius ferebat) et vel rotunda, ut plane manum
inplerent, vel quadrata, ambitu quatuor digitorum, erant. Majoris pili
lignum æque ac ferrum, quod hamatum et crassitie digiti unius ac dimidii
esse solebat, tricubitale erat, ita tamen, ut dimidia ferri pars hastæ
infixa esset; vid. Heyne ad Virg. Æn. VII, 664; XII, 121; ad Tibull. IV,
<span class = "smallcaps">i</span>, 90; Veget. II, 15; Plut. vit. Marii
pag. 419, D; de forma Lips. Mil. Rom. III,&nbsp;4, et, qui eam ex numo
exhibuit, Guther. de vet. jure Pontif. III, 16, p.&nbsp;329. Cf. inf.
<a class = "crossref" href = "#line4_631">v.&nbsp;631 sq.</a> (ubi locus
class. Dionys. lib. V, a Dausq. laudatur) V,&nbsp;216; IX, 336.
&mdash;<i>cornus</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#not2_124">ad II, 124</a>. Ipsam vocem, si arborem
significet, et secundæ et quartæ declinationis esse, monet Drak. ad
X,&nbsp;132; coll.
<span class = "pagenum notes">267</span>
Stat. Th. VII, 647, et Ovid. Her. X,&nbsp;107.
&mdash;<i>subtexere nube polum</i> ut ap. Virg. Æn. III, 582; ubi vid.
Heyne. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_311">ad
I,&nbsp;311</a>.
&mdash;<a name = "not4_552" id = "not4_552" href =
"#line4_552">552.</a>&nbsp;<i>vibrantia</i> v. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_539">ad I,&nbsp;539</a>.
&mdash;<a name = "not4_553" id = "not4_553" href =
"#line4_553">553.</a>&nbsp;Comparant Lucan. II, 201 sq. et Stat. Th.
VIII, 422.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_554" id = "line4_554"> </a>
Allius, Argyripa Daunique profectus ab arvis</p>
<span class = "linenum">555</span>
<p><a name = "line4_555" id = "line4_555"> </a>
Venator, rudibus jaculis et Iapyge campum</p>
<p><a name = "line4_556" id = "line4_556"> </a>
Persultabat equo, mediosque invectus in hostes</p>
<p><a name = "line4_557" id = "line4_557"> </a>
Appula non vana torquebat spicula dextra.</p>
<p><a name = "line4_558" id = "line4_558"> </a>
Huic horret thorax Samnitis pellibus ursæ,</p>
<p><a name = "line4_559" id = "line4_559"> </a>
Et galea annosi vallatur dentibus apri.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_554" id = "not4_554" href = "#line4_554">554.</a>
<i>Argyripa</i>, Ἀργύριππα, seu Ἄργος ἵππιον, alias <i>Arpi</i>, urbs
Apuliæ, a Diomede condita. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookXIII.html#line13_30">XIII, 30</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXVII.html#line17_326">XVII, 326</a>, et Heyne in not. et Exc. I ad
Virg. Æn. XI, 246.
&mdash;<i>Dauni</i> vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_291">ad I,&nbsp;291</a>.
&mdash;<a name = "not4_555" id = "not4_555" href =
"#line4_555">555.</a>&nbsp;<i>Iapyge</i> conf. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_51">ad I,&nbsp;51</a>.
&mdash;<a name = "not4_556" id = "not4_556" href =
"#line4_556">556.</a>&nbsp;<i>Persultabat</i> ut ap. Virg. Ge. III, 117,
et Æn. XI, 600.
&mdash;<a name = "not4_557" id = "not4_557" href =
"#line4_557">557.</a>&nbsp;<i>non vana dextra</i>, certo ictu.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_558" id = "not4_558" href = "#line4_558">558.</a> Ad
Allium bene transtulit habitum venatorium Ornyti ap. Virg. Æn. XI, 677
sq. ubi vid. Heyne. Cf. et Æn. V,&nbsp;37; VII, 666 sq. Hom. Iliad. κ,
263 sq. et sup. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_156">ad
II, 156</a>.
&mdash;<i>horret</i> exquisite pro, est. Conf. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_423">ad I,&nbsp;423</a>.
&mdash;<i>Samnitis ursæ</i>, ut <i>Sabellicus sus</i> ap. Virg. Ge. III,
255.
&mdash;<a name = "not4_559" id = "not4_559" href =
"#line4_559">559.</a>&nbsp;<i>vallatur</i> ut ap. Sen. Herc. Œt. IV,
1935; Ovid. Her. IV, 159, et Fast. III, 449.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">560</span>
<p><a name = "line4_560" id = "line4_560"> </a>
Verum ubi turbantem, solo ceu lustra pererret</p>
<p><a name = "line4_561" id = "line4_561"> </a>
In nemore, aut agitet Gargano terga ferarum,</p>
<p><a name = "line4_562" id = "line4_562"> </a>
Hinc Mago, hinc sævus pariter videre Maharbal,</p>
<p><a name = "line4_563" id = "line4_563"> </a>
Ut, subigente fame, diversis rupibus ursi</p>
<p><a name = "line4_564" id = "line4_564"> </a>
Invadunt trepidum gemina inter prælia taurum,</p>
<span class = "linenum">565</span>
<p><a name = "line4_565" id = "line4_565"> </a>
Nec partem prædæ patitur furor: haud secus acer</p>
<p><a name = "line4_566" id = "line4_566"> </a>
Hinc atque hinc jaculo devolvitur Allius acto.</p>
<p><a name = "line4_567" id = "line4_567"> </a>
It stridens per utrumque latus Maurusia taxus:</p>
<span class = "pagenum">268</span>
<p><a name = "line4_568" id = "line4_568"> </a>
Obvia tum medio sonuerunt spicula corde,</p>
<p><a name = "line4_569" id = "line4_569"> </a>
Incertumque fuit, letum cui <a href = "#var4_569">cederet</a> hastæ.</p>
<span class = "linenum">570</span>
<p><a name = "line4_570" id = "line4_570"> </a>
<a href = "#var4_570">Et</a> jam, dispersis Romana per agmina
signis,</p>
<p><a name = "line4_571" id = "line4_571"> </a>
Palantes agit, ad ripas, miserabile! Pœnus</p>
<p><a name = "line4_572" id = "line4_572"> </a>
Inpellens trepidos, fluvioque inmergere certat.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_561" id = "not4_561" href = "#line4_561">561.</a>
<i>Garganus</i>, Apuliæ mons, silvis abundans, nunc <i>Monte di S.
Angelo</i>. Conf. Virg. Æn. XI, 247; Hor. Od. II, <span class =
"smallcaps">ix</span>,&nbsp;7.
&mdash;<i>terga</i>, corpora, ut ap. Virg. Æn. VII, 20, «in vultus ac
terga ferarum».
&mdash;<a name = "not4_562" id = "not4_562" href =
"#line4_562">562.</a>&nbsp;<i>Mago</i> in insidiis collocatus ap. Liv.
XXI, 54, 55; Polyb. III, 71.
&mdash;<a name = "not4_563" id = "not4_563" href =
"#line4_563">563</a>&nbsp;<a name = "not4_564" id = "not4_564" href =
"#line4_563">seq.</a>
Egregia comparatio, sed translata ex Hom. Iliad. π, 756 sq. nam in
Marone eam legere non memini.
&mdash;<a name = "not4_565" id = "not4_565" href =
"#line4_565">565.</a>&nbsp;<i>partem prædæ</i> h.e. eam partiri,
dividere.
&mdash;<a name = "not4_566" id = "not4_566" href =
"#line4_566">566.</a>&nbsp;<i>devolvitur</i> sc. ex equo.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_567" id = "not4_567" href = "#line4_567">567.</a>
<i>taxus</i> v. <a class = "crossref" href = "#not4_255">ad
v.&nbsp;255</a>.
&mdash;<i>Maurusia</i>, Afra. Cf. tamen <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_339">ad III, 339</a>.
&mdash;<i>stridens</i> ut ap. Virg. Æ. IX, 419, 632 (ubi vid. Heyne);
XI, 863.
<span class = "pagenum notes">268</span>
&mdash;<a name = "not4_568" id = "not4_568" href =
"#line4_568">568.</a>&nbsp;Comparant Lucan. III, 585, 589, qui nimis in
hac re lusit.
&mdash;<a name = "not4_569" id = "not4_569" href =
"#line4_569">569.</a>&nbsp;<i>letum cui</i>, etc. cuinam hastæ esset
<i>letum</i> h.e. honos quasi et gloria mortis inlatæ. Schmid. τὸ
<i>cederet</i> explicat traderet, permitteret.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_573" id = "line4_573"> </a>
Tum Trebia infausto nova prælia gurgite fessis</p>
<p><a name = "line4_574" id = "line4_574"> </a>
Inchoat, ac precibus Junonis suscitat undas.</p>
<span class = "linenum">575</span>
<p><a name = "line4_575" id = "line4_575"> </a>
Haurit subsidens fugientum corpora tellus,</p>
<p><a name = "line4_576" id = "line4_576"> </a>
Infidaque soli frustrata voragine sorbet;</p>
<p><a name = "line4_577" id = "line4_577"> </a>
Nec niti, lentoque datur convellere limo</p>
<p><a name = "line4_578" id = "line4_578"> </a>
Mersa pedum penitus vestigia: <a href = "#var4_578">lab</a>e tenaci</p>
<span class = "pagenum">269</span>
<p><a name = "line4_579" id = "line4_579"> </a>
Hærent devincti gressus, resolutaque ripa</p>
<span class = "linenum">580</span>
<p><a name = "line4_580" id = "line4_580"> </a>
Inplicat, aut cæca prosternit fraude paludis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_573" id = "not4_573" href = "#line4_573">573 seq.</a>
Hic, non sine aliqua jucunditate, exornavit verba Liv. XXI, 54, et 56,
qui memorat, aquam Trebiæ nocturno imbri pectoribus tenus auctam fuisse,
et, qui flumen petierint, aut inter cunctationem ingrediendi ab hostibus
obpressos, aut gurgitibus haustos periisse, quum orti solis calore,
liquescente nive, increvisset amnis, ut nec stare propter aquæ
altitudinem, nec nare ob arma possent: præterea imbrem nive mixtum et
intolerandam vim frigoris homines multos et jumenta absumsisse. Cf.
Polyb. III, 72, et Appian. b. Hannib. c. 6,&nbsp;7.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_574" id = "not4_574" href =
"#line4_574" title = "numerus deest">574.</a>&nbsp;In verbis <i>precibus
Junonis</i> poetam agnosce.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_575" id = "not4_575" href = "#line4_575">575.</a>
<i>tellus subsidens</i>, vestigiis cedens, mollis, propter <i>limum</i>
et liquefactam nivem: hinc et frustrabatur <i>infida voragine soli</i>.
Sic ap. Curt. VIII, 14, pr. «imber violentius quam alias fusus campos
lubricos fecerat, gravesque currus inluvie et voraginibus hærebant...
aliorum turbati equi in voragines lacunasque præcipitavere curricula,
etc.» Schmid. jungit verba, <i>tellus soli frustrata</i>, quæ frustra
credita est solum.
&mdash;<a name = "not4_577" id = "not4_577" href =
"#line4_577">577.</a>&nbsp;<i>convellere</i>, evellere, extrahere.
&mdash;<i>lento limo</i> id. qd. mox <i>tenaci labe; lento</i> Lefeb.
explicat γλίσχρῳ, viscoso, unde <i>lentor</i> de humoribus viscosis apud
medicos, et eodem forte sensu <i>tabo lento acrique</i> <a class =
"crossref" href = "bookII.html#line2_463">II, 463</a>.
&mdash;<a name = "not4_578" id = "not4_578" href =
"#line4_578">578.</a>&nbsp;<i>labe</i>, limo, vel quod facile
laberentur, vel potius, quod esset causa perniciei; Schmid.
&mdash;<a name = "not4_579" id = "not4_579" href =
"#line4_579">579.</a>&nbsp;
<span class = "pagenum notes">269</span>
<i>resoluta</i> imbri <i>ripa</i>, propr. nix in ripa. Sic mox <i>putri
cespite</i>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_581" id = "line4_581"> </a>
Jamque alius super atque alius per lubrica surgens,</p>
<p><a name = "line4_582" id = "line4_582"> </a>
Dum sibi quisque viam per <a href = "#var4_582">inextricabile</a>
litus</p>
<p><a name = "line4_583" id = "line4_583"> </a>
Præripit, et putri luctatur cespite, lapsi</p>
<p><a name = "line4_584" id = "line4_584"> </a>
Obcumbunt, seseque sua pressere ruina.</p>
<span class = "linenum">585</span>
<p><a name = "line4_585" id = "line4_585"> </a>
Ille, celer nandi, jam jamque adprendere tuta</p>
<p><a name = "line4_586" id = "line4_586"> </a>
Dum parat, et celso <a href = "#var4_586">connisus</a> corpore
prensat</p>
<p><a name = "line4_587" id = "line4_587"> </a>
Gramina summa manu, liquidisque emergit ab undis,</p>
<p><a name = "line4_588" id = "line4_588"> </a>
Contorta ripæ pendens adfigitur hasta.</p>
<p><a name = "line4_589" id = "line4_589"> </a>
Hic hostem, orbatus telo, complectitur ulnis,</p>
<span class = "linenum">590</span>
<p><a name = "line4_590" id = "line4_590"> </a>
<a href = "#var4_590">Luctantemque</a> vado permixta morte coercet.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_581" id = "not4_581" href = "#line4_581">581.</a>
<i>super atque</i>, ἐπὶ καὶ, et insuper.
&mdash;<a name = "not4_583" id = "not4_583" href =
"#line4_583">583.</a>&nbsp;<i>Præripit</i>, præoccupat.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_585" id = "not4_585" href = "#line4_585">585.</a> Conf.
Virg. Æn. VI, 358.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_590" id = "not4_590" href = "#line4_590">590.</a>
<i>Luctantem</i>, qui emergere conabatur.
&mdash;<i>permixta morte</i>, promiscua; simul cum eo moriens.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_591" id = "line4_591"> </a>
Mille simul leti facies. Ligus occidit arvis;</p>
<p><a name = "line4_592" id = "line4_592"> </a>
Sed projecta viri lymphis fluvialibus ora</p>
<p><a name = "line4_593" id = "line4_593"> </a>
Sanguineum hauserunt longis singultibus amnem.</p>
<p><a name = "line4_594" id = "line4_594"> </a>
Enabat tandem medio vix gurgite pulcher</p>
<span class = "linenum">595</span>
<p><a name = "line4_595" id = "line4_595"> </a>
<a href = "#var4_595">Irpinus</a>, sociumque manus clamore vocabat;</p>
<p><a name = "line4_596" id = "line4_596"> </a>
<a href = "#var4_596">Quum</a> rapidis inlatus aquis, et vulnere
multo</p>
<p><a name = "line4_597" id = "line4_597"> </a>
Inpulit asper equus, <a href = "#var4_597">fessumque</a> sub æquora
mersit.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_591" id = "not4_591" href = "#line4_591">591.</a>
<i>facies</i>, spectacula, vel genera, ut ap. Virg. Ge. I,&nbsp;506, et
<i>formæ</i> Æn. VI, 626; conf. Ind. et Drak. ad h.l. Burm. ad Val. Fl.
VI, 279.
&mdash;<a name = "not4_593" id = "not4_593" href =
"#line4_593">593.</a>&nbsp;<i>longis singultibus</i> ut ap. Virg. Ge.
III, 506, et Æn. IX, 505.
&mdash;<i>Sanguineum amnem</i>, aquam sanguine mixtam.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_595" id = "not4_595" href = "#line4_595">595.</a>
<i>socium</i>, sociorum, <i>manus vocabat</i>, non, quod Cell. putabat,
<i>clamore manus</i>, gestu et indicio manu facto, Drak.
&mdash;<a name = "not4_597" id = "not4_597" href =
"#line4_597">597.</a>&nbsp;<i>Inpulit</i>, ut mox <a class = "crossref"
href = "#line4_650">v.&nbsp;650</a>, et ap. Virg. Æn. XII, 380.
&mdash;<i>asper</i>, exasperatus, incensus.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">270</span>
<p class = "indent">
<a name = "line4_598" id = "line4_598"> </a>
Adcumulat clades subito conspecta per undas</p>
<p><a name = "line4_599" id = "line4_599"> </a>
Vis elephantorum turrito concita dorso.</p>
<span class = "linenum">600</span>
<p><a name = "line4_600" id = "line4_600"> </a>
Namque vadis præceps rapitur, ceu proruta cautes</p>
<p><a name = "line4_601" id = "line4_601"> </a>
Avulsi montis, Trebiamque insueta <a href = "#var4_601">timentem</a></p>
<p><a name = "line4_602" id = "line4_602"> </a>
Præ se pectore agit, spumantique incubat alveo.</p>
<p><a name = "line4_603" id = "line4_603"> </a>
Explorant adversa viros, perque aspera duro</p>
<p><a name = "line4_604" id = "line4_604"> </a>
Nititur ad laudem virtus interrita clivo.</p>
</div>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">270</span>
<a name = "not4_598" id = "not4_598" href = "#line4_598">598.</a> Conf.
Appian. b. Hannib. c. 7, et Liv. XXI, 55, 56, ubi tamen elephanti non in
fluvio pereunt, et aversi inprimis sub caudis fodiuntur.
&mdash;<a name = "not4_599" id = "not4_599" href =
"#line4_599">599.</a>&nbsp;<i>turrito dorso</i>, cf. <a class =
"crossref" href = "bookIX.html#line9_239">IX, 239&nbsp;sq.</a>
&mdash;<i>Vis elephantorum</i>, h.e. multitudo eorum, vel, ut abstractum
pro concr. positum sit, multi, sive robusti elephanti, ut <i>vis
canum</i> ap. Virg. Æn. IV, 132 (ubi vid. Heyne), βίη Ἑλένοιο, et
doctius βίη Ἡρακληείη, ἱερὸν μένος Ἀτρείδαο, Ἄρηος, μένος ὀξὺ θυμοῦ,
πυρὸς δεινὸν, et ἀνέμων, ἱερὴ ἴς Τηλεμάχοιο, ἴς ἀνέμοις, σθένος Ὠρίωνος
ap. Hom. Iliad. β, 658 (ubi vid. Kœppen et ad v.&nbsp;851); γ, 105; ξ,
182; λ, 268; ν, 758; ς, 264, 485; Odyss. β, 409; ε, 478; ν, 276, al.
Conf. App. et <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_71">ad
I,&nbsp;71</a>; <a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_338">VI,
338</a>; <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_523">VII,
523</a>; Jani ad Hor. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iii</span>,
36; III, <span class = "smallcaps">v</span>, 13; <span class =
"smallcaps">xxi</span>, 11, et id. in Arte poet. lat. p.&nbsp;475;
Weitz. ad Val. Fl. I,&nbsp;561. Vulgo putant, substantiva <i>vim</i>,
βίην, μένος et alia ejusmodi redundare, vel periphrasi cuidam servire.
Sed vid. Cl. Schelleri præcept. stili bene lat. T.&nbsp;I,
p.&nbsp;304.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_600" id = "not4_600" href = "#line4_600">600.</a> Cf.
Virg. Æn. XII, 684 sq. <i>insueta</i>, ut ap. Virg. Æn. VIII, 248 (vid.
<a class = "crossref" href = "#not4_378">ad v.&nbsp;378</a>), vel pro
insuetos, nunquam antea visos elephantos.
&mdash;<a name = "not4_601" id = "not4_601" href =
"#line4_601">601.</a>&nbsp;<i>timentem</i>, cf. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_48">ad I,&nbsp;48</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_603" id = "not4_603" href = "#line4_603">603.</a>
<i>Explorant adversa viros</i>, ut <i>secunda felices, adversa magnos
probant</i> dixit Plin. Paneg. c. 31, ubi vid. Intpp. et ad Plin. Ep.
IX, <span class = "smallcaps">xxvi</span>,&nbsp;4; Lucret. III, 55; Sen.
de Prov. 4, et. al. Cf. sup. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_573">ad III, 574</a>.
&mdash;<i>per aspera duro</i>, etc. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_578">II, 578</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_120">VI, 120</a>, et ipsa Virtutis verba <a class =
"crossref" href = "bookXV.html#line15_101">XV, 101 sqq.</a>, quæ ex
pulcherrimo loco Hes. Ἔργ. 289 sq., petita sunt. Add. Sen. de const.
Sapientis c. 1; Xenoph. Memorab. Socr. II, §. 20 sq.; Stat. Achill. II,
376, ubi vid. Barth.
&mdash;<a name = "not4_604" id = "not4_604" href =
"#line4_604">604.</a>&nbsp;<i>Nititur</i>, enititur, ut ap. Virg. Ge.
II, 428, et Æn. II, 443.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">605</span>
<p><a name = "line4_605" id = "line4_605"> </a>
Namque inhonoratam Fibrenus <a href = "#var4_605">perdere mortem</a></p>
<span class = "pagenum">271</span>
<p><a name = "line4_606" id = "line4_606"> </a>
Et <a href = "#var4_606">famæ nudam</a> inpatiens, «<a href =
"#var4_606">Spectabimur</a>, inquit,</p>
<p><a name = "line4_607" id = "line4_607"> </a>
Nec, Fortuna, meum condes sub gurgite letum.</p>
<p><a name = "line4_608" id = "line4_608"> </a>
Experiar, sitne in terris, domitare quod ensis</p>
<p><a name = "line4_609" id = "line4_609"> </a>
Non queat Ausonius, <a href = "#var4_609">Tyrrhenave permeet</a>
hasta.»</p>
<span class = "linenum">610</span>
<p><a name = "line4_610" id = "line4_610"> </a>
Tum jacit adsurgens, dextroque in lumine sistit</p>
<p><a name = "line4_611" id = "line4_611"> </a>
Spicula sæva feræ, telumque <a href = "#var4_611">in vulnere</a>
linquit.</p>
<p><a name = "line4_612" id = "line4_612"> </a>
Stridore horrisono penetrantem cuspidis ictum</p>
<p><a name = "line4_613" id = "line4_613"> </a>
Bellua prosequitur, laceramque cruore profuso</p>
<p><a name = "line4_614" id = "line4_614"> </a>
Adtollit frontem, ac lapso dat terga magistro.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_605" id = "not4_605" href = "#line4_605">605.</a>
<i>perdere mortem</i>, vid. <a class = "crossref" href = "#not4_137">ad
v.&nbsp;137</a>.
&mdash;<i>inhonoratam mortem</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_123">ad III, 123</a>.
&mdash;<a name = "not4_606" id = "not4_606" href =
"#line4_606">606.</a>&nbsp;<i>Spectabimur</i>, spectata erit virtus
nostra,
<span class = "pagenum notes">271</span>
vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_77">ad
I,&nbsp;77</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_574">III, 574</a>.
&mdash;<a name = "not4_607" id = "not4_607" href =
"#line4_607">607.</a>&nbsp;<i>meum condes sub gurgite letum</i>, non
perficies, ut obscuram et <i>inhonoratam mortem</i> in undis inveniam,
vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_123">ad III,
123</a>, et inf. <a class = "crossref" href = "#not4_671">ad
v.&nbsp;671</a>&nbsp;sq.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_610" id = "not4_610" href = "#line4_610">610.</a>
<i>adsurgens</i> in hastam, ut in ensem et ictum, ap. Virg. Æn.
V,&nbsp;443; X,&nbsp;797; XI, 284, ubi vid. Heyne. Sic ἐρείδειν,
ἐπερείδειν τὸ ἔγχος ap Hom. Iliad. γ, 358; ε, 856, al. cf. <a class =
"crossref" href = "#line4_208">v.&nbsp;208</a>; <a class = "crossref"
href = "bookI.html#line1_400">I,&nbsp;400</a>. Similiter quoque
<i>insurgere</i> et <i>incumbere remis</i> dixit Virg. Æn. III, 207,
560; V,&nbsp;15, 189: ἐπεῤῥώοντ’ ἐλάτῃσι Apollon. II, 663; ἐμβαλεῖν
κώπαισι Pind. Pyth. IV, 356.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_612" id = "not4_612" href = "#line4_612">612.</a> Junge
<i>prosequitur ictum stridore</i>, percussa horrendum clamorem edidit:
quem elephanti clamorem Florus quoque I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">xviii</span>, 12, <i>stridorem</i> dixit.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">615</span>
<p><a name = "line4_615" id = "line4_615"> </a>
Tum vero invadunt jaculis crebraque sagitta,</p>
<p><a name = "line4_616" id = "line4_616"> </a>
Ausi jam sperare necem, inmensosque per armos</p>
<p><a name = "line4_617" id = "line4_617"> </a>
Et laterum <a href = "#var4_617">extentus</a> venit atra cuspide
vulnus.</p>
<p><a name = "line4_618" id = "line4_618"> </a>
Stat multa in tergo et nigranti lancea dorso,</p>
<p><a name = "line4_619" id = "line4_619"> </a>
Ac silvam ingentem concusso corpore vibrat,</p>
<span class = "linenum">620</span>
<p><a name = "line4_620" id = "line4_620"> </a>
Donec, consumtis longo certamine telis,</p>
<p><a name = "line4_621" id = "line4_621"> </a>
Concidit, et clausit <a href = "#var4_621">magna vada pressa
ruina</a>.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_617" id = "not4_617" href = "#line4_617">617.</a>
<i>laterum extentus</i>, ut <i>laterum passus</i> (qs. pansus,
expansiones), et <i>tractus</i> ap. Stat. Silv. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">i</span>, 29, et Theb. IV, 173.
&mdash;poeta in mente habuit loca Virg. Æn. X,&nbsp;892; XI, 638 sq., et
<i>laterum extentus</i> sunt latera vasta, extenta, ut <i>obtentus
frondis</i> apud Virg. Æn. XI, 66, pro frondibus obtentis. Ern.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_618" id = "not4_618" href = "#line4_618">618.</a>
<i>nigranti dorso</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#var3_463">ad III, 463, in V.L.</a>
&mdash;<a name = "not4_619" id = "not4_619" href =
"#line4_619">619.</a>&nbsp;Drak. comparat Stat. Th. V,&nbsp;533. Sed
huic et nostro poetæ præivit Virg. Æn. X,&nbsp;887.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_621" id = "not4_621" href = "#line4_621">621.</a>
<i>vada</i>, Trebiam fl. vel ejus
<span class = "pagenum notes">272</span>
aquas (vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_52">ad
I,&nbsp;52</a>) et quidem h.l. earum cursum mole sua <i>clausit</i>,
præclusit, obstruxit, ut <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_708">VI, 708</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXI.html#line11_138">XI, 138</a>, et ap. Virg. Æn. XI, 298.
&mdash;<i>pressa</i>, ut <i>corporibus premitur Peuce</i> dixit Claud.
Cons. Hon. IV, 630.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">272</span>
<p class = "indent">
<a name = "line4_622" id = "line4_622"> </a>
Ecce per adversum, quanquam tardata morantur</p>
<p><a name = "line4_623" id = "line4_623"> </a>
Vulnere membra virum, subit inplacabilis amnem</p>
<p><a name = "line4_624" id = "line4_624"> </a>
Scipio, et innumeris infestat cædibus hostem.</p>
<span class = "linenum">625</span>
<p><a name = "line4_625" id = "line4_625"> </a>
Corporibus, clipeisque simul, galeisque cadentum</p>
<p><a name = "line4_626" id = "line4_626"> </a>
Contegitur Trebia, et vix cernere linquitur undas.</p>
<p><a name = "line4_627" id = "line4_627"> </a>
<a href = "#var4_627">Mazæus</a> jaculo, Gestar prosternitur ense;</p>
<p><a name = "line4_628" id = "line4_628"> </a>
<a href = "#var4_628">Tum Pelopeus avis Cyrenes incola Telgon</a>.</p>
<p><a name = "line4_629" id = "line4_629"> </a>
<a href = "#var4_629">Huic</a> torquet rapido conreptum e gurgite
pilum,</p>
<span class = "linenum">630</span>
<p><a name = "line4_630" id = "line4_630"> </a>
Et, quantum longo ferri tenuata rigore</p>
<p><a name = "line4_631" id = "line4_631"> </a>
Procedit cuspis, per hiantia transigit ora.</p>
<p><a name = "line4_632" id = "line4_632"> </a>
Pulsati ligno sonuere in vulnere dentes.</p>
<p><a name = "line4_633" id = "line4_633"> </a>
Nec <a href = "#var4_633">leto</a> quæsita quies: turgentia membra</p>
<p><a name = "line4_634" id = "line4_634"> </a>
Eridano Trebia, Eridanus dedit æquoris undis.</p>
<span class = "linenum">635</span>
<p><a name = "line4_635" id = "line4_635"> </a>
Tu quoque, <a href = "#var4_635">Thapse</a>, cadis, tumulo post fata
negato.</p>
<p><a name = "line4_636" id = "line4_636"> </a>
Quid domus Hesperidum, aut luci juvere Dearum,</p>
<p><a name = "line4_637" id = "line4_637"> </a>
<a href = "#var4_637">Fulvos</a> aurifera servantes arbore ramos?</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_622" id = "not4_622" href = "#line4_622">622.</a>
Scipionem huic prælio interfuisse negat Liv. XXI, 52, 53 et 57; sed
adfirmat Nepos Hannib. c. 4. quod jam alii monuere.
&mdash;<a name = "not4_623" id = "not4_623" href =
"#line4_623">623.</a>&nbsp;<i>Vulnere</i>, ad Ticinum accepto.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_628" id = "not4_628" href = "#line4_628">628.</a>
<i>Pelopeus avis</i>, h.e. propter majores, Cyrenarum conditores, vid.
<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_252">ad III,
252</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_629" id = "not4_629" href = "#line4_629">629</a> seq.
Cf. <a class = "crossref" href = "#not4_550">ad v.&nbsp;550</a>.
&mdash;<a name = "not4_630" id = "not4_630" href =
"#line4_630">630.</a>&nbsp;<i>ferri rigore</i>, pro ferro rigido, et hoc
simpl. pro ferro, ut ap. Virg. Ge. I,&nbsp;143.
&mdash;<a name = "not4_631" id = "not4_631" href =
"#line4_631">631.</a>&nbsp;<i>Procedit</i>, prominet.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_633" id = "not4_633" href = "#line4_633">633.</a> Cf.
V.L.
&mdash;<i>turgentia</i>, aqua absorpta.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_634" id = "not4_634" href =
"#line4_634" title = "numerus deest">634.</a>&nbsp;<i>æquoris</i>
Hadriatici.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_636" id = "not4_636" href = "#line4_636">636,</a>
<a name = "not4_637" id = "not4_637" href = "#line4_637">637.</a> Cf.
<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_283">III, 283 sq.</a> et
de tota orationis forma Virg. Æn. X,&nbsp;319 sq., ubi vid. Heyne.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_638" id = "line4_638"> </a>
<a href = "#var4_638">Intumuit</a> Trebia, et stagnis se sustulit
imis;</p>
<span class = "pagenum">273</span>
<p><a name = "line4_639" id = "line4_639"> </a>
Jamque ferox totum propellit gurgite fontem,</p>
<span class = "linenum">640</span>
<p><a name = "line4_640" id = "line4_640"> </a>
Atque omnes torquet vires: furit unda sonoris</p>
<p><a name = "line4_641" id = "line4_641"> </a>
Vorticibus, sequiturque novus cum murmure torrens.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_638" id = "not4_638" href = "#line4_638">638.</a>
Manifeste h.l., quod jam alii viderunt, imitatur Hom. Il. φ,
<span class = "pagenum notes">273</span>
136... 384, inpr. v.&nbsp;234 seq., ubi Xanthus in Achillem insurgit.
Silii figmentum inde ortum notat Drak. quod fluvius imbri increverit, de
quo vid. <a class = "crossref" href = "#not4_573">ad v.&nbsp;573</a>.
Similem locum Stat. Th. IX, 404 sq., comparari jubet Lefeb.
&mdash;<i>stagna</i>, maris, seu fluvii profunda, vid. Heyne ad Virg.
Æn. I,&nbsp;126.
&mdash;<a name = "not4_640" id = "not4_640" href =
"#line4_640">640.</a>&nbsp;<i>omnes torquet vires</i>, ut <a class =
"crossref" href = "bookVII.html#line7_529">VII, 529</a>, h.e. movet, vel
effundit, ut <i>torquere bella</i>, <i>hastam</i>, <i>murmura</i>,
<i>sibila</i>, quæ vid. in Ind. nisi malis cum Schmidio interpretari:
intendit, quoniam contorta sunt validiora.
&mdash;<a name = "not4_641" id = "not4_641" href =
"#line4_641">641.</a>&nbsp;<i>novus torrens</i>, quatenus ad fluctus
inusitatos excreverat et ante non visos. Ern.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_642" id = "line4_642"> </a>
Sensit, et adcensa ductor <a href = "#var4_642">violentius</a> ira,</p>
<p><a name = "line4_643" id = "line4_643"> </a>
«Magnas, o Trebia, et meritas <a href = "#var4_643">mihi</a>, perfide,
pœnas</p>
<p><a name = "line4_644" id = "line4_644"> </a>
Exsolves, inquit: lacerum per Gallica rivis</p>
<span class = "linenum">645</span>
<p><a name = "line4_645" id = "line4_645"> </a>
Dispergam rura, atque amnis tibi nomina demam,</p>
<p><a name = "line4_646" id = "line4_646"> </a>
Quoque aperis te fonte, premam; nec tangere ripas,</p>
<p><a name = "line4_647" id = "line4_647"> </a>
Inlabique Pado dabitur: <a href = "#var4_647">quænam</a> ista
repente</p>
<p><a name = "line4_648" id = "line4_648"> </a>
Sidonium, infelix, rabies te reddidit amnem?»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_642" id = "not4_642" href = "#line4_642">642</a> <a name
= "not4_643" id = "not4_643" href = "#line4_642">seqq.</a>
Non tam animosus fingitur Achilles ab <ins class = "correction" title =
"i.e. Iliad φ 136-384">Hom. l.c.</ins>
&mdash;<a name = "not4_644" id = "not4_644" href =
"#line4_644">644</a>&nbsp;<a name = "not4_645" id = "not4_645" href =
"#line4_644">sq.</a>
Similiter, quod Drakenb. monet, Sicorim fl. punit Cæsar ap. Lucan. IV,
141 sq., et Gyndem Cyrus ap. Sen. de ira III, 21.
&mdash;<i>lacerum</i>, etc., in rivos diducam.
&mdash;<a name = "not4_646" id = "not4_646" href =
"#line4_646">646.</a>&nbsp;<i>premam</i>, obturabo, fontes tuos
obstruam; quod tamen ab his quæ Scipio vss. 644, 645, minatur, abhorrere
putat Lenz. Equidem non video, cur utrumque locum habere non possit;
alioquin <i>quove</i> pro <i>quoque</i> substituerem.
&mdash;<i>nec tangere ripas</i>, retinere ripas suas. Lenz ad ripas Padi
refert.
&mdash;<a name = "not4_648" id = "not4_648" href =
"#line4_648">648.</a>&nbsp;<i>Sidonium</i>, Sidoniis h.e. Pœnis
faventem, ut <i>undis socialibus</i> <a class = "crossref" href =
"#line4_701">v.&nbsp;701</a>. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_118">ad I,&nbsp;118</a>. Schmidius expressa putat Gr.
μηδίζειν, φιλιππίζειν.
&mdash;<i>infelix</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_667">ad II, 667</a>.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_649" id = "line4_649"> </a>
Talia jactantem consurgens <a href = "#var4_649">agger</a> aquarum</p>
<span class = "linenum">650</span>
<p><a name = "line4_650" id = "line4_650"> </a>
Inpulit, atque humeros curvato gurgite pressit.</p>
<span class = "pagenum">274</span>
<p><a name = "line4_651" id = "line4_651"> </a>
Arduus adversa mole <a href = "#var4_651">incurrentibus</a> undis</p>
<p><a name = "line4_652" id = "line4_652"> </a>
Stat ductor, clipeoque ruentem <a href = "#var4_652">sustinet</a>
amnem.</p>
<p><a name = "line4_653" id = "line4_653"> </a>
Nec non a tergo fluctus stridente procella</p>
<p><a name = "line4_654" id = "line4_654"> </a>
Spumeus inrorat summas adspergine cristas.</p>
<span class = "linenum">655</span>
<p><a name = "line4_655" id = "line4_655"> </a>
<a href = "#var4_655">Ire vadis</a>, stabilemque vetat defigere
gressum</p>
<p><a name = "line4_656" id = "line4_656"> </a>
Subducta tellure Deus; percussaque longe</p>
<p><a name = "line4_657" id = "line4_657"> </a>
Raucum saxa sonant; undæque ad bella <a href =
"#var4_657">parentis</a></p>
<p><a name = "line4_658" id = "line4_658"> </a>
Excitæ pugnant, et ripas perdidit amnis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_649" id = "not4_649" href = "#line4_649">649.</a>
<i>jactantem</i>, ut ap. Virg. Æ. I,&nbsp;102.
&mdash;<a name = "not4_650" id = "not4_650" href =
"#line4_650">650.</a>&nbsp;<i>Inpulit</i>, ὦσε ap. Hom.
<span class = "pagenum notes">274</span>
l.c. v.&nbsp;235; conf. <a class = "crossref" href = "#not4_597">ad
v.&nbsp;597</a>.
&mdash;<i>curvato gurgite</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_472">ad I,&nbsp;472</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_651" id = "not4_651" href = "#line4_651">651.</a>
<i>Arduus adversa mole stat</i>, elegantius quam στῆναι ἐναντίβιον ap.
Hom. l.c. v.&nbsp;266; cf. Virg. Æn. X,&nbsp;771.
&mdash;<i>adversa undis</i>, quam undis obponit.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_653" id = "not4_653" href =
"#line4_653" title = "‘652’ legitur">653.</a>&nbsp;<i>stridente
procella</i>, ut ap. Virg. Æn I,&nbsp;102.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_654" id = "not4_654" href = "#line4_654">654.</a>
<i>inrorat</i>, adspergit, aqua roris instar guttatim destillante.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_655" id = "not4_655" href = "#line4_655">655.</a>
<i>stabilemque vetat defigere gressum</i>, ὀυδε πόδεσσιν εἶχε
στηρίξασθαι ap. Hom. v.&nbsp;241, et <i>Suducta tellure</i>, κονίην δ᾽
ὑπέρεπτε ποδοῖϊν, v.&nbsp;271.
&mdash;<a name = "not4_656" id = "not4_656" href =
"#line4_656">656.</a>&nbsp;<i>Deus</i>, Trebia, ut Xanthus μέγας θεὸς
ap. Hom. v.&nbsp;248.
&mdash;<a name = "not4_657" id = "not4_657" href =
"#line4_657">657,</a>&nbsp;<a name = "not4_658" id = "not4_658" href =
"#line4_658">658.</a> <i>ad bella parentis Excitæ</i>, a&nbsp;parente ad
auxilium sibi præstandum advocatæ.
&mdash;<i>ripas perdidit amnis</i>, exspatiatus est supra ripas; Lenz.
&mdash;<i>parentis</i>, Trebiæ, non Eridani, quod Dausq. putabat; vid.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_606">ad
I,&nbsp;606</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_659" id = "line4_659"> </a>
Tum madidos crines, et glauca fronde revinctum</p>
<span class = "linenum">660</span>
<p><a name = "line4_660" id = "line4_660"> </a>
Adtollit cum voce <a href = "#var4_660">caput</a>: «Pœnasne superbas</p>
<p><a name = "line4_661" id = "line4_661"> </a>
Insuper, et nomen Trebiæ delere minaris,</p>
<p><a name = "line4_662" id = "line4_662"> </a>
O regnis inimice meis? <a href = "#var4_662">quot</a> corpora porto</p>
<p><a name = "line4_663" id = "line4_663"> </a>
Dextra fusa tua! clipeis galeisque virorum,</p>
<p><a name = "line4_664" id = "line4_664"> </a>
Quos mactas, artatus iter cursumque reliqui.</p>
<span class = "linenum">665</span>
<p><a name = "line4_665" id = "line4_665"> </a>
Cæde, vides, stagna alta rubent, retroque feruntur.</p>
<p><a name = "line4_666" id = "line4_666"> </a>
Adde modum dextræ, <a href = "#var4_666">aut</a> campis incumbe
propinquis.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_659" id = "not4_659" href = "#line4_659">659.</a> Cf.
Virg. Æn. VIII, 31 sq.; X,&nbsp;205, et inf. <a class = "crossref" href
= "#line4_726">v.&nbsp;726</a>.
&mdash;<a name = "not4_660" id = "not4_660" href =
"#line4_660">660.</a>&nbsp;<i>cum voce</i>, ut <a class = "crossref"
href = "bookX.html#line10_432">X,&nbsp;432</a>, et ap. Virg. Æn.
X,&nbsp;667, «cum voce manus ad sidera tendit.»
&mdash;<a name = "not4_662" id = "not4_662" href =
"#line4_662">662.</a>&nbsp;<i>regnis</i>, v. Burm. ad Val. Fl. II, 621.
&mdash;<a name = "not4_663" id = "not4_663" href =
"#line4_663">663.</a>&nbsp;<i>fusa</i>, vid. <a class = "crossref" href
= "bookII.html#not2_113">ad II, 113</a>.
&mdash;Cf. Hom. l.c. 217 sq. Virg. Æn. V,&nbsp;806&nbsp;sq.
&mdash;<a name = "not4_664" id = "not4_664" href =
"#line4_664">664.</a>&nbsp;<i>Adde modum</i>, fac finem, <i>dextræ</i>,
cædibus.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_666" id = "not4_666" href = "#line4_666">666.</a>
<i>incumbe</i>, ut ap. Virg.
<span class = "pagenum notes">275</span>
Georg. II, 311, et Æn. I,&nbsp;84, ubi videndus Heyne.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">275</span>
<p class = "indent">
<a name = "line4_667" id = "line4_667"> </a>
Hæc, Venere adjuncta, tumulo spectabat ab alto</p>
<p><a name = "line4_668" id = "line4_668"> </a>
Mulciber, obscuræ tectus caligine nubis.</p>
<p><a name = "line4_669" id = "line4_669"> </a>
Ingravat ad cælum sublatis Scipio palmis:</p>
<span class = "linenum">670</span>
<p><a name = "line4_670" id = "line4_670"> </a>
«Di patrii, quorum auspiciis stat Dardana Roma,</p>
<p><a name = "line4_671" id = "line4_671"> </a>
Talin’ me leto tanta inter prælia nuper</p>
<p><a name = "line4_672" id = "line4_672"> </a>
Servastis? <a href = "#var4_672">fortine</a> animam hanc exscindere
dextra</p>
<p><a name = "line4_673" id = "line4_673"> </a>
Indignum est visum? redde o me, nate, periclis;</p>
<p><a name = "line4_674" id = "line4_674"> </a>
Redde hosti! liceat bellanti arcessere mortem,</p>
<span class = "linenum">675</span>
<p><a name = "line4_675" id = "line4_675"> </a>
Quam patriæ fratrique probem.» Tum percita dictis</p>
<p><a name = "line4_676" id = "line4_676"> </a>
Ingemuit Venus, et rapidas <a href = "#var4_676">direxit</a> in
amnem</p>
<p><a name = "line4_677" id = "line4_677"> </a>
Conjugis <a href = "#var4_677">invicti</a> vires: agit undique
flammas</p>
<p><a name = "line4_678" id = "line4_678"> </a>
Dispersus ripis ignis, multosque per annos</p>
<span class = "pagenum">276</span>
<p><a name = "line4_679" id = "line4_679"> </a>
Nutritas fluvio populatur fervidus <a href = "#var4_679">umbras</a>.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_667" id = "not4_667" href = "#line4_667">667,</a>
<a name = "not4_668" id = "not4_668" href = "#line4_668">668.</a> Conf.
Hom. Iliad. φ, 328 sq. Junonis partes Silius detulit Veneri, Romanis
faventi.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_669" id = "not4_669" href =
"#line4_669">669.</a>&nbsp;Similes preces ac vota Achillis ap. Hom. l.c.
v.&nbsp;272 sq., et Ulyssis Odyss. ε, 298 sq., ex quo loco desumta est
oratio Æneæ ap. Virg. Æn. I,&nbsp;93 sq., ut ex hac Hannibalis verba
inf. <a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_260">XVII, 260
seq.</a>, ubi Drak. monet, veteres vehementer mortem in undis
exhorruisse, tum quod animam igne constare (vid. Virg. Æn. VI, 130 sq.),
adeoque aqua exstingui putarent; tum quod naufragio absumtis raro
sepultura obtingere posset. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_154">ad I,&nbsp;154</a>; Jani ad Hor. Od. I,&nbsp;<span
class = "smallcaps">xxviii</span>, 23; viros doctos ad Valerium Flaccum,
I,&nbsp;633; Burm. ad Petron. c. 103 et 114; Cuper. Obss. I,&nbsp;8;
Guther. de jure man. I,&nbsp;10.
&mdash;<i>Ingravat</i>, ut ap. Virg. Æn. XI, 220, eodemque sensu
<i>asperare</i> inf. <a class = "crossref" href =
"#line4_774">v.&nbsp;774</a>, et <i>acerbare</i> <a class = "crossref"
href = "bookVI.html#line6_116">VI, 116</a>; Drak.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_670" id = "not4_670" href = "#line4_670">670.</a>
<i>Dardana</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_14">ad lib. I,&nbsp;14</a>.
&mdash;<a name = "not4_671" id = "not4_671" href =
"#line4_671">671.</a>&nbsp;<i>Taline leto</i>, tam fœdæ morti in undis;
λευγαλέῳ θανάτῳ dixit Homerus Iliad. φ, 281; Odyss. ε, 312.
&mdash;<a name = "not4_672" id = "not4_672" href =
"#line4_672">672.</a>&nbsp;<i>fortine</i>, etc., cf. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#not2_705">ad II, 705</a>.
&mdash;<a name = "not4_673" id = "not4_673" href =
"#line4_673">673.</a>&nbsp;<i>redde</i>, etc., ut apud Virg. Æn. II,
669; X,&nbsp;61.
&mdash;<i>nate</i>, qui me ad Ticinum servasti.
&mdash;<a name = "not4_675" id = "not4_675" href =
"#line4_675">675.</a>&nbsp;<i>fratrique</i>, Cn. Corn. Scipioni Calvo,
qui notus est ex Liv. XXI, 32, 60.
&mdash;Conf. Hom. Il. φ, 328... 384.
&mdash;<a name = "not4_676" id = "not4_676" href =
"#line4_676">676</a>&nbsp;sq. <i>Ingemuit</i>,
<span class = "pagenum notes">276</span>
gravius μέγ᾽ ἄϋσε Hom.
&mdash;<a name = "not4_679" id = "not4_679" href =
"#line4_679">679.</a>&nbsp;<i>umbras</i>, arbores, Trebiæ ripam
obumbrantes, ut ap. Virg. Ecl. V,&nbsp;40; Ge. I,&nbsp;157; IV, 511, al.
cf. Ind.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">680</span>
<p><a name = "line4_680" id = "line4_680"> </a>
Uritur omne nemus, lucosque effusus in altos</p>
<p><a name = "line4_681" id = "line4_681"> </a>
Inmissis crepitat victor Vulcanus habenis.</p>
<p><a name = "line4_682" id = "line4_682"> </a>
Jamque ambusta comas abies, jam pinus et alni;</p>
<p><a name = "line4_683" id = "line4_683"> </a>
Jam, solo restans trunco, dimisit in altum</p>
<p><a name = "line4_684" id = "line4_684"> </a>
Populus adsuetas ramis habitare volucres.</p>
<span class = "linenum">685</span>
<p><a name = "line4_685" id = "line4_685"> </a>
Flamma vorax imo penitus de gurgite tractos</p>
<p><a name = "line4_686" id = "line4_686"> </a>
Absorbet latices, <a href = "#var4_686">sævoque</a> urgente vapore</p>
<p><a name = "line4_687" id = "line4_687"> </a>
Siccus inarescit ripis cruor: horrida late</p>
<p><a name = "line4_688" id = "line4_688"> </a>
Scinditur in rimas, et hiatu rupta dehiscit</p>
<p><a name = "line4_689" id = "line4_689"> </a>
Tellus, ac stagnis altæ sedere favillæ.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_681" id = "not4_681" href = "#line4_681">681.</a> Conf.
Virg. Æn. V,&nbsp;662, et Georg. II, 307; inf. <a class = "crossref"
href = "bookXVII.html#line17_96">XVII, 96</a>, et <a class = "crossref"
href = "bookVI.html#not6_556">ad VI, 556</a>.
&mdash;<i>crepitat</i>, vid. Bentl. ad Hor. Od. IV, <span class =
"smallcaps">xi</span>, 11.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_682" id = "not4_682" href = "#line4_682">682</a> <a name
= "not4_683" id = "not4_683" href = "#line4_682">sq.</a>
Imitat. Hom. Iliad. φ, 350&nbsp;seq.
&mdash;<i>comas</i>, frondes, vel folia, ut χαίτη ap. Anacr.
XXII,&nbsp;3, et Callim. H. in Del. v.&nbsp;81: κόμη, τρίχες, τριχῶδες,
seu τριχομανὲς de arboribus et plantis, ὄρος κεκομημένον ὕλῃ, ap.
Callim. H.&nbsp;in Dian. v.&nbsp;41, ubi vid. Spanh.
&mdash;<a name = "not4_684" id = "not4_684" href =
"#line4_684">684.</a>&nbsp;<i>Populus</i>, definite pro quav.
arbore.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_685" id = "not4_685" href = "#line4_685">685.</a> Conf.
Ovid. Met. II, 211, et ad vss. 691... 695, ibid. v.&nbsp;264 sqq., quem
locum Silius expressit; Lenz.
&mdash;<i>imo de gurgite</i>, fundo, βυσσόθεν, absorbet, ἀναῤῥοιβδεῖ.
Reliqua minus ornata, quam ap. Hom. l.c. v.&nbsp;361 sq. ubi Xanthus
aheno, igne ebullienti, comparatur.
&mdash;<a name = "not4_686" id = "not4_686" href =
"#line4_686">686.</a>&nbsp;<i>vapore</i>, ut ap. Virg. Æn. V,&nbsp;683;
τεῖρε δ᾽ ἀϋτμὴ Hom. l.l. 366.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_687" id = "not4_687" href =
"#line4_687" title = "numerus deest">687.</a>&nbsp;<i>horrida</i>,
squalida.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">690</span>
<p class = "indent">
<a name = "line4_690" id = "line4_690"> </a>
Miratur pater æternos cessare repente</p>
<p><a name = "line4_691" id = "line4_691"> </a>
Eridanus cursus; Nympharumque intima mæstus</p>
<p><a name = "line4_692" id = "line4_692"> </a>
Inplevit chorus adtonitis ululatibus antra.</p>
<p><a name = "line4_693" id = "line4_693"> </a>
Ter caput ambustum conantem adtollere, <a href =
"#var4_693">jacta</a></p>
<p><a name = "line4_694" id = "line4_694"> </a>
Lampade, Vulcanus mersit fumantibus undis:</p>
<span class = "linenum">695</span>
<p><a name = "line4_695" id = "line4_695"> </a>
Ter conrepta Dei crines nudavit arundo.</p>
<p><a name = "line4_696" id = "line4_696"> </a>
Tum demum <a href = "#var4_696">admissæ voces et vota</a> precantis,</p>
<span class = "pagenum">277</span>
<p><a name = "line4_697" id = "line4_697"> </a>
Orantique datum ripas servare priores;</p>
<p><a name = "line4_698" id = "line4_698"> </a>
<a href = "#var4_698">Ac tandem</a> a Trebia revocavit Scipio fessas</p>
<p><a name = "line4_699" id = "line4_699"> </a>
Munitum in collem, Graccho comitante, cohortes.</p>
<span class = "linenum">700</span>
<p><a name = "line4_700" id = "line4_700"> </a>
At Pœnus, multo fluvium veneratus honore,</p>
<p><a name = "line4_701" id = "line4_701"> </a>
Gramineas undis <a href = "#var4_701">statuit</a> socialibus aras,</p>
<p><a name = "line4_702" id = "line4_702"> </a>
Nescius heu! quanto Superi majora moverent,</p>
<p><a name = "line4_703" id = "line4_703"> </a>
Et quos Ausoniæ luctus, Trasymene, parares.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_690" id = "not4_690" href = "#line4_690">690.</a> Ipse
Padus, in quem Trebia influit, magnam incendii, quo hic ardebat, vim
sensit: quod præclare poeta expressit.
&mdash;<i>pater</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_606">ad I,&nbsp;606</a>, et cf. <a class = "crossref"
href = "bookIX.html#line9_187">IX, 187</a>, et Virg. Ge. I,&nbsp;482.
&mdash;<i>cursus æternos</i>, ut ἀΰπνους Sophocl. de fontibus; D. Heins.
&mdash;<a name = "not4_691" id = "not4_691" href =
"#line4_691">691.</a>&nbsp;<i>Nympharum</i>, Nereidum.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_695" id = "not4_695" href = "#line4_695">695.</a>
<i>Arundo</i>, sertum
<span class = "pagenum notes">277</span>
ex ea, tegens caput Dei fluvialis, <i>nudavit crines Dei</i>, quia
<i>conrepta</i> est flammis, vel combusta. Conf. <a class = "crossref"
href = "#line4_659">v.&nbsp;659</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_698" id = "not4_698" href = "#line4_698">698,</a>
<a name = "not4_699" id = "not4_699" href = "#line4_699">699.</a> Cf.
<a class = "crossref" href = "#not4_483">ad v.&nbsp;483</a>, et Liv. XXI,
56.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_700" id = "not4_700" href = "#line4_700">700.</a>
<i>honore</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_218">ad III, 218</a>.
&mdash;<a name = "not4_701" id = "not4_701" href =
"#line4_701">701.</a>&nbsp;<i>Gramineas aras</i>, e&nbsp;cespite, βωμοὺς
ἀυτοσχεδίους, ut ap. Virg. Æn. XII, 118; Ovid. Met. VII, 240, al. cf.
Ind.
&mdash;<i>undis socialibus</i> cf. <a class = "crossref" href =
"#not4_648">ad v.&nbsp;648</a>.
&mdash;<a name = "not4_703" id = "not4_703" href =
"#line4_703">703.</a>&nbsp;Silius silentio prætermittit prælia, hiberno
tempore prope Placentiam commissa, de quibus vid. Liv. XXI, 57 et
59.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_704" id = "line4_704"> </a>
Boiorum nuper populos turbaverat armis</p>
<span class = "linenum">705</span>
<p><a name = "line4_705" id = "line4_705"> </a>
Flaminius, facilisque viro <a href = "#var4_705">tum</a> gloria
belli,</p>
<p><a name = "line4_706" id = "line4_706"> </a>
Corde levem atque astus inopem contundere gentem.</p>
<p><a name = "line4_707" id = "line4_707"> </a>
Sed labor haud idem Tyrio certasse tyranno.</p>
<span class = "pagenum">278</span>
<p><a name = "line4_708" id = "line4_708"> </a>
Hunc, lævis Urbi genitum ad fatalia damna</p>
<p><a name = "line4_709" id = "line4_709"> </a>
Ominibus, parat imperio Saturnia fesso</p>
<span class = "linenum">710</span>
<p><a name = "line4_710" id = "line4_710"> </a>
Ductorem, dignumque virum veniente ruina.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a class = "missing" name = "not4_704" id = "not4_704" href =
"#line4_704" title = "‘706’ legitur">704 sq.</a> C. Quinctius Flaminius
Nepos Cos. A.U. DXXX, adeoque sex annis ante alterum consulatum, in quo
ad Trasymenum lacum, quod nunc poeta memorabit, periit, victoriam de
<i>Boiis</i> reportaverat, quam tamen tribunis suis debebat temerarius
imperator, qui imperitia sua eam pæne prodiderat. Eam ob causam, et
quoniam auspicia, prodigia ac literas, quibus Romam revocabatur,
spreverat, non nisi privatus et plebe indignante triumphabat. Cf.
<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_107">V,&nbsp;107 sqq.</a>,
<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_646">646 sq.</a>; Liv.
XXI, 63; XXII,&nbsp;6; Oros. IV, 13; Flor. II,&nbsp;4; inpr. Polyb. II,
31... 34, et Plut. in Marcell. p.m. 299, et in Flamin.
&mdash;<a name = "not4_706" id = "not4_706" href =
"#line4_706">706.</a>&nbsp;<i>Corde levem</i>, v. <a class = "crossref"
href = "#not4_49">ad v.&nbsp;50</a>.
&mdash;<i>contundere</i> gravius quam vincere, domare, ut ap. Virg. Æn.
I,&nbsp;264, «populosque feroces Contundet, etc.» cf. Broukh, ad Tib.
III, <span class = "smallcaps">vi</span>, 14.</p>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">278</span>
<a name = "not4_708" id = "not4_708" href = "#line4_708">708.</a>
<i>lævis Ominibus</i>, adversis fatis: vel <i>omina</i> ad Flaminii
genesin, seu horoscopum spectant.
&mdash;<a name = "not4_709" id = "not4_709" href =
"#line4_709">709.</a>&nbsp;<i>Saturnia</i>, cui poeta omnium, quæ
Romanis contingunt, malorum causam adtribuere solet.
&mdash;<i>fesso</i>, malis, cladibus, bello; conf. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#not1_566">ad I,&nbsp;566</a>.
&mdash;<a name = "not4_710" id = "not4_710" href =
"#line4_710">710.</a>&nbsp;<i>ruina</i>, insigni clade.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_711" id = "line4_711"> </a>
Inde ubi prima dies juris, clavumque regendæ</p>
<p><a name = "line4_712" id = "line4_712"> </a>
Invasit patriæ, <a href = "#var4_712">ac</a> sub nutu castra fuere;</p>
<p><a name = "line4_713" id = "line4_713"> </a>
Ut pelagi rudis, et pontum tractare per artem</p>
<p><a name = "line4_714" id = "line4_714"> </a>
Nescius, adcepit <a href = "#var4_714">miseræ si</a> jura carinæ,</p>
<span class = "linenum">715</span>
<p><a name = "line4_715" id = "line4_715"> </a>
Ventorum tenet ipse vicem, cunctisque procellis</p>
<p><a name = "line4_716" id = "line4_716"> </a>
Dat jactare ratem: fertur vaga gurgite puppis</p>
<p><a name = "line4_717" id = "line4_717"> </a>
Ipsius in scopulos dextra inpellente magistri.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_711" id = "not4_711" href = "#line4_711">711.</a>
<i>prima dies juris</i>, calendæ Januariæ, quibus consulatum iniit.
&mdash;<a name = "not4_713" id = "not4_713" href =
"#line4_713">713...&nbsp;717.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#not1_687">ad I,&nbsp;687&nbsp;sq.</a>
&mdash;<i>artem</i> κατ᾽ ἐξ. esse peritiam navis gubernandæ, monent
Barth. ad Stat. Th. III, 29, et Drak. ad h.l. et ad XIV, 454.
&mdash;<a name = "not4_714" id = "not4_714" href =
"#line4_714">714.</a>&nbsp;<i>jura carinæ</i>, ut <i>regna</i> et
<i>imperium navis</i>, ap. Val. Fl. I,&nbsp;418 (ubi vid. Burm.), et
V,&nbsp;14.
&mdash;<a name = "not4_715" id = "not4_715" href =
"#line4_715">715.</a>&nbsp;<i>Ventorum tenet vicem</i>, est loco
ventorum, et imperitia sua facit, quod venti solent.
&mdash;<a name = "not4_716" id = "not4_716" href =
"#line4_716">716.</a>&nbsp;<i>Dat jactare</i>, cf. <a class = "crossref"
href = "bookV.html#not5_324">ad V,&nbsp;324</a>; Virg. Æn. I,&nbsp;319.
«dederatque comas diffundere ventis.»
&mdash;<a name = "not4_717" id = "not4_717" href =
"#line4_717">717.</a>&nbsp;<i>magistri</i>, gubernatoris navis, inter
quos Liv. quidem XXIX, 25, et XLV, 42, non vero poetas distinguere,
monet Drak.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_718" id = "line4_718"> </a>
Ergo agitur raptis præceps exercitus armis</p>
<p><a name = "line4_719" id = "line4_719"> </a>
Lydorum in populos, sedemque ab origine prisci</p>
<span class = "linenum">720</span>
<p><a name = "line4_720" id = "line4_720"> </a>
Sacratam <a href = "#var4_720">Corythi</a>, junctosque a sanguine
avorum</p>
<p><a name = "line4_721" id = "line4_721"> </a>
Mæonios Italis permixta stirpe colonos.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_719" id = "not4_719" href = "#line4_719">719</a> <a name
= "not4_720" id = "not4_720" href = "#line4_719">sq.</a>
Etruriam intellige, et de <i>Lydorum populo</i>, a&nbsp;quo, vulgari
Romanorum a Græcis adscito errore, Etruscorum, seu Tyrrhenorum origo
repetitur; vid. Heyne ad Virg. Æn. VIII, 479; IX, 11, et Exc. III, ad
Æn. VIII; Lips. et Ernesti ad Tac. Ann. IV, 55; de <i>Corytho</i> autem,
Etruriæ principe ac conditore <i>Cortonæ</i> urbis (unde montes
<i>Cortonenses</i>, quos Trasymenus subit, mox <a class = "crossref"
href = "#line4_823">v.&nbsp;823</a>.) Heyne ad Æn. III, 170; IX, 10;
X,&nbsp;719, et Exc. VI, ad Æn. III; it. Cluver. Ital. ant. p.&nbsp;590
sq. Cf.<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_9">
V,&nbsp;9&nbsp;sq.</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#not8_472">ad VIII, 472</a>.
&mdash;<a name = "not4_721" id = "not4_721" href =
"#line4_721">721.</a>&nbsp;<i>Mæones</i>, prisci Lydiæ coloni, et hinc
Etrusci; cf. Virg. Æn. VIII, 499; XI, 759; Herodot. I,&nbsp;7, et
Ind.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">279</span>
<p class = "indent">
<a name = "line4_722" id = "line4_722"> </a>
Nec regem Afrorum <a href = "#var4_722">noscenda</a> ad cœpta
moratur</p>
<p><a name = "line4_723" id = "line4_723"> </a>
Laude super tanta monitor Deus: omnia somni</p>
<p><a name = "line4_724" id = "line4_724"> </a>
Condiderant, ægrisque dabant oblivia curis,</p>
<span class = "linenum">725</span>
<p><a name = "line4_725" id = "line4_725"> </a>
Quum Juno, in stagni <a href = "#var4_725">numen</a> conversa
propinqui,</p>
<p><a name = "line4_726" id = "line4_726"> </a>
Et madidæ frontis crines circumdata fronde</p>
<p><a name = "line4_727" id = "line4_727"> </a>
Populea, stimulat subitis præcordia <a href = "#var4_727">curis</a>,</p>
<p><a name = "line4_728" id = "line4_728"> </a>
Ac rumpit ducis <a href = "#var4_728">haud spernenda voce</a>
quietem.</p>
</div>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">279</span>
<a name = "not4_722" id = "not4_722" href = "#line4_722">722.</a> vid.
V.L.
&mdash;<i>miscenda ad cœpta</i>, h.e. turbanda consulis consilia,
suspicatur vir doctus in <i>Allg. Lit. Zeit.</i> 1796, <i>N.</i> 139.
&mdash;<a name = "not4_723" id = "not4_723" href =
"#line4_723">723.</a>&nbsp;<i>Deus</i>, vel omnino est numen divinum,
vel pro dea, ut ἡ θεὸς; cf. Virg. Æn. II, 632; VII, 498, et Vulp. ad
Tibull. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">vi</span>, 43.
&mdash;In his poetæ animo oculisque obversabatur locus Virg. Æn. VIII,
26... 67, ubi vid. Heyne, et ad Æn. II, 268 seq.
&mdash;<a name = "not4_724" id = "not4_724" href =
"#line4_724">724.</a>&nbsp;<i>curis ægris</i>, quæ ægros, miseros
faciunt homines, cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#var1_85">ad I,&nbsp;85, in&nbsp;V.L.</a>
&mdash;<a name = "not4_725" id = "not4_725" href =
"#line4_725">725.</a>&nbsp;<i>stagni</i>, Trasymeni lacus.
&mdash;<a name = "not4_726" id = "not4_726" href =
"#line4_726">726.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. VIII, 31 sq., et sup. <a class
= "crossref" href = "#line4_659">v.&nbsp;659</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_729" id = "line4_729"> </a>
«O felix famæ, et Latio lacrimabile nomen,</p>
<span class = "linenum">730</span>
<p><a name = "line4_730" id = "line4_730"> </a>
Hannibal, <a href = "#var4_730">Ausonia</a> si te Fortuna creasset,</p>
<span class = "pagenum">280</span>
<p><a name = "line4_731" id = "line4_731"> </a>
Ad magnos venture Deos! <a href = "#var4_731">cur</a> fata tenemus?</p>
<p><a name = "line4_732" id = "line4_732"> </a>
Pelle moras: brevis est magni fortuna favoris.</p>
<p><a name = "line4_733" id = "line4_733"> </a>
Quantum vovisti, quum Dardana bella parenti</p>
<p><a name = "line4_734" id = "line4_734"> </a>
Jurares, fluet Ausonio tibi corpore tantum</p>
<span class = "linenum">735</span>
<p><a name = "line4_735" id = "line4_735"> </a>
Sanguinis, et patrias satiabis cædibus umbras.</p>
<p><a name = "line4_736" id = "line4_736"> </a>
Nobis persolves <a href = "#var4_736">meritos</a> securus honores.</p>
<p><a name = "line4_737" id = "line4_737"> </a>
Namque ego sum, celsis quem cinctum montibus ambit</p>
<p><a name = "line4_738" id = "line4_738"> </a>
Tmolo missa manus, <a href = "#var4_738">stagnis Trasymenus
opacis</a>.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_729" id = "not4_729" href = "#line4_729">729.</a>
<i>Latio lacrimabile nomen</i>, cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_110">I,&nbsp;110 sq.</a>, et <a class = "crossref"
href = "bookIII.html#line3_73">III, 73</a>.
&mdash;<i>nomina</i>, ut ὀνόματα, pro hominibus ponuntur, ut <a class =
"crossref" href = "bookVI.html#line6_298">VI, 298</a>; <a class =
"crossref missing" href = "bookXI.html#line11_511" title = "recte 511">XI, 513</a>, al.; cf. Heyne ad Tibull. III, <span class =
"smallcaps">iv</span>, 61, et Bentl. ad Hor. Od. III, <span class =
"smallcaps">xxvii</span>, 34. Passim quoque <i>nomen</i> redundat; v.
<a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_161">ad V,&nbsp;161</a>.
&mdash;<a name = "not4_730" id = "not4_730" href =
"#line4_730">730.</a>&nbsp;Qui Deus olim futurus esses, si in Italia
nasci tibi contigisset, ubi tales viri, qualis tu es, in Deorum numero
referri solent. Drak. comparat inf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_36">VII, 36, 37</a>, et Cic. pro Muræna c. 36,
«gratias egit Diis... quod ille vir in hac republica
<span class = "pagenum notes">280</span>
potissimum natus esset;» add. inf. <a class = "crossref" href =
"bookXVII.html#line17_403">XVII, 403, 404</a>.
&mdash;<a name = "not4_731" id = "not4_731" href =
"#line4_731">731.</a>&nbsp;<i>cur fata tenemus</i>, retinemus,
remoramur? ut <i>fatis currentibus obstare</i> <a class = "crossref"
href = "bookVII.html#line7_307">VII, 307</a>, et contra <i>urgere
fata</i> <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_224">VII,
224</a>; <i>fata irritare</i> <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_234">V,&nbsp;234</a>; <i>incumbere fortunæ</i><a class
= "crossref" href = "bookVII.html#line7_241"> VII, 241</a>;
<i>Præcipitare fatum</i> <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_691">I,&nbsp;691</a>; <i>lacessere fata</i> <a class =
"crossref" href = "bookXV.html#line15_36">XV, 36</a>, vel <i>fato
urgenti incumbere</i> ap. Virg. Æn. II, 653.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_734" id = "not4_734" href = "#line4_734">734.</a>
<i>Jurares</i>, cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_113">I,&nbsp;113 sq.</a>
&mdash;<a name = "not4_735" id = "not4_735" href =
"#line4_735">735.</a>&nbsp;<i>satiabis</i>, placabis, ut ap. Virg. Æn.
II, 587.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_736" id = "not4_736" href = "#line4_736">736.</a>
Imitat. Virg. Æn. VIII, 61 sq.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_738" id = "not4_738" href = "#line4_738">738.</a>
<i>Tmolo</i>, ex Lydia, cujus mons est Tmolus.
&mdash;<i>missa manus</i>, h.e. Etrusci, cf. <a class = "crossref" href
= "#not4_719">ad v.&nbsp;719</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_210">VII, 210</a>.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_739" id = "line4_739"> </a>
His agitur monitis, et <a href = "#var4_739">lætam</a> numine pubem</p>
<span class = "linenum">740</span>
<p><a name = "line4_740" id = "line4_740"> </a>
Protinus aerii præceps rapit aggere montis.</p>
<p><a name = "line4_741" id = "line4_741"> </a>
Horrebat glacie saxa inter lubrica, summo</p>
<p><a name = "line4_742" id = "line4_742"> </a>
Piniferum cælo miscens caput, Apenninus.</p>
<p><a name = "line4_743" id = "line4_743"> </a>
Condiderat nix alta trabes, et vertice celso</p>
<p><a name = "line4_744" id = "line4_744"> </a>
Canus apex <a href = "#var4_744">structa</a> surgebat ad astra
pruina.</p>
<span class = "linenum">745</span>
<p><a name = "line4_745" id = "line4_745"> </a>
Ire <a href = "#var4_745">jubet</a>: prior exstingui labique videtur</p>
<span class = "pagenum">281</span>
<p><a name = "line4_746" id = "line4_746"> </a>
Gloria, post Alpes si stetur montibus ullis.</p>
<p><a name = "line4_747" id = "line4_747"> </a>
Scandunt prærupti nimbosa cacumina saxi,</p>
<p><a name = "line4_748" id = "line4_748"> </a>
<a href = "#var4_748">Nec superasse jugum finit, mulcetve
laborem</a>.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_739" id = "not4_739" href = "#line4_739">739.</a>
<i>numine</i>, ejus monitis. Cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#var1_93">ad I,&nbsp;93, in V.L.</a></p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_741" id = "not4_741" href = "#line4_741">741.</a> Cf.
omnino Liv. XXI, 58, cujus narrationem cur tam strictim adtigerit Silius
mireris, quum tamen poeticum ornatum et res admittat, et ipse diligenter
sectetur.
&mdash;<i>Horrebat</i>, etc. Cf. Virg. Æn. IV, 249, 251; XII,
702&nbsp;sq.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_744" id = "not4_744" href = "#line4_744">744.</a>
<i>pruina</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_533">ad III, 533</a>.</p>

<span class = "pagenum notes">281</span>

<p class = "notes">
<a name = "not4_746" id = "not4_746" href = "#line4_746">746.</a> Si,
post Alpes superatas, aliis iisque minoribus montibus iter impediatur et
obstruatur.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_748" id = "not4_748" href = "#line4_748">748.</a>
<i>mulcet laborem</i>, minuit, ut <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_220">XII, 220</a>.
&mdash;Delet hunc versum Col. Imo vero ex eo quodammodo pendent
sequentia, cum quibus cohæret: dicit enim, superato jugo jam nondum
finitum fuisse laborem (<i>superasse jugum</i>, græco more pro superatus
montis adscensus), sed quasi novum ex paludibus in plano campo objectum.
Ern.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_749" id = "line4_749"> </a>
Plana natant, putrique gelu <a href = "#var4_749">liquentibus</a>
undis</p>
<span class = "linenum">750</span>
<p><a name = "line4_750" id = "line4_750"> </a>
<a href = "#var4_750">Invia limosa restagnant arva palude</a>.</p>
<p><a name = "line4_751" id = "line4_751"> </a>
Jamque ducis nudus tanta inter inhospita vertex</p>
<p><a name = "line4_752" id = "line4_752"> </a>
Sævitia quatitur cæli, manante per ora</p>
<p><a name = "line4_753" id = "line4_753"> </a>
<a href = "#var4_753">Perque genas oculo: facilis sprevisse
medentes</a>,</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_749" id = "not4_749" href = "#line4_749">749</a> <a name
= "not4_750" id = "not4_750" href = "#line4_749">sq.</a>
Nam Apenninum transgressos <i>plana natantia</i> h.e. planities, seu
campi paludosi (quos Silius solita verborum luxuria depingit)
remorabantur. Liv. XXII,&nbsp;2, «Propiorem viam (in Etruriam) per
paludem petit, qua fluvius Arnus per eos dies solito magis inundaverat.»
Proprie hoc iter non continuo H.&nbsp;ingressus est, simul atque
Apenninum superavit; vid. Liv. XXI, 59. Sed poeta res levioris momenti
omittere solet.
&mdash;<i>putri</i>, resoluto, nondum indurato <i>gelu</i> impediti rivi
se late diffundunt; ut solent, quæ calore liquescunt; Cellar. coll.
Virg. Ge. I,&nbsp;43.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_751" id = "not4_751" href = "#line4_751">751</a> <a name
= "not4_752" id = "not4_752" href = "#line4_751">seq.</a>
Hannibal, quod jam Drak. observasse video, Apenninum transgressus, sæva
tempestatis vi, in via per paludem et profundas Arni fl. voragines,
alterum amisit oculum, testibus Polyb. III, 79; Liv. XXII,&nbsp;2, et
Corn. Nep. c. 4; (qui tamen non omnino cum illis consentit, de quo vid.
ej. Intp. et Drak. ad Liv. l.c.) non a frigore in Alpibus, quod Schol.
Juven. ad Sat. X,&nbsp;153, adnotavit.</p>

<p class = "notes">
<a href = "#line4_751">751.</a> <i>tanta inhospita</i>, tam i. loca, ut
<a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_308">VI, 308</a>.
&mdash;<a name = "not4_753" id = "not4_753" href =
"#line4_753">753</a>&nbsp;sq. «Quia medendi nec locus nec tempus erat,
altero oculo capitur,» Liv. et Polyb. l.c. quæ poeta exornavit.
&mdash;<i>facilis sprevisse</i> (ἀοριστῶς) h.e. facile spernebat, ut
<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_225">I,&nbsp;225</a>;
<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_59">VIII, 59</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_754" id = "line4_754"> </a>
Optatum bene credit emi quocumque periclo</p>
<span class = "pagenum">282</span>
<span class = "linenum">755</span>
<p><a name = "line4_755" id = "line4_755"> </a>
Bellandi tempus: non frontis parcit honori,</p>
<p><a name = "line4_756" id = "line4_756"> </a>
Dum ne perdat iter: non cetera membra <a href =
"#var4_756">moratur</a></p>
<p><a name = "line4_757" id = "line4_757"> </a>
In pretium belli dare, si victoria poscat;</p>
<p><a name = "line4_758" id = "line4_758"> </a>
Satque putat lucis, Capitolia cernere victor</p>
<p><a name = "line4_759" id = "line4_759"> </a>
Qua <a href = "#var4_759">queat</a>, atque Italum feriat qua comminus
hostem.</p>
<span class = "linenum">760</span>
<p><a name = "line4_760" id = "line4_760"> </a>
Talia perpessi tandem inter sæva locorum</p>
<p><a name = "line4_761" id = "line4_761"> </a>
Optatos venere lacus; ubi deinde per arma</p>
<p><a name = "line4_762" id = "line4_762"> </a>
Sumeret amissi numerosa piacula visus.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_754" id = "not4_754" href = "#line4_754">754.</a>
<i>bene</i>, h.e. vili pretio, parvi <i>emi</i>; quam locutionem, vel
tironibus notam, magna exemplorum
<span class = "pagenum notes">282</span>
copia illustravit Drak. ad h.l. ad V,&nbsp;601, et VII, 620.
&mdash;<a name = "not4_755" id = "not4_755" href =
"#line4_755">755.</a>&nbsp;<i>frontis honos</i>, possit esse decora
facies, ut ap. Stat. Silv. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">ii</span>,
113. Sic <i>honor capitis</i>, ap. Plin. Paneg. 8, id. qd., <i>caput
honestum</i>, ap. Virg. Ge. II, 392. Sed h.l. est frontis decus h.e.
oculi, ut cornua Tacito <i>gloria frontis</i> dicuntur Germ. c. 5;
<i>honores</i>, pulchritudo, <i>formæ</i> inf. <a class = "crossref"
href = "bookXII.html#line12_243">XII, 243</a>; <i>h. togæ</i> <a class =
"crossref" href = "bookVI.html#line6_394">VI, 394</a>; <i>h.
croceus</i>, color rutilus et pulcher <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_442">VIII, 442</a>; cf. Heyne ad Virg. Æn.
I,&nbsp;591, et Jani ad Hor. Od. II, <span class =
"smallcaps">xi</span>,&nbsp;9.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_761" id = "not4_761" href = "#line4_761">761.</a>
<i>lacus</i>, ad Trasymenum lacum.
&mdash;<a name = "not4_762" id = "not4_762" href =
"#line4_762">762.</a>&nbsp;<i>piacula</i>, solatia.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_763" id = "line4_763"> </a>
Ecce autem Patres aderant Carthagine missi:</p>
<p><a name = "line4_764" id = "line4_764"> </a>
Causa viæ non parva viris; nec læta ferebant.</p>
<span class = "linenum">765</span>
<p><a name = "line4_765" id = "line4_765"> </a>
Mos fuit in populis, quos condidit advena Dido,</p>
<p><a name = "line4_766" id = "line4_766"> </a>
Poscere cæde Deos veniam, ac flagrantibus aris</p>
<p><a name = "line4_767" id = "line4_767"> </a>
(Infandum dictu!) parvos inponere natos.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_765" id = "not4_765" href = "#line4_765">765.</a> Poeta,
ornatus et variationis studiosissimus, facile in episodium hoc incidere
poterat, memor libri <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_64">III, 64 seq.</a>
&mdash;<i>Mos</i>, Pœnis a Phœnicibus, quorum Moloch a Saturno parum
diversus fuisse videtur, traditus, pluribusque barbaris gentibus
communis, de quo vid. præter VV. DD. ad h.l. Column. ad Ennii Ann. I,
p.&nbsp;28; Ill. Meiners de relig. varior. popul.; Hendreich de republ.
Carthag. II, <span class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;4; Bryant. de
sacrif. hum. et Michaelis Jus Mos. T.&nbsp;V, §. 247. Notandum vero ex
<a class = "crossref" href = "#line4_768">v.&nbsp;768</a>, sacrificium
hoc annuum fuisse sortique commissum.
&mdash;<i>condidit</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_28">ad I,&nbsp;28, in&nbsp;V.L.</a>
&mdash;<a name = "not4_766" id = "not4_766" href =
"#line4_766">766.</a>&nbsp;<i>Poscere Deos veniam</i>, vel <i>pacem</i>,
pro gratiam et opem ab iis petere, vel simpl. illos placare, ut in
formulis precum, inpr. pontificum, passim occurrit. Conf. XV, 437; Virg.
Æn. III, 261; IV, 50; Liv. I,&nbsp;16; VII,&nbsp;2, al.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_768" id = "line4_768"> </a>
Urna reducebat miserandos annua casus,</p>
<p><a name = "line4_769" id = "line4_769"> </a>
Sacra Thoanteæ ritusque imitata Dianæ.</p>
<span class = "pagenum">283</span>
<span class = "linenum">770</span>
<p><a name = "line4_770" id = "line4_770"> </a>
Cui fato sortique Deum de more petebat</p>
<p><a name = "line4_771" id = "line4_771"> </a>
Hannibalis prolem discors antiquitus Hannon.</p>
<p><a name = "line4_772" id = "line4_772"> </a>
Sed propior metus armati ductoris ab ira,</p>
<p><a name = "line4_773" id = "line4_773"> </a>
Et magna ante oculos stabat <a href = "#var4_773">genitoris</a>
imago.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_768" id = "not4_768" href = "#line4_768">768.</a>
<i>annua</i> quotannis.
&mdash;<i>casus</i>, sacrificium.
&mdash;<a name = "not4_769" id = "not4_769" href =
"#line4_769">769.</a>&nbsp;<i>Diana Thoantea</i>, ut <a class =
"crossref" href = "bookXIV.html#line14_260">XIV, 260</a>, et ap. Val.
Fl. VIII, 208, h.e. Taurica, seu Scythica,
<span class = "pagenum notes">283</span>
cui hostiæ humanæ mactabantur; quem deæ cultum, ex fabulis de Iphigenia,
Oreste ac Pylade notissimum, <i>Thoas</i>, rex Taurorum, primus
instituisse dicitur; vid. Herodot. IV, 103; Strab. V; Diodor. IV, 45;
Pausan. III, 16; IX, 19; VV. DD. ad Ovid. ex Ponto III, <span class =
"smallcaps">ii</span>, 45... 96, et Trist. IV, <span class =
"smallcaps">iv</span>, 63... 82; Hygin. fab. 98, et 120; Serv. ad Virg.
Æn. II, 116; Spanh. ad Callim. H.&nbsp;in Dian. v.&nbsp;173, 174;
Muncker. ad Antonin. Liberal. fab. 27, et Eurip. Iphig. v.&nbsp;39.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_770" id = "not4_770" href = "#line4_770">770.</a>
<i>petebat</i>, destinabat. Cf. II, 29.
&mdash;<a name = "not4_771" id = "not4_771" href =
"#line4_771">771.</a>&nbsp;<i>discors Hannon</i>, cf. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#not2_276">ad II, 277</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_772" id = "not4_772" href = "#line4_772">772.</a>
<i>metus propior</i>, cf. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_32">I,&nbsp;32</a>.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_774" id = "line4_774"> </a>
Asperat hæc fœdata genas, lacerataque crines,</p>
<span class = "linenum">775</span>
<p><a name = "line4_775" id = "line4_775"> </a>
Atque urbem complet mæsti clamoris Imilce.</p>
<p><a name = "line4_776" id = "line4_776"> </a>
<a href = "#var4_776">Edonis</a> ut Pangæa super trieteride mota</p>
<p><a name = "line4_777" id = "line4_777"> </a>
It juga, et inclusum suspirat pectore Bacchum.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_774" id = "not4_774" href = "#line4_774">774.</a>
Præclare adfectus materni vis singulis Imilces factis verbisque
exprimitur.
&mdash;<i>Asperat</i>, auget, <i>hæc</i>, metum hujus iræ paternæ,
Imilces, conjugis, mœror, ut <i>asperare ignes</i> dixit Val. Fl.
V,&nbsp;369; <i>a. iram</i> Tac. hist. II, 48; cf. <a class = "crossref"
href = "#not4_669">ad v.&nbsp;669</a>.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_776" id = "not4_776" href = "#line4_776">776 sq.</a>
Conf. Virg. Æn. IV, 300 sqq. (ubi vid. Heyne de <i>orgiis
trietericis</i> et <i>motis sacris</i>), et Lucan I,&nbsp;674&nbsp;sq.
&mdash;<i>Edonis</i>, Baccha, ab Edonis, populo Thraciæ, ubi orgia
Bacchi potissimum celebrabantur. Conf. Intpp. ad Theocr. VII, 111;
Bentl. ad Hor. Od. III, <span class = "smallcaps">xxv</span>,&nbsp;9, et
viros doctos, in V.L. laudatos.
&mdash;<i>Pangæa juga</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookII.html#line2_73">II, 73</a>.
&mdash;<a name = "not4_777" id = "not4_777" href =
"#line4_777">777.</a>&nbsp;<i>suspirat</i>, ἀναπνεῖ, pro spirat, πνεῖ,
ut <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_136">XII, 136</a>,
et <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_426">XIII,
426</a>; D.&nbsp;Heins. Similiter
<span class = "pagenum notes">284</span>
<i>totum spirant præcordia Phœbum</i>, Drak. monente, dixit Claud. de R.
P. I,&nbsp;6; cf. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_240">ad III, 240</a> et <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_697">697</a>; Burm. ad Val. Fl. II, 278.</p>

<div class = "text">
<span class = "pagenum">284</span>
<p><a name = "line4_778" id = "line4_778"> </a>
Ergo inter Tyrias, facibus ceu <a href = "#var4_778">subdita</a>,
matres</p>
<p><a name = "line4_779" id = "line4_779"> </a>
Clamat, «Io conjux! quocumque in cardine mundi</p>
<span class = "linenum">780</span>
<p><a name = "line4_780" id = "line4_780"> </a>
Bella moves, huc signa refer: violentior hic est,</p>
<p><a name = "line4_781" id = "line4_781"> </a>
Hic hostis propior! tu nunc fortasse sub ipsis</p>
<p><a name = "line4_782" id = "line4_782"> </a>
Urbis Dardaniæ muris, vibrantia tela</p>
<p><a name = "line4_783" id = "line4_783"> </a>
Excipis intrepidus clipeo, sævamque coruscans</p>
<p><a name = "line4_784" id = "line4_784"> </a>
Lampada, Tarpeiis infers incendia tectis.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_778" id = "not4_778" href = "#line4_778">778.</a>
<i>facibus subdita</i>, propr. facibus subditis, igni admoto combusta,
unde <i>clamat</i>; vel simpl. pro incitata sc. furore, ut <i>faces
subjicere invidiæ</i>, <i>bellis</i>, etc., et <i>subdere ignem
seditioni</i> Liv. VIII, 32: vel <i>subdita</i>, subjecta, permissa,
adeoque stimulata <i>facibus</i>, h.e. ceu Mænas, quæ adcensis facibus
noctu per montes ac nemora cum clamore discurrit. Ejusmodi certe faces
contextui aptiores sunt. Cf. V.L.
&mdash;<a name = "not4_779" id = "not4_779" href =
"#line4_779">779</a>&nbsp;<a name = "not4_780" id = "not4_780" href =
"#line4_779">seq.</a>
Tota oratio spirat furentem ac bacchicum mentis fervorem, quo instincta
Imilce in absentem maritum acerrime invehitur; et gravissimæ
indignationis adfectum, qui, elevata herois laude ac gloria, tenerrimos
paterni amoris sensus agitat et <a class = "crossref" href =
"#line4_787">v.&nbsp;787 sq.</a>, cum amara inrisione permiscetur; sed,
quod minus exspectes et probes, nimis abrupte <a class = "crossref" href
= "#line4_791">v.&nbsp;791</a>, (ubi τὸ <i>porro</i> ῥητορικῶς magis,
quam δεινῶς dictum) ad pios philosophicosque, etsi præclaros, sensus
descendit, quibus enthusiasmi impetus, qui subito <a class = "crossref"
href = "#line4_796">v.&nbsp;796</a>, iterum effervescit, interrumpitur.
&mdash;<i>Io conjux</i>, ut <i>Io Bacche!</i> cf. <a class = "crossref"
href = "bookV.html#var5_634">ad V,&nbsp;634</a>, in V.L.
&mdash;<i>cardine mundi</i>, plaga, seu regione.
&mdash;<a name = "not4_781" id = "not4_781" href =
"#line4_781">781.</a>&nbsp;<i>propior</i> tibi, tanquam patri; ad te
magis spectat.
&mdash;<a name = "not4_782" id = "not4_782" href =
"#line4_782">782.</a>&nbsp;<i>vibrantia</i> se, vibrata; vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#not1_539">ad I,&nbsp;539</a>.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">785</span>
<p><a name = "line4_785" id = "line4_785"> </a>
Interea tibi prima domus atque unica proles</p>
<p><a name = "line4_786" id = "line4_786"> </a>
Heu! <a href = "#var4_786">gremio in patriæ</a> Stygias raptatur ad
aras.</p>
<p><a name = "line4_787" id = "line4_787"> </a>
I nunc, Ausonios ferro populare penates,</p>
<p><a name = "line4_788" id = "line4_788"> </a>
Et vetitas molire vias! I, pacta resigna</p>
<p><a name = "line4_789" id = "line4_789"> </a>
Per cunctos jurata Deos! sic præmia reddit</p>
<span class = "linenum">790</span>
<p><a name = "line4_790" id = "line4_790"> </a>
Carthago, et tales jam nunc tibi <a href = "#var4_790">solvit</a>
honores!</p>
<p><a name = "line4_791" id = "line4_791"> </a>
Quæ porro hæc pietas, delubra adspergere tabo?</p>
<span class = "pagenum">285</span>
<p><a name = "line4_792" id = "line4_792"> </a>
Heu primæ scelerum causæ mortalibus ægris,</p>
<p><a name = "line4_793" id = "line4_793"> </a>
Naturam nescire Deum! justa <a href = "#var4_793">ite precari</a></p>
<p><a name = "line4_794" id = "line4_794"> </a>
Ture pio, cædumque feros avertite ritus.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_788" id = "not4_788" href = "#line4_788">788.</a>
<i>molire vias</i>, ut ap. Virg. Æn. X,&nbsp;477, et VI, 477; ubi vid.
Heyne.
&mdash;<i>vetitas</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_501">ad III, 501</a>.
&mdash;<i>pacta resigna</i>, irrita fac, rumpe, propr. sigillo ablato.
Schmid. adcipit pro simpl. <i>signa</i>, firma.
&mdash;<a class = "missing" name = "not4_789" id = "not4_789" href =
"#line4_789" title = "numerus deest">789&nbsp;sq.</a> Vis verborum
<i>sic</i> et <i>tales</i> voce et gestu declaranda.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_791" id = "not4_791" href = "#line4_791">791.</a> Notum
est, priscos homines sanguinis effusionem religioni habuisse,
<span class = "pagenum notes">285</span>
iisque morem fuisse θεοὺς καρποῖς, h.e. ἀπαρχαῖς ἀγάλλειν, hisque frugum
primitiis ac libaminibus solum deinde tus sine hostiis addere. Cf. loc.
class. Ovid. Fast. I,&nbsp;337... 454, et IV, 409 seq.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_792" id = "not4_792" href = "#line4_792">792.</a>
<i>ægris mortalibus</i>, ut ap. Virg. Ge. I,&nbsp;237; cf. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#var1_85">ad I,&nbsp;85, in V.L.</a>
&mdash;<a name = "not4_794" id = "not4_794" href =
"#line4_794">794.</a>&nbsp;<i>Ture pio</i>, quo pietatem in Deos
testamini, ut ap. Tibull. II, <span class =
"smallcaps">ii</span>,&nbsp;3; III, <span class = "smallcaps">iv</span>,
10, et Virg. Æn. IV, 637; V,&nbsp;745.</p>

<div class = "text">
<span class = "linenum">795</span>
<p><a name = "line4_795" id = "line4_795"> </a>
Mite et cognatum est homini Deus: hactenus, oro,</p>
<p><a name = "line4_796" id = "line4_796"> </a>
Sit satis ante aras cæsos <a href = "#var4_796">vidisse</a>
juvencos;</p>
<p><a name = "line4_797" id = "line4_797"> </a>
Aut si, velle nefas Superos, fixumque sedetque,</p>
<p><a name = "line4_798" id = "line4_798"> </a>
Me, me, quæ genui, vestris <a href = "#var4_798">absumite</a> votis.</p>
<p><a name = "line4_799" id = "line4_799"> </a>
Cur spoliare juvat Libycas hac indole terras?</p>
<span class = "linenum">800</span>
<p><a name = "line4_800" id = "line4_800"> </a>
An flendæ magis Ægates, et mersa profundo</p>
<p><a name = "line4_801" id = "line4_801"> </a>
Punica regna forent, olim si <a href = "#var4_801">sorte</a> cruenta</p>
<span class = "pagenum">286</span>
<p><a name = "line4_802" id = "line4_802"> </a>
Esset tanta mei virtus <a href = "#var4_802">prærepta</a> mariti?»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_795" id = "not4_795" href = "#line4_795">795.</a> Conf.
Intpp. ad Act. Apost. XVII, 28, 29; Dausq. citat Cic. Leg. I,&nbsp;8;
Epictet. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iii</span>,&nbsp;9; Polyb.
Ecl. 25, et al.
&mdash;<i>hactenus</i>, id tantum, <i>sit satis</i>; sufficiat certe
animalia, non homines mactasse. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookXIII.html#line13_270">XIII, 270</a>, et <a class = "crossref" href
= "bookIX.html#line9_347">IX, 347</a>, ubi Drak. laudat Gronov. Obss.
I,&nbsp;15, et Obss. in Script. Eccles. c. 22. Lefeb. qui vers. 791,
<i>tabum</i> etiam de sanguine humano intellexerat, h.l. vertit:
<i>contentons-nous à l’avenir de n’immoler que des animaux sur les
autels</i>. Ernesti toto h.l. non victimas humanas, sed in genere
cruenta sacrificia reprehendi putat, quoniam his sublatis et illæ
tollantur, ideoque jungit <i>hactenus sit satis</i>, hoc sensu: desinite
nunc tandem cruentis sacrificiis Deos colere; aut si firmiter vobis
persuasistis, Superis tale nefas placere posse, me immolate. Neuter mihi
quidem sententiam suam persuasit.
&mdash;<a name = "not4_797" id = "not4_797" href =
"#line4_797">797.</a>&nbsp;<i>nefas</i>, nefaria hæc sacrificia, sc.
humana.
&mdash;<i>fixumque sedetque</i>, cf. Virg. Æ. IV, 15.
&mdash;<a name = "not4_798" id = "not4_798" href =
"#line4_798">798.</a>&nbsp;<i>absumite</i>, perdite, mactate, <i>vestris
votis</i>, victima vota, vel votorum, quæ fecistis quorumque rei estis,
solvendorum causa. Cf. Virg. Æ. III, 279, et ibi Heyne.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_799" id = "not4_799" href = "#line4_799">799.</a> <i>hac
indole</i>, hoc puero tantæ indolis.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_800" id = "not4_800" href = "#line4_800">800.</a>
<i>Ægates</i>, ut <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_61">I,&nbsp;61</a>.
&mdash;<i>mersa Punica regna</i>, jactura tot navium hominumque, qua
simul imperium maris
<span class = "pagenum notes">286</span>
nobis ereptum, et populus nomenque Pœnorum ad internecionem prope
redactum est.
&mdash;<a name = "not4_802" id = "not4_802" href =
"#line4_802">802.</a>&nbsp;<i>virtus mariti</i>, ut μένος Ἄρηος, etc.,
vid. <a class = "crossref" href = "#not4_599">ad v.&nbsp;599</a>.</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_803" id = "line4_803"> </a>
Hæc, dubios vario Divumque <a href = "#var4_803">hominumque</a>
timore,</p>
<p><a name = "line4_804" id = "line4_804"> </a>
Ad cauta inlexere Patres; ipsique relictum,</p>
<span class = "linenum">805</span>
<p><a name = "line4_805" id = "line4_805"> </a>
Abnueret sortem, an superum pareret honori.</p>
<p><a name = "line4_806" id = "line4_806"> </a>
Tum vero trepidare <a href = "#var4_806">metu</a> vix compos Imilce,</p>
<p><a name = "line4_807" id = "line4_807"> </a>
Magnanimi metuens inmitia corda mariti.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_803" id = "not4_803" href = "#line4_803">803.</a>
<i>Hæc</i>, verba.
&mdash;<a name = "not4_804" id = "not4_804" href =
"#line4_804">804.</a>&nbsp;<i>cauta</i>, consilia.
&mdash;<i>ipsique</i>, Hannibali. An ut αὐτὸς ἔφα?</p>

<div class = "text">
<p class = "indent">
<a name = "line4_808" id = "line4_808"> </a>
His avide auditis ductor sic deinde profatur:</p>
<p><a name = "line4_809" id = "line4_809"> </a>
«Quid tibi pro tanto <a href = "#var4_809">non inpar</a> munere
solvat</p>
<span class = "linenum">810</span>
<p><a name = "line4_810" id = "line4_810"> </a>
Hannibal æquatus Superis? quæ præmia digna</p>
<p><a name = "line4_811" id = "line4_811"> </a>
Inveniam, Carthago parens? noctemque diemque</p>
<p><a name = "line4_812" id = "line4_812"> </a>
Arma feram; templisque tuis hinc plurima faxo</p>
<p><a name = "line4_813" id = "line4_813"> </a>
Hostia ab Ausonio <a href = "#var4_813">veniat</a> generosa Quirino.</p>
<span class = "pagenum">287</span>
<p><a name = "line4_814" id = "line4_814"> </a>
At puer armorum et belli servabitur heres.</p>
<span class = "linenum">815</span>
<p><a name = "line4_815" id = "line4_815"> </a>
Spes, o nate, meæ, Tyriarumque unica rerum,</p>
<p><a name = "line4_816" id = "line4_816"> </a>
Hesperia <a href = "#var4_816">minitante</a>, salus, terraque
fretoque</p>
<p><a name = "line4_817" id = "line4_817"> </a>
Certare Æneadis, dum stabit vita, memento.</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_809" id = "not4_809" href = "#line4_809">809 seq.</a>
Oratio bene convenit ingenio Hannibalis, quod in gratia quoque referenda
superbiæ indicia prodit.
&mdash;<a name = "not4_810" id = "not4_810" href =
"#line4_810">810.</a>&nbsp;<i>Hannibal æquatus Superis</i>, quod divina
res et sacrificii causa ejus arbitrio permittitur; Cellar. coll. Plinio,
Epist. I,&nbsp;7, pr. Non male. Confer tamen <a class = "crossref" href
= "#not4_803">ad v.&nbsp;803</a>, in variis lectionibus.
&mdash;<a name = "not4_813" id = "not4_813" href =
"#line4_813">813.</a>&nbsp;<i>ab Ausonio Quirino</i>, a&nbsp;populo
Romuli, h.e. Romano.</p>

<p class = "notes">
<span class = "pagenum notes">287</span>
<a name = "not4_817" id = "not4_817" href = "#line4_817">817.</a>
<i>stabit</i>, vid. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#var2_639">ad II, 639</a>, in variis lectionibus.
&mdash;<i>certare memento</i>, confer <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#not3_118">ad III, 118</a>.</p>

<div class = "text">
<p><a name = "line4_818" id = "line4_818"> </a>
Perge, patent Alpes; nostroque incumbe labori.</p>
<p><a name = "line4_819" id = "line4_819"> </a>
Vos quoque, Dî patrii, quorum delubra piantur</p>
<span class = "linenum">820</span>
<p><a name = "line4_820" id = "line4_820"> </a>
Cædibus, atque coli gaudent formidine matrum,</p>
<p><a name = "line4_821" id = "line4_821"> </a>
Huc lætos vultus totasque advertite mentes.</p>
<p><a name = "line4_822" id = "line4_822"> </a>
<a href = "#var4_822">Namque paro sacra</a>, et majores molior aras.</p>
<p><a name = "line4_823" id = "line4_823"> </a>
Tu, Mago, adversi conside in vertice montis:</p>
<p><a name = "line4_824" id = "line4_824"> </a>
Tu <a href = "#var4_824">lævos</a> propior colles adcede, Choaspe:</p>
<span class = "linenum">825</span>
<p><a name = "line4_825" id = "line4_825"> </a>
Ad claustra et fauces ducat per opaca Sychæus.</p>
<p><a name = "line4_826" id = "line4_826"> </a>
Ast ego te, Trasymene, vago cum milite præceps</p>
<p><a name = "line4_827" id = "line4_827"> </a>
Lustrabo, et Superis quæram libamina belli.</p>
<p><a name = "line4_828" id = "line4_828"> </a>
Namque haud parva Deus promissis spondet apertis,</p>
<p><a name = "line4_829" id = "line4_829"> </a>
Quæ spectata, viri, patriam referatis in urbem.»</p>
</div>

<p class = "notes">
<a name = "not4_820" id = "not4_820" href = "#line4_820">820.</a>
<i>formidine matrum</i>, præclare pro cædibus et sacrificiis, quæ matres
potissimum horrent et reformidant.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_822" id = "not4_822" href = "#line4_822">822 seqq.</a>
Color orationis fere ut apud Virg. Æneid. XI, 515 sq.
&mdash;<i>sacra</i> majora, stragem Romanorum.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_823" id = "not4_823" href = "#line4_823">823... 827.</a>
Conf. Liv. XXII,&nbsp;2, et inpr. 4; Polyb. III, 82, extr.
&mdash;<a href = "#line4_823">823.</a>&nbsp;<i>mons</i> et <i>colles</i>
sunt montes Cortonenses, cf. <a class = "crossref" href = "#not4_719">ad
v.&nbsp;720</a>. De <i>Sychæo</i> et <i>Choaspe</i>, cf. III, 245, 317.
&mdash;<a name = "not4_825" id = "not4_825" href =
"#line4_825">825.</a>&nbsp;<i>claustra</i> et <i>fauces</i>, angustiæ
saltus et montium. Cf. V,&nbsp;42&nbsp;sqq.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_826" id = "not4_826" href = "#line4_826">826.</a>
<i>vago milite</i>, expedito.
&mdash;<a name = "not4_827" id = "not4_827" href =
"#line4_827">827.</a>&nbsp;<i>libamina belli</i>, cf. v.&nbsp;822.</p>

<p class = "notes">
<a name = "not4_828" id = "not4_828" href =
"#line4_828">828.</a>&nbsp;<i>Deus promissis spondet apertis.</i> Confer
<a class = "crossref" href = "#line4_722">v.&nbsp;722 sqq.</a>, <a class
= "crossref" href = "#line4_733">733 sq.</a>
&mdash;<a name = "not4_829" id = "not4_829" href =
"#line4_829">829.</a>&nbsp;<i>viri</i>, legati.</p>


<hr class = "mid">

<h5 class = "variae"><a name = "variae4" id = "variae4">
Liber IV: Variæ Lectiones</a></h5>

<div class = "variae">

<span class = "pagenum">224</span>
<p><a name = "var4_4" id ="var4_4" href = "#line4_4">4.</a> Ita in c.
Col. legitur; <i>Herculeo labori</i> in mentem veniebat N. Heins.
<i>jactatum fama</i> Put. <i>jactantem fama</i> ed. Lefeb. operarum haud
dubie incuria. Vulgo <i>jactatur fama</i>.
&mdash;<a name = "var4_5" id = "var4_5" href =
"#line4_5">5.</a>&nbsp;<i>diro c. i. motu</i> malebat N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_7" id = "var4_7" href =
"#line4_7">7.</a>&nbsp;<i>aures</i> ant. ed. Veneta, prob.
N.&nbsp;Heins. Cf. <a class = "crossref missing" href =
"bookII.html#not2_580" title = "in Not.">ad II, 580</a>. Vulgatum
confirmat Drak. similibus locis Val. Fl. I,&nbsp;743; II, 122;
V,&nbsp;273; et inpr. Virg. Æ. IV, 187. Cf. not. ad III, 436. Schmidio
videtur elegans esse traductio ab ariete, qui propr. quatit muros.
&mdash;<a name = "var4_8" id = "var4_8" href =
"#line4_8">8.</a>&nbsp;<i>verum rumorem</i> placebat aliquando
N.&nbsp;Heins. coll. Claud. Eutrop. II, 470.
&mdash;<a name = "var4_13" id = "var4_13" href =
"#line4_13">13.</a>&nbsp;<i>niveumque... coni</i> (φάλου<ins class =
"correction" title = ") deest">)</ins>
<span class = "pagenum">225</span>
<i>decus</i>, Colon. et Tell., h. cristas, seu jubas, λόφον, ut
<i>gloria coni</i> ap. Stat. Th. VIII, 706, et inf. <a class =
"crossref" href = "bookX.html#line10_400">X,&nbsp;400</a>. Vulgatam
lect. <i>juvenumque</i>, quæ errore typogr. in ed. Lefeb. remansit,
prob. Dausq. (qui tamen <i>juvenesque</i> malebat) et Barth. quod
juvenes armorum ornatu maxime (an vero et soli?) capiantur, nec omnes
cristæ nivei coloris fuerint. Neuter vidit, <i>niveum</i> esse epith.
ornans, ut <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_399">II,
399</a>; ap. Stat. Th. IV, 130, al. <i>reposti</i> frustra volebat
N.&nbsp;Heins, quum conus, non galea reponatur.
&mdash;<a name = "var4_15" id = "var4_15" href =
"#line4_15">15.</a>&nbsp;<i>revocantque</i> Col. Ox. R.&nbsp;2, h.e.
reficiunt; vid. Gronov. Obss. II, 19; <i>recoquuntque</i> ingeniose
corrig. Bentl. ad Hor. Od. I,&nbsp;35, 38; prob. Drak. cui nostra lectio
inaudita et ex antiqua scribendi ratione <i>recocunt</i> orta videbatur,
quod firmari potest loco Virg. Æ. VII, 636. Vulgo <i>renovantque</i>; in
quo Dausq. adquiescit, quum tamen <i>novant</i> modo præcesserit;
<i>recoquuntque novas</i> conj. Lefeb. Male!
&mdash;<a name = "var4_16" id = "var4_16" href =
"#line4_16">16.</a>&nbsp;<i>inultas</i> emend. N.&nbsp;Heins. quia
<i>irrita vulnera</i> subsequuntur. Sed ita ταυτολογίαν poetæ obtrudi
monet Drak.
&mdash;<a name = "var4_23" id = "var4_23" href =
"#line4_23">23.</a>&nbsp;<i>ast</i> contra omnes libros scripsit Lefeb.
ne admonito quidem lectore.
&mdash;<a name = "var4_26" id = "var4_26" href =
"#line4_26">26.</a>&nbsp;<i>agris</i> Col. <i>armis</i> Ox.
<span class = "pagenum">226</span>
&mdash;<a name = "var4_32" id = "var4_32" href =
"#line4_32">32.</a>&nbsp;<i>Sic vulgus</i> (sc. facit); <i>traduntque
metus</i>, vel <i>Dira serunt, creduntque metu</i>, vel <i>Sic vulgus;
crescuntque metus</i> conj. Withof.</p>

<p><a name = "var4_34" id = "var4_34" href = "#line4_34">34.</a> <i>nec
pervia</i>, vel <i>impervia saxu</i> emend. Schmid. quum Alpes ut non
perviæ semper jactentur, et, si perviæ sint, in iis non poni possit
spes, Pœnum eas non transcensurum. Sed Alpes, quas Hannibal primus
præter omnium opinionem <i>pervias</i> fecerat, <i>decepere</i>, quia
eas hominibus impervias esse putaverant.
&mdash;<a name = "var4_35" id = "var4_35" href =
"#line4_35">35.</a>&nbsp;<i>Decepere</i> scripti et editi ante Martin.
Herbipol., qui primum <i>Accepere</i> dedit. Conf. Gronov. Obss. III,
20.</p>

<p><a name = "var4_40" id = "var4_40" href = "#line4_40">40.</a>
<i>gradu</i> e Col. recepit Lefeb. et exponit <i>erependo gradu</i>,
<i>gravissant sur les roches</i>; respiciens forte ad <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#line3_529">III, 529</a>. Sed olim potius
<i>gradu</i> scriptum, vel ultima litera voc. <i>gradum</i> a prima
vocis seq. absorpta, judice Drak.
<span class = "pagenum">227</span>
&mdash;<a name = "var4_49" id = "var4_49" href =
"#line4_49">49.</a>&nbsp;<i>Sic</i> conj. Dausq. Male!
&mdash;<a name = "var4_51" id = "var4_51" href =
"#line4_51">51.</a>&nbsp;<i>prævectus</i> corrig. N.&nbsp;Heins. ut et
<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_126">VIII, 126</a>:
non male; etsi vulgata quoque ferri potest, si suppl. <i>ad</i>, ut
<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_204">V,&nbsp;204</a>;
<a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_519">XVI, 519</a> al.
<span class = "pagenum">228</span>
&mdash;<a name = "var4_56" id = "var4_56" href =
"#line4_56">56.</a>&nbsp;<i>Namque en</i> tacite refinxit Lef. puncto
post <i>cohortes</i> posito.
&mdash;<a name = "var4_57" id = "var4_57" href =
"#line4_57">57.</a>&nbsp;<i>furore Adcensæ</i> conj. Schmid. quod et
nobis in mentem venit. Sed vid. not.
&mdash;<a name = "var4_59" id = "var4_59" href =
"#line4_59">59.</a>&nbsp;<i>coluntur</i> volebat N.&nbsp;Heins.
<i>habitantur</i> Drak. <i>quacumque vagantur Iberi</i> Livineius.
Contra <i>vocari</i>, <i>audire</i>, <i>cluere</i> pro <i>esse</i>, XII,
709 et al. poni, monet Lef. At <i>vocari alicui</i> simpl. pro <i>ei
esse</i> nemo facile dixerit, sed potius pro <i>vocari ab aliquo</i>.
Præterea non omittendum est, quid et quomodo hoc, vel illud vocetur, seu
audiat. Vulgata itaque lectio omnino suspecta videtur. Withof. varia
tentabat: <i>locantur Iberis</i>, vel <i>vocantur Ibera I. T. n. tot
agmina</i>, vel <i>morantur Iberi</i>, seu <i>Iberos</i>, (h.e. Pyrenen
aliaque, quæ ipsi superare timent) vel <i>lavantur Ibero</i> (ut
<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_161">V,&nbsp;161</a>,
<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_271">271</a>; <a class =
"crossref" href = "bookIX.html#line9_185">IX, 185, 195</a>), vel
<i>armantur Iberis</i> (ut <a class = "crossref" href =
"bookIII.html#line3_224">III, 224</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXI.html#line11_144">XI, 144</a>), vel <i>occantur Iberis</i>, vel
denique <i>cavantur Iberis</i>, ut adludatur ad auri fodinas Hispaniæ.
&mdash;<a name = "var4_60" id = "var4_60" href =
"#line4_60">60.</a>&nbsp;<i>numerosa</i>, non <i>nemorosa</i>, Col. Ox.
Parm. <i>memor ausa per a.</i> frustra conj. Barth. Adv. VI,&nbsp;3;
quum meminerit Hannibal, quid quisque et quovis tempore gesserit.
&mdash;<a name = "var4_61" id = "var4_61" href =
"#line4_61">61.</a>&nbsp;<i>ferocem</i> Col. prob. N. Heins. ad h.l. et
ad Claud. Cons. Mall. Theod. v.&nbsp;53. Vulgo <i>furentem</i>, non
minus recte.
&mdash;<a name = "var4_62" id = "var4_62" href =
"#line4_62">62.</a>&nbsp;Alii <i>rutulam</i>, vel <i>rutilam</i>. Conf.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_291">I,&nbsp;291</a>,
<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_584">584</a>.</p>

<p><a name = "var4_71" id = "var4_71" href = "#line4_71">71.</a>
<i>Transiliunt,
<span class = "pagenum">229</span>
discant</i> Put. <i>stet</i>, vel mox <i>et majus si scandere</i>
corrig. N.&nbsp;Heins. reclam. Lefeb., quia mutatio modorum passim sit
obvia.
&mdash;<a name = "var4_73" id = "var4_73" href =
"#line4_73">73.</a>&nbsp;<i>vestros</i>, non <i>nostros</i>, Col. et
R.&nbsp;2.
&mdash;<a name = "var4_74" id = "var4_74" href =
"#line4_74">74.</a>&nbsp;<i>fusa</i> ed. Paris. Colinæi, errore typogr.,
quem D.&nbsp;Heins. et Dausq. fideliter descripsere.
&mdash;<a name = "var4_78" id = "var4_78" href =
"#line4_78">78.</a>&nbsp;<i>nova num</i> corrig. N.&nbsp;Heins. citra
necessitatem. Conf. <a class = "crossref" href =
"#line4_72">v.&nbsp;72</a>, <a class = "crossref" href =
"#line4_806">806</a>, et quos Drak. laudat Perizon. Diss. de Dict. Cret.
§. 40, et Bentl. ad Hor. Serm. II, <span class = "smallcaps">iii</span>,
166; <i>vobis</i> R.&nbsp;2.</p>

<p><a name = "var4_86" id = "var4_86" href = "#line4_86">86.</a>
<i>certamine</i> Col. Put. Parm. Vulgatum <i>certamina</i> servavit
Lefeb. Recte opinor.</p>

<p><a name = "var4_88" id = "var4_88" href = "#line4_88">88.</a>
<i>fugientibus</i> prisci tantum non omnes; nec opus tot exemplis, quot
congessit Drak. <i>fulgentibus</i> R. 3, et alii
<span class = "pagenum">230</span>
recentt. probb. Barth. et Dausq. quia abeunte nocte splendor auroræ
umbris intermicet.
&mdash;<a name = "var4_89" id = "var4_89" href =
"#line4_89">89.</a>&nbsp;<i>duas horas</i> conj. uterque Heins., h.e.
vigilias. Sed hanc notionem incertam esse, et noctem apud Romanos
quatuor vigiliarum fuisse, nec minus æstate quam hieme duodecim horas
habuisse, docet Drak. conf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#not7_154">not. ad VII, 154 sqq.</a>
&mdash;<a name = "var4_91" id = "var4_91" href =
"#line4_91">91.</a>&nbsp;<i>campi</i> frustra emend. Burm. ob præc.
<i>collis</i>: quasi poetam non deceret orationem variare.</p>

<p><a name = "var4_98" id = "var4_98" href = "#line4_98">98.</a>
<i>capite</i> Col. ut <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_275">VIII, 275</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_169">XII, 169</a>. Sed τὸ <i>rapite</i>, ut
<a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_210">VI, 210</a>,
efficacius esse, monet N. Heins. ad h.l. et ad Ovid. Met. II, 603.
&mdash;<a name = "var4_100" id = "var4_100" href =
"#line4_100">100.</a>&nbsp;<i>consors</i> conj. N.&nbsp;Heins. et
<a name = "var4_101" id = "var4_101" href = "#line4_101">v.&nbsp;101</a>:
<i>dirimebat, adacto Quantum inp. valet deprendere</i>, ut ap. Cæs. B.
Civ. III, 51. Sed telum tormentumve, non nodum adigi, a&nbsp;Schmid. jam
notatum video: <i>et prendere</i> Put.</p>

<span class = "pagenum">231</span>
<p><a name = "var4_105" id = "var4_105" href =
"#line4_105">105.</a>&nbsp;<i>limine</i> R. 3; Parm. Med. non improb. N.
Heins. Cf. eum et Burm. ad Virg. Æ. VI, 255. Sed quis unquam dixit, a
<i>medio</i> limine solis venire?
&mdash;<a name = "var4_106" id = "var4_106" href =
"#line4_106">106.</a>&nbsp;<i>ab honore</i> scripti et editi ante
Nicandrum, qui primus <i>in h.</i> dedit.
&mdash;<a name = "var4_110" id = "var4_110" href =
"#line4_110">110.</a>&nbsp;<i>satiasve</i> corrig. Dausq. quod prob.
N.&nbsp;Heins. et recepere Drak. ac Lefeb. Recte, puto, quia
<i>saties</i>, si dubiam lectionem loci Plin. VIII, 51, exceperis, non
nisi ap. Juvenc. I,&nbsp;637; III, 216, occurrit.
&mdash;<a name = "var4_115" id = "var4_115" href =
"#line4_115">115.</a>&nbsp;<i>jactos volatus</i> R.&nbsp;3; <i>lævos</i>
conj. N.&nbsp;Heins. h.e. a&nbsp;sinistra conspectos, quod felix
augurium videbatur Romanis, ut a dextra Græcis. At <i>lætum</i>, seu
faustum omen erat potius fuga accipitris, non aquilæ volatus; quod Drak.
jam adnotasse video.
&mdash;<a name = "var4_119" id = "var4_119" href =
"#line4_119">119.</a>&nbsp;<i>Præstringens</i> ex Oxon. recepit Drak.
auctore N.&nbsp;Heins. qui ubivis hanc scripturam intrudunt; vid.
<a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_358">ad I,&nbsp;358</a>, et
conf. <a class = "crossref" href = "#line4_352">v.&nbsp;352</a>;
<span class = "pagenum">232</span>
<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_24">V,&nbsp;24</a>,
<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_358">274</a>; Virg. Æn.
X,&nbsp;344 al.</p>

<p><a name = "var4_131" id = "var4_131" href = "#line4_131">131.</a>
<i>omina</i> R. 3; Parm., Veneta tam Marsi quam Martini Herbipol., et
Junt. probb. Heinsiis, Draken. et Lefeb. Vulgo <i>læta omnia</i> ut ap.
Liv. XXXI,&nbsp;7, et <i>fœda omnia</i> ibid. c. 12.
&mdash;<a name = "var4_137" id = "var4_137" href =
"#line4_137">137.</a>&nbsp;<i>Ictum</i> Col. Vulgo
<span class = "pagenum">233</span>
<i>Letum</i>; quod non minus probum. Dausq. interpretatur: vires
<i>leti</i> inferendi perdiderat, ut contra dicitur hasta <i>letum
ferre</i>, προπέμπειν φόνον; vid. not.
&mdash;<a name = "var4_141" id = "var4_141" href =
"#line4_141">141.</a>&nbsp;<i>accepit</i> Col. Vulgo <i>recepit</i>,
quod Cell. exponit: hasta, jam invalidior spatio facta, non tam intulit
cædem, quam recepit et admisit ex occursu Cati.
&mdash;<a name = "var4_144" id = "var4_144" href =
"#line4_144">144.</a>&nbsp;<i>cunei</i> opinabatur N.&nbsp;Heins. ut
<a class = "crossref" href = "#line4_516">v.&nbsp;516</a>; <a class =
"crossref" href = "bookI.html#line1_454">I,&nbsp;454</a>; <a class =
"crossref" href = "bookXV.html#line15_739">XV, 739</a>; quum de equitatu
etiam et copiis navalibus hæc vox adhibeatur a Claud. in Rufin. 52, et
Cons. Hon. IV, 625; Stat. Th. V,&nbsp;426, et inf. <a class = "crossref"
href = "bookXIV.html#line14_540">XIV, 540</a>. Nihil muto cum Drak.
&mdash;<a name = "var4_145" id = "var4_145" href =
"#line4_145">145.</a>&nbsp;<i>ultroque ruunt</i> conj. N.&nbsp;Heins.
Vulgatum contra eleganter dictum videbatur Barth. Adv. VI,&nbsp;3, quasi
ferentes ipsi ultro denuo ferant.
&mdash;<a name = "var4_148" id = "var4_148" href =
"#line4_148">148.</a>&nbsp;<i>Cryxo</i> ex emend. N. Heins. recepit
Drak. <i>Crixo</i> scripti et edd. antt. In recent. <i>Chrixo</i> et
<i>Chryxo</i>. Forte
<span class = "pagenum">234</span>
leg. <i>Brixo</i>, a <i>Brixello</i>, Boiorum opp. in Gallia Cispad.
&mdash;<a name = "var4_150" id = "var4_150" href =
"#line4_150">150.</a>&nbsp;Vulgatam distinct. <i>membra Ipse tumens,
atavi B.</i> mutavit N.&nbsp;Heins. qui et <i>atavis</i> pro
<i>atavi</i>, et mox <i>in titulis</i> legendum monuit. Prius recepit
Draken. quem secutus sum; <i>tumens satavi</i> Med.
&mdash;<a name = "var4_153" id = "var4_153" href =
"#line4_153">153.</a>&nbsp;<i>gerebat</i>, non <i>ferebat</i>, Col. et
Put.
&mdash;<a name = "var4_156" id = "var4_156" href =
"#line4_156">156.</a>&nbsp;<i>rubrabat</i> Ox. <i>rutilabat</i> ed.
Nutii Antwerp.
<span class = "pagenum">235</span></p>

<p><a name = "var4_159" id = "var4_159" href = "#line4_159">159.</a>
<i>et sociata</i> conj. N. Heins.
&mdash;<i>densent</i> scripti et priscæ edd. vid. Intpp. ad Virg. Georg.
I,&nbsp;248, 419; Æn. VII, 794; X,&nbsp;432; XI, 650; XII, 264; Bentl.
et Jani ad Horat. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xxviii</span>,
19; Creech. ad Lucret. I,&nbsp;393, et, quos Draken. laudat, Gifan. Ind.
Lucret., Prisc. Gramm. VIII, p. m. 336; Heins. ad Ovid. Met. XIV, 369;
et Fast. III, 820; ad Val. Fl. III, 207; VII, 629; ad Claud. Cons. Hon.
IV, 325; et ad Prudent. Cathemer. hymn. V,&nbsp;53. Vulgatum
<i>densant</i> primus Wolf. Basileæ edidit.
&mdash;<a name = "var4_166" id = "var4_166" href =
"#line4_166">166.</a>&nbsp;<i>arma</i> Put. Vulgo <i>ora</i>, et quidam
<i>ore</i>.
&mdash;<a name = "var4_167" id = "var4_167" href =
"#line4_167">167.</a>&nbsp;<i>dumidi</i> Colon. <i>Numidæ</i> emend.
N.&nbsp;Heins. non improb. Drak. <i>Tyrrhena</i> R.&nbsp;2;
<i>Tirena</i> Put. <i>Thyrrhene</i> ed. Lefeb.
&mdash;<a name = "var4_169" id = "var4_169" href =
"#line4_169">169.</a>&nbsp;<i>dum</i>, non <i>quum</i>, scripti et
priscæ edd.
<span class = "pagenum">236</span>
&mdash;<a name = "var4_174" id = "var4_174" href =
"#line4_174">174.</a>&nbsp;<i>Flexa</i> scripti, ut ap. Ovid. Met.
I,&nbsp;98, et Fast. IV, 181; Virg. Æ. VII, 513; Sen. Œd. 733; Draken.
Vulgo <i>Fessa</i>, prob. Dausq. ut sit viribus destituta, flatore ipso
conatum destituente. Male!
&mdash;<a name = "var4_175" id = "var4_175" href =
"#line4_175">175.</a>&nbsp;<i>ambos</i> corrig. Barth. Adv. VI,&nbsp;3.
Sed <i>ambo</i> est ant. accus. ut <a class = "crossref" href =
"bookXVII.html#line17_427">XVII, 427</a>, ubi Draken. laudat Serv. (add.
Pier. et Heins.) ad Virg. Ecl. VI, 18; Ge. IV, 88; Æn. XII, 342; Gronov.
ad Liv. VIII,&nbsp;3; XXXV, 21.
&mdash;<a name = "var4_176" id = "var4_176" href =
"#line4_176">176.</a>&nbsp;<i>Dat gladio Laurum</i> conj. Barth. <i>Sed
gladius Lauro</i> N.&nbsp;Heins. At nihil h.l. deest, modo subintell.
ἀπὸ κοινοῦ <i>occidit</i>, vel simile verbum; vid. Gronov. l.c.
&mdash;<a name = "var4_179" id = "var4_179" href =
"#line4_179">179.</a>&nbsp;<i>femore</i> coll. <a class = "crossref"
href = "bookI.html#line1_540">I,&nbsp;540</a>, suspic. N.&nbsp;Heins.
qui plura exempla congessit ad Ovid. Met. XV, 162. Sed τὸ <i>per</i> ad
utrumque substant. referri potest; <i>per nuda</i> Col. et R.&nbsp;2;
quod recepit Lefeb. non improb. N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_180" id = "var4_180" href =
"#line4_180">180.</a>&nbsp;<i>et</i>, quod in Put. est, vulgo omittitur.
&mdash;<a name = "var4_182" id = "var4_182" href =
"#line4_182">182.</a>&nbsp;<i>tepido</i> Col. et Ox. Vulgo
<i>trepido</i>, vulgari variatione.
<span class = "pagenum">237</span>
&mdash;<a name = "var4_186" id = "var4_186" href =
"#line4_186">186.</a>&nbsp;<i>Remulum</i> Parm. Junt. Ald. Gryph. Nut.,
ut apud Virg. Æn. lib. IX, v.&nbsp;360, 593, 633; XI, 636. Vulgo
<i>Romulum</i>.
&mdash;<a name = "var4_187" id = "var4_187" href =
"#line4_187">187.</a>&nbsp;<i>Tyburtes</i> Dausq. Lefeb. et alii.
<i>Magios</i> e scriptis, R.&nbsp;3, et Parm. revocavit N.&nbsp;Heins.
Vulgo <i>Tiburtes magnos</i>. Poeta autem, ut <a class = "crossref" href
= "#line4_184">v.&nbsp;184</a>, gentem Tulliam. ita h.l. fratres
Tiburtes respexit, Tiburnum, seu Tiburtum, Coram et Catillum, seu
Catilum, Amphiarai filios, olim <i>bello</i> Æneæ <i>claros</i>, et
<i>Tiburis</i> (<i>Tivoli</i>) prope Anienem conditores, de quo conf.
<a class = "crossref" href = "#line4_224">v.&nbsp;224, 225</a>; <a class =
"crossref" href = "bookVIII.html#line8_364">VIII, 364</a>; Heyne Exc.
VIII, ad Virg. Æn. VII, 670 sqq. Cluver. Ital. ant. p.&nbsp;958; Solin.
c. 2; Jani ad Horat. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">vii</span>,
13; <span class = "smallcaps">xviii</span>,&nbsp;2; II, <span class =
"smallcaps">vi</span>,&nbsp;5; <i>Hispellatesque M. Et Clanium</i> conj.
N.&nbsp;Heins. et recepit Lefeb. <i>Metaurum</i> Colon.
<i>Mataurumque</i> Put. vid. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#var7_486">ad VII, 486</a>. Vulgo <i>Metaurumque</i>. Tum
versus est hypermetros, ut <a class = "crossref" href =
"bookXVII.html#line17_400">XVII, 400</a>, et passim ap. Virg. Ovid.
aliosque.
&mdash;<a name = "var4_188" id = "var4_188" href =
"#line4_188">188.</a>&nbsp;<i>Clanium</i> Col. vid. <a class =
"crossref" href = "bookVIII.html#not8_535">not. ad VIII, 535</a>.
<i>Davium</i> R.&nbsp;3; Parm. Med. Vulgata lectio <i>Damum</i> debetur
Marso; <i>meditatum</i> emend. Barth. Adv. VI,&nbsp;3, et recepit Lefeb.
ut non ad Cryxum, sed ad Clanium referatur, qui, dum ferire dubitat,
ipse ictum recipit. Non male, judice etiam Drak.</p>

<p><a name = "var4_191" id = "var4_191" href = "#line4_191">191.</a>
<i>omni</i> volebat Modius.
<span class = "pagenum">238</span>
&mdash;<a name = "var4_198" id = "var4_198" href =
"#line4_198">198.</a>&nbsp;<i>sancire</i> conj. N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_206" id = "var4_206" href =
"#line4_206">206.</a>&nbsp;<i>Ligaunus</i> scripti. <i>Licaunus</i> et
<i>Lycaunus</i> in editis. <i>Lygaunus</i> ed. Lefeb. qui Celticam putat
esse vocem, quæ <i>nigrum</i> et <i>corvum</i> significet.
<span class = "pagenum">239</span>
&mdash;<a name = "var4_209" id = "var4_209" href =
"#line4_209">209.</a>&nbsp;<i>dextra</i> scripti, R.&nbsp;3; Parm. Med.
Sed <i>læva</i> frenum regi monet Drak. coll. <a class = "crossref" href
= "#line4_416">v.&nbsp;416</a>; Sen. Hippol. 1259, et Barth. ad Stat.
Silv. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">i</span>, 37. Has autem voces
sæpius a librariis permutari docet Gron. ad Sen. l.c. et ad Liv.
XXXIII,&nbsp;9. At manus quoque simpliciter <i>dextra</i> dicitur.
&mdash;<a name = "var4_213" id = "var4_213" href =
"#line4_213">213.</a>&nbsp;<i>Vesegus</i> Ox. et Put. <i>Vesogus</i>
Parm. Vulgo <i>Vesagus</i>, et <i>Vosegus</i> Colon., quem secutus sum,
etsi admodum probabilis est emend. N.&nbsp;Heins. <i>Vogesus</i>, quam
Drakenb. et Lefeb. recepere. Corruptela forte inde orta, quod Vogesus
Galliæ mons, unde nomen ductum videtur, scriptoribus medii ævi, v.c.
Venant. Fort. VII,&nbsp;4, et Gregor. Turon. <i>Vosagus</i> et
<i>Vosacus</i> dicebatur. Apud Cæs. B. G. IV, 10, <i>Vosego</i> exstat
in ed. Junt. et Oudend.</p>

<p><a name = "var4_220" id = "var4_220" href =
"#line4_220">220.</a>&nbsp;<i>Coræque... decus</i> malebat N. Heins.; et
<a class = "crossref" href = "#line4_223">v.&nbsp;223</a>, <i>Indutosque
humeris</i>; audacter et
<span class = "pagenum">240</span>
frustra; nam <i>simul</i> pendet a verbo <i>trahis</i>.
&mdash;<a name = "var4_224" id = "var4_224" href =
"#line4_224">224.</a>&nbsp;<i>taciturno murmure</i> Oxon. Put.
R.&nbsp;3; Parm. Med. prob. Barth. Adv. VI,&nbsp;3. Id quominus in
contextum reciperem, vix mihi temperare potui. Vulgatam quidem lect.
firmat Draken. auctoritate c. Colon. et ipsius Silii, qui inf. <a class
= "crossref" href = "bookXII.html#line12_539">XII, 539</a>, <i>leniter
sine murmure labi</i> Anienem memorat. Sed is locus, nisi argutari
velis, cum nostro facile conciliari potest. Præterea idem fluvius variis
sæpe locis sine et cum murmure labitur, et ipse <i>Anio</i>, seu Anien
(<i>Teverone</i>), leniter alias fluens, prope <i>Tibur</i> de scopulo
cum murmure ruit, unde <i>præceps</i> dicitur Hor. Od. I,&nbsp;<span
class = "smallcaps">vii</span>, 13 (ubi vid. Jani), et <i>murmur
tumidamque rabiem</i> ipsi tribuunt Prop. IV, <span class =
"smallcaps">vii</span>,&nbsp;4; et Stat. Silv. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">iii</span>, 21, ut taceam, de fluminibus poetas sæpe diversa
prodere. Conf. Burm. ad Val. Fl. V,&nbsp;180; Heyne Obss. ad Tibull.
I,&nbsp;<span class = "smallcaps">vii</span>, 14; et ad Virg. Æn.
I,&nbsp;317. <i>Taciturno</i> autem <i>murmure</i> dici potest, ut
<i>tacito rumore Mosellæ</i> ap. Auson. Mosell. v.&nbsp;22, laudatum a
Drak. qui ad <a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_421">XI,
421</a>, in his verbis acumen quoddam captatum putat, ut in <i>concordia
discors</i> ap. Lucan. I,&nbsp;98; <i>discordia concors</i> ap. Manil.
I,&nbsp;42, et in aliis, quæ notaverint Ciofan. ad Ovid. Met. I,
p.&nbsp;19; Victor. Var. Lectt. X,&nbsp;12; Lambin. ad Hor. Od.
I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xxxiv</span>,&nbsp;2; Intpp. ad Cic.
Phil. I,&nbsp;2; et Martin. var. lect. III, c. 9, 11. Sed simpl. lene
murmur innui crediderim.
&mdash;<a name = "var4_225" id = "var4_225" href =
"#line4_225">225.</a>&nbsp;<i>Anienicolæ</i>, non <i>Antenicolæque</i>,
scripti, prob. N.&nbsp;Heins. ad h.l. et ad Ovid. Epist. IX, 141; quia
et Maro Æn. VII, 672, et Noster <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_366">VIII, 366</a>, primam in <i>Catillo</i>
syllabam produxere, etsi corripuit Stat. Silv. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">iii</span>, 100.
<span class = "pagenum">241</span>
&mdash;<a name = "var4_228" id = "var4_228" href =
"#line4_228">228.</a>&nbsp;<i>mortem</i> conj. Burm. quod arridet Drak.,
qui argutam tum et elegantem in hoc versu obpositionem inesse putabat.
&mdash;<a name = "var4_230" id = "var4_230" href =
"#line4_230">230.</a>&nbsp;<i>notat</i> Put. R.&nbsp;3; Parm. Med. unde
<i>rotat</i> conj. N.&nbsp;Heins. Vulgatum confirmat Drak. locis Virg.
Æn. I,&nbsp;117. et Val. Fl. VIII, 332; <i>vertex</i>, non
<i>vortex</i>, scripti et priscæ edd. cf. <a class = "crossref missing"
href = "bookIII.html#not3_475" title = "in Not.">ad III, 475</a>.
&mdash;<a name = "var4_233" id = "var4_233" href =
"#line4_233">233.</a>&nbsp;<i>Caunum</i>, non <i>Camum</i>, Col. Caunus
Hispaniæ mons ap. Liv. XI, 50; <i>vix visum</i> in mentem veniebat Burm.
<i>Breucum</i> Col. Vulgo <i>Brennum</i>, unde <i>Breunum</i> conj.
Lefeb., quia <i>Breuci</i> in Pannonia fuere, <i>Breuni</i> vero inter
Alpinas gentes. Sed hi Alpium Rhæticarum incolæ varie scribuntur,
<i>Brenni</i>, <i>Breuni</i>, <i>Brenci</i>, <i>Breuci</i>,
<i>Breones</i>, <i>Briones</i>: vid. Casaub. ad Strab. IV, p.&nbsp;142,
et Intpp. ad Hor. Od. IV, <span class = "smallcaps">xiv</span>, 11;
Plin. III, 25; Suet. Tib. 9; Flor. IV, 12, pr.
&mdash;<a name = "var4_235" id = "var4_235" href =
"#line4_235">235.</a>&nbsp;<i>Occidit, tristi pugnas L. f.</i> quidam
Marsum secuti; <i>pugnax</i> scripti cum Parm. et Med. Vulgatum
<i>pugnans</i> debetur Martino Herbip. <i>Leopontice</i> Nut. Sed
Lepontii populus Alpinus in Rhætia; vid. Plin. III, 20.
&mdash;<a name = "var4_236" id = "var4_236" href =
"#line4_236">236.</a>&nbsp;<i>prensat et æquat</i> scripti cum
R.&nbsp;3, Parm. Med. Vulgo <i>prensas</i> et <i>æquas</i>; non male.
&mdash;<a name = "var4_238" id = "var4_238" href =
"#line4_238">238.</a>&nbsp;<i>occidit</i> Put. Tell. R.&nbsp;3; Parm.
Hinc <i>accidit</i> scribendum videbatur N.&nbsp;Heins. ad h.l. et ad
Ovid. Fast. V,&nbsp;360.
&mdash;<a name = "var4_239" id = "var4_239" href =
"#line4_239">239.</a>&nbsp;<i>at Batus</i> Col. <i>ad Batus</i>
R.&nbsp;2; <i>Achbatus</i> Put. <i>Achutus</i> Ox. <i>Acatus</i>
R.&nbsp;3; <i>Arcatus</i>
<span class = "pagenum">242</span>
Parm. Vulgo <i>Abbatus</i>. 240. <i>Ut luctatur</i> malebat
N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_244" id = "var4_244" href =
"#line4_244">244.</a>&nbsp;Vulgg. <i>gelidus Boreas</i>, ut passim ap.
poetas. Sed <i>Geticus Boreas</i> Oxon. et Put. quod exquisitius est, ut
<i>Sarmaticus</i>, <i>Edonus</i>, <i>Scythicus</i>, <i>Arctous</i>,
<i>Hæmonius</i>, <i>Odrysius Boreas</i>. Cf. Gron. Obss. IV, 17.
&mdash;<a name = "var4_245" id = "var4_245" href =
"#line4_245">245.</a>&nbsp;<i>Icaru</i> Tell. <i>Irarum</i> Ox.
R.&nbsp;3; Parm. Med. unde <i>Iratum mare</i>, h.e. turbatum conj.
N.&nbsp;Heins. non improb. Drak. quia Africo, non Boreæ imperium in mare
Icarium tribuunt Hor. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">i</span>,
15, et alii. Sed vid. not. Si quid mutandam, legerem <i>rector</i> pro
<i>victor</i>; ut <i>arbiter</i> et <i>dux Hadriæ</i> ap. Horat. Od.
I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iii</span>, 15; III, <span class =
"smallcaps">iii</span>,&nbsp;5.</p>

<p><a name = "var4_248" id = "var4_248" href = "#line4_248">248.</a>
Huic versui vulgo subjungitur alius, <i>Jam videt esse suæ mortemque
adstare propinquam</i>, quem tamen non agnoscunt scripti et edd. ante
Juntinam, quare tanquam a Nicandro procusum omisi cum Lefeb. Saltem
<i>esse super</i> Burm. et <i>instare</i> N. Heins. scribendum
videbatur.
&mdash;<a name = "var4_251" id = "var4_251" href =
"#line4_251">251.</a>&nbsp;<i>adfuso</i>, non <i>effuso</i>, scripti, de
quo verbo plura disputavit N.&nbsp;Heins. ad <a class = "crossref" href
= "bookV.html#line5_66">V,&nbsp;66</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_572">VI, 572</a>, <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_686">686</a>; et ad Val. Fl. I,&nbsp;762.
&mdash;<a name = "var4_252" id = "var4_252" href =
"#line4_252">252.</a>&nbsp;<i>Darium</i>, vel <i>Clarium</i> Colon.
<i>Tarrum</i> quædam edd. <i>Marium</i> conj. N.&nbsp;Heins. ut sit Rom.
nomen. <i>Dasium</i> (vid. <a class = "crossref" href =
"bookXIII.html#var13_32">ad XIII, 32</a>), vel <i>Clanium</i> (quo tamen
nomine Silius jam sup. <a class = "crossref" href =
"#line4_188">v.&nbsp;188</a>, usus est) tentabat Drak. Sed idem
<i>Tarium</i> quoque notum in Italia nomen fuisse, ex Plin.
<span class = "pagenum">243</span>
XVIII,&nbsp;6, et Sen. de Clem. I,&nbsp;13, probat.
&mdash;<a name = "var4_257" id = "var4_257" href =
"#line4_257">257.</a>&nbsp;<i>linquit</i>, non <i>liquit</i>, Col.
&mdash;<a name = "var4_260" id = "var4_260" href =
"#line4_260">260.</a>&nbsp;<i>auris</i> Ox. et R.&nbsp;2, <i>aures</i>
Put. quod placet Lefeb. non mihi. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_366">X,&nbsp;366</a>, ubi Drak. conf. <a class =
"crossref" href = "bookXIII.html#line13_283">XIII, 283</a>; <a class =
"crossref" href = "bookXVII.html#line17_42">XVII, 42</a>; Virg. Æn. IX,
112.
&mdash;<a name = "var4_262" id = "var4_262" href =
"#line4_262">262.</a>&nbsp;<i>iræ</i> malebat N.&nbsp;Heins. quia Silius
secundos casus amat. Sed vid. not.
&mdash;<a name = "var4_265" id = "var4_265" href =
"#line4_265">265.</a>&nbsp;Post hunc versum Nicander alium primus
exhibuit in Juntina, <i>Hactenus, et leto dedimus sine nomine
gentem</i>. Conf. <a class = "crossref missing" href =
"bookVIII.html#not8_508" title = "in Not.">ad VIII, 508</a>. Eum omnino
barbarum et ταυτόλογον esse, sed, quum sensus eo omisso non constet,
alium ejus loco excidisse putabant N.
<span class = "pagenum">244</span>
Heins. et Drak. dissent. Lefeb., qui male reposuit <i>vulgum, Martique
minore Hactenus, et... gentem, Mox</i>, etc. coll. <a class = "crossref"
href = "bookXVII.html#line17_511">XVII, 511</a>. Quis enim umquam
<i>Marti</i> pro <i>Marte</i> dixit? Nos totum versum delevimus, quia
omnibus scriptis et editis ante Nicandrum abest, nec abrupta ejusmodi
oratio ab ardore impetuque animi abhorret. <i>Mox</i>, scil. adoriemur,
vel occidemus, vel simile quid. Sed <i>Martem minorem</i> quomodo
explicabimus? Forte viros minus fortes, ut sit id. qd. <i>vulgus.
Minor</i> quidem <i>Mavors</i> dicitur, <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_457">V,&nbsp;457</a>; ubi tamen <i>minor</i> est pro
minus. Aliquando conjiciebam <i>partemque</i>, quod nunc minus mihi
placet. Præstiterit <i>sordemque</i>, vel <i>fæcemque virorum</i>, ut
<i>sordem urbis et fæcem</i> dixit Cic. ad Att. I,&nbsp;16, et similia
alii. Sed vereor, ne sic poetam, non librarios, correxisse videar.
<i>Nos</i> pro <i>Mox</i> idem Nicander scripsit. <i>Nunc</i> suspic.
N.&nbsp;Heins. Sic <i>hactenus... nunc</i> ap. Virg. Ge. II, <span class
= "smallcaps">i</span>,&nbsp;2; Ovid. A. A. I,&nbsp;263; Plin.
XXVIII,&nbsp;8; XXXI,&nbsp;6; quod moneo, quoniam <i>hactenus</i> pro
adhuc, ad hoc usque tempus, latine dici posse Drak. et alii dubitant:
quod tamen ex his locis et inpr. ex Liv. VII, 26, et Tac. Agric. 10,
intelligitur.
<span class = "pagenum">245</span>
&mdash;<a name = "var4_274" id = "var4_274" href =
"#line4_274">274.</a>&nbsp;<i>et</i> Col. In vulgatis libris omittitur.
&mdash;<a name = "var4_276" id = "var4_276" href =
"#line4_276">276.</a>&nbsp;<i>signa minax</i> Ox. Put. Parm. Med. et al.
Cf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_494">ad III,
494</a>.
&mdash;<a name = "var4_278" id = "var4_278" href =
"#line4_278">278.</a>&nbsp;<i>exigit</i> R.&nbsp;3; <i>egerit</i> conj.
N.&nbsp;Heins. coll. Stat. Silv. IV, <span class =
"smallcaps">iv</span>, 79; Ovid. Trist. IV, <span class =
"smallcaps">iii</span>, 38; et Lucan. II, 64. Sed <i>erigit</i> est
auget, excitat, liberius exerit, ὤρσεν, ὤτρυνεν: unde <i>ira surgere</i>
dicitur. Conf. Virg. Æn. II, 381 (ubi vid. Heyne), et quos Drak. laudat,
Virg, Æ. XI, 452; Lucan. VII, 384, et Gronov. Obss. II, 21; Val. Fl. II,
165, et inf. <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_105">V,&nbsp;105</a>.
&mdash;<a name = "var4_283" id = "var4_283" href =
"#line4_283">283.</a>&nbsp;<i>quassare</i> scripti. Vulgo
<i>quassasse</i>; ἀοριστῶς. Non male!
<span class = "pagenum">246</span>
&mdash;<a name = "var4_286" id = "var4_286" href =
"#line4_286">286.</a>&nbsp;<i>hæc</i>, non <i>hoc</i>, libri vett., ut
et mox <i>Tarpeia sede</i>, non <i>T.&nbsp;a sede</i>.
&mdash;<a name = "var4_290" id = "var4_290" href =
"#line4_290">290.</a>&nbsp;<i>Dignum</i> Col. Vulgo <i>Dignam</i> prob.
Dausq., qui exponit ἀξίαν, parem, quæ satis virium habet sternendæ tantæ
moli; <i>nisus</i>, non <i>nixus</i> Col. vid. <a class = "crossref"
href = "bookII.html#var2_123">ad II, 123</a>; <i>oras</i>, non
<i>ora</i>, scripti cum antt. edd.
&mdash;<a name = "var4_291" id = "var4_291" href =
"#line4_291">291.</a>&nbsp;<i>subtextaque</i> Col. <i>subjectaque</i>
Tell. Vulgo <i>subtectaque</i>. Pro <i>nervis</i>, vel <i>tergis</i>,
vel <i>tauris</i>, h.e. <i>pelle taurina</i>, (quin etiam <i>aheno</i>,
vel <i>ferro</i>), legendum putabat N.&nbsp;Heins. ut clipeus innuatur,
ut ap. Virg. Æn. X,&nbsp;784, 785; Stat. Th. III, 592; VII, 310; Lucan.
IV, 132, et aliis locis a Draken. laudatis, qui tamen <i>nervos</i> a
Tac. Ann. II, 14, eodem sensu adhiberi monet.
&mdash;<a name = "var4_293" id = "var4_293" href =
"#line4_293">293.</a>&nbsp;<i>arva</i>, non <i>arma</i>, scripti et
R.&nbsp;3, reclam. Dausq.
<span class = "pagenum">247</span>
&mdash;<a name = "var4_299" id = "var4_299" href =
"#line4_299">299.</a>&nbsp;<i>mirata</i> conj. N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_301" id = "var4_301" href =
"#line4_301">301.</a>&nbsp;<i>anima</i>, non <i>animæ</i>, scripti cum
Parm. et Med., adsent. etiam Dausq., hoc est, ab, vel ex unius vita.
Comparant <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_743">VII,
743</a>; <a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_19">XVI,
19</a> (ubi vid. not.); <a class = "crossref" href =
"bookXVII.html#line17_405">XVII, 405</a>; Virg. Æneid. lib. X, vers.
592; Curt. V,&nbsp;4; Val. Flac. V,&nbsp;20; <i>Celtusque p. a.</i>
Oxon. quod Barthio Adv. VI,&nbsp;3, placuisse mireris.
&mdash;<a name = "var4_302" id = "var4_302" href =
"#line4_302">302.</a>&nbsp;<i>Piceno</i> emend. Scalig. vid. not.
&mdash;<a name = "var4_308" id = "var4_308" href =
"#line4_308">308.</a>&nbsp;<i>tanto</i>, non <i>toto</i>, Col.
&mdash;<a name = "var4_310" id = "var4_310" href =
"#line4_310">310.</a>&nbsp;<i>ima longe</i> Col. et Oxon. <i>una
longe</i> conj. Dausq. Vulgo <i>una longæ</i>,
<span class = "pagenum">248</span>
inepte.</p>

<p><a name = "var4_313" id = "var4_313" href = "#line4_313">313.</a>
<i>patrium</i>, h.e. Libycum, Col. et Ox. Vulgatam lect. <i>primum</i>
tuetur Dausq. tanquam consentaneam legi militaris disciplinæ, ex qua
primum eques, tum pedes pugnet, ut ad Cannas ap. Liv. XXII, 47. Sed, ut
de hac lege taceam, <i>primum</i> modo præcessit, et tota ad Ticinum
pugna fuit equestris. Cf. sup. <a class = "crossref" href =
"#line4_93">v.&nbsp;93</a>; <i>nudis</i> Ox. et Put.
<a name = "var4_314" id = "var4_314" href =
"#line4_314">314.</a>&nbsp;<i>Adsiliunt frameis</i>, vel potius
<i>phaleris</i> corrig. N.&nbsp;Heins. qui <i>nudos frenis</i> ab
<i>infrenatis</i> non differre putabat. Sed vid. not. <i>undique nudos
Adsiliunt in equos infrenatosque manipli</i>, Benessa.
&mdash;<a name = "var4_316" id = "var4_316" href =
"#line4_316">316.</a>&nbsp;<i>avehit</i>, non <i>advehit</i>, Col. et
Ox.
&mdash;<a name = "var4_318" id = "var4_318" href =
"#line4_318">318.</a>&nbsp;<i>Aut illi lævo sinuantes cornua gyro</i>,
vel <i>Aut illi in lævos sinuatim cornua
<span class = "pagenum">249</span>
gyros Texunt</i> suspic. N.&nbsp;Heins. frustra.
&mdash;<a name = "var4_320" id = "var4_320" href =
"#line4_320">320.</a>&nbsp;<i>Atque eadem refuga</i> Col. <i>Atque sedem
refugam</i> Ox. et Put. Pro vulgata <i>Ac cædem refugam</i> stat Dausq.
<span class = "pagenum">250</span></p>

<p><a name = "var4_333" id = "var4_333" href = "#line4_333">333.</a>
<i>insano adsultu</i> in mentem veniebat N. Heins.
&mdash;<a name = "var4_334" id = "var4_334" href =
"#line4_334">334.</a>&nbsp;<i>Desertas</i> Col. et R.&nbsp;2, non
improb. Dausq. qui tamen maluerit <i>Dejectas</i>, h.e. humiles et
submissas. <i>Distectas</i> Put. Vulgo <i>Disjectas</i>, prob. Barth.
Adv. VI,&nbsp;3; ubi interpretatur <i>disjectas</i> cursu armentorum.
&mdash;<a name = "var4_335" id = "var4_335" href =
"#line4_335">335.</a>&nbsp;<i>mandans</i> Col. unde <i>mandens</i>
emend. Modius Nov. Lectt. Ep. 88; quod cum Drak. et Lefeb. recepi.
<i>mandet</i> Ox. et Put. <i>mandat</i> editi tantum non omnes; <i>atque
absentia mandit</i> conj. N.&nbsp;Heins. Sed ex nostra lectione eundem
sensum oriri monet Drak. vid. not.
&mdash;<a name = "var4_341" id = "var4_341" href =
"#line4_341">341.</a>&nbsp;<i>cæso</i>, non <i>flexo</i>, Colon.
&mdash;<a name = "var4_343" id = "var4_343" href =
"#line4_343">343.</a>&nbsp;<i>Sthenium</i> Oxon. quod etiam conj. Dausq.
et prob. N.&nbsp;Heins. coll. Virg. Æn. X,&nbsp;388, ubi tamen olim
<i>Sthenelum</i> defenderat. <i>Sthenum</i> Put. Vulgo <i>Stemium</i>.
&mdash;<i>Larumque</i> Col.
&mdash;<a name = "var4_344" id = "var4_344" href =
"#line4_344">344.</a>&nbsp;<i>viridi</i> ex. scriptis, R.&nbsp;2, 3,
aliisque edd. revocavit Lefeb. quem secutus sum, quia tanta auctoritate
nititur, et commodum præbet sensum. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_20">V,&nbsp;20</a>. Vulgatum <i>vitreo antro</i>
præferunt N.&nbsp;Heins. et Drak. coll. Ovid. Met. V,&nbsp;48, et Stat.
Silv. III, <span class = "smallcaps">ii</span>, 16, et arridere omnino
potest. <i>Vitreus</i>, ut ὑάλινος, ὑαλόεις, viridis, color vitri
antiqui et maris. Conf. Virg. Ge. IV, 350; Æ. VII, 759 (<i>vitrea
Fucinus unda</i>); inf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_413">VII, 413</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_191">VIII, 191</a>; Jani ad Hor. Od. I,&nbsp;<span
class = "smallcaps">xvii</span>, 20; Heins. ad Ovid. Met. V,&nbsp;48, et
ad Claud. Fescenn. v.&nbsp;75.
<span class = "pagenum">251</span>
&mdash;<a name = "var4_350" id = "var4_350" href =
"#line4_350">350.</a>&nbsp;<i>Præstringit</i> conj. N.&nbsp;Heins. et
Livin. Conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_358">ad
I,&nbsp;358</a>, et <a class = "crossref" href = "#var4_119">IV, 119, in
Var. Lect.</a></p>

<p><a name = "var4_355" id = "var4_355" href = "#line4_355">355.</a>
<i>sacra prælia</i> Col. prob. Lef. ut sint <i>detestanda</i>, propter
Regulum, quem corum pater captivum Pœnis tradiderit; <i>sata p.</i>
conj. N. Heins. ut <i>serere bellum</i>. Male!
<span class = "pagenum">252</span>
&mdash;<a name = "var4_358" id = "var4_358" href =
"#line4_358">358.</a>&nbsp;<i>Graias</i> Col. <i>Amyclæ</i> idem. Vulgo
<i>Amycle</i>, ut <i>Mycene</i> et alia, græce.
&mdash;<a name = "var4_359" id = "var4_359" href =
"#line4_359">359.</a>&nbsp;<i>insertus colla c.</i> conj. Burm. qui
tamen vulgatum quoque a Græcorum usu loquendi non abhorrere recte
monuit.
&mdash;<a name = "var4_360" id = "var4_360" href =
"#line4_360">360.</a>&nbsp;<i>inflabat</i> Colon. et quædam edd.
&mdash;<a name = "var4_363" id = "var4_363" href =
"#line4_363">363.</a>&nbsp;<i>Taygetæ</i> Put. <i>bellis juvat ire</i>
Put. Tell. et priscæ edd. unde recepit Lefeb. Sed τὸ <i>innare</i>
exquisitius est, judice etiam Drak. <i>subacti</i> (sc. <i>Ardebant</i>)
forte legendum, vid. not.
&mdash;<a name = "var4_364" id = "var4_364" href =
"#line4_364">364.</a>&nbsp;<i>Eurotan</i>, non <i>Eurotam</i>, scripti.
&mdash;<a name = "var4_365" id = "var4_365" href =
"#line4_365">365.</a>&nbsp;<i>Spartam remeare</i> maluerit
N.&nbsp;Heins. <i>negarunt</i>, non <i>negabant</i>, Col.
<span class = "pagenum">253</span>
&mdash;<a name = "var4_369" id = "var4_369" href =
"#line4_369">369.</a>&nbsp;<i>Cloto</i> edidere multi, etiam Cell. et
Drak. Sed est <span class = "greek" title = "Klôthô">Κλωθὼ</span>.
&mdash;<a name = "var4_371" id = "var4_371" href =
"#line4_371">371.</a>&nbsp;<i>Critias</i>, nomen græcum, quod ex
scriptis et priscis edd. restituit N.&nbsp;Heins. In vulgatis libris
<i>Clitias</i> et <i>Clytias</i>.
&mdash;<a name = "var4_376" id = "var4_376" href =
"#line4_376">376.</a>&nbsp;<i>profundo</i> R.&nbsp;3, prob. Lefeb. qui
græcum βαθύκολπος ei respondere putat.
&mdash;<a name = "var4_378" id = "var4_378" href =
"#line4_378">378.</a>&nbsp;<i>perfectaque</i> Col. unde
<i>præsectaque</i> conj. N.&nbsp;Heins.
<span class = "pagenum">254</span>
&mdash;<a name = "var4_379" id = "var4_379" href =
"#line4_379">379.</a>&nbsp;<i>feri</i> scripti cum R.&nbsp;3, et Med.
quod prob. N.&nbsp;Heins. et recepit Lef. cui substant. esse videtur;
<i>ferri</i> Put.
&mdash;<a name = "var4_388" id = "var4_388" href =
"#line4_388">388.</a>&nbsp;<i>prensa est</i> recte, opinor, emend.
N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_391" id = "var4_391" href =
"#line4_391">391.</a>&nbsp;<i>stimulanti</i> in scriptis;
<i>adducere</i> malebat N.&nbsp;Heins. h.l. et <a class = "crossref"
href = "bookX.html#line10_18">X,&nbsp;18</a>, h.e. contrahere, ut <i>a.
cutem</i> dixit Ovid. Met. III, 597; <i>a. artus</i> Virg. Ge. III, 483,
et <i>colligere gradum</i> poeta noster <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_695">VII, 695</a>.
&mdash;<a name = "var4_393" id = "var4_393" href =
"#line4_393">393.</a>&nbsp;<i>Ut tandem</i> præstiterit, judice
N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_396" id = "var4_396" href =
"#line4_396">396.</a>&nbsp;<i>allicit</i> Put.
<span class = "pagenum">255</span>
R.&nbsp;3; Parm. Med. unde <i>adjicit</i> emend. N.&nbsp;Heins. dissent.
Drak.
&mdash;<a name = "var4_398" id = "var4_398" href =
"#line4_398">398.</a>&nbsp;<i>Æternumque</i>, non <i>Extremumque</i>,
scripti et R.&nbsp;2.
&mdash;<a name = "var4_399" id = "var4_399" href =
"#line4_399">399.</a>&nbsp;<i>serosque</i> est ex emend. Dausq.
N.&nbsp;Heins. et al. <i>vestrosque</i> Parm. In reliquis libris, tam
scriptis quam editis, legitur <i>miserosque</i>, vulgari permutat.;
<i>in serosque venire</i> conj. Barth. Adv. VI,&nbsp;3; coll. II, 511;
VI, 711; XII, 312; Add. inpr. Val. Fl. VIII, 398. Sed nostra lectio
præferenda, judice etiam N.&nbsp;Heins.</p>

<p><a name = "var4_402" id = "var4_402" href = "#line4_402">402.</a> Pro
<i>dum</i> in antt. libris reperitur <i>quam</i>, <i>qutū</i>,
<i>quum</i>, teste Lefeb. qui propterea <i>quam</i>, h.e. quantum,
reposuit.
&mdash;<a name = "var4_406" id = "var4_406" href =
"#line4_406">406.</a>&nbsp;In vulgatis libris <i>Adspicite has dextras.
Capti g. parentes Quos fugitis</i> legitur. <i>Adspicite hanc
dextram</i> corrig. N.&nbsp;Heins. qui tamen malebat <i>Adspicite; has
dextras c. g. p. Quas fugitis</i>. Idem non improb. τὸ <i>Quo</i>, quod
ex ed. Parm. recepi cum Drak. <i>Qua</i> scripti cum R.&nbsp;3, et ed.
Lefeb.
&mdash;<a name = "var4_409" id = "var4_409" href =
"#line4_409">409.</a>&nbsp;<i>summissas</i> omnino scribendum monet
Lefeb. qui tamen sup. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#line1_673">I,&nbsp;673</a>; rectius <i>submissi</i> edidit.
&mdash;<a name = "var4_410" id = "var4_410" href =
"#line4_410">410.</a>&nbsp;<i>Natarum</i>, h.e. virginum, <i>raptus</i>
malebat Burm. Sed virginum potius in seq. vs.
<span class = "pagenum">256</span>
mentio fit, ut h.l. juvenum, qui in servitutem, vel ad mortem
rapiuntur.</p>

<p><a name = "var4_422" id = "var4_422" href = "#line4_422">422.</a>
<i>oblitumve</i> rectius videbatur N. Heins. Ego potius post
<i>cædum</i> semper putavi distinguendum esse, in quo Lefeb. nunc mecum
consentire video. Vulgo ne comma quidem post <i>cædum</i> ponitur. Sed
<i>oblitus sui</i> est Consul, dum nimio pugnæ ardore summo mortis
periculo se committit.</p>

<span class = "pagenum">257</span>

<p><a name = "var4_433" id = "var4_433" href = "#line4_433">433.</a>
Vulgata lectio <i>illi</i> ex errore typogr. in Marsi ed. orta.
&mdash;<a name = "var4_436" id = "var4_436" href =
"#line4_436">436.</a>&nbsp;<i>implet cursu</i>, h.e. emetitur, ed. Parm.
quod recepit Drak. prob. N.&nbsp;Heins. quia <i>currus</i> <a class =
"crossref" href = "#line4_430">v.&nbsp;430</a>, præcessit. Sed tam levem
ob causam nil mutandum.
<span class = "pagenum">258</span>
&mdash;<a name = "var4_440" id = "var4_440" href =
"#line4_440">440.</a>&nbsp;<i>incenso</i> volebat Burm.</p>

<span class = "pagenum">259</span>
<p><a name = "var4_453" id = "var4_453" href = "#line4_453">453.</a>
<i>trajectum</i> Col. non improb. N. Heins. quem vid. ad Virg. Æn.
X,&nbsp;587. Hoc in contextum recepi cum Lefeb., qui vulgatum lect.
<i>conjectum</i> sine sensu, et mentem poetæ hanc esse putat: librat
ferrum, quod trajicit sua cuspide.</p>

<span class = "pagenum">260</span>
<p><a name = "var4_464" id = "var4_464" href = "#line4_464">464.</a> Ita
scripti cum Parm. et Med. nec est, quod <i>fertur super ipsa jacentum
Corpora</i> cum Livineio substituamus; <i>Corpora auctorem</i> in ed.
Marsi errore typogr. unde <i>Corpora et auctorem</i> emend. Martin.
Herbip. quem reliqui editt. secuti sunt: quod jam monuit Drak.
&mdash;<a name = "var4_467" id = "var4_467" href =
"#line4_467">467.</a>&nbsp;<i>Innisum</i> scripsit Lef. Vid. <a class =
"crossref" href = "bookII.html#var2_123">ad II, 123</a>; <i>Innexum</i>
quædam exemplaria, teste Dausq.
&mdash;<a name = "var4_474" id = "var4_474" href =
"#line4_474">474.</a>&nbsp;<i>longe</i> Put. quod non spernendum putat
Lefeb.
<span class = "pagenum">261</span></p>

<p><a name = "var4_480" id = "var4_480" href = "#line4_480">480.</a>
<i>cornu</i> Parm. non improb. N. Heins.
&mdash;<a name = "var4_484" id = "var4_484" href =
"#line4_484">484.</a>&nbsp;<i>evadens</i>, vel <i>vitans</i>, vel
<i>evitans</i>, vel denique <i>campo P. secunda Planitie cedens</i>
frustra tentabat N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_485" id = "var4_485" href =
"#line4_485">485.</a>&nbsp;<i>raptus</i>, ut intercursantes acies diem
sibi non senserint eripi, vel <i>actus</i> conj. Dausq. Utrumque ab h.l.
alienum; <i>vanoque</i> Col. Put. R.&nbsp;3; Parm. Med. unde <i>navo</i>
emend. N.&nbsp;Heins. quod cum Drak. et Lefeb. recipere non dubitavi;
vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_549">ad
I,&nbsp;549</a>. Vulgo <i>varioque</i>.
&mdash;<a name = "var4_487" id = "var4_487" href =
"#line4_487">487.</a>&nbsp;<i>prævexerat</i> Put. unde <i>travexerat</i>
suspic. N.&nbsp;Heins. prob. Drak. qui laudat Gronov. ad Liv.
XXXII,&nbsp;6. Sic mox <a class = "crossref" href =
"#line4_492">v.&nbsp;492</a>; <i>travehat</i> in scriptis,
<i>tramitto</i> sup. <a class = "crossref" href =
"#line4_347">v.&nbsp;347</a>; inf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_383">VII, 383</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_552">VIII, 552</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_460">XII, 460</a>.
<span class = "pagenum">262</span>
&mdash;<a name = "var4_495" id = "var4_495" href =
"#line4_495">495.</a>&nbsp;<i>Graccorum</i> scribendum videbatur
N.&nbsp;Heins. quia numi jubent. Sed adspiratio usu recepta; vid. quos
Drak. citavit, Cic. Orat. c. 48; Quintil. Instit. Orat. I,&nbsp;5, et
Charis. Instit. Gramm. I, p.m. 78.
<span class = "pagenum">263</span></p>

<p><a name = "var4_511" id = "var4_511" href = "#line4_511">511.</a>
<i>allicit</i> quidam libri. Male!</p>

<p><a name = "var4_514" id = "var4_514" href = "#line4_514">514.</a>
<i>cuneisque prior</i> conj. N. Heins.
&mdash;<a name = "var4_515" id = "var4_515" href =
"#line4_515">515.</a>&nbsp;<i>Gracchis</i>, h.e. a&nbsp;G., non
<i>Gracchus</i>, scripti.
&mdash;<a name = "var4_516" id = "var4_516" href =
"#line4_516">516.</a>&nbsp;Vulgo <i>Cassidis auricomæ</i>, ingrata
verborum repetitione; <i>aurivomæ</i> corrig. D.&nbsp;Heins. sup.
<a class = "crossref" href = "#var4_156">ad v.&nbsp;156</a>. Sed rectius
<i>Auruncæ</i> Col. Put. R.&nbsp;2, h.e. <i>Ausoniæ</i>, nisi forte ipsa
hæc vox reponenda. Sic <i>cassis Sidonia</i> XVI, 452; <i>c. Ætola</i>
ap. Stat. Th. VIII, 704; cf. <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#var7_295">ad VII, 295</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXIV.html#line14_536">XIV, 536</a>; Heins. ad Virg. Æn. XII, 94.
<span class = "pagenum">264</span>
&mdash;<a name = "var4_522" id = "var4_522" href =
"#line4_522">522.</a>&nbsp;<i>monti</i> malebat N.&nbsp;Heins.</p>

<p><a name = "var4_526" id = "var4_526" href =
"#line4_526">526.</a>&nbsp;<i>fundere</i> scripti, probb. N. Heins. et
Drak. Vulgatum <i>rumpere</i>, quod c. Tell. et antt. edd. habent,
retinuit Lef. Cf. <a class = "crossref missing" href =
"bookI.html#not1_95" title = "in Not.">ad I,&nbsp;95</a>.
&mdash;<a name = "var4_532" id = "var4_532" href =
"#line4_532">532.</a>&nbsp;<i>Monte salebroso</i>, vel <i>e
præcelso</i>, conj. N.&nbsp;Heins. Sed <i>procellosus</i> est epith.
alti montis, ut <i>nubifer nivalis</i>, etc. <i>Axur</i> emend. Lef.
quia <i>atzur</i> in lingua Punica <i>rupes</i>
<span class = "pagenum">265</span>
dicatur; cf. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#var8_390">ad
VIII, 390</a>.
&mdash;<a name = "var4_533" id = "var4_533" href =
"#line4_533">533.</a>&nbsp;<i>Libyco</i> pro <i>niveo</i> malebat
N.&nbsp;Heins. prob. Drak. coll. <a class = "crossref" href =
"bookIX.html#line9_297">IX, 297</a>. Sed hoc nimis a literarum ductu
recedit, et <i>nivea aqua</i> est, quæ alias <i>nitida</i>,
<i>lucida</i>, <i>argentea</i> vocatur v.c. Martial. VII, <span class =
"smallcaps">xxxi</span>, 11; Sen. Hippol. 504, et Œdip. 427;
<i>Sarra</i> pro <i>sacra</i> R.&nbsp;3; quod recepit Lefeb. quoniam
<i>Pallas Libycis Tritonidos edita lymphis</i> IX, 297, dicitur;
<i>Sarrani</i> autem sint <i>Libyes</i>. Sed <i>Sarra</i> est priscum
Tyri nomen (vid. <a class = "crossref missing" href =
"bookI.html#not1_72" title = "in Not.">ad I,&nbsp;72</a>), <i>Triton</i>
vero fluvius et <i>Tritonis</i> palus Africæ, non Asiæ; cf. not.
&mdash;<a name = "var4_535" id = "var4_535" href =
"#line4_535">535.</a>&nbsp;<i>Cupencus</i>, non <i>Cupentus</i>, Col.
vid. Intpp. ad Virg. Æn. XII, 539.
&mdash;<a name = "var4_536" id = "var4_536" href =
"#line4_536">536.</a>&nbsp;<i>improbus</i> mox repetitur. Vellem
<i>impiger</i>, vel simile quid scripsisset poeta.
&mdash;<a name = "var4_537" id = "var4_537" href =
"#line4_537">537.</a>&nbsp;<i>agit</i> Put. unde <i>affigit</i> conj.
N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_539" id = "var4_539" href =
"#line4_539">539.</a>&nbsp;<i>feri</i> malebat Livin. vel Corte:
<i>reducet</i> Ox. <i>reluce</i> Parm. <i>relucta</i> R.&nbsp;3, unde
<i>relictum est</i> suspic. N.&nbsp;Heins. quod admodum languet.
&mdash;<a name = "var4_540" id = "var4_540" href =
"#line4_540">540.</a>&nbsp;<i>derecto</i> Col. ut et <a class =
"crossref" href = "bookVI.html#line6_228">VI, 228</a>, et <a class =
"crossref" href = "bookIX.html#line9_583">IX, 583</a>, quod prob. Drak.
et recepit Lefeb. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#var2_92">ad II, 92</a>.
&mdash;<a name = "var4_542" id = "var4_542" href =
"#line4_542">542.</a>&nbsp;<i>levior dextræ</i>, ut <i>opum levior</i>
<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_102">II, 102</a>,
volebat N.&nbsp;Heins. qui hanc loquendi formam pluribus exemplis
illustravit ad <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_363">V,&nbsp;363</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_515">VIII, 515</a>; et <a class = "crossref" href =
"bookXII.html#line12_563">XII, 563</a>. Sed ubivis vulgatam tuetur Drak.
Junge h.l. <i>levior sævit</i>.
&mdash;<a name = "var4_543" id = "var4_543" href =
"#line4_543">543.</a>&nbsp;<i>Hinc</i> Rom. 3; <i>Huc</i> Put. Male:
ἀυτῷ πίπτει pro ἐπ᾽ αὐτοῦ, ut sup. <a class = "crossref" href =
"#line4_391">v.&nbsp;391</a> et al. passim. <i>Varenus</i>, non
<i>Varrenus</i>,
<span class = "pagenum">266</span>
Col. et Ox. Nomen notum vel ex Cic. Or. pro Vareno.
&mdash;<a name = "var4_544" id = "var4_544" href =
"#line4_544">544.</a>&nbsp;<i>Mevanas</i> Col. ut <i>Hispellas</i>,
<i>Privernas</i>, <i>Arpinas</i>, <i>Larinas</i>, <i>Aquinas</i> et
alia, quæ vid. in Ind. et ap. Heins. ad Claud. Eutrop. II, 248, et
Salmas. ad Pollionis Gallien. c. 2, quos laud. Drak. Cf. Jani ad Hor.
Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xvi</span>, 14; <i>Mevano</i> Ox.
Put. R.&nbsp;3; Parm. Vulgo <i>Mevanus</i>.
&mdash;<a name = "var4_546" id = "var4_546" href =
"#line4_546">546.</a>&nbsp;<i>perfundit</i> scripti et priscæ edd. vid.
not. Vulgata <i>profundit</i> ex Juntina in alias edd. venit et metro
contraria est.
&mdash;<a name = "var4_547" id = "var4_547" href =
"#line4_547">547.</a>&nbsp;<i>ingratæ</i> (quia inutilis est et nil
proficit) <i>maxima curæ</i> corrig. N.&nbsp;Heins. Non male!
<span class = "pagenum">268</span></p>

<p><a name = "var4_569" id = "var4_569" href = "#line4_569">569.</a>
<i>crederet</i> malebat idem, non improbante Drakenb. Sed vellem sensum
quoque, qui tum verbis inest, simul nos docuissent, qui ex tot, quot
adferunt, exemplis non satis perspicitur; vid. not.
&mdash;<a name = "var4_570" id = "var4_570" href =
"#line4_570">570.</a>&nbsp;<i>En</i> tacite dedit Lefeb. ut passim.</p>

<p><a name = "var4_578" id = "var4_578" href = "#line4_578">578.</a>
<i>Labes</i>, ut <i>pestis</i>, quævis res noxia et mala. Sed
præstiterit, puto, <i>tabe tenaci</i>, hoc est humore fœdo et lutulento
e nive liquefacta. Sic <i>fluentem tabem liquescentis nivis
ingrediebantur... et in levi glacie tabidaque nive volutabantur</i>
dixit Liv. XXI, 36; ubi vid. Gronov. <i>tabes nivis</i> Lucan. lib. X,
v.&nbsp;225; <i>humor
<span class = "pagenum">269</span>
calore tabescit</i>, h.e. liquefit, Cic. Nat. D. II, 10.
&mdash;<a name = "var4_582" id = "var4_582" href =
"#line4_582">582.</a>&nbsp;<i>inextricabile</i> scripti et R.&nbsp;3.
Vulgatum <i>inexplicabile</i> metro adversatur.
&mdash;<a name = "var4_586" id = "var4_586" href =
"#line4_586">586.</a>&nbsp;<i>connisus</i>, non <i>connixus</i>, Col.
vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_123">ad II, 123</a>.
Forte leg. <i>pressat</i>, quoniam <i>adprendere</i> modo præcessit.
&mdash;<a name = "var4_590" id = "var4_590" href =
"#line4_590">590.</a>&nbsp;<i>Luctantemque</i> duo scripti. Vulgo
<i>Undantemque</i> prob. Dausq. ut ἀντίθεσις sit, et alter <i>adfixus
ripæ</i> moriatur, alter <i>undans vado</i>, fluitans, jactatus, huc
illuc pulsus.
&mdash;<a name = "var4_595" id = "var4_595" href =
"#line4_595">595.</a>&nbsp;<i>Irpinus</i>, non <i>Hirpinus</i>, Col.
<i>Pulcher</i> (nom. propr.) <i>Hirpinus</i> (a&nbsp;patria) conj.
N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_596" id = "var4_596" href =
"#line4_596">596.</a>&nbsp;<i>Quem</i> emend. Burm. ut <a class =
"crossref" href = "#line4_649">v.&nbsp;649</a>, non improb. Drak. quos
mireris omissione pronom. <i>eum</i> offensos fuisse.
&mdash;<a name = "var4_597" id = "var4_597" href =
"#line4_597">597.</a>&nbsp;<i>fessusque</i> priscæ edd.
<span class = "pagenum">270</span></p>

<p><a name = "var4_601" id = "var4_601" href = "#line4_601">601.</a>
<i>timentem</i> scripti. Vulgo <i>trementem</i>, vulgari, sed non
infelici variatione.
&mdash;<a name = "var4_605" id = "var4_605" href =
"#line4_605">605.</a>&nbsp;<i>perdere mortem</i> scripti, (nisi quod in
Puteol. <i>pendere</i> legitur) et editt. antt. ante Juntinam, in qua
Nicander primus <i>cernere m.</i> dedit, quod putant dictum pro
oppetere, vel propr. decernere mortem, seu moriendi certum esse.
&mdash;<a name = "var4_606" id = "var4_606" href =
"#line4_606">606.</a>&nbsp;<i>famæ undam</i> Col. et Ox. unde
<i>nudam</i> recte emend. Modius. Vulgg. <i>famæ mundam</i>, quod nemo
facile cum Dausq. defendere ausit, quamvis formarum loquendi καθαρὸς
ἀδικίας, καθαραὶ ψόφων ὁδοὶ, ἁγνὸς φόνου, γάμων, ἀφροδισίων, Δήμητρος
<i>sceleris purus</i>, etc. memor sit. <i>Spectabitur</i> Col. et
R.&nbsp;3; <i>Spectabimus</i> in
<span class = "pagenum">271</span>
aliis.
&mdash;<a name = "var4_609" id = "var4_609" href =
"#line4_609">609.</a>&nbsp;<i>Tyrrhenave permeet</i> Col. <i>Tyrrhenave
pervidet</i> Put. Vulgo <i>Tyrrhenaque pernecet</i>. Citra necessitatem
<i>perneget</i>, vel <i>Tyrrhena nec enecet</i> conj. N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_611" id = "var4_611" href =
"#line4_611">611.</a>&nbsp;<i>in lumine</i> Ox. et Put. cum plerisque
edd. antt. quod non displicuit Drak. Equidem in Ovidio, qui in ejusmodi
repetitt. ludere solet, ferrem, non in poeta epico; <i>linquit</i>, non
<i>liquit</i>, Col. et Ox.
&mdash;<a name = "var4_617" id = "var4_617" href =
"#line4_617">617.</a>&nbsp;<i>extentus</i>, non <i>extensus</i>, scripti
et Parm.
&mdash;<a name = "var4_621" id = "var4_621" href =
"#line4_621">621.</a>&nbsp;Ita Col. Vulgo <i>magna depressa ruina</i>
prob. Dausq. qui <i>clausit</i> positum putat pro defecit, vel potius
<i>clausa</i>, occœcata est bestia, coll. <a class = "crossref" href =
"#line4_612">v.&nbsp;612</a>. Vide
<span class = "pagenum">272</span>
ad quam duras rationes more suo confugiat, ne Modio et veritati victas
manus dare cogatur. Ceterum ὁμοιοτέλευτα auribus parum grata.</p>

<p><a name = "var4_627" id = "var4_627" href = "#line4_627">627.</a>
<i>Mazæus</i>, non <i>Mezeus</i>, scripti et priscæ edd. Μαζαῖοι, ἔθνος
τῶν Παννονίων, ap. Strab. VII, p.&nbsp;217.
&mdash;Versus <a name = "var4_628" id = "var4_628" href =
"#line4_628">628, 669</a>, in comment. quidem illustravit, sed in
contextu prorsus omisit Dausq.
&mdash;<a name = "var4_629" id = "var4_629" href =
"#line4_629">629.</a>&nbsp;<i>Huic</i>, non <i>Hinc</i>, scripti et
R.&nbsp;2. Idem conjecerat Dausq. <i>Intorquet</i> olim in mentem
veniebat N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_633" id = "var4_633" href =
"#line4_633">633.</a>&nbsp;<i>leto</i> ex Col. bene restituit Modius, ut
ne in morte quidem invenerit quietem, sed fluctibus jactatus sit;
<i>jacta</i> Ox. Vulgg. <i>jacto</i>, quod tuetur Dausq. ut sit
projecto, vel jactato.
&mdash;<a name = "var4_635" id = "var4_635" href =
"#line4_635">635.</a>&nbsp;<i>Thapse</i> Col. vid. <a class = "crossref"
href = "bookIII.html#var3_261">ad III, 261</a>; <i>Tapse</i> Ox.
R.&nbsp;3; Parm. Med. <i>Taxe</i> Put. <i>Lanse</i> ed. Martini
Herbipol. <i>Lapse</i> Mars. et post eum alii.
&mdash;<a name = "var4_637" id = "var4_637" href =
"#line4_637">637.</a>&nbsp;<i>Sacros</i> præstiterit, ut ap. Virg. Æn.
IV, 485; <i>Fulvos</i> certe languet, quia cum <i>aurifera</i>
jungitur.</p>

<p><a name = "var4_638" id = "var4_638" href = "#line4_638">638.</a>
<i>Intonuit</i> Ox.
<span class = "pagenum">273</span>
et Put. quod, judice Drak., ex Hom. Iliad. φ, 237, defendi quodammodo
potest; conf. Burm. ad Ovid. ex. P. II, <span class =
"smallcaps">iii</span>, 27, et Heins. ad Ovid. Met. I,&nbsp;187.
&mdash;<a name = "var4_642" id = "var4_642" href =
"#line4_642">642.</a>&nbsp;<i>violentius</i> Ox. et Put. cum priscis
edd. <i>violentior</i> R.&nbsp;2, Basil., Colinæi et aliæ edd. quas
secuti sunt D.&nbsp;Heins. Cell. et Lefeb. Nostra lectio, fateor, glossa
videri potest, sed ad aures gratior est, et auctoritate MSS. nititur:
nam de c. Col. nihil h.l. dixere Modius et N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_643" id = "var4_643" href =
"#line4_643">643.</a>&nbsp;<i>mi</i> ex emendat. Scalig., et Voss.
recepit Cell. ut suavius inter tot dactylos. Drak. adposuit simil. loc.
Propert. II, <span class = "smallcaps">iv</span> (al.&nbsp;5),&nbsp;3;
<i>meritas in perfide</i> Med. <i>meritas</i>, <i>imperfide</i> quidam
alii.
&mdash;<a name = "var4_647" id = "var4_647" href =
"#line4_647">647.</a>&nbsp;Forte leg. <i>quianam</i>; vid. <a class =
"crossref" href = "bookI.html#var1_443">ad I,&nbsp;443</a>.</p>

<p><a name = "var4_649" id = "var4_649" href = "#line4_649">649.</a>
<i>agger</i>, non <i>aggere</i>, scripti.
<span class = "pagenum">274</span>
&mdash;<a name = "var4_651" id = "var4_651" href =
"#line4_651">651.</a>&nbsp;<i>incurrentibus</i>, non
<i>irrumpentibus</i>, Col. <i>adverso cumulo</i> aliquando tentabat
N.&nbsp;Heins. ut ad Trebiam referri possit; quod vel sinc lect.
mutatione licet. Sed vid. not.
&mdash;<a name = "var4_652" id = "var4_652" href =
"#line4_652">652.</a>&nbsp;<i>sustulit</i> scripti et R.&nbsp;3. Sed
recte præferunt vulg. lect. <i>sustinet</i>; ut <i>retinere amnem
manibus et clipeis</i> dixit Flor. III,&nbsp;3.
&mdash;<a name = "var4_655" id = "var4_655" href =
"#line4_655">655.</a>&nbsp;<i>Nare vadis</i> corrig. N.&nbsp;Heins. Sed
nare quidem poterat, subducta tellure, non vero ire et stabilem gressum
defigere: quod jam monuit Draken.
&mdash;<a name = "var4_657" id = "var4_657" href =
"#line4_657">657.</a>&nbsp;<i>parentis</i>, non <i>patentes</i>, Col.
Oxon. R.&nbsp;3, Parm. cf. Gron. Obss. IV, 17.
&mdash;<a class = "missing" name = "var4_660" id = "var4_660" href =
"#line4_660" title = "‘760’ legitur">660.</a>&nbsp;<i>Pœnosne
superbos</i> conj. D.&nbsp;Heins. Sed cf. sup. <a class = "crossref"
href = "#line4_645">v.&nbsp;645</a>: <i>superbus</i> emend.
N.&nbsp;Heins. quod merito placet Draken.
&mdash;<a name = "var4_662" id = "var4_662" href =
"#line4_662">662.</a>&nbsp;<i>quot</i>, non <i>tot</i>, Col. et Ox.
<span class = "pagenum">275</span>
&mdash;<a name = "var4_666" id = "var4_666" href =
"#line4_666">666.</a>&nbsp;<i>aut</i>, non <i>et</i>. Put. et prisci
libri ante Marsum editi. Sensus verborum est: fac modum, seu finem
cædibus, aut, si pugnare cupis, non in alveo meo pugna, sed in
campis.</p>

<p><a name = "var4_672" id = "var4_672" href = "#line4_672">672.</a>
<i>fortine</i>, non <i>fortunæ</i>, Col. et Mars.
&mdash;<a name = "var4_676" id = "var4_676" href =
"#line4_676">676.</a>&nbsp;<i>direxit</i> Col. ἐς ποταμὸν τρέψε φλόγα
παμφανόωσαν dixit Hom. Iliad. φ, 349; <i>detexit</i> Ox. et Put. unde
<i>derexit</i> olim scriptum fuisse suspicabatur Drak. quod tacite
edidit Lefeb. conf. <a class = "crossref" href =
"bookII.html#var2_92">ad II, 92</a>. Vulgg. <i>detrusit</i>.
&mdash;<a name = "var4_677" id = "var4_677" href =
"#line4_677">677.</a>&nbsp;<i>inviti</i> malebat N.&nbsp;Heins. quia
Vulcanus semper Trojanis ac proinde Romanis infensus fuerit. Sed ut
alias Junoni, matri suæ, sic nunc uxori obsequi potuit, et Silius, puto,
expressit τὸ ἀκάματον πῦρ Hom. Iliad. ς, 225, et φ, 341, unde et Virg.
Æn. V,&nbsp;680, <i>vires indomitas flammarum</i> hausit, ut Noster VII,
370, <i>indomitos ignes</i>: Ἥφαιστ᾽, οὔτις σοί γε θεῶν δύνατ᾽
ἀντιφερίζειν, etc. dixit Hom. Iliad. φ, 357; conf. mox <a class =
"crossref" href = "#line4_681">v.&nbsp;681</a>; Burm. vulgatam lect.
præferebat,
<span class = "pagenum">276</span>
quia Vulcanus ipse lampadem jacit <a class = "crossref" href =
"#line4_693">v.&nbsp;693 seq.</a> <i>flammas</i>, non <i>flammam</i>,
Col. et Oxon. quos secutus sum.
&mdash;<a name = "var4_679" id = "var4_679" href =
"#line4_679">679.</a>&nbsp;<i>umbras</i>, non <i>undas</i>, iidem
scripti cum priscis edd.
&mdash;<a name = "var4_686" id = "var4_686" href =
"#line4_686">686.</a>&nbsp;<i>sævumque</i> conj. N.&nbsp;Heins. Non
male.</p>

<p><a name = "var4_693" id = "var4_693" href = "#line4_693">693.</a>
<i>jactu</i> Put. In aliis <i>tacta</i>.
&mdash;<a name = "var4_696" id = "var4_696" href =
"#line4_696">696.</a>&nbsp;Cum Lefeb., qui Virg. Æn. IV, 460, comparat,
in contextum
<span class = "pagenum">277</span>
recepi ingeniosam emendat. Gronov. ad Liv. XXXI,&nbsp;5, quæ etiam a
N.&nbsp;Heins. et Drak. probatur, nititurque auctoritate c. Oxon., nisi
quod in eo <i>voce</i> pro <i>vota</i> legitur. <i>admissæ</i> Col. Ox.
R.&nbsp;2, h.e. exauditæ, ab effectu, quod jam notavit Drak. coll.
Senec. Consol. ad Marc. c. 2; <i>voces</i> Ox. et Put. Vulgaris lectio
<i>amissæ vires et voce precantis</i> idoneo sensu destituitur, quanquam
τὸ <i>vires</i> sive ad Vulcanum, sive ad Trebiam (ut Ξάνθοιο δάμη μένος
ap Hom. Iliad. φ, 383) retuleris, vel <i>admissæ vires</i> cum Drak.
reposueris: nec difficultates tollit conj. Barthii <i>devota
precanti</i>; vel Cell. <i>et voce precanti</i>.
&mdash;<a name = "var4_698" id = "var4_698" href =
"#line4_698">698.</a>&nbsp;<i>Sic tandem</i> omnino legendum videbatur
Withofio.
&mdash;<a name = "var4_701" id = "var4_701" href =
"#line4_701">701.</a>&nbsp;<i>statuit</i> Col. trahit Put. Vulgo
<i>stravit</i>.</p>

<p><a name = "var4_705" id = "var4_705" href = "#line4_705">705.</a>
<i>dum</i> Col. <i>data gloria</i>, vel <i>facilisque v. tum gloria,
bellis</i>, etc. emend. N. Heins. <i>facilique bello</i>, ut ap. Justin.
VII,&nbsp;3, conj. Burm. ut <i>tum</i> facili bello hostes contundere ei
gloriæ fuerit, quam nunc ipsi fortuna denegaverit. Vulgatam lect. tuetur
Lefeb. et explicat: facilis ei fuit gloria in hoc bello, contundere,
etc.
<span class = "pagenum">278</span>
&mdash;<a name = "var4_712" id = "var4_712" href =
"#line4_712">712.</a>&nbsp;<i>ac</i>, non <i>et</i>, Col. Quinque, qui
sequuntur, versus turbati sunt in c. Puteol.
&mdash;<a name = "var4_714" id = "var4_714" href =
"#line4_714">714.</a>&nbsp;<i>miser ut si</i> corrig. Barth. Adv.
X,&nbsp;24. Sed <i>misera</i> est navis, quia tali committitur
gubernatori.
&mdash;<a name = "var4_720" id = "var4_720" href =
"#line4_720">720.</a>&nbsp;<i>Corithi</i> et <i>Coriti</i> vulgo vitiose
scribitur;
<span class = "pagenum">279</span>
vid. Heyne ad Virgil. Æneid. lib. III, v.&nbsp;170, et IX, 10.</p>

<p><a name = "var4_722" id = "var4_722" href =
"#line4_722">722.</a>&nbsp;<i>nascenda</i> scripti et priscæ edd. ante
Basil., in qua primum <i>noscenda</i> reperitur. Prius recepit Lefeb. et
exponit, mox futura. Male! <i>pascenda</i> conj. N.&nbsp;Heins. non
improb. Drak. coll. sup. <a class = "crossref" href =
"#line4_9">v.&nbsp;9</a>, et <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_224">VII, 497</a>. Neutrum vulgatæ lect.
præferendum, cujus hæc, puto, sententia est: Juno Hannibalem non
moratur, quominus, h.e. exhortatur, (nam λιτότης esse videtur) ut
consulis cœpta, seu conatus propius noscat, eumque in Etruriam
subsequatur, <i>super T. laude</i>, propter tantam, quam sibi ita parare
possit, gloriam: nisi verba <i>laude s. t. monitor</i> jungere malis.
Sed vix dubito, quin <i>molienda</i> legendum sit, hoc sensu: Juno
adhortatur H. ad præclara, sed gravis moliminis facinora obeunda pro
tanta, quæ inde redundet, laude et gloria. Ita Silius plane exscripsit
Virg. Æn. IV, 233; sed et præter poetarum morem primam syllabam
corripuit, vel tribus vocem syllabis extulit, ut <i>Pelio</i> sup.
<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_495">III, 495</a>, et
alia.
&mdash;<a name = "var4_725" id = "var4_725" href =
"#line4_725">725.</a>&nbsp;<i>numen</i> Col. Pro vulgata <i>juvenem</i>
male pugnat Dausq.
&mdash;<a name = "var4_727" id = "var4_727" href =
"#line4_727">727.</a>&nbsp;Vox <i>curis</i> modo præcesserat. Forte
poeta scripsit <i>jussis</i>, ut ἔπεα πτερόεντα ap. Hom.
&mdash;<a name = "var4_728" id = "var4_728" href =
"#line4_728">728.</a>&nbsp;Hic versus merito ejiciendus videbatur
N.&nbsp;Heins. qui bene monebat, dormienti hæc Hannibali, non vigilanti
oblata esse, et frigere illud <i>haud spernenda voce</i>. Lente contra
hunc versum, pro majestate Divæ, procedere putat Lefeb. et
interpretatur: Juno turbat quietem somni voce plurimi facienda; κατ᾽
ἀντίφρασιν, ut <i>morum non spernendus</i> ap. Tac. Ann. XIV, 40.
&mdash;<a name = "var4_730" id = "var4_730" href =
"#line4_730">730.</a>&nbsp;<i>Ausoniæ</i>; conj.
<span class = "pagenum">280</span>
Dausq. et N.&nbsp;Heins. Prior tamen et Draken. <i>Ausonia</i> etiam pro
<i>in A.</i> dici posse monent; <i>fortuna favoris</i>, ut v.&nbsp;732,
Col. culpa librarii male festinantis. Conf. <a class = "crossref" href =
"bookVIII.html#line8_468">ad VIII, 468</a>.
&mdash;<a name = "var4_731" id = "var4_731" href =
"#line4_731">731.</a>&nbsp;<i>cur</i> Col. et Put. <i>cui</i> Ox. Vulgo
<i>quum f. t.</i> quod Cell. exponit: dum per fata nobis licet nocere
Romanis; <i>cur tanta</i> Put.
&mdash;<a name = "var4_736" id = "var4_736" href =
"#line4_736">736.</a>&nbsp;<i>meritos</i> scripti et editi ante Marsum,
qui primus <i>merito</i> refinxit; <i>persolve emeritos</i> in mentem
veniebat N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_738" id = "var4_738" href =
"#line4_738">738.</a>&nbsp;<i>stagni opaci</i> corrig. idem.</p>

<p><a name = "var4_739" id = "var4_739" href = "#line4_739">739.</a>
<i>lætus</i> edidit Lefeb. invitis membrr. quasi non exercitus quoque
hoc visu lætari possit.
&mdash;<a name = "var4_744" id = "var4_744" href =
"#line4_744">744.</a>&nbsp;<i>structa</i>, non <i>stricta</i>. Colon.
quod multis exemplis illustrarunt Drak. et, quos laudavit, Salmas. ad
Tertull. de Pall. p.&nbsp;286 seq. Zinzerl. Promuls. crit. c. 49;
Gonsal. ad Petron. c. CX, et Gronov. Diatr. Stat. p.&nbsp;90.
&mdash;<a name = "var4_745" id = "var4_745" href =
"#line4_745">745.</a>&nbsp;<i>lubet</i>, vel <i>juvat</i> malebat N.
Heins.
&mdash;<a name = "var4_748" id = "var4_748" href =
"#line4_748">748.</a>&nbsp;Totus deest versus c. Col. prob.
N.&nbsp;Heins. qui ejus loco unum alterumque desiderari, vel certe
<i>finis cumulusque laborum</i> legendum putat. Sed recte, opinor, hunc
versum vindicat, codicemque Col., teste Modio, suas quoque
<span class = "pagenum">281</span>
lacunas habere monet Lefeb. cf. mox ad v.&nbsp;750; <i>mulcetve</i>, non
<i>mulcetque</i>, Put. quod recepi cum Lefeb.
&mdash;<a name = "var4_749" id = "var4_749" href =
"#line4_749">749.</a>&nbsp;<i>liquentibus</i>, non <i>linquentibus</i>,
Parm. Bas. Mars. Junt. Ald. Gryph. Nut. prob. etiam Dausq.
&mdash;<a name = "var4_750" id = "var4_750" href =
"#line4_750">750.</a>&nbsp;Totus versus abest. c. Col. <i>Invia</i> Ox.
Put. Tell. et editi ante Marsum, qui primus <i>Invida</i> dedit, quod
tamen jam in R. pr. legi testatur Lefeb. <i>Invia</i> jam conj. Dausq.
vel <i>Uvida</i>, quod in mentem quoque venit N.&nbsp;Heins. ut et mox
<i>duci nudus</i>.
&mdash;<a name = "var4_753" id = "var4_753" href =
"#line4_753">753.</a>&nbsp;Vulgo distingunt, <i>Perque genas, oculo f.
sprev. medentes. Optatum</i>, etc. quod præferendum videtur
<span class = "pagenum">282</span>
Schmid.
&mdash;<a name = "var4_756" id = "var4_756" href =
"#line4_756">756.</a>&nbsp;<i>moretur</i> volebat N.&nbsp;Heins.
&mdash;<a name = "var4_759" id = "var4_759" href =
"#line4_759">759.</a>&nbsp;<i>petat</i> pro <i>queat</i> R.&nbsp;2,
Benes. et alii, teste ac prob. Lef. ut <i>petat cernere</i> sit pro
<i>eat c.</i>, ut <i>ite precari</i> inf. <a class = "crossref" href =
"#line4_793">v.&nbsp;793</a>. Sed quis unquam ita locutus est, vel ex
forma dicendi <i>petere locum</i> hoc efficiet?
<span class = "pagenum">283</span></p>

<p><a name = "var4_773" id = "var4_773" href = "#line4_773">773.</a>
<i>genitoris</i>, non <i>redeuntis</i>, Col.</p>

<p><a name = "var4_774" id = "var4_774" href = "#line4_774">774.</a>
<i>Asperat</i> Col. Recte. <i>Asperad</i> Oxon. Vulgo <i>imago Aspar: ad
hæc</i>, etc. ut <i>Aspar</i> sit Hannibalis filius et nomen Punicum, ut
<i>Bostar</i>, <i>Gestar</i>, <i>Hamilcar</i>, et alia. <i>Aspera ad
hæc</i> conj. Dausq. et Scalig. quod recepit Cell.
&mdash;<a name = "var4_776" id = "var4_776" href =
"#line4_776">776.</a>&nbsp;In <i>Edonis</i>, Gr. Ἠδωνίς, ut alii in
<i>Bistonis</i> et <i>Sidonis</i>, secundam corripuit etiam Lucan.
I,&nbsp;675, ubi <i>Odonis</i> scribendum putabat Salmas. ad Solin. c.
9, pag. 153, al. 109, quia Ὀδονὲς ἑλκεσίπεπλοι Dionysio sunt populus
Thraciæ, quod probavit Berkel. ad Steph. Byz. Ethn. voc. <span class =
"greek" title = "Êdônoi">Ἠδωνοί</span>. Sed vid.&nbsp;Heins. et Burm. ad
Virg. Æn. XII, 365; ad Ovid. Rem. Am. v.&nbsp;593; Oudendorp. ad Lucan.
l.c. Heyne ad Virg. Cir. v.&nbsp;165, et quos Drak. laudat, Silium
nostrum V,&nbsp;463; VIII, 57, 412, 578, 579; XV, 15, 337, (quibus locis
eadem utitur licentia) Heins. ad Ovid. Trist. IV. <span class =
"smallcaps">i</span>, 42; Broukh. ad Prop. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">iii</span>,&nbsp;5; IV, <span class = "smallcaps">ii</span>,
61; Spanhem. ad Callim. H.&nbsp;in Apoll. v.&nbsp;73; Bentl. ad Hor. Od.
I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xxv</span>, 11; III, <span class =
"smallcaps">xxv</span>,&nbsp;9; Barth. ad Stat. Silv. I,&nbsp;<span
class = "smallcaps">vi</span>, 64, et Theb. V,&nbsp;78, Serv. ad Virg.
Æ. I,&nbsp;343, et Intpp. ad Catull. Nupt. Pel. et Thet. v.&nbsp;37;
conf. sup. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_252">ad III,
252</a>, et <a class = "crossref" href = "bookVI.html#var6_303">ad VI,
303</a>.
&mdash;<a name = "var4_778" id = "var4_778" href =
"#line4_778">778.</a>&nbsp;<i>concita</i>, vel simile quid legendum
semper putavi cum Burm. In vulgata certe lect. quocumque te vertas (vid.
not.), duri quid inest, cujus tamen rei culpa in ipso forte poeta
residet. De facibus Bacchicis agi videtur; unde non satisfaciunt Schmid.
et Lefeb. qui Vulgatam defendunt ex <a class = "crossref" href =
"bookVII.html#line7_351">VII, 351</a>; <a class = "crossref" href =
"bookX.html#line10_228">X,&nbsp;228</a>; <a class = "crossref" href =
"bookXVII.html#line17_224">XVII, 224</a>;
<span class = "pagenum">284</span>
ut sit hypallage et græcismus.
&mdash;<a name = "var4_786" id = "var4_786" href =
"#line4_786">786.</a>&nbsp;<i>gremio in p.</i> scripti; <i>gremio e.
p.</i> malebat N.&nbsp;Heins. h.l. et <a class = "crossref" href =
"bookXI.html#line11_587">XI, 587</a>. Vulgg. <i>gremio patriæ</i> prob.
Lefeb.
&mdash;<a name = "var4_790" id = "var4_790" href =
"#line4_790">790.</a>&nbsp;<i>solvit</i>
<span class = "pagenum">285</span>
Col. <i>fovit</i> Ox. et Put. <i>vovit</i> libri editi.
&mdash;<a name = "var4_793" id = "var4_793" href =
"#line4_793">793.</a>&nbsp;<i>ite precati</i> Col. Ox. R.&nbsp;3, Parm.
Med. Sed exquisitius est vulgatum <i>ite precari</i> h.e. precatum, ut
<i>veni sperare</i>, <i>ruit animare</i>, et similia græce dicuntur;
vid. quos Drak. laudat. Prop. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">i</span>, 12; Stat. Silv. V,&nbsp;<span class =
"smallcaps">iii</span>, 11; Ovid. Am. II, <span class =
"smallcaps">ii</span>, 21; Vulp. ad Prop. I,&nbsp;<span class =
"smallcaps">vi</span>, 34; Heins. ad Claud. R. P. III, 386, 387, et in
Rufin. II, 98; conf. sup. <a class = "crossref" href =
"bookI.html#var1_170">ad I,&nbsp;170</a>, et inf. <a class = "crossref"
href = "bookXIV.html#var14_581">ad XIV, 581</a>; ubi Drak. citat Stat.
Th. VII, 177.
&mdash;<a name = "var4_796" id = "var4_796" href =
"#line4_796">796.</a>&nbsp;<i>fudisse</i> conj. N.&nbsp;Heins. quod
languet, quia vox <i>cæsos</i> eandem exprimit notionem.
&mdash;<a name = "var4_798" id = "var4_798" href =
"#line4_798">798.</a>&nbsp;<i>absumite</i>, non <i>assumite</i>, Col. et
Put.
&mdash;<a name = "var4_801" id = "var4_801" href =
"#line4_801">801.</a>&nbsp;<i>sorte</i> non <i>forte</i>, Col.
R.&nbsp;3, Parm. Med.
<span class = "pagenum">286</span>
&mdash;<a name = "var4_802" id = "var4_802" href =
"#line4_802">802.</a>&nbsp;<i>præcepta</i> Ox. h.e. ante diem
intercepta, propr. ante capta, ut <i>prævertere</i> <a class =
"crossref" href = "bookIII.html#line3_329">III, 329</a>, et
<i>præsumta</i> <a class = "crossref" href =
"bookV.html#line5_209">V,&nbsp;209</a>; <a class = "crossref" href =
"bookVI.html#line6_300">VI, 300</a>; prob. N.&nbsp;Heins. quem vid. ad
Val. Fl. IV, 341, 751; ad Virg. Æ. X,&nbsp;277; ad Claud. Cons. Mall.
v.&nbsp;262; ad Ovid. Epist. XVII, 107, et Fast. IV, 940; cf. <a class =
"crossref" href = "bookVI.html#var6_300">ad VI, 300</a>; <a class =
"crossref missing" href = "bookXV.html#line15_656" title = "recte 656">XV, 659</a>; <a class = "crossref missing" href =
"bookXVI.html#line16_337" title = "recte 337">XVI, 338</a>, et Gronov.
ad Liv. XXII, 41.</p>

<p><a name = "var4_803" id = "var4_803" href =
"#line4_803">803.</a>&nbsp;<i>hominisque</i> Ox. Put. R. 3, Med. h.e.
Hannibalis, cujus vindictam, filio cæso, non minus quam deorum iram,
sacrificio neglecto, extimescebant. Id probavit Barth. Adv. VI,&nbsp;3,
et recepit Lefeb. nec spernendum crediderim, quia tum τὸ <i>ipsique</i>
v. seq. minus durum est, et facilius intelligitur, cur <a class =
"crossref" href = "#line4_810">v.&nbsp;810</a>, ipse Hannibal <i>æquatus
Superis</i> sibi videatur; <i>Superum Hannibalisque favore</i> conj.
Heins. Lenior certe medicina foret, <i>Divum Hannibalisque timore</i>,
vel <i>Divumque ducisque t.</i>, nisi malis <i>regique</i> pro
<i>ipsique</i> refingere.
&mdash;<a name = "var4_806" id = "var4_806" href =
"#line4_806">806.</a>&nbsp;<i>sui</i> pro <i>metu</i> scribendum
censebat N.&nbsp;Heins. ut <i>sui</i> exciderit ob cognatas literas voc.
<i>vix</i>. Equidem leviori mutatione reponerem <i>trepidat mentis</i>.
Pro vulgata lect. stat Lefeb., quum <i>compos</i> absolute dicatur inf.
<a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_226">XVII, 226</a>.
Sed ibi v.&nbsp;222, integra loquendi forma <i>mentis compos</i>, quæ
repetitur, præcesserat, et præterea τὸ <i>metu</i> merito supposititium
videbatur N.&nbsp;Heins. quum <i>metuens</i> mox subsequatur. Itaque aut
versus 806 et 807 corruptos, aut, quo magis fere sententia mea
qualiscumque inclinat, a&nbsp;mala manu insertos laciniasque esse,
e&nbsp;margine adsutas, necesse est.</p>

<p><a name = "var4_809" id = "var4_809" href = "#line4_809">809.</a>
<i>nunc impar</i> rectius putabat N. Heins. ut imparem se fateatur. Sed
Drak. monet, vulgatæ lect. eundem sensum esse: Quid tibi solvam pro
tanto munere, quod ei non inpar sit?
&mdash;<a name = "var4_813" id = "var4_813" href =
"#line4_813">813.</a>&nbsp;<i>veniet</i> R.&nbsp;2, non inprob. Lefeb.
coll. Terent. Eunuch.
<span class = "pagenum">287</span>
II, <span class = "smallcaps">ii</span>, 53, <i>faxo insultabis</i>, pro
<i>insultes</i>.
&mdash;<a name = "var4_816" id = "var4_816" href =
"#line4_816">816.</a>&nbsp;<i>nutante</i>, vel <i>titubante</i> conj.
N.&nbsp;Heins. invita Minerva. Nam, quod Drak. jam bene animadvertit,
nulla duci gloria nascitur ex eo, quod saluti sit patriæ suæ adversus
hostem vel <i>nutantem</i>, vel <i>titubantem</i>.
&mdash;<a name = "var4_822" id = "var4_822" href =
"#line4_822">822.</a>&nbsp;<i>Namque operosa sacra</i> emend.
N.&nbsp;Heins. qui vulgatam frigere putabat; <i>majores</i>, non
<i>meliores</i>, Col. Put. et R.&nbsp;2. Inter hunc et sq. versum
nonnulla λείπειν, Scaliger notavit ad marg. Silii sui.
&mdash;<a name = "var4_824" id = "var4_824" href =
"#line4_824">824.</a>&nbsp;<i>lectos</i> R.&nbsp;3, et Med. <i>bivios
colles</i> conj. N.&nbsp;Heins. quem vid. ad Ovid. Epist. XVII, 178.</p>
</div>

<table class = "contents">
<tr>
<td class = "center" colspan = "3">
<a href = "../main.html">Præfatio</a>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
<b>Liber IV</b><br>
<a href = "bookV.html">Liber V</a>
</td>
<td>
<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
</td>
<td>
<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
</td>
</tr>
<tr>
<td class = "center" colspan = "3">
<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
</td>
</tr>
</table>

</body>
</html>