summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/old/files/bookXV.html
diff options
context:
space:
mode:
authorRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-15 02:35:48 -0700
committerRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-15 02:35:48 -0700
commitdfefd89829575b05a60ac46480a86ac97fcb2735 (patch)
treeaf7df2d4689c641549998f6f4f3fc9a0f3ddf3d0 /old/files/bookXV.html
initial commit of ebook 27672HEADmain
Diffstat (limited to 'old/files/bookXV.html')
-rw-r--r--old/files/bookXV.html7124
1 files changed, 7124 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/files/bookXV.html b/old/files/bookXV.html
new file mode 100644
index 0000000..0d0ea29
--- /dev/null
+++ b/old/files/bookXV.html
@@ -0,0 +1,7124 @@
+
+<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
+<html>
+<head>
+<title>Punicorum Liber Decimus Quintus</title>
+<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=UTF-8">
+
+<link rel = "stylesheet" type = "text/css" href = "siliusstyles.css">
+
+<body>
+
+<table class = "contents">
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "../main.html">Præfatio</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>
+<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
+<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
+<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
+<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
+<a href = "bookV.html">Liber V</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
+<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
+<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
+<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
+<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
+<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
+<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
+<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
+<b>Liber XV</b><br>
+<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
+<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
+<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
+<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+<hr class = "mid">
+
+<span class = "pagenum">215</span>
+
+<h3>C. SILII ITALICI</h3>
+
+<h1 class = "extended">PUNICORUM</h1>
+
+
+<h3>LIBER DECIMUS QUINTUS.</h3>
+
+<hr>
+
+<h4><a name = "lib15_arg" id = "lib15_arg">ARGUMENTUM.</a></h4>
+
+<div class = "argument">
+<p><span class = "smallcaps">Cnæo</span> et Publio Scipionibus in
+Hispania cæsis, Senatus Rom. de duce, qui in eorum subcedat locum,
+deligendo consilia agitat, precibusque ad Deos fusis solliciti
+exspectant Patres, ut, qui imperium in Hispaniam audeant adcipere,
+nomina profiteantur; <a href = "#line15_1">1-9</a>.</p>
+
+<p>P. Cornelius Scipio, Publii, qui in Hispania ceciderat, filius,
+quatuor et viginti ferme annos natus, illud quidem petere gestit, ut
+patris patruique necem ulciscatur; sed absterretur consiliis cognatorum,
+qui juvenilem respiciunt ætatem, horrentque et funestam domus fortunam,
+et gentem terramque mali ominis, ubi inter sepulcra parentis ac patrui
+res gerendæ sint, et hostes, qui duos summos imperatores devicerint
+animosque conlegerint secundo Marte; <a href =
+"#line15_10">10-17</a>.</p>
+
+<p>Juveni in inpluvio domus sub lauri umbra hæc secum reputanti
+fluctuantique animo subito per aerem adlapsæ <i>Voluptas</i> ac
+<i>Virtus</i> diverso oris vestisque habitu adparent, et utraque dat
+operam, ut eam blande adpellando deleniat; <a href =
+"#line15_18">18-31</a>.</p>
+
+<p>Voluptas, argumentis ex Epicureorum disciplina petitis, dissuadet
+militiam, vitamque mollem, otiosam, bellicis publicisque negotiis,
+periculis ac curis vacuam, omnibusque voluptatibus diffluentem
+commendat; <a href = "#line15_32">32-67</a>.</p>
+
+<p>Virtus contra, secundum doctrinam Stoicorum, de divina animi humani
+origine, de hominum præ ceteris animalibus præstantia, de inani brevique
+voluptatis fructu et malis, quæ inde nascantur, de veris ac perennibus
+præmiis virtuti propositis, disputat, et ad studium laudis patriæque
+defensionem exhortatur; <a href = "#line15_68">68-120</a>.</p>
+
+<p>Hæc præcepta juveni adrident, et Voluptas irata in nubes se tollit;
+<a href = "#line15_121">121-128</a>.</p>
+
+<p>Scipio igitur, Virtutis instinctus monitis, imperium,
+<span class = "pagenum">216</span>
+quod nemo sibi deposcere audet, palam profitetur se petere, et ora in se
+convertit omnium, qui patrem ejus aut patruum revixisse et renatum sibi
+opinantur; <a href = "#line15_129">129-134</a>.</p>
+
+<p>Impetus quidem animorum et ardor mox residet, silentio orto ac tacita
+cogitatione, quanta moles rerum quantumque imperium ætati haudquaquam
+maturæ permittatur: sed eum excitant rursus fausta omina anguis
+occidentem versus per aerem volantis, et tonitru, quo cælum bis terque
+contremit; <a href = "#line15_135">135-145</a>.</p>
+
+<p>Iis confirmati omnes Scipioni imperium esse in Hispania jubent, et
+certatim dant nomina; <a href = "#line15_146">146-151</a>.</p>
+
+<p>Ille itaque, precibus ad Neptunum missis, cum classe oram Tusci
+Ligusticique maris, Alpes ac Gallicum sinum, et deinde Pyrenei promont.
+et Emporias prætervectus, Tarraconem proficiscitur, ubi naves subduci
+jubet; <a href = "#line15_152">152-179</a>.</p>
+
+<p>Ibidem ei in somno obfertur species parentis, qui filio vehementer
+auctor est, ut prius quam tres Pœnorum duces, qui trifariam exercitus in
+diversissimas regiones distraxerint, castra conjungant, Carthaginem
+Novam obpugnet, urbem opulentissimam omnium in Hispania, ac insignem
+præterea portu, celso situ et ubertate agrorum; <a href =
+"#line15_180">180-199</a>.</p>
+
+<p>Eo itaque raptim ducitur agmen, eodemque tempore, quo ad mœnia subit,
+C. Lælius cum classe intrat portum; <a href =
+"#line15_200">200-231</a>.</p>
+
+<p>Contra Aris, Pœnorum dux, arcem militibus insidet, et urbs potissimum
+altitudine murorum defenditur: raræ enim scalæ iis æquari possunt, et,
+quo quæque altiores, eo infirmiores sunt, ipsoque hominum, qui
+adscendunt, onere franguntur; <a href = "#line15_232">232-236</a>.</p>
+
+<p>Verum Scipio, ubi comperit, æstum decedere, et, qua parte stagnum
+claudat urbem, facilem per illud pedibus ad mœnia transitum dari, eo
+secum armatos ducit, et, nulla ibi hostium statione aut custodia
+obposita, sine certamine Carthaginem uno die capit; <a href =
+"#line15_237">237-250</a>.</p>
+
+<p>Postridie Neptuno Jovique tauros mactat, et militibus, prout cuique
+meritum virtusque fuerat, ante omnes vero C. Lælio, dat dona; <a href =
+"#line15_251">251-262</a>.</p>
+
+<p>Tum prædam dividit, et adultam virginem eximia forma principi
+Hispaniæ adolescenti, cui ea desponsa erat, inviolatam reddit: quæ
+continentia ac benignitas in convivio amplissimis a Lælio laudibus
+celebratur; <a href = "#line15_263">263-285</a>.</p>
+
+<p>Interea Philippus, Macedonum rex, fœdere cum Pœnis Acarnanibusque
+junctus, bellum infert Ætolis, sociis Romanorum, subitamque expeditionem
+facit in fines Epiri, Illyrici ac Græciæ; <a href =
+"#line15_286">286-311</a>.</p>
+
+<p>Idem tamen sæpius in Macedoniam, a Dardanis aliisque hostibus
+infestatam, retro concedit, nec nisi finitimam Græciam bello vexat,
+donec, terra marique a Romanis victus,
+<span class = "pagenum">217</span>
+pacem petere cogitur; <a href = "#line15_312">312-319</a>.</p>
+
+<p>Eodem tempore Tarentus per proditionem recipitur a Fabio Maximo, in
+cujus exercitu erat frater mulierculæ, quam præfectus præsidii perdite
+amabat; <a href = "#line15_320">320-333</a>.</p>
+
+<p>Anno autem insequenti in Apulia cæditur M. Claudius Marcellus consul
+et vir fortissimus, qui, si diutius vixisset, Scipioni forte gloriam
+eripuisset confecti belli; <a href = "#line15_334">334-342</a>.</p>
+
+<p>Is, tumulum inter Punica et Romana castra occupandum ratus, ipse eo
+cum T. Quinctio Crispino conlega, M. Marcello filio paucisque equitibus,
+non perturbatus malo omine, speculatum proficiscitur; <a href =
+"#line15_343">343-365</a>.</p>
+
+<p>Ab tergo deinde circumventus a Numidis, qui ex insidiis
+consurrexerant, fortissime pugnat, et forsan evasisset e manibus
+hostium, nisi saucium vidisset filium: sed adtonito ea specie arma
+excidunt e manibus, et mox transfixus lancea prolabitur ex equo; <a href
+= "#line15_366">366-380</a>.</p>
+
+<p>Inventum Marcelli corpus Hannibal comburendum curat, tantumque virum
+honore solemni ac laudatione prosequitur; <a href =
+"#line15_381">381-398</a>.</p>
+
+<p>Quæ dum in Italia aguntur, fama captæ Carthaginis Novæ terrorem
+incutit Hispaniæ populis, et tres Pœnorum duces omnem salutis spem in eo
+positam putant, ut exercitus in unum omnes contrahantur; <a href =
+"#line15_399">399-409</a>.</p>
+
+<p>Proximus Scipioni est Hasdrubal, Hannibalis frater, qui, quum forte
+primordia Carthaginis veteris sacris epulisque celebranda instituisset,
+turbatur Romanorum adventu, et in castra trepide confugit; <a href =
+"#line15_410">410-439</a>.</p>
+
+<p>Postero die prælium committitur, in quo maxime eminet virtus C.
+Lælii, viri non minus eloquentiæ, quam rei militaris gloria conspicui;
+<a href = "#line15_439">439-470</a>.</p>
+
+<p>Pœni fusi ad Pyrenæum tendunt, et Scipio castris hostium potitus
+ingentem prædam concedit militibus; <a href =
+"#line15_471">471-492</a>.</p>
+
+<p>Tum Hasdrubal in Galliam transgressus magno auri pondere conducit ibi
+auxilia, et vere ineunte Alpes transit, ut fratri se conjungat; <a href
+= "#line15_493">493-514</a>.</p>
+
+<p>Quo nuntio Romam perlato omnia terrore ac tumultu strepunt, et Italiæ
+imago vel genius, ægre ferens hostis audaciam et calamitates, quas hæc
+terra per decem jam annos perpessa sit, C. Claudium Neronem consulem, in
+Lucanis Hannibali obpositum, per somnum in eam inpellere mentem conatur,
+ut, castris clam noctu relictis, cum electa manu ad Metaurum, Umbriæ
+fluvium, proficiscatur et Hasdrubali obviam eat; <a href =
+"#line15_515">515-559</a>.</p>
+
+<p>Is quoque expergefactus confestim de toto exercitu, quod roboris est,
+deligit, magnisque itineribus contendit ad castra M. Livii conlegæ, viri
+fortis ac prudentis, qui, multis ante annis ex consulatu populi judicio
+damnatus, nunc eumdem honorem sibi delatum, ut laboranti patriæ opera et
+consilio suo subveniret,
+<span class = "pagenum">218</span>
+etsi invitus receperat; <a href = "#line15_560">560-600</a>.</p>
+
+<p>Hasdrubal mox ex variis indiciis conligit, multitudinem hostium
+crevisse, eaque cura anxius noctu furtim signa ferri jubet; at per
+tortuosi Metauri amnis sinus flexusque errorem volvens haud multum
+procedit; <a href = "#line15_601">601-625</a>.</p>
+
+<p>Postquam itaque orto sole fuga fit manifesta, Romani extemplo fessum
+agmen hostium insequuntur, et duces orationibus animos militum ad pugnam
+excitant; <a href = "#line15_626">626-665</a>.</p>
+
+<p>Tum Livius, vir exactæ jam ætatis, acer in hostes ruit, et Nabim,
+Jovis Hammonis sacerdotem, armis veneno infectis et conto ferocem,
+Hasdrubal vero Arabum, in spoliando Nabis corpore occupatum, et Canthus
+Rutulum, pecoris olim ditissimum, telo transfigit; <a href =
+"#line15_666">666-710</a>.</p>
+
+<p>Inpetum Romanorum non sustinent Galli, intolerantissima laboris
+corpora, et Livius, juvenili ardore pugnans, cedentibus instat; <a href
+= "#line15_711">711-739</a>.</p>
+
+<p>Fugientes nunc precando, nunc castigando revocat Hasdrubal, et leve
+vulnus infligit consuli, quo facto atrox utrimque editur cædes; <a href
+= "#line15_740">740-777</a>.</p>
+
+<p>Tandem Nero, ubi conlegam vulneratum esse resciverat, ira incensus
+cæco inpetu fertur in Hasdrubalem, eumque jaculo ictum gladio obtruncat;
+<a href = "#line15_778">778-807</a>.</p>
+
+<p>Cæso duce reliqui Pœni aut sternuntur aut fugiunt: Nero autem jam
+ipsa nocte, quæ sequuta est pugnam, raptim ad stativa sua, in Lucanis
+posita, redit; <a href = "#line15_807">807-812</a>.</p>
+
+<p>Illuc nuntium ingentis cladis adfert, caputque Hasdrubalis, hastæ
+cuspidi infixum, ostendit Hannibali, qui tacito dolore cruciatus castra
+inde movet; <a href = "#line15_813">813-823</a>.</p>
+</div>
+
+<hr class = "tiny">
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_1" id = "line15_1"> </a>
+<span class = "smallcaps">At</span> nova Romuleum carpebat cura
+senatum,</p>
+<p><a name = "line15_2" id = "line15_2"> </a>
+Quis trepidas gentes Martemque subiret Hiberum,</p>
+<p><a name = "line15_3" id = "line15_3"> </a>
+Adtritis rebus: geminus jacet hoste superbo</p>
+<span class = "pagenum">219</span>
+<p><a name = "line15_4" id = "line15_4"> </a>
+Scipio, belligeri Mavortia pectora fratres.</p>
+<span class = "linenum">5</span>
+<p><a name = "line15_5" id = "line15_5"> </a>
+Hinc metus, in Tyrias ne jam <a href = "#var15_5">Tartessia</a>
+leges</p>
+<p><a name = "line15_6" id = "line15_6"> </a>
+Concedat tellus, propioraque bella pavescat.</p>
+<p><a name = "line15_7" id = "line15_7"> </a>
+<a href = "#var15_7">Anxia turba Patrum</a> quasso medicamina mæsti</p>
+<p><a name = "line15_8" id = "line15_8"> </a>
+Imperio circumspectant, Divosque precantur,</p>
+<p><a name = "line15_9" id = "line15_9"> </a>
+<a href = "#var15_9">Qui</a> laceris ausit ductor subcedere castris.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">218</span>
+<p class = "notes">
+Hic liber continet historiam belli in Hispania a Romanis duce Scipione
+Africano gesti, quum Cn. et P. Scipiones ibi periissent; de quo v. sup.
+<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_381">XIII, 381
+sqq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_1" id = "not15_1" href = "#line15_1">1.</a>
+Conf. omnino Liv. XXVI, 18.
+&mdash;<a name = "not15_2" id = "not15_2" href = "#line15_2">2.</a>
+<i>gentes</i>, copias Rom.
+&mdash;<i>trepidas</i>, cæsis Scipionibus et utroque exercitu.
+&mdash;<i>gentesque Martemque Hiberum</i>, h.e. periculosum copiarum
+Rom. in Hispania residuarum imperium, tanquam grave onus,
+<i>subiret</i>. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#line15_9">v.&nbsp;9</a>.
+&mdash;<a name = "not15_3" id = "not15_3" href =
+"#line15_3">3.</a>&nbsp;<i>hoste superbo</i>, per hostem superbum; Lenz.
+Immo, hoste superbiente, triumphante.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">219</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_5" id = "not15_5" href = "#line15_5">5 sq.</a>
+<i>Tartessia t.</i>, Hispania, a Tartaro, ob subterraneas cavernas, sic
+dicta. Strab. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_399">ad III, 399</a>.
+&mdash;<i>in Tyrias leg. Conc.</i>, imperio et potestati Pœnorum se
+subjiciat; Drak. coll. <a class = "crossref" href =
+"#line15_383">v.&nbsp;383</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_2">I,&nbsp;2</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_6" id = "not15_6" href =
+"#line15_6" title = "numerus deest">6.</a>&nbsp;<i>propiora bella</i>,
+in Libya, Hispaniæ vicina.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">10</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_10" id = "line15_10"> </a>
+Absterret juvenem, <a href = "#var15_10">patrios patruique</a> piare</p>
+<p><a name = "line15_11" id = "line15_11"> </a>
+Optantem manes, tristi conterrita luctu,</p>
+<p><a name = "line15_12" id = "line15_12"> </a>
+Et reputans annos, <a href = "#var15_12">cognato sanguine</a> turba.</p>
+<p><a name = "line15_13" id = "line15_13"> </a>
+Si gentem petat infaustam, inter busta suorum</p>
+<p><a name = "line15_14" id = "line15_14"> </a>
+Decertandum hosti, qui fregerit <a href = "#var15_14">arma
+duorum</a>,</p>
+<span class = "linenum">15</span>
+<p><a name = "line15_15" id = "line15_15"> </a>
+Qui consulta ducum, ac flagret meliore <a href =
+"#var15_15">Gradivo</a>;</p>
+<p><a name = "line15_16" id = "line15_16"> </a>
+Nec promtum teneris inmania bella lacertis</p>
+<p><a name = "line15_17" id = "line15_17"> </a>
+<a href = "#var15_17">Moliri</a>, regimenque rudi deposcere in ævo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_10" id = "not15_10" href = "#line15_10">10</a> <a name
+= "not15_11" id = "not15_11" href = "#line15_10">sq.</a>
+Cf. Liv. XXVI, 18, extr. <i>juvenem</i>, Scipionem Africanum.
+&mdash;<i>patrios manes</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_487">ad VII, 487</a>.
+&mdash;<i>piare</i>, vindicare, <i>manes</i>, mortem.
+&mdash;<a name = "not15_12" id = "not15_12" href =
+"#line15_12">12.</a>&nbsp;<i>annos</i>, juvenilem ætatem Scipionis,
+quatuor et viginti ferme annos nati.
+&mdash;<i>cognato sanguine turba</i>, cognati. Id toti populo tribuit
+Livius l.l.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_13" id = "not15_13" href = "#line15_13">13.</a>
+<i>gentem infaustam</i>, Hispanam, Scipionibus perniciosam, vel mali
+ominis.
+&mdash;<a name = "not15_14" id = "not15_14" href =
+"#line15_14">14.</a>&nbsp;<i>Decertandum</i> esse Scipioni,
+<i>hosti</i>, cum hoste. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_234">ad I,&nbsp;234</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_15" id = "not15_15" href =
+"#line15_15" title = "numerus deest">15.</a>&nbsp;<i>Gradivo</i>, belli
+fortuna <i>meliore flagret</i>, ad virtutem incendatur.
+&mdash;<a name = "not15_16" id = "not15_16" href =
+"#line15_16">16.</a>&nbsp;Nec facile esse puero vel juveni, tam
+periculosi gravisque belli molem sustinere. Conf. <a class = "crossref"
+href = "bookXVI.html#line16_656">XVI, 656&nbsp;sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_18" id = "line15_18"> </a>
+Has, lauri residens juvenis viridante sub umbra,</p>
+<span class = "pagenum">220</span>
+<p><a name = "line15_19" id = "line15_19"> </a>
+<a href = "#var15_19">Ædibus extremis</a> volvebat pectore curas;</p>
+<span class = "linenum">20</span>
+<p><a name = "line15_20" id = "line15_20"> </a>
+Quum subito adsistunt, dextra lævaque per auras</p>
+<p><a name = "line15_21" id = "line15_21"> </a>
+Adlapsæ, haud paullum mortali major imago,</p>
+<p><a name = "line15_22" id = "line15_22"> </a>
+Hinc Virtus, illinc virtuti inimica Voluptas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_18" id = "not15_18" href = "#line15_18">18... 128.</a>
+Præclarum commentum, quo fabula de Hercule a Prodico
+<span class = "pagenum notes">220</span>
+narrata et omnibus notissima e Xenoph. Mem. Socr. II,&nbsp;1, §.&nbsp;21
+seqq.; et Cic. Off. I,&nbsp;32 (quam et Ovid. Amor. III,&nbsp;1 sq.;
+Lucian. in Somn. aliique imitati sunt), ad Scipionem transfertur, facile
+animum docti poetæ subire poterat ex iis, quæ de origine vulgatæ
+opinionis, qua Scipio divinæ originis vir esse credebatur, memorant Liv.
+XXVI, 19, et Polyb. X,&nbsp;2 et 5, quæ loca insignia neminem comparasse
+pœnitebit. Fabulam venustam Prodici Sophistæ, quam Xenophon memorat e
+libro, cui titulus fuit Ὡραι (f. ætates vitæ), ingeniose etiam
+tractarunt Ill. Wieland (in <i>N.&nbsp;Amadis</i> et <i>Musarion</i>,
+Ges.&nbsp;I) et Stiernhiehn in carmine Danico, quod Sæc. XVII edidit et
+inscripsit: <i>Hercules</i>; Lenz. Eamdem nuper erudite copioseque
+interpretatus est juvenis doctiss. <i>Goth. Aug. Cubæus</i> Misnensis in
+libello, quem nondum vidi, et cujus titulus est: <i>Xenophontis Hercules
+Prodicius et Silii Italici Scipio, perpetua nota illustrati, præmissa de
+Prodico dissert.</i> Lips. 1797, in-8<sup>o</sup>.
+&mdash;Episodium hoc docte illustrarunt Ill. <i>Doering</i> in Eclogis
+vett. poett. lat. p.&nbsp;255 sqq., quem comment. passim laudabo, et Cl.
+Weiske in vers. germ. Xenoph. Mem. Socr. Lips. 1794, quem librum mihi
+nunc ad manus haud esse doleo. Conf. qui iisdem coloribus adumbrarunt
+Virtutem ac Voluptatem, Philostr. in Imagin., Philo Jud. de mercede
+meretr. p.&nbsp;863; Lactant. VI,&nbsp;3 et 4; Maxim. Tyr. λογος&nbsp;δ,
+pr. Basil. orat. de legendis Græc. libris §.&nbsp;10; Themist. Orat.
+XXII, p.&nbsp;280, ed. Hard.
+&mdash;<a href = "#line15_18">18</a>&nbsp;<a name = "not15_19" id =
+"not15_19" href = "#line15_19">seq.</a> Impluvium, seu cavædium (al.
+cavum ædium), μεσαύλιον, media ædium pars, non modo porticibus cingi,
+sed et amœnis arboretis (unde h.l. <i>lauri sub umbra</i>), xystis vel
+ambulationibus ornari solebat, vid. Heyne ad Virg. Æn. II, 512 sq.; VII,
+59; et ad Tibull. III, <span class = "smallcaps">iii</span>, 15; Jani ad
+Horat. Od. III, <span class = "smallcaps">x</span>,&nbsp;5 sq.; Ernesti
+clav. Cic. v. <i>impluvium</i> et <i>xystus</i>. Hinc <i>extremas
+ædes</i> adcipio de extrema parte impluvii, prope ὀπισθόδομον. «Hortus
+erat posticis ædium partibus,» Liv. XXIII,&nbsp;8.
+&mdash;<a name = "not15_20" id = "not15_20" href =
+"#line15_20">20.</a>&nbsp;<i>per auras</i>, de cælo, ut Deæ.
+&mdash;<a name = "not15_21" id = "not15_21" href =
+"#line15_21">21.</a>&nbsp;<i>haud paulum mortali major imago</i> iis
+fuit, ut Diis, qui humana forma, sed majore, pulchriore et augustiore,
+induti hominibus adparent. Vid. Heyne Exc. XIII, ad Virg. Æn. I.
+&mdash;<a name = "not15_22" id = "not15_22" href =
+"#line15_22">22.</a>&nbsp;<i>Virtuti inimica Voluptas</i>, cf. Cic. de
+Senect. c. 12.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_23" id = "line15_23"> </a>
+Altera Achæmenium spirabat vertice odorem,</p>
+<span class = "pagenum">221</span>
+<p><a name = "line15_24" id = "line15_24"> </a>
+Ambrosias diffusa comas, et veste refulgens,</p>
+<span class = "linenum">25</span>
+<p><a name = "line15_25" id = "line15_25"> </a>
+Ostrum <a href = "#var15_25">qua</a> fulvo Tyrium subfuderat auro:</p>
+<p><a name = "line15_26" id = "line15_26"> </a>
+Fronte decor quæsitus acu, lascivaque crebras</p>
+<p><a name = "line15_27" id = "line15_27"> </a>
+Ancipiti motu jaciebant lumina flammas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_23" id = "not15_23" href = "#line15_23">23 sq.</a>
+Hoc loco Lenzius notat Voluptatem Silii, qualis est orientalis meretrix,
+pretioso cultu adornatam: «illa vero Prodici, inquit, similior est
+ionicæ ἑταίρῃ.» <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<i>odorem</i>, unguentum, et quidem h.l. Deorum, ambrosiam, unde
+mox <i>Ambrosius diffusa comas</i>, ut
+<span class = "pagenum notes">221</span>
+de Venere ap. Virg. Æn. I,&nbsp;403, cf. sup. <a class = "crossref" href
+= "bookVII.html#not7_468">ad VII, 469</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookXII.html#not12_245">XII, 245</a>. Silius autem ad Voluptatem
+transtulit imaginem Veneris. Ἀφροδίτη γὰρ ἔστιν ἡδονὴ, Athen. Deipn.
+XII, pag. 510.
+&mdash;<i>Achæmenium</i>, Persicum, pro quovis pretioso et optimo, cf.
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_647">ad VII, 647</a>;
+Plin. XIII, <span class = "smallcaps">i</span>, s.&nbsp;1; Salmas. ad
+Solin. p.&nbsp;947.</p>
+
+<!-- several Greek lines on this page missing accent -->
+
+<p class = "notes">
+&mdash;<a name = "not15_24" id = "not15_24" href =
+"#line15_24">24&nbsp;sq.</a>
+Apud Xenoph. Κακία habet ἐσθῆτα, ἐξ ἧς ἂν μάλιστα ὥρα διαλάμποι. Apud
+Philostr. Ἡ μὲν Κακία χρυσῷ τε κατεσκευασμένη, καὶ ὅρμοις, ἐσθῆτι τε
+ἁλιπορφύρῳ, καὶ παρεῖας ἄνθει, καὶ χαίτης ἐμπλοκαῖς καὶ γραφαῖς ὀμμάτων,
+cf. Var. Lect.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_25" id = "not15_25" href =
+"#line15_25" title = "numerus deest">25&nbsp;sqq.</a> Voluptas
+<i>subfuderat</i>, trajecerat, <i>ostrum</i>, purpuream tramam, <i>fulvo
+auro</i>, subtemine aureorum filorum; et in <i>fronte</i> crinis
+constringebatur <i>acu</i> aurea; <i>lascivaque lumina motu
+ancipiti</i>, incerto, fluctuante, <i>jaciebant crebras flammas</i>,
+radios amoris, ut ap. Lucian. Amor. III: ἱλαραι τῶν ὀμματων αἱ βολαι
+τακερως ἀνυγραινοντο; Lenz.
+&mdash;<a name = "not15_26" id = "not15_26" href =
+"#line15_26">26&nbsp;seq.</a> <i>acu</i> comatoria, seu crinali, vel
+discriminali, qua nodi capillorum a fronte in verticem reductorum
+(tutuli, κρωβυλοι, κορδυλαι, κορυμβοι, σκορπιοι) figebantur, cf. Salmas.
+Exerc. Plin. p.&nbsp;534, et Intpp. Petron. c. 21. Eodem forte sensu
+Virg. Æn. IV, 138, dixit <i>crines nodantur in aurum</i>, h.e. acu
+aurea. Ea sic <i>decor quæritur</i> in <i>fronte</i>, fronti. Contra
+<a class = "crossref" href = "#line15_28">vers. 28</a>.
+&mdash;<i>frons hirta</i> est, ubi capilli, ut ap. Terent. Heaut. II,
+<span class = "smallcaps">ii</span>, 49, passi et circum caput rejecti
+negligenter sunt; Doering.
+&mdash;Sic ap. Xenoph. l.l. ὄμματα ἀναπεπταμένα, oculi huc illuc
+volitantes, τῆς Κακίας, lascivi et mobiles, ap. Lucian. Merced. cond. c.
+33, T.&nbsp;I, p.&nbsp;692: τὸ βλέμμα διασεσαλευμένη; Doer. Philo Jud.
+l.l. ὑπὸ τρυφῆς τε ἄγαν καὶ χλίδης σαλεύουσα τὼ ὀφθαλμὼ, οἷς τὰς τῶν
+νέων ἀγκιστρεύεται ψυχὰς.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_28" id = "line15_28"> </a>
+Alterius dispar habitus, frons hirta, nec unquam</p>
+<span class = "pagenum">222</span>
+<p><a name = "line15_29" id = "line15_29"> </a>
+Composita mutata coma; stans vultus, et ore</p>
+<span class = "linenum">30</span>
+<p><a name = "line15_30" id = "line15_30"> </a>
+<a href = "#var15_30">Incessuque</a> viro propior, lætique pudoris,</p>
+<p><a name = "line15_31" id = "line15_31"> </a>
+Celsa humeros niveæ fulgebat stamine pallæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_28" id = "not15_28" href = "#line15_28">28 sq.</a>
+Ἀρετη Prodici virtutes in qualibet vitæ conditione complectitur, et
+mitiorem elegantioremque animi formæque indolem præ se fert: Virtus
+Silii est virago, aspera heroina et imago bellicæ virtutis, juveni
+fortissimo consentanea, non Virtus elegantioris Græciæ, sed veteris
+Romæ, cujus <i>frons</i> est <i>hirta</i>, incomtis et fruticantibus
+capillis, <i>stans vultus</i>, βλεμμα καθεστηκος (vid. <i>D’Orvill.</i>
+Charit. p.&nbsp;404), oculus eodem obtutu sibi constans (quo animi
+tranquillitas significatur, ut contra mentis motus æstusque
+<span class = "pagenum notes">222</span>
+luminibus lascivis mobilibusque Voluptatis), et <i>lætus pudor</i>,
+grata verecundia; Lenz.
+&mdash;<i>Alterius</i>, Virtutis.
+&mdash;<i>frons hirta</i>, crinibus negligenter in ea sparsis, cf.
+<a class = "crossref" href = "#not15_26">ad v.&nbsp;26</a>. Sed quoniam hæc
+notio verbis seq. exprimitur, malim intelligere frontem rugis horridam
+et deformem (ut <i>hispida facies</i> ap. Hor. Od. IV, <span class =
+"smallcaps">x</span>,&nbsp;5), qualis meditabundis est, sive acribus et
+industriis in rebus gerendis; vel tristem ac torvam, quæ
+<i>corrugari</i>, <i>contrahi</i>, <i>adduci</i> solet, ut contra serena
+ac læta <i>exporrigi</i>, <i>remitti</i>, <i>explicari</i>,
+<i>solvi</i>. <i>Hirtum</i>, vel <i>hispidum</i> proprie dicitur
+quidquid non satis cultum ac politum, et sic asperum vel ingratum
+adspectu est, quod jam monuit Jani ad Hor. Od. II, <span class =
+"smallcaps">ix</span>,&nbsp;1. Ille vero oris cultus habitusque Virtuti
+tribuitur a Philostr. Ἡ δὲ Ἀρετὴ πεπονηκυίᾳ μὲν προσφερὴς, τραχὺ δὲ
+ὁρῶσα, etc. et Justitiæ ab antiquis poetis, sculptoribus pictoribusque
+(qui eam iisdem coloribus, quibus Virtutem, depingebant), quod vel ex
+verbis Chrysippi ap. Gell. XIV,&nbsp;4, intelligitur: σκυθρωπὴ γράφεται,
+καὶ συνεστηκὸς ἔχουσα τὸ πρόσωπον, καὶ δεδορκὸς βλέπουσα, ὥς τε τοῖς μὲν
+ἀδίκοις φόβον ἐμποιεῖν, τοῖς δὲ δικαίοις θάρσος.
+&mdash;<a name = "not15_29" id = "not15_29" href =
+"#line15_29">29&nbsp;sq.</a>
+<i>nec unquam composita mutata coma</i>, nativa frontis forma non
+exornata et mutata fuit crispatis et arte compositis capillis; Doering.
+&mdash;<i>Vultus stans</i>, constans, semper idem et compositus, vel in
+unam rem defixus, quod constantiæ, gravitatis, probitatisque indicium
+est, ut levitatis contra et lasciviæ, si quis oculos perpetuo movet et
+ubivis circumfert, vel obliquat eos, et limis alium adspicit, cf.
+<a class = "crossref" href = "#line15_27">v.&nbsp;27</a>, et sup. <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#not3_173">ad III, 173</a>; Stat. Theb.
+X,&nbsp;688. Sic συνεστηκὸς ἔχουσα τὸ πρόσωπον, ap. Gell. l.l. λογισμὸς
+ἑστὼς, χρεία et ἐλπις ἑστηκυία, vel ἔστη τῇ διανοίᾳ ap. Polyb. III, 105;
+VI, 25; X,&nbsp;16; XXI,&nbsp;9: τὸ τοῦ βλέμματος καθεστηκὸς ap.
+Eustath. in Iliad. γ.
+&mdash;<i>ore Incessuque viro propior</i>; καί μοι ἔδοξεν ἀνδρῶν εἶναι
+περιπτῶν τὰ θεῖα, etc. Philost.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_30" id = "not15_30" href =
+"#line15_30" title = "numerus deest">30.</a>&nbsp;<i>læti pudoris</i>,
+grata oris verecundia; κεκοσμημένη τὰ ὄμματα αἰδοῖ, Xenoph.
+&mdash;<i>Lætus pudor</i> est, qui vultum decorat, et animos
+adspicientium læto quodam et jucundo sensu adficit; ut Venus ap. Virg.
+Æn. I,&nbsp;591 (ubi vid. Heyne), Æneas <i>oculis lætos adflat
+honores</i>; Doering.
+&mdash;<a name = "not15_31" id = "not15_31" href =
+"#line15_31">31.</a>&nbsp;<i>Celsa humeros</i>, naturæ convenienter,
+Dausq. qui contulit Terent. Eun. II, <span class =
+"smallcaps">iii</span>, 21 seq. «Haud similis virgo est virginum
+nostrarum, quas matres student Demissis humeris esse, vincto pectore, ut
+graciles sient, etc<ins class = "correction" title = "» deest">.»</ins>
+&mdash;<i>niveæ fulgebat stamine pallæ</i>, κεκοσμημένη τὸ σχῆμα
+σωφροσύνῃ, ἐσθῆτι δὲ λευκῆ, Xenoph. Vestis quoque naturalis, non
+adscititii coloris.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_32" id = "line15_32"> </a>
+Occupat inde prior, promissis fisa, Voluptas:</p>
+<span class = "pagenum">223</span>
+<p><a name = "line15_33" id = "line15_33"> </a>
+«Quis furor hic, non digne puer, consumere bello</p>
+<p><a name = "line15_34" id = "line15_34"> </a>
+Florem ævi? Cannæne tibi, graviorque palude</p>
+<span class = "linenum">35</span>
+<p><a name = "line15_35" id = "line15_35"> </a>
+Mæonius Stygia lacus excessere, <a href = "#var15_35">Padusque</a>?</p>
+<p><a name = "line15_36" id = "line15_36"> </a>
+Quem tandem ad finem bellando fata lacesses?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_32" id = "not15_32" href =
+"#line15_32">32.</a>&nbsp;<i>Occupat</i>, scil. loqui h.e. festinat
+loqui, vel potius prior dixit,
+<span class = "pagenum notes">223</span>
+ut ap. Stat. Theb. VII, 538, φθάνει, vel προλαμβάνει λέγειν. Ap. Xenoph.
+τὴν Κακίαν φθάσαι βουλομένην, προσδραμεῖν τῶ Ἡρακλεῖ καὶ εἰπεῖν, etc.
+&mdash;<i>promissis</i>, quæ datura, et quibus Scipionis animum motura
+esset.
+&mdash;<a name = "not15_33" id = "not15_33" href =
+"#line15_33">33.</a>&nbsp;Simillima est oratio τῆς Κακίας ap. Xenoph.
+l.l. cf. mox <a class = "crossref" href = "#not15_45">ad v.&nbsp;45</a>.
+&mdash;<a name = "not15_34" id = "not15_34" href =
+"#line15_34">34.</a>&nbsp;Num inmemor es cladum, quas Romani adceperunt
+ad Cannas, etc.?
+&mdash;<i>gravior</i>, tristior Romanis Styge.
+&mdash;<a name = "not15_35" id = "not15_35" href =
+"#line15_35">35.</a>&nbsp;<i>lacus Mæonius</i>, Trasymenus, cf. <a class
+= "crossref" href = "bookIV.html#not4_719">ad IV, 719 sqq.</a>, et
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_9">V,&nbsp;9&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>Padus</i>, clades ad Trebiam et Ticinum, in Padum influentes,
+cf. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_149">ad VII,
+149</a>.
+&mdash;<i>excessere</i> ex animo vel memoria tua, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_628">ad II, 628</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_36" id = "not15_36" href = "#line15_36">36.</a>
+<i>Quem ad finem</i>, quo usque, ad quos fines et terminos bella et
+expugnationes tuas quasi proferes, et <i>fata lacesses</i>, mortem
+adcelerabis, ut contra <a class = "crossref" href =
+"#line15_47">v.&nbsp;47</a> <i>ætas concessi</i> a fatis
+<i>temporis</i>; Lenz. Immo <i>quem ad finem</i>, quo fine, cur. Illa
+certe explicatio a juvene, qui nondum administraverat bellum, et a
+verbis <i>fata lacesses</i> aliena videtur.
+&mdash;<i>fata lacesses</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_680">ad I,&nbsp;680</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_731">IV, 731</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#not12_61">XII, 61</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_37" id = "line15_37"> </a>
+Tune etiam tentare paras <a href = "#var15_37">Atlantica</a> regna,</p>
+<p><a name = "line15_38" id = "line15_38"> </a>
+Sidoniasque domos? moneo, certare periclis</p>
+<p><a name = "line15_39" id = "line15_39"> </a>
+Desine, et armisonæ caput objectare procellæ.</p>
+<span class = "linenum">40</span>
+<p><a name = "line15_40" id = "line15_40"> </a>
+Ni fugis hos ritus, Virtus te sæva jubebit</p>
+<p><a name = "line15_41" id = "line15_41"> </a>
+Per medias volitare acies, mediosque per ignes.</p>
+<p><a name = "line15_42" id = "line15_42"> </a>
+<a href = "#var15_42">Hæc patrem patruumque tuos, hæc prodiga
+Paulum</a>,</p>
+<p><a name = "line15_43" id = "line15_43"> </a>
+Hæc Decios Stygias Erebi detrusit ad undas:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_37" id = "not15_37" href = "#line15_37">37.</a>
+<i>Atlantica regna</i>, extremam Libyam, ubi mons Atlas: nisi potius
+intell. h.l. Hispania, a mari Atlantico sic dicta, cf. <a class =
+"crossref" href = "bookXIII.html#line13_200">XIII, 200</a>. Scipio
+primum petiturus erat Hispaniam, eaque debellata <i>Sidonias domos</i>
+(<a class = "missing" name = "not15_38" id = "not15_38" href =
+"#line15_38" title = "numerus deest">v.&nbsp;38</a>), Carthaginem.
+&mdash;<a name = "not15_39" id = "not15_39" href =
+"#line15_39">39.</a>&nbsp;<i>armisonæ procellæ</i>, periculis belli.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_40" id = "not15_40" href = "#line15_40">40.</a>
+<i>Ni fugis hos ritus</i>, quales Virtus exigit, θρησκείαν; invidiose,
+quasi in externis ritibus versetur virtutis exercitium; Doering.
+&mdash;<i>ritus</i>, leges, cultus et præcepta Virtutis; Lenz.
+&mdash;<a name = "not15_41" id = "not15_41" href =
+"#line15_41">41.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#not14_175">ad XIV, 175</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_42" id = "not15_42" href = "#line15_42">42.</a>
+<i>prodiga</i>, invidiose, veluti Virtus non parcat viris magnis, sed
+eos temere pessumdet; Ern.
+&mdash;<i>Paulus</i> ipse <i>prodigus animæ magnæ</i> dicitur Horat. Od.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xii</span>, 38. Cf. sup. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_225">ad I,&nbsp;225</a>.
+&mdash;<a name = "not15_43" id = "not15_43" href =
+"#line15_43">43.</a>&nbsp;<i>Decios</i> patrem filium et nepotem, pro
+patria se devoventes,
+<span class = "pagenum notes">224</span>
+si fides habenda Cic. Tusc. Qu. I,&nbsp;87, et fin. II, 19; nam alii non
+idem tradunt de nepote.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">224</span>
+<p><a name = "line15_44" id = "line15_44"> </a>
+Dum cineri titulum, memorandaque nomina bustis</p>
+<span class = "linenum">45</span>
+<p><a name = "line15_45" id = "line15_45"> </a>
+Prætendit, nec sensuræ, <a href = "#var15_45">qui gesserit</a>,
+umbræ.</p>
+<p><a name = "line15_46" id = "line15_46"> </a>
+At si me comitere, puer, non <a href = "#var15_46">limite duro</a></p>
+<p><a name = "line15_47" id = "line15_47"> </a>
+Jam tibi <a href = "#var15_47">decurrat</a> concessi temporis ætas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_44" id = "not15_44" href = "#line15_44">44.</a>
+Hoc iterum acerbe dictum pro, gloriæ et honoris spe fallit, ut mortis
+contemtum animis ingerat; Ern. Summam rerum gestarum sepulcris
+inscriptam <i>titulos supremos</i> Plin. Ep. IX, 19 vocat; Cell.
+&mdash;<a name = "not15_45" id = "not15_45" href =
+"#line15_45">45.</a>&nbsp;<i>non sensuræ, quid gesserit, umbræ</i>,
+sententia, quæ animorum post mortem vitam invidiose ridet; Ern.
+Epicureorum præcipue ea fuit opinio, animam simul cum homine mori et
+interire (vid. Diog. Laert. lib. X): ubique vero Silius Voluptatem ex
+opinione Epicureorum, quos Voluptatem summum bonum putasse creditum est,
+argumentantem inducit, quemadmodum contra Virtutem ex placitis
+Stoicorum; Drak. 46 sqq. Sic et Κακία disputat ap. Xenoph. Mem. Socr.
+II, <span class = "smallcaps">i</span>, §.&nbsp;23. Ἐὰν οὖν ἐμὲ φίλην
+ποιήσῃς, ἐπὶ τὴν ἡδίστην τε καὶ ῥᾴστην ὁδὸν ἄξω σε, καὶ τῶν μὲν τερπνῶν
+οὐδενὸς ἄγευστος ἔση, τῶν δὲ χαλεπῶν ἄπειρος διαβιάσῃ· πρῶτον μὲν γὰρ οὐ
+πολέμων, οὐδὲ πραγμάτων φροντιεῖς, ἀλλὰ σκοπούμενος διέσῃ, τὶ ἂν
+κεχαρισμένον ἢ σιτίον ἤ ποτὸν εὕροις, etc.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_46" id = "not15_46" href = "#line15_46">46.</a>
+<i>limite duro</i>, dura et molesta vitæ via ac conditione, cf. <a class
+= "crossref" href = "bookVIII.html#not8_612">ad VIII, 612</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_48" id = "line15_48"> </a>
+Haud unquam trepidos abrumpet buccina somnos:</p>
+<p><a name = "line15_49" id = "line15_49"> </a>
+Non glaciem Arctoam, non experiere furentis</p>
+<span class = "linenum">50</span>
+<p><a name = "line15_50" id = "line15_50"> </a>
+Ardorem Cancri, nec mensas sæpe cruento</p>
+<p><a name = "line15_51" id = "line15_51"> </a>
+Gramine compositas: aberunt sitis aspera, et haustus</p>
+<p><a name = "line15_52" id = "line15_52"> </a>
+Sub galea pulvis, <a href = "#var15_52">partique timore labores</a>:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_48" id = "not15_48" href = "#line15_48">48.</a>
+Cf. omnino Heyne ad Tibull. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">i</span>,&nbsp;4, ubi exemplis docet, belli aut militiæ
+ærumnas et terrores hostiles (unde h.l. <i>trepidos</i>) per somnos
+classico interruptos a poetis declarari.
+&mdash;<i>abrumpet somnos</i>, ut apud Virgil. Ge. III, 530 et al. Drak.
+cf. sup. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_156">ad VII,
+156</a>.
+&mdash;<a name = "not15_49" id = "not15_49" href =
+"#line15_49">49&nbsp;sq.</a>
+Conf. Ovid. Met. IV, 624; <i>arctoa glacies</i>, polus arcticus, seu
+septemtrionalis: <i>Cancri</i>, poli antarctici, seu australis.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_50" id = "not15_50" href =
+"#line15_50" title = "numerus deest">50.</a>&nbsp;<i>mensas sæpe cruento
+Gramine composit.</i>, ut fit in vita bellica, quum sub dio, humi, inter
+cæsorum cadavera decumbunt ad cibum capiendum; Ernesti, qui et recte jam
+monuit, in toto h.l. singula ad extenuandam illam vitam laboribus et
+incommodis plenam bene elata esse.
+&mdash;<a name = "not15_51" id = "not15_51" href =
+"#line15_51">51&nbsp;seq.</a>
+<i>haustus pulvis</i>, ut apud
+<span class = "pagenum notes">225</span>
+Ovid. Met. XIV, 136; Stat. Silv. V,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">iii</span>, 223; et Theb. VI, 848, quibus locis eleganter
+<i>hauriri</i> dicitur pulvis adtractus et conlectus; Doering.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_52" id = "not15_52" href =
+"#line15_52" title = "numerus deest">52.</a>&nbsp;<i>labores parti
+timore</i>, ærumnæ, quarum causa est timor ab hoste. Possis etiam
+interpretari: facta et rerum gestarum gloria, multis curis et timore
+parta. Sed illa ratio præstiterit.
+&mdash;<i>Labores</i>, ut πόνος et μόχθος, et ærumnæ, et res fortiter
+gestæ dicuntur.
+&mdash;<i>labores parti timore</i>, curæ et sollicitudines periculis
+creatæ; Lenz. coll. Tibull. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">i</span>,&nbsp;3, et Burm. ad Prop. III, <span class =
+"smallcaps">ix</span>,&nbsp;6. Cf. Var. Lect.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">225</span>
+<p><a name = "line15_53" id = "line15_53"> </a>
+Sed current albusque dies, horæque serenæ;</p>
+<p><a name = "line15_54" id = "line15_54"> </a>
+Et molli dabitur victu sperare senectam.</p>
+<span class = "linenum">55</span>
+<p><a name = "line15_55" id = "line15_55"> </a>
+Quantas ipse Deus lætos generavit in usus</p>
+<p><a name = "line15_56" id = "line15_56"> </a>
+Res homini, plenaque dedit bona gaudia dextra!</p>
+<p><a name = "line15_57" id = "line15_57"> </a>
+Atque idem, exemplar lenis mortalibus ævi,</p>
+<p><a name = "line15_58" id = "line15_58"> </a>
+Inperturbata placidus <a href = "#var15_58">tenet</a> otia mente.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_53" id = "not15_53" href = "#line15_53">53.</a>
+<i>album</i>, ut al. <i>candidum</i>, dicitur bonum, lætum, felix, vel a
+creta et candido lapillo, quo Thraces Romani aliique populi felices
+dies, ut infelices atro calculo, signabant (vid. Intpp. Plin. VII, 40,
+et Hor. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xxxvi</span>, 10); vel, ut
+mox <i>serenum</i>, a cælo sereno, ac nullis nubibus tenebrisque obducto
+et contristato; vel denique a colore albo, qui olim sacer, divinus,
+solennis, lætus, habebatur; ut contra <i>atrum</i> et <i>nigrum</i> est
+triste et infaustum a colore atro, signo tristitiæ, et qui rebus inferis
+proprius est, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_211">ad III, 211</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_633">VII, 633</a>. Sic λευκὸν εὐήμερον φάος dixit
+Soph. Ajac. 723; λευκὸν ἔαρ, λευκὸν δὲ θέρος, Callim. H.&nbsp;in Cer.
+v.&nbsp;123, ubi vid. Spanh. et ad v.&nbsp;136.
+&mdash;<i>horæ serenæ</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_544">ad VII, 544</a>.
+&mdash;<a name = "not15_54" id = "not15_54" href =
+"#line15_54">54.</a>&nbsp;<i>molli</i>, jucundo.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_57" id = "not15_57" href = "#line15_57">57 seq.</a>
+Hæc iterum sunt ex dogmate Epicureorum, qui Deos res humanas non curare,
+et in perpetuo otio feliciter tempora transigere existimabant; Drak.
+coll. Horat. Serm. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">v</span>, 101 sq.;
+Sen. de Ben. IV,&nbsp;4; Cic. Ep. ad Div. VII, 12; Virg. Æn, IV, 379
+(ubi v. Cerda); Gebhard. Crep. I,&nbsp;17, et Diog. Laert. lib. X,
+§.&nbsp;77, ubi v. Menag. Sed sive de industria, sive incuria poetæ
+factum videtur, ut huic otio contradicant, quæ de Deorum beneficentia in
+vss. 55 sq. dicebantur; Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_59" id = "line15_59"> </a>
+«Illa ego sum, Anchisæ Venerem Simoentis ad undas</p>
+<span class = "pagenum">226</span>
+<span class = "linenum">60</span>
+<p><a name = "line15_60" id = "line15_60"> </a>
+Quæ junxi, generis vobis unde editus auctor.</p>
+<p><a name = "line15_61" id = "line15_61"> </a>
+Illa ego sum, verti Superum quæ sæpe parentem</p>
+<p><a name = "line15_62" id = "line15_62"> </a>
+Nunc avis in formam, nunc <a href = "#var15_62">torvi</a> in cornua
+tauri.</p>
+<p><a name = "line15_63" id = "line15_63"> </a>
+Huc adverte aures; currit mortalibus ævum,</p>
+<p><a name = "line15_64" id = "line15_64"> </a>
+Nec nasci bis posse datur: fugit hora, rapitque</p>
+<span class = "linenum">65</span>
+<p><a name = "line15_65" id = "line15_65"> </a>
+Tartareus torrens; ac secum ferre sub umbras,</p>
+<p><a name = "line15_66" id = "line15_66"> </a>
+Si qua animo placuere, negat: quis luce suprema</p>
+<p><a name = "line15_67" id = "line15_67"> </a>
+Dimisisse meas sero non ingemit <a href = "#var15_67">horas</a>?»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_59" id = "not15_59" href = "#line15_59">59 sq.</a>
+Observa, Voluptatem in seq. oratione jactare, quod alias Venus de
+potentia sua jactare solet; Doer. Apta calliditate inculcat,
+<span class = "pagenum notes">226</span>
+Æneam, Rom. gentis auctorem, suis artibus natum esse; Ern. cf. sup. ad
+v.&nbsp;23.
+&mdash;<i>Illa ego sum</i>, verba eorum, quorum amplissima est fama, cf.
+ad <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_128">IX, 128</a>.
+&mdash;<i>Simoentis ad undas</i>, Trojæ.
+&mdash;<a name = "not15_60" id = "not15_60" href =
+"#line15_60">60.</a>&nbsp;<i>Jungere</i> de re Venerea, vid. Drak. et
+quem laudat Heins. ad Claud. Epithal. Pall. et Cell. v.&nbsp;32, ad
+Ovid. Heroid. III, 107, et Rem. Am. v.&nbsp;407.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_62" id = "not15_62" href = "#line15_62">62.</a>
+<i>avis</i>, et aquilæ, et oloris, quum Asteries, Ganymedis et Ledæ
+amore captus esset.
+&mdash;<i>tauri</i>, quum Europam raperet.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_63" id = "not15_63" href = "#line15_63">63.</a>
+<i>currit mortalibus ævum</i>, conf. ad <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_120">VI, 121</a>.
+&mdash;<a name = "not15_64" id = "not15_64" href =
+"#line15_64">64&nbsp;sqq.</a>
+<i>Nec nasci bis posse datur</i>, ipsa Epicuri verba, quod jam Drak.
+notavit: Γεγόναμεν ἅπαξ· δὶς δ’ οὐκ ἔστι γενέσθαι, vid. Gatack. ad
+Antonin. de se ipso lib. II, §.&nbsp;6.
+&mdash;Cf. ad <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_264">V,&nbsp;264 sqq.</a> et Propert. III, <span class
+= "smallcaps">v</span> (al. <span class = "smallcaps">iv</span>),
+13&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not15_67" id = "not15_67" href =
+"#line15_67">67.</a>&nbsp;Doer. comparat Tibull. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">iv</span>, 33&nbsp;seq.
+&mdash;<i>Dimisisse meas horas</i>, tempora lætitiæ, ac voluptatis
+neglexisse; Lenz.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_68" id = "line15_68"> </a>
+Postquam conticuit, finisque est addita dictis,</p>
+<p><a name = "line15_69" id = "line15_69"> </a>
+Tum Virtus: «Quasnam juvenem florentibus, inquit,</p>
+<span class = "linenum">70</span>
+<p><a name = "line15_70" id = "line15_70"> </a>
+Pellicis in fraudes annis, vitæque tenebras,</p>
+<p><a name = "line15_71" id = "line15_71"> </a>
+Cui ratio, et magnæ cælestia semina mentis</p>
+<p><a name = "line15_72" id = "line15_72"> </a>
+<a href = "#var15_72">Munere</a> sunt concessa Deum? Mortalibus alti</p>
+<span class = "pagenum">227</span>
+<p><a name = "line15_73" id = "line15_73"> </a>
+Quantum Cælicolæ, tantumdem animalibus isti</p>
+<p><a name = "line15_74" id = "line15_74"> </a>
+Præcellunt cunctis; tribuit namque ipsa <a href =
+"#var15_74">minores</a></p>
+<span class = "linenum">75</span>
+<p><a name = "line15_75" id = "line15_75"> </a>
+<a href = "#var15_74">Hos terris Natura Deo</a>: sed fœdere certo</p>
+<p><a name = "line15_76" id = "line15_76"> </a>
+Degeneres tenebris animas damnavit Avernis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_69" id = "not15_69" href = "#line15_69">69... 120.</a>
+Bonæ, aureæ sententiæ sunt, quibus Virtus Voluptatem refutat; sed
+molesto verborum adparatu dilutas adnosco, inprimis quum de hominum ad
+gloriam et virtutem destinatione velut ex cathedra disputat; Ern.
+Similiter tamen disserit ἡ Ἀρετὴ apud Xenoph. et, si unquam, nunc certe
+declamatorium acumen, commune illius ævi vitium, quo Lucanus toties
+lectores obfendit, Silio condonandum est. Virtus disputat more
+Stoicorum, forte quia Scipio (et ipse Silius) horum philosophiæ deditus,
+et discipulus erat Panætii, qui tamen de animi immortalitate alias
+fovebat opiniones; Lenz.
+&mdash;<a name = "not15_70" id = "not15_70" href =
+"#line15_70">70.</a>&nbsp;<i>vitæ tenebras</i> forte errores dici putat
+Doering. ut ap. Lucret. II, 15 sq. 58 et al. Sed aptior h.l. est illa
+notio, quam <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_145">ad III,
+145</a>, exposui.
+&mdash;<a name = "not15_71" id = "not15_71" href =
+"#line15_71">71.</a>&nbsp;Disputat Virtus ex opinione, quam de animo
+humano fovebant Stoici, qui, quum mentem divinam, seu animam mundi ex
+materie
+<span class = "pagenum notes">227</span>
+vel ætherea (Diog. Laert. VII, 156; Senec. Ep. 50), vel ignea (Cic.
+Acad. Qu. I,&nbsp;11) conflatam putarent, animum humanum ejusdem
+originis, et divinæ mentis sive animæ mundi σπέρματα quasi et
+ἀποσπάσματα esse statuebant; Doer. qui et laudat Tiedeman. <i>Geist der
+speculat. Philos.</i> T.&nbsp;II, pag. 490; Meiners. <i>Grundriss. der
+Gesch. d. Weltw.</i> p.&nbsp;119 sq.; Heyne ad Virg. Æn. VI, 730; cf. et
+Burm. ad Val. Fl. III, 380, et Lips. Manud. ad Philos. Stoic. II, 11:
+«Ratio nihil aliud est, quam in corpus humanum pars divini spiritus
+mersa,» Senec. Ep. 66.
+&mdash;<a name = "not15_72" id = "not15_72" href =
+"#line15_72">72&nbsp;sq.</a>
+Comparant Oppian. Halieut. V,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">iv</span>,&nbsp;5, 10, 11, ubi v. Rittersh.
+&mdash;<a name = "not15_74" id = "not15_74" href =
+"#line15_74">74&nbsp;sq.</a>
+<i>minores Deo</i>, solis Diis; inferiores quidem Diis, sed secundi ab
+illis, ut <i>Te</i> (Jove) <i>minor latum reget æquus orbem</i> Augustus
+ap. Horat. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xii</span>, 57, ubi
+vid. Jani, et ad Od. III, <span class = "smallcaps">v</span>,&nbsp;1...
+3; οὐ γάρ τι πέλει καθυπέρτερον ἀνδρῶν Νόσφι θεῶν· μούνοισι δ’ ὑπείξομεν
+ἀθανάτοισι, Oppian. loco laudato confer Psalm. VIII,&nbsp;6&nbsp;seq.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_75" id = "not15_75" href =
+"#line15_75" title = "numerus deest">75.</a>&nbsp;<i>fœdere certo</i>,
+certa lege, ut apud Virgil. Æneid. I,&nbsp;62.
+&mdash;<a name = "not15_76" id = "not15_76" href =
+"#line15_76">76&nbsp;sq.</a>
+Drak. bene comparavit locum Cic. Tusc. Qu. I,&nbsp;30: «Socrates
+censebat, duas esse vias duplicesque cursus animorum e corpore
+excedentium: nam qui se humanis vitiis contaminavissent,... iis devium
+quoddam iter esse, seclusum a concilio Deorum; qui autem se integros
+castosque servassent, quibusque fuisset minima cum corporibus contagio,
+seseque ab his semper sevocassent, essentque in corporibus humanis vitam
+imitati Deorum, his ad illos, a quibus essent profecti, reditum facilem
+patere.» Cf. ib. Davis. et ad cap. 12.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_77" id = "line15_77"> </a>
+At, quîs ætherei servatur seminis ortus,</p>
+<p><a name = "line15_78" id = "line15_78"> </a>
+Cæli porta patet; referam quid cuncta domantem</p>
+<p><a name = "line15_79" id = "line15_79"> </a>
+Amphitryoniaden? quid, cui, post Seras et Indos</p>
+<span class = "linenum">80</span>
+<p><a name = "line15_80" id = "line15_80"> </a>
+Captivo Liber quum signa referret ab Euro,</p>
+<p><a name = "line15_81" id = "line15_81"> </a>
+Caucaseæ currum duxere per oppida tigres?</p>
+<span class = "pagenum">228</span>
+<p><a name = "line15_82" id = "line15_82"> </a>
+Quid suspiratos magno in discrimine nautis</p>
+<p><a name = "line15_83" id = "line15_83"> </a>
+Ledæos referam fratres, vestrumque Quirinum?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_78" id = "not15_78" href = "#line15_78">78 seqq.</a>
+<i>Cæli porta patet</i>, formula Ennii, ad quem v. Column. p.&nbsp;164,
+cf. Senec. Herc. Œt. 1982&nbsp;seq.
+&mdash;Poeta ante oculos habuit Cic. Tusc. Qu. I,&nbsp;12, et Hor. Od.
+III, <span class = "smallcaps">iii</span>,&nbsp;9... 16, ubi vid. Jani.
+&mdash;<a name = "not15_79" id = "not15_79" href =
+"#line15_79">79</a>&nbsp;<a name = "not15_80" id = "not15_80" href =
+"#line15_79">sq.</a>
+De Bacchi expeditionibus Indicis et triumpho, cf. <a class = "crossref"
+href = "bookXVII.html#line17_647">XVII, 647 sq.</a>; Heyne ad Virg. Æn.
+VI, 805, et Hermanni Mythol. Lyric. p.&nbsp;262.
+<span class = "pagenum notes">228</span>
+De <i>tigribus</i> ejus currui junctis vid. Heyne ad Virg. Ecl.
+V,&nbsp;29, et Jani ad Horat. III, <span class = "smallcaps">iii</span>,
+14.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_82" id = "not15_82" href = "#line15_82">82.</a>
+<i>Suspiratos</i>, cum suspiriis invocatos, imploratos; Lenz.
+&mdash;<a name = "not15_83" id = "not15_83" href =
+"#line15_83">83.</a>&nbsp;<i>Ledæos fratres</i>, Dioscuros,
+<i>suspiratos</i>, optatos, invocatos a <i>nautis</i>, quibus sidera
+eorum exoptata sunt, vid. Jani ad Horat. Od. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">iii</span>,&nbsp;2; <span class = "smallcaps">xii</span>, 27
+sq. et Hermann. l.c. p.&nbsp;142.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_84" id = "line15_84"> </a>
+«Nonne vides, hominum ut celsos ad sidera vultus</p>
+<span class = "linenum">85</span>
+<p><a name = "line15_85" id = "line15_85"> </a>
+Sustulerit Deus, ac sublimia <a href = "#var15_85">finxerit</a> ora;</p>
+<p><a name = "line15_86" id = "line15_86"> </a>
+Quum pecudes, volucrumque genus, formasque ferarum</p>
+<p><a name = "line15_87" id = "line15_87"> </a>
+Segnem atque obscœnam passim <a href = "#var15_87">stravisset</a> in
+alvum?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_84" id = "not15_84" href = "#line15_84">84.</a>
+Comparant Cic. de Legg. I,&nbsp;9, et de Nat. D. II, 56; Ovid. Met.
+I,&nbsp;84 sq.; Severi Ætna, v.&nbsp;223 seq.; Isidor. Orig. XI,&nbsp;1;
+Sallust. Cat. 1 (ubi vid. Corte), et Herderi <i>Ideen zur Philos. der
+Gesch. der Menschh.</i> T.&nbsp;I, p.&nbsp;219&nbsp;sq.
+&mdash;Hæc gallice transtulit, magno patri non inficianda proles,
+<i>L.&nbsp;Racine, la Religion, chant I</i>, vs. 193&nbsp;sq.:</p>
+
+<div class = "verse">
+<p>Le roi, pour qui sont faits tant de biens précieux,</p>
+<p>L’homme élève un front noble, et regarde les cieux.</p>
+
+<p class = "right">
+<span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_86" id = "not15_86" href = "#line15_86">86.</a>
+<i>formas ferarum</i>, h.e. feras; ut χρῆμα ὑὸς, Herodot. I,&nbsp;36;
+πρόσωπον παρδαλίων, Nonn. Dionys. I,&nbsp;158; τύπος συὸς, ap. eumd.
+D.&nbsp;Heins. Sic et <i>forma</i>, <i>simulacrum</i>, <i>corpus</i>,
+ἔργον, periphrast. poni monuit Drak. coll. Virg. Æn. VII, 18, 650; Ovid.
+Met. I,&nbsp;73; II, 78; IV, 779; Stat. Silv. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">i</span>, 62 (ubi vid. Barth.); Oppian. Halieut.
+I,&nbsp;105, ubi vid. Rittersh. Vid. et sup. <a class = "crossref" href
+= "bookVI.html#not6_572">ad VI, 572</a>, et, quos Doering. laudat,
+Dorvill. ad Charit. p.&nbsp;204, ac Valcken. ad Theocr. XVIII,&nbsp;4.
+&mdash;<a name = "not15_87" id = "not15_87" href =
+"#line15_87">87.</a>&nbsp;<i>stravisset in alvum</i>, ornate, de
+animalibus prona ad terram alvo incedentibus, et <i>obscœnam</i>,
+epitheto rei indignitatem notante, ut <i>obscœni canes</i> ap. Virg. Ge.
+I,&nbsp;470, quatenus mala portendunt; Ernesti. Rectius Doering. eorum
+capita depressisset et flexisset in alvum, <i>obscœnam</i>, cujus
+adspectus teter et fœdus est, de quo vid. ad Catull. LXVIII, 99.
+&mdash;<i>passim</i>, ubique in terra; Doer. Immo, sine discrimine,
+promiscue, h.e. omnes; conf. Broukh. et Heyne ad Tibull. II, <span class
+= "smallcaps">iii</span>, 41 al. 69.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_88" id = "line15_88"> </a>
+Ad laudes <a href = "#var15_88">genitum</a>, capiat si <a href =
+"#var15_88">munera</a> Divum</p>
+<span class = "pagenum">229</span>
+<p><a name = "line15_89" id = "line15_89"> </a>
+Felix, ad laudes hominum genus. Huc, age, paullum</p>
+<span class = "linenum">90</span>
+<p><a name = "line15_90" id = "line15_90"> </a>
+Adspice (nec longe repetam) modo Roma minanti</p>
+<p><a name = "line15_91" id = "line15_91"> </a>
+Inpar <a href = "#var15_91">Fidenæ</a>, contentaque crescere asylo,</p>
+<p><a name = "line15_92" id = "line15_92"> </a>
+<a href = "#var15_92">Quo</a> sese extulerit dextris; idem adspice,
+late</p>
+<p><a name = "line15_93" id = "line15_93"> </a>
+Florentes quondam luxus quas <a href = "#var15_93">verterit</a>
+urbes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_88" id = "not15_88" href = "#line15_88">88.</a>
+Ἡ Ἀρετὴ ad τὴν Κακίαν apud Xenoph. loc. cit. §.&nbsp;31; τοῦ δὲ πάντων
+ἡδίστου ἀκούσματος, ἐπαίνου ἑαυτῆς ἀνήκοος εἶ, et §.&nbsp;3, οἱ μὲν νέοι
+(scilicet τῶν ἐμῶν φίλων) τοῖς τῶν πρεσβυτέρων ἐπαίνοις χαίρουσιν, οἱ δὲ
+γεραίτεροι ταῖς τῶν νεων τιμαῖς ἀγάλλονται· καὶ ἡδέως μὲν τῶν παλαιῶν
+πράξεων μέμνηνται, εὖ δὲ τὰς παρούσας ἥδονται πράττοντες, δι’ ἐμὲ φίλοι
+μὲν θεοῖς ὄντες, ἀγαπητοὶ δὲ φίλοις, τίμιοι δὲ πατρίσιν. Ὅταν δ’ ἔλθῃ τὸ
+πεπρωμένον τέλος, οὐ μετὰ λήθης ἄτιμοι κεῖνται,
+<span class = "pagenum notes">229</span>
+ἀλλα μετὰ μνήμης τὸν ἀεὶ χρόνον ὑμνούμενοι θάλλουσι.
+&mdash;<i>Ad laudes</i>, gloriam, <i>genitum</i>, modo tam <i>felix</i>
+est, ut <i>munera Divum</i>, dotes et bona, quibus præstat cæteris
+animalibus, <i>capiat</i>, agnoscat.
+&mdash;<a name = "not15_89" id = "not15_89" href =
+"#line15_89">89&nbsp;sq.</a>
+<i>Huc</i>, Romam, δεικτικῶς, nec <i>longe</i>, a populis peregrinis
+<i>repetam</i>, repetenda sunt exempla, ut apud Luc. I,&nbsp;94; Lenz.
+Copiosius id exposuit Grat. Cyn. 308... 325.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_90" id = "not15_90" href =
+"#line15_90" title = "numerus deest">90.</a>&nbsp;<i>Roma modo
+inpar</i>, vix par, <i>Fidenæ</i>, vid. Liv. I,&nbsp;14 seq. conf. V.L.
+&mdash;<i>modo</i>, ut <i>nuper</i>, etiam de tempore satis longo;
+confer Gron. Obss. IV, 18. Ernesti clav. Cic. Duker. ad Flor.
+I,&nbsp;11.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_91" id = "not15_91" href =
+"#line15_91" title = "numerus deest">91.</a>&nbsp;<i>asylo</i> vel
+tironibus noto ex Liv. I,&nbsp;8.
+&mdash;<a name = "not15_92" id = "not15_92" href =
+"#line15_92">92.</a>&nbsp;<i>Quo sese extulerit</i>, ad quantum
+fastigium evecta sit.
+&mdash;<i>dextris</i>, virtute, præclare gestis.
+&mdash;<a name = "not15_93" id = "not15_93" href =
+"#line15_93">93.</a>&nbsp;Poetam respexisse urbes Italiæ inferioris,
+Crotonem, Sybarim, Tarentum, etc. putat Doering.
+&mdash;<i>verterit</i>, everterit, ut inf. <a class = "crossref" href =
+"#line15_408">v.&nbsp;408</a>; conf. Intp. Virgil. Æn. I,&nbsp;20; II,
+625; XI, 264, et Ernesti ad Tac. Ann. XII, 45.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_94" id = "line15_94"> </a>
+Quippe nec ira Deum tantum, nec tela, nec hostes,</p>
+<span class = "linenum">95</span>
+<p><a name = "line15_95" id = "line15_95"> </a>
+Quantum sola noces <a href = "#var15_95">animis inlapsa</a>
+Voluptas.</p>
+<p><a name = "line15_96" id = "line15_96"> </a>
+Ebrietas tibi <a href = "#var15_96">fida</a> comes, tibi Luxus, et
+atris</p>
+<p><a name = "line15_97" id = "line15_97"> </a>
+Circa te semper volitans Infamia pennis:</p>
+<p><a name = "line15_98" id = "line15_98"> </a>
+Mecum Honor, ac Laudes, et læto Gloria vultu,</p>
+<p><a name = "line15_99" id = "line15_99"> </a>
+Et Decus, ac niveis Victoria concolor alis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_94" id = "not15_94" href = "#line15_94">94... 99.</a>
+Locus præclarus, qui ex alio poeta, forte Græco, nescio quo, expressus
+videtur. Poeta exornavit verba Scipionis apud Liv. XXX, 14: «non est
+tantum ab hostibus armatis ætati nostræ periculum, quantum ab
+circumfusis undique voluptatibus, etc.»
+&mdash;<a name = "not15_95" id = "not15_95" href =
+"#line15_95">95.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_400">XI, 400</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_97" id = "not15_97" href = "#line15_97">97.</a>
+<i>Infamiæ</i>, et mox <i>Victoriæ</i> alæ tribuuntur, sed illi
+<i>atræ</i>, huic <i>niveæ</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#not14_675">ad XIV, 675</a>.
+&mdash;<a name = "not15_98" id = "not15_98" href =
+"#line15_98">98</a>&nbsp;<a name = "not15_99" id = "not15_99" href =
+"#line15_98">sq.</a>
+<i>Gloria vultu læto</i>, nitido, fulgente (ut apud Virg. Æn.
+I,&nbsp;591, ubi vide Heyne) et <i>Victoria concolor</i> mihi; cf. supra
+<a class = "crossref" href = "#line15_31">v.&nbsp;31</a>; Lenz.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">100</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_100" id = "line15_100"> </a>
+«Me cinctus lauro <a href = "#var15_100">producit</a> ad astra
+triumphus.</p>
+<p><a name = "line15_101" id = "line15_101"> </a>
+Casta mihi domus, et celso stant colle penates:</p>
+<span class = "pagenum">230</span>
+<p><a name = "line15_102" id = "line15_102"> </a>
+Ardua saxoso perducit semita clivo.</p>
+<p><a name = "line15_103" id = "line15_103"> </a>
+<a href = "#var15_103">Asper</a> principio (nec enim mihi fallere mos
+est)</p>
+<p><a name = "line15_104" id = "line15_104"> </a>
+<a href = "#var15_104">Prosequitur labor: adnitendum</a> intrare
+volenti:</p>
+<span class = "linenum">105</span>
+<p><a name = "line15_105" id = "line15_105"> </a>
+Nec <a href = "#var15_105">bona censendum</a>, quæ Fors infida <a href =
+"#var15_105">dedisse</a>,</p>
+<p><a name = "line15_106" id = "line15_106"> </a>
+Atque eadem rapuisse valet; mox celsus ab alto</p>
+<p><a name = "line15_107" id = "line15_107"> </a>
+<a href = "#var15_107">Infra te</a> cernes hominum genus. Omnia
+contra</p>
+<p><a name = "line15_108" id = "line15_108"> </a>
+Experienda manent, quam <a href = "#var15_108">spondet</a> blanda
+Voluptas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_101" id = "not15_101" href = "#line15_101">101 sq.</a>
+Imitatio
+<span class = "pagenum notes">230</span>
+manifesta egregii loci Hesiod. Ἔργ. v.&nbsp;289 sq. quem etiam laudavit
+Xenoph. l.c. §.&nbsp;20; cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_603">ad IV, 603 et 604</a>. Similiter sedem vel ædes
+Virtutis δυσεμβάτοις ἐπὶ πέτραις posuit Simonides apud Clement. Alex.
+Strom. IV, pag. 585, ut Sapientiæ domum in celso colle Lucret.
+II,&nbsp;7 seqq. et inde Virg. Cir. 8&nbsp;seq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_103" id = "not15_103" href = "#line15_103">103.</a>
+<i>nec enim mihi fallere mos est</i>, ut ap. Xenoph. οὐκ ἐξαπατήσω δέ σε
+προοιμίοις ἡδονῆς, ἀλλ’ ᾗπερ οἱ θεοὶ διέθεσαν, τὰ ὄντα διηγήσομαι μετ’
+ἀληθείας. τῶν γὰρ ὄντων ἀγαθῶν καὶ καλῶν οὐδὲν ἄνευ πόνου καὶ ἐπιμελείας
+θεοὶ διδόασιν ἀνθρώποις.
+&mdash;<a name = "not15_105" id = "not15_105" href =
+"#line15_105">105.</a>&nbsp;<i>bona censendum</i> conf. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not15_106" id = "not15_106" href =
+"#line15_106">106.</a>&nbsp;Cf. Lucret. II,&nbsp;7&nbsp;seq.
+&mdash;<i>mox celsus</i>, si conscenderis celsum illum collem, et ad
+ipsam Virtutem perveneris, <i>ab alto infra te</i>, etc. multum excelles
+reliquis hominibus, iis superior ac felicior eris. Hunc nexum sententiæ,
+quæ cum v.&nbsp;104, tamquam apodosis cohæreat, verbis v.&nbsp;105, 106.
+&mdash;<i>Nec bona... valet</i> incommode interrumpi censet Ernesti.
+&mdash;<a name = "not15_107" id = "not15_107" href =
+"#line15_107">107.</a>&nbsp;<i>contra... quam</i>, contraria iis, quæ
+spondet, etc.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_109" id = "line15_109"> </a>
+Stramine projectus duro patiere sub astris</p>
+<span class = "linenum">110</span>
+<p><a name = "line15_110" id = "line15_110"> </a>
+Insomnes noctes, frigusque famemque domabis.</p>
+<p><a name = "line15_111" id = "line15_111"> </a>
+Idem justitiæ cultor, quæcumque capesses,</p>
+<p><a name = "line15_112" id = "line15_112"> </a>
+Testes factorum stare <a href = "#var15_112">arbitrabere</a> Divos.</p>
+<span class = "pagenum">231</span>
+<p><a name = "line15_113" id = "line15_113"> </a>
+<a href = "#var15_113">Tunc, quoties</a> patriæ rerumque pericula
+poscent,</p>
+<p><a name = "line15_114" id = "line15_114"> </a>
+Arma feres primus: primus te in mœnia tolles</p>
+<span class = "linenum">115</span>
+<p><a name = "line15_115" id = "line15_115"> </a>
+Hostica; nec ferro mentem vincere, nec auro.</p>
+<p><a name = "line15_116" id = "line15_116"> </a>
+Hinc tibi non Tyrio vitiatas murice vestes,</p>
+<p><a name = "line15_117" id = "line15_117"> </a>
+Nec donum deforme viro <a href = "#var15_117">fragrantis</a> amomi;</p>
+<p><a name = "line15_118" id = "line15_118"> </a>
+Sed dabo, qui vestrum sævo nunc Marte fatigat</p>
+<p><a name = "line15_119" id = "line15_119"> </a>
+Imperium, superare manu, laurumque superbam</p>
+<span class = "linenum">120</span>
+<p><a name = "line15_120" id = "line15_120"> </a>
+In gremio Jovis excisis deponere Pœnis.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_111" id = "not15_111" href = "#line15_111">111.</a>
+Aureæ sententiæ, ut plures in hac Virtutis oratione, et in veteribus
+poetis Gnomicis obviæ, quæ legendæ sunt ab iis, qui talia præcepta non
+nisi in sacris libris reperiri etiam nunc opinantur.
+&mdash;<a name = "not15_112" id = "not15_112" href =
+"#line15_112">112.</a>&nbsp;<i>stare</i>, vid. Var. Lect.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">231</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_116" id = "not15_116" href = "#line15_116">116.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookXI.html#var11_41">ad XI, 41, in
+Var. Lect.</a>
+&mdash;<i>vitiatas</i> exquisite pro tinctas, ut <i>violaverit</i> apud
+Virg. Æn. XII, 67, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_117" id = "not15_117" href =
+"#line15_117" title = "numerus deest">117.</a>&nbsp;<i>amomi</i>, cf.
+<a class = "crossref" href = "bookXI.html#not11_402">ad XI, 402</a>, et ad
+Virg. Eclog. III, 89, IV, 25. <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not15_119" id = "not15_119" href =
+"#line15_119">119&nbsp;sq.</a>
+<i>laurum... deponere</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#not9_546">ad IX, 546</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_121" id = "line15_121"> </a>
+Quæ postquam cecinit sacrato pectore Virtus,</p>
+<p><a name = "line15_122" id = "line15_122"> </a>
+Exemplis lætum vultuque audita probantem</p>
+<p><a name = "line15_123" id = "line15_123"> </a>
+Convertit juvenem. Sed enim indignata Voluptas</p>
+<p><a name = "line15_124" id = "line15_124"> </a>
+Non tenuit voces: «Nil vos jam demoror ultra,</p>
+<span class = "linenum">125</span>
+<p><a name = "line15_125" id = "line15_125"> </a>
+Exclamat; venient, venient mea tempora quondam</p>
+<p><a name = "line15_126" id = "line15_126"> </a>
+Quum docilis nostris magno certamine Roma</p>
+<p><a name = "line15_127" id = "line15_127"> </a>
+Serviet imperiis, et <a href = "#var15_127">honos</a> mihi habebitur
+uni.»</p>
+<p><a name = "line15_128" id = "line15_128"> </a>
+Sic quassans caput in nubes se sustulit atras.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_122" id = "not15_122" href = "#line15_122">122.</a>
+<i>lætum</i>, captum et excitatum <i>exemplis</i>, quibus virtutis
+studium commendaverat; Doer.
+&mdash;<a name = "not15_123" id = "not15_123" href =
+"#line15_123">123.</a>&nbsp;<i>Convertit</i> ad se, in suas partes;
+<i>nil vos demoror</i>, vos valere jubeo; verba consulum, quum
+dimitterent senatum, <i>nil vos moramur</i>, P. C. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not15_125" id = "not15_125" href =
+"#line15_125">125.</a>&nbsp;Apte insertum est vaticinium eorum temporum,
+quibus res Romanæ luxu et superbia labefactatæ ceciderunt; Ern.
+&mdash;<a name = "not15_126" id = "not15_126" href =
+"#line15_126">126.</a>&nbsp;<i>docilis</i> freni, ut <a class =
+"crossref" href = "bookXVI.html#line16_360">XVI, 360</a>, h.e. prona ad
+voluptatem.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_128" id = "not15_128" href = "#line15_128">128.</a>
+<i>quassans caput</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_298">ad I,&nbsp;298</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookVI.html#not6_600">VI, 600</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_129" id = "line15_129"> </a>
+At juvenis, plenus monitis, ingentia corde</p>
+<span class = "linenum">130</span>
+<p><a name = "line15_130" id = "line15_130"> </a>
+Molitur, <a href = "#var15_130">jussæque</a> calet virtutis amore.</p>
+<p><a name = "line15_131" id = "line15_131"> </a>
+Ardua rostra petit, nullo fera bella volente,</p>
+<p><a name = "line15_132" id = "line15_132"> </a>
+Et gravia ancipitis deposcit munera Martis.</p>
+<p><a name = "line15_133" id = "line15_133"> </a>
+Adrecti cunctorum animi; pars lumina patris,</p>
+<span class = "pagenum">232</span>
+<p><a name = "line15_134" id = "line15_134"> </a>
+Pars credunt torvos patrui <a href = "#var15_134">revirescere</a>
+vultus.</p>
+<span class = "linenum">135</span>
+<p><a name = "line15_135" id = "line15_135"> </a>
+Sed <a href = "#var15_135">quamquam</a> instinctis tacitus tamen ægra
+periclis</p>
+<p><a name = "line15_136" id = "line15_136"> </a>
+Pectora <a href = "#var15_136">subrepit</a> terror, molemque
+paventes</p>
+<p><a name = "line15_137" id = "line15_137"> </a>
+Expendunt belli, et numerat favor anxius annos.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_131" id = "not15_131" href = "#line15_131">131.</a>
+Hæc ad verbum fere expressa sunt ex Liv. XXVI, 18, et versus 133, 134,
+ex cap. 41, extr.
+&mdash;<i>Ardua rostra</i>, subgestum oratorum
+<span class = "pagenum notes">232</span>
+in foro Rom.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_134" id = "not15_134" href = "#line15_134">134.</a>
+<i>revirescere credunt</i>, eleganter pro, patris et patrui vultus in
+juventam ætatem reductos adnoscere sibi videntur; Barth Adv. IX, 17.
+Ipse Scipio apud Liv. l.c. cap. 41. «Brevi faciam,... ut revixisse aut
+renatum sibi quisque Scipionem imperatorem dicat.» Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#not8_226">ad VIII, 226</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_135" id = "not15_135" href = "#line15_135">135 sq.</a>
+Cf. Liv. XXVI, 18, extr.
+&mdash;<i>instinctis</i>, adspectu Scipionis incitatis, quo sibi egregia
+patris ac patrui facta in memoriam revocabant, nec minorem de ipso spem
+concipiebant; Drak. cf. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not15_137" id = "not15_137" href =
+"#line15_137">137.</a>&nbsp;<i>favor anxius</i>, qui Scipioni favebant,
+sed de difficultate et exitu rei solliciti erant, <i>numerant annos</i>,
+ætatem ejus respiciunt.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_138" id = "line15_138"> </a>
+Dumque ea confuso <a href = "#var15_138">percenset</a> murmure
+vulgus,</p>
+<p><a name = "line15_139" id = "line15_139"> </a>
+Ecce, per obliquum cæli squalentibus auro</p>
+<span class = "linenum">140</span>
+<p><a name = "line15_140" id = "line15_140"> </a>
+Effulgens maculis, ferri inter nubila visus</p>
+<p><a name = "line15_141" id = "line15_141"> </a>
+Anguis, et ardenti radiare per aera sulco,</p>
+<p><a name = "line15_142" id = "line15_142"> </a>
+Quaque ad cæliferi tendit plaga litus Atlantis,</p>
+<p><a name = "line15_143" id = "line15_143"> </a>
+Perlabi resonante polo. Bis terque coruscum</p>
+<p><a name = "line15_144" id = "line15_144"> </a>
+Addidit augurio fulmen pater, et vaga late</p>
+<span class = "linenum">145</span>
+<p><a name = "line15_145" id = "line15_145"> </a>
+<a href = "#var15_145">Per subitum</a> moto strepuere tonitrua
+mundo.</p>
+<p><a name = "line15_146" id = "line15_146"> </a>
+Tum vero capere arma jubent, genibusque salutant</p>
+<p><a name = "line15_147" id = "line15_147"> </a>
+Submissi augurium, <a href = "#var15_147">ac</a> iret, qua ducere
+Divos</p>
+<span class = "pagenum">233</span>
+<p><a name = "line15_148" id = "line15_148"> </a>
+Perspicuum, et patrio monstraret semita signo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_139" id = "not15_139" href = "#line15_139">139.</a>
+seq. Veritatem rei tradit Liv. XXVI, 19. Omen <i>anguis</i> unde
+petierit poeta, intelligetur ex not. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_476">ad IV, 476</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_584">II, 584</a>. Confer <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#not16_52">ad XVI, 52</a>. Silius respexisse videtur
+Virgil. Æn. II, 692 sq. et forte tempestas coorta fuerat cum tonitribus
+fulminibusque ad Oceanum Atlanticum tendentibus (<i>dii auguriis
+auspiciisque</i>, etc.) Liv. XXVI, 41, quæ Scipio, vir callidus in rem
+suam convertebat; Lenz.
+&mdash;<i>squalentibus auro maculis</i>, ut sup. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#line2_585">II, 585</a>.
+&mdash;<a name = "not15_141" id = "not15_141" href =
+"#line15_141">141.</a>&nbsp;<i>sulco</i>, cf. <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#not1_357">ad I,&nbsp;357</a>.
+&mdash;<a name = "not15_142" id = "not15_142" href =
+"#line15_142">142.</a>&nbsp;<i>plaga</i>, cæli.
+&mdash;<a name = "not15_145" id = "not15_145" href =
+"#line15_145">145.</a>&nbsp;<i>Per subitum</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#not7_527">ad VII, 527</a>.
+&mdash;<i>moto mundo</i>, cælo, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_205">ad III, 205 (in Var. Lect.)</a> et <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_611">611</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_146" id = "not15_146" href = "#line15_146">146 sq.</a>
+<i>salutant augurium</i> clamore,
+<span class = "pagenum notes">233</span>
+ut <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_411">II, 411</a>, ubi
+vid. not.
+&mdash;<a name = "not15_148" id = "not15_148" href =
+"#line15_148">148.</a>&nbsp;<i>patrio signo</i>, tonitru, omine misso a
+Jove, patre Scipionis, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_476">ad IV, 476</a>. Anguis autem in Hispaniam versus
+et Libyam volabat.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_149" id = "line15_149"> </a>
+Certatim <a href = "#var15_149">comites rerum</a> bellique ministros</p>
+<span class = "linenum">150</span>
+<p><a name = "line15_150" id = "line15_150"> </a>
+Adglomerant sese, atque acres sociare labores</p>
+<p><a name = "line15_151" id = "line15_151"> </a>
+Exposcunt, laudumque loco est isdem <a href = "#var15_151">esse sub
+armis</a>.</p>
+<p><a name = "line15_152" id = "line15_152"> </a>
+Tum nova cæruleum descendit classis in æquor.</p>
+<p><a name = "line15_153" id = "line15_153"> </a>
+It comes Ausonia, atque in terras transit Hiberas.</p>
+<p><a name = "line15_154" id = "line15_154"> </a>
+Ut, quum sæva fretis inmisit prælia, Corus</p>
+<span class = "linenum">155</span>
+<p><a name = "line15_155" id = "line15_155"> </a>
+Isthmon curvata sublime <a href = "#var15_155">suberigit</a> unda,</p>
+<p><a name = "line15_156" id = "line15_156"> </a>
+Et, spumante ruens per saxa gementia fluctu,</p>
+<p><a name = "line15_157" id = "line15_157"> </a>
+Ionium Ægæo miscet mare. Celsus in arma</p>
+<p><a name = "line15_158" id = "line15_158"> </a>
+Emicat, ac prima stans Scipio puppe profatur:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_149" id = "not15_149" href = "#line15_149">149.</a>
+<i>rerum</i>, belli, unde <i>res gerere</i>, Drak. Gr. ἔργα πολεμήϊα,
+seu μάχης et Ἄρεος. Cf. Klotz. ad Tyrt. p.&nbsp;83.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_152" id = "not15_152" href = "#line15_152">152.</a>
+Cf. Liv. XXVI, 19.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_153" id = "not15_153" href = "#line15_153">153.</a>
+<i>It</i> classis <i>comes</i> Scipionis ex Ansonia; Lenz.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_154" id = "not15_154" href = "#line15_154">154 sq.</a>
+Comparatio non nisi ad tumultum pertinet et turbam, qua classis in mare
+inmissa est; et nemo eam, si abesset, desideraverit, vel optaverit certe
+aptiorem; Ern. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_468">I,&nbsp;468 sq.</a> <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_395">V,&nbsp;395 sq.</a> <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_569">VII, 569 sq.</a> <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_282">IX, 282&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_155" id = "not15_155" href =
+"#line15_155" title = "numerus deest">155.</a>&nbsp;<i>curvata unda</i>,
+vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_470">ad I,&nbsp;470,
+472</a>.
+&mdash;<i>Isthmon</i> Corinthiacum inter <i>Ionium</i> et <i>Ægæum</i>
+mare. <i>Isthmon suberigit unda Corus</i>, ut <i>sublatum pulvere
+campum</i> sup. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_203">X,&nbsp;203</a>, et similia passim.
+&mdash;<a name = "not15_156" id = "not15_156" href =
+"#line15_156">156.</a>&nbsp;<i>saxa gementia</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_398">ad V,&nbsp;398</a>, et Bentl. ad
+Hor. Odyss. III, <span class = "smallcaps">xxvii</span>, 23.
+&mdash;<a name = "not15_157" id = "not15_157" href =
+"#line15_157">157&nbsp;seq.</a>
+<i>Emicat in arma</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_85">ad III, 85</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_158" id = "not15_158" href =
+"#line15_158" title = "numerus deest">158.</a>&nbsp;<i>prima puppe</i>,
+conf. <a class = "crossref" href = "bookXII.html#not12_398">ad XII,
+398</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_159" id = "line15_159"> </a>
+«Dive <a href = "#var15_159">tridentipotens</a>, cujus maria ire per
+alta</p>
+<span class = "linenum">160</span>
+<p><a name = "line15_160" id = "line15_160"> </a>
+Ordimur, si justa paro, decurrere classi</p>
+<p><a name = "line15_161" id = "line15_161"> </a>
+Da, pater, ac nostros ne sperne juvare labores.</p>
+<span class = "pagenum">234</span>
+<p><a name = "line15_162" id = "line15_162"> </a>
+Per pontum pia bella veho.» Levis inde secunda</p>
+<p><a name = "line15_163" id = "line15_163"> </a>
+Adspirans aura propellit carbasa flatus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_159" id = "not15_159" href = "#line15_159">159 sq.</a>
+Cf. Liv. XXVI, 45 extr. et Polyb. X,&nbsp;11, ubi Scipio in oratione ad
+milites habita dicit, ἐξ ἀρχῆς τὴν ἐπιβολὴν αὐτῷ ταύτην ὑποδεδειχέναι
+τὸν Ποσειδῶνα, παραστάντα κατά τὸν ὕπνον, καὶ φάναι, συνεργήσειν
+ἐπιφανῶς κατ’ αὐτὸν τὸν τῆς πράξεως καιρὸν οὕτως, ὥστε παντὶ τῷ
+στρατοπέδῳ τὴν ἐξ αὐτοῦ χρείαν ἐναργῆ γενέσθαι. Conf. et sup. <a class =
+"crossref" href = "#line15_18">v.&nbsp;18&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not15_161" id = "not15_161" href =
+"#line15_161">161.</a>&nbsp;<i>pater</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_606">v.&nbsp;I,&nbsp;606</a>.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">234</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_162" id = "not15_162" href = "#line15_162">162.</a>
+<i>pia bella</i>, vel rite indictum bellum (vid. Non. voc.
+<i>Fetiales</i>); vel quod Scipio se ducem obtulerat, ut patrem ac
+patruum, fraude Punica in Hispania interemtos, ulcisceretur; vel quia
+Romani hoc bellum susceperant, ut injuriam, Saguntinis sociis a Pœnis
+inlatam, vindicarent, unde Scipio ipse apud Liv. XXX, v.&nbsp;31, dixit,
+<i>Sagunti excidium Romanis pia ac justa induisse arma</i>; Drak. Conf.
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_406">ad VII,
+406</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_164" id = "line15_164"> </a>
+Jamque agiles, Tyrrhena sonant qua cærula, puppes</p>
+<span class = "linenum">165</span>
+<p><a name = "line15_165" id = "line15_165"> </a>
+Ausonium evasere latus, Ligurumque citatis</p>
+<p><a name = "line15_166" id = "line15_166"> </a>
+Litora tramittunt proris: hinc gurgite ab alto</p>
+<p><a name = "line15_167" id = "line15_167"> </a>
+Tellurem procul inrumpentem in sidera cernunt,</p>
+<p><a name = "line15_168" id = "line15_168"> </a>
+Aerias Alpes: occurrunt mœnia <a href = "#var15_168">Graiis</a></p>
+<p><a name = "line15_169" id = "line15_169"> </a>
+Condita Massiliæ; populis <a href = "#var15_169">hæc cincta</a>
+superbis,</p>
+<span class = "linenum">170</span>
+<p><a name = "line15_170" id = "line15_170"> </a>
+Barbarus inmani <a href = "#var15_170">quum territet</a> adcola
+ritu,</p>
+<p><a name = "line15_171" id = "line15_171"> </a>
+Antiquæ morem patriæ <a href = "#var15_171">cultumque</a> habitumque</p>
+<p><a name = "line15_172" id = "line15_172"> </a>
+Phocais <a href = "#var15_172">armiferas</a> inter tenet hospita
+gentes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_164" id = "not15_164" href = "#line15_164">164...
+179.</a>
+Conf. Liv. XXVI, 19.
+&mdash;<a name = "not15_167" id = "not15_167" href =
+"#line15_167">167.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#not11_217">ad XI, 217</a>.
+&mdash;<a name = "not15_169" id = "not15_169" href =
+"#line15_169">169.</a>&nbsp;<i>Massilia</i> a <i>Graiis condita</i>,
+colonia Phocæorum, unde mox <i>Phocais hospita</i>; Confer <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_52">ad IV, 52</a>. Præter exempla
+ibi laudata, conf. quoque Cicero de Offic. lib. II, 23, et in Orat. pro
+Flacco, cap. 63, ubi Massiliensium disciplinam gravitatemque fere
+cunctis gentibus anteponendam censet. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<i>populis superbis</i>, Gallis, ut mox <i>armiferas gentes</i>.
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_45">ad IV, 45</a>.
+Vel <i>superbis</i> eo sensu, quo Strabo IV, p.&nbsp;302, de Gallis ait:
+πολὺ τὸ ἀνοητὸν καὶ ἀλαζονικὸν πρόσεστι, Ern.
+&mdash;<a href = "#line15_169">169... 172.</a>&nbsp;Conf. omnino Strab.
+IV, p.&nbsp;270 seqq. 302 seq. et Valer. Max. II, <span class =
+"smallcaps">vi</span>,&nbsp;7... 9.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_170" id = "not15_170" href =
+"#line15_170" title = "numerus deest">170.</a>&nbsp;<i>Barbarus
+adcola</i>, Massiliensis, <i>territat</i> hos populos <i>inmani
+ritu</i>, quo sacrificia humana Dianæ Ephesiæ in luco obfert (cf. Lucan.
+III, 399 sq. et Strab. l.l.) sed eadem Massilia <i>antiquæ morem patriæ
+tenet</i>, republica ad normam græcam constituta; Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_173" id = "line15_173"> </a>
+Hinc legit Ausonius sinuatos gurgite ductor</p>
+<span class = "pagenum">235</span>
+<p><a name = "line15_174" id = "line15_174"> </a>
+Anfractus pelagi: nemoroso vertice celsus</p>
+<span class = "linenum">175</span>
+<p><a name = "line15_175" id = "line15_175"> </a>
+Adparet collis, fugiuntque in nubila silvæ</p>
+<p><a name = "line15_176" id = "line15_176"> </a>
+Pyrenes; tunc Emporiæ, veteresque per ortus</p>
+<p><a name = "line15_177" id = "line15_177"> </a>
+Graiorum vulgus, tunc <a href = "#var15_177">hospita</a> Tarraco
+Baccho.</p>
+<p><a name = "line15_178" id = "line15_178"> </a>
+Considunt portu; <a href = "#var15_178">securæ</a> gurgite clauso</p>
+<p><a name = "line15_179" id = "line15_179"> </a>
+Stant puppes; positusque labor terrorque profundi.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_173" id = "not15_173" href = "#line15_173">173.</a>
+«Gallicum sinum, et deinde Pyrenæi circumvectus promontorium, Emporiis
+urbe Græca (oriundi et ipsi a Phocæa sunt) copias exposuit: inde sequi
+navibus jussis, Tarraconem pedibus profectus conventum omnium sociorum
+habuit; naves ibi subduci
+<span class = "pagenum notes">235</span>
+jussit, etc.» Liv. XXVI, 19.
+&mdash;<a name = "not15_174" id = "not15_174" href =
+"#line15_174">174&nbsp;sq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_415">III,
+415&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<a name = "not15_176" id = "not15_176" href =
+"#line15_176">176</a>&nbsp;<a name = "not15_177" id = "not15_177" href =
+"#line15_176">seq.</a>
+<i>Emporiæ... hospita Tarraco Baccho</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#not3_369">ad III, 369</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_178" id = "not15_178" href = "#line15_178">178.</a>
+<i>gurgite clauso</i>, in portu.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">180</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_180" id = "line15_180"> </a>
+Nox similes morti dederat placidissima somnos;</p>
+<p><a name = "line15_181" id = "line15_181"> </a>
+Visa viro stare effigies ante ora parentis,</p>
+<p><a name = "line15_182" id = "line15_182"> </a>
+Atque hac <a href = "#var15_182">adspectu turbatum</a> voce monere:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_180" id = "not15_180" href = "#line15_180">180.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_674">ad II, 674, in
+Var. Lect.</a> et Val. Flac. v.&nbsp;74.
+&mdash;<a href = "#line15_180">180... 207.</a>&nbsp;Consilium
+Carthaginis Novæ oppugnandæ Scipioni in somnio dat Neptunus apud Polyb.
+X,&nbsp;<span class = "smallcaps">ii</span>,&nbsp;7, et ipse Scipio apud
+Liv. XXVI, 41, memorat Deos auguriis auspiciisque <i>et per nocturnos
+etiam visus</i> omnia læta ac prospera portendisse; Lenz. «Scipio
+oratione adcensis militum animis Iberum trajecit; ubi quibusdam
+suadentibus, ut, quoniam in tres tam diversas regiones discessissent
+Punici exercitus, proximum adgrederetur, periculum esse ratus, ne eo
+facto in unum omnes contraheret, nec par esset unus tot exercitibus,
+Carthaginem Novam interim obpugnare statuit, urbem cum ipsam opulentam
+suis opibus, tum hostium omni bellico adparatu plenam, sitam præterea
+opportune, etc.» Liv. XXVI, 42, pr. Hoc Scipionis consilium poeta
+parenti ejus tribuit, cujus species filio oblata sit in somno.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_183" id = "line15_183"> </a>
+«Nate, salus quondam genitoris, nate, parentis</p>
+<p><a name = "line15_184" id = "line15_184"> </a>
+Et post fata decus, bellorum dira creatrix</p>
+<span class = "linenum">185</span>
+<p><a name = "line15_185" id = "line15_185"> </a>
+Evastanda tibi tellus, et cæde superbi</p>
+<p><a name = "line15_186" id = "line15_186"> </a>
+Ductores Libyæ <a href = "#var15_186">cauta virtute</a> domandi,</p>
+<span class = "pagenum">236</span>
+<p><a name = "line15_187" id = "line15_187"> </a>
+Qui sua nunc trinis <a href = "#var15_187">diducunt</a> agmina
+castris.</p>
+<p><a name = "line15_188" id = "line15_188"> </a>
+Si <a href = "#var15_188">conferre</a> manum libeat, coeantque
+vocatæ</p>
+<p><a name = "line15_189" id = "line15_189"> </a>
+Hinc atque hinc acies, valeat quis ferre ruentes</p>
+<span class = "linenum">190</span>
+<p><a name = "line15_190" id = "line15_190"> </a>
+Ter gemina cum mole viros? Absiste <a href = "#var15_190">labore</a></p>
+<p><a name = "line15_191" id = "line15_191"> </a>
+Ancipiti, sed nec segnis potiora capesse.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_183" id = "not15_183" href = "#line15_183">183.</a>
+<i>salus quondam genitoris</i>, qui me olim in acie servasti, vid. sup.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_454">IV,
+454&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<a name = "not15_186" id = "not15_186" href =
+"#line15_186">186&nbsp;sq.</a>
+«In hiberna diversi concesserunt: Hasdrubal Gisgonis usque ad Oceanum et
+Gades: Mago in mediterranea, maxime supra Castulonensem saltum:
+Hasdrubal, Hamilcaris filius, proximus Ibero circa Saguntum hibernavit;»
+Liv. XXVI, 20, et cap. 41, «tres duces discrepantes, trifariam exercitum
+<span class = "pagenum notes">236</span>
+in diversissimas regiones distraxere,... et diduxerunt exercitus; quæ
+patri patruoque meo causa exitii fuit.» Conf. Polyb. X,&nbsp;7.
+&mdash;<a href = "#line15_186">186.</a>&nbsp;<i>cauta virtute</i>, vid.
+Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_190" id = "not15_190" href = "#line15_190">190 seq.</a>
+Noli pugnare cum tribus his ducibus, sed ante omnia ac sine mora obpugna
+Carthaginem novam, quæ res multo <i>potior</i>, ac gravior est. Versus
+194... 199, causas hujus consilii continent.
+&mdash;<i>Ter gemina</i>, terna.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_192" id = "line15_192"> </a>
+«Urbs colitur, Teucro quondam fundata vetusto,</p>
+<p><a name = "line15_193" id = "line15_193"> </a>
+<a href = "#var15_193">Nomine</a> Carthago; Tyrius tenet incola
+muros.</p>
+<p><a name = "line15_194" id = "line15_194"> </a>
+Ut Libyæ sua, sic terris memorabile Hiberis</p>
+<span class = "linenum">195</span>
+<p><a name = "line15_195" id = "line15_195"> </a>
+Hæc caput est: non <a href = "#var15_195">ulla</a> opibus certaverit
+auri,</p>
+<p><a name = "line15_196" id = "line15_196"> </a>
+Non portu, celsove situ, non dotibus arvi</p>
+<p><a name = "line15_197" id = "line15_197"> </a>
+Uberis, aut agili fabricanda ad tela vigore.</p>
+<p><a name = "line15_198" id = "line15_198"> </a>
+Invade aversis, nate, hanc ductoribus urbem.</p>
+<p><a name = "line15_199" id = "line15_199"> </a>
+Nulla acies famæ tantum prædæve pararit.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_192" id = "not15_192" href = "#line15_192">192.</a>
+Vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_368">ad III,
+v.&nbsp;368</a>.
+&mdash;<a name = "not15_193" id = "not15_193" href =
+"#line15_193">193.</a>&nbsp;<i>Tyrius incola</i>, Pœni.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_194" id = "not15_194" href = "#line15_194">194.</a>
+Cf. Polyb. X,&nbsp;8, et Liv. XXVI, 42, ac 47.
+&mdash;<i>Ut Libyæ sua</i> Carthago <i>caput est</i>, etc.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_198" id = "not15_198" href = "#line15_198">198.</a>
+<i>ductoribus</i> Pœnorum <i>aversis</i>, longe remotis et in
+diversissimas regiones profectis; conf. <a class = "crossref" href =
+"#not15_186">ad v.&nbsp;186</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">200</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_200" id = "line15_200"> </a>
+Talia monstrabat genitor, propiusque monebat,</p>
+<p><a name = "line15_201" id = "line15_201"> </a>
+Quum juvenem sopor et dilapsa reliquit imago.</p>
+<p><a name = "line15_202" id = "line15_202"> </a>
+Surgit, et infernis habitantia numina lucis</p>
+<p><a name = "line15_203" id = "line15_203"> </a>
+Ac supplex patrios compellat nomine manes:</p>
+<span class = "pagenum">237</span>
+<p><a name = "line15_204" id = "line15_204"> </a>
+«Este duces bello, et monstratam ducite ad urbem:</p>
+<span class = "linenum">205</span>
+<p><a name = "line15_205" id = "line15_205"> </a>
+Vobis ultor ego, et, Sarrano murice fulgens,</p>
+<p><a name = "line15_206" id = "line15_206"> </a>
+Inferias mittam fusis insignis Hiberis,</p>
+<p><a name = "line15_207" id = "line15_207"> </a>
+Et tumulis addam <a href = "#var15_207">sacros certamine ludos</a>.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_203" id = "not15_203" href = "#line15_203">203.</a>
+Conf. Gron. ad Tac. Ann.
+<span class = "pagenum notes">237</span>
+II,&nbsp;8.
+&mdash;<a name = "not15_205" id = "not15_205" href =
+"#line15_205">205.</a>&nbsp;<i>Sarrano</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_72">ad I,&nbsp;72</a>.
+&mdash;<a name = "not15_206" id = "not15_206" href =
+"#line15_206">206.</a>&nbsp;Cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"#line15_820">v.&nbsp;820</a>, et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_232">ad IV, 232</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_213">V,&nbsp;213</a>.
+&mdash;<a name = "not15_207" id = "not15_207" href =
+"#line15_207">207.</a>&nbsp;Confer <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_293">XVI, 293&nbsp;sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_208" id = "line15_208"> </a>
+<a href = "#var15_208">Progreditur</a>, celeratque vias, et conripit
+agmen</p>
+<p><a name = "line15_209" id = "line15_209"> </a>
+Pernici rapidum cursu, camposque fatigat.</p>
+<span class = "linenum">210</span>
+<p><a name = "line15_210" id = "line15_210"> </a>
+Sic, ubi prosiluit Pisæo carcere præceps,</p>
+<p><a name = "line15_211" id = "line15_211"> </a>
+<a href = "#var15_211">Non solum ante alios, sed enim (mirabile
+dictu</a>!)</p>
+<p><a name = "line15_212" id = "line15_212"> </a>
+Ante suos it victor equus; <a href = "#var15_212">currumque</a> per
+auras</p>
+<p><a name = "line15_213" id = "line15_213"> </a>
+Haud ulli durant visus æquare volantem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_208" id = "not15_208" href = "#line15_208">208...
+213.</a>
+Summa orationis luxuries est, qua celeritatis notio exprimitur.
+&mdash;<a name = "not15_209" id = "not15_209" href =
+"#line15_209">209.</a>&nbsp;<i>campos fatigat</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_74">ad II, 74</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_210" id = "not15_210" href = "#line15_210">210 sq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_224">I,&nbsp;224</a>; Virg. Ge. I,&nbsp;512 seq. III,
+103 seq: Ovid. Heroid. Ep. XVIII, 166 sq. Olympica quadrigarum certamina
+agebantur ad Alpheum fl. et <i>Pisam</i> urbem Elidis.
+&mdash;<i>carcere</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_279">VIII, 279</a>.
+&mdash;<a name = "not15_212" id = "not15_212" href =
+"#line15_212">212.</a>&nbsp;<i>Ante suos</i> etiam cum quibus est
+ligatus ad currum; Mars. et Cell. coll. <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_401">XVI, 401</a>, ubi Panchates equus victor
+<i>socios trahit prior ipse jugales</i>, et poeta eumdem lusum
+captavit.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_214" id = "line15_214"> </a>
+Jamque Hyperionia lux septima lampade surgens</p>
+<span class = "linenum">215</span>
+<p><a name = "line15_215" id = "line15_215"> </a>
+Sensim adtollebat propius subeuntibus arces</p>
+<p><a name = "line15_216" id = "line15_216"> </a>
+Urbis, et admoto crescebant culmina gressu.</p>
+<p><a name = "line15_217" id = "line15_217"> </a>
+<a href = "#var15_217">Ac pelago vectus</a> servata Lælius hora,</p>
+<p><a name = "line15_218" id = "line15_218"> </a>
+Quam dederat ductor <a href = "#var15_218">subigendæ</a> ad mœnia
+classi,</p>
+<p><a name = "line15_219" id = "line15_219"> </a>
+A tergo adfusis cingebat tecta carinis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_214" id = "not15_214" href = "#line15_214">214 sq.</a>
+«Septimo die ab Ibero Carthaginem ventum est simul terra marique;»
+Livius, XXVI, 42, et Polybius, X,&nbsp;9.
+&mdash;<i>Hyperion</i>, Sol, vel ejus pater.
+&mdash;<a name = "not15_215" id = "not15_215" href =
+"#line15_215">215&nbsp;sq.</a>
+Vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_157">ad III, 157,
+in Var. Lect.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_217" id = "not15_217" href = "#line15_217">217.</a>
+«Nemo omnium, quo iretur, sciebat, præter C. Lælium. Is classe
+circummissus ita moderari cursum navium jussus erat, ut eodem tempore
+exercitus ostenderetur et classis portum intraret;» Liv. XXVI, 42; cf.
+Polyb. X,&nbsp;9.
+&mdash;<a name = "not15_218" id = "not15_218" href =
+"#line15_218">218.</a>&nbsp;<i>subigendæ classi</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookXIII.html#not13_610">ad XIII, 610</a>.
+&mdash;
+<span class = "pagenum notes">238</span>
+<a name = "not15_219" id = "not15_219" href = "#line15_219">219.</a>
+<i>adfusis carinis</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#var4_251">ad IV, 251 (in Var. Lect.)</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_66">V,&nbsp;66</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">238</span>
+<span class = "linenum">220</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_220" id = "line15_220"> </a>
+Carthago, impenso naturæ adjuta favore,</p>
+<p><a name = "line15_221" id = "line15_221"> </a>
+Excelsos tollit pelago circumflua muros.</p>
+<p><a name = "line15_222" id = "line15_222"> </a>
+Artatas ponti fauces modica insula claudit,</p>
+<p><a name = "line15_223" id = "line15_223"> </a>
+Qua Titan ortu terras adspergit Eoo.</p>
+<p><a name = "line15_224" id = "line15_224"> </a>
+At qua prospectat Phœbi juga sera cadentis,</p>
+<span class = "linenum">225</span>
+<p><a name = "line15_225" id = "line15_225"> </a>
+Pigram in planitiem stagnantes egerit undas,</p>
+<p><a name = "line15_226" id = "line15_226"> </a>
+Quas auget veniens refluusque reciprocat æstus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_220" id = "not15_220" href = "#line15_220">220.</a>
+De situ portuque Carthaginis novæ cf. omnino Polyb. X,&nbsp;10; Liv.
+XXVI, 42, et Heyne Exc. VI, ad Virg. Æneid. I.
+&mdash;<i>impenso favore</i>, magno, eximio; Drak. coll. Manut. ad Cic.
+Ep. ad Div. XIII, 64; Popm. ad Cic. Ep. ad Att. XIV, 13, et Gifan. in
+Ind. Lucret.
+&mdash;<a name = "not15_221" id = "not15_221" href =
+"#line15_221">221.</a>&nbsp;«A sinu maris peninsula excurrit; tumulus is
+ipse, in quo condita urbs est,» Liv. loc. cit.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_223" id = "not15_223" href = "#line15_223">223.</a>
+«Ab ortu solis mari cincta est urbs» Liv. l.c. ἡ πόλις περιεχομένη
+θαλάττῃ μὲν ἀπ’ ἀνατολῶν, Polyb. l.l.
+&mdash;<i>ortu terras adspergit Eoo</i>, ut al. radiis; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#line5_56">V,&nbsp;56</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookIX.html#line9_34">IX, 34</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_224" id = "not15_224" href = "#line15_224">224 seq.</a>
+<i>Ab occasu stagnum claudit</i>, Liv. l.l. ἡ πόλις περιεχομένη ἀπὸ τῶν
+δύσεων λίμνῃ, Polyb. loc. cit.
+&mdash;<i>Phœbi juga sera</i>, ad quæ Phœbus sero, ad vesperam, advenit,
+unde apud Virg. Ge. I,&nbsp;461.
+&mdash;<i>serus vesper</i>; Ernest.
+&mdash;<a name = "not15_225" id = "not15_225" href =
+"#line15_225">225.</a>&nbsp;Urbs <i>egerit undas in planitiem</i>, docte
+pro, undæ maris, ingredientis in campum, egeruntur in planitiem (ut
+supra <a class = "crossref" href = "#line15_221">v.&nbsp;221</a>,
+<i>tollit muros</i> pro, muri ejus tolluntur) et <i>refl. æstus
+reciprocat undas</i>, recessus maris vicissim revocat, retrahit ex
+planitie undas; Lenz.
+&mdash;<a name = "not15_226" id = "not15_226" href =
+"#line15_226">226.</a>&nbsp;«Stagnum incertæ altitudinis, utcumque
+exæstuat aut deficit mare.» Liv. l.l. Cf. Polyb. X,&nbsp;10, extr.
+&mdash;<i>veniens refluusque reciprocat æstus</i>, cf. <a class =
+"crossref" href = "#line15_237">v.&nbsp;237</a>, et sup. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_55">ad III, 55... 60</a> et
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_392">392</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_227" id = "line15_227"> </a>
+Sed gelidas a fronte sedet sublimis ad Arctos</p>
+<p><a name = "line15_228" id = "line15_228"> </a>
+<a href = "#var15_228">Urbs</a> inposta jugo, pronumque excurrit in
+æquor,</p>
+<p><a name = "line15_229" id = "line15_229"> </a>
+Et tuta <a href = "#var15_229">æterno</a> defendit mœnia <a href =
+"#var15_229">fluctu</a>.</p>
+<span class = "linenum">230</span>
+<p><a name = "line15_230" id = "line15_230"> </a>
+Audax, ceu plano gradiens victricia campo</p>
+<p><a name = "line15_231" id = "line15_231"> </a>
+Ferret signa, jugum certabat scandere miles.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_227" id = "not15_227" href = "#line15_227">227 seq.</a>
+«Castra ab regione urbis, qua in septemtrionem versa est, posita: his ab
+tergo (nam frons natura tuta erat) vallum objectum,» Liv. l.c. Latus
+urbis septemtrionale trium collium objectu claudi tradit Polyb. l.l.
+&mdash;<a name = "not15_229" id = "not15_229" href =
+"#line15_229">229.</a>&nbsp;Cf. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_230" id = "not15_230" href = "#line15_230">230...
+236.</a>
+Adcuratius copiosius
+<span class = "pagenum notes">239</span>
+que hæc narrant Polyb. X,&nbsp;12, 13, et. Liv. XXVI, 44.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">239</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_232" id = "line15_232"> </a>
+<a href = "#var15_232">Aris</a> ductor erat; qui contra, amplexus in
+artis</p>
+<p><a name = "line15_233" id = "line15_233"> </a>
+<a href = "#var15_233">Auxilium atque excelsa loci, præsepserat
+arcem</a></p>
+<p><a name = "line15_234" id = "line15_234"> </a>
+Pugnabat natura soli; parvoque superne</p>
+<span class = "linenum">235</span>
+<p><a name = "line15_235" id = "line15_235"> </a>
+Bellantum nisu passim per prona voluti</p>
+<p><a name = "line15_236" id = "line15_236"> </a>
+Truncato instabiles fundebant corpore vitam.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not15_232" id = "not15_232" href =
+"#line15_232" title = "numerus deest">232</a> <a class = "missing" name
+= "not15_233" id = "not15_233" href = "#line15_232" title = "numerus deest">sq.</a> <i>Aris ductor</i> Pœnorum, qui urbem defendebat, vid.
+Var. Lect.
+&mdash;<i>in artis</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_477">V,&nbsp;477</a>.
+&mdash;<i>amplexus auxilium atque excelsa loci</i>, h.e. auxilium celsi
+loci, et hoc pro vulg. confugerat in arcem, eamque <i>præsepserat</i>,
+jam ante, nisi malis in fronte, munierat, scilicet pluribus operibus,
+machinis ac militibus; conf. Liv. XXVI, 46.
+&mdash;<a name = "not15_234" id = "not15_234" href =
+"#line15_234">234.</a>&nbsp;<i>Pugnabat natura soli</i>, ut apud Liv.
+XXVI, 45, «neque viri, nec tela, nec quidquam aliud æque, quam mœnia
+ipsa sese defendebant.»
+&mdash;<a name = "not15_235" id = "not15_235" href =
+"#line15_235">235&nbsp;seq.</a>
+«Raræ scalæ altitudini murorum æquari poterant, et, quo quæque altiores,
+eo infirmiores erant: itaque... onere ipso frangebantur, etc.» Liv. l.c.
+&mdash;<i>per prona voluti</i>, cf. Bentl. ad Horat. A.&nbsp;P.
+v.&nbsp;60.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_237" id = "line15_237"> </a>
+Verum ubi concessit pelagi revolubilis unda,</p>
+<span class = "pagenum">240</span>
+<p><a name = "line15_238" id = "line15_238"> </a>
+Et fluctus rapido fugiebat in æquora lapsu,</p>
+<p><a name = "line15_239" id = "line15_239"> </a>
+Quaque modo excelsæ sulcarant cærula puppes,</p>
+<span class = "linenum">240</span>
+<p><a name = "line15_240" id = "line15_240"> </a>
+<a href = "#var15_240">Hac</a> inpune dabat Nereus transcurrere
+planta:</p>
+<p><a name = "line15_241" id = "line15_241"> </a>
+Hinc <a href = "#var15_241">tacite nitens</a> informidatus adire</p>
+<p><a name = "line15_242" id = "line15_242"> </a>
+Ductor Dardanius, subitam trahit æquore pubem,</p>
+<p><a name = "line15_243" id = "line15_243"> </a>
+Perque undas muris pedes advolat; inde citati</p>
+<p><a name = "line15_244" id = "line15_244"> </a>
+A tergo adcelerant, qua <a href = "#var15_244">fisus fluctibus</a>
+Aris</p>
+<span class = "linenum">245</span>
+<p><a name = "line15_245" id = "line15_245"> </a>
+Incustoditam sine milite liquerat urbem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_237" id = "not15_237" href = "#line15_237">237...
+245.</a>
+Quum æstus decederet, Romani ab altera parte in stagno scalas admoverunt
+urbi et in mœnia adscenderunt; conf. omnino Polyb. X,&nbsp;14, et Liv.
+XXVI, 44, 45.
+&mdash;<i>revolubilis unda</i>,
+<span class = "pagenum notes">240</span>
+ἀψόῤῥοον ὕδωρ. Conf. sup. <a class = "crossref" href = "#not15_226">ad
+v.&nbsp;226</a>.
+&mdash;<i>concessit</i>, recessit.
+&mdash;<a name = "not15_239" id = "not15_239" href =
+"#line15_239">239&nbsp;sq.</a>
+Conf. sup. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_55">III, 55
+sq.</a> et quos Drakenb. laudavit, Ovid. ex Ponto IV, <span class =
+"smallcaps">x</span>, 33, 34; Trist. III, <span class =
+"smallcaps">x</span>, 31, et Senec. Herc. Fur. v.&nbsp;538&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not15_241" id = "not15_241" href =
+"#line15_241">241.</a>&nbsp;<i>informidatus</i>, quem obsessi non
+metuebant ab illa parte urbis, qua mare erat; Mars.
+&mdash;<a name = "not15_242" id = "not15_242" href =
+"#line15_242">242.</a>&nbsp;<i>æquore</i> per stagnum <i>subitam</i>,
+subito trahit, rapit.
+&mdash;<a name = "not15_244" id = "not15_244" href =
+"#line15_244">244.</a>&nbsp;<i>adcelerant</i> adcensum in murum <i>a
+tergo</i> oppidanorum, quorum et animi, et oculi, auresque in certamen
+cum Romanis, ab terra urbem oppugnantibus, adeo intenti erant, ut nemo
+ab tergo sentiret captam urbem. Ita Livius XXVI, 46.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_246" id = "line15_246"> </a>
+Tum prostratus humi (miserandum) <a href = "#var15_246">victa</a>
+catenis</p>
+<p><a name = "line15_247" id = "line15_247"> </a>
+Pœnus colla dedit, populumque addixit inermem.</p>
+<p><a name = "line15_248" id = "line15_248"> </a>
+Hanc oriens vidit Titan, quum surgeret, urbem</p>
+<p><a name = "line15_249" id = "line15_249"> </a>
+Vallari castris, captamque adspexit eamdem</p>
+<span class = "linenum">250</span>
+<p><a name = "line15_250" id = "line15_250"> </a>
+Ocius, Hesperio quam gurgite tingueret axem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_246" id = "not15_246" href = "#line15_246">246 seq.</a>
+Aris se arcemque et præsidium dedidit; cf. Liv XXVI, 46, extr. et Polyb.
+X,&nbsp;15.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_247" id = "not15_247" href =
+"#line15_247" title = "numerus deest">247.</a>&nbsp;<i>addixit</i>, in
+servitutem tradidit; locutione desumta a debitoribus in jure veteri,
+qui, si solvendo non erant, creditoribus dedebantur, ut serviendo nomina
+expungerent, et proprie <i>addicti</i> dicebantur; Drakenb. coll.
+Passerat. ad Prop. III, <span class = "smallcaps">ix</span>,&nbsp;2;
+Græv. ad Cic. pro Quint. c. 18 et al.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_248" id = "not15_248" href = "#line15_248">248 sq.</a>
+Ornate pro, urbs mane obpugnata et ante vesperam capta est; conf. inf.
+<a class = "crossref" href = "#line15_107">v.&nbsp;107</a>; Liv. XXVI,
+48, pr. et Senec. Thyest. 612&nbsp;seq.
+&mdash;<a name = "not15_250" id = "not15_250" href =
+"#line15_250">250.</a>&nbsp;<i>Hesperio gurgite</i>, ut <i>Tartessiaco
+æquore</i> sup. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_1">VI,&nbsp;1</a>, ubi vid. not.
+&mdash;<i>tingueret axem</i>, currum, h.e. occideret.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">241</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_251" id = "line15_251"> </a>
+Aurora ingrediens terris exegerat umbras:</p>
+<p><a name = "line15_252" id = "line15_252"> </a>
+Principio statuunt aras: cadit ardua taurus</p>
+<p><a name = "line15_253" id = "line15_253"> </a>
+Victima Neptuno pariter, pariterque Tonanti.</p>
+<p><a name = "line15_254" id = "line15_254"> </a>
+Tum merita æquantur donis, ac præmia virtus</p>
+<span class = "linenum">255</span>
+<p><a name = "line15_255" id = "line15_255"> </a>
+Sanguine parta capit: phaleris hic pectora fulget;</p>
+<p><a name = "line15_256" id = "line15_256"> </a>
+Hic torque aurato circumdat bellica colla;</p>
+<p><a name = "line15_257" id = "line15_257"> </a>
+Ille nitet celsus muralis honore coronæ.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">241</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_251" id = "not15_251" href = "#line15_251">251...
+262.</a>
+Conf. omnino Liv. XXVI, 48.
+&mdash;<a name = "not15_253" id = "not15_253" href =
+"#line15_253">253.</a>&nbsp;<i>Neptuno</i>, ut militibus suis
+persuadeat, ejus maxime opera factum, ut palus, invia olim, insolitis
+æstibus pervia fuerit, idque se numen itineris ducem sequutum esse,
+Drak. Confer sup. <a class = "crossref" href = "#not15_159">ad
+v.&nbsp;159&nbsp;sq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_255" id = "not15_255" href = "#line15_255">255.</a>
+<i>phaleræ</i> non modo equorum ornamenta, quod Cerda ad Virgil. Æn.
+VII, 278, et IX, 359; contendebat, sed et equitum aliorumque hominum,
+etiam feminarum, quod ex Petron. c. 55, et Liv. IX, 46, extr.
+intelligitur. De iis vid. Ernesti clav. Cic. Cerda et Heyne ad Virg.
+locis citatis. Heins. et Burm. ad Ovid. Met. VIII, 33, et, quos Drak.
+laudavit, Lips. de Mil. Rom. V,&nbsp;17, et Intp. Sueton. Ner. 33. In
+<i>pectore</i> erant, et pensiles. Illud ex h.l., hoc ex Plin. XXXVII,
+12, patet. 256; cf. Lips. loco citato.
+&mdash;<a name = "not15_257" id = "not15_257" href =
+"#line15_257">257.</a>&nbsp;Cf. Liv. XXVI, 48, et sup. <a class =
+"crossref" href = "bookXIII.html#not13_366">ad XIII, 366</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_258" id = "line15_258"> </a>
+Lælius ante omnes, cui dextera clara domusque,</p>
+<p><a name = "line15_259" id = "line15_259"> </a>
+<a href = "#var15_259">Ter dena bove</a> et æquorei certaminis alto</p>
+<span class = "linenum">260</span>
+<p><a name = "line15_260" id = "line15_260"> </a>
+Donatur titulo, Pœnique recentibus armis</p>
+<p><a name = "line15_261" id = "line15_261"> </a>
+Rectoris: <a href = "#var15_261">tunc</a> hasta viris, tunc Martia
+cuique</p>
+<p><a name = "line15_262" id = "line15_262"> </a>
+Vexilla, <a href = "#var15_262">ut meritum</a>, et prædæ libamina
+dantur.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_258" id = "not15_258" href = "#line15_258">258 sq.</a>
+Vid. Liv. l.l.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_259" id = "not15_259" href =
+"#line15_259" title = "numerus deest">259.</a>&nbsp;<i>Ter dena
+bove</i>, antiquorum more, quorum census in bubus erat et pecudibus,
+unde ex bobus et præmia proponi, et mulctæ inrogari solitæ;
+D.&nbsp;Heins. Cf. Köppen ad Homer. Iliad. β, 449, et ζ, 236; Plin.
+XXXIII,&nbsp;2; <i>æquorei certaminis alto titulo</i>, nomine
+Thalassiarchæ, seu θαλασσοκράτορος, Dausq. Forte intell. columna
+rostrata, vel tropæa.
+&mdash;<a name = "not15_260" id = "not15_260" href =
+"#line15_260">260.</a>&nbsp;<i>Pœni recentibus armis Rectoris</i> vide
+supra ad librum <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_321">V,&nbsp;321</a>.
+&mdash;<a name = "not15_261" id = "not15_261" href =
+"#line15_261">261.</a>&nbsp;<i>hasta</i> pura præmium ejus, qui primus
+in pugna vicerat. Cf. Intpr. Propert. IV, <span class =
+"smallcaps">iii</span>, 68, laudatique a Drak. Noris. in Cenot. Pis.
+II,&nbsp;5, p.&nbsp;121, et Salmas. Epist. 83.
+&mdash;<a name = "not15_262" id = "not15_262" href =
+"#line15_262">262.</a>&nbsp;<i>Vexilla</i> etiam dona militaria,
+præcipue pura et <ins class = "correction" title = "ἀπύρφυρα legitur">ἀπόρφυρα</ins>, (purpura non admixta) vel unius coloris, vel
+versicoloria; Drakenb. coll. Vopisc. in Aurel. c. 13; Casaub. ad Lampr.
+Alex. Sev. c. 37, et Salmas. ad Vopisci Prob. c. 5, <i>prædæ
+libamina</i>, partes, his præ
+<span class = "pagenum notes">242</span>
+ceteris, veluti primitiæ quædam, adsignatæ (nam reliqua præda postea in
+varias partes <i>digesta</i> v.&nbsp;264) ut ap. Ovid. Ep. Her. II, 130.
+<i>Tu nova servatæ carpes libamina famæ</i>, h.e. primus degustabis
+pudicitiam hactenus servatam; Ern. Conf. sup. <a class = "crossref" href
+= "bookX.html#line10_551">X,&nbsp;551</a>, et ibi not.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">242</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_263" id = "line15_263"> </a>
+Postquam perfectæ laudes hominumque Deumque</p>
+<p><a name = "line15_264" id = "line15_264"> </a>
+Captivæ <a href = "#var15_264">spectantur</a> opes, digestaque
+præda.</p>
+<span class = "linenum">265</span>
+<p><a name = "line15_265" id = "line15_265"> </a>
+Hoc aurum Patribus, bello hæc Martique talenta,</p>
+<p><a name = "line15_266" id = "line15_266"> </a>
+Hoc <a href = "#var15_266">regum donis</a>, Divum hoc ante omnia
+templis:</p>
+<p><a name = "line15_267" id = "line15_267"> </a>
+Cetera bellantum <a href = "#var15_267">dextræ</a> pulchroque
+labori.</p>
+<p><a name = "line15_268" id = "line15_268"> </a>
+Quin etiam adcitus populi regnator Hiberi,</p>
+<p><a name = "line15_269" id = "line15_269"> </a>
+Cui sponsa et sponsæ defixus in ossibus ardor.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_263" id = "not15_263" href = "#line15_263">263 sq.</a>
+Conf. de prædæ divisione Polyb. X,&nbsp;16 seq. Lips. de Mil. Rom.
+V,&nbsp;15, et Schelii Diss. IX.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_268" id = "not15_268" href = "#line15_268">268</a>
+<a name = "not15_269" id = "not15_269" href = "#line15_268">seq.</a>
+Scipio virgine Allucio, principi Celtiberorum adolescenti, desponsam
+reddit; de quo vid. Liv. XXVI, 50; conf. Polyb. X,&nbsp;19, qui etiam de
+reddita uxore Mandonii similia tradit c. 18.
+&mdash;<i>Lucceius</i> dicitur sponsus Plutarcho, et <i>Indibilis</i>
+Valer. Max. IV, <span class = "smallcaps">iii</span>,&nbsp;1. Memoria
+autem hujus rei servata creditur in clipeo quodam votivo, in Gallia
+circa Rhodanum reperto, cujus delineationem ex Tom. IX, ephemerid. <i>le
+Journal des Savants</i> exprimendam curavit Drakenb.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">270</span>
+<p><a name = "line15_270" id = "line15_270"> </a>
+<a href = "#var15_270">Hanc</a> notam formæ concessit lætus ovansque</p>
+<p><a name = "line15_271" id = "line15_271"> </a>
+Indelibata gaudenti virgine donum.</p>
+<p><a name = "line15_272" id = "line15_272"> </a>
+Tum vacui curis vicino litore mensas</p>
+<p><a name = "line15_273" id = "line15_273"> </a>
+Instituunt, festoque agitant convivia ludo</p>
+<p><a name = "line15_274" id = "line15_274"> </a>
+Lælius <a href = "#var15_274">adfatur</a>: «Macte, o venerande,
+pudici,</p>
+<span class = "linenum">275</span>
+<p><a name = "line15_275" id = "line15_275"> </a>
+Ductor, macte animi: cedat tibi gloria lausque</p>
+<p><a name = "line15_276" id = "line15_276"> </a>
+Magnorum heroum, celebrataque carmine virtus.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_270" id = "not15_270" href = "#line15_270">270.</a>
+<i>notam formæ</i>, conf. Bentl. ad Hor. Od. II, <span class =
+"smallcaps">ii</span>,&nbsp;6; <i>notus</i> in fratres <i>animi
+paterni</i>. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_274" id = "not15_274" href = "#line15_274">274.</a>
+Bene Ernesti: «Ego judicium poetæ in h.l. maxime desidero. Cur Lælium
+potissimum, cujus in ea re adsentatio magis, quam vera gratiarum actio
+esset, nec potius, ad exemplum Livii, sponsum vel parentes
+munificentiam, gravitatem et pudicitiam Scipionis laudantes inducit?
+Scilicet sponsus non tam docte laudare poterat. Ergo Lælius Scipionem
+cum Agamemnone et aliis heroibus Græcorum comparat, qui tempore belli
+amoribus detinebantur et captivis non abstinebant.»
+&mdash;<i>Macte</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_475">ad IV, 475</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">243</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_277" id = "line15_277"> </a>
+Mille <a href = "#var15_277">Mycenæus</a> qui traxit in <a href =
+"#var15_277">æquora</a> proras</p>
+<p><a name = "line15_278" id = "line15_278"> </a>
+Rector, et Inachiis qui Thessala miscuit arma,</p>
+<p><a name = "line15_279" id = "line15_279"> </a>
+Femineo socium <a href = "#var15_279">violarunt</a> fœdus amore;</p>
+<span class = "linenum">280</span>
+<p><a name = "line15_280" id = "line15_280"> </a>
+Nullaque tum Phrygio <a href = "#var15_280">steterant</a> tentoria
+campo,</p>
+<p><a name = "line15_281" id = "line15_281"> </a>
+Captivis non plena toris: tibi barbara soli</p>
+<p><a name = "line15_282" id = "line15_282"> </a>
+Sanctius Iliaca servata est Phœbade virgo.</p>
+<p><a name = "line15_283" id = "line15_283"> </a>
+Hæc, atque his paria, alterno sermone <a href =
+"#var15_283">serebant</a>;</p>
+<p><a name = "line15_284" id = "line15_284"> </a>
+Donec nox, atro circumdata corpus amictu,</p>
+<span class = "linenum">285</span>
+<p><a name = "line15_285" id = "line15_285"> </a>
+Nigrantes invexit equos, suasitque quietem.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">243</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_277" id = "not15_277" href = "#line15_277">277.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_229">ad III,
+229</a>, et <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_620">VIII,
+620&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<a name = "not15_278" id = "not15_278" href =
+"#line15_278">278.</a>&nbsp;<i>Inachiis</i>, Argivis vel
+Peloponnesiacis, (ab <i>Inacho</i> fluvio ac prisco rege Argolidis)
+<i>qui Thessala miscuit</i>, junxit, <i>arma</i>, h.e. Achilles
+Thessalus.
+&mdash;<a name = "not15_280" id = "not15_280" href =
+"#line15_280">280.</a>&nbsp;De heroibus Græcorum, qui servas amarint,
+vid. Horat. Odyss. II,&nbsp;4, et Drak. ad h.l.
+&mdash;<a name = "not15_282" id = "not15_282" href =
+"#line15_282">282.</a>&nbsp;<i>Iliaca Phœbas</i>, non quævis virgo
+Vestalis, oraculorum Sibyllinorum custos, quod putabat Barth. Adv. IX,
+17, sed, quod alii jam monuere, Cassandra, Priami filia et fatidica,
+unde <i>Phœbas</i>, h.e. Phœbi adflatu agitata, dicitur Ovid. Am. II,
+<span class = "smallcaps">viii</span>, 12; Prop. III, 11 (al. 13), 62
+(ubi vid. Broukh.) Senec. Agam. 710; Sidon. Apoll. V,&nbsp;195;
+XV,&nbsp;2, quæ loca jam excitavit Drak. Cassandræ vero Ajax Oilei f.
+capta Troja in templo Minervæ stuprum intulisse fertur, vid. Intp. Virg.
+Æn. I,&nbsp;41; Hygin. fab. 116; Lipperti Dactyl. II, 194; Maffei Gem.
+ant. T.&nbsp;II, tav. 73, p.&nbsp;158. Simile continentiæ exemplum
+majores nostri mirati sunt in clarissimo duce, <i>Turennio</i>. <span
+class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_283" id = "not15_283" href = "#line15_283">283.</a>
+<i>sermone serebant</i>, ut ap. Virg. Æn. VI, 160.
+&mdash;<a name = "not15_284" id = "not15_284" href =
+"#line15_284">284&nbsp;sq.</a>
+<i>atro amictu</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_613">XII, 613</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_285" id = "not15_285" href =
+"#line15_285" title = "numerus deest">285.</a>&nbsp;<i>equos</i>, vid.
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_24">ad V,&nbsp;24</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_286" id = "line15_286"> </a>
+Emathio interea tellus Ætola tumultu</p>
+<p><a name = "line15_287" id = "line15_287"> </a>
+Fervebat, <a href = "#var15_287">Macetum</a> subitis perculsa
+carinis.</p>
+<p><a name = "line15_288" id = "line15_288"> </a>
+Proximus <a href = "#var15_288">hinc</a> hosti dextras jungebat
+Acarnan.</p>
+<p><a name = "line15_289" id = "line15_289"> </a>
+Caussa novi motus, Pœnis regique Philippo</p>
+<span class = "pagenum">244</span>
+<span class = "linenum">290</span>
+<p><a name = "line15_290" id = "line15_290"> </a>
+In bellum Ausonium sociatæ fœdere vires.</p>
+<p><a name = "line15_291" id = "line15_291"> </a>
+Hic, gente egregius, veterisque ab origine regni</p>
+<p><a name = "line15_292" id = "line15_292"> </a>
+Æacidum sceptris proavoque tumebat Achille.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_286" id = "not15_286" href = "#line15_286">286.</a>
+Brevis historia belli a Romanis gesti cum Philippo, rege Maced., qui
+fœdere cum Hannibale junctus et ab Acarnanibus arcessitus, Ætolos,
+Romanorum socios, vexabat. Adcuratius de eo egit Livius XXVI, 24, XL et
+Polyb. IV, 15; V,&nbsp;112, et VIII, 14; XXIV,&nbsp;8.
+&mdash;<i>Emathio</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_400">ad III, 400</a>.
+&mdash;<a name = "not15_287" id = "not15_287" href =
+"#line15_287">287.</a>&nbsp;<i>Macetum</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "bookXIII.html#line13_878">XIII, 878</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_288" id = "not15_288" href = "#line15_288">288.</a>
+<i>Proximus</i>, finitimus. Ætolis.
+&mdash;<i>hosti</i>, Punico, N.&nbsp;Heins. Immo Philippo.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_289" id = "not15_289" href = "#line15_289">289 sq.</a>
+Cf. Liv. XXIII, 33, 34,
+<span class = "pagenum notes">244</span>
+39, et Polyb. III,&nbsp;2, VII,&nbsp;9.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_292" id = "not15_292" href = "#line15_292">292.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_627">ad
+I,&nbsp;627</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#not14_94">XIV, 94 seq.</a> Heyne ad Virgil. VI, 837...
+841. Philippus II, genus referebat ad <i>Achillem Æaci</i> nepotem: nam
+Olympias, conjux Philippi I, filia erat Neoptolemi, filii Achillis; cf.
+Justin. VII,&nbsp;6. Similis orationis color sup. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#line3_246">III, 246 seq.</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookXIV.html#line14_94">XIV, 94&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>tumebat</i>, conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_288">ad II, 288</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_293" id = "line15_293"> </a>
+Ille et nocturnis conterruit Oricon armis:</p>
+<p><a name = "line15_294" id = "line15_294"> </a>
+Quaque per Illyricum <a href = "#var15_294">Taulantius</a> incola
+litus</p>
+<span class = "linenum">295</span>
+<p><a name = "line15_295" id = "line15_295"> </a>
+Exiguos habitat <a href = "#var15_295">non ullo nomine</a> muros,</p>
+<p><a name = "line15_296" id = "line15_296"> </a>
+Turbidus incessit telis: ille æquore vectus,</p>
+<p><a name = "line15_297" id = "line15_297"> </a>
+<a href = "#var15_297">Nunc et</a> Phæacum Thesprotiaque arva
+lacessens,</p>
+<p><a name = "line15_298" id = "line15_298"> </a>
+Epirum <a href = "#var15_298">cassis</a> lustrabat futilis ausis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_293" id = "not15_293" href = "#line15_293">293.</a>
+Conf. omnino Liv. XXVI, 25 pr.
+&mdash;<i>Oricos</i>, seu Oricum, urbs Epiri cum portu, hod.
+<i>Orco</i>, vid. Plin. III, 23; Liv. XXIV, 40 al.
+&mdash;<a name = "not15_294" id = "not15_294" href =
+"#line15_294">294.</a>&nbsp;<i>Taulentius incola</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#not10_508">ad X,&nbsp;508</a>.
+&mdash;<a name = "not15_295" id = "not15_295" href =
+"#line15_295">295.</a>&nbsp;Dausq. bene contulit locum Plin. III, 21, s.
+25, de Illyrico: <i>populorum pauca effatu digna aut facilia nomina</i>.
+&mdash;<a name = "not15_296" id = "not15_296" href =
+"#line15_296">296.</a>&nbsp;<i>Turbidus</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#line1_477">I,&nbsp;477</a>, ubi vid. not.
+&mdash;<a name = "not15_297" id = "not15_297" href =
+"#line15_297">297.</a>&nbsp;<i>Phæacum</i> insula, olim <i>Drepane</i>
+et <i>Scheria</i> dicta, deinde <i>Corcyra</i>, et nunc <i>Corfu</i>,
+Gr. Κέρκυρα, Thesprotiæ objecta; conf. Schol. Hom. Odyss. ε, 34, et
+Apollon. IV, 983; Heyne ad Virg. Æn. III, 291.
+&mdash;<i>Thesprotia</i>, media Epiri pars; conf. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not15_298" id = "not15_298" href =
+"#line15_298">298.</a>&nbsp;<i>futilis</i>, vanus, unde h.l. forte
+stultus ostentator, et quem fortuna ad intolerabilem inflavit superbiam.
+&mdash;<i>cassis</i>, inanibus, levibus; conf. <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#not7_698">ad VII, 698</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_299" id = "line15_299"> </a>
+<a href = "#var15_299">Nunc</a> et Anactoria signa ostentavit in
+ora,</p>
+<span class = "linenum">300</span>
+<p><a name = "line15_300" id = "line15_300"> </a>
+Ambraciosque sinus <a href = "#var15_300">Pellæaque</a> litora bello</p>
+<span class = "pagenum">245</span>
+<p><a name = "line15_301" id = "line15_301"> </a>
+<a href = "#var15_301">Perfudit</a> rapido: pepulit vada fervida
+remis</p>
+<p><a name = "line15_302" id = "line15_302"> </a>
+Leucatæ, et Phœbi <a href = "#var15_302">vidit citus</a> Actia
+templa.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_299" id = "not15_299" href = "#line15_299">299.</a>
+<i>Anactorium</i>, Acarnaniæ oppidum, in peninsula et ipso ore
+<i>Ambracii sinus</i>. Hic sinus, Augusti victoria Actiaca nobilitatus,
+inter Epirum et Acarnaniam in mare Ionium excurrit, et nunc <i>Golfo di
+Larta</i> vocatur, vid. Plin. IV,&nbsp;1, et Polyb. IV, 63... 66;
+V,&nbsp;5, 6, quibus locis et Philippi navigatio describitur. Ad eum
+sita Ambracia, caput Epiri et Pyrrhi regia.
+&mdash;<a name = "not15_300" id = "not15_300" href =
+"#line15_300">300.</a>&nbsp;<i>Pella</i>, caput Macedoniæ, vid. <a class
+= "crossref" href = "bookXI.html#not11_381">ad XI, 381</a>. Sed hæc urbs
+ab hoc loco aliena.
+&mdash;<i>Pella</i> etiam Achaiæ opp. apud Steph. Byz. Sed vid. Var.
+Lect.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">245</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_302" id = "not15_302" href = "#line15_302">302.</a>
+<i>Leucate</i> (hod. <i>Cabo Ducato</i>), prom. Leucadiæ, quæ olim
+peninsula erat, Acarnaniæ cohærens, et deinde, perfosso isthmo, insula
+facta est, in qua Leucas urbs, quæ nunc <i>Leucada</i> dicitur, vid.
+Liv. XXXIII, 17; Plin. IV,&nbsp;1, (ubi conf. Hard.) Strab. I,
+p.&nbsp;59; X, p.&nbsp;452 seq. al. 691, 693, 704 seq. Heyne ad Virg.
+Æn. III, 274, qui locus Silio forte hic ante oculos fuit.
+&mdash;<i>Actium</i> Acarnaniæ opp. et prom. in quo templum Apollinis
+Actii erat, et ludi Actiaci in memoriam Actiacæ victoriæ agebantur, vid.
+Strab. VII, pag. 325, al. 500, X, pag. 452, al. 693; Heyne ad Virgil.
+III, 275, 280; Hard. ad Plin. IV,&nbsp;1.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_303" id = "line15_303"> </a>
+Nec portus Ithacæ, Laertia regna, Samenque</p>
+<p><a name = "line15_304" id = "line15_304"> </a>
+Liquit <a href = "#var15_304">inadcessam</a>, fluctuque sonantia
+cano</p>
+<span class = "linenum">305</span>
+<p><a name = "line15_305" id = "line15_305"> </a>
+Saxa Cephallenum, et <a href = "#var15_305">scopulosis Neriton
+arvis</a>.</p>
+<p><a name = "line15_306" id = "line15_306"> </a>
+Ille etiam, Pelopis sedes et <a href = "#var15_306">Achaia</a> adire</p>
+<p><a name = "line15_307" id = "line15_307"> </a>
+Mœnia <a href = "#var15_307">prægaudens</a>, tristem Calydona Dianæ,</p>
+<span class = "pagenum">246</span>
+<p><a name = "line15_308" id = "line15_308"> </a>
+Œneasque domos, Curetica tecta, subibat,</p>
+<p><a name = "line15_309" id = "line15_309"> </a>
+Promittens contra Hesperiam sua prælia Graiis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_303" id = "not15_303" href = "#line15_303">303.</a>
+<i>portus Ithacæ, Laertia, regna, Samenque</i>, ut apud Virg. Æn. III,
+271, 272, ubi vid. notas nostræ edit. T.&nbsp;II, p.&nbsp;386. <span
+class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<i>Same</i> opp. Cephalleniæ, sed h.l. diversa ab ea insula, ut
+apud Mel. II,&nbsp;7, el Plin. IV, 12, s. 19, ubi vid. Harduin.
+&mdash;<a name = "not15_305" id = "not15_305" href =
+"#line15_305">305.</a>&nbsp;<i>Cephallenia</i>, maxima Græcorum in Ionio
+mari insula; hod. <i>Cefalonia</i>, seu <i>Cefalogna</i>.
+&mdash;<i>Neriton</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_317">ad II, 317</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_306" id = "not15_306" href = "#line15_306">306 sq.</a>
+Conf. Polyb. IV, 67 sq. Liv. XXVII, 29&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Pelopis sedes</i>, Peloponnesus, cujus nominis origo nota ex
+Thucyd. I,&nbsp;9; Herodot. VII, 11; Pausan. V,&nbsp;1; Strab. VII, pag.
+494; Diodor. IV, 73.
+&mdash;<i>Achaia Mœnia</i>, urbes Achaiæ in Peloponneso, vel Græciæ
+propr. sive τῆς Ἕλλαδος, unde mox Parnasi mentio fit. Sed cf. Liv.
+XXVII, 29, extr.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_307" id = "not15_307" href =
+"#line15_307" title = "numerus deest">307.</a>&nbsp;<i>Calydon</i>, urbs
+Ætoliæ, cujus agro <i>Diana</i>, irata <i>Œneo</i>, qui huic deæ soli
+primitias non obtulerat, aprum Calydonium inmisit; conf. Heyne ad Virg.
+Æn. VII, 306 seq. Köppen ad Hom. Iliad ι, 529 sq. Gierig. ad Ovid. Met.
+VIII, 270 sqq. Muncker. ad Hygin. fab. 172&nbsp;seq.
+&mdash;<i>tristem</i>, iratam (vid. Broukh. ad Tibull. IV, <span class =
+"smallcaps">iv</span>, 18, et Prop. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">vi</span>, 10), vel <i>tristem Dianæ</i>, scilicet <ins
+class = "correction" title = "ἔνεκα legitur">ἕνεκα</ins>, propter Dianam
+<span class = "pagenum notes">246</span>
+ejusque iram.
+&mdash;<a name = "not15_308" id = "not15_308" href =
+"#line15_308">308.</a>&nbsp;<i>Œneas domos</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#line3_367">III, 367</a>.
+&mdash;<i>Curetica tecta</i>, vel Ætolia, vel Acarnania, in quam
+Curetes, ab Ætolo ex Ætolia pulsi, concessere; vid. Strab. X, pag. 319,
+al. 463 al. 710 seq. Köppen ad Homer. Iliad. ι, 525; Heyne ad Apollod.
+pag. 107, et Heins. ad Ovid. Met. VIII, 153.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">310</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_310" id = "line15_310"> </a>
+Tum lustrata Ephyre, Patræque, et regia Pleuron,</p>
+<p><a name = "line15_311" id = "line15_311"> </a>
+<a href = "#var15_311">Parnasusque</a> biceps, Phœboque loquentia
+saxa.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_310" id = "not15_310" href = "#line15_310">310.</a>
+Urbes remotissimæ junguntur.
+&mdash;<i>Ephyre</i>, Corinthus; confer ad <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_52">XIV, 52</a>. Philippum eo venisse docet Polyb.
+IV, 22 et 25.
+&mdash;<i>Patræ</i> urbs Achaiæ ad mare, quam Philippus aliquoties
+classe adpulit, vid. Polyb. V,&nbsp;2, 3, 28, 91, 101.
+&mdash;<i>Pleuron regia</i>: nam Pleuron et Calydon principes Ætoliæ
+urbes, (unde pro tota Ætolia dicuntur Hom. Iliad. ν, 218; ξ, 116) a
+fratribus horum nominum conditæ, qui in iis regnabant; vid. Apollod.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">vii</span>,&nbsp;6 seq. Barth. ad
+Stat. Theb. II, 727, et IV, 103.
+&mdash;<a name = "not15_311" id = "not15_311" href =
+"#line15_311">311.</a>&nbsp;<i>Parnasus</i>, notus Bœotiæ et Phocidis
+mons.
+&mdash;<i>biceps</i>, ut apud Ovid. Met. II, 221, et Pers. Prol.
+v.&nbsp;2, δικόρυμβος ap. Lucian. in Contempl. (Opp. T.&nbsp;II, pag.
+210, ed. Schmid.) δικάρηνος ap. Nonn. Dionys. XIII; <i>bivertex</i> et
+<i>uterque</i> ap. Stat. Theb. I,&nbsp;628, et VII, 346. Nam duo habuit
+juga, seu vertices, Tithoream et Hyampeum, vel Cithæronem et Heliconem;
+confer Serv. ad Virg. Æn. X,&nbsp;163; Ovid. Met. I,&nbsp;316; Lucan.
+V,&nbsp;71&nbsp;seq.
+&mdash;<i>Phœbo loquentia saxa</i>, Delphi, cujus urbis incolæ primum
+Lycoream in summo Parnasi vertice tenuere, et deinde degressi Delphos
+condiderunt in media montis parte circa templum Apollinis; cf. Pausan.
+Phoc. c. 6, et Strab. IX, pag. 288 al. 637 sq. «Templum Apollinis
+positum est in monte Parnaso, in rupe undique inpendente,» Justinus
+XXIV,&nbsp;6. Inde hoc loco <i>saxa</i>, ut apud Hom. Πυθὼν (quod
+priscum Delphorum nomen fuit) πετρήεσσα, Iliad. β, 519, Δελφὶς πέτρα
+apud Theocr. Epigr. I,&nbsp;4. Vox <i>loquentia</i> ad oraculum spectat;
+cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_416">I,&nbsp;416</a>.
+Similiter vocales fingebantur quercus Dodonææ, et Argo navis vel lignum
+in ejus puppi, φωνῆεν φηγοῆ τῆς Δωδωνίδος ξύλον Apollod. I,&nbsp;<span
+class = "smallcaps">ix</span>, 16; αὐδῆεν γλαφυρῆς νηὸς δόρυ Apollon.
+IV, 582; cf. Burm. et Carr. ad Valer. Fl. I,&nbsp;301, 304.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_312" id = "line15_312"> </a>
+Ac, sæpe ad patrios bello revocante penates,</p>
+<span class = "pagenum">247</span>
+<p><a name = "line15_313" id = "line15_313"> </a>
+Quum modo <a href = "#var15_313">Sarmaticus</a> regna infestaret <a href
+= "#var15_313">Orestes</a>,</p>
+<p><a name = "line15_314" id = "line15_314"> </a>
+Aspera nunc Dolopum vis exundasset in agros,</p>
+<span class = "linenum">315</span>
+<p><a name = "line15_315" id = "line15_315"> </a>
+Incepto tamen haud facilis desistere vano,</p>
+<p><a name = "line15_316" id = "line15_316"> </a>
+Belli per Graias umbram circumtulit oras;</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_312" id = "not15_312" href = "#line15_312">312.</a>
+Conf. Liv. XXVII, 32 seq. XXVIII,&nbsp;8; extr. XXXII, 13, et Polyb. IV,
+29, 64 seq. V,&nbsp;30, 97, 109&nbsp;sq.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_313" id = "not15_313" href =
+"#line15_313" title = "numerus deest">313.</a>&nbsp;<i>Sarmaticus
+Orestes</i> Cellario et Ernest. videtur fictum esse nomen ducis
+Dardanorum, qui ex Scythia traxerint originem, et Macedoniam illo
+tempore infestaverint, de quo vid. Liv. et Polyb. ll.cc. Populum
+Sarmaticum Thraciumque
+<span class = "pagenum notes">247</span>
+intelligit Lefeb. in indice Gall. neque ignoro, Orestiadem vel Orestam
+urbem Thraciæ memorari a Zonara et Lamprid. Heliog.&nbsp;7. Idem vero in
+notis <i>Orestas</i>, Epiri olim et deinde Macedonum gentem, designari
+putat, quæ et Dausq. ac Drak. sententia est. Hi <i>Orestæ</i> dicuntur
+Liv. XXXIII, 34; XLII, 38; Steph. Byz.
+&mdash;<i>Orestes</i> Curt. IV, 13, 28, eorumque urbs <i>Orestia</i>
+Steph. et regio <i>Orestis</i>, de qua Liv. XXVII, 33: «Philippo nuncii
+obcurrunt, Dardanos, in Macedoniam effusos, Orestidem jam tenere, etc.»
+Sed h.l. de hoste Philippi, regnum ejus invadente, sermo est; conf. Var.
+Lect.
+&mdash;<a name = "not15_314" id = "not15_314" href =
+"#line15_314">314.</a>&nbsp;<i>Dolopes</i>, populus Epiri et Thessaliæ
+ad Pindum, supra Acarnaniam et Ætoliam, de quo vid. Polyb. XVIII, 30;
+XXII,&nbsp;8, 14; Liv. XXXIII, 34; XXXVI, 33, XXXVIII,&nbsp;3... 8; XLI,
+27. Sed h.l. designantur omnino Ætoli, finitimi Acarnaniæ, Epiro et
+Thessaliæ, quarum partes incolebant Dolopes; gens fera ac ferox, unde
+h.l.
+&mdash;<i>Aspera</i>, vid. Polyb. II,&nbsp;3, 4, 45, 46, 49; IV,&nbsp;3,
+67; IX, 38; Liv. XXXI, 28; XXXIII, 11, 44; XXXVI, 17. Iidem Ætoli
+acerrimi hostes Philippi et Acarnanum, v. Polyb. IV,&nbsp;2 sq. 62;
+V,&nbsp;1... 30; IX, 28 sq. XVIII, 10, 19 sq. Liv. XXVI, 24 sq.
+XXVIII,&nbsp;5 sq. XXXI, 41.
+&mdash;<a name = "not15_316" id = "not15_316" href =
+"#line15_316">316.</a>&nbsp;<i>Belli umbram circumtulit</i>, σκιαμαχίᾳ,
+belli simulacro usus est, quo aptius regnum turbatum a se peti
+dissimularet; Dausq. Finitimam quoque Græciam bello vexabat, ut sociis
+opem ferret, et ne plane <i>incepto abstitisse</i> videretur, vel
+infestaretur Macedonia, si
+<span class = "pagenum notes">248</span>
+quod longinquum bellum eum occupasset; conf. Liv.
+XXVIII,&nbsp;5&nbsp;sq.
+&mdash;<i>per Graias oras</i>, temporibus belli socialis, τοῦ συμμαχικοῦ
+πολέμου, Ætolorum et Spartanorum adversus Philippum, Achæos, Acarnanas,
+Messenios, Epirotas, Phocenses, Thessalos, Bœotos, vid. Polyb.
+IV,&nbsp;3... 37, 57 seq. V,&nbsp;1... 30, 91... 105.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">248</span>
+<p><a name = "line15_317" id = "line15_317"> </a>
+Donec, nunc pelago, nunc terra exutus, omisit</p>
+<p><a name = "line15_318" id = "line15_318"> </a>
+Spem positam in Tyriis, et supplex fœdera sanxit</p>
+<p><a name = "line15_319" id = "line15_319"> </a>
+Dardana, nec legem regno adcepisse refugit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_317" id = "not15_317" href = "#line15_317">317.</a>
+Philippus a Romanis victus pacem petit; vid. Liv. XXXIII, 3... 13, 25,
+30; XXXIV, 52; Polyb. XVIII,&nbsp;4... 27.
+&mdash;<a name = "not15_318" id = "not15_318" href =
+"#line15_318">318.</a>&nbsp;<i>Tyriis</i>, Pœnis.
+&mdash;<a name = "not15_319" id = "not15_319" href =
+"#line15_319">319.</a>&nbsp;<i>Dardana</i>, cum Romanis.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">320</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_320" id = "line15_320"> </a>
+Tunc et <a href = "#var15_320">Tyndariis</a> Latias Fortuna Tarenti</p>
+<p><a name = "line15_321" id = "line15_321"> </a>
+Auxit opes laudemque simul: nam perfida tandem</p>
+<p><a name = "line15_322" id = "line15_322"> </a>
+Urbs Fabio devicta seni, postremus in armis</p>
+<p><a name = "line15_323" id = "line15_323"> </a>
+Ductoris titulus <a href = "#var15_323">cauti</a>. Sollertia tutum</p>
+<p><a name = "line15_324" id = "line15_324"> </a>
+Tum quoque adepta decus, captis sine sanguine muris.</p>
+<span class = "linenum">325</span>
+<p><a name = "line15_325" id = "line15_325"> </a>
+Namque <a href = "#var15_325">ut</a> compertum, qui Punica signa
+regebat,</p>
+<p><a name = "line15_326" id = "line15_326"> </a>
+Feminea exuri flamma, tacitusque <a href = "#var15_326">quietæ</a></p>
+<p><a name = "line15_327" id = "line15_327"> </a>
+Exin virtuti placuit dolus; <a href = "#var15_327">ire sorori</a>,</p>
+<p><a name = "line15_328" id = "line15_328"> </a>
+Nam castris erat in Rutulis, germanus amatæ</p>
+<p><a name = "line15_329" id = "line15_329"> </a>
+Cogitur, et magnis muliebria vincere corda</p>
+<span class = "linenum">330</span>
+<p><a name = "line15_330" id = "line15_330"> </a>
+Pollicitis, si reclusas tramittere portas</p>
+<span class = "pagenum">249</span>
+<p><a name = "line15_331" id = "line15_331"> </a>
+Concedat Libycus rector: votique potitus</p>
+<p><a name = "line15_332" id = "line15_332"> </a>
+Evicto Fabius Pœno circumdata telis</p>
+<p><a name = "line15_333" id = "line15_333"> </a>
+Incustodita penetravit mœnia nocte.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_320" id = "not15_320" href = "#line15_320">320.</a>
+Tarentum, Hannibali proditum (v. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_434">XII, 434 sq.</a>), a Fabio Maximo per
+proditionem recipitur; cf. Liv. XXVII, 15; Appian. de bello Hannib. c.
+49; Plut. in Fabio Opp. T.&nbsp;I, p.&nbsp;186, ed. Frft. Polyb.
+X,&nbsp;1; XIII,&nbsp;4.
+&mdash;<i>Tyndarii Tarenti</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_665">ad VII, 665</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#not11_16">XI, 16</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#not12_451">XII, 451</a>.
+&mdash;<a name = "not15_322" id = "not15_322" href =
+"#line15_322">322&nbsp;sq.</a>
+Hæc fuit postrema res a Fabio præclare in bello gesta.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_323" id = "not15_323" href =
+"#line15_323" title = "numerus deest">323.</a>&nbsp;<i>cauti</i>,
+Cunctatoris.
+&mdash;<i>titulus</i>, honos, et deinde factum laude dignum.
+&mdash;<i>Sollertia</i>, Fabius, cautus dux, ut <i>quieta virtus</i>,
+v.&nbsp;326.
+&mdash;<i>tutum</i>, sine periculo.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_325" id = "not15_325" href = "#line15_325">325.</a>
+Vid. Liv. l.l.
+&mdash;<i>qui Punica signa regebat</i>. Cononeus, Dausq. Sed is Tarentum
+potius antea Hannibali prodiderat, de quo vid. Oudend. ad Frontin.
+Strat. III, <span class = "smallcaps">iii</span>,&nbsp;6, et Appian. b.
+Hannib. 32.
+&mdash;<a name = "not15_326" id = "not15_326" href =
+"#line15_326">326.</a>&nbsp;<i>exuri flamma</i> amoris; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_15">ad V,&nbsp;15</a> et <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_19">19</a>.
+&mdash;<a name = "not15_328" id = "not15_328" href =
+"#line15_328">328.</a>&nbsp;In castris Romanis erat frater mulierculæ,
+cujus amore flagrabat præfectus præsidii Tarentini.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_334" id = "line15_334"> </a>
+Sed quisnam <a href = "#var15_334">aversos</a> Phœbum tunc jungere ab
+urbe</p>
+<span class = "linenum">335</span>
+<p><a name = "line15_335" id = "line15_335"> </a>
+Romulea dubitaret equos, qui tempore eodem</p>
+<p><a name = "line15_336" id = "line15_336"> </a>
+Marcellum adciperet letum obpetiisse sub armis?</p>
+<p><a name = "line15_337" id = "line15_337"> </a>
+Moles illa viri, <a href = "#var15_337">calidoque</a> habitata
+Gradivo</p>
+<p><a name = "line15_338" id = "line15_338"> </a>
+Pectora, et haud ullis unquam tremefacta periclis,</p>
+<p><a name = "line15_339" id = "line15_339"> </a>
+(<a href = "#var15_339">Heu quantum</a> Hannibalem clara fractura
+ruina!)</p>
+<span class = "linenum">340</span>
+<p><a name = "line15_340" id = "line15_340"> </a>
+Procubuere; jacet campis Carthaginis horror.</p>
+<p><a name = "line15_341" id = "line15_341"> </a>
+Forsan Scipiadæ confecti nomina belli</p>
+<p><a name = "line15_342" id = "line15_342"> </a>
+Rapturus, si quis paullum Deus adderet ævo.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">249</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_334" id = "not15_334" href = "#line15_334">334 sq.</a>
+De morte Marcelli conf. Liv. XXVII, 25 sq; Polyb. X,&nbsp;32; Appian. b.
+Hannib. c. 50; Plut. in Marcello Opp. T.&nbsp;I, p.&nbsp;315 seq.
+Imitatio loci Virg. Æneid. I,&nbsp;568, cujus sententia quoque ex h.l.
+expedienda videbatur Marso et Ern. cf. ibi Heyne, qui <i>solem
+aversum</i> etiam ad horrorem et aversationem nefandi facinoris spectare
+monet, coll. Stat. Theb. V,&nbsp;297 sq. Similiter contra Sol, voluptate
+captus diutius inspiciendi Nympharum chorum, inhibuisse cursum diesque
+produxisse fingitur in Callim. H.&nbsp;in Dian. vs. 181 seq. ubi vid.
+Spanhem.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_337" id = "not15_337" href = "#line15_337">337 sq.</a>
+Graphica imago et insignis ac vera Marcelli laus.
+&mdash;<i>Moles viri</i>, vir magnus ac fortis.
+&mdash;<i>calido inhabitata Marte pectora</i>, at <i>calenti Pœno</i>,
+<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_33">XIII, 33</a>, et
+<i>calida consilia</i> apud Liv. XXXV, 32, ubi vid. Gron. cf. <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#not7_34">ad VII, 34</a>.
+&mdash;<a name = "not15_339" id = "not15_339" href =
+"#line15_339">339.</a>&nbsp;Vid. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not15_340" id = "not15_340" href =
+"#line15_340">340.</a>&nbsp;<i>Carthaginis horror</i>, ut ap. Lucr. III,
+1047. Scipio dicitur.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_341" id = "not15_341" href = "#line15_341">341 sq.</a>
+Forsan Scipioni hujus belli confecti gloriam et nomen Africani
+eripuisset, si vita ei contigisset aliquanto longior.
+&mdash;<i>Scipiadæ</i>, v.&nbsp;<a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_107">ad VII, 107</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_343" id = "line15_343"> </a>
+Collis Agenoreum dirimebat ab aggere vallum</p>
+<p><a name = "line15_344" id = "line15_344"> </a>
+Ausonio (Dauni Mavors consederat arvis):</p>
+<span class = "linenum">345</span>
+<p><a name = "line15_345" id = "line15_345"> </a>
+Curarum comes et summi Crispinus honoris</p>
+<span class = "pagenum">250</span>
+<p><a name = "line15_346" id = "line15_346"> </a>
+Marcello socius communia bella ciebat.</p>
+<p><a name = "line15_347" id = "line15_347"> </a>
+Ad quem Marcellus: «Gestit lustrare propinquas</p>
+<p><a name = "line15_348" id = "line15_348"> </a>
+Mens silvas, medioque viros inponere monti,</p>
+<p><a name = "line15_349" id = "line15_349"> </a>
+Ne Libys <a href = "#var15_349">occultis tumulum prior occupet
+ausis</a>.</p>
+<span class = "linenum">350</span>
+<p><a name = "line15_350" id = "line15_350"> </a>
+Si cordi est, te participem, Crispine, laboris</p>
+<p><a name = "line15_351" id = "line15_351"> </a>
+Esse velim: nunquam desunt consulta duobus.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_343" id = "not15_343" href = "#line15_343">343.</a>
+«Tumulus erat silvestris inter Punica et Romana castra, etc.» Livius,
+XXVII, 26.
+&mdash;<a name = "not15_344" id = "not15_344" href =
+"#line15_344">344&nbsp;seq.</a>
+«In Apulia, inter Venusiam Bantiamque, minus trium millium passuum
+intervallo, consules (M. Claudius Marcellus et T. Quinctius Crispinus)
+binis castris consederunt: in quam regionem et Hannibal rediit, etc.»
+Liv. XXVII, 25.
+&mdash; <i>Dauni</i> in <i>arvis</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_291">ad I,&nbsp;291&nbsp;sq.</a></p>
+
+<span class = "pagenum notes">250</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_347" id = "not15_347" href = "#line15_347">347 sq.</a>
+Conf. Liv. <ins class = "correction" title = "sic scriptum">l.l.c.</ins>
+26.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_352" id = "line15_352"> </a>
+Hæc ubi sedere, ardentes adtollere sese</p>
+<p><a name = "line15_353" id = "line15_353"> </a>
+Jam dudum certant in equos. Marcellus, ut arma</p>
+<p><a name = "line15_354" id = "line15_354"> </a>
+Aptantem natum adspexit, <a href = "#var15_354">lætumque
+tumultu</a>;</p>
+<span class = "linenum">355</span>
+<p><a name = "line15_355" id = "line15_355"> </a>
+«Vincis, ait, nostros mirando ardore vigores.</p>
+<p><a name = "line15_356" id = "line15_356"> </a>
+Sit <a href = "#var15_356">præmaturus</a> felix labor: urbe Sicana</p>
+<p><a name = "line15_357" id = "line15_357"> </a>
+Qualem te vidi, nondum permitteret ætas</p>
+<p><a name = "line15_358" id = "line15_358"> </a>
+Quum tibi bella, meo tractantem prælia <a href =
+"#var15_358">vultu</a>.</p>
+<p><a name = "line15_359" id = "line15_359"> </a>
+Huc, decus, huc, nostrum, lateri te junge paterno,</p>
+<span class = "linenum">360</span>
+<p><a name = "line15_360" id = "line15_360"> </a>
+Et me disce novum Martem tentare magistro.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_352" id = "not15_352" href = "#line15_352">352 sq.</a>
+<i>Hæc ubi sedere</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_385">ad II, 385</a>.
+&mdash;<i>ardentes certant</i> junxerim, (<i>consules ingenio
+feroces</i>, ap. Liv.) non <i>ardentes in equos</i>.
+&mdash;<a name = "not15_354" id = "not15_354" href =
+"#line15_354">354.</a>&nbsp;«Secuti M. Marcellus, consulis filius, et A.
+Manlius tribuni militum;» Liv. l.l.
+&mdash;<a name = "not15_355" id = "not15_355" href =
+"#line15_355">355.</a>&nbsp;Hæc apte commentus est poeta, et expressit
+forte ex Virg. Æn. XII, 432&nbsp;sqq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_356" id = "not15_356" href = "#line15_356">356.</a>
+Pater optat, ne filio (quem Silius nondum puberem fingit) hic labor
+infaustus sit; respiciens ad illud, quod Seneca dixit Controv.
+I,&nbsp;1: «tam inmature magnum ingenium non esse vitale,» vel Quintil.
+Inst. Or. I,&nbsp;3: «illud ingeniorum velut præcox genus non temere
+unquam pervenire ad frugem,» et in præf. lib. VI: «celerius occidere
+festinatam maturitatem, et esse nescio quam, quæ spes tantas decerpat,
+invidiam;» Drak. conf. Hor. Serm. II, <span class =
+"smallcaps">vii</span>,&nbsp;4, et ibi Bentl. quamvis <i>vitale</i> de
+servo aliter explicandum sit. <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<i>urbe Sicana</i>, Syracusis, a Marcello expugnatis.
+&mdash;<a name = "not15_358" id = "not15_358" href =
+"#line15_358">358.</a>&nbsp;<i>meo vultu</i>, ardore et ferocia meæ
+simili; Mars. At vix illo tempore ferocia pugnandi in puero locum
+habuerit; unde puto hoc potius notari, imitatum esse puerum, quæcumque
+pater vultu etiam et nutu militibus imperasset, Ern. cf. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_360" id = "not15_360" href = "#line15_360">360.</a>
+Conf. Virg. Æn. XII, 435.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_361" id = "line15_361"> </a>
+Tum, pueri colla amplectens, sic pauca <a href =
+"#var15_361">precatur</a>:</p>
+<p><a name = "line15_362" id = "line15_362"> </a>
+«Summe Deum, Libyco, faxis, de præside <a href = "#var15_362">nunc
+his</a>,</p>
+<span class = "pagenum">251</span>
+<p><a name = "line15_363" id = "line15_363"> </a>
+His humeris tibi opima feram.» Nec plura, sereno</p>
+<p><a name = "line15_364" id = "line15_364"> </a>
+Sanguineos fudit quum Jupiter æthere rores,</p>
+<span class = "linenum">365</span>
+<p><a name = "line15_365" id = "line15_365"> </a>
+Atque atris arma adspersit non prospera guttis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_362" id = "not15_362" href = "#line15_362">362.</a>
+<i>Libyco de
+<span class = "pagenum notes">251</span>
+præside</i>, duce, Hannibale.
+&mdash;<a name = "not15_363" id = "not15_363" href =
+"#line15_363">363.</a>&nbsp;<i>opima feram</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_133">ad I,&nbsp;133</a>.
+&mdash;<a name = "not15_364" id = "not15_364" href =
+"#line15_364">364&nbsp;sq.</a>
+Aliud omen infaustum memorat Liv. XXVII, 26, extr. De pluvia cruenta
+veraque hujus portenti causa vid. Köppen ad Hom. Iliad. λ, 54 sq. (quem
+locum jam Dausq. contulit) et Heyne Opusc. Acad. T.&nbsp;II, pag. 212,
+266. Minus apte Virg. Æn. VIII, 528, laudavit Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_366" id = "line15_366"> </a>
+Vixdum finitis intrarant vocibus artas</p>
+<p><a name = "line15_367" id = "line15_367"> </a>
+Letiferi collis fauces, quum turba <a href =
+"#var15_367">volucris</a></p>
+<p><a name = "line15_368" id = "line15_368"> </a>
+Invadunt Nomades jaculis, nimboque feruntur</p>
+<p><a name = "line15_369" id = "line15_369"> </a>
+Æthereo similes, cæca fundente latebra</p>
+<span class = "linenum">370</span>
+<p><a name = "line15_370" id = "line15_370"> </a>
+Armatos in bella globos. Circumdata postquam</p>
+<p><a name = "line15_371" id = "line15_371"> </a>
+Nil restare videt virtus, quod debeat ultra</p>
+<p><a name = "line15_372" id = "line15_372"> </a>
+Jam Superis, magnum secum portare sub umbras</p>
+<p><a name = "line15_373" id = "line15_373"> </a>
+Nomen mortis <a href = "#var15_373">avet: tortæ</a> nunc eminus
+hastæ</p>
+<p><a name = "line15_374" id = "line15_374"> </a>
+Altius insurgit, nunc sævit comminus ense.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_366" id = "not15_366" href = "#line15_366">366 sq.</a>
+Cf. Liv. l.l. cap. 27.
+&mdash;<a name = "not15_368" id = "not15_368" href =
+"#line15_368">368.</a>&nbsp;<i>nimbo</i>, turbini.
+&mdash;<i>feruntur</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_261">ad IV, 261</a>.
+&mdash;<a name = "not15_369" id = "not15_369" href =
+"#line15_369">369.</a>&nbsp;<i>cæca latebra</i>; insidiis. Cf. <a class
+= "crossref" href = "bookV.html#not5_3">ad V,&nbsp;3</a>.
+&mdash;<a name = "not15_370" id = "not15_370" href =
+"#line15_370">370</a>&nbsp;<a name = "not15_371" id = "not15_371" href =
+"#line15_370">sqq.</a>
+Singula ad epicam gravitatem mutata sunt ex historica Livii narratione;
+nec male poeta hunc locum ita extulit, ut animos legentium mollibus
+etiam sensibus et commiseratione quadam detineret, quum Livius non nisi
+cædes et vulnera narraret; Ern. <i>Nil restare, quod debeat ultra Jam
+superis</i>, h.e. preces (<a class = "crossref" href =
+"#line15_362">v.&nbsp;362</a>) ac vota (nam preces olim simul vota
+erant) irrita esse, et de salute desperandum. Manifesta imitatio Virg.
+Æn. XI, 51 sq. ubi v. Heyne.
+&mdash;<a name = "not15_373" id = "not15_373" href =
+"#line15_373">373&nbsp;sq.</a>
+<i>Altius insurgit hastæ tortæ</i>, h.e. hastam altius sublatam torquet,
+vibrat. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_400">ad
+I,&nbsp;401</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_610">IV, 610</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">375</span>
+<p><a name = "line15_375" id = "line15_375"> </a>
+Forsan et <a href = "#var15_375">enasset</a> rapidi freta sæva
+pericli,</p>
+<p><a name = "line15_376" id = "line15_376"> </a>
+Ni telum adversos nati <a href = "#var15_376">venisset</a> in artus.</p>
+<p><a name = "line15_377" id = "line15_377"> </a>
+Tum patriæ tremuere manus, laxataque luctu</p>
+<p><a name = "line15_378" id = "line15_378"> </a>
+Fluxerunt rigidis arma infelicia palmis.</p>
+<span class = "pagenum">252</span>
+<p><a name = "line15_379" id = "line15_379"> </a>
+Obvia nudatum tramittit lancea pectus,</p>
+<span class = "linenum">380</span>
+<p><a name = "line15_380" id = "line15_380"> </a>
+Labensque inpresso signavit gramina mento.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_375" id = "not15_375" href = "#line15_375">375.</a>
+<i>enasset freta pericli</i>, h.e. Marcellus evasisset e periculo vitæ.
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_365">XVII,
+365</a>, et <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_662">ad III,
+662</a>.
+&mdash;<a name = "not15_376" id = "not15_376" href =
+"#line15_376">376.</a>&nbsp;Marcellum adolescentem, saucium et ipsum,
+effugisse cum Crispino memorat Livius XXVII, 27.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_378" id = "not15_378" href = "#line15_378">378.</a>
+<i>Fluxerunt arma palmis</i>, manibus exciderunt. Vid. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_131">ad II, 131</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookIX.html#line9_120">IX, 120 sqq.</a> et ad
+Virgilium,
+<span class = "pagenum notes">252</span>
+Æneid, VI, 33. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_379" id = "not15_379" href = "#line15_379">379.</a>
+«Marcellum transfixum lancea prolabentem ex equo moribundum videre;»
+Liv. l.c.
+&mdash;<a name = "not15_380" id = "not15_380" href =
+"#line15_380">380.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_526">ad V,&nbsp;526</a>, ad Virg. Æn. XI, 418; <i>humum
+ore momordit</i>: et ad Hor. Od. II, <span class =
+"smallcaps">vii</span>, 12.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_381" id = "line15_381"> </a>
+At postquam Tyrius sæva inter prælia ductor</p>
+<p><a name = "line15_382" id = "line15_382"> </a>
+Infixum adverso vidit sub pectore telum,</p>
+<p><a name = "line15_383" id = "line15_383"> </a>
+Inmane exclamat: «Latias, Carthago, timere</p>
+<p><a name = "line15_384" id = "line15_384"> </a>
+Desine jam leges; jacet exitiabile nomen,</p>
+<span class = "linenum">385</span>
+<p><a name = "line15_385" id = "line15_385"> </a>
+Ausonii columen regni: sed dextera nostræ</p>
+<p><a name = "line15_386" id = "line15_386"> </a>
+Tam similis non obscuras mittatur ad umbras.»</p>
+<p><a name = "line15_387" id = "line15_387"> </a>
+Magnanima invidia virtus caret: alta sepulcri</p>
+<p><a name = "line15_388" id = "line15_388"> </a>
+Protinus exstruitur, cæloque educitur, ara.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_381" id = "not15_381" href = "#line15_381">381.</a>
+Et hæc apte a poeta finguntur, qui exornavit Liviana: «Hannibal magnum
+terrorem hostibus morte consulis unius, vulnere alterius injectum esse
+ratus... inventum Marcelli corpus sepelit,» XXVII, 28, pr.
+&mdash;<a name = "not15_382" id = "not15_382" href =
+"#line15_382">382.</a>&nbsp;<i>adverso sub pectore</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_594">ad V,&nbsp;594</a>.
+&mdash;<a name = "not15_383" id = "not15_383" href =
+"#line15_383">383&nbsp;sq.</a>
+<i>Latias leges</i>, conf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#line15_5">v.&nbsp;5</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_384" id = "not15_384" href =
+"#line15_384" title = "numerus deest">384.</a>&nbsp;<i>exitiabile
+nomen</i>, vid. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_729">ad
+IV, 729</a>.
+&mdash;<a name = "not15_385" id = "not15_385" href =
+"#line15_385">385</a>&nbsp;<a name = "not15_386" id = "not15_386" href =
+"#line15_385">sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_519">X,&nbsp;519&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<i>dextera</i>, virtus, et hoc pro viro forti.
+&mdash;<i>dextera nostræ tam similis</i>, bene, servato adrogantiæ
+charactere, et <i>obscuræ umbræ</i> sunt illorum, qui sine funeris et
+exsequiarum honore ad inferos mittuntur.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_387" id = "not15_387" href = "#line15_387">387.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookX.html#line10_525">X, 525...
+565</a>. <i>Alta sepulcri... ara</i>, hæc ad verbum expressa ex Virg.
+Æn. VI, 177 sq. ubi vid. Heyne. Drak. ad h.l. «<i>Ara</i> non τάφος, seu
+tumulus, sed rogus, qui in formam aræ, vel in altitudinem (nam omne,
+quod eminet, <i>ara</i> dicitur) exstruitur. Ceteroquin <i>aram</i>
+etiam notare urnam, basin, seu cippum funebrem, docuit Fabrett.
+Inscript. p.&nbsp;107. <i>Aram</i> autem <i>sepulcri</i> dixit, rogum
+innuens, quod veteres voc. <i>sepelire</i> non de humatione solum
+usurparint, sed etiam de combustione et omni alio sepulturæ genere, de
+quo vid. Cuper. Obss. I,&nbsp;7.» Sic et θάπτειν, conf. Burm. ad Val.
+Fl. V,&nbsp;10, et Ernesti ad Sueton. Domit. c. 16.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_389" id = "line15_389"> </a>
+Convectant silvis ingentia robora; credas</p>
+<span class = "linenum">390</span>
+<p><a name = "line15_390" id = "line15_390"> </a>
+Sidonium cecidisse ducem. Tum tura dapesque,</p>
+<p><a name = "line15_391" id = "line15_391"> </a>
+Et fasces, clipeusque viri, pompa ultima, fertur.</p>
+<p><a name = "line15_392" id = "line15_392"> </a>
+Ipse facem subdens, «Laus, inquit, parta perennis.</p>
+<p><a name = "line15_393" id = "line15_393"> </a>
+Marcellum abstulimus Latio; deponere forsan</p>
+<span class = "pagenum">253</span>
+<p><a name = "line15_394" id = "line15_394"> </a>
+Gens Italum tandem arma velit: vos ite superbæ</p>
+<span class = "linenum">395</span>
+<p><a name = "line15_395" id = "line15_395"> </a>
+Exsequias animæ, et cinerem donate supremi</p>
+<p><a name = "line15_396" id = "line15_396"> </a>
+<a href = "#var15_396">Muneris officio: nunquam hoc tibi, Roma,
+negabo</a>.»</p>
+<p><a name = "line15_397" id = "line15_397"> </a>
+Alterius par atque <a href = "#var15_397">eadem fortuna laborum</a></p>
+<p><a name = "line15_398" id = "line15_398"> </a>
+Consulis: exanimum sonipes ad signa revexit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_389" id = "not15_389" href = "#line15_389">389.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_530">X,&nbsp;530&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not15_390" id = "not15_390" href =
+"#line15_390">390.</a>&nbsp;De donis in rogum conjectis cf. <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_528">X,&nbsp;528</a>, <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_562">562 sq.</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXIII.html#line13_692">XIII, 692</a>, et Noris. ad
+Cenot. Pis. III,&nbsp;5.
+&mdash;<a name = "not15_391" id = "not15_391" href =
+"#line15_391">391.</a>&nbsp;<i>fasces</i>: quinque enim lictores vivos
+in potestatem hostium venisse, Livius XXVII, 27, auctor est; Drak.
+&mdash;<i>pompa ultima</i>, ut <i>extrema munera</i>, ap. Val. Fl.
+V,&nbsp;13, ubi vid. Burm.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_392" id = "not15_392" href = "#line15_392">392 sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_550">X,&nbsp;550&nbsp;sq.</a></p>
+
+<span class = "pagenum notes">253</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_394" id = "not15_394" href = "#line15_394">394.</a>
+Cf. Virg. Æn. XI, 24&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Exsequias ite animæ</i>, ut ap. Terent. Phorm. V,&nbsp;<span
+class = "smallcaps">x</span>, 37, et al.
+&mdash;<i>ire inficias</i>; Dausq. cf. Heins. ad Ovid. Amor. II, <span
+class = "smallcaps">vi</span>,&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "not15_395" id = "not15_395" href =
+"#line15_395">395.</a>&nbsp;<i>cinerem donate</i> filio vel patriæ, ut
+sepulcro inferatur; Dausq. Cineres Marcelli Romam relatos, Appianus
+tradit; ossa filio remissa in Rom. castra, Plut. notavit; Ern.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_397" id = "not15_397" href = "#line15_397">397 seq.</a>
+De Crispini vulnere letali ac morte cf. Liv. XXVII, 27, 29, 33.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_399" id = "line15_399"> </a>
+Talia in Ausonia; <a href = "#var15_399">sed non et</a> talis
+Hiberis</p>
+<span class = "linenum">400</span>
+<p><a name = "line15_400" id = "line15_400"> </a>
+Armorum eventus campis: Carthaginis omnes</p>
+<p><a name = "line15_401" id = "line15_401"> </a>
+Per subitum raptæ pernix victoria late</p>
+<p><a name = "line15_402" id = "line15_402"> </a>
+Terruerat gentes. Ducibus spes una salutis,</p>
+<p><a name = "line15_403" id = "line15_403"> </a>
+Si socias jungant vires: ingentibus orsum</p>
+<p><a name = "line15_404" id = "line15_404"> </a>
+Auspiciis juvenem, <a href = "#var15_404">ceu patria</a> gestet in
+armis</p>
+<span class = "linenum">405</span>
+<p><a name = "line15_405" id = "line15_405"> </a>
+Fulmina, sublimi vallatam vertice montis</p>
+<span class = "pagenum">254</span>
+<p><a name = "line15_406" id = "line15_406"> </a>
+<a href = "#var15_406">Ex oculis</a> urbem, cumulatam strage
+virorum,</p>
+<p><a name = "line15_407" id = "line15_407"> </a>
+Non toto rapuisse die, <a href = "#var15_407">qua</a> Martius ille</p>
+<p><a name = "line15_408" id = "line15_408"> </a>
+Hannibal <a href = "#var15_408">in terra</a> consumto verterit anno,</p>
+<p><a name = "line15_409" id = "line15_409"> </a>
+<a href = "#var15_409">Nec</a> pube æquandam nec opum ubertate,
+Saguntum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_399" id = "not15_399" href = "#line15_399">399 sq.</a>
+Poeta retexit filum narrationis, inde a <a class = "crossref" href =
+"#line15_286">v.&nbsp;286</a>, abruptum. Cf. Liv. XXVI, 51, et XXVII,
+17&nbsp;sqq.
+&mdash;<a name = "not15_401" id = "not15_401" href =
+"#line15_401">401.</a>&nbsp;<i>Per subitum raptæ pernix</i> verba
+luxuriantis ingenii.
+&mdash;<i>Per subitum</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_527">ad VII, 527</a>.
+&mdash;<i>raptæ Carthaginis</i>, raptim, celeriter captæ, cf. <a class =
+"crossref" href = "#line15_407">v.&nbsp;407</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_570">ad I,&nbsp;570</a>.
+&mdash;<a name = "not15_402" id = "not15_402" href =
+"#line15_402">402.</a>&nbsp;Cf. Liv. XXVI, 51, extr.
+&mdash;<i>Ducibus Pœnorum</i>.
+&mdash;<a name = "not15_403" id = "not15_403" href =
+"#line15_403">403.</a>&nbsp;<i>jungant vires</i>, vid. sup. <a class =
+"crossref" href = "#not15_186">ad v.&nbsp;186</a>.
+&mdash;Hæc sunt verba et cogitationes Pœnorum.
+&mdash;<a name = "not15_404" id = "not15_404" href =
+"#line15_404">404&nbsp;sq.</a>
+<i>patria Fulmina</i>, Drak. et Lef. patris et patrui, qui <i>fulmina
+belli</i> dicuntur <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_106">VII, 106</a>, sed rectius Ern. Jovis, cujus
+ille filius credebatur. Cf. supra <a class = "crossref" href =
+"#line15_148">v.&nbsp;148</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_476">ad IV, 476</a>, de sensu autem verborum sup.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_421">ad I,&nbsp;421</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_405" id = "not15_405" href =
+"#line15_405" title = "numerus deest">405.</a>&nbsp;<i>sublimi vertice
+montis</i>, cf.
+<span class = "pagenum notes">254</span>
+sup. <a class = "crossref" href = "#line15_196">v.&nbsp;196</a> et
+<a class = "crossref" href = "#line15_228">228</a>.
+&mdash;<a name = "not15_406" id = "not15_406" href =
+"#line15_406">406.</a>&nbsp;Vid. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not15_407" id = "not15_407" href =
+"#line15_407">407&nbsp;sq.</a>
+<i>Non toto die</i>, cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#line15_248">v.&nbsp;248</a>.
+&mdash;<i>rapuisse</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"#not15_401">ad v.&nbsp;401</a>.
+&mdash;<i>qua in terra</i>, Hispania.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_408" id = "not15_408" href =
+"#line15_408" title = "numerus deest">408.</a>&nbsp;<i>verterit</i>,
+everterit, vid. sup. <a class = "crossref" href = "#not15_93">ad
+v.&nbsp;93</a>.
+&mdash;<a name = "not15_409" id = "not15_409" href =
+"#line15_409">409.</a>&nbsp;<i>pube</i>, militum et incolarum copia.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">410</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_410" id = "line15_410"> </a>
+Proximus, adplicito saxosis aggere silvis,</p>
+<p><a name = "line15_411" id = "line15_411"> </a>
+Tendebat, fratris spirans ingentia facta,</p>
+<p><a name = "line15_412" id = "line15_412"> </a>
+Hasdrubal: <a href = "#var15_412">hic</a> robur, mixtusque rebellibus
+Afris</p>
+<p><a name = "line15_413" id = "line15_413"> </a>
+Cantaber, <a href = "#var15_412">hic</a> volucri Mauro pernicior
+Astur:</p>
+<p><a name = "line15_414" id = "line15_414"> </a>
+Tantaque majestas terra rectoris Hibera,</p>
+<span class = "linenum">415</span>
+<p><a name = "line15_415" id = "line15_415"> </a>
+Hannibalis quantus Laurenti terror in ora.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_410" id = "not15_410" href = "#line15_410">410.</a>
+Cf. Liv. XXVII, 18, pr.
+&mdash;<i>Proximus</i>, proxime Scipionem, <i>tendebat</i>, castra
+habehat (vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_274">ad
+III, 274</a>), <i>Hasdrubal</i>, frater Hannibalis.
+&mdash;<a name = "not15_411" id = "not15_411" href =
+"#line15_411">411.</a>&nbsp;<i>fratris spirans facta</i>, vid. <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#not3_240">ad III, 240</a>.
+&mdash;<a name = "not15_412" id = "not15_412" href =
+"#line15_412">412.</a>&nbsp;<i>Hic robur</i> Punicarum copiarum
+tendebat.
+&mdash;<a name = "not15_413" id = "not15_413" href =
+"#line15_413">413.</a>&nbsp;<i>Astur</i>, Hispani. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#line1_231">I,&nbsp;231 sq.</a>, <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#line1_252">252</a>; <a class = "crossref"
+href = "bookV.html#line5_192">V,&nbsp;192</a>.
+&mdash;<a name = "not15_415" id = "not15_415" href =
+"#line15_415">415.</a>&nbsp;<i>Laurenti in ora</i>, in Italia. C.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_110">ad
+I,&nbsp;110</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_416" id = "line15_416"> </a>
+Forte dies priscum Tyriis sollemnis honorem</p>
+<p><a name = "line15_417" id = "line15_417"> </a>
+Rettulerat, quo primum orsi Carthaginis altæ</p>
+<p><a name = "line15_418" id = "line15_418"> </a>
+Fundamenta, novam <a href = "#var15_418">cœpere mapalibus</a> urbem.</p>
+<p><a name = "line15_419" id = "line15_419"> </a>
+Et lætus, repetens gentis primordia, ductor</p>
+<span class = "linenum">420</span>
+<p><a name = "line15_420" id = "line15_420"> </a>
+Festa coronatis <a href = "#var15_420">agitabat</a> gaudia signis,</p>
+<span class = "pagenum">255</span>
+<p><a name = "line15_421" id = "line15_421"> </a>
+Pacificans Divos: fraternum <a href = "#var15_421">læna</a> nitebat</p>
+<p><a name = "line15_422" id = "line15_422"> </a>
+Demissa ex humeris donum, quam fœderis arti</p>
+<p><a name = "line15_423" id = "line15_423"> </a>
+Trinacrius Libyco rex inter munera pignus</p>
+<p><a name = "line15_424" id = "line15_424"> </a>
+Miserat, Æoliis gestatum insigne tyrannis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_416" id = "not15_416" href = "#line15_416">416...
+440.</a>
+Episodium de natali die Carthaginis veteris, ab Hasdrubale celebrato, a
+poetæ ingenio profectum est.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_417" id = "not15_417" href =
+"#line15_417" title = "numerus deest">417.</a>&nbsp;<i>Retulerat</i>,
+conf. Heins. ad Ovid. Fast. II, 532.
+&mdash;<a name = "not15_418" id = "not15_418" href =
+"#line15_418">418.</a>&nbsp;<i>mapalibus</i>, vid. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not15_420" id = "not15_420" href =
+"#line15_420">420.</a>&nbsp;De more, festis diebus signa
+<span class = "pagenum notes">255</span>
+militaria coronis ornandi vid. Lips. de Mil. Rom. IV,&nbsp;5.
+&mdash;<a name = "not15_421" id = "not15_421" href =
+"#line15_421">421... 432.</a>&nbsp;Imitat. Virg. Æn. V,&nbsp;250... 257,
+ubi vid. Heyne in not. et Exc. IV, cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_321">ad V,&nbsp;321 sq.</a> Læna Hasdrubalis erat donum
+Hannibalis fratris, cui eam <i>rex Trinacrius</i> h.e. Siculus,
+Hieronymus, miserat, præter alia <i>munera</i>, tanquam <i>pignus</i>
+amicitiæ ac <i>fœderis</i>; de quo fœdere cf. <a class = "crossref" href
+= "bookXIV.html#line14_96">XIV, 96&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not15_424" id = "not15_424" href =
+"#line15_424">424.</a>&nbsp;<i>Æoliis</i>, Siculis, opinor, qui ab
+Æoliis insulis (cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_70">XIV, 70 sq.</a>) ita dicti videntur.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">425</span>
+<p><a name = "line15_425" id = "line15_425"> </a>
+Aurata puerum rapiebat <a href = "#var15_425">ad</a> æthera penna</p>
+<p><a name = "line15_426" id = "line15_426"> </a>
+Per nubes aquila, intexto <a href = "#var15_426">librata</a> volatu.</p>
+<p><a name = "line15_427" id = "line15_427"> </a>
+Antrum ingens juxta, quod acus <a href = "#var15_427">similavit</a> in
+ostro,</p>
+<p><a name = "line15_428" id = "line15_428"> </a>
+Cyclopum domus: hic recubans manantia tabo</p>
+<p><a name = "line15_429" id = "line15_429"> </a>
+Corpora letifero sorbet Polyphemus hiatu.</p>
+<span class = "linenum">430</span>
+<p><a name = "line15_430" id = "line15_430"> </a>
+Circa <a href = "#var15_430">fracta</a> jacent excussaque morsibus
+ossa.</p>
+<p><a name = "line15_431" id = "line15_431"> </a>
+Ipse manu extenta Laertia pocula poscit,</p>
+<p><a name = "line15_432" id = "line15_432"> </a>
+Permiscetque mero ructatos ore cruores.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_425" id = "not15_425" href = "#line15_425">425.</a>
+Lænæ intexta erant raptus Ganymedis et antrum Polyphemi. Poeta utrumque
+picturæ argumentum (nam uno non contentus erat) ex Virgilio petiit,
+illud ex Æn. V,&nbsp;262 sqq. hoc vero, certe ornatum, ex Æn. III, 618
+sq., 631 sq. In illo breviorem fuisse Silium, quum idem vidisset a
+Marone copiosius exornatum, jam monuit Ern.
+&mdash;<i>rapiebat aquila</i> exquisite pro, intexta erat aquila, quæ
+rapiebat, ut mox <a class = "crossref" href =
+"#line15_429">v.&nbsp;429</a>: <i>sorbet</i>, et <a class = "crossref"
+href = "#line15_431">431</a>: <i>poscit permiscetque</i>. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_406">ad II, 406</a>, <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_417">417</a>, al.
+&mdash;<a name = "not15_426" id = "not15_426" href =
+"#line15_426">426.</a>&nbsp;<i>librata</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_317">ad I,&nbsp;317</a>, et Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_427" id = "not15_427" href = "#line15_427">427 sq.</a>
+<i>Antrum ingens, Cyclopum domus</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#not14_527">ad XIV, 527</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_431" id = "not15_431" href = "#line15_431">431.</a>
+<i>pocula Laertia</i>, Ulyssis, qui eum vino inebriatum excæcavit; quod
+notum ex Hom. Odyss. ι, 346 sq.; Eurip. Cyclope et aliis.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_433" id = "line15_433"> </a>
+Conspicuus Siculi Tyrius subteminis arte</p>
+<p><a name = "line15_434" id = "line15_434"> </a>
+Gramineas pacem Superum poscebat ad aras:</p>
+<span class = "pagenum">256</span>
+<span class = "linenum">435</span>
+<p><a name = "line15_435" id = "line15_435"> </a>
+Ecce inter medios hostilia nuntius arma,</p>
+<p><a name = "line15_436" id = "line15_436"> </a>
+Quadrupedante invectus equo, adventare ferebat.</p>
+<p><a name = "line15_437" id = "line15_437"> </a>
+Turbatæ mentes, inperfectusque Deorum</p>
+<p><a name = "line15_438" id = "line15_438"> </a>
+<a href = "#var15_438">Cessit</a> honos: ruptis linquunt altaria
+sacris:</p>
+<p><a name = "line15_439" id = "line15_439"> </a>
+Clauduntur vallo; tenuemque ut roscida misit</p>
+<span class = "linenum">440</span>
+<p><a name = "line15_440" id = "line15_440"> </a>
+Lucem Aurora polo, rapiunt certamina Martis.</p>
+<p><a name = "line15_441" id = "line15_441"> </a>
+Audax Scipiadæ stridentem <a href = "#var15_441">Sabbura</a> cornum</p>
+<p><a name = "line15_442" id = "line15_442"> </a>
+Excepit; geminæque acies velut omine motæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_433" id = "not15_433" href = "#line15_433">433.</a>
+<i>Tyrius</i>, Pœnorum dux, Hasdrubal.
+&mdash;<i>Siculi subteminis</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"#not15_421">ad v.&nbsp;421&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<i>arte subteminis</i>, læna, summa arte texta.
+&mdash;<a name = "not15_434" id = "not15_434" href =
+"#line15_434">434.</a>&nbsp;<i>Gramineas aras</i>, cf. <a class =
+"crossref" href = "bookXVI.html#line16_263">XVI, 263</a>, et sup.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_701">ad IV, 701</a>.
+&mdash;<i>pacem Superum</i>
+<span class = "pagenum notes">256</span>
+<i>poscebat</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_766">ad IV, 766</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_437" id = "not15_437" href = "#line15_437">437 sq.</a>
+Sacrorum religio hostium adventu aliisque malis ominibus turbabatur, et,
+ne quid mali ominis exaudiretur, sacrificantes capita velare,
+tibicinesque precationibus et sacrificiis præcinere, profani autem
+removeri, et, qui aderant, linguis favere solebant. Cf. Virg. Æn. III,
+405 seq.; VIII, 107 seq.; Burm. ad Val. Fl. III, 120.
+&mdash;<a name = "not15_440" id = "not15_440" href =
+"#line15_440">440.</a>&nbsp;<i>rapiunt</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_570">ad I,&nbsp;570</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_441" id = "not15_441" href = "#line15_441">441 sqq.</a>
+De prælio, quo Hasdrubal ad Bæculam a Scipione victus est, vid. Liv.
+XXVII, 18, et Polyb. X,&nbsp;38 sqq. A poeta non adcurate ordinem ejus
+modumque, sed cædes tantum singulares memorari, jam notavit Ern.
+&mdash;<i>Scipiadæ</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_107">ad VII, 107</a>.
+&mdash;<i>stridentem cornum</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_124">ad II, 124</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_567">IV, 567</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_443" id = "line15_443"> </a>
+Exclamat Latius ductor: «Prima hostia vobis,</p>
+<p><a name = "line15_444" id = "line15_444"> </a>
+Sacrati manes, campo jacet: en age, miles,</p>
+<span class = "linenum">445</span>
+<p><a name = "line15_445" id = "line15_445"> </a>
+In pugnam et cædes, qualis spirantibus ire</p>
+<p><a name = "line15_446" id = "line15_446"> </a>
+Adsueras ducibus, talis rue.» Dumque ea fatur,</p>
+<p><a name = "line15_447" id = "line15_447"> </a>
+Incumbunt. Myconum <a href = "#var15_447">Lænas</a>, Cirtamque
+Latinus,</p>
+<p><a name = "line15_448" id = "line15_448"> </a>
+Et Thysdrum Maro, et incestum Catilina Nealcen</p>
+<p><a name = "line15_449" id = "line15_449"> </a>
+Germanæ thalamo obtruncat: cadit obvius acri</p>
+<span class = "linenum">450</span>
+<p><a name = "line15_450" id = "line15_450"> </a>
+<a href = "#var15_450">Carthalo Nasidio</a>, Libycæ regnator arenæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_444" id = "not15_444" href = "#line15_444">444.</a>
+<i>Sacrati manes</i>, patris et patrui.
+&mdash;<a name = "not15_445" id = "not15_445" href =
+"#line15_445">445.</a>&nbsp;<i>spirantibus</i>, viventibus.
+&mdash;<a name = "not15_446" id = "not15_446" href =
+"#line15_446">446.</a>&nbsp;<i>ducibus</i>, Cn. et P. Scipionibus.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_451" id = "line15_451"> </a>
+Te quoque <a href = "#var15_451">Pyrenes</a> vidit conterrita tellus</p>
+<span class = "pagenum">257</span>
+<p><a name = "line15_452" id = "line15_452"> </a>
+Permixtum Pœnis, et vix credenda <a href =
+"#var15_452">furentem</a>,</p>
+<p><a name = "line15_453" id = "line15_453"> </a>
+<a href = "#var15_452">Magnum Dardaniæ</a>, Læli, decus; omnia felix</p>
+<p><a name = "line15_454" id = "line15_454"> </a>
+Cui natura dedit, nullo renuente Deorum.</p>
+<span class = "linenum">455</span>
+<p><a name = "line15_455" id = "line15_455"> </a>
+Ille foro auditus, quum dulcia <a href = "#var15_455">solverat</a>
+ora,</p>
+<p><a name = "line15_456" id = "line15_456"> </a>
+Æquabat Pyliæ Neleia <a href = "#var15_456">mella</a> senectæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_451" id = "not15_451" href = "#line15_451">451.</a>
+Laudatur C. Lælius, legatus et a puero sodalis comesque Scipionis Afr.
+majoris, avus vero (vel, si Cic. Phil. XI,&nbsp;7, fides potius
+<span class = "pagenum notes">257</span>
+habenda, pater) C. Lælii Sapientis, qui amicissimus Africano minori et
+eloquentissimus fuit, ad quem itaque potissimum laus hæc spectat. Silius
+enim ita confundere nomina, vel, quas hæc illi ideas subgerebant,
+quamque hac occasione doctrinam ostentare poterat, expromere solet, v.c.
+<a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_462">XIV, 462
+sqq.</a>, <a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_527">527
+sq.</a> et al. passim. Talis quidem ingenii lusus et tale ornatus
+quærendi studium, in nominibus præcipue tam notis, vereor ut multis
+placeat. Singularem tamen hujus loci elegantiam et suavitatem esse, quod
+ne ipse quidem Clemeus, iniquus carminis Siliani censor, negaverit
+(<i>Essai de critique</i>, T.&nbsp;I, p.&nbsp;85.), recte monuit Ern.
+&mdash;<i>Pyrenes tellus</i>, Hispania.
+&mdash;<a name = "not15_452" id = "not15_452" href =
+"#line15_452">452.</a>&nbsp;<i>furentem</i>, cum furore, h.e. animi
+fervore et audacia summa, perpetrantem, <i>vix credenda</i> facta.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_456" id = "not15_456" href = "#line15_456">456.</a>
+Lælius eloquentia par erat Nestori, τοῦ ἀπὸ γλώσσης μέλιτος γλυκίων ῥέεν
+αὐδή, Homer. Iliad. α, 249, unde h.l. mella, ut ap. Cic. de Sen. 10;
+Plin. Ep. IV,&nbsp;3; Auson. grat. act. c. 8 (ubi vid. Heins.) et al.
+Drak.
+&mdash;<i>senectæ</i>, senis. Epitheta <i>Pylius</i> et <i>Neleius</i>
+centies in poetis obvia, nec longe petita sunt, ut putat Ernesti: nam
+Nestor fuit filius <i>Nelei</i>, ejusque regia <i>Pylos</i>; cujus
+nominis duæ urbes in Elide, Pylos Triphyliacos et Eliacos, fuere, ac
+tertia in Messenia. Priorem illam Nestorei regni sedem fuisse, probabile
+fit ex iis, quæ dixit Strabo, lib. VIII, p.&nbsp;519 et 529.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_457" id = "line15_457"> </a>
+Ille, ubi suspensi Patres, et curia vocem</p>
+<p><a name = "line15_458" id = "line15_458"> </a>
+Posceret, <a href = "#var15_458">ut cantu</a>, ducebat corda
+Senatus.</p>
+<p><a name = "line15_459" id = "line15_459"> </a>
+Idem, quum <a href = "#var15_459">subitum</a> campo perstrinxerat
+aures</p>
+<span class = "linenum">460</span>
+<p><a name = "line15_460" id = "line15_460"> </a>
+Murmur triste tubæ, tanto fervore ruebat</p>
+<p><a name = "line15_461" id = "line15_461"> </a>
+In pugnam atque acies, ut natum ad sola liqueret</p>
+<span class = "pagenum">258</span>
+<p><a name = "line15_462" id = "line15_462"> </a>
+Bella: nihil vitæ peragi sine laude placebat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_457" id = "not15_457" href = "#line15_457">457</a>
+<a name = "not15_458" id = "not15_458" href = "#line15_457">sq.</a>
+Lælius in consulendo et persuadendo artifex: illuc pertinent
+<i>suspensi</i>, dubii, incerti quid sequantur, huc <i>cantus</i>, cum
+cujus efficacia dexteritas persuadendi comparatur; Ern. Eleganter orator
+dicitur <i>ducere</i> auditores, ut apud Cic. de clar. Orat. 50; Quint.
+Inst. Or. II, 15 al. quum dicendo persuadet, animisque motum, quem
+velit, induit: verba autem <i>ut cantu</i> respiciunt ad Amphionis et
+Orphei fabulas, qui cantu lyræ feras resque inanimatas <i>duxisse</i>
+perhibentur; Drak. cf. ad XIII, 347.
+&mdash;<a name = "not15_461" id = "not15_461" href =
+"#line15_461">461.</a>&nbsp;<i>natum ad sola bella</i>, cf.
+<span class = "pagenum notes">258</span>
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_335">ad III, 335, in
+Var. Lect.</a>
+&mdash;<a name = "not15_462" id = "not15_462" href =
+"#line15_462">462.</a>&nbsp;<i>nihil vitæ</i>, nec belli, nec pacis
+tempore.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_463" id = "line15_463"> </a>
+Tunc <a href = "#var15_463">e furtiva tractantem prælia luce</a></p>
+<p><a name = "line15_464" id = "line15_464"> </a>
+Dejecit <a href = "#var15_464">Galam</a>: sacris Carthaginis illum</p>
+<span class = "linenum">465</span>
+<p><a name = "line15_465" id = "line15_465"> </a>
+Subposito mater partu subduxerat olim.</p>
+<p><a name = "line15_466" id = "line15_466"> </a>
+Sed stant nulla diu deceptis gaudia Divis.</p>
+<p><a name = "line15_467" id = "line15_467"> </a>
+Tunc Alabim, <a href = "#var15_467">Murrum</a>, atque Dracen, <a href =
+"#var15_467">demisit</a> ad umbras,</p>
+<p><a name = "line15_468" id = "line15_468"> </a>
+Femineo clamore Dracen extrema rogantem:</p>
+<p><a name = "line15_469" id = "line15_469"> </a>
+Hujus cervicem gladio inter verba precesque</p>
+<span class = "linenum">470</span>
+<p><a name = "line15_470" id = "line15_470"> </a>
+Amputat: <a href = "#var15_470">absciso</a> durabant murmura collo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_463" id = "not15_463" href = "#line15_463">463.</a>
+<i>furtiva lux</i> forsan est obscura, qua defensus Gala secure prælia
+tractabat; Drak. Sed recte Marsus intellexit vitam, quam Gala furto
+matris habebat, quæ <i>olim</i> eum <i>subduxerat sacris</i> illis
+<i>Punicis</i>, de quibus v. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_765">ad IV, 765 sqq.</a> Ergo <i>subpositus partus</i>
+est alienus, oblatusque iis, qui infantem ad sacra poscebant: hinc et
+<i>deceptos Divos</i> expedies, felici brevitate expressam sententiam;
+Ern. Piaculum duxere Pœni in sacris Saturni suis præteritis externos
+puellos coemtos aut suppositicios mactare; quod quum olim factum esset,
+et causarentur Saturnum sibi adversari, ducentos nobilissimorum
+puellorum publicitus inmolarunt, et facinorosi facile trecenti suapte
+sponte hostiati ceciderunt; Dausq. coll. Diodor. XX, 14, et Euseb. Præp.
+Evang.
+&mdash;<a name = "not15_464" id = "not15_464" href =
+"#line15_464">464.</a>&nbsp;<i>Dejicere</i> usitata vox est in præliis
+et venationibus pro interficere; Drakenb. coll. Virg. Æn. XI, 642; Ovid.
+Met. III, 303 al. Cf. Burm. ad Valer. Fl. I,&nbsp;191, et Phædr. II,
+<span class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;1; Staver. et Harles. ad Nepot.
+Thrasyb. c. 3.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_467" id = "not15_467" href = "#line15_467">467.</a>
+<i>demisit ad umbras</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_439">ad I,&nbsp;439</a>.
+&mdash;<a name = "not15_468" id = "not15_468" href =
+"#line15_468">468.</a>&nbsp;<i>extrema</i>, extremum, postremo, vel
+potius vehementissime.
+&mdash;<a name = "not15_470" id = "not15_470" href =
+"#line15_470">470.</a>&nbsp;Sic et poeta lusit sup. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_173">IV, 173</a>, ubi vid. not.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_471" id = "line15_471"> </a>
+At non ductori Libyco par ardor in armis.</p>
+<p><a name = "line15_472" id = "line15_472"> </a>
+Frondosi collis latebras ac saxa capessit</p>
+<p><a name = "line15_473" id = "line15_473"> </a>
+Avia, nec cædes extremave damna movebant</p>
+<span class = "pagenum">259</span>
+<p><a name = "line15_474" id = "line15_474"> </a>
+Agminis; Italiam profugus spectabat et Alpes,</p>
+<span class = "linenum">475</span>
+<p><a name = "line15_475" id = "line15_475"> </a>
+Præmia magna fugæ: tacitum dat tessera signum;</p>
+<p><a name = "line15_476" id = "line15_476"> </a>
+Dimissa in colles pugna silvasque ferantur</p>
+<p><a name = "line15_477" id = "line15_477"> </a>
+Dispersi, et summam, quicumque evaserit, arcem</p>
+<p><a name = "line15_478" id = "line15_478"> </a>
+Pyrenes culmenque petat: tum primus, honore</p>
+<p><a name = "line15_479" id = "line15_479"> </a>
+Armorum exuto, et parma celatus Hibera,</p>
+<span class = "linenum">480</span>
+<p><a name = "line15_480" id = "line15_480"> </a>
+In montes abit, atque <a href = "#var15_480">volens</a> palantia
+linquit</p>
+<p><a name = "line15_481" id = "line15_481"> </a>
+Agmina: desertis Latius victricia signa</p>
+<p><a name = "line15_482" id = "line15_482"> </a>
+Inmittit miles castris: non urbe recepta</p>
+<p><a name = "line15_483" id = "line15_483"> </a>
+Plus ulla partum prædæ, tenuitque moratas</p>
+<p><a name = "line15_484" id = "line15_484"> </a>
+A cæde, ut Libycus ductor <a href = "#var15_484">providerat</a>,
+iras:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_471" id = "not15_471" href = "#line15_471">471 sqq.</a>
+Cf. Liv. XXVII, 19 pr. Hanc Hasdrubalis fugam Silius suo modo, ornandi
+magis libidine, quam historica veritate ex ordine ductus extulit, ut
+luxuriantem in his et prope loquacem se prodiderit;
+<span class = "pagenum notes">259</span>
+Ern.
+&mdash;<a name = "not15_475" id = "not15_475" href =
+"#line15_475">475.</a>&nbsp;De <i>tessera</i> vid. <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#not7_347">ad VII, 347</a>.
+&mdash;<a name = "not15_478" id = "not15_478" href =
+"#line15_478">478&nbsp;sq.</a>
+<i>honore Armorum</i>, paludamento aliisque insignibus ducis.
+&mdash;<a name = "not15_480" id = "not15_480" href =
+"#line15_480">480.</a>&nbsp;<i>volens</i>, cf. <a class = "crossref
+missing" href = "bookXI.html#not11_442" title = "recte 442">ad XI,
+443</a>, et <a class = "crossref" href = "bookXII.html#not12_473">XII,
+473</a>.
+&mdash;<a name = "not15_481" id = "not15_481" href =
+"#line15_481">481.</a>&nbsp;De castris Pœnorum a Scipione captis cf.
+Liv. XXVII, 19 pr.
+&mdash;<a name = "not15_484" id = "not15_484" href =
+"#line15_484">484&nbsp;sqq.</a>
+Hasdrubal, ut hostem in persequendi studio retardaret, castrorum prædam
+reliquit, similis fibro vel castori, qui, ab hominibus exagitatus,
+testiculos suos morsu avulsos abjicit, ut ipse salvus evadat, quippe qui
+novit, se propter castoreum (quæ <i>causa periculi</i> est) maxime
+expeti. Apta est comparatio, etsi continetur errore vulgi, de quo cf.
+simil. loc. Juvenal. XII, 34 seq.; Plin. VIII, 30, seu 47 (ubi vid.
+Harduin.); XXXII,&nbsp;3, seu 13; XXXVII,&nbsp;6; Aristot. hist. Anim.
+VII,&nbsp;5; Ælian. H. A. VI, 33 et 34; Dioscor. II, 23 et 26; Horus
+Hierogl. II, 65 et 214; Solin. c. 23 et al.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">485</span>
+<p><a name = "line15_485" id = "line15_485"> </a>
+Fluminei veluti deprensus gurgitis undis,</p>
+<p><a name = "line15_486" id = "line15_486"> </a>
+Avulsa parte inguinibus caussaque pericli,</p>
+<p><a name = "line15_487" id = "line15_487"> </a>
+Enatat intento prædæ fiber avius hoste.</p>
+<p><a name = "line15_488" id = "line15_488"> </a>
+Inpiger occultis Pœnus postquam <a href = "#var15_488">abditur</a>
+umbris,</p>
+<p><a name = "line15_489" id = "line15_489"> </a>
+Saxosæ fidens silvæ, majora petuntur</p>
+<span class = "linenum">490</span>
+<p><a name = "line15_490" id = "line15_490"> </a>
+Rursus bella retro, et superari certior hostis.</p>
+<p><a name = "line15_491" id = "line15_491"> </a>
+Pyrenes tumulo clipeum cum carmine figunt,</p>
+<p><a name = "line15_492" id = "line15_492"> </a>
+<span class = "smallcaps">Hasdrubalis spolium gradivo Scipio
+victor</span>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_488" id = "not15_488" href = "#line15_488">488 seq.</a>
+Cf. Liv. XXVII, 20 pr.
+&mdash;<i>umbris</i> nemorum, <i>saxosæ silvæ</i> Pyrenæi montis.
+&mdash;<a name = "not15_490" id = "not15_490" href =
+"#line15_490">490.</a>&nbsp;Scipio omissa persecutione Hasdrubalis
+reliquos Pœnorum duces, quorum victoriam certius sperabat, obpugnare
+meditabatur; Ernest. conf. Liv. l.c.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">260</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_493" id = "line15_493"> </a>
+Terrore interea posito trans ardua montis</p>
+<p><a name = "line15_494" id = "line15_494"> </a>
+Bebrycia populos armabat Pœnus in aula,</p>
+<span class = "linenum">495</span>
+<p><a name = "line15_495" id = "line15_495"> </a>
+Mercandi dextras largus, belloque parata</p>
+<p><a name = "line15_496" id = "line15_496"> </a>
+Prodigere in bellum facilis: <a href = "#var15_496">præmissa</a>
+feroces</p>
+<p><a name = "line15_497" id = "line15_497"> </a>
+Augebant animos argenti pondera et auri,</p>
+<p><a name = "line15_498" id = "line15_498"> </a>
+Parta metalliferis longo discrimine terris.</p>
+<p><a name = "line15_499" id = "line15_499"> </a>
+Hinc nova complerunt haud tardo milite castra</p>
+<span class = "linenum">500</span>
+<p><a name = "line15_500" id = "line15_500"> </a>
+Venales animæ, Rhodani <a href = "#var15_500">qui</a> gurgite
+gaudent,</p>
+<p><a name = "line15_501" id = "line15_501"> </a>
+Quorum serpit Arar per rura pigerrimus undæ.</p>
+<p><a name = "line15_502" id = "line15_502"> </a>
+Jamque, hieme adfecta, mitescere cœperat annus.</p>
+<p><a name = "line15_503" id = "line15_503"> </a>
+Inde, iter ingrediens rapidum per Celtica rura,</p>
+<p><a name = "line15_504" id = "line15_504"> </a>
+Miratur domitas Alpes, ac pervia montis</p>
+<span class = "linenum">505</span>
+<p><a name = "line15_505" id = "line15_505"> </a>
+Ardua, et Herculeæ quærit vestigia plantæ,</p>
+<p><a name = "line15_506" id = "line15_506"> </a>
+Germanique vias divinis comparat ausis.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">260</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_493" id = "not15_493" href = "#line15_493">493...
+514.</a>
+Hasdrubal superato <i>monte</i> Pyrenæo in Gallia conducit milites et
+Alpes transit; Conf. Liv. XXVII, 20, 36 et 39.
+&mdash;<a name = "not15_494" id = "not15_494" href =
+"#line15_494">494.</a>&nbsp;<i>Bebrycia aula</i> pro tota Gallia, quæ et
+v.&nbsp;500 seq. fluviorum nominibus designatur; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_423">ad III, 423</a>.
+&mdash;<a name = "not15_495" id = "not15_495" href =
+"#line15_495">495.</a>&nbsp;<i>Mercandi dextras</i> sq. conf. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_195">ad V,&nbsp;195 sq.</a> et
+<a class = "crossref" href = "bookXI.html#not11_539">XI, 539</a>.
+&mdash;<a name = "not15_498" id = "not15_498" href =
+"#line15_498">498.</a>&nbsp;<i>metalliferis terris</i>, in Hispania.
+&mdash;<i>discrimine</i>, bello.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_500" id = "not15_500" href = "#line15_500">500.</a>
+<i>Venales animæ</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_195">V,&nbsp;195</a>.
+&mdash;<i>animæ, qui</i> cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_495">ad V,&nbsp;495</a>.
+&mdash;<a name = "not15_501" id = "not15_501" href =
+"#line15_501">501.</a>&nbsp;<i>Arar pigerrimus undæ</i>, cf. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_451">ad III, 451&nbsp;seq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_502" id = "not15_502" href = "#line15_502">502.</a>
+<i>hiems adfecta</i> est pene finita, ad finem vergens; Drak. coll.
+Gell. III, 16, et XV,&nbsp;5. Proprie <i>adfectæ</i> dicuntur vires ac
+res debilitatæ et inminutæ.
+&mdash;<i>mitescere</i> ineunte vere.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_504" id = "not15_504" href = "#line15_504">504 sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_356">II, 356
+seq.</a> <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_496">III, 496
+seq.</a> <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_4">IV,&nbsp;4</a> al.
+&mdash;<i>domitas</i>, superatas, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_499">III, 499</a>.
+&mdash;<a name = "not15_506" id = "not15_506" href =
+"#line15_506">506.</a>&nbsp;<i>Germani</i> Hannibalis.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_507" id = "line15_507"> </a>
+Ut vero ventum in culmen, castrisque resedit</p>
+<p><a name = "line15_508" id = "line15_508"> </a>
+Hannibalis, «Quos Roma, inquit, quos altius, oro,</p>
+<p><a name = "line15_509" id = "line15_509"> </a>
+Adtollit muros, qui post hæc mœnia, fratri</p>
+<span class = "linenum">510</span>
+<p><a name = "line15_510" id = "line15_510"> </a>
+Victa meo, stent incolumes? sit gloria dextræ</p>
+<p><a name = "line15_511" id = "line15_511"> </a>
+Felix tanta precor; <a href = "#var15_511">neve usque ad sidera
+adisse</a></p>
+<p><a name = "line15_512" id = "line15_512"> </a>
+Invideat lævus nobis Deus:» agmine celso</p>
+<span class = "pagenum">261</span>
+<p><a name = "line15_513" id = "line15_513"> </a>
+Inde alacer, qua munitum declivis ab alto</p>
+<p><a name = "line15_514" id = "line15_514"> </a>
+Agger monstrat iter, properatis devolat armis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_508" id = "not15_508" href = "#line15_508">508.</a>
+Miratur Hasdrubal, fratris armis nondum occupatam esse Romam, quum tam
+inmanes montes superaverit; Mars. et Cell.
+&mdash;<a name = "not15_509" id = "not15_509" href =
+"#line15_509">509.</a>&nbsp;<i>hæc mœnia</i>, Alpes.
+&mdash;<a name = "not15_510" id = "not15_510" href =
+"#line15_510">510.</a>&nbsp;<i>dextræ</i>, virtutis fraternæ ac meæ.
+&mdash;<a name = "not15_511" id = "not15_511" href =
+"#line15_511">511.</a>&nbsp;<i>usque ad sidera adisse</i>, transiisse
+Alpes.
+&mdash;<a name = "not15_512" id = "not15_512" href =
+"#line15_512">512.</a>&nbsp;<i>Invideat</i>, cf. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#var3_78">ad III, 78, in Var. Lect.</a>
+&mdash;<i>lævus Deus</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_94">ad III, 94</a>. Sic Ge. IV,&nbsp;7: si quem
+Numina læva sinunt. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">515</span>
+<p><a name = "line15_515" id = "line15_515"> </a>
+Non tanto strepuere metu primordia belli:</p>
+<p><a name = "line15_516" id = "line15_516"> </a>
+Nunc geminum Hannibalem, nunc jactant bina coire</p>
+<p><a name = "line15_517" id = "line15_517"> </a>
+Hinc atque hinc castra, et pastos per prospera <a href =
+"#var15_517">bella</a></p>
+<p><a name = "line15_518" id = "line15_518"> </a>
+Sanguine ductores Italo conjungere Martem,</p>
+<p><a name = "line15_519" id = "line15_519"> </a>
+Et duplicare acies; venturum ad mœnia cursu</p>
+<span class = "linenum">520</span>
+<p><a name = "line15_520" id = "line15_520"> </a>
+Hostem præcipiti, et visurum hærentia <a href =
+"#var15_520">porta</a></p>
+<p><a name = "line15_521" id = "line15_521"> </a>
+Spicula, <a href = "#var15_521">Elissæis</a> nuper contorta
+lacertis.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">261</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_515" id = "not15_515" href = "#line15_515">515 seq.</a>
+Silius expressit Liv. XXVII, 38, pr. 39, inpr. 40 et 44 pr.
+&mdash;<i>Non tanto strepuere</i>, etc. ne principio quidem belli
+adventus ipsius Hannibalis tantum Romanis terrorem incusserat.
+&mdash;<a name = "not15_517" id = "not15_517" href =
+"#line15_517">517&nbsp;seq.</a>
+<i>pastos Sanguine Italo</i>, conf. Heins. ad Ovid. Amor. III, <span
+class = "smallcaps">viii</span>, 10.
+&mdash;<a name = "not15_520" id = "not15_520" href =
+"#line15_520">520&nbsp;sq.</a>
+<i>hærentia porta Spicula</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_617">I,&nbsp;617 sq.</a> et <a class = "crossref" href
+= "bookXIV.html#line14_650">XIV, 650</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_521" id = "not15_521" href =
+"#line15_521" title = "numerus deest">521.</a>&nbsp;<i>Elissæis
+lacertis</i>, a Pœnis; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_81">ad I,&nbsp;81</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_522" id = "line15_522"> </a>
+His super infrendens sic secum Œnotria tellus:</p>
+<p><a name = "line15_523" id = "line15_523"> </a>
+«Tantone, heu Superi! spernor contemta furore</p>
+<p><a name = "line15_524" id = "line15_524"> </a>
+Sidoniæ gentis, quæ quondam sceptra timentem</p>
+<span class = "linenum">525</span>
+<p><a name = "line15_525" id = "line15_525"> </a>
+Nati Saturnum nostris considere in oris,</p>
+<p><a name = "line15_526" id = "line15_526"> </a>
+Et regnare dedi? decima <a href = "#var15_526">hæc jam vertitur</a>
+æstas,</p>
+<span class = "pagenum">262</span>
+<p><a name = "line15_527" id = "line15_527"> </a>
+Ex quo proterimur: juvenis, cui sola supersunt</p>
+<p><a name = "line15_528" id = "line15_528"> </a>
+In Superos bella, extremo de litore rapta</p>
+<p><a name = "line15_529" id = "line15_529"> </a>
+Intulit arma mihi, temeratisque Alpibus ardens</p>
+<span class = "linenum">530</span>
+<p><a name = "line15_530" id = "line15_530"> </a>
+In nostros descendit agros: quot corpora texi</p>
+<p><a name = "line15_531" id = "line15_531"> </a>
+<a href = "#var15_531">Cæsorum, stratis</a> toties deformis alumnis!</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_522" id = "not15_522" href = "#line15_522">522...
+576.</a>
+Hasdrubali, qui transcenderat Alpes, ut se Hannibali conjungeret,
+ingentem inlatam esse cladem, opera potissimum C. Claudii Neronis
+consulis, qui, quum Hannibali in Lucanis obpositus esset, parvo in
+castris relicto præsidio, ut hostem falleret, clam noctu cum electa manu
+ad conlegam, M. Livium Salinatorem consulem, contendisset, notum est ex.
+Liv. XXVII, 36... 46. Hanc summi momenti rem, quæ maximum periculum,
+quod Romæ inpendebat, propulsavit, Silius tractavit more poetarum.
+Ernesti: «hac prosopopœia utitur non inepte, si varietatem carminis
+probes, ut Italiæ imaginem (conf. <a class = "crossref" href =
+"#line15_546">v.&nbsp;546</a>), vel genium quemdam inducat lamentantem
+hostis adventantis metum, et Claudium Neronem ad auxilium Romæ ferendum
+ex Lucanis excitantem: sed fortasse nimia loquacitas est, qua episodium
+ornavit et extulit.»
+&mdash;<i>Œnotria tellus</i>, Italia, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_2">ad I,&nbsp;2</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_46">VIII, 46</a>.
+&mdash;<a name = "not15_523" id = "not15_523" href =
+"#line15_523">523.</a>&nbsp;<i>spernor contemta</i>, emphatice, ut apud
+Virg. Æn. IV, 54.
+&mdash;<i>incensum inflammare</i>, Lefeb. conf. <a class = "crossref"
+href = "bookIX.html#not9_99">ad IX, 99</a>.
+&mdash;<a name = "not15_524" id = "not15_524" href =
+"#line15_524">524&nbsp;seq.</a>
+De Saturno metu nati, Jovis, in Italia latente, cf. Virgil. Æneid. VIII,
+319 sq. et ibi Heyne, Exc. II. Hinc <i>Saturnia arva</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#line1_70">I,&nbsp;70</a>,
+<span class = "pagenum notes">262</span>
+et <i>Saturnia sedes</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_442">IV, 442</a>.
+&mdash;<a name = "not15_527" id = "not15_527" href =
+"#line15_527">527.</a>&nbsp;Verbis <i>juvenis, cui sola</i>, etc. quum
+virtus ac fortuna, tum furor et adrogantia Hannibalis designatur.
+&mdash;<a name = "not15_528" id = "not15_528" href =
+"#line15_528">528.</a>&nbsp;<i>extremo de litore</i> Hispaniæ; conf.
+inf. <a class = "crossref" href = "#line15_638">v.&nbsp;638</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_141">I,&nbsp;141</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_171">VII, 171&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not15_529" id = "not15_529" href =
+"#line15_529">529.</a>&nbsp;De <i>temeratis Alpibus</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_499">ad III, 499</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_532" id = "line15_532"> </a>
+Nulla mihi floret <a href = "#var15_532">baccis</a> felicibus arbor;</p>
+<p><a name = "line15_533" id = "line15_533"> </a>
+Inmatura seges rapido subciditur ense;</p>
+<p><a name = "line15_534" id = "line15_534"> </a>
+Culmina villarum nostrum delapsa feruntur</p>
+<span class = "linenum">535</span>
+<p><a name = "line15_535" id = "line15_535"> </a>
+In gremium, fœdantque suis <a href = "#var15_535">mea regna</a>
+ruinis.</p>
+<p><a name = "line15_536" id = "line15_536"> </a>
+Hunc etiam, <a href = "#var15_536">vastis qui nunc sese intulit
+oris</a>,</p>
+<p><a name = "line15_537" id = "line15_537"> </a>
+Perpetiar, miseras quærentem <a href = "#var15_537">exurere
+belli</a></p>
+<p><a name = "line15_538" id = "line15_538"> </a>
+Relliquias? tum me scindat vagus Afer aratro,</p>
+<p><a name = "line15_539" id = "line15_539"> </a>
+Et Libys Ausoniis commendet semina sulcis,</p>
+<span class = "linenum">540</span>
+<p><a name = "line15_540" id = "line15_540"> </a>
+Ni cuncta, exsultant quæ latis agmina campis,</p>
+<p><a name = "line15_541" id = "line15_541"> </a>
+Uno condiderim tumulo.» Dum talia versat,</p>
+<p><a name = "line15_542" id = "line15_542"> </a>
+Et thalamos clausit nox atra <a href = "#var15_542">hominumque
+Deumque</a>,</p>
+<p><a name = "line15_543" id = "line15_543"> </a>
+Tendit Amyclæi præceps ad castra nepotis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_536" id = "not15_536" href = "#line15_536">536.</a>
+<i>Hunc</i> Hasdrubalem.
+&mdash;<a name = "not15_537" id = "not15_537" href =
+"#line15_537">537&nbsp;sq.</a>
+<i>exurere belli Reliquias</i>, regiones et loca, quæ mihi bella
+reliquerunt, quæ Hannibal nondum vastavit; cf. <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#not7_490">ad VII, 490</a>.
+&mdash;<a name = "not15_538" id = "not15_538" href =
+"#line15_538">538.</a>&nbsp;<i>vagus Afer</i>, ut <i>Quorum plaustra
+vagas rite trahunt domos</i> apud Horat. Odyss. III, <span class =
+"smallcaps">xxiv</span>, 10; cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_291">III, 291</a>.
+&mdash;<a name = "not15_539" id = "not15_539" href =
+"#line15_539">539.</a>&nbsp;Imitat. Ge. I,&nbsp;223, committas sulcis
+semina.
+&mdash;<a name = "not15_541" id = "not15_541" href =
+"#line15_541">541.</a>&nbsp;<i>Uno condiderim tumulo</i>, ut mox factum
+videbimus cæso Hasdrubale.
+&mdash;<i>talia versat</i> consilia in animo Italiæ genius vel imago.
+&mdash;<a name = "not15_543" id = "not15_543" href =
+"#line15_543">543.</a>&nbsp;<i>Amyclæi nepotis</i>, Claudii Neronis; cf.
+<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_412">ad VIII,
+412</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_544" id = "line15_544"> </a>
+Is tum, Lucanis cohibentem finibus arma,</p>
+<span class = "linenum">545</span>
+<p><a name = "line15_545" id = "line15_545"> </a>
+Pœnum vicini servabat cespite valli.</p>
+<p><a name = "line15_546" id = "line15_546"> </a>
+Hic juvenem adgreditur Latiæ telluris imago:</p>
+<span class = "pagenum">263</span>
+<p><a name = "line15_547" id = "line15_547"> </a>
+«Clausorum decus, atque erepto maxima Romæ</p>
+<p><a name = "line15_548" id = "line15_548"> </a>
+Spes Nero Marcello, rumpe, atque expelle quietem.</p>
+<p><a name = "line15_549" id = "line15_549"> </a>
+Magnum aliquid tibi, si patriæ vis addere fatis,</p>
+<span class = "linenum">550</span>
+<p><a name = "line15_550" id = "line15_550"> </a>
+Audendum est, quod, depulso quoque mœnibus hoste,</p>
+<p><a name = "line15_551" id = "line15_551"> </a>
+Victores fecisse tremant: fulgentibus armis</p>
+<p><a name = "line15_552" id = "line15_552"> </a>
+Pœnus inundavit campos, qua Sena relictum</p>
+<p><a name = "line15_553" id = "line15_553"> </a>
+Gallorum a populis servat per secula nomen.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_544" id = "not15_544" href = "#line15_544">544.</a>
+Cf. Liv. XXVII, 40&nbsp;seq.
+&mdash;<a name = "not15_545" id = "not15_545" href =
+"#line15_545">545.</a>&nbsp;<i>servabat</i>, confer <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_522">VII, 522</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_546" id = "not15_546" href = "#line15_546">546.</a>
+<i>Clausorum decus</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_412">ad VIII, 412</a>,
+<span class = "pagenum notes">263</span>
+et <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_466">XIII,
+466</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_549" id = "not15_549" href = "#line15_549">549 seq.</a>
+Hæc ipsa esse Claudii verba apud Liv. XXVII, 43, jam vidit Drak.
+«audendum aliquid inprovisum inopinatum, quod cœptum non minorem apud
+cives, quam hostes, terrorem faceret, perpetratum in magnam lætitiam ex
+magno metu verteret.»
+&mdash;<i>si patriæ fatis vis addere</i> aliquid, h.e. ejus fortunam
+adjuvare; ut <i>addere fatis cursum</i> <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_45">XII, 45</a>, et similia, de quibus vid.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_731">ad IV, 731</a>. An
+poeta <i>vires</i> pro <i>fatis</i> scripsit? conf. Virg. Æn. IX, 717.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_550" id = "not15_550" href =
+"#line15_550" title = "numerus deest">550.</a>&nbsp;<i>quod Victores
+fecisse tremant</i>, quod ita arduum et periculosum sit, ut, quum
+perpetratum fuerit, ipsi victores rei magnitudinem admirentur: qua
+felici brevitate sententiam summi ponderis et magni ambitus expressam
+adnosco; Ern.
+&mdash;<a name = "not15_552" id = "not15_552" href =
+"#line15_552">552&nbsp;seq.</a>
+<i>qua Sena... nomen</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_453">ad VIII, 453</a>, et Liv. XXVII, 46.
+&mdash;<i>Sena</i> fluvius, et <i>Sena Gallica</i> urbs Senonum in
+Umbria.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_554" id = "line15_554"> </a>
+Ni propere alipedes rapis ad certamina turmas,</p>
+<span class = "linenum">555</span>
+<p><a name = "line15_555" id = "line15_555"> </a>
+Serus <a href = "#var15_555">deletæ</a> post auxiliabere Romæ.</p>
+<p><a name = "line15_556" id = "line15_556"> </a>
+Surge, age; fer gressus: patulos regione <a href =
+"#var15_556">Metauri</a></p>
+<p><a name = "line15_557" id = "line15_557"> </a>
+Damnavi tumulis Pœnorum atque ossibus agros.»</p>
+<p><a name = "line15_558" id = "line15_558"> </a>
+His dictis abit, atque <a href = "#var15_558">abscedens visa
+paventem</a></p>
+<p><a name = "line15_559" id = "line15_559"> </a>
+Adtrahere, et fractis turmas propellere portis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_556" id = "not15_556" href = "#line15_556">556.</a>
+<i>Metauri</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_486">ad VII, 486</a>.
+&mdash;<a name = "not15_557" id = "not15_557" href =
+"#line15_557">557.</a>&nbsp;<i>Damnavi</i>, destinavi, sed illud
+acerbius et fortius; Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">560</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_560" id = "line15_560"> </a>
+Rumpit flammato turbatus corde soporem,</p>
+<p><a name = "line15_561" id = "line15_561"> </a>
+Ac supplex, geminas tendens ad sidera palmas,</p>
+<p><a name = "line15_562" id = "line15_562"> </a>
+Tellurem Noctemque, et cælo sparsa precatur</p>
+<p><a name = "line15_563" id = "line15_563"> </a>
+Astra, ducemque viæ tacito sub lumine Phœben.</p>
+<span class = "pagenum">264</span>
+<p><a name = "line15_564" id = "line15_564"> </a>
+Inde legit dignas tanta ad conamina dextras.</p>
+<span class = "linenum">565</span>
+<p><a name = "line15_565" id = "line15_565"> </a>
+Quaque jacet superi Larinas adcola ponti,</p>
+<p><a name = "line15_566" id = "line15_566"> </a>
+Qua duri bello gens Marrucina, fidemque</p>
+<p><a name = "line15_567" id = "line15_567"> </a>
+Exuere indocilis sociis Frentanus in armis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_561" id = "not15_561" href = "#line15_561">561 seq.</a>
+Milites contra Claudii Deos, ut faustum iter et felix pugna sit,
+precantur ap. Liv. XXVII, 45.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_562" id = "not15_562" href =
+"#line15_562" title = "numerus deest">562.</a>&nbsp;<i>Noctem</i>,
+<i>Astra</i> et <i>Phœben</i>, Lunam, <i>precatur</i> Claudius, quoniam
+nocturnum est iter.
+&mdash;<a name = "not15_563" id = "not15_563" href =
+"#line15_563">563.</a>&nbsp;<i>tacito sub lumine Phœbes</i>, cf.
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_2">V,&nbsp;2</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#line8_638">VIII, 638</a>, et Virgil,
+Æn. II, 255,
+<span class = "pagenum notes">264</span>
+ubi vid. Heyne.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_564" id = "not15_564" href = "#line15_564">564.</a>
+<i>dextras</i>, viros fortes; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#not11_539">ad XI, 539</a>. «Ipse de toto exercitu, quod
+roboris erat, delegit,» etc. Liv. XXVII, 43; conf. inf. <a class =
+"crossref" href = "#not15_655">ad v.&nbsp;655</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_565" id = "not15_565" href = "#line15_565">565.</a>
+Confer Liv. l.l.
+&mdash;<i>Larinas superi adcola ponti</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookVIII.html#not8_402">ad VIII, 402</a>.
+&mdash;<a name = "not15_566" id = "not15_566" href =
+"#line15_566">566.</a>&nbsp;<i>Marrucina gens</i>, et <i>Frentanus</i>,
+vid. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_519">ad VIII,
+519</a>.
+&mdash;<i>duri bello</i>, conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_558">ad I,&nbsp;558</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookVI.html#line6_308">VI, 308</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_568" id = "line15_568"> </a>
+Tum, qua vitiferos domitat Prætutia pubes,</p>
+<p><a name = "line15_569" id = "line15_569"> </a>
+Læta laboris, agros, et penna, et fulmine, et undis</p>
+<span class = "linenum">570</span>
+<p><a name = "line15_570" id = "line15_570"> </a>
+Hibernis, et <a href = "#var15_570">Achæmenio</a> velocior arcu</p>
+<p><a name = "line15_571" id = "line15_571"> </a>
+Evolat: hortator sibi quisque; «Age, perge, salutem</p>
+<p><a name = "line15_572" id = "line15_572"> </a>
+Ausoniæ <a href = "#var15_572">ancipites</a> Superi, et, stet Roma
+cadatne,</p>
+<p><a name = "line15_573" id = "line15_573"> </a>
+In pedibus posuere tuis,» clamantque, ruuntque.</p>
+<p><a name = "line15_574" id = "line15_574"> </a>
+Hortandi genus acer habet præcedere ductor.</p>
+<span class = "linenum">575</span>
+<p><a name = "line15_575" id = "line15_575"> </a>
+<a href = "#var15_575">Illum augent</a> cursus adnisi æquare
+sequendo,</p>
+<span class = "pagenum">265</span>
+<p><a name = "line15_576" id = "line15_576"> </a>
+Atque indefessi noctemque diemque feruntur.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_568" id = "not15_568" href = "#line15_568">568.</a>
+<i>Prætutianus</i> ager Piceno adjacet, inter Vomanum et Helvinum
+fluvios. Vina ejus laudat Plin. XIV,&nbsp;6 et 7.
+&mdash;<a name = "not15_569" id = "not15_569" href =
+"#line15_569">569&nbsp;sq.</a>
+Celeritatis notio magna orationis luxurie, ut passim, expressa. Ernesti
+similem comparat locum Claud. R. Pros. II, 198 sq. conf. et inf.
+<a class = "crossref" href = "#line15_711">v.&nbsp;711&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<i>penna</i>, avibus, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_344">ad III, 344</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_121">IV, 121</a>. De sagitta adciperem, ut inf.
+<a class = "crossref" href = "#line15_630">v.&nbsp;630</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#line8_373">VIII, 373</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_11">X,&nbsp;11</a>, nisi mox
+<i>Achæmenio arcus</i> sequeretur.
+&mdash;<i>Undæ hibernæ</i>, ut χειμέριον ὕδωρ ap. Hom. Iliad. ψ, 420,
+torrens e tempestate orta; Gesner. ad Claud. l.c. Similiter χείμαῤῥος
+ποταμὸς apud Hom. Iliad. δ, 452; ν, 138, al. cf. Horat. Od. IV, <span
+class = "smallcaps">xii</span>,&nbsp;3, et Serm. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">vii</span>, 26.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_570" id = "not15_570" href =
+"#line15_570" title = "numerus deest">570.</a>&nbsp;<i>Achæmenio
+arcu</i>, conf. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_646">ad
+VII, 646&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not15_571" id = "not15_571" href =
+"#line15_571">571.</a>&nbsp;Confer Liv. XXVII, 45, extr.
+&mdash;<a name = "not15_572" id = "not15_572" href =
+"#line15_572">572</a>&nbsp;<a name = "not15_573" id = "not15_573" href =
+"#line15_572">sq.</a>
+Omnis spes victoriæ et fortunæ in celeritate posita: quæ sententia
+incommode et nimis argute enunciata; Ern. «Aut ruet in vestris, aut
+stabit Roma lacertis» Claud. bell. Gild. v.&nbsp;460. Silium autem
+expressisse Homericum σοὶ ἐν γούνασι κεῖται, suspicatur Lefeb.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_574" id = "not15_574" href = "#line15_574">574.</a>
+Præire exemplo et labore iis, quos hortamur, efficacissimum genus
+hortandi est; Cell. adumbratio ex Æn. II, vs. 349: «si vobis audentem
+extrema cupido Certa sequi.» <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_575" id = "not15_575" href = "#line15_575">575.</a>
+«Milites
+<span class = "pagenum notes">265</span>
+adnisi illum <i>ductorem</i> æquare sequendo, augent cursus, atque,
+etc.»
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_576" id = "not15_576" href =
+"#line15_576" title = "numerus deest">576.</a>&nbsp;<i>feruntur</i>,
+vid. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_261">ad IV,
+261</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_577" id = "line15_577"> </a>
+At Roma adversi <a href = "#var15_577">tantum mala</a> gliscere
+belli</p>
+<p><a name = "line15_578" id = "line15_578"> </a>
+Adcipiens, trepidare metu, nimiumque Neronem</p>
+<p><a name = "line15_579" id = "line15_579"> </a>
+<a href = "#var15_579">Speravisse</a> queri, atque uno sibi vulnere
+posse</p>
+<span class = "linenum">580</span>
+<p><a name = "line15_580" id = "line15_580"> </a>
+Auferri restantem animam: non arma, nec aurum,</p>
+<p><a name = "line15_581" id = "line15_581"> </a>
+Nec pubem, nec, <a href = "#var15_581">quem fundant</a>, superesse
+cruorem.</p>
+<p><a name = "line15_582" id = "line15_582"> </a>
+Scilicet Hasdrubalem <a href = "#var15_582">invadat, qui ad prælia</a>
+soli</p>
+<p><a name = "line15_583" id = "line15_583"> </a>
+Hannibali satis esse nequit? jam rursus, ubi arma</p>
+<p><a name = "line15_584" id = "line15_584"> </a>
+Avertisse suo cognorit devia vallo,</p>
+<span class = "linenum">585</span>
+<p><a name = "line15_585" id = "line15_585"> </a>
+Hæsurum portis Pœnum: venisse, superbo</p>
+<p><a name = "line15_586" id = "line15_586"> </a>
+Qui fratri certet, cui maxima gloria cedat</p>
+<p><a name = "line15_587" id = "line15_587"> </a>
+Urbis deletæ: fremit amens corde sub <a href = "#var15_587">imo</a></p>
+<p><a name = "line15_588" id = "line15_588"> </a>
+Ordo Patrum, ac magno interea meditatur amore</p>
+<p><a name = "line15_589" id = "line15_589"> </a>
+Servandi decoris, quonam se fine minanti</p>
+<span class = "linenum">590</span>
+<p><a name = "line15_590" id = "line15_590"> </a>
+Servitio eripiat, Divosque evadat iniquos.</p>
+<p><a name = "line15_591" id = "line15_591"> </a>
+Hos inter gemitus obscuro noctis opacæ</p>
+<p><a name = "line15_592" id = "line15_592"> </a>
+Subcedit castris Nero, quæ conjuncta feroci</p>
+<p><a name = "line15_593" id = "line15_593"> </a>
+Livius Hasdrubali vallo custode tenebat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_577" id = "not15_577" href = "#line15_577">577 seq.</a>
+Conf. Liv. XXVII, 44, et sup. <a class = "crossref" href =
+"#line15_515">515 sq.</a> ubi brevior fuerat poeta.
+&mdash;<a name = "not15_579" id = "not15_579" href =
+"#line15_579">579.</a>&nbsp;<i>uno vulnere</i>, una clade.
+&mdash;<a name = "not15_580" id = "not15_580" href =
+"#line15_580">580.</a>&nbsp;<i>restantem animam</i>, quidquid virium
+supersit.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_584" id = "not15_584" href = "#line15_584">584.</a>
+<i>Avertisse</i> se, aversa esse, <i>arma</i> Romanorum a <i>suo
+vallo</i>, suis castris; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_539">ad I,&nbsp;539</a>.
+&mdash;<a name = "not15_589" id = "not15_589" href =
+"#line15_589">589.</a>&nbsp;<i>fine</i>, modo (ut apud Gell. I,&nbsp;3,
+extr. XIII, 20 al.), vel consilio.
+&mdash;<a name = "not15_590" id = "not15_590" href =
+"#line15_590">590.</a>&nbsp;<i>Divos evadat iniquos</i>, iram deorum
+averruncet.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_591" id = "not15_591" href = "#line15_591">591 sqq.</a>
+Conf. Liv. XXVII, 46.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_593" id = "not15_593" href =
+"#line15_593" title = "numerus deest">593.</a>&nbsp;<i>vallo
+custode</i>, castra vallo munita.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_594" id = "line15_594"> </a>
+<a href = "#var15_594">Belliger</a> is quondam, scitusque adcendere
+Martem</p>
+<span class = "pagenum">266</span>
+<span class = "linenum">595</span>
+<p><a name = "line15_595" id = "line15_595"> </a>
+Floruerat primo clarus pugnator in ævo.</p>
+<p><a name = "line15_596" id = "line15_596"> </a>
+Mox falso læsus non æqui crimine vulgi,</p>
+<p><a name = "line15_597" id = "line15_597"> </a>
+<a href = "#var15_597">Secretis</a> ruris tristes absconderat annos.</p>
+<p><a name = "line15_598" id = "line15_598"> </a>
+Sed, postquam gravior moles terrorque periclo</p>
+<p><a name = "line15_599" id = "line15_599"> </a>
+Poscebat propiore virum, revocatus ad arma</p>
+<span class = "linenum">600</span>
+<p><a name = "line15_600" id = "line15_600"> </a>
+Tot cæsis ducibus, patriæ <a href = "#var15_600">donaverat</a> iram.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_594" id = "not15_594" href = "#line15_594">594...
+600.</a>
+«M. Livius erat multis ante annis ex consulatu populi judicio damnatus
+(scil. «quod prædam non æqualiter diviserat militibus» Frontin. Straton.
+IV, <span class = "smallcaps">i</span>, 45) quam ignominiam adeo ægre
+tulerat, ut et rus migraret et per multos annos et urbe et omni cœtu
+careret hominum, etc.» Liv.
+<span class = "pagenum notes">266</span>
+XXVII, 34, quod caput totum legendum est; conf. Liv. XXII, 35; Aurel.
+Victor de viris ill. c. 50; Pighii Ann. ad a. U.&nbsp;C. DXXXIV, et sup.
+<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_286">ad VIII,
+286&nbsp;sq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_597" id = "not15_597" href = "#line15_597">597.</a>
+<i>Secretis ruris</i>, ut <i>secreta nemorum</i> dixit Ovid. Met.
+I,&nbsp;594.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_598" id = "not15_598" href = "#line15_598">598.</a>
+Conf. Sidon. Apoll. II, 530 seqq. Drak.
+&mdash;<a name = "not15_599" id = "not15_599" href =
+"#line15_599">599.</a>&nbsp;<i>revocatus</i>, ut Camillus et alii.
+&mdash;<a name = "not15_600" id = "not15_600" href =
+"#line15_600">600.</a>&nbsp;<i>donaverat</i>, condonaverat, remiserat
+<i>iram</i> in patriam, ut <i>inimicitias reip. donare</i> dixit Cic. ad
+Div. V,&nbsp;4 (ubi vid. Græv.), et διδόναι pro ἀντιδιδόναι Græci; cf.
+Musgrav. et Hœpfner ad Eurip. Cycl. v.&nbsp;295, et sup. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_487">ad I,&nbsp;487</a>. Livius
+tamen, lib. XXVII, 40, memorat, eum plenum adhuc iræ in cives profectum
+esse ad bellum.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_601" id = "line15_601"> </a>
+At non Hasdrubalem fraudes latuere <a href =
+"#var15_601">recentum</a></p>
+<p><a name = "line15_602" id = "line15_602"> </a>
+Armorum, quamquam tenebris nox texerat astus.</p>
+<p><a name = "line15_603" id = "line15_603"> </a>
+Pulveris in clipeis vestigia visa <a href =
+"#var15_603">movebant</a>,</p>
+<p><a name = "line15_604" id = "line15_604"> </a>
+<a href = "#var15_604">Et properi signum adcursus</a>, sonipesque,
+virique</p>
+<span class = "linenum">605</span>
+<p><a name = "line15_605" id = "line15_605"> </a>
+<a href = "#var15_605">Substricti corpus, bis clarum buccina
+signum</a>.</p>
+<span class = "pagenum">267</span>
+<p><a name = "line15_606" id = "line15_606"> </a>
+Præterea gemino prodebant juncta magistro</p>
+<p><a name = "line15_607" id = "line15_607"> </a>
+Castra regi: verum, fratri si vita supersit,</p>
+<p><a name = "line15_608" id = "line15_608"> </a>
+Qui tandem licitum socias conjungere vires</p>
+<p><a name = "line15_609" id = "line15_609"> </a>
+Consulibus? sed enim solum (dum vera <a href =
+"#var15_609">patescant</a>)</p>
+<span class = "linenum">610</span>
+<p><a name = "line15_610" id = "line15_610"> </a>
+Cunctandi restare dolum, Martemque trahendi.</p>
+<p><a name = "line15_611" id = "line15_611"> </a>
+Nec consulta fugæ segni formidine differt.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_601" id = "not15_601" href = "#line15_601">601...
+625.</a>
+Hasdrubal, multitudinem hostium crevisse sentiens, ad Metaurum fl.
+castra noctu movet, transiturus, luce exorta; conf. omnino Liv. XXVII,
+47, cujus narrationem Silius vestitu poetici sermonis ornavit.
+&mdash;<i>recentum Armorum</i> conf. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_603" id = "not15_603" href = "#line15_603">603.</a>
+<i>Pulvis in clipeis</i>, ex motu agminis vehementiori, et <i>equi
+virique substricti corpus</i>, ut <i>strigosiores equi</i> apud Liv.
+h.e. ex continuis itineris laboribus graciles, languidi; Ern.
+&mdash;<a name = "not15_605" id = "not15_605" href =
+"#line15_605">605.</a>&nbsp;<i>Substricta</i> et <i>strigosa</i> proprie
+dicuntur quæ contracta sunt et constricta, hinc tenuia et macie
+confecta, ἄτροφα; <i>bis clarum buccina signum</i>, etc. ut apud Liv.
+l.c. «adtendant, semel bisne signum canat in castris, el illud veterem
+ducem adsuetumque Rom. hosti movit, quod semel in prætoriis
+<span class = "pagenum notes">267</span>
+castris signum, bis in consularibus referebant cecinisse, duos profecto
+consules esse, etc.» Cf. Lips. de Mil. Rom. V,&nbsp;9, p.&nbsp;308,
+T.&nbsp;III, Opp. et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_154">ad VII, 154</a>.
+&mdash;<a name = "not15_607" id = "not15_607" href =
+"#line15_607">607&nbsp;sqq.</a> Verba Hasdrubalis, de quo Liv. l.l.
+«quonam modo alter <i>consul</i> ab Hannibale abscessisset, cura
+angebat. Minime id, quod erat, suspicari poterat, etc.»</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_612" id = "line15_612"> </a>
+Nox, somni genetrix, mortalia pectora curis</p>
+<p><a name = "line15_613" id = "line15_613"> </a>
+Purgarat, tenebræque horrenda silentia alebant:</p>
+<p><a name = "line15_614" id = "line15_614"> </a>
+<a href = "#var15_614">Erepit</a>, suspensa ferens vestigia,
+castris,</p>
+<span class = "linenum">615</span>
+<p><a name = "line15_615" id = "line15_615"> </a>
+Et muta elabi tacito jubet agmina passu.</p>
+<p><a name = "line15_616" id = "line15_616"> </a>
+<a href = "#var15_616">Inlunem</a> nacti per rura tacentia noctem</p>
+<p><a name = "line15_617" id = "line15_617"> </a>
+Adcelerant, <a href = "#var15_617">vitantque</a> sonos; sed percita
+falli</p>
+<p><a name = "line15_618" id = "line15_618"> </a>
+Sub tanto motu tellus nequit: inplicat actas</p>
+<p><a name = "line15_619" id = "line15_619"> </a>
+Cæco errore vias, umbrisque ferentibus arto</p>
+<span class = "linenum">620</span>
+<p><a name = "line15_620" id = "line15_620"> </a>
+Circumagit spatio sua per vestigia ductos.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_612" id = "not15_612" href = "#line15_612">612...
+625.</a>
+Conf. Liv. l.l. Poeta hunc locum eleganti oratione extulit, quamvis non
+sine luxurie colorum, quibus clandestinam Hasdrubalis fugam, eamque
+noctu factam describeret; Ern.
+&mdash;<i>Nox, somni genitrix</i>, ut μελαίνης νυκτὸς ἐκπαίδευμα, Ὕπνος,
+apud Euryp. Cyclop. v.&nbsp;597, ubi vid. Cl. Hœpfner.
+&mdash;<a name = "not15_614" id = "not15_614" href =
+"#line15_614">614.</a>&nbsp;Eleganter tacita occultaque Hasdrubalis fuga
+exprimitur.
+&mdash;<i>suspensa vestigia</i>, ut mox <i>tacito passu</i>; conf. Ovid.
+Fast. I,&nbsp;425 sq. VI, 338; Drak. ad h.l. et Schwarz. ad Plin. Paneg.
+c. 22, p.&nbsp;55.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_616" id = "not15_616" href = "#line15_616">616.</a>
+<i>Inlunem noctem</i>, ut apud Anacr. III, 12; ἀσέληνον νύκτα, Drak.
+&mdash;<a name = "not15_618" id = "not15_618" href =
+"#line15_618">618...&nbsp;625.</a> Cf. Liv. XXVII, 47, extr.
+&mdash;<a name = "not15_619" id = "not15_619" href =
+"#line15_619">619.</a>&nbsp;«Per tortuosi amnis (Metauri) sinus
+flexusque errorem volvens haud multum processit;» Liv. l.c. Vias, quas
+jam perfecerant cursu, repetebant <i>errore cæco</i> h.e. nocturno;
+Cellar.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_621" id = "line15_621"> </a>
+Nam, qua curvatas <a href = "#var15_621">sinuosis</a> flexibus amnis</p>
+<span class = "pagenum">268</span>
+<p><a name = "line15_622" id = "line15_622"> </a>
+Obliquat ripas, refluoque per aspera lapsu</p>
+<p><a name = "line15_623" id = "line15_623"> </a>
+In sese redit, hac, casso ducente labore,</p>
+<p><a name = "line15_624" id = "line15_624"> </a>
+<a href = "#var15_624">Exiguum involvunt frustratis gressibus
+orbem</a>,</p>
+<span class = "linenum">625</span>
+<p><a name = "line15_625" id = "line15_625"> </a>
+Inque errore viæ tenebrarum munus ademtum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_621" id = "not15_621" href = "#line15_621">621 seq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_139">V,&nbsp;139
+seq.</a> et <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_227">IX, 227
+seq.</a> Cogitabis Hasdrubalem nocturni
+<span class = "pagenum notes">268</span>
+itineris errore, et fluminis, quod sequebatur, curvo flexu ita delusum,
+ut veluti in orbem illuc rediret, unde venerat; et <i>munus
+tenebrarum</i>, quibus ad fugam uti volebat, <i>ademtum</i>, quia hæ
+ipsæ tenebræ illum errorem viæ et orbem itineris fecerant; Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_626" id = "line15_626"> </a>
+Lux urguet, panditque fugam: ruit acer apertis</p>
+<p><a name = "line15_627" id = "line15_627"> </a>
+Turbo equitum portis, atque <a href = "#var15_627">omnis</a> ferrea
+late</p>
+<p><a name = "line15_628" id = "line15_628"> </a>
+Tempestas operit campos: nondum arma manusque</p>
+<p><a name = "line15_629" id = "line15_629"> </a>
+Permixtæ, jam tela bibunt <a href = "#var15_629">præmissa</a>
+cruorem</p>
+<span class = "linenum">630</span>
+<p><a name = "line15_630" id = "line15_630"> </a>
+Hinc, jussæ Pœnum fugientem sistere, pennæ</p>
+<p><a name = "line15_631" id = "line15_631"> </a>
+Dictææ volitant; hinc lancea turbine nigro</p>
+<p><a name = "line15_632" id = "line15_632"> </a>
+Fert letum cuicumque viro, quem <a href = "#var15_632">prenderit</a>
+ictus.</p>
+<p><a name = "line15_633" id = "line15_633"> </a>
+Deponunt abitus curam, trepidique coactas</p>
+<p><a name = "line15_634" id = "line15_634"> </a>
+<a href = "#var15_634">Constituunt</a> acies, et spes ad prælia
+vertunt.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_626" id = "not15_626" href = "#line15_626">626 sqq.</a>
+Conf. Liv. XXVII, 48.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_627" id = "not15_627" href =
+"#line15_627" title = "numerus deest">627.</a>&nbsp;<i>Turbo equitum</i>
+et <i>ferrea tempestas</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_311">ad I,&nbsp;311</a>.
+&mdash;<a name = "not15_629" id = "not15_629" href =
+"#line15_629">629.</a>&nbsp;<i>tela bibunt cruorem</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_274">ad V,&nbsp;274</a>.
+&mdash;<a name = "not15_630" id = "not15_630" href =
+"#line15_630">630.</a>&nbsp;<i>pennæ</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookVIII.html#not8_373">ad VIII, 373</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#not10_11">X,&nbsp;11</a>.
+&mdash;<a name = "not15_631" id = "not15_631" href =
+"#line15_631">631.</a>&nbsp;<i>Dictææ</i>, conf. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#not2_90">ad II, 90</a>.
+&mdash;<i>turbine nigro</i>, conf. inf. <a class = "crossref" href =
+"#line15_765">v.&nbsp;765</a>, et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_37">II, 37</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_551">IV, 551</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_634" id = "not15_634" href = "#line15_634">634.</a>
+<i>Constituant acies</i>, vid. Gronov. ad Liv. XXVII, 16.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">635</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_635" id = "line15_635"> </a>
+Ipse inter medios (nam rerum <a href = "#var15_635">dura
+videbat</a>)</p>
+<p><a name = "line15_636" id = "line15_636"> </a>
+Sidonius ductor, tergo sublimis ab alto</p>
+<p><a name = "line15_637" id = "line15_637"> </a>
+Quadrupedantis equi, tendens <a href = "#var15_637">vocemque</a>
+manusque,</p>
+<p><a name = "line15_638" id = "line15_638"> </a>
+«Per decora, extremo vobis quæsita sub axe,</p>
+<span class = "pagenum">269</span>
+<p><a name = "line15_639" id = "line15_639"> </a>
+Per fratris laudes oro, venisse probemus</p>
+<span class = "linenum">640</span>
+<p><a name = "line15_640" id = "line15_640"> </a>
+Germanum Hannibalis: Latio fortuna laborat</p>
+<p><a name = "line15_641" id = "line15_641"> </a>
+Adversis documenta dare, atque ostendere, quantus</p>
+<p><a name = "line15_642" id = "line15_642"> </a>
+Verterit in Rutulos domitor telluris Hiberæ,</p>
+<p><a name = "line15_643" id = "line15_643"> </a>
+Suetus ad Herculeas miles bellare columnas.</p>
+<p><a name = "line15_644" id = "line15_644"> </a>
+<a href = "#var15_644">Forsitan</a> et pugnas <a href =
+"#var15_644">veniet</a> germanus in ipsas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_635" id = "not15_635" href = "#line15_635">635...
+651.</a>
+Confer Liv. XXVII, 49, quem locum etiam Silius inf. <a class =
+"crossref" href = "#line15_742">v.&nbsp;742 seqq.</a> expressit.
+&mdash;<a name = "not15_636" id = "not15_636" href =
+"#line15_636">636.</a>&nbsp;<i>Sidonius ductor</i>, Hasdrubal.
+&mdash;<a name = "not15_637" id = "not15_637" href =
+"#line15_637">637.</a>&nbsp;Conf. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not15_638" id = "not15_638" href =
+"#line15_638">638.</a>&nbsp;<i>extremo sub axe</i>, vid. sup. <a class =
+"crossref" href = "#not15_650">ad vers. 528</a>, et
+<span class = "pagenum notes">269</span>
+<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_650">VIII, 650</a>.
+&mdash;<a name = "not15_640" id = "not15_640" href =
+"#line15_640">640... 643.</a>&nbsp;Fortuna populo Rom. calamitatibus
+studet probare, quales sint milites, qui devicta Hispania in Italiam
+venerint; Cell. et Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">645</span>
+<p><a name = "line15_645" id = "line15_645"> </a>
+<a href = "#var15_645">Digna viro</a>, digna, obtestor, spectacula
+pleno</p>
+<p><a name = "line15_646" id = "line15_646"> </a>
+Corporibus properate solo: quicumque timeri</p>
+<p><a name = "line15_647" id = "line15_647"> </a>
+Dux bello poterat, fratri jacet: unica nunc spes,</p>
+<p><a name = "line15_648" id = "line15_648"> </a>
+<a href = "#var15_648">Et pœna et</a> latebris infracto Livius ævo</p>
+<p><a name = "line15_649" id = "line15_649"> </a>
+Damnatum obfertur vobis caput. Ite, agite, oro,</p>
+<span class = "linenum">650</span>
+<p><a name = "line15_650" id = "line15_650"> </a>
+Sternite ductorem, cum quo concurrere fratri</p>
+<p><a name = "line15_651" id = "line15_651"> </a>
+Sit pudor, et <a href = "#var15_651">turpi</a> finem donate
+senectæ.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_645" id = "not15_645" href = "#line15_645">645.</a>
+<i>spectacula</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_554">VIII, 554</a>, vel θέαμα, rem spectandam,
+adspectum.
+&mdash;<i>pleno</i>, tecto, constrato.
+&mdash;<a name = "not15_647" id = "not15_647" href =
+"#line15_647">647.</a>&nbsp;<i>Dux</i>, Servilius, Æmilius Paulus,
+Marcellus.
+&mdash;<i>jacet fratri meo</i>, ab eo cæsus est.
+&mdash;<a name = "not15_648" id = "not15_648" href =
+"#line15_648">648&nbsp;sq.</a>
+Contemtim de Livio, de quo cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#line15_596">v.&nbsp;596&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>infracto ævo</i>, senex debilis; conf. <a class = "crossref"
+href = "#line15_651">v.&nbsp;651</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line15_658">658</a> et <a class = "crossref" href =
+"#line15_667">667</a>, qui nisi obstarent, non ad senectutem referrem
+hæc verba, quum vix crediderim, Livium exactæ jam ætatis virum fuisse,
+quippe qui, si Livio, XXVII, 34, fides habenda, octavo, vel, si aliis,
+duodecimo post damnationem anno ad secundum consulatum pene invitus
+protractus est. Ex fastis intelligitur, eum a. U.&nbsp;C. DXXXIV, DXLVI,
+consulem fuisse. Quod si igitur nunc jam grandis natu fuit, priorem
+consulatum sero obtinuerit necesse est.
+&mdash;<a name = "not15_650" id = "not15_650" href =
+"#line15_650">650.</a>&nbsp;<i>fratri</i>, Hannibali.
+&mdash;<a name = "not15_651" id = "not15_651" href =
+"#line15_651">651.</a>&nbsp;<i>turpi senectæ</i>, Livio, seni decrepito,
+et qui populi judicio olim damnatus est. Sed præstat interpretari: cui
+ad pugnandum satis nec animi nec virium est. Silio enim præivit Virg.
+Ge. III, 96: «nec turpi ignosce senectæ», ubi vid. Cerda et Heyne.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_652" id = "line15_652"> </a>
+At contra Nero: «Quid cessas <a href = "#var15_652">clusisse</a>
+labores</p>
+<p><a name = "line15_653" id = "line15_653"> </a>
+Ingentis belli? pedibus tibi gloria, miles,</p>
+<span class = "pagenum">270</span>
+<p><a name = "line15_654" id = "line15_654"> </a>
+Parta ingens: nunc adcumula cœpta ardua dextra.</p>
+<span class = "linenum">655</span>
+<p><a name = "line15_655" id = "line15_655"> </a>
+Heu! temere <a href = "#var15_655">abducto liquisti</a> robore
+castra,</p>
+<p><a name = "line15_656" id = "line15_656"> </a>
+Ni factum absolvit victoria; <a href = "#var15_656">præcipe</a>
+laudem.</p>
+<p><a name = "line15_657" id = "line15_657"> </a>
+Adventu cecidisse tuo memorabitur hostis.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_652" id = "not15_652" href = "#line15_652">652.</a>
+Cf. Liv. XXVII, 45, inpr. 46 et 48.
+&mdash;<i>clusisse</i>, conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#not13_686">ad XIII, 686</a>.
+&mdash;<a name = "not15_653" id = "not15_653" href =
+"#line15_653">653.</a>&nbsp;<i>pedibus</i>, veloci
+<span class = "pagenum notes">270</span>
+adventu ex Lucanis.
+&mdash;<a name = "not15_654" id = "not15_654" href =
+"#line15_654">654.</a>&nbsp;<i>adcumula ardua cæpta dextra</i>, virtute.
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookXI.html#not11_254">ad XI,
+254</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_655" id = "not15_655" href = "#line15_655">655.</a>
+<i>abducto robore</i>, ut ap. Liv. XXVII, 44, Pr. «Castra prope
+Hannibalem hostem relicta sine duce cum exercitu, cui detractum foret
+omne, quod roboris, quod floris fuerit.» Conf. <a class = "crossref"
+href = "#not15_564">ad v.&nbsp;564</a>.
+&mdash;<a name = "not15_656" id = "not15_656" href =
+"#line15_656">656.</a>&nbsp;<i>Ni victoria factum</i> temerarium
+<i>absolvit</i>, culpa liberat et eximit. «Adparebat, quo nihil iniquius
+est, ex eventu famam habiturum,» Liv. XXVII, 44; cf. et cap. 46, extr.
+&mdash;<i>præcipe laudem</i>, vid. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_657" id = "not15_657" href = "#line15_657">657.</a>
+<i>Adventu tuo</i>, quia vos advenistis. Ipse Nero ap. Liv. XXVII, 45:
+«Gloriæ quidem, <i>inquit</i>, ex re bene gesta partæ fructum prope
+omnem ipsos laturos. Semper, quod postremum adjectum sit, id rem totam
+videri traxisse.» Ernesti ad Cæsaris expeditionem Ponticam respici
+putat, et titulum trium verborum, <i>veni, vidi, vici</i>, in triumpho
+prælatum.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_658" id = "line15_658"> </a>
+Parte alia, insignis nudatis casside canis,</p>
+<p><a name = "line15_659" id = "line15_659"> </a>
+Livius: «Huc, juvenes, huc me spectate ruentem</p>
+<span class = "linenum">660</span>
+<p><a name = "line15_660" id = "line15_660"> </a>
+In pugnas; quantumque meus patefecerit ensis,</p>
+<p><a name = "line15_661" id = "line15_661"> </a>
+Tantum intrate loci; et <a href = "#var15_661">tandem præcludite</a>
+ferro</p>
+<p><a name = "line15_662" id = "line15_662"> </a>
+Jam nimium patulas Pœnis grassantibus Alpes.</p>
+<p><a name = "line15_663" id = "line15_663"> </a>
+Quod ni veloci prosternimus agmina Marte,</p>
+<p><a name = "line15_664" id = "line15_664"> </a>
+Et fulmem subitum Carthaginis Hannibal adsit,</p>
+<span class = "linenum">665</span>
+<p><a name = "line15_665" id = "line15_665"> </a>
+<a href = "#var15_665">Qui</a> Deus infernis quemquam nostrum eximat
+umbris?»</p>
+<p><a name = "line15_666" id = "line15_666"> </a>
+Hinc, galea capite adcepta, dicta horrida ferro</p>
+<p><a name = "line15_667" id = "line15_667"> </a>
+Sancit, et, obtectus senium, fera prælia miscet.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_658" id = "not15_658" href = "#line15_658">658...
+665.</a>
+Hanc orationem poeta commentus est.
+&mdash;<i>insignis canis</i> capillis, <i>nudatis casside</i>, sine
+galea; conf. <a class = "crossref" href =
+"#line15_666">v.&nbsp;666&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not15_661" id = "not15_661" href =
+"#line15_661">661&nbsp;sq.</a>
+<i>præcludite ferro Alpes</i>, h.e. insigni clade Pœnis inlata efficite
+ne iterum Alpes transire conentur. Ernesti: Alpes veluti obstruite
+cadaveribus.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_664" id = "not15_664" href = "#line15_664">664.</a>
+<i>fulmen Carthaginis</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_106">ad lib. I, v.&nbsp;421</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_106">VII, 106</a>, et Virgil.
+Æneid. VI, vs. 843.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_666" id = "not15_666" href = "#line15_666">666 sq.</a>
+<i>Sancit dicta ferro</i>, conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_305">ad I,&nbsp;305</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_667" id = "not15_667" href =
+"#line15_667" title = "numerus deest">667.</a>&nbsp;<i>obtectus
+senium</i>, caput.
+&mdash;<i>prælia miscet</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_69">ad I,&nbsp;69</a>. Sic nostras <i>Voltaire</i>,
+<i>Henriade, chant. VIII</i>:</p>
+<span class = "pagenum notes">271</span>
+
+<div class = "verse ital">
+<p>D’Ailly portait partout la crainte et le trépas;</p>
+<p>D’Ailly, tout orgueilleux de trente ans de combats,</p>
+<p>Et qui, dans les horreurs de la guerre cruelle,</p>
+<p>Reprend, malgré son âge, une force nouvelle.</p>
+
+<p class = "right">
+<span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+</div>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">271</span>
+<p><a name = "line15_668" id = "line15_668"> </a>
+Illum, per cuneos et per densissima campi</p>
+<p><a name = "line15_669" id = "line15_669"> </a>
+Corpora tot dantem leto, quot spicula torsit,</p>
+<span class = "linenum">670</span>
+<p><a name = "line15_670" id = "line15_670"> </a>
+Turbati fugere Macæ, fugere feroces</p>
+<p><a name = "line15_671" id = "line15_671"> </a>
+Autololes, Rhodanique comas intonsa juventus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_670" id = "not15_670" href = "#line15_670">670.</a>
+<i>Macæ</i> et <i>Autololes</i> pro Pœnis; conf. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#not2_60">ad II, 60</a> et <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#not2_63">63</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_671" id = "not15_671" href =
+"#line15_671" title = "numerus deest">671.</a>&nbsp;<i>Rhodani juventus
+intonsa comas</i>, Galli, qui comam pascere solebant; unde <i>Gallia
+comata</i>. Ita Dausq. Cell. Drak. Ern. recte coll. Plin. IV, 17; XI,
+37. D.&nbsp;Heinsius hæc adcipiebat de coma votiva, quam in bellum
+profecturi, fluviis potissimum, vovere, et reduces tondere consueverint,
+de quo vid. Hom. Iliad. ψ, 144 sq. Nonn. III, 343 sq. Stat. Silv. III,
+<span class = "smallcaps">iv</span>, 84&nbsp;sq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_672" id = "line15_672"> </a>
+<a href = "#var15_672">Fatidicis Nabis</a> veniens Hammonis arenis</p>
+<p><a name = "line15_673" id = "line15_673"> </a>
+Inproba miscebat securus prælia fati,</p>
+<p><a name = "line15_674" id = "line15_674"> </a>
+Ceu tutante Deo; ac patriis spolia <a href = "#var15_674">Itala
+templis</a></p>
+<span class = "linenum">675</span>
+<p><a name = "line15_675" id = "line15_675"> </a>
+Fixurum vano tumidus promiserat ore.</p>
+<p><a name = "line15_676" id = "line15_676"> </a>
+Ardebat gemma Garamantide cærula vestis,</p>
+<p><a name = "line15_677" id = "line15_677"> </a>
+Ut quum sparsa micant stellarum lumina cælo,</p>
+<p><a name = "line15_678" id = "line15_678"> </a>
+Et gemmis galeam, clipeumque adcenderat auro.</p>
+<p><a name = "line15_679" id = "line15_679"> </a>
+Casside <a href = "#var15_679">cornigera</a> dependens infula sacros</p>
+<span class = "pagenum">272</span>
+<span class = "linenum">680</span>
+<p><a name = "line15_680" id = "line15_680"> </a>
+Præ se terrores <a href = "#var15_680">Divumque</a> ferebat honorem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_672" id = "not15_672" href = "#line15_672">672.</a>
+Conf. simil. loc. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_414">I,&nbsp;414&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>Nabis</i>, sacerdos Jovis Hammonis; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_150">ad II, 150</a>.
+&mdash;<a name = "not15_673" id = "not15_673" href =
+"#line15_673">673.</a>&nbsp;<i>miscebat prælia</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_69">ad lib. I, v.&nbsp;69</a>; et
+Virg. Æneid. XII, 628; et X,&nbsp;23; et Georg. lib. II, v.&nbsp;282.
+&mdash;<i>Inproba prælia</i>, sæva, cum inmani furore (cf. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_536">ad IV, 536</a>), quia
+<i>securus fati</i> (conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#not16_344">ad XVI, 344</a>) et fretus auxilio Dei sui
+mortem et pericula negligebat; Ern.
+&mdash;<a name = "not15_674" id = "not15_674" href =
+"#line15_674">674.</a>&nbsp;<i>spolia templis fixurum</i>, conf.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_617">ad I,&nbsp;617 seq.</a>
+et <a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_650">XIV, 650</a>.
+&mdash;<i>Itala</i>, erepta Romanis eorumque sociis.
+&mdash;<a name = "not15_675" id = "not15_675" href =
+"#line15_675">675.</a>&nbsp;<i>tumidus</i>, conf. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#not2_288">ad II, 288</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_676" id = "not15_676" href = "#line15_676">676.</a>
+<i>Ardebat gemma vestis</i>, ut mox <i>gemmis galeam clipeumque
+adcenderat auro</i>, conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_268">ad IV, 268</a>; Virgil. Æn. II, 734; V,&nbsp;88;
+Claud. Cons. Hon. VI, 167; Burmann. ad Val. Fl. V,&nbsp;370.
+&mdash;<a name = "not15_678" id = "not15_678" href =
+"#line15_678">678.</a>&nbsp;<i>adcenderat</i> exquisite pro, clipeo
+utebatur, qui adcensus erat, h.e. fulgebat auro.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_679" id = "not15_679" href = "#line15_679">679.</a>
+<i>Casside cornigera</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_415">ad I,&nbsp;415</a>. Perperam D.&nbsp;Heins.
+intelligebat galeam setis equinis ornatam, quod crines etiam
+<i>cornua</i>, ut Virg. Æneid. XII, 89, et κέρατα dicantur.
+&mdash;<i>infula</i> insigne sacerdotis.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_681" id = "line15_681"> </a>
+Arcus <a href = "#var15_681">erat</a> pharetræque viro, atque incocta
+cerastis</p>
+<p><a name = "line15_682" id = "line15_682"> </a>
+Spicula, et armatus peragebat bella veneno.</p>
+<p><a name = "line15_683" id = "line15_683"> </a>
+Necnon, cornipedis tergo de more repostus,</p>
+<p><a name = "line15_684" id = "line15_684"> </a>
+Sustentata genu per campum pondera conti</p>
+<span class = "linenum">685</span>
+<p><a name = "line15_685" id = "line15_685"> </a>
+Sarmatici prona adversos urguebat in hostes.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">272</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_681" id = "not15_681" href = "#line15_681">681.</a>
+<i>incocta cerastis</i>, infecta veneno, serpentis, cui nomen cerasta,
+unde mox <i>armatus veneno</i> (<a class = "missing" name = "not15_682"
+id = "not15_682" href = "#line15_682" title = "numerus deest">v.&nbsp;682</a>); conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_219">ad I,&nbsp;219</a> et <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_322">322&nbsp;sq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_684" id = "not15_684" href = "#line15_684">684.</a>
+<i>conti</i>, hastæ prælongæ ac ponderosæ (unde <i>pondera conti</i>, de
+quo vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_246">ad II, 246,
+in Var. Lect.</a>), amentatæ ut retrahi possent, prominentes per armos
+ac capita equorum, et, ob longitudinem pondusque, equitum <i>genibus
+sustentatæ</i> et innixæ, quibus <i>Sarmatæ</i> potissimum et Scythæ
+utebantur, ut cominus ferirent hostem, vel equo dejicerent; cf. Grat.
+Cyneg. 117 seq. Iscan. b. Troi. VI, 494; Tac. Hist. I,&nbsp;79, inpr.
+Burm. ad Valer. Flac. VI, 162 et 234 sq. Gron. et Barth. ad Stat.
+Achill. II, 418 sq. Lips. de Mil. Rom. III,&nbsp;7, extr.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_686" id = "line15_686"> </a>
+<a href = "#var15_686">Tum quoque</a> transfixum telo per membra, per
+arma,</p>
+<p><a name = "line15_687" id = "line15_687"> </a>
+Consulis ante oculos, magno clamore Sabellum</p>
+<p><a name = "line15_688" id = "line15_688"> </a>
+Absportabat ovans, et ovans Hammona canebat.</p>
+<p><a name = "line15_689" id = "line15_689"> </a>
+Non tulit hanc iram tantosque in corde tumores</p>
+<span class = "linenum">690</span>
+<p><a name = "line15_690" id = "line15_690"> </a>
+Barbarico senior, telumque intorsit, et una</p>
+<p><a name = "line15_691" id = "line15_691"> </a>
+Prædam animamque simul victori victor ademit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_688" id = "not15_688" href = "#line15_688">688.</a>
+<i>Absportabat</i>, ut <i>summa in cuspide portat</i> ap. Stat. Theb.
+VIII, 496, et <i>vehit</i> ap. Val. Fl. VI, 252.
+&mdash;<i>magno clamore ovans, et ovans Hammona canebat</i> conf.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_215">ad IV, 215</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_689" id = "not15_689" href = "#line15_689">689.</a>
+<i>tumores</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_288">ad II, 288</a>.
+&mdash;<a name = "not15_690" id = "not15_690" href =
+"#line15_690">690.</a>&nbsp;<i>senior</i>, Livius consul.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_692" id = "line15_692"> </a>
+<a href = "#var15_692">Adsilit</a>, audito tristis clamore ruinæ,</p>
+<p><a name = "line15_693" id = "line15_693"> </a>
+Hasdrubal, et cœptantem <a href = "#var15_693">Arabum</a> raptare
+peremto</p>
+<p><a name = "line15_694" id = "line15_694"> </a>
+Gemmiferi spolium cultus, auroque rigentes</p>
+<span class = "linenum">695</span>
+<p><a name = "line15_695" id = "line15_695"> </a>
+Exuvias, jaculum a tergo perlibrat ad ossa.</p>
+<span class = "pagenum">273</span>
+<p><a name = "line15_696" id = "line15_696"> </a>
+Jam conrepta miser geminis velamina palmis</p>
+<p><a name = "line15_697" id = "line15_697"> </a>
+Carpebat propere, et <a href = "#var15_697">tepidos</a> nudaverat
+artus.</p>
+<p><a name = "line15_698" id = "line15_698"> </a>
+Concidit, et sacras vestes atque aurea fila</p>
+<p><a name = "line15_699" id = "line15_699"> </a>
+Reddidit exanimo, spoliatum lapsus in hostem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_693" id = "not15_693" href = "#line15_693">693.</a>
+<i>Hasdrubal</i> Arabum, qui peremto Nabi <i>spolia</i> detracturus
+erat, occidit.
+&mdash;<a name = "not15_694" id = "not15_694" href =
+"#line15_694">694.</a>&nbsp;<i>auro rigentes</i>, ut apud Virg. Æn.
+I,&nbsp;648, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<a name = "not15_695" id = "not15_695" href =
+"#line15_695">695.</a>&nbsp;<i>jaculum perlibrat</i> in <i>Arabum
+cœptantem</i>, etc. nisi potius <i>cœptanti Arabo... jaculum
+perlibrat</i> legendum est. Durior est interpretatio Ernesti, qui
+<i>cœptantem Arabum</i>, accusat. absol.
+<span class = "pagenum notes">273</span>
+Græcorum more pro cœptante Arabo dictum existimat.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_696" id = "not15_696" href = "#line15_696">696.</a>
+<i>miser</i> Arabus. Hinc <a name = "not15_698" id = "not15_698" href =
+"#line15_698">v.&nbsp;698</a>, <i>aurea fila</i>; conf. Virg. Æn. XI,
+75.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">700</span>
+<p><a name = "line15_700" id = "line15_700"> </a>
+<a href = "#var15_700">At Canthus Rutulum, Canthus possessor
+arenæ</a>,</p>
+<p><a name = "line15_701" id = "line15_701"> </a>
+Qua celebre invicti nomen posuere Philæni,</p>
+<p><a name = "line15_702" id = "line15_702"> </a>
+Ditem <a href = "#var15_702">ovium Rutulum obtruncat</a>, cui mille sub
+altis</p>
+<p><a name = "line15_703" id = "line15_703"> </a>
+Lanigeræ balant stabulis: ipse, otia molli</p>
+<p><a name = "line15_704" id = "line15_704"> </a>
+Exercens cura, gelido nunc flumine soles</p>
+<span class = "linenum">705</span>
+<p><a name = "line15_705" id = "line15_705"> </a>
+Frangebat nimios pecori, nunc lætus in <a href =
+"#var15_705">herba</a></p>
+<p><a name = "line15_706" id = "line15_706"> </a>
+Tondebat niveæ splendentia vellera lanæ,</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_700" id = "not15_700" href = "#line15_700">700</a>
+<a name = "not15_701" id = "not15_701" href = "#line15_700">seq.</a>
+<i>Canthus</i> erat <i>possessor arenæ</i>, loci vel tractus arenosi ad
+Syrtes, <i>qua</i> parte, ubi, huic tractui <i>celebre nomen
+posuere</i>, h.e. dedere (vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_593">ad VI, 593</a>).
+&mdash;<i>Philæni</i> fratres Carthaginienses, qui vitam suam devoverunt
+patriæ, vivi obruti, ut reipubl. terminos proferrent. Locus ille ab
+aris, quæ iis ibi consecrabantur, dictus οἱ Φιλαίνου, vel Φιλαίνων
+βωμοὶ, et situs prope majorem Syrtin, terminus ditionis Pœnorum in
+Africa; conf. Sallust. B. I,&nbsp;79; Plin. V,&nbsp;4; Strab. III, et
+XVII, p.&nbsp;836; Valer. Max. V,&nbsp;6, ext. 4, Mela I,&nbsp;7; Polyb.
+III, 39; X,&nbsp;40; Ptolem. IV,&nbsp;3; Scylax in Periplo p.&nbsp;45,
+ed. Voss. (p.&nbsp;113, ed. Gron.); Solin. c. 40.
+&mdash;<a name = "not15_702" id = "not15_702" href =
+"#line15_702">702.</a>&nbsp;Suavissimus locus, et tam sententiarum quam
+verborum luminibus distinctus. Poeta forte exornavit Virgiliana Æn. VII,
+538&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not15_703" id = "not15_703" href =
+"#line15_703">703&nbsp;sqq.</a>
+<i>cura molli</i>, jucunda, ut apud Ovid. Fast. VI, 416; Trist.
+V,&nbsp;<span class = "smallcaps">iii</span>,&nbsp;9, et al.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_704" id = "not15_704" href =
+"#line15_704" title = "numerus deest">704.</a>&nbsp;<i>Frangebat
+soles</i>, vim æstus minuebat, ut <i>æstus frangere Tago</i> apud
+Martial. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">l</span>, 15, et <i>calor se
+frangit</i> apud Cic. Or. I,&nbsp;62.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_707" id = "line15_707"> </a>
+Aut, pecus e pastu quum sese <a href = "#var15_707">ad tecta</a>
+referret,</p>
+<span class = "pagenum">274</span>
+<p><a name = "line15_708" id = "line15_708"> </a>
+Noscentes <a href = "#var15_708">matrem</a> spectabat ovilibus
+agnos.</p>
+<p><a name = "line15_709" id = "line15_709"> </a>
+Obcubuit clipei transfixo proditus ære,</p>
+<span class = "linenum">710</span>
+<p><a name = "line15_710" id = "line15_710"> </a>
+Et sero ingemuit stabulis <a href = "#var15_710">exire</a> paternis.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">274</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_708" id = "not15_708" href = "#line15_708">708.</a>
+Ovibus ad pastum abeuntibus, agni in ovilibus concludebantur, quorum
+quisque matrem domum redeuntem noscebat; Drakenb. coll. Martial. III,
+58, ibique Gruter. in App.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_709" id = "not15_709" href = "#line15_709">709.</a>
+<i>clipei transfixo proditus ære</i>, destitutus munimine justo, quia
+clipeus perforatus erat; Cell. Nempe æs molle fiduciam domini decepit,
+tramittendo ictum, cui resistere, quemque retro agere debuerat; Gron.
+Obss. III, 20; conf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_247">ad II, 247</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_711" id = "line15_711"> </a>
+Acrius hoc Italum pubes incurrit, et urguet:</p>
+<p><a name = "line15_712" id = "line15_712"> </a>
+Ut torrens, ut tempestas, ut flamma corusci</p>
+<p><a name = "line15_713" id = "line15_713"> </a>
+Fulminis, ut <a href = "#var15_713">Boream pontus fugit</a>, ut cava
+currunt</p>
+<p><a name = "line15_714" id = "line15_714"> </a>
+Nubila, quum pelago cælum permiscuit Eurus.</p>
+<span class = "linenum">715</span>
+<p><a name = "line15_715" id = "line15_715"> </a>
+Proceræ stabant, Celtarum signa, cohortes,</p>
+<p><a name = "line15_716" id = "line15_716"> </a>
+Prima acies; hos inpulsu cuneoque feroci</p>
+<p><a name = "line15_717" id = "line15_717"> </a>
+Laxat <a href = "#var15_717">vis subita</a>, et fessos errore
+viarum,</p>
+<p><a name = "line15_718" id = "line15_718"> </a>
+Nec <a href = "#var15_718">soli faciles</a>; longique laboris
+anhelos</p>
+<p><a name = "line15_719" id = "line15_719"> </a>
+Avertit patrius <a href = "#var15_719">genti</a> pavor: addere tergo</p>
+<span class = "linenum">720</span>
+<p><a name = "line15_720" id = "line15_720"> </a>
+Hastas Ausonius, teloque instare sequaci,</p>
+<p><a name = "line15_721" id = "line15_721"> </a>
+Nec donare fugam: cadit uno vulnere <a href =
+"#var15_721">Thyrmis</a>,</p>
+<span class = "pagenum">275</span>
+<p><a name = "line15_722" id = "line15_722"> </a>
+Non uno Rhodanus; profligatumque <a href = "#var15_722">sagitta</a></p>
+<p><a name = "line15_723" id = "line15_723"> </a>
+Lancea deturbat Morinum, et jam jamque cadentem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_711" id = "not15_711" href = "#line15_711">711 sq.</a>
+Luxuriantis ingenii verba, quibus Romanorum impetus adumbratur; conf.
+sup. <a class = "crossref" href = "#line15_569">569&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<a name = "not15_714" id = "not15_714" href =
+"#line15_714">714.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#not13_587">ad XIII, 587</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_715" id = "not15_715" href = "#line15_715">715 seq.</a>
+Quo modo acies steterit, docet Liv. XXVII, 48.
+&mdash;<a name = "not15_717" id = "not15_717" href =
+"#line15_717">717.</a>&nbsp;Gallorum «pars magna ab signis aberant,
+nocte dilapsi stratique somno passim per agros; et qui aderant, itinere
+ac vigiliis fessi, intolerantissima laboris corpora, vix arma humeris
+gestabant;» Liv. l.c. conf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_311">ad IV, 311</a>.
+&mdash;<a name = "not15_718" id = "not15_718" href =
+"#line15_718">718.</a>&nbsp;<i>Nec soli faciles</i>, non idonei ad
+tolerandos solis calores; Mars. conf. ad I,&nbsp;615.
+&mdash;<i>laboris</i>, ob laborem, <i>anhelos</i>, ejus inpatientes.
+&mdash;<a name = "not15_719" id = "not15_719" href =
+"#line15_719">719.</a>&nbsp;<i>pavor genti patrius</i>, a parentibus
+traditus, h.e. naturalis, ut ἐμοὶ πατρώϊον οὕτω apud Callim. H.&nbsp;in
+Apoll. conf. <a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_236">XVI,
+236</a>, sup. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_82">ad
+I,&nbsp;82</a>, et Ernesti clav. Cic.
+<span class = "pagenum notes">275</span>
+&mdash;<i>Addere</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#not10_105">ad X,&nbsp;105</a>.
+&mdash;<a name = "not15_722" id = "not15_722" href =
+"#line15_722">722... 727.</a>&nbsp;Cf. Var. Lect.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_724" id = "line15_724"> </a>
+<a href = "#var15_724">Cedentes</a> urguet, totas largitus habenas,</p>
+<span class = "linenum">725</span>
+<p><a name = "line15_725" id = "line15_725"> </a>
+Livius acer equo, et turmis abeuntibus infert</p>
+<p><a name = "line15_726" id = "line15_726"> </a>
+Cornipedem: tunc aversi <a href = "#var15_726">turgentia colla</a></p>
+<p><a name = "line15_727" id = "line15_727"> </a>
+<a href = "#var15_727">Diripit</a> ense Mosæ: percussit pondere
+terram</p>
+<p><a name = "line15_728" id = "line15_728"> </a>
+Cum galea ex alto lapsum caput, ac residentem</p>
+<p><a name = "line15_729" id = "line15_729"> </a>
+Turbatus rapuit sonipes in prælia truncum.</p>
+</div>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">730</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_730" id = "line15_730"> </a>
+Hic Cato (nam medio <a href = "#var15_730">vibrabat</a> et ipse
+tumultu)</p>
+<p><a name = "line15_731" id = "line15_731"> </a>
+«Si, primas, inquit, bello quum amisimus Alpes,</p>
+<p><a name = "line15_732" id = "line15_732"> </a>
+Hic juveni obpositus Tyrio foret! <a href = "#var15_732">hei mihi!
+quanta</a></p>
+<p><a name = "line15_733" id = "line15_733"> </a>
+<a href = "#var15_732">Cessavit Latio dextra</a>, et quot funera
+Pœnis</p>
+<span class = "pagenum">276</span>
+<p><a name = "line15_734" id = "line15_734"> </a>
+Donarunt pravi suffragia tristia campi!»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_730" id = "not15_730" href = "#line15_730">730.</a>
+Cellar. «Porcius <i>Cato</i>, levi armaturæ præfectus, Liv. XXVII, 48.»
+Sed ibi L. Porcium Licinum memorari jam monuit Ern.
+&mdash;<i>vibrabat</i>, scilicet se, ultro citroque se movebat,
+ferebatur, ardore pugnandi huc illuc raptus; conf. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_539">ad I,&nbsp;539</a>.
+&mdash;<i>medio tumultu</i> pugnæ, ut φλοῖσβος et al. ap. Hom.
+&mdash;<a name = "not15_731" id = "not15_731" href =
+"#line15_731">731.</a>&nbsp;Utinam Livius consul primus <i>Tyrio
+juveni</i>, Hannibali, Alpes transituro, <i>obpositus</i> fuisset!
+&mdash;<i>Si</i> vox optantis, ut εἰ, εἰ γὰρ; conf. Virg. Æneid. VI, 187
+(ubi vid. Heyne); VIII, 560 al.
+&mdash;<i>primas</i>, primum, id est, in principio belli, <i>amisimus
+Alpes</i>, quoniam hic mons propugnaculum quasi Italiæ est; quo superato
+jam victi Romani videbantur. <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not15_732" id = "not15_732" href =
+"#line15_732">732&nbsp;seq.</a>
+<i>quanta dextra</i>, quam fortis vir, <i>cessavit Latio</i> succurrere,
+vel otiosum se spectatorem præbuit calamitatis Romanorum! Apud Liv.
+XXVII, 34: «indigno injuriam a populo factam, magnoque id damno fuisse,
+quod tam gravi bello nec opera nec consilio talis viri usa respubl.
+esset.»
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_733" id = "not15_733" href =
+"#line15_733" title = "numerus deest">733.</a>&nbsp;<i>quot funera Pœnis
+donarunt</i>, etc. Conf.
+<span class = "pagenum notes">276</span>
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_487">ad I,&nbsp;487</a>,
+et simil. loc. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_326">II,
+326</a>.
+&mdash;<a name = "not15_734" id = "not15_734" href =
+"#line15_734">734.</a>&nbsp;<i>suffragia tristia pravi campi</i> Martii,
+ubi populi judicio damnatus est, et a publicis negotiis remotus; conf.
+<a class = "crossref" href = "#line15_596">v.&nbsp;596 seq.</a> Ernesti
+hæc dicta putat obscura adlusione ad Varronem consulem, temerariis
+populi suffragiis creatum, cladisque Cannensis auctorem. Conf. <a class
+= "crossref" href = "bookVIII.html#line8_255">VIII, 255 sq.</a> et
+<a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_636">IX, 636</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">735</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_735" id = "line15_735"> </a>
+Jamque inclinabant acies, <a href = "#var15_735">cunctisque</a>
+pavorem</p>
+<p><a name = "line15_736" id = "line15_736"> </a>
+Gallorum induerat pavor, et Fortuna ruebat</p>
+<p><a name = "line15_737" id = "line15_737"> </a>
+Sidonia: ad <a href = "#var15_737">Rutulos</a> Victoria verterat
+alas.</p>
+<p><a name = "line15_738" id = "line15_738"> </a>
+Celsus, ceu prima reflorescente juventa,</p>
+<p><a name = "line15_739" id = "line15_739"> </a>
+Ibat consul, ovans major majorque videri.</p>
+<span class = "linenum">740</span>
+<p><a name = "line15_740" id = "line15_740"> </a>
+Ecce, trahens secum canentem pulvere turmam,</p>
+<p><a name = "line15_741" id = "line15_741"> </a>
+Ductor Agenoreus subit, intorquensque lacertis</p>
+<p><a name = "line15_742" id = "line15_742"> </a>
+Tela, sonat: «Cohibete fugam: cui cedimus hosti?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_735" id = "not15_735" href = "#line15_735">735 sqq.</a>
+<i>cunctis</i>, ceteris omnibus populis, unde præter Gallos Hasdrubalis
+exercitus conlectus erat; Drak.
+&mdash;<i>pavorem induerat</i>, incusserat; conf. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_38">ad I,&nbsp;38</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_736" id = "not15_736" href =
+"#line15_736" title = "numerus deest">736.</a>&nbsp;<i>fortuna
+Sidonia</i>, Pœnorum, <i>ruebat</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_172">XVII, 172</a>, et al. vid. Ind.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_737" id = "not15_737" href =
+"#line15_737" title = "numerus deest">737.</a>&nbsp;<i>Rutulos</i>,
+Romanos.
+&mdash;<i>Victoria verterat alas</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#not14_675">ad lib. XIV, v.&nbsp;675</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_739" id = "not15_739" href = "#line15_739">739.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_496">I,&nbsp;496
+seq.</a> ibique not. et Ovid. Met. VII, 639.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_741" id = "not15_741" href = "#line15_741">741.</a>
+<i>Ductor Agenoreus</i>, Hasdrubal, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_15">ad I,&nbsp;15</a>.
+&mdash;<a name = "not15_742" id = "not15_742" href =
+"#line15_742">742.</a>&nbsp;Cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#not15_635">ad v.&nbsp;635</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_743" id = "line15_743"> </a>
+Nonne pudet? conversa senex marcentibus <a href =
+"#var15_743">annis</a></p>
+<p><a name = "line15_744" id = "line15_744"> </a>
+Agmina agit: nunc, quæso, mihi nunc dextera <a href = "#var15_744">in
+armis</a></p>
+<span class = "linenum">745</span>
+<p><a name = "line15_745" id = "line15_745"> </a>
+Degenerat, nostrique piget? mihi Belus avorum</p>
+<p><a name = "line15_746" id = "line15_746"> </a>
+Principium, mihi cognatum Sidonia Dido</p>
+<p><a name = "line15_747" id = "line15_747"> </a>
+Nomen, et ante omnes bello <a href = "#var15_747">numerandus</a>
+Hamilcar</p>
+<span class = "pagenum">277</span>
+<p><a name = "line15_748" id = "line15_748"> </a>
+Est genitor: mihi, cui cedunt montesque, lacusque,</p>
+<p><a name = "line15_749" id = "line15_749"> </a>
+Et campi, atque amnes, frater: me magna secundum</p>
+<span class = "linenum">750</span>
+<p><a name = "line15_750" id = "line15_750"> </a>
+Carthago putat Hannibali: me Bætis in oris</p>
+<p><a name = "line15_751" id = "line15_751"> </a>
+Æquant germano passæ mea prælia gentes.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_743" id = "not15_743" href = "#line15_743">743.</a>
+<i>senex</i> Livius consul.
+&mdash;<a name = "not15_745" id = "not15_745" href =
+"#line15_745">745</a>&nbsp;<a name = "not15_746" id = "not15_746" href =
+"#line15_745">sq.</a>
+Bene Ernesti: «Heroes ut sibi auctoritatem concilient, originem et
+natales jactant, ut v.c. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_150">IV, 150</a>. Sed quis adrogantiam jactantis
+Hasdrubalis ferat? Quamvis hæc potius poetæ culpa est, qui, dum singula
+auget dicendo, in vitium incurrit, et a tramite naturæ aberrat.» De
+<i>Belo</i> confer <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_71">I,&nbsp;71 seq.</a> et 87.
+&mdash;<i>avorum Principium</i>, generis nostri princeps et auctor;
+Drak. v. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_479">ad
+I,&nbsp;479</a>.
+<span class = "pagenum notes">277</span>
+&mdash;<a name = "not15_750" id = "not15_750" href =
+"#line15_750">750.</a>&nbsp;<i>Bætis in oris</i>, in Hispania; conf.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_146">ad I,&nbsp;146</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_752" id = "line15_752"> </a>
+<a href = "#var15_752">Talia dum memorat</a>, medios <a href =
+"#var15_752">ablatus in hostes</a>,</p>
+<p><a name = "line15_753" id = "line15_753"> </a>
+Ut nova conspecti fulserunt consulis arma,</p>
+<p><a name = "line15_754" id = "line15_754"> </a>
+Hastam præpropero nisu jacit: illa per oras</p>
+<span class = "linenum">755</span>
+<p><a name = "line15_755" id = "line15_755"> </a>
+Ærati clipei et loricæ <a href = "#var15_755">tegmina summo</a></p>
+<p><a name = "line15_756" id = "line15_756"> </a>
+Incidit haud felix <a href = "#var15_755">humero</a>, parceque
+petitum</p>
+<p><a name = "line15_757" id = "line15_757"> </a>
+<a href = "#var15_757">Perstrinxit</a> corpus, nec multo tincta
+cruore:</p>
+<p><a name = "line15_758" id = "line15_758"> </a>
+Vana sed optanti promisit gaudia Pœno.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_752" id = "not15_752" href = "#line15_752">752.</a>
+Conf. Liv. XXVII, 49.
+&mdash;<i>ablatus</i> cursu et impetu; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_633">ad V,&nbsp;633</a>.
+&mdash;<a name = "not15_753" id = "not15_753" href =
+"#line15_753">753.</a>&nbsp;«Inter Livium Hasdrubalemque ingens
+contractum certamen erat, atroxque cædes utrimque edebatur, etc.» Liv.
+c. 48. Hinc poeta fingit, Livium ab Hasdrubale vulneratum esse.
+&mdash;<a name = "not15_754" id = "not15_754" href =
+"#line15_754">754&nbsp;seq.</a>
+Imitat. Virgil. Æn. X,&nbsp;476 sq. ubi <i>tegmina summa</i> ad loricam,
+non omnia ad clipeum referenda esse, ex voc. <i>tandem</i>, et ex nostro
+loco probabile sit. Hasta primum per clipei oram, ἄντυγα, deinde per
+loricam adacta in humerum: id quod verbis perspicuis Silius, et Maro
+paulo obscurioribus enuntiat.
+&mdash;<a name = "not15_756" id = "not15_756" href =
+"#line15_756">756.</a>&nbsp;<i>parce</i>, leviter, <i>perstrinxit</i>,
+ut <i>strinxit</i> apud Virg. l.c. conf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_273">ad V,&nbsp;273&nbsp;sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_759" id = "line15_759"> </a>
+Turbati Rutuli, confusaque pectora visu</p>
+<span class = "linenum">760</span>
+<p><a name = "line15_760" id = "line15_760"> </a>
+Terrifico: <a href = "#var15_760">tunc</a> increpitans conamina
+consul:</p>
+<p><a name = "line15_761" id = "line15_761"> </a>
+«Femineis <a href = "#var15_761">læsum vana inter cornua</a> corpus</p>
+<p><a name = "line15_762" id = "line15_762"> </a>
+Unguibus, aut palmis credas puerilibus ictum.</p>
+<span class = "pagenum">278</span>
+<p><a name = "line15_763" id = "line15_763"> </a>
+Ite, docete, viri, Romanæ vulnera suerint</p>
+<p><a name = "line15_764" id = "line15_764"> </a>
+Quanta adferre manus.» Tum vero effunditur ingens</p>
+<span class = "linenum">765</span>
+<p><a name = "line15_765" id = "line15_765"> </a>
+Telorum vis, et densa sol vincitur umbra.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_759" id = "not15_759" href = "#line15_759">759.</a>
+<i>Rutuli</i>, Romani.
+&mdash;<a name = "not15_762" id = "not15_762" href =
+"#line15_762">762&nbsp;sq.</a>
+Imitat. Homer. Iliad. λ, 389: Οὐκ ἀλέγω, ὡσεὶ με γυνὴ βάλοι, ἢ πάϊς
+ἄφρων e quo uno duos versus efficit Silius; D.&nbsp;Heins.
+&mdash;<i>cornua</i> Barthius (Adv. IX, 17) refert, ad insultus,
+<span class = "pagenum notes">278</span>
+vel ad sacrorum muliebrium carmina buccinarumque festarum concentum;
+Gron. (Obss. I,&nbsp;17) ad furores orgiorum Bacchi feminarumque
+bacchantium, quarum vulnera, <i>inter cornua</i> inflicta, h.e.
+canentibus tibiis (quæ <i>cornua</i> dicuntur Ovid. A.&nbsp;A. II, 380;
+Met. III, 533; XI, 16, et Fast. IV, 181; Val. Fl. I,&nbsp;726; III, 238;
+Juvenal. II, 90) minime superstitiosus consul elevet; Lefeb. ad iram
+muliebrem cassamque. Rectius forte adceperis de muliebri animo vel
+audacia, quo sensu <i>cornua</i> dicuntur Horat. Od. III, <span class =
+"smallcaps">xxi</span>, 18; Ovid. Am. III, 11, 6, et A.&nbsp;A.
+I,&nbsp;239. Sed vid. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_763" id = "not15_763" href = "#line15_763">763.</a>
+<i>suerint</i>, consueverint.
+&mdash;<i>Quanta vulnera</i>, quæ Florus, II,&nbsp;7, ultra mortem
+patere dixit; Drak.
+&mdash;<a name = "not15_765" id = "not15_765" href =
+"#line15_765">765.</a>&nbsp;Conf. supra <a class = "crossref" href =
+"#not15_631">ad v.&nbsp;631</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_766" id = "line15_766"> </a>
+Jamque per extentos alterna strage virorum</p>
+<p><a name = "line15_767" id = "line15_767"> </a>
+Corpora fusa jacent campos, <a href = "#var15_767">demersaque</a> in
+undam</p>
+<p><a name = "line15_768" id = "line15_768"> </a>
+Junxerunt cumulo crescente cadavera ripas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_766" id = "not15_766" href = "#line15_766">766.</a>
+<i>extentos</i>, late sparsos, stratos. Proprie <i>extenta</i>, late
+fusa jacent corpora in campo.
+&mdash;<a name = "not15_767" id = "not15_767" href =
+"#line15_767">767.</a>&nbsp;<i>fusa</i>, recumbentia, ut <i>fusa
+jacent</i> pro simpl. <i>jacent</i> dictum sit (vid. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#var3_57">ad III, 57, in Var. Lect.</a>),
+vel potius prostrata, cæsa, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_112">ad II, 112</a>.
+&mdash;<a name = "not15_768" id = "not15_768" href =
+"#line15_768">768.</a>&nbsp;<i>Junxerunt cadavera ripas</i> Metauri,
+quoniam alveus iis replebatur totus, et fluvius strage eorum tamquam
+ponte jungebatur; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_52">I,&nbsp;52</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_668">VIII, 668 seq.</a> Eamdem rem, quamquam alia
+imagine, depingit <i>Voltaire</i>, <i>Henriade, chant VIII</i>:</p>
+
+<div class = "verse ital">
+<p>Les flots couverts de morts interrompent leur course,</p>
+<p>Et le fleuve sanglant remonte vers sa source.</p>
+
+<p class = "right">
+<span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+</div>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_769" id = "line15_769"> </a>
+Ut, quum venatu saltus exercet opacos</p>
+<span class = "linenum">770</span>
+<p><a name = "line15_770" id = "line15_770"> </a>
+Dictynna, et lætæ præbet spectacula matri,</p>
+<p><a name = "line15_771" id = "line15_771"> </a>
+Aut Pindi nemora excutiens, aut Mænala lustrans,</p>
+<span class = "pagenum">279</span>
+<p><a name = "line15_772" id = "line15_772"> </a>
+Omnis Naiadum plenis comitata pharetris</p>
+<p><a name = "line15_773" id = "line15_773"> </a>
+<a href = "#var15_773">Turba ruit, striduntque sagittiferi
+coryti</a>.</p>
+<p><a name = "line15_774" id = "line15_774"> </a>
+Tum per saxa feræ, <a href = "#var15_774">perque ipsa</a> cubilia
+fusæ,</p>
+<span class = "linenum">775</span>
+<p><a name = "line15_775" id = "line15_775"> </a>
+Per valles, fluviosque, atque antra virentia musco,</p>
+<p><a name = "line15_776" id = "line15_776"> </a>
+Multa strage jacent: exsultat vertice montis</p>
+<p><a name = "line15_777" id = "line15_777"> </a>
+<a href = "#var15_777">Gratam</a> perlustrans oculis Latonia prædam.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_769" id = "not15_769" href = "#line15_769">769.</a>
+Poeta non numerum cæsorum exsequitur, ut Livius, XXVII, 49, sed eorum
+multitudinem epicis adumbrat coloribus, passim obviis; conf. inpr.
+Homeri hymn. II, in Dian. et Ovid. Met. II, 441&nbsp;sqq.
+&mdash;<i>saltus exercere</i>, ut al. <i>fatigare</i>; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_63">ad I,&nbsp;63... 363</a>, inpr.
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_74">II, 74</a>.
+&mdash;<a name = "not15_770" id = "not15_770" href =
+"#line15_770">770.</a>&nbsp;<i>Dictynna</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#not2_71">ad II, 71</a>.
+&mdash;<a name = "not15_771" id = "not15_771" href =
+"#line15_771">771.</a>&nbsp;Pro <i>Pindi</i> Schrader in Observatt.
+libro (Franequeræ, 1761;
+<span class = "pagenum notes">279</span>
+in-4<sup>o</sup>) ingeniose conj. <i>Cynthi</i>, quoniam gratissimus is
+mons Dianæ (quæ inde dicta <i>Cynthia</i>, sicut frater
+<i>Cynthius</i>), et Silius imitatur Virg. Æn. I,&nbsp;498, nec quisquam
+poetarum venantem Dianam <i>Pindi</i> nemora peragrasse tradit,
+prætereaque similiter voces illæ apud Ovidium Metam. VI, 204,
+commutantur.
+&mdash;<i>Mænala</i>, conf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_363">ad IV, 363</a>.
+&mdash;<a name = "not15_772" id = "not15_772" href =
+"#line15_772">772.</a>&nbsp;<i>Naiades</i> passim quævis Nymphæ
+dicuntur.
+&mdash;<a name = "not15_773" id = "not15_773" href =
+"#line15_773">773.</a>&nbsp;<i>stridunt</i>, conf. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_334">ad I,&nbsp;334</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_567">IV, 567</a>.
+&mdash;<i>De corytis</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_106">ad II, 106</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_774" id = "not15_774" href = "#line15_774">774.</a>
+<i>fusæ</i>, vid. <a class = "crossref" href = "#not15_767">ad
+v.&nbsp;767</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_778" id = "line15_778"> </a>
+Audito ante alios senioris vulnere, rumpit</p>
+<p><a name = "line15_779" id = "line15_779"> </a>
+Per medios Nero sævus iter, visaque virorum</p>
+<span class = "linenum">780</span>
+<p><a name = "line15_780" id = "line15_780"> </a>
+Æquali pugna: «Quid enim, quid deinde relictum est</p>
+<p><a name = "line15_781" id = "line15_781"> </a>
+Italiæ fatis? hunc si non vincitis hostem,</p>
+<p><a name = "line15_782" id = "line15_782"> </a>
+Hannibalem vincetis, ait?» Ruit ocius amens</p>
+<p><a name = "line15_783" id = "line15_783"> </a>
+In medios: Tyriumque ducem inter prima frementem</p>
+<p><a name = "line15_784" id = "line15_784"> </a>
+Agmina ut adspexit, rabidi ceu bellua ponti,</p>
+<span class = "linenum">785</span>
+<p><a name = "line15_785" id = "line15_785"> </a>
+Per longum sterili ad pastus jactata profundo,</p>
+<p><a name = "line15_786" id = "line15_786"> </a>
+Quum procul in fluctu piscem male saucia vidit,</p>
+<span class = "pagenum">280</span>
+<p><a name = "line15_787" id = "line15_787"> </a>
+Æstuat, et, lustrans nantem sub gurgite prædam,</p>
+<p><a name = "line15_788" id = "line15_788"> </a>
+Absorbet late permixtum piscibus æquor.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_778" id = "not15_778" href = "#line15_778">778...
+807.</a>
+Et hæc commentus est poeta in gratiam Claudii Neronis, cui potissimum
+debebatur victoria.
+&mdash;<i>rumpit iter</i>, ut. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_54">I,&nbsp;54</a>, ubi vid. not.
+&mdash;<a name = "not15_779" id = "not15_779" href =
+"#line15_779">779.</a>&nbsp;<i>virorum</i>, Romanorum Pœnorumque,
+<i>æquali pugna</i>, dubia, in qua æquo Marte pugnabatur.
+&mdash;<a name = "not15_780" id = "not15_780" href =
+"#line15_780">780&nbsp;seq.</a>
+Pauca æstuantis animi, sed magni ponderis verba, quibus dictis confestim
+exemplum bellicæ virtutis datur militibus.
+&mdash;<a name = "not15_784" id = "not15_784" href =
+"#line15_784">784.</a>&nbsp;Balænæ, ut leoni, lupo aliisque feris
+famelicis, comparatur vir fortis et in hostem ruens.
+&mdash;<i>rabida</i> proprie est bellua.
+&mdash;<a name = "not15_785" id = "not15_785" href =
+"#line15_785">785.</a>&nbsp;<i>Per longum</i> tempus; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#not7_527">ad VII, 527</a>.
+&mdash;<a name = "not15_786" id = "not15_786" href =
+"#line15_786">786.</a>&nbsp;<i>saucia</i>, ægrota, laborans, adflicta,
+scilicet fame, ut ap. Apul. Met. IV, p.&nbsp;152. ed. Elm. Nam
+<i>saucia</i> dicuntur corpora, animi omniaque ea, quæ graviter
+adficiuntur et, dolores acutos sentiunt.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_789" id = "line15_789"> </a>
+Non telo mora, non dictis. «Haud amplius, inquit,</p>
+<span class = "linenum">790</span>
+<p><a name = "line15_790" id = "line15_790"> </a>
+Elabere mihi: non hic nemora avia fallent</p>
+<p><a name = "line15_791" id = "line15_791"> </a>
+Pyrenes, nec promissis frustrabere vanis,</p>
+<p><a name = "line15_792" id = "line15_792"> </a>
+Ut quondam terra fallax deprensus Hibera</p>
+<p><a name = "line15_793" id = "line15_793"> </a>
+Evasti nostram mentito fœdere dextram.»</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">280</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_790" id = "not15_790" href = "#line15_790">790...
+793.</a>
+Hæc Marsus et Cell. perperam referebant ad Pyrenæam silvam, quæ
+Scipionem fefellerit, quum Hasdrubalem persequeretur (vide supra
+<a class = "crossref" href = "#line15_475">v.&nbsp;475</a> seq. <a class =
+"crossref" href = "#line15_488">488</a>), recte autem Dausq. et Drakenb.
+ad dolum <i>vanaque promissa</i>, quibus Hasdrubal, in Hispania loco
+iniquo deprehensus, frustratus sit ipsum hunc Neronem, et incolumis ex
+angustiis evaserit, simulans se de conditionibus acturum, quibus omni
+Hispania decederet; de quo strategemate, vid. Zonar. lib. II, Liv. XXVI,
+17; XXVII, 44; Frontin. Strat. I, v, 19. Hinc Hasdrubal dicitur
+<i>fallax</i>, et <a class = "crossref" href =
+"#line15_807">v.&nbsp;807</a>, <i>infidum caput</i>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not15_793" id = "not15_793" href =
+"#line15_793" title = "numerus deest">793.</a>&nbsp;<i>Evasti</i>,
+evasisti, conf. App.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_794" id = "line15_794"> </a>
+Hæc Nero, et intorquet jaculum: nec futilis ictus.</p>
+<span class = "linenum">795</span>
+<p><a name = "line15_795" id = "line15_795"> </a>
+Nam latere extremo cuspis <a href = "#var15_795">librata</a>
+resedit.</p>
+<p><a name = "line15_796" id = "line15_796"> </a>
+Invadit stricto super hæc interritus ense,</p>
+<p><a name = "line15_797" id = "line15_797"> </a>
+Conlapsique premens umbone trementia membra,</p>
+<p><a name = "line15_798" id = "line15_798"> </a>
+«Si qua sub extremo casu mandata referri</p>
+<p><a name = "line15_799" id = "line15_799"> </a>
+Germano vis forte tuo, portabimus, inquit.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_794" id = "not15_794" href = "#line15_794">794.</a>
+<i>ictus futilis</i>, vanus, inritus, ut <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_297">V,&nbsp;297</a>; conf. <a class = "crossref" href
+= "bookVII.html#not7_629">ad VII, 629</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_798" id = "not15_798" href = "#line15_798">798 sq.</a>
+Similis sarcasmus victoris passim obvius; conf. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_383">ad I,&nbsp;383</a> et <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_398">398</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">800</span>
+<p><a name = "line15_800" id = "line15_800"> </a>
+Contra Sidonius: «Leto non terreor ullo.</p>
+<p><a name = "line15_801" id = "line15_801"> </a>
+Utere Marte tuo, dum nostris manibus adsit</p>
+<p><a name = "line15_802" id = "line15_802"> </a>
+Actutum vindex; mea si suprema referre</p>
+<p><a name = "line15_803" id = "line15_803"> </a>
+Fratri verba paras, mando, Capitolia victor</p>
+<p><a name = "line15_804" id = "line15_804"> </a>
+Exurat, cinerique Jovis permisceat ossa</p>
+<span class = "linenum">805</span>
+<p><a name = "line15_805" id = "line15_805"> </a>
+Et cineres nostros.» Cupientem adnectere plura</p>
+<p><a name = "line15_806" id = "line15_806"> </a>
+Ferventemque ira <a href = "#var15_806">mortis</a> transverberat
+ense,</p>
+<span class = "pagenum">281</span>
+<p><a name = "line15_807" id = "line15_807"> </a>
+Et rapit infidum victor caput: agmina fuso</p>
+<p><a name = "line15_808" id = "line15_808"> </a>
+Sternuntur duce, non ultra fidentia Marti.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_800" id = "not15_800" href = "#line15_800">800
+seqq.</a>
+Verba virtuti Hasdrubalis consentanea, de quo Liv. XXVII, 49: «Ut patre
+Hamilcare et Hannibale fratre dignum erat, pugnans cecidit.»</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_801" id = "not15_801" href = "#line15_801">801.</a>
+<i>Utere Marte tuo</i>, ut apud Virg. Æn. XII, 932; conf. sup. <a class
+= "crossref" href = "bookI.html#not1_118">ad I,&nbsp;118</a>.
+&mdash;<i>manibus adsit vindex</i>, quod et optat moritura Dido apud
+Virg. Æn. IV, 625&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not15_804" id = "not15_804" href =
+"#line15_804">804&nbsp;seq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_86">III, 86</a>,
+et ibi not.
+&mdash;<i>cineri</i>
+<span class = "pagenum notes">281</span>
+<i>Jovis</i>, simulacro ejus cinefacto; Dausq.
+&mdash;<a name = "not15_807" id = "not15_807" href =
+"#line15_807">807.</a>&nbsp;rapit, ut <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_704">VII, 704</a>.
+&mdash;<i>infidum caput</i>, vide supra <a class = "crossref" href =
+"#not15_790">ad v.&nbsp;790&nbsp;sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line15_809" id = "line15_809"> </a>
+Jamque diem solisque <a href = "#var15_809">vias</a> nox abstulit
+<a href = "#var15_809">atra</a>,</p>
+<span class = "linenum">810</span>
+<p><a name = "line15_810" id = "line15_810"> </a>
+Quum vires parco victu somnoque reducunt;</p>
+<p><a name = "line15_811" id = "line15_811"> </a>
+Ac, nondum remeante die, victricia signa,</p>
+<p><a name = "line15_812" id = "line15_812"> </a>
+Qua ventum, referunt clausis formidine castris.</p>
+<p><a name = "line15_813" id = "line15_813"> </a>
+Tum Nero, procera sublimia cuspide portans</p>
+<p><a name = "line15_814" id = "line15_814"> </a>
+Ora ducis cæsi, «Cannas pensavimus, inquit,</p>
+<span class = "linenum">815</span>
+<p><a name = "line15_815" id = "line15_815"> </a>
+Hannibal, et Trebiam, et Trasymeni litora tecum</p>
+<p><a name = "line15_816" id = "line15_816"> </a>
+Fraterno capite: i, duplica nunc perfida bella,</p>
+<p><a name = "line15_817" id = "line15_817"> </a>
+Et geminas arcesse acies: hæc præmia restant,</p>
+<p><a name = "line15_818" id = "line15_818"> </a>
+Qui tua tramissis optarint Alpibus arma.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_809" id = "not15_809" href = "#line15_809">809.</a>
+«Nero ea nocte, quæ sequuta est pugnam, citatiore, quam inde venerat,
+agmine, die sexto ad stativa sua atque ad hostem (Hannibalem) pervenit;»
+Liv. XXVII, 50 pr.
+&mdash;<i>solis vias</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_659">XVI, 659</a>, cursum, vel spatium, quod sol
+percurrit, et hinc solem, seu diem.
+&mdash;<a name = "not15_810" id = "not15_810" href =
+"#line15_810">810.</a>&nbsp;<i>parco victu</i>; nam cibus uberior
+stomacho lassorum et valetudini nocet; conf. Valer. Fl. II, 70, et sup.
+<a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_94">ad VI, 95</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_813" id = "not15_813" href = "#line15_813">813.</a>
+«C. Claudius consul quum in castra redisset, caput Hasdrubalis, quod
+servatum cum cura adtulerat, projici ante hostium stationes, captivosque
+Afros vinctos, ut erant, ostendi, duos etiam ex iis solutos ire ad
+Hannibalem, et expromere, quæ acta essent, jussit,» Liv. XXVII, 51.
+&mdash;<a name = "not15_814" id = "not15_814" href =
+"#line15_814">814.</a>&nbsp;<i>Cannas pensavimus</i>, etc. ut apud Liv.
+c. 49: «Numquam eo bello una acie tantum hostium interfectum est,
+redditaque æqua Cannensi clades vel ducis, vel exercitus interitu
+videbatur.»
+&mdash;<i>Cannas</i>, cladem Cannensem, ut <i>Trebiam</i>, etc.
+&mdash;<a name = "not15_816" id = "not15_816" href =
+"#line15_816">816.</a>&nbsp;<i>duplica bella</i>, etc. Cf. <a class =
+"crossref" href = "#line15_516">v.&nbsp;516&nbsp;sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line15_819" id = "line15_819"> </a>
+Compressit lacrimas Pœnus, minuitque ferendo</p>
+<span class = "linenum">820</span>
+<p><a name = "line15_820" id = "line15_820"> </a>
+Constanter mala, et, inferias in tempore dignas</p>
+<p><a name = "line15_821" id = "line15_821"> </a>
+Missurum fratri, clauso conmurmurat ore.</p>
+<span class = "pagenum">282</span>
+<p><a name = "line15_822" id = "line15_822"> </a>
+Tum, castris procul amotis, adversa <a href =
+"#var15_822">quiete</a></p>
+<p><a name = "line15_823" id = "line15_823"> </a>
+Dissimulans, <a href = "#var15_823">dubia exclusit certamina
+Martis</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_819" id = "not15_819" href = "#line15_819">819.</a>
+<i>Pœnus</i>, Hannibal, de hac clade certior factus per nuntios.
+&mdash;<i>minuit ferendo</i>. Eamdem sententiam conf. apud Hor. Od.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xxv</span>, 19: «... levius fit
+patientia Quidquid corrigere est nefas,» <span class =
+"smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not15_820" id = "not15_820" href =
+"#line15_820">820.</a>&nbsp;<i>inferias</i>, etc. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_232">IV, 232</a>, <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_465">465</a>; <a class = "crossref"
+href = "bookV.html#line5_213">V,&nbsp;213</a>.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">282</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not15_822" id = "not15_822" href = "#line15_822">822.</a>
+«Hannibal tanto simul publico familiarique ictus luctu, adnoscere se
+fortunam Carthaginis, fertur dixisse, castrisque motis... auxilia in
+Bruttium agrum traduxit,» Liv. lib. XXVII, cap. 51, extr.
+&mdash;<i>quiete</i>, abstinendo a prælio et omni expeditione militari,
+ac milites in castris continendo; Drakenb. «Neque ipse se obtulit in tam
+recenti vulnere publico privatoque, neque lacessierunt quietum Romani;»
+Liv. XXVIII, 12.
+&mdash;<a name = "not15_823" id = "not15_823" href =
+"#line15_823">823.</a>&nbsp;<i>exclusit</i>, vitavit, vel prohibuit;
+confer <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_1">XVI,&nbsp;1&nbsp;seqq.</a>
+&mdash;Recte quidem egit Hannibal, quum lacrymas compressit; sed
+incautissimus sane fuisset, si ea, quæ memorat Livius, dixisset coram
+suis militibus. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+Sic ea exponit V. C. <i>Montesquieu</i>, <i>Grandeur et Décadence des
+Romains</i>, c. V: «Encore faudrait-il que les discours qu’on fait tenir
+à Annibal fussent sensés. Que si, en apprenant la défaite de son frère,
+il avoua qu’il en prévoyait la ruine de Carthage, je ne sache rien de
+plus propre à désespérer des peuples qui s’étaient donnés à lui, et à
+décourager une armée qui attendait de si grandes récompenses après la
+guerre.» <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+
+<hr class = "mid">
+
+<h5 class = "variae"><a name = "variae15" id = "variae15">
+Liber XV: Variæ Lectiones</a></h5>
+
+<div class = "variae">
+
+<span class = "pagenum">218</span>
+<p><a class = "missing" name = "var15_5" id = "var15_5" href =
+"#line15_5" title = "‘1’ legitur">5.</a>
+<i>Tartesia</i> R.&nbsp;2. <i>Tarthesia</i> Tell. <i>Carchesia</i> Put.
+<i>Carthesia</i> R.&nbsp;1, et Med. Conf.
+<span class = "pagenum">219</span>
+<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#var13_674">ad XIII, 674</a>.
+&mdash;<a name = "var15_7" id = "var15_7" href =
+"#line15_7">7.</a>&nbsp;<i>Anxin turba Patres</i>, per adposit. ut inf.
+<a class = "crossref" href = "#line15_367">v.&nbsp;367</a>, malebat
+N.&nbsp;Heins. idque recepit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var15_9" id = "var15_9" href =
+"#line15_9">9.</a>&nbsp;<i>Quis</i> opinabatur N.&nbsp;Heins. per
+interrogat. notam, quam post <i>castris</i> exprimendam curarunt Lefeb.
+et Ern. exemplo Drak. qui etiam punctum posuit post <i>precantur</i>.
+Ego revocavi vulgatam distinctionem, ut sensus sit: a Diis precantur,
+expetunt, ductorem, qui, etc. Nolim quoque cum Burm. pro <i>laceris</i>
+substituere <i>vacuis</i>, h.e. quæ ducibus suis orbata sunt.</p>
+
+<p><a name = "var15_10" id = "var15_10" href = "#line15_10">10.</a>
+<i>patrios patruosque</i> conj. N.&nbsp;Heins. quem vide ad Claud.
+Epithal. Honor. et Mar. v.&nbsp;39, et ad Ovid. Amor. III, <span class =
+"smallcaps">vi</span>, 49.
+&mdash;<a name = "var15_12" id = "var15_12" href =
+"#line15_12">12.</a>&nbsp;<i>cognato e sanguine</i> emend. idem, et
+<a name = "var14_14" id = "var15_14" href = "#line15_14">v.&nbsp;14</a>,
+<i>arma duorum Inconsulta ducum</i>, quod recte displicuit Drak. quum
+parum dextre argumentati essent cognati, si Cn. et P. Scipiones sua
+temeritate in exitium ruisse dixissent.
+&mdash;<a name = "var15_15" id = "var15_15" href =
+"#line15_15">15.</a>&nbsp;Primam syll. voc. <i>Gradivo</i> corripi, ut
+inf. <a class = "crossref" href = "#line15_337">v.&nbsp;337</a>, et apud
+Valer. Fl. V,&nbsp;650, notandum videbatur Barth. Adv. XXII,&nbsp;8; cf.
+sup. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#var4_776">ad IV, 776</a>.
+&mdash;<a name = "var15_17" id = "var15_17" href =
+"#line15_17">17.</a>&nbsp;<i>Molliri</i> primum operarum errore in
+secunda Marsi Veneta editum.</p>
+
+<span class = "pagenum">220</span>
+<p><a name = "var15_19" id = "var15_19" href = "#line15_19">19.</a>
+<i>Ædibus et mediis</i> suspicari possis; cf. not.
+<span class = "pagenum">&nbsp;<br>221</span>
+&mdash;<a name = "var15_25" id = "var15_25" href =
+"#line15_25">25.</a>&nbsp;<i>qua</i> Oxon. Put. Tell. R.&nbsp;1, Parm.
+Med. Ben. Mars. et al. <i>quam</i> Col. R.&nbsp;2; Junt. et inde al.
+edd. quod, nescio quare, placet Lefeb. Dausqueius vel ita interpungendum
+putabat, <i>veste refulgens Ostrum, quam</i>, etc. vel scribendum <i>e
+veste refulgens Ostrum, quod fulvo Tyrius</i> (artifex) <i>s. auro</i>.
+Neutra ratio probanda, <i>quæ</i> Cell. edidit ex emend. Gronov. Obss.
+II,&nbsp;6, quod forte verum est et maxime adridet Doering. Nostram
+tamen lectionem eodem sensu capere possis, stamini scilicet purpureo
+aurum vel aureum subtemen intextum fuisse.
+<span class = "pagenum">222</span>
+&mdash;<a name = "var15_30" id = "var15_30" href =
+"#line15_30">30.</a>&nbsp;<i>Incessusque</i> ed. Gryph. unde <i>et ora
+Incessusque viro propior</i> conj. Dausq. et N.&nbsp;Heins. ut sit
+Græcismus.</p>
+
+<span class = "pagenum">223</span>
+<p><a name = "var15_35" id = "var15_35" href = "#line15_35">35.</a>
+<i>Padusne</i> male opinabatur Dausq.
+&mdash;<a name = "var15_37" id = "var15_37" href =
+"#line15_37">37.</a>&nbsp;<i>Atlantica</i> scripti; <i>ad Atlantica</i>
+R.&nbsp;2. Vulgo <i>Atlantia</i>.
+&mdash;<a name = "var15_42" id = "var15_42" href =
+"#line15_42">42.</a>&nbsp;Hunc versum sequenti postposuit Lefeb. non
+addita causa. Poeta certe ad tantam subtilitatem non exigendus est, et
+ne sic quidem singula ordine procedunt: nam Paulus ante Scipiones
+periit.
+<span class = "pagenum">224</span>
+&mdash;<a name = "var15_45" id = "var15_45" href =
+"#line15_45">45.</a>&nbsp;<i>quid gesseris</i> scribendum censebat
+N.&nbsp;Heins. vel invitis libris vett. Ego tamen non adsequor, cur ei
+displicuerit vulgata lectio: <i>cineri, bustis et umbro, non sensuræ,
+quid gesserit</i>.
+&mdash;<a name = "var15_46" id = "var15_46" href =
+"#line15_46">46.</a>&nbsp;<i>tramite duro</i> in duobus veteribus,
+nescio quibus, invenit Lefeb. et recepit.
+&mdash;<a name = "var15_47" id = "var15_47" href =
+"#line15_47">47.</a>&nbsp;<i>decurrat</i> scripti et Rom. 2. Vulgo
+<i>decurret</i>. Deinde <i>congressi</i> Rom. 1, et Mediol.
+<i>congesti</i> ad marg. Rom. 1.
+&mdash;<a name = "var15_52" id = "var15_52" href =
+"#line15_52">52.</a>&nbsp;Verba <i>partique timore labores</i>, quæ
+reliqui interpr. silentio prætermittunt, in vitio
+<span class = "pagenum">225</span>
+cubare putant N.&nbsp;Heins. et Heyne, qui in Obss. ad loc. simil.
+Tibulli I,&nbsp;<span class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;4, monet, recte
+quidem <i>terrorem</i> et <i>laborem</i> jungi, tamquam militiæ comites,
+<i>terrere</i> tamen ea, quæ metuantur, mala, pericula, discrimina,
+<i>laborem</i> autem, quippe qui tolerandus sit, premere, urgere,
+exercere. Equidem, si quid mutandum, legerim, <i>partique labore
+timores</i>; nisi malis <i>junctique</i>, vel <i>plenique</i>, vel cum
+N.&nbsp;Heins. quod propius ad literarum ductum adcedit, etsi a Lefeb.
+inter nugas refertur, <i>pastique timore labores</i>. Sed vulgata
+opinor, lectio bene se habet, vid. not.
+&mdash;<a name = "var15_58" id = "var15_58" href =
+"#line15_58">58.</a>&nbsp;<i>terit</i> conj. N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<span class = "pagenum">226</span>
+<p><a name = "var15_62" id = "var15_62" href = "#line15_62">62.</a>
+<i>torvi</i> scripti et R.&nbsp;2. Vulg. <i>torva</i>.
+&mdash;<a name = "var15_67" id = "var15_67" href =
+"#line15_67">67.</a>&nbsp;<i>auras</i> opinabatur N.&nbsp;Heins. quia
+<i>hora</i> præcessit.</p>
+
+<span class = "pagenum">227</span>
+<p><a name = "var15_72" id = "var15_72" href = "#line15_72">72.</a>
+<i>Munera</i> Put.
+&mdash;<a name = "var15_74" id = "var15_74" href =
+"#line15_74">74.</a>&nbsp;<i>minore... Deo</i> scripti, eleganter judice
+N.&nbsp;Heins. Id recepere Drak. et Ern. sed vellem sensum quoque horum
+verborum exposuissent, quem non satis adsequor. <i>minores Deo</i> e
+R.&nbsp;2, edidi cum Lefeb. et Doering. Forte tamen non spernenda
+vulgaris lectio <i>minores Deos</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">228</span>
+<p><a name = "var15_85" id = "var15_85" href = "#line15_85">85.</a>
+<i>fixerit</i> Col.
+&mdash;<a name = "var15_87" id = "var15_87" href =
+"#line15_87">87.</a>&nbsp;<i>traxisset</i> R.&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "var15_88" id = "var15_88" href =
+"#line15_88">88.</a>&nbsp;<i>genitum est</i> malebat N.&nbsp;Heins. Pro
+<i>munera</i> in R.&nbsp;1; <i>innuam</i>, et in ora <i>numina</i>.
+<span class = "pagenum">229</span>
+&mdash;<a name = "var15_91" id = "var15_91" href =
+"#line15_91">91.</a>&nbsp;Pro <i>Fidenæ</i> malim <i>Porsenæ</i>, vel
+<i>Porsennæ</i>. Fidenates certe a Romanis victi sunt, non Porsena.
+&mdash;<a name = "var15_92" id = "var15_92" href =
+"#line15_92">92.</a>&nbsp;<i>Quæ</i>, vel <i>Que</i> Ox. Put. R.&nbsp;1,
+2, Med. <i>Quam</i> Parm. Deinde <i>terris</i> pro <i>dextris</i> Put.
+et Parm.
+&mdash;<a name = "var15_93" id = "var15_93" href =
+"#line15_93">93.</a>&nbsp;<i>verteret</i> Ox. et Put.
+&mdash;<a name = "var15_95" id = "var15_95" href =
+"#line15_95">95.</a>&nbsp;<i>Animas illapsa</i> Oxon. Non male, judice
+Drak. si refingatur <i>Animos i.</i> ut ap. Cic. Legg. II, 15. Sed idem
+vulgatum firmat coll. Virgil. Æn. II, 240, et III, 89.
+&mdash;<a name = "var15_96" id = "var15_96" href =
+"#line15_96">96.</a>&nbsp;<i>fœda</i>, vel <i>feda</i>, Oxon. et
+Put.</p>
+
+<p><a name = "var15_100" id = "var15_100" href = "#line15_100">100.</a>
+<i>producit</i> Col. <i>pducit</i> Put. ex quo scripturæ compendio
+<span class = "pagenum">230</span>
+ortum est vulgatum <i>perducit</i>, quod mox denuo sequitur.
+&mdash;<a name = "var15_103" id = "var15_103" href =
+"#line15_103">103.</a>&nbsp;<i>Asper</i> scripti. Vulgo <i>perducit
+semita clivo Aspera</i>, etc.
+&mdash;<a name = "var15_104" id = "var15_104" href =
+"#line15_104">104.</a>&nbsp;Ita scribendum distinguendumque viderunt jam
+Barth. Adv. IX, 17, et N.&nbsp;Heins. Vulgo legitur <i>Prosequitur,
+labor ad nitendum</i>, etc.
+&mdash;<a name = "var15_105" id = "var15_105" href =
+"#line15_105">105.</a>&nbsp;<i>bona censendum</i> Col. et R.&nbsp;2,
+vid. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#var8_36">ad VIII,
+36</a>. In iisdem recte <i>Fors</i> h.e. Fortuna. Vulgo <i>bona
+conscendunt, quæ sors</i>, et <i>concendunt</i> in Oxon. Denique
+<i>dedisse</i> Barth. Adv. IX,&nbsp;7, et N.&nbsp;Heins. bene pro vulg.
+<i>dedisset</i> substituerunt etsi invitis libris.
+&mdash;<a name = "var15_107" id = "var15_107" href =
+"#line15_107">107.</a>&nbsp;<i>intra te</i> Put. non inepte, judice
+Drakenb. quum <i>intra aliquem</i> esse dicatur, qui minor sit eo, ut
+ap. Flor. IV, 11; Senec. Med. 520, (ubi vid. Gron.) Quintil. Inst. Or.
+XI,&nbsp;3, et Prop. III, <span class = "smallcaps">vii</span>, (al.
+<span class = "smallcaps">ix</span>) 2, vid. Brockh. Sed conf. Heins. ad
+Ovid. Trist. III, <span class = "smallcaps">iv</span>, 25, et Burm. ad
+Petron. c. 84.
+&mdash;<a name = "var15_108" id = "var15_108" href =
+"#line15_108">108.</a>&nbsp;<i>spondet</i> Col. Vulgo <i>sponte</i>.
+&mdash;<a name = "var15_112" id = "var15_112" href =
+"#line15_112">112.</a>&nbsp;Syllabam sec. voc. <i>arbitrabere</i> ab
+optimis poetis corripi monet Drak. <i>adstare</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+prob. Doering. nisi <i>stare</i> pro <i>adstare</i> positum sit. Immo
+simpl. <i>esse</i> significat, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_94">III, 94</a>, et al.
+<span class = "pagenum">231</span>
+vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_639">ad II, 639</a>.
+&mdash;<a name = "var15_113" id = "var15_113" href =
+"#line15_113">113.</a>&nbsp;<i>Tu quoties</i> legendum videbatur
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_117" id = "var15_117" href =
+"#line15_117">117.</a>&nbsp;Vulgo <i>flagrantis</i>, non inprob. Dausq.
+quum unguenta caleant omnia. Sed recte idem et N.&nbsp;Heins. emend.
+<i>fragrantis</i> Proxime <i>fraglantis</i> Tell.</p>
+
+<p><a name = "var15_127" id = "var15_127" href = "#line15_127">127.</a>
+<i>honos</i>, non <i>honor</i>, Col. et Oxon.</p>
+
+<p><a name = "var15_130" id = "var15_130" href = "#line15_130">130.</a>
+<i>jussæque</i> scripti et R.&nbsp;2. Vulg. <i>visæque</i>.
+<span class = "pagenum">232</span>
+&mdash;<a name = "var15_134" id = "var15_134" href =
+"#line15_134">134.</a>&nbsp;<i>revirescere</i> scripti, R.&nbsp;1, 2,
+Parm. Med. Ben. <i>reviscere</i> Marsi prima Ven. errore operarum. Inde
+<i>revisere</i> sec. Ven. et hinc aliæ, <i>se visere</i> Ald.
+&mdash;<a name = "var15_135" id = "var15_135" href =
+"#line15_135">135.</a>&nbsp;Ita Col. <i>postquam</i> Put. R.&nbsp;1,
+Ben. Vulgo <i>quamquam tacitus magnis tamen æ. p.</i> N.&nbsp;Heins.
+corrig. <i>ægra pericli</i>, quum <i>instinctis periclis</i> nihili sit.
+Sed recte Lef. hæc notat: «<i>instinctis</i> tertius casus est; terror
+subrepit illis instinctis pectora, quæ ægra erant periclis.»
+&mdash;<a name = "var15_136" id = "var15_136" href =
+"#line15_136">136.</a>&nbsp;<i>subrepsit</i> R.&nbsp;1, et Med.</p>
+
+<p><a name = "var15_138" id = "var15_138" href = "#line15_138">138.</a>
+<i>percensent</i> Parm. non male.
+&mdash;<a name = "var15_145" id = "var15_145" href =
+"#line15_145">145.</a>&nbsp;<i>Ter subitum</i> emend. Barth. Adv. IX,
+17, quia numerus ternarius in ejusmodi præsagiis auspicatus fuit. Sed
+vid. not.
+&mdash;<a name = "var15_147" id = "var15_147" href =
+"#line15_147">147.</a>&nbsp;<i>ac</i> Col. Vulgo <i>atque</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">233</span>
+<p><a name = "var15_149" id = "var15_149" href = "#line15_149">149.</a>
+<i>comites operum</i> malebat N.&nbsp;Heins. <i>ministros</i> scripti.
+Vulg. <i>ministri</i>.
+&mdash;<a name = "var15_151" id = "var15_151" href =
+"#line15_151">151.</a>&nbsp;<i>isse sub armis</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_64">IV, 64</a>, et Lucan. IX, 21,
+non male conj. Dausq. et recepit Lef.
+&mdash;<a name = "var15_155" id = "var15_155" href =
+"#line15_155">155.</a>&nbsp;<i>superrigat</i> opinabatur N.&nbsp;Heins.
+ut <i>superspargere</i> ap. Caton. R.&nbsp;R.&nbsp;54, vel
+<i>superstagnare</i> ap. Tac. Ann. I,&nbsp;79, et <i>tramittere Cycladas
+unda</i> sup. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_472">I,&nbsp;472</a>, quo sensu <i>Isthmo
+incurvatam... undam</i> reposuit Lef. quum Corus non suberigat Isthmon
+sed undam, quam incurvatam Isthmo, seu in Isthmum efferat. At vulgata
+lectio doctior est, vid. not.
+&mdash;<a name = "var15_159" id = "var15_159" href =
+"#line15_159">159.</a>&nbsp;<i>tridentipotens</i> scripti et R.&nbsp;2;
+bene, ut <i>armipotens</i>, <i>arcipotens</i>, <i>bellipotens</i>,
+<i>ignipotens</i> et similia. Vulgo <i>tridente potens</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">234</span>
+<p><a name = "var15_168" id = "var15_168" href = "#line15_168">168.</a>
+<i>Graiis</i> Col. et Ox. Vulg. <i>Graio</i>.
+&mdash;<a name = "var15_169" id = "var15_169" href =
+"#line15_169">169.</a>&nbsp;<i>hæc cincta</i> Col. R.&nbsp;1, Parm. Med.
+<i>hæc cuncta</i> Put. <i>hinc cincta</i> Ox. <i>excincta</i> edd.
+Marsi, Martini Herbip. Junt. Ald. Gryph. <i>accincta</i> Basil. Wolfii,
+Colin. et Nut.
+&mdash;<a name = "var15_170" id = "var15_170" href =
+"#line15_170">170.</a>&nbsp;<i>cum territet</i> Col. et Put. <i>tunc et
+territet</i> Ox. <i>nunc territat</i> R.&nbsp;1, Parm. Med. <i>cum
+territat</i> Mars. Vulgo <i>quæ territat</i>.
+&mdash;<a name = "var15_171" id = "var15_171" href =
+"#line15_171">171.</a>&nbsp;<i>cultumque</i>, non <i>cultusque</i>, Col.
+&mdash;<a name = "var15_172" id = "var15_172" href =
+"#line15_172">172.</a>&nbsp;<i>armiferas</i> scripti et R.&nbsp;2. Vulgo
+<span class = "pagenum">235</span>
+<i>armisonas</i>.
+&mdash;<a name = "var15_177" id = "var15_177" href =
+"#line15_177">177.</a>&nbsp;<i>hospite</i> ed. Dausq. vitiose. Post hunc
+versum nonnulla excidisse suspicabatur N.&nbsp;Heins. nescio quare.
+&mdash;<a name = "var15_178" id = "var15_178" href =
+"#line15_178">178.</a>&nbsp;Voculam <i>et</i> ante <i>securæ</i> omnes
+codd. scripti et edd. ante Juntinam ignorant.</p>
+
+<p><a name = "var15_182" id = "var15_182" href = "#line15_182">182.</a>
+Hic et seq. versus deest in Put. <i>adspectus turbatum</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. coll. XIV, 678.
+&mdash;<a name = "var15_186" id = "var15_186" href =
+"#line15_186">186.</a>&nbsp;<i>tanta virtute</i> Put. Male: innuit enim,
+Pœnos non virtute tantum, sed artibus etiam et dolo superandos esse;
+quare filium pater monet, ut videat, ne duces hostium dispersas
+<span class = "pagenum">236</span>
+copias in unum cogant, sed ut potius singulos adoriatur; Drak.
+&mdash;<a name = "var15_187" id = "var15_187" href =
+"#line15_187">187.</a>&nbsp;<i>diducunt</i>, pro vulg. <i>deducunt</i>,
+ex emendat. N.&nbsp;Heinsii, quæ firmatur loco Livii, in notis laudato.
+&mdash;<a name = "var15_188" id = "var15_188" href =
+"#line15_188">188.</a>&nbsp;<i>conferre manum</i> (ut <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_599">VII, 599</a>, et similiter
+<i>conferre gradum</i>) scripti et priscæ edd. <i>c. manu</i> sec.
+Veneta Marsi, et inde aliæ edd. <i>liceat</i> et <i>coeantque
+coactæ</i>, scilicet in unum, malebat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_190" id = "var15_190" href =
+"#line15_190">190.</a>&nbsp;<i>labore</i> Oxon. et Put. Vulgo
+<i>labori</i>.</p>
+
+<p><a name = "var15_193" id = "var15_193" href = "#line15_193">193.</a>
+<i>Nomine C.</i> (ut apud Liv. XXI, 31, <i>Brancus nomine</i>, Cic. pro
+Mil. 17, <i>cognomento Schola</i>, et Ovid. Am. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">viii</span>,&nbsp;2, <i>nomine Dipsas</i>) Col. et Put.
+Vulgo <i>Nomen</i>.
+&mdash;<a name = "var15_195" id = "var15_195" href =
+"#line15_195">195.</a>&nbsp;<i>illa</i>, scilicet vetus in Africa
+Carthago, corrig. Dausq. quia urbes ditiores, etc. alibi exstiterint.
+Sed <i>ulla</i> scilicet Hispaniæ urbs; Drakenb. <i>urbi</i>, vel <i>aut
+vi</i> pro <i>auri</i> scribendum putabat N.&nbsp;Heins. forte quod ibi
+non auri, sed argentifodinas fuisse Strabo doceat. Sed τὸ <i>auri</i> ad
+divitias civium recte referebat Drak.</p>
+
+<span class = "pagenum">237</span>
+<p><a name = "var15_207" id = "var15_207" href = "#line15_207">207.</a>
+<i>sacros</i>, <i>certamina</i>, <i>ludos</i> reposuit Lefeb. ut
+designentur certamina, quæ sint ludi sacri respectu funerum.</p>
+
+<p><a name = "var15_208" id = "var15_208" href = "#line15_208">208.</a>
+<i>Prægreditur</i> Colon.
+&mdash;<a name = "var15_211" id = "var15_211" href = "#line15_211">211,
+212.</a>&nbsp;Hoc ordine versus leguntur in cod. Oxon. Putean. et, si
+Lefeb. fides habenda, in aliis veteribus, nescio quibus. Vulgo male
+transponuntur.
+&mdash;<a name = "var15_212" id = "var15_212" href =
+"#line15_212">212.</a>&nbsp;<i>curritque</i> primus edidit Wolfius in
+Basil. et deinde alii.
+&mdash;<a name = "var15_217" id = "var15_217" href =
+"#line15_217">217.</a>&nbsp;<i>advectus</i>, vel <i>invectus</i> emend.
+N.&nbsp;Heins. <i>At pelago</i> R.&nbsp;1, a m. sec.
+&mdash;<a name = "var15_218" id = "var15_218" href =
+"#line15_218">218.</a>&nbsp;<i>subigentem</i> Put. <i>subeunda ad
+mœnia</i> conj. N.&nbsp;Heins. coll. Liv. XXVI, 42, extr. Sed deinde
+vulgatam
+<span class = "pagenum">238</span>
+lect. loco non movendam recte putabat.</p>
+
+<p><a name = "var15_228" id = "var15_228" href = "#line15_228">228.</a>
+<i>Urbi</i> quædam edd.
+&mdash;<a name = "var15_229" id = "var15_229" href =
+"#line15_229">229.</a>&nbsp;<i>Etneo</i> pro <i>æterno</i> R.&nbsp;1,
+<i>alterno fluctu</i> i.e. æstu corrig. N.&nbsp;Heins. coll.
+v.&nbsp;226, 237; Prop. II, <span class =
+"smallcaps">xii</span>,&nbsp;7; Claud. Cons. Hon. III, 58, et sup.
+<a class = "crossref missing" href = "bookIII.html#not3_392" title = "‘292’ legitur">III, 392, ubi vid. not.</a> Sed Drak. jam bene monuit, nunc
+illud urbia latus describi, quod mari obversum numquam possit pedibus
+adiri, sed æterno fluctu tutum sit.</p>
+
+<span class = "pagenum">239</span>
+<p><a name = "var15_232" id = "var15_232" href = "#line15_232">232.</a>
+<i>Aris</i> scripti, R.&nbsp;1, Parm. Mediol. <i>Arris</i> R.&nbsp;2, et
+inde aliæ edd. <i>Aris</i> nom. propr. notum ex Prisc. lib. VI, et Cic.
+Or. pro Scauro. Sed Liv. XXVI, 44, et Polyb. X,&nbsp;12, 15, 18 et 19,
+solius meminere Magonis, qui præfectus urbi fuerit. Inde Ernesti: «Quid
+Silius in hac re præter arbitrium suum sequutus sit, dici non potest;
+hoc tamen ex ejusmodi locis intelligitur, Silium non hoc egisse, ut
+historiam belli Pun. sec. scriberet: quomodo enim sine dementia mutare
+ista nomina instituerit?» Apud Livium vero XXVI, 49, hæc leguntur:
+<i>Armen præfuisse Punico præsidio deditumque Romanis, Antias Valerius;
+Magonem alii scriptores tradunt</i>. Hinc <i>Arnes</i> (f. <i>Armes</i>)
+h.l. pro <i>Arris</i> legendum videbatur N.&nbsp;Heins. Drak. contra in
+Livii l.l. <i>Arinem</i> edidit; unde <i>Arin</i> h.l. reponendum
+crediderim.
+&mdash;<a name = "var15_233" id = "var15_233" href =
+"#line15_233">233.</a>&nbsp;Ita hunc versum ex Col. codd. restituere
+Modius et N.&nbsp;Heins. qui et <i>arce</i> scribi posse monet.
+<i>Auxiliumque excelsa loci processerat artem</i> Oxon. <i>pcesserat</i>
+R.&nbsp;2. <i>ptesserat</i> Tell. <i>Auxiliumque excelsa loci
+præcesserat arcem</i> Put. atque ita omnes priscæ edd. nisi quod
+R.&nbsp;1, Parm. Med. al. <i>protexerat</i>, aliæ vero
+<i>præcinxerat</i> habeant. Vulgatam lectionem <i>Auxilium excelsamque
+loci præcinxerat arcem</i> primum exhibet ed. Basil. Wolfii. <i>qui
+cuncta amplexus in arctis Auxilia, excelsam sociis præcinxerat arcem</i>
+conj. Dausq. <i>qui contra a. in a. Auxilium, qua excelsa loci,
+protexerat arcem</i> Barth. Adv. IX, 17, ut sensus sit: arcem non
+legebat, qua urbem spectabat, sed qua editior pelagus, cujus æstu
+recedente Scipio muros scandit. <i>qui contra, amplexus inertis
+Auxilium</i>, (h.e. perfugium in arcem, non audens in æquo ante muros
+manum conserere) vel <i>qui, ponti amplexus in artis Auxilium, qua
+excelsa, loci præsepserat arcem</i> emend. Burm. h.e. urbem incustoditam
+fere relinquebat ab illa parte, qua marinis undis tuta erat; eam solum
+partem muniebat, qua adiri poterat. Alterutram conj. veram putabat Drak.
+Sed lectio c. Col. bene se habet.
+<span class = "pagenum">240</span>
+&mdash;<a name = "var15_240" id = "var15_240" href =
+"#line15_240">240.</a>&nbsp;<i>Hic</i> Oxon. Deinde <i>plantæ</i>
+maluerit N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_241" id = "var15_241" href =
+"#line15_241">241.</a>&nbsp;<i>taciti nectens</i> Oxon. Putean. et Rom.
+2. <i>tacite nectens</i> in reliquis libris, quod Marsus interpretabatur
+cogitans. Sed <i>tacite nitens</i> bene emendarunt Dausq. (qui et
+<i>Hac</i> malebat) Cell. Drakenb. Ern. <i>tacite enitens</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. <i>tacite innitens</i> scripsit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var15_244" id = "var15_244" href =
+"#line15_244">244.</a>&nbsp;<i>visis fluctibus</i> quædam edd. et
+<i>fixus</i> aliæ.
+&mdash;<a name = "var15_246" id = "var15_246" href =
+"#line15_246">246.</a>&nbsp;<i>victa</i> Col. Ox. et R.&nbsp;2, prob.
+Drak. quum Pœnus non dederit <i>vincta colla</i>, sed <i>victa</i>, ut
+nempe catenis vincirentur. <i>vincta</i> Put. Tell. R.&nbsp;1, aliæque
+priscæ edd. non inprob. Lefeb. ut non inelegans tautologia sit, qualis
+apud Virgil. <i>incensum inflammat</i>, vel in Silio <i>spernor
+contemta</i> et similia: quasi <i>vincta catenis colla dare</i> sit
+tautologia!</p>
+
+<span class = "pagenum">241</span>
+<p><a name = "var15_259" id = "var15_259" href = "#line15_259">259.</a>
+<i>Ter dena bove</i> Col. et Mars. Vulgo <i>Ter deno b.</i> cf. <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#var3_39">ad III, 39</a>.
+&mdash;<a name = "var15_261" id = "var15_261" href =
+"#line15_261">261.</a>&nbsp;<i>tunc Martia</i> Col. et Ox. <i>tum M.</i>
+Put. Vulgo <i>et M.</i>
+&mdash;<a name = "var15_262" id = "var15_262" href =
+"#line15_262">262.</a>&nbsp;<i>ut meritum</i> scripti et R.&nbsp;2. Sic
+<i>prout cuique meritum</i> ap. Liv. XXVI, 48. Vulgo <i>et meritum</i>.
+Posse etiam <i>cuique
+<span class = "pagenum">242</span>
+emerito</i>, vel <i>ut meriti</i> legi monebat N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var15_264" id = "var15_264" href = "#line15_264">264.</a>
+<i>vectantur</i>, vel <i>avectantur</i> conj. idem.
+&mdash;<a name = "var15_266" id = "var15_266" href =
+"#line15_266">266.</a>&nbsp;<i>regi donis Divum</i> Tell. et Mars. unde
+<i>regi donat Divum</i>, h.e. Jovi Capitolino, conj. Lefeb. qui tamen
+vulgatam lect. præfert, quum sic dona Masinissæ regi missa memoret Liv.
+XXX, 17.
+&mdash;<a name = "var15_267" id = "var15_267" href =
+"#line15_267">267.</a>&nbsp;<i>dextris</i> primus edidit Nicander.
+&mdash;<a name = "var15_270" id = "var15_270" href =
+"#line15_270">270.</a>&nbsp;<i>Huic</i> emend. Dausq. et N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_274" id = "var15_274" href =
+"#line15_274">274.</a>&nbsp;<i>effatur</i> Col.</p>
+
+<span class = "pagenum">243</span>
+<p><a name = "var15_277" id = "var15_277" href = "#line15_277">277.</a>
+<i>Mycenæas</i> et <i>in æquore</i> Basil. Wolfii et inde aliæ edd.
+&mdash;<a name = "var15_279" id = "var15_279" href =
+"#line15_279">279.</a>&nbsp;<i>violarunt</i> Col. et Put.
+<i>vigilavit</i> Oxon. Vulgo <i>violavit</i>.
+&mdash;<a name = "var15_280" id = "var15_280" href =
+"#line15_280">280.</a>&nbsp;<i>steterunt</i> malebat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_283" id = "var15_283" href =
+"#line15_283">283.</a>&nbsp;<i>ferebant</i> scripti et R.&nbsp;2, unde
+<i>serebant</i> emend. N.&nbsp;Heins. et recepere Drak. Lefeb. Ernest.
+Vulgo <i>requirunt</i>.</p>
+
+<p><a name = "var15_287" id = "var15_287" href = "#line15_287">287.</a>
+<i>Macetum</i> Col. Vulgo <i>Macedum</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookXIII.html#var13_878">ad XIII, 878</a>.
+&mdash;<a name = "var15_288" id = "var15_288" href =
+"#line15_288">288.</a>&nbsp;<i>hinc</i>, non <i>huic</i>, Col.
+<span class = "pagenum">244</span>
+&mdash;<a name = "var15_294" id = "var15_294" href =
+"#line15_294">294.</a>&nbsp;<i>Taulentius</i> Colon.
+&mdash;<a name = "var15_295" id = "var15_295" href =
+"#line15_295">295.</a>&nbsp;<i>nullo munimine</i> male conj. non nemo
+apud Dausq.
+&mdash;<a name = "var15_297" id = "var15_297" href =
+"#line15_297">297.</a>&nbsp;<i>Hinc et</i> malebat Dausq. Sed vid.
+<a class = "crossref" href = "#var15_299">ad vers. 299</a>.
+<i>Tesprotiaque</i> edd. tantum non omnes, etiam Drakenborch. Lefeb. et
+Ern. Sed Gr. <span class = "greek" title = "Thesprôtia">Θεσπρωτία</span>
+Steph. <span class = "greek" title = "Thesprôtis">Θεσπρωτὶς</span> et
+<span class = "greek" title = "Thesprôtis gê">Θεσπρωτὶς γῆ</span>
+Thucyd. I, <span class = "greek" title = "Thesprôtoi">Θεσπρωτοὶ</span>
+Herodot. VIII, 46, dicuntur; conf. Scylac. Peripl. pagg. 26, 27.
+&mdash;<a name = "var15_298" id = "var15_298" href =
+"#line15_298">298.</a>&nbsp;<i>cassi ausi</i> rectius putabat
+N.&nbsp;Heins. Siliano more. Sed conf. Virgil. Æneid. XI, 339.</p>
+
+<p><a name = "var15_299" id = "var15_299" href = "#line15_299">299.</a>
+<i>Nunc</i> scripti, R.&nbsp;1, Parm. Mediol. Vulgo <i>Hinc</i>.
+&mdash;<a name = "var15_300" id = "var15_300" href =
+"#line15_300">300.</a>&nbsp;Pro <i>Pellæaque</i> forte legendum
+<i>Pallæaque</i>,
+<span class = "pagenum">245</span>
+(Pale, s. Palle opp. Cephalleniæ, ins. maris Ionii prope Acarnaniam) vel
+<i>Pharæaque</i>, (Phara, seu Pheræ, urbs Acarnaniæ inter Leucadem et
+Alyziam in Scylac. Peripl. p.&nbsp;30, ubi vid. Voss.) vel
+<i>Palæraque</i>, a Palæro Acarnaniæ opp. ad sinum ingentem.
+&mdash;<a name = "var15_301" id = "var15_301" href =
+"#line15_301">301.</a>&nbsp;<i>Perfudit</i>, non <i>Perfundit</i>, Col.
+et R.&nbsp;1, ad marg. ut et conj. Scalig. ad oram libri sui.
+&mdash;<a name = "var15_302" id = "var15_302" href =
+"#line15_302">302.</a>&nbsp;<i>videt incitus</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+Sed <i>vidit</i> ut <i>ostentavit</i>, <i>perfudit</i>, <i>pepulit</i>,
+<i>liquit</i>.
+&mdash;<a name = "var15_304" id = "var15_304" href =
+"#line15_304">304.</a>&nbsp;<i>inaccensam</i> Col.
+&mdash;<a name = "var15_305" id = "var15_305" href =
+"#line15_305">305.</a>&nbsp;<i>scopulosæ Neriton arcis</i> (h.e. rupis,
+montis, ut ἄκρον et ἄκρα) ingeniose emend. N.&nbsp;Heins. Sic <i>Neritos
+ardua saxis</i> dicitur Virg. Æneid. III, 271; Νήριτος εἰνοσίφυλλος Hom.
+Iliad. β, 632, <i>scopulosi verticis Anxur</i> sup. <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#line8_390">VIII, 390</a>.
+&mdash;<a name = "var15_306" id = "var15_306" href =
+"#line15_306">306.</a>&nbsp;<i>Achaica</i> Put. <i>Sed</i> vid. <a class
+= "crossref" href = "bookXIV.html#var14_5">ad XIV,&nbsp;5</a>.
+&mdash;<a name = "var15_307" id = "var15_307" href =
+"#line15_307">307.</a>&nbsp;<i>prægaudens</i> Col. eleganter, judice
+N.&nbsp;Heins. <i>gavisum</i> Put.
+<span class = "pagenum">246</span>
+Vulgo <i>gavisus</i>.</p>
+
+<p><a name = "var15_311" id = "var15_311" href = "#line15_311">311.</a>
+<i>Parnasus</i>, non <i>Parnassus</i>, priscæ edd. Gr. <span class =
+"greek" title = "Parnasos">Παρνασὸς</span> et <span class = "greek"
+title = "Parnassos">Παρνασσὸς</span>; sed illa scriptura antiquior est;
+conf. <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_320">XII,
+320</a>; Casaub. ad Pers. Prol. v.&nbsp;2; Heins. ad Virg. Ecl.
+X,&nbsp;11, et Ovid. Met. I,&nbsp;468; Perizon. ad Ælian.
+<span class = "pagenum">247</span>
+V.&nbsp;H. VIII, 11, vid. tamen Heyne ad Apollod. p.&nbsp;110.
+&mdash;<a name = "var15_313" id = "var15_313" href =
+"#line15_313">313.</a>&nbsp;In hoc versu et quidem in nominibus
+propriis, qui a librariis plerumque corrumpuntur, mendum latere
+crediderim. Pro <i>Orestes</i> forte leg. <i>Eropus</i>, quem incursasse
+Macedonum fines, et Dardanos etiam concivisse, tradit Liv. XXVII, 32.
+Eum <i>Sarmaticum</i> fingit poeta, quum Livius <i>Eropum quemdam</i>
+dixisset; <i>Orestes</i> autem notius librariis nomen erat. Possis etiam
+reponere <i>Quum modo Sulpicius</i>, vel <i>Scopas dux</i>, vel
+<i>Dorimachus</i>, vel denique <i>Pergameus</i> (rex Attalus) <i>regna
+infestaret, Orestum Aspera nunc Dolopum vis exundasset in agros</i>. De
+<i>Sulpicio</i> ejusque incursionibus in Macedoniam vid. Liv. XXVI, 22,
+28; XXVII,&nbsp;7, 10, 22, 31 seq. XXVIII,&nbsp;5 seq. XXXI,&nbsp;4...
+40; Polyb. VIII,&nbsp;3; IX, 42; X,&nbsp;41; XVIII,&nbsp;6, de
+<i>Scopa</i> et <i>Dorimacho</i>, Ætolorum prætoribus, de illo Liv.
+XXVI, 24 seq. Polyb. IV,&nbsp;5, et 62; V,&nbsp;11, de hoc Liv. XXVI,
+24; Polyb. IV, 67, 77; V,&nbsp;3, 5, 9, 11; IX, 42, de <i>Attalo</i>
+Liv. XXVIII,&nbsp;7; XXXI, 46; Polyb. IX, 30; X,&nbsp;41; XVI,&nbsp;2
+seq. 30, de <i>Orestis</i>, vel <i>Orestibus</i>, vid. not. Sed
+præstiterit haud dubie <i>Quum modo Sarmata ei regna infestaret,
+Orestum</i>, vel <i>Orestis</i> (dat. plur.) <i>Aspera nunc</i>, etc.
+Tum <i>Sarmata</i> h.l. pro Dardanis, gente Mœsiæ, (hod. Serviæ) et
+quidem fera (Plin. IV,&nbsp;1; Strab. VII), ac tunc temporis
+infestissima Macedoniæ, quod ex Liv. XXVII, 33; XXVIII,&nbsp;8; XXXI,
+28, 43; XXXIII, 19; XL, 57, notissimum est, <i>in agros Orestum</i>,
+h.e. Macedoniæ, cujus pars est Orestis, et cui non minus tum infesti
+erant <i>Dolopes</i>, h.e. Ætoli vid. not.
+<span class = "pagenum">248</span>
+&mdash;<a name = "var15_320" id = "var15_320" href =
+"#line15_320">320.</a>&nbsp;<i>Tænarii</i> etiam legi posse pro
+<i>Tyndarii</i>, monet N.&nbsp;Heins. At necesse non est.</p>
+
+<p><a name = "var15_323" id = "var15_323" href = "#line15_323">323.</a>
+<i>tanti</i> pro <i>cauti</i> Putean.
+&mdash;<a name = "var15_325" id = "var15_325" href =
+"#line15_325">325.</a>&nbsp;<i>et</i> pro <i>ut</i> Colon. quod forte
+non spernendum, ne <i>que</i> in <i>tacitusque</i> abundet, quod certe
+apodosi parum convenit.
+&mdash;<a name = "var15_326" id = "var15_326" href =
+"#line15_326">326.</a>&nbsp;<i>quietæ</i>, non <i>quiete</i>, Colon. et
+Rom. 1, ad marg.
+&mdash;<a name = "var15_327" id = "var15_327" href =
+"#line15_327">327.</a>&nbsp;<i>ire sororis</i> Colon. male, vid.
+<a class = "crossref" href = "bookX.html#not10_621">not. ad
+X,&nbsp;621</a>.</p>
+
+<span class = "pagenum">249</span>
+<p><a name = "var15_334" id = "var15_334" href = "#line15_334">334.</a>
+<i>adversos</i> quædam edd.
+&mdash;<a name = "var15_337" id = "var15_337" href =
+"#line15_337">337.</a>&nbsp;<i>calidoque</i> scripti et Mars. Vulgo
+<i>validoque</i>.
+&mdash;<a name = "var15_339" id = "var15_339" href =
+"#line15_339">339.</a>&nbsp;Forte leg. <i>Heu quam tum</i>, etc. ut
+jungantur <i>quam clara ruina</i>. Sed <i>Heu quanta, Hannibalem clarum
+factura, ruina!</i> recte, opinor, edidit Lefeb. ex emendat.
+N.&nbsp;Heins. qui tamen contra metrum jungebat <i>quanta, H. c.
+factura, ruina Procubuere</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">250</span>
+<p><a name = "var15_349" id = "var15_349" href = "#line15_349">349.</a>
+<i>occulti astus</i>, vel <i>occulto astu</i> conj. N.&nbsp;Heins. et
+<a name = "var14_354" id = "var15_354" href =
+"#line15_354">v.&nbsp;354</a>,
+<i>lætumque tumultus</i>, et
+<a name = "var14_356" id = "var15_356" href =
+"#line15_356">v.&nbsp;356</a>,
+<i>præmaturo</i>, quod tacite recepit Lef.
+&mdash;<a name = "var15_358" id = "var15_358" href =
+"#line15_358">358.</a>&nbsp;<i>ritu</i> pro <i>vultu</i> opinabatur idem
+N.&nbsp;Heins. ut <i>arte paterna et stimulis gaudens</i> Fabii filius
+sup. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_712">VII, 712</a>;
+cf. not. <i>nutu</i>, vel potius <i>ductu</i>, pro <i>vultu</i> legendum
+putabat Withof.</p>
+
+<p><a name = "var15_361" id = "var15_361" href = "#line15_361">361.</a>
+<i>precatur</i>, non <i>profatur</i>, scripti.
+&mdash;<a name = "var15_362" id = "var15_362" href =
+"#line15_362">362.</a>&nbsp;<i>nunc his</i> Col. <i>vinclis</i> Put.
+R.&nbsp;1, Parm. Med. Vulgo
+<span class = "pagenum">251</span>
+<i>victor</i>.
+&mdash;<a name = "var15_367" id = "var15_367" href =
+"#line15_367">367.</a>&nbsp;<i>volucris</i> scripti et R.&nbsp;1, ad
+marg. Vulg. <i>volucres</i>.
+&mdash;<a name = "var15_373" id = "var15_373" href =
+"#line15_373">373.</a>&nbsp;<i>habet</i>, non <i>avet</i>, scripti.
+Deinde <i>torvæ</i> R.&nbsp;2, <i>torta hasta</i> conj. Lefeb. Male!
+&mdash;<a name = "var15_375" id = "var15_375" href =
+"#line15_375">375.</a>&nbsp;<i>enasset</i> Col. Oxon. Tell. Parm. Ben.
+<i>enoscet</i> R.&nbsp;1. Vulgo <i>enasset</i> h.e. evasisset.
+&mdash;<a name = "var15_376" id = "var15_376" href =
+"#line15_376">376.</a>&nbsp;<i>venisset</i>, non <i>evenisset</i>,
+Col.</p>
+
+<span class = "pagenum">253</span>
+<p><a name = "var15_396" id = "var15_396" href = "#line15_396">396.</a>
+Hunc versum in vulg. libris excipiunt tres alii, a Nicandri ingenio
+profecti, (nam in Junt. ed. primum leguntur) <i>Quod virtute viri
+titulis decorare sepulcrum Ingentis bello liceat, nomenque futuros
+Æternum in Rutulos possis mandare nepotes</i>. Eos Drakenborch. uncinis
+inclusit, nos vero abesse jussimus exemplo Cell. Lefeb. et Ern.
+&mdash;<a name = "var15_397" id = "var15_397" href =
+"#line15_397">397.</a>&nbsp;<i>eadem labori</i> non male conj.
+N.&nbsp;Heins. ut <i>ex iisdem tibi elementis</i> apud Macrob. Sat.
+I,&nbsp;11; Drakenborch. Sic et αὐτὸς τινὶ eleganter dicitur, qui alteri
+par vel similis est, nec quidquam ab eo differt, ut τὰ ὑποδήματα αὐτὰ
+φορεῖν τοῖς ἀνδράσιν ap. Ælian. V.&nbsp;H. VII, 11; cf. Heins. ad Claud.
+laud. Stil. II, 30, et ad Ov. Am. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">iv</span>,&nbsp;1; Cort. ad Sallust. B.&nbsp;C. c. 20; Ern.
+ad Xen. Mem. Socr. II, <span class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;5; Zenn.
+ad Xen. Cyrop. III, <span class = "smallcaps">iii</span>, 35; Viger. de
+Idiot. Gr. L. p.&nbsp;164; Findeisen. Ind. in Isocr. Paneg. et Hœpfner.
+ad Eurip. Cycl. p.&nbsp;54, 55.</p>
+
+<p><a name = "var15_399" id = "var15_399" href = "#line15_399">399.</a>
+<i>Sed non et</i> scripti, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_43">IV, 43</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_523">V,&nbsp;523</a>; Virg. Æn. X,&nbsp;343; conf.
+Heins. ad Claud. Cons. Hon. IV, 500, ad Ovid. Met. IV, 273, et Ep. Her.
+III,&nbsp;4. Vulgo <i>Sed non est</i>.
+&mdash;<a name = "var15_404" id = "var15_404" href =
+"#line15_404">404.</a>&nbsp;<i>ceu patria</i> Col. Oxon. Put. R.&nbsp;2,
+<i>ceu patriæ</i> Tell.
+<span class = "pagenum">254</span>
+<i>patriæ ceu</i> R.&nbsp;1, Parm. Med. et prima Marsi ed.
+&mdash;<a name = "var15_406" id = "var15_406" href =
+"#line15_406">406.</a>&nbsp;<i>Et scopulis</i>, vel <i>Et populis</i>
+pro <i>Ex oculis</i> non male conj. N.&nbsp;Heins. quum <i>ex oculis
+rapta</i> dici nequeat Carthago, quæ expugnata quidem, sed non eversa
+sit. Ernesti jungit verba <i>vallatam ex oculis</i>, et intelligit urbem
+ita sublimi in vertice positam, ut oculi eam adsequi prope non possent.
+At dura est hæc et coacta interpretatio, quam exemplo firmari posse vix
+crediderim. Deinde <i>cumulata strage</i> recte, opinor, emend. idem
+N.&nbsp;Heins. quod τὸ <i>vallatam</i> jam præcesserit.
+&mdash;<a name = "var15_407" id = "var15_407" href =
+"#line15_407">407.</a>&nbsp;<i>qua</i> Ox. Put. Tell. R.&nbsp;1, Parm.
+Med. aliæque priscæ edd. <i>quo</i> Col. <i>quam</i> Junt. et inde aliæ,
+<i>quum</i> conj. Dausq.
+&mdash;<a name = "var15_408" id = "var15_408" href =
+"#line15_408">408.</a>&nbsp;<i>in terra</i> scripti. Vulgo
+<i>interea</i>. Deinde <i>everterit</i>, vel <i>haud verterit</i>
+malebat N.&nbsp;Heins. et posterius quidem, Drakenb. judice, quod
+Saguntus octavo mense, (vid. Liv. XXI, 15) adeoque intra annum capta
+sit.
+&mdash;<a name = "var15_409" id = "var15_409" href =
+"#line15_409">409.</a>&nbsp;<i>Non</i> Col.</p>
+
+<p><a name = "var15_412" id = "var15_412" href = "#line15_412">412 et
+413.</a>
+<i>hic</i>, non <i>hinc</i>, scripti, R.&nbsp;1, Parm. Mediol.
+<i>huic</i> emend. Livineius.</p>
+
+<p><a name = "var15_418" id = "var15_418" href = "#line15_418">418.</a>
+<i>cepere</i> Parm. <i>sepsere</i> conj. N.&nbsp;Heins. Pro
+<i>mapalibus</i> rectius scribitur <i>magalibus</i>, vel potius
+<i>magaribus</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#var14_7">ad XIV,&nbsp;7</a>.
+&mdash;<a name = "var15_420" id = "var15_420" href =
+"#line15_420">420.</a>&nbsp;<i>agitabat gaudia</i> scripti et R.&nbsp;2,
+ut ap. Sallust. B.&nbsp;C. cap. ult. vel <i>agitare otia, convivia</i>,
+etc. Vulgo <i>a laurea</i>.
+<span class = "pagenum">255</span>
+&mdash;<a name = "var15_421" id = "var15_421" href =
+"#line15_421">421.</a>&nbsp;<i>læna</i>, non <i>lena</i>, scripti. Est
+Gr. <span class = "greek" title = "Chlaina">Χλαῖνα</span>.
+&mdash;<a name = "var15_425" id = "var15_425" href =
+"#line15_425">425.</a>&nbsp;<i>ad</i>, non <i>in æthera</i>, scripti et
+Parm.
+&mdash;<a name = "var15_426" id = "var15_426" href =
+"#line15_426">426.</a>&nbsp;<i>librata</i>, non <i>vibrata</i>, scripti
+et R.&nbsp;2, quam lect. multis exemplis firmavit Drak. ad h.l. et
+Heins. ad Ovid. Am. II, <span class = "smallcaps">vi</span>, 11.
+&mdash;<a name = "var15_427" id = "var15_427" href =
+"#line15_427">427.</a>&nbsp;<i>similavit</i> h.e. simile fecit,
+effinxit, expressit, scripsi pro <i>simulavit</i>, et ita ubivis
+scribendum existimo; confer sup. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_553">ad II, 553</a>.
+&mdash;<a name = "var15_430" id = "var15_430" href =
+"#line15_430">430.</a>&nbsp;<i>freta</i> pro <i>fracta</i> R.&nbsp;1, et
+Med. <i>frusta</i> ad marg. R.&nbsp;1, <i>fressa</i> conj. non nemo ap.
+Lefeb.</p>
+
+<span class = "pagenum">256</span>
+<p><a name = "var15_438" id = "var15_438" href = "#line15_438">438.</a>
+<i>Cesset</i> Col. <i>Cessat</i> edidit Lefeb. ex emend. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_441" id = "var15_441" href =
+"#line15_441">441.</a>&nbsp;<i>Sabura</i> Put. et nonnullæ edd. Confer
+Intpp. Lucan. IV, 724, et Cæs. B.&nbsp;C. II, 38; <i>Sabrata</i> emend.
+Dausq. Conf. <a class = "crossref" href = "bookXIV.html#var14_437">ad
+XIV, 437</a>.
+&mdash;<a name = "var15_447" id = "var15_447" href =
+"#line15_447">447.</a>&nbsp;<i>Lænas</i>, non <i>Lenas</i>, Col. Conf.
+Sigon. ad Liv. VII, 12.
+&mdash;<a name = "var15_450" id = "var15_450" href =
+"#line15_450">450.</a>&nbsp;<i>Castabo</i> Oxon. Put. R.&nbsp;1, Parm.
+Med. Vulgo <i>Cartalo</i>, vel <i>Kartalo</i>. Sed <i>Karthalo</i>
+reposuit Drakenb. vid. ad I,&nbsp;406. Deinde <i>Nasidio</i> Col. quod
+est nomen Rom. v.c. ap. Appian. B. Civ. V,&nbsp;139; Cic. ad Att. XI,
+17, et Phil. VII,&nbsp;9; (ubi tamen vulgo <i>Visidius</i> legitur)
+Dion. et al. <i>Nascidio</i> Oxon. et Put. <i>Vascidio</i> Parm. Vulgo
+<i>Vasidio</i>, prob. Dausq. cui et <i>Vibidio</i>, vel <i>Vinidio</i>
+in mentem venit.</p>
+
+<p><a name = "var15_451" id = "var15_451" href = "#line15_451">451.</a>
+<i>Pyrenes</i> Col. Vulgo <i>Cyrenes</i>.
+<span class = "pagenum">257</span>
+&mdash;<a name = "var15_452" id = "var15_452" href =
+"#line15_452">452.</a>&nbsp;<i>furentis... Dardaniæ</i> Col.
+&mdash;<a name = "var15_455" id = "var15_455" href =
+"#line15_455">455.</a>&nbsp;<i>solverat</i> Col. et Tell. ut <a class =
+"crossref" href = "#line15_459">v.&nbsp;459</a>, <i>quum
+perstrinxerat</i>. Vulgo <i>solveret</i>.
+&mdash;<a name = "var15_456" id = "var15_456" href =
+"#line15_456">456.</a>&nbsp;<i>mella</i> Col. <i>membra</i> Ox. et Put.
+Vulgo <i>verba</i>.
+&mdash;<a name = "var15_458" id = "var15_458" href =
+"#line15_458">458.</a>&nbsp;<i>et cantu</i> Marsi Veneta posterior et
+inde aliæ, <i>attenti d. c. senatus</i> conj. Dausq. Male!
+&mdash;<a name = "var15_459" id = "var15_459" href =
+"#line15_459">459.</a>&nbsp;<i>subitam</i> Put. <i>subitæ tubæ</i>, vel
+<i>subitas aures</i> opinabatur N.&nbsp;Heins. Sed
+<span class = "pagenum">258</span>
+<i>subitum</i> est id. qd. <i>subito</i>; conf. <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#not7_527">not. ad VII, 527</a>.
+&mdash;<a name = "var15_463" id = "var15_463" href =
+"#line15_463">463.</a>&nbsp;<i>et furtiva luci</i> Col. <i>e furtivo
+lustro</i>, in quo, scilicet se condiderat, emend. Burm. et <i>e f.
+loco</i> N.&nbsp;Heins. coll. XVII, 91. At vid. not.
+&mdash;<a name = "var15_464" id = "var15_464" href =
+"#line15_464">464.</a>&nbsp;<i>Galeam</i> Put. R.&nbsp;1, Parm. Med. Sed
+<i>Gala</i> nomen est Libycum, et v.c. patris Masanissæ.
+&mdash;<a name = "var15_467" id = "var15_467" href =
+"#line15_467">467.</a>&nbsp;<i>Murrum</i>, non <i>Murum</i>, Col.
+omnesque antiquiss. edd. Nomen notum ex lib. <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#line1_377">I,&nbsp;377</a> sq. <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#line2_556">II, 556</a>; <i>dimisit</i> Put.
+&mdash;<a name = "var15_470" id = "var15_470" href =
+"#line15_470">470.</a>&nbsp;<i>abscisso</i> primus edidit Nicander in
+Junt. vid. sup. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_552">ad
+III, 552</a>; Duker. ad Flor. II,&nbsp;2; Markl. ad Stat. Silv. III,
+<span class = "smallcaps">ii</span>, 61, et Oudend. ad Frontin. Strat.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iv</span>,&nbsp;7.</p>
+
+<span class = "pagenum">259</span>
+<p><a name = "var15_480" id = "var15_480" href = "#line15_480">480.</a>
+<i>volens</i> Col. et Ox. <i>volvens</i> Put. Vulgo <i>volans</i>.
+&mdash;<a name = "var15_484" id = "var15_484" href =
+"#line15_484">484.</a>&nbsp;<i>providerit</i> Col.
+&mdash;<a name = "var15_488" id = "var15_488" href =
+"#line15_488">488.</a>&nbsp;<i>abditur</i> scripti duo (teste Lefeb.),
+R.&nbsp;2, Parm. et Raphel. Vulgo <i>additur</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">260</span>
+<p><a name = "var15_496" id = "var15_496" href = "#line15_496">496.</a>
+<i>promissa</i> Put. R.&nbsp;1, et Med.
+&mdash;<a name = "var15_500" id = "var15_500" href =
+"#line15_500">500.</a>&nbsp;<i>quæ</i> pro <i>qui</i> Put.</p>
+
+<p><a name = "var15_511" id = "var15_511" href = "#line15_511">511.</a>
+<i>neu quisquam
+<span class = "pagenum">261</span>
+ad sidera adisse</i> conj. N.&nbsp;Heins. et
+<a name = "var14_517" id = "var15_517" href =
+"#line15_517">v.&nbsp;517</a>,
+<i>belli</i>.
+&mdash;<a name = "var15_520" id = "var15_520" href =
+"#line15_520">520.</a>&nbsp;<i>porta</i>, non <i>portæ</i>, scripti,
+R.&nbsp;1, Parm. Med.
+&mdash;<a name = "var15_521" id = "var15_521" href =
+"#line15_521">521.</a>&nbsp;Vulgo <i>Elisæis</i>. Sed vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#var1_81">ad I,&nbsp;81</a>.</p>
+
+<p><a name = "var15_526" id = "var15_526" href = "#line15_526">526.</a>
+<i>hæc jam vertitur</i> Put. ac edd. D.&nbsp;Heins. et Raphel. Vulgata
+lectio <i>jam hæc vertitur</i> in
+<span class = "pagenum">262</span>
+metrum inpingit.
+&mdash;<a name = "var15_531" id = "var15_531" href =
+"#line15_531">531.</a>&nbsp;<i>Cæsorum heu stratis</i> Nicander reposuit
+et deinde alii.
+&mdash;<a name = "var15_532" id = "var15_532" href =
+"#line15_532">532.</a>&nbsp;<i>bacis</i> Oxon. R.&nbsp;1, Med. vid. ad
+III, 596.
+&mdash;<a name = "var15_535" id = "var15_535" href =
+"#line15_535">535.</a>&nbsp;<i>mea terga</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_536" id = "var15_536" href =
+"#line15_536">536.</a>&nbsp;<i>Hunc</i>, non <i>Nunc</i>, Col. Deinde
+<i>vastis qui nunc sese intulit armis</i> suspicari possis, quæ sunt
+ipsa verba Virg. Æn. X,&nbsp;768, et tam multitudinem quam magnitudinem
+armorum armatorumque designare possunt.
+&mdash;<a name = "var15_537" id = "var15_537" href =
+"#line15_537">537.</a>&nbsp;<i>exurere bello</i> malebat Drak.
+&mdash;<a name = "var15_542" id = "var15_542" href =
+"#line15_542">542.</a>&nbsp;<i>Deumque hominumque</i> Oxon. et Put.</p>
+
+<span class = "pagenum">263</span>
+<p><a name = "var15_555" id = "var15_555" href = "#line15_555">555.</a>
+<i>dilectæ</i> Put.
+&mdash;<a name = "var15_556" id = "var15_556" href =
+"#line15_556">556.</a>&nbsp;<i>Matauri</i> Colon. vid. ad VII, 486.
+&mdash;<a name = "var15_558" id = "var15_558" href =
+"#line15_558">558.</a>&nbsp;<i>abscedens</i> Col. Ben. Asul. Dausq.
+Cell. <i>absedens</i> Put. <i>abscendens</i> Tell. Vulgo
+<i>ascendens</i>. Deinde <i>jussa paventem</i> R.&nbsp;2, et alii
+codices, teste Marso, et prob. Lefeb. ut sensus sit, timentem jussa
+<i>adtrahere</i> h.e. adtrahebat.</p>
+
+<span class = "pagenum">264</span>
+<p><a name = "var15_570" id = "var15_570" href = "#line15_570">570.</a>
+<i>Achemonio</i> quædam edd.
+&mdash;<a name = "var15_572" id = "var15_572" href =
+"#line15_572">572.</a>&nbsp;<i>anticipes</i> Putean. non inprob. Lefeb.
+si et <i>Superi, en, stet</i> reponatur, ut <i>anticipare</i> sit idem
+quod <i>præripere</i>, vel <i>præcipere</i> infra <a class = "crossref"
+href = "#line15_656">vers. 656</a>, et apud Virgil. Æneid. lib. XI,
+v.&nbsp;491, quum non <i>anceps</i> sit, qui v.&nbsp;557,
+<i>Damnavi</i>, etc. adfirmative dixerit. Sed idem deinde nihil mutandum
+recte censuit.
+&mdash;<a name = "var15_575" id = "var15_575" href =
+"#line15_575">575.</a>&nbsp;<i>Illum ardent</i>, vel <i>urguent
+æquare</i> scribendum videbatur N.&nbsp;Heins. At conf. not.
+<i>adnisi</i>, non <i>adnixi</i>, scripti, R.&nbsp;1, Med. Mars. confer
+<span class = "pagenum">265</span>
+ad <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_123">II, 123</a>.</p>
+
+<p><a name = "var15_577" id = "var15_577" href = "#line15_577">577.</a>
+<i>tantum et mala</i> omnes scripti et R.&nbsp;2, unde <i>tantum, en,
+mala</i> edidit Lefeb. ut sit elegantissima emphasis.
+&mdash;<a name = "var15_579" id = "var15_579" href =
+"#line15_579">579.</a>&nbsp;<i>Spiravisse</i> conj. N.&nbsp;Heins. et
+<a name = "var14_581" id = "var15_581" href =
+"#line15_581">v.&nbsp;581</a>,
+<i>quem fundat</i>; non male, ut ad Romam ipsam referatur.
+&mdash;<a name = "var15_582" id = "var15_582" href =
+"#line15_582">582.</a>&nbsp;Ita Col. et Oxon. non, ut vulgo,
+<i>invadant, ad prælia</i>, etc.
+&mdash;<a name = "var15_587" id = "var15_587" href =
+"#line15_587">587.</a>&nbsp;<i>imo</i> Col. Tell. Rom. 1, Parm. Med.
+Marsi Ven. prima, <i>uno</i> Oxon. Put. R.&nbsp;2, Marsi sec. Asul. et
+aliæ, probb. Dausq. et Barth. Adv. IX, 17, ut consensus Patrum in timore
+designetur.</p>
+
+<p><a name = "var15_594" id = "var15_594" href = "#line15_594">594.</a>
+<i>Belliger is</i> Col. Tell. R.&nbsp;1, <i>Belligere is</i> Put.
+<i>Belliger his</i> R.&nbsp;2. Vulgo <i>Belligeris</i>.
+<span class = "pagenum">266</span>
+&mdash;<a name = "var15_597" id = "var15_597" href =
+"#line15_597">597.</a>&nbsp;<i>Secretis</i>, non <i>Secretus</i>,
+scripti et R.&nbsp;2, <i>ruris</i>, non <i>ruri</i>, Col.
+&mdash;<a name = "var15_600" id = "var15_600" href =
+"#line15_600">600.</a>&nbsp;<i>donaverat</i> Col. Tell. R.&nbsp;2, et
+Mars. in comment. Vulgo <i>devoverat</i>.</p>
+
+<p><a name = "var15_601" id = "var15_601" href = "#line15_601">601.</a>
+<i>repentum</i>, h.e. repentinorum, malebat N.&nbsp;Heins. Sed non
+video, cur displiceat nobis vulgata lectio. Recentes Neronis copiæ ex
+Lucanis adcesserant.
+&mdash;<a name = "var15_603" id = "var15_603" href =
+"#line15_603">603.</a>&nbsp;<i>movebant</i> Col. et Oxon. ut ap. Liv.
+XXVII, 47. <i>Illud veterem ducem... movit, quod</i>, etc.
+<i>manebant</i> Put. Vulgo <i>monebant</i>.
+&mdash;<a name = "var15_604" id = "var15_604" href =
+"#line15_604">604.</a>&nbsp;<i>Et properi signum adcursus</i> Col. et
+Oxon. Vulgo <i>Et propere signum ad cursus</i>.
+&mdash;<a name = "var15_605" id = "var15_605" href =
+"#line15_605">605.</a>&nbsp;<i>Stricti corpus, bis clarum quoque buccina
+signum</i> Colon. quod recepit Lefeb. cujus hæc nota est: «Adcipe de
+<i>coartatione</i>, de qua vid. Liv. XXVII, 46, pr. et quæ in eo fuit
+signum <i>properi adcursus</i>, quod hinc videbantur Romani nondum sat
+temporis habuisse ad castra
+<span class = "pagenum">267</span>
+more solito ponenda.» <i>Substricti corpus, clarum quoque b. s.</i>
+emend. N.&nbsp;Heins. extruso voc. <i>bis</i>, de quo vid. tamen not.
+&mdash;<a name = "var15_609" id = "var15_609" href =
+"#line15_609">609.</a>&nbsp;<i>patescant</i>, non <i>patescunt</i>,
+Col.</p>
+
+<p><a name = "var15_614" id = "var15_614" href = "#line15_614">614.</a>
+<i>Erepit</i> Col. et R.&nbsp;2; <i>Eripit</i> Oxon. <i>Eripuit</i> Put.
+et Parm. Vulgo <i>Erupit</i>.
+&mdash;<a name = "var15_616" id = "var15_616" href =
+"#line15_616">616.</a>&nbsp;<i>Illunem</i> Col. Parm. Ben.
+D.&nbsp;Heins. Cell. <i>In lumen</i> Oxon. R.&nbsp;1, Med. Marsi Ven.
+prior. Vulgo <i>Illumen</i>, vel <i>Illumem</i>.
+&mdash;<a name = "var15_617" id = "var15_617" href =
+"#line15_617">617.</a>&nbsp;<i>vitantque sonos</i> Col. <i>vitant
+sonitus</i> conj. Barth. Adv. IX, 17, quod recepit Cell. Vulgo <i>vitant
+socios</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">268</span>
+<p><a name = "var15_621" id = "var15_621" href = "#line15_621">621.</a>
+<i>sinuosis</i> Col. Vulg. <i>sinuatis</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#line2_172">II, 172</a>; <a class = "crossref" href =
+"#line15_173">XV, 173</a>.
+Nil interest.
+&mdash;<a name = "var15_624" id = "var15_624" href =
+"#line15_624">624.</a>&nbsp;<i>Irriguum... orbem</i> conj.
+N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var15_627" id = "var15_627" href = "#line15_627">627.</a>
+<i>omnes</i> emend. idem. Sed <i>omnis</i> ἀρχαϊκῶς pro <i>omnes</i>
+dictum crediderim.
+&mdash;<a name = "var15_629" id = "var15_629" href =
+"#line15_629">629.</a>&nbsp;<i>permixta</i> pro <i>præmissa</i> ed.
+Raphel. pessime, <i>permissa</i> Marsi Ven. posterior, probb. Dausq. et
+Gruter. ad Martial. X,&nbsp;12.
+&mdash;<a name = "var15_632" id = "var15_632" href =
+"#line15_632">632.</a>&nbsp;<i>prenderit</i> Col. Vulg.
+<i>prendidit</i>, quod latinum non est.
+&mdash;<a name = "var15_634" id = "var15_634" href =
+"#line15_634">634.</a>&nbsp;<i>Constituunt</i> scripti et Parm. Vulgo
+<i>Consistunt</i>.</p>
+
+<p><a name = "var15_635" id = "var15_635" href = "#line15_635">635.</a>
+<i>dura jubebant</i> maluerit N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_637" id = "var15_637" href =
+"#line15_637">637.</a>&nbsp;<i>vocemque</i>, non <i>vocesque</i>,
+scripti, <i>intendens</i> emend. N.&nbsp;Heins. quem vid. ad Valer. Fl.
+III, 269. Sed <i>vox tensior</i> etiam dicitur Quintil. XI, <span class
+= "smallcaps">iii</span>, 42, et alibi passim <i>manus tendere</i> ad
+cælum vel milites, quod tot exemplis a Drak. firmari non opus erat.
+Poeta autem verbum <i>tendere</i> duplici significatu posuit (vid.
+<a class = "crossref" href = "bookVI.html#var6_179">ad VI, 179</a>), vel
+expressit Virg. Æneid. X,&nbsp;667, <i>duplices cum voce manus ad sidera
+tendit</i>.
+<span class = "pagenum">269</span>
+&mdash;<a name = "var15_644" id = "var15_644" href =
+"#line15_644">644.</a>&nbsp;<i>veniat</i> Col. et R.&nbsp;2, quod
+recepit Lefeb. prob. N.&nbsp;Heins. qui ad Ovid. Ep. Her. IV, 53,
+docuit, τὸ <i>forsitan</i> a poetis passim cum subjunctivo necti.
+&mdash;<a name = "var15_645" id = "var15_645" href =
+"#line15_645">645.</a>&nbsp;<i>Digna, viri</i>, o corrig. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_648" id = "var15_648" href =
+"#line15_648">648.</a>&nbsp;<i>Et pœna et</i> Col. <i>Et pœne et</i>
+Tell. <i>Et pœnæ e</i> R.&nbsp;2, aliæque priscæ edd. <i>Et pene e</i>
+vulgatæ edd. <i>Ex pœnæ l.</i> edidit Cell. ex emend. Barth. Adv. IX,
+17.
+&mdash;<a name = "var15_651" id = "var15_651" href =
+"#line15_651">651.</a>&nbsp;<i>turpi</i>, non <i>turpis</i>, Col.</p>
+
+<span class = "pagenum">270</span>
+<p><a name = "var15_652" id = "var15_652" href = "#line15_652">652.</a>
+<i>clusisse</i>, non <i>clausisse</i>, Put. R.&nbsp;1, Parm. Med. al.
+conf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#var6_451">ad VI,
+451</a>.
+&mdash;<a name = "var15_655" id = "var15_655" href =
+"#line15_655">655.</a>&nbsp;<i>adducto</i> quidam libri, <i>adductæ</i>
+Put. Deinde <i>liquisti</i> Col. Vulgo <i>rupisti</i>.
+&mdash;<a name = "var15_656" id = "var15_656" href =
+"#line15_656">656.</a>&nbsp;<i>præcipe</i> Ox. et Put. h.e. cape laudem,
+victoriam ex hoste refer, ante adventum Hannibalis; cf. <a class =
+"crossref" href = "#line15_663">v.&nbsp;663 sq.</a> et <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#var4_802">ad IV, 802</a>. Vulgatam
+lectionem <i>præripe</i> tuetur Lefeb. et videtur omnino major ei vis
+subesse; conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_570">not.
+ad I,&nbsp;570</a>.</p>
+
+<p><a name = "var15_661" id = "var15_661" href = "#line15_661">661.</a>
+<i>tantum præcludite</i> Ox. R.&nbsp;1, Parm. Med.
+&mdash;<a name = "var15_665" id = "var15_665" href =
+"#line15_665">665.</a>&nbsp;<i>Qui</i>, non <i>Quis</i>, scripti; cf.
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_645">ad II, 645</a>.</p>
+
+<span class = "pagenum">271</span>
+<p><a name = "var15_672" id = "var15_672" href = "#line15_672">672.</a>
+<i>Fatidicus</i> Med. Deinde <i>Nabus</i> Put. <i>Nabin</i> Æthiopes
+camelopardalim vocant (vid. Plin. VIII, 18, et Solin. c. 30), unde id
+nomen militi Africano inpositum esse suspicabatur Drak. Sed נביא
+orientalibus vatem ac sacerdotem dici, non male monet Lefeb.
+&mdash;<a name = "var15_674" id = "var15_674" href =
+"#line15_674">674.</a>&nbsp;<i>Itala templis</i> scripti et R.&nbsp;2.
+Vulgo <i>inproba terris</i>; unde et <i>tectis</i> reponi posse putabat
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_679" id = "var15_679" href =
+"#line15_679">679.</a>&nbsp;<i>conigera</i> malebant Heinsii. At vid.
+not.
+<span class = "pagenum">272</span>
+&mdash;<a name = "var15_680" id = "var15_680" href =
+"#line15_680">680.</a>&nbsp;<i>Divique</i>, scilicet Hammonis, reposuit
+Lefeb.
+&mdash;<a name = "var15_681" id = "var15_681" href =
+"#line15_681">681.</a>&nbsp;<i>erant</i> conj. N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var15_686" id = "var15_686" href = "#line15_686">686.</a>
+<i>Tum quoque</i>, non <i>Tanto</i>, Col. et R.&nbsp;2.</p>
+
+<p><a name = "var15_692" id = "var15_692" href = "#line15_692">692.</a>
+<i>Adsilit</i> Col. <i>Adsistit</i> Oxon. Vulgo <i>Adstitit</i>.
+&mdash;<a name = "var15_693" id = "var15_693" href =
+"#line15_693">693.</a>&nbsp;<i>Arabum</i> scripti, R.&nbsp;1, 2, Parm.
+Med. Vulgo <i>Atabum</i>. Utrumque nomen in monimentis antt. occurrere
+ap. Gruter. p.&nbsp;59, n. 8, p.&nbsp;687, n. 11, p.&nbsp;914, n. 13,
+monuit Drak.
+<span class = "pagenum">273</span>
+&mdash;<a name = "var15_697" id = "var15_697" href =
+"#line15_697">697.</a>&nbsp;<i>trepidos</i> Putean. Teller. Rom. 1, 2,
+Mediol. Marsi Venet. prior al.
+&mdash;<a name = "var15_700" id = "var15_700" href =
+"#line15_700">700.</a>&nbsp;Ita scripti, Rom. 2, et Benes. Vulgo <i>At
+Canthus Lybicæ latæ possessor arenæ</i>. In priscis edd. ex tribus
+verss. unus factus, <i>At Canthus Rutulum obtruncat, cui mille sub
+altis</i>, typographorum errore, in quem eos repetitio voc.
+<i>Rutulum</i> induxit; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#var16_568">ad lib. XVI, vers. 568</a>. Marsus tamen in
+comment. vers. 701 et 702, exposuit, etsi ab ejus edd. exsulant.
+&mdash;<a name = "var15_702" id = "var15_702" href =
+"#line15_702">702.</a>&nbsp;<i>ovium</i> Colon Vulgo <i>Obium</i>.
+Deinde <i>Rutulum obtruncat</i>, non <i>obtruncat Rutulum</i>, scripti
+et antt. edd.
+&mdash;<a name = "var15_705" id = "var15_705" href =
+"#line15_705">705.</a>&nbsp;<i>herba</i> scripti. Vulgo <i>umbra</i>,
+quod forte non spernendum, <i>lentus in umbra</i>, ut apud Virg. Ecl.
+I,&nbsp;4, non male conj. N.&nbsp;Heins. et recepit Lefeb. qui hanc
+lect. duobus veteribus, nescio quibus, firmari dicit.
+&mdash;<a name = "var15_707" id = "var15_707" href =
+"#line15_707">707.</a>&nbsp;<i>ad septa</i>, hoc est ovile, ut ap. Virg.
+Eclog. I,&nbsp;34, et al., malebat N.&nbsp;Heins. et
+<a name = "var14_708" id = "var15_708" href =
+"#line15_708">v.&nbsp;708</a>;
+<i>matrem</i> pro vulg. <i>matres</i>, ut ambiguitas vitaretur, et
+<i>Poscentes</i>. Illud recepit Drak. hoc ei acutum videbatur, ut
+quisque agnorum balatu matrem quasi vocaverit.
+<span class = "pagenum">274</span>
+&mdash;<a name = "var15_710" id = "var15_710" href =
+"#line15_710">710.</a>&nbsp;<i>exire</i> scripti. Vulgatum <i>exisse</i>
+retinuit Lef. Deinde <i>parentis</i> Col.</p>
+
+<p><a name = "var15_713" id = "var15_713" href = "#line15_713">713.</a>
+<i>Borea pontus furit</i> emend. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_717" id = "var15_717" href =
+"#line15_717">717.</a>&nbsp;<i>vis subita</i> Col. Ox. Tell. Vulgo <i>vi
+subita</i>.
+&mdash;<a name = "var15_718" id = "var15_718" href =
+"#line15_718">718.</a>&nbsp;<i>solis faciles</i>, duo veteres, teste ac
+prob. Lefeb. <i>ac solvi faciles</i> conj. Dausq.
+&mdash;<a name = "var15_719" id = "var15_719" href =
+"#line15_719">719.</a>&nbsp;<i>genti</i>, non <i>gentem</i>, scripti.
+&mdash;<a name = "var15_721" id = "var15_721" href =
+"#line15_721">721.</a>&nbsp;<i>Thyrmis</i> Col. Vox Gallica, quæ fulmen
+significat; Lefeb. <i>Thirius</i> R.&nbsp;2. In aliis edd. antt.
+<i>Tirrus</i>, vel <i>Tyrrus</i> et <i>Thyrrus</i>. Vulgatum
+<i>Tyrus</i> primus edidit Mars. in Ven. poster. contra metrum.
+<i>Turus</i> reposuit Cellar. quia <i>Turias</i> Hispaniæ fluvius, et
+nomina quoque <i>Rhodani</i> ac <i>Mosæ</i> a fluviis sumta sint. Non
+male! cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_306">ad
+I,&nbsp;306</a>. Gallis quidem militibus non recte <i>Turum</i> Hispanum
+jungi posse existimabat Drak. Sed in exercitu Hasdrubalis
+<span class = "pagenum">275</span>
+etiam Hispani erant.
+&mdash;<a name = "var15_722" id = "var15_722" href =
+"#line15_722">722.</a>&nbsp;<i>sagitta</i> pro vulgato <i>sagittæ</i>
+reposui cum Lefeb. et Ern. Forte et aliud mendum his verbis subest.
+Sensus tamen est, quod N.&nbsp;Heins. jam monuit, saucium sagittæ
+vulnere Morinum lancea deturbatum porro fuisse ex equo.
+&mdash;<a name = "var15_724" id = "var15_724" href =
+"#line15_724">724.</a>&nbsp;<i>Cedentes</i>, scilicet turmas Col.
+<i>Cedentis</i> Oxon. et Put. Vulgo <i>Cadentem Cedentemque</i>. Post
+<i>habenas</i> comma posuere Drak. Lefeb. Ern. Sed jungenda sunt verba:
+<i>totas largitus habenas equo</i>. Sic alibi <i>dare</i>, vel
+<i>inmittere habenas equis, classi</i>, etc.
+&mdash;<a name = "var15_726" id = "var15_726" href =
+"#line15_726">726.</a>&nbsp;<i>fugientia colla</i> malebat
+N.&nbsp;Heins. ut <i>fugientia terga</i> <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_250">II, 250</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_1">VIII,&nbsp;1</a>; conf. <a class = "crossref"
+href = "bookXIII.html#var13_171">ad XIII, 171</a>.
+&mdash;<a name = "var15_727" id = "var15_727" href =
+"#line15_727">727.</a>&nbsp;<i>Destitit</i> scripti. <i>Decidit</i>
+Parm. Med. <i>Dicidit</i> R.&nbsp;1, et Ven. Marsi. <i>Discidit</i> ad
+marg. R.&nbsp;1. <i>Disjicit</i> non male conj. N.&nbsp;Heins. et
+proxime lectioni antt. membranarum, in quibus semper fere
+<i>Dissicit</i>, vel <i>Dessicit</i> scribitur; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookIX.html#var9_538">ad IX, 538</a>. <i>Deripit</i>
+emend. Lefeb. conf. ad IX, 29; X,&nbsp;318, et <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#not7_704">not. ad VII, 704</a>.</p>
+
+<p><a name = "var15_730" id = "var15_730" href = "#line15_730">730.</a>
+<i>vibrarat</i> Oxon. et Put. <i>vibrat</i> Tell.
+&mdash;<a name = "var15_732" id = "var15_732" href =
+"#line15_732">732.</a>&nbsp;Verba <i>hei mihi! quanta Cessavit Latio
+dextra</i> absunt ab Oxon. Put. et primis edd. Post <i>foret</i> vulgo
+colon vel comma ponitur, ut verba seq. <i>hei mihi</i>, etc. sint
+apodosis.
+<span class = "pagenum">276</span>
+Ego substitui signum exclamandi, vid. not.</p>
+
+<p><a name = "var15_735" id = "var15_735" href = "#line15_735">735.</a>
+<i>cuneisque</i> legendum videbatur N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_737" id = "var15_737" href =
+"#line15_737">737.</a>&nbsp;<i>Rutilos</i> Col.
+&mdash;<a name = "var15_743" id = "var15_743" href =
+"#line15_743">743.</a>&nbsp;<i>annis</i> Col. <i>amnis</i> Tell. Vulgo
+<i>armis</i>.
+&mdash;<a name = "var15_744" id = "var15_744" href =
+"#line15_744">744.</a>&nbsp;<i>in annis</i> Oxon. <i>num... num</i>
+conj. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_747" id = "var15_747" href =
+"#line15_747">747.</a>&nbsp;<i>mirandus</i> Ox. <i>Belo numerandus</i>
+Med. <i>belli memorandus</i> (ut <i>venerandus senectæ</i>, <i>curæ</i>,
+<i>sceptri</i>, <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_409">II,
+409</a>; <a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_574">VI,
+574</a>; <a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_249">XVI,
+249</a>; <i>damnandus facti</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_191">VI, 191</a>; <i>laudandus vitæ</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#line1_585">I,&nbsp;585</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#line5_561">V,&nbsp;561</a>; <i>lugendus
+formæ</i>, <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_424">III,
+424</a>, et similia) vel <i>Belo adnumerandus</i> emend. N.&nbsp;Heins.
+et posteriorem conj. recepere Lefeb. et Ern. Ego priorem prætulerim, et
+verba <i>memorare</i> ac <i>numerare</i> sæpe a librariis inter se
+commutari, docent Drak. ad h.l. Heins. ad Ovid. Trist. I,&nbsp;<span
+class = "smallcaps">iv</span>,&nbsp;1; Gron. in gustu ad Stat. Achill.
+I,&nbsp;13; cf.
+<span class = "pagenum">277</span>
+sup. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_4">II,&nbsp;4</a>.
+&mdash;<a name = "var15_751" id = "var15_751" href =
+"#line15_751">751.</a>&nbsp;<i>Æquat</i> Col.
+&mdash;<a name = "var15_752" id = "var15_752" href =
+"#line15_752">752.</a>&nbsp;<i>Talia commemorat</i>, vel <i>aufertur in
+hostes</i> conj. Dausq.
+&mdash;<a name = "var15_755" id = "var15_755" href =
+"#line15_755">755.</a>&nbsp;<i>tegmina</i> Put. recte. Vox petita ex
+Virg. Æneid. X,&nbsp;476, ex quo loco etiam <i>tegmina summa</i>
+suspicari possis cum Drak. h.e. superiorem loricæ partem. Sed <i>summo
+humero</i> non minus bene et eodem sensu dicitur. Vulgo <i>tegmine</i>.
+&mdash;<a name = "var15_757" id = "var15_757" href =
+"#line15_757">757.</a>&nbsp;<i>Præstrinxit</i> emendav. et edidit Lefeb.
+At vid. not.</p>
+
+<p><a name = "var15_760" id = "var15_760" href = "#line15_760">760.</a>
+<i>Tunc</i> Oxon. Put. et R.&nbsp;1, ad marg. quod recte receperunt
+Lefeb. et Ern. Vulgo <i>tum</i>, contra metri leges.
+&mdash;<a name = "var15_761" id = "var15_761" href =
+"#line15_761">761.</a>&nbsp;<i>cæsum</i> conj. Gronov. Obss. I,&nbsp;17.
+Deinde <i>vana inter crimina</i>, vel <i>vano conamine</i>, vel
+<i>certamine</i> emend. Dausq. <i>vana inter jurgia</i> Barth. Adv. IX,
+17, et Livineius. Recte Ernesti: «<i>Jurgia</i>, non <i>cornua</i>, omni
+consilio comparationis apta sunt: nam in severis jurgiis erret fortasse,
+qui feminarum ungues leves vel suaves existimet.» Sed quomodo librarii
+<i>cornua</i> pro <i>jurgiis</i>, et tam difficilem expeditu lectionem
+pro tam perspicua ac vulgari substituere potuerint,
+<span class = "pagenum">278</span>
+vix adsequor. Equidem <i>vana prælia</i> reponerem, nisi et hæc
+scriptura a vulgata nimis ahhorreret. Ita plane congrueret locus Horat.
+Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">vi</span>, 17, <i>prælia virginum
+Sectis in juvenes unguibus aerium</i>, et <i>prælia</i> h.l. <i>vana</i>
+dicerentur, quia mulierum sunt, non virorum, et in quibus levia, non
+letalia infliguntur vulnera (conf. <a class = "crossref" href =
+"#line15_763">v.&nbsp;763, 764</a>), vel <i>sectis</i> pugnatur
+<i>unguibus</i>, quæ dilectum hostem non admodum <i>lædunt</i>, h.e.
+vulnerant.
+&mdash;<a name = "var15_767" id = "var15_767" href =
+"#line15_767">767.</a>&nbsp;<i>demersaque</i> Col. Ox. Tell. Asul.
+<i>demensaque</i> Put. Vulgo <i>diversaque</i>.
+<span class = "pagenum">279</span>
+&mdash;<a name = "var15_773" id = "var15_773" href =
+"#line15_773">773.</a>&nbsp;Hunc locum, inmutatis quibusdam verbis, et
+duobus additis versibus, fœde interpolavit Nicander hoc modo: <i>Turba
+ruit, cursuque leves nemora avia cingunt. Corythi interea stridunt,
+ductisque sagittis Pendentes saliunt, Nymphis obeuntibus arva. Tum per
+saxa feræ</i>, etc.
+&mdash;<a name = "var15_774" id = "var15_774" href =
+"#line15_774">774.</a>&nbsp;<i>et per ipsa</i> Oxon. <i>per spissa
+cubilia</i>, ut <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_303">IV,
+303</a>, putabat aliquando N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var15_777" id = "var15_777" href =
+"#line15_777">777.</a>&nbsp;<i>Gratam</i> Col. et R.&nbsp;2, <i>Et
+latam</i> Oxon. Put. et primæ edd. Vulgo <i>Tum</i>, vel <i>Tunc
+latam</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">280</span>
+<p><a name = "var15_795" id = "var15_795" href = "#line15_795">795.</a>
+<i>librata</i> Col. Vulgo <i>vibrata</i>. Nil interest.
+&mdash;<a name = "var15_806" id = "var15_806" href =
+"#line15_806">806.</a>&nbsp;<i>mortis</i>, non <i>Martis</i>, Ox.
+<span class = "pagenum">281</span>
+Put. Tell. R.&nbsp;2, Ben. Asul. Gryph.</p>
+
+<p><a name = "var15_809" id = "var15_809" href = "#line15_809">809.</a>
+<i>vias</i> scripti et R.&nbsp;2, <i>vicens</i> Tell. Vulgo
+<i>vices</i>, non inprob. Draken. quum sol et luna per vices adpareant.
+Conf. Heins. et Burm. ad Valer. Fl. I,&nbsp;283, et exempla a Drak.
+congesta; <i>solis jubar</i> malebat N.&nbsp;Heins. Deinde <i>atras</i>
+Put.
+<span class = "pagenum">282</span>
+&mdash;<a name = "var15_822" id = "var15_822" href =
+"#line15_822">822.</a>&nbsp;<i>caute</i> pro <i>quiete</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. et
+<a name = "var14_823" id = "var15_823" href =
+"#line15_823">v.&nbsp;823</a>,
+<i>dubii Martis</i>.</p>
+
+</div>
+
+<table class = "contents">
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "../main.html">Præfatio</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>
+<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
+<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
+<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
+<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
+<a href = "bookV.html">Liber V</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
+<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
+<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
+<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
+<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
+<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
+<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
+<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
+<b>Liber XV</b><br>
+<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
+<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
+<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
+<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+</body>
+</html>
+