initial commit of ebook 23670HEADmain

94 files changed, 10742 insertions, 0 deletions

diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/23670-0.txt b/23670-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..60e9042
--- /dev/null
+++ b/23670-0.txt
@@ -0,0 +1,3528 @@
+The Project Gutenberg EBook of Nuntempaj Rakontoj, by G. P. Stamatov
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Nuntempaj Rakontoj
+
+Author: G. P. Stamatov
+
+Translator: Ivan H. Krestanoff
+
+Release Date: December 1, 2007 [EBook #23670]
+
+Language: Esperanto
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NUNTEMPAJ RAKONTOJ ***
+
+
+
+
+Produced by David Starner, J. C. Goodin and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+
+
+
+
+
+  INTERNACIA
+  MONDLITERATURO
+
+  Kolekto de la plej famaj verkoj
+  el ĉiuj naciaj Literaturoj
+
+
+  FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1922
+  ESPERANTO-FAKO
+
+
+
+
+G. P. STAMATOV
+
+NUNTEMPAJ
+
+RAKONTOJ
+
+El la bulgara originalo tradukis
+kun permeso de l'aŭtoro
+
+Ivan H. Krestanoff
+
+Rekomendita de E. L. A.
+
+FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1922
+
+ESPERANTO-FAKO
+
+
+
+ĈIUJ RAJTOJ ESTAS REZERVATAJ
+
+COPYRIGHT 1922 BY FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG
+
+PRESEJO GÜNTHER, KIRSTEIN & WENDLER EN LEIPZIG
+
+
+
+
+Enhavo.
+
+
+                                 Paĝo
+  1. Vilao apud la maro            7
+  2. En la tombejo                14
+  3. La estinteco                 20
+  4. Pri unu anguleto de l'animo  42
+  5. Du talentoj                  61
+
+
+
+
+Noto pri l'aŭtoro.
+
+
+G. P. Stamatov okupas specialan lokon inter la nuntempaj bulgaraj
+verkistoj-beletristoj. La rakonto estas lia amata formo. La plej
+bonaj el liaj rakontoj, dissemitaj en diversaj gazetoj kaj revuoj,
+estas eldonitaj en aparta libro titolita "Elektitaj skizoj kaj
+rakontoj" (Sofia, 1905), sed lastatempe aperas el lia plumo ankoraŭ
+pli multnombraj el kiuj mi tradukis la plej distingajn.
+
+Stamatov estas beletristo-satiristo. Lia satira rilato al la vivo
+konsistigas esencan trajton en la rakontoj. Li enprofundiĝas en la
+animojn de siaj herooj ne tiom por ilin malkovri al ni, sed por kapti
+iun kriplan flankon en ili, iun abomenan malvirton, ĝin aperigi,
+moki kaj ĝin frapi per sia senkompata sarkasmo, per sia mokmalica
+rido. En sia estado la rakontoj de Stamatov estas plimulte provoj de
+psikologiaj studoj, ol bildoj de l'vivo. Stamatov ne verkas sub
+la premo de poeta instinkto. Li verkas pri antaŭe trovitaj kaj
+pripensitaj temoj. La celo de lia rakonto estas ilustri certan
+penson, argumenti certan temon.
+
+Liaj rakontoj estas kvazaŭ spegulo por multaj kaj mi esperas,
+ke la kelkaj de mi tradukitaj trovos bonan akcepton ankaŭ ĉe
+la esperantistaro.
+
+    I. H. K.
+
+
+
+
+Vilao apud la maro.
+
+
+  "L'amour est maître des choses"
+  "Le veau d'or est toujours debout".
+
+
+La suno subiradis, kiam ili eniris en la ĝardenon.
+
+--Karulo, diru al mi, ĉu estas io pli forta, pli bela ol la amo?
+Ne estas, ĉu ne? Ĉio alia estas bagatela, senvalora! ...
+
+--Estas, karulineto mia ... estas ...
+
+--Kaj kio ĝi estas?
+
+--Vi estas Linjo ... vi ... vi estas pli forta kaj pli bela
+ol la amo mem ...
+
+Feliĉa, ŝi kaŝis sian kapeton sur lia brusto.
+
+--Estas ankoraŭ io pli forta ol la amo--mallaŭte paroletis li en
+ŝian orelon.
+
+--Kio? ...
+
+--La mono.
+
+--Aleĉjo! Kiel vi ne pektimas tiel paroli! Vi ...
+
+Li per kiso surdigis ŝian proteston.
+
+--Tio koncernas la tutan mondon, sed ne vin, ne min.
+
+--Kaj kiam, Aleĉjo, ni forveturos en vian vilaon?
+
+--Nian vilaon!
+
+--Nian vilaon--ripetis ŝi--Kiam?
+
+--Se vi volas--morgaŭ.
+
+--Bone--morgaŭ. Mi ne vidis ĝis nun maron. Ŝajnas, ke ĝi estas
+belega vidaĵo. Io granda, tre granda?
+
+--Ne estas ĝi pli granda ol nia amo.--La suno malaperis el la
+horizonto. Klinitaj unu al la alia ili ĉesis paroli.
+
+  * * *
+
+La maro. De la bordo malproksime supren etendiĝas parko. Meze de
+ĝi alta vilao kun terasoj, tute droninta en arboj. Ĉirkaŭe bedoj
+kun floroj, vastaj aleoj, kovritaj per etaj diverskoloraj ŝtonetoj.
+
+El la vilao eliras Lina kaj Aleĉjo.
+
+Je ĉiu paŝo ŝi haltas pro raveco kaj feliĉo.
+
+--Dio mia! Kiel bele estas ĉi tie! ... Jen, rigardu tiun senfinan
+bedon da floroj:--blankaj ... verdaj ... ruĝaj ... kiel giganta
+rubando. Aleĉjo! Tio ja estas nia trikoloro! ... Ŝi ekiras kaj iom
+poste ŝi denove haltas.
+
+--Venu ... venu vidi la maron de ĉi tie ... Kia bildo! Kaj ĉio ĉi
+tio estas via? ... Nia? ... Jen tie ... tiu dometo eleganta kiel
+bombonujo ... ĝi ankaŭ estas nia? Kaj pluen ... la monteto ...
+la arbareto ... ili estas ankaŭ niaj?
+
+--Jes, ĉio ĉi tio estas nia.
+
+--Ĉu vi scias, karulo, mia kapo ebriiĝas pro feliĉo,--mallaŭte
+diris ŝi kaj premiĝis al lia brusto.
+
+--Mi timas ĉu tio ne estas sonĝo.
+
+--La feliĉo ja ĉiam estas sonĝo--eĉ se oni ĝin travivas.
+
+Ŝi ameme lin prenis sub la brako kaj ekiris pluen.
+
+Ili eniris en unu arbarkampeton kovritan de tapiŝmola herbo,
+ĉirkaŭitan de altaj, densaj arboj, kun branĉoj etenditaj kiel
+arkaĵo super la tero. En unu angulo de l'arbarkampeto estas arta
+kaverno kun speguloj interne sur la muroj. Antaŭ la enirejo
+terfiksitaj: granda ronda tablo, seĝoj, super ili elektraj lampetoj.
+Tra granda faŭko inter la arboj rigardetas la maro.
+
+Ĝi facile ondiĝas, kvazaŭ ĝi pretiĝas vojaĝi ien.
+
+Aleĉjo kaj Lina sidiĝis ĉe la tablo, kontraŭ ĝi.
+
+La ondoj unu post alia celis la bordon, revenis, plifortiĝis kaj
+denove frapiĝis je la ŝtonegoj.
+
+Lina ne forlevis la okulojn de la maro. La plaŭdo de la ondoj aludis
+al ŝi pri io nova, nekonata kaj neatingebla.
+
+--Aleĉjo, ĉu la maro ankaŭ estas nia?
+
+--Ĝi apartenas al neniu.
+
+Ŝi eksilentis ofendita, ke ankaŭ la maro ne estas ilia.
+
+Aleĉjo apoginta sin je la tablo sidis senmova. Lia vizaĝo estis
+serioza.
+
+Iom poste Lina lin ekrigardis.
+
+--Karulo, kio estas al vi? Kial subite vi fariĝis malgaja? Tie ĉi,
+en la mirinda parko, ĉe tiu pejzaĝo, apud la maro mem ... apud
+mi--vi estas pensema. Kio estas al vi?
+
+--Nenio.
+
+--Kiel nenio!? Vi eĉ ne volas min ekrigardi. Kion signifas tio ĉi?
+Aŭ eble, Aleĉjo, la maro, tiu ĉi loko rememorigas al vi iujn
+malgajajn momentojn? ...
+
+--Ne malgajajn, sed timigajn momentojn ...
+
+Lina saltis de la seĝo kaj proksimiĝis al li.
+
+--Ne tuŝu min, severe diris li.
+
+Ŝi paliĝis.
+
+--Aleĉjo, vi timigas min, kio okazis?
+
+--Okazis io terura. Se mi ĝin diros al vi, tiu ĉi mirinda pejzaĝo
+ekodoros al vi je tombejo.
+
+--Dio mia! Mi nenion komprenas. Diru al mi kio estas? Vi kaŝas ion
+antaŭ mi, sed mi volas ... mi devas scii ...
+
+Ŝi genufleksis antaŭ li kaj ekvolis preni lian manon.
+
+--Ne tuŝu la krimulon!
+
+Ŝi stariĝis kvazaŭ pikita.
+
+--Krimulon!?
+
+--Jes! Mortiginton ...
+
+--Kion vi parolas? Vi ŝajnas esti malsana.
+
+--Pli sana ol iam mi estas. Sidiĝu kaj aŭskultu. Mi scias, ke
+hodiaŭ mi vin perdos--mi perdos ĉion--sed mi ne povas silenti. En
+la urbo mi povis gardi la sekreton, ĉi tie--mi ne havas la fortojn.
+Kiam mi venas en tiujn ĉi lokojn, tuj la timiga fantomo min
+persekutas. En ĉiu floro mi vidas liajn pensemajn okulojn. Ĉiu arbo
+stariĝas antaŭ mi, kiel lia melhela figuro. Inter la maraj ondoj
+aperas lia kapo kun malafabla frunto ... Ne interrompu min ... Kiam mi
+finos, vi povos foriri. Vi scias, ke mia patro estas mortinta kaj mi
+heredis lian posedaĵon. Ĉio nun estas mia--kaj la vilao kun la
+parko, kaj la domo en la urbo, kaj la fabriko. Ĉio estas mia. Mi
+neniam diris al vi, ke mi havas fraton pli grandan ol mi. Li estus
+heredonto de mia patro, ĉar mi jam dum lia vivo forelspezis mian
+parton en mono. Sed okazis tiel, ke mia frato mortis antaŭ ol mia
+patro ...
+
+--Tia estis la Dia volo.
+
+--La Dia volo! Kaj kial vi ne demandas pro kio li estas
+mortinta?
+
+--Pro kio?
+
+--Vi demandas! Ĉu vi ne povas diveni? ... Aŭ vi ne kredas? ... Mi lin
+mortigis! ... Mi venenis lin ... jen tie ĉi ... apud tiu ĉi kaverno,
+sur tiu ĉi tablo. Jen ... tie ... sur via seĝo sidis li, kiam ni
+vespermanĝis, li gaje parolis kaj subite li diris, ke estas al li
+dolore. Li iris kuŝiĝi--kaj kuŝiĝis por ne plu leviĝi. Ĉu vi
+komprenis nun, kiel ĉio estas mia? Neniu malkovris tion ĉi--kaj
+hodiaŭ krom mi, scias nur vi. Mi finis. Mi scias, ke mortiginto ne
+estas inda je via amo. Vi estas libera kaj, eĉ se vi volas, vi povas
+komuniki al la polico. Perdinte vin--la cetera estas por mi
+senvalora.
+
+Li eksilentis kaj metis la kapon sur siajn manojn.
+
+Ŝi kuraĝe alpaŝis al li.
+
+--Vi diras al mi foriri ... Vi forpelas min ... sed mi ne foriros. Vi
+estas krimulo ... mortiginto ... Eble ... mi ne scias ... Kaj se vi
+estas tia--por la societo ... por la leĝo ... por via frato ... --ne
+por mi. Por mi tio ĉi estas timiga fabelo, kiun oni ne devas kredi.
+Kaj la fantomo de mortinto ne stariĝos inter ni. Vin forlasi nun,
+kiam vi vin deturnas de vi mem! Neniam! Neniam! ... Mi vin amas post
+tiu konfeso ankoraŭ pli freneze,--ĉar nun vi estas senfine
+malfeliĉa. Kiel ja vi suferas! Mi volas, ke ni suferu kune. Vi
+konfidis al mi vian sekreton--mi fariĝos via kunulino. Tiu ĉi
+sekreto nin kunligos por ĉiam, kaj la amo sufokos ĉion. Aleĉjo,
+rigardu min, por mi vi estas pura, kiel antaŭe. Lasu la mortintojn
+en paco. Ni starigos al li monumenton ... servigos memorpreĝon ...
+kaj la fantomo ĉesos vin persekuti ... Rigardu min ... diru al mi,
+per kiu mano vi verŝis venenon? ... Per la dekstra? ... Jes? ... Donu
+al mi ĝin kisi ... Por la tuta mondo, ĝi eble estas krimula--por mi,
+ĝi estas mano, kiu min kondukas al la feliĉo en la vivo. Fine, se
+vi ne povas esti trankvila tie ĉi--ni vendu ĉion kaj forveturu
+eksterlanden. Sciu nur tion--en tiuj ĉi minutoj mi sentas min
+ankoraŭ pli via. Kaj vi nome nun havas bezonon de mia amo.
+Karulo! ... --ŝi levis lian kapon kaj pasie gluis siajn lipojn al
+la liaj.
+
+--Kaj nun--plena forgeso de la okazintaĵo ĉi tie. Kaj ni
+foriru--ankaŭ al mi tedas ĉi tiuj lokoj.
+
+Aleĉjo stariĝis, ŝi lin prenis sub la brako kaj ili ekiris la
+vilaon.
+
+--Aŭskultu, mia kara knabino, ĉu efektive vi estas kapabla
+ami mortiginton?
+
+--Silentu! eĉ ne unu vorton pri tio. Ĉio estas mortinta kun via
+frato.
+
+Post kelka tempo lia vizaĝo klariĝis, facila rideto ekludis sur
+liaj lipoj.
+
+Lina konsternita ellasis lian manon. Subite forta rido surdigis la
+parkon.
+
+--Ha! ... Ha! ... Ha! ... Ha! ... Ha! ... Ha! ... Kion vi diros, karulino?
+
+Ŝi ekpensis, ke li freneziĝis.
+
+--Kion vi diros? ... ha? ... ĉu malbone mi finludis mian rolon? ...
+Kaj vi kredis? ...
+
+Lina okulfikse lin rigardis.
+
+--Kion signifas ĉi tio?
+
+--Ĝi signifas, ke mi ludis komedion ... kaj mi estas kontenta, ĉar
+mi certiĝas, kiel forte vi amas min ...
+
+--Komedion!! Kial? ...
+
+--Jen tiel ... Fantazio ... Kaprico ...
+
+--Kaj vi havis nenian fraton?
+
+--Kiel ne havis--mi havas. Tamen li vivas en eksterlando. Sed mi
+mensogis al vi pri alia afero. Mi mensogis al vi, ke, ĉio ĉi tio
+estas mia ... Ĝi apartenas al mia frato. Vi pardonos al mi tian
+senkulpan mensogon? ... Kiu pardonis la mortiginton--pardonos ankaŭ
+la mensoginton! ... Kaj vi ne ĉesos min ami pro tio, ke la vilao ne
+estas nia? ... Ĉu ne, karulineto? ...
+
+En tiu tempo de la kontraŭa flanko iris al ili la administranto de
+la vilao--li haltis apud Aleĉjo kaj diris al li ion en la orelon.
+
+--Linjo, grava, tre grava afero. Por unu minuto. Iru en la vilaon--mi
+ja ... tuj venos.
+
+Kaj li ekiris post la administranto.
+
+Post duonhoro Aleĉjo estis en la vilao. Lina ne estis tie. Li
+serĉis en ĉiuj ĉambroj--nenie ŝi estis. Li eniris en la
+ĝardenon, kruciris la aleojn--ŝi malestas. En la parko, en la
+arbarkampeto--ankaŭ. Li komencis voki--nenia respondo. Nur la eĥo
+malice ripetadis ŝian nomon. Li atingis la maron. Neniu. La ondoj
+senzorge karesis la dezertan bordon. Terura penso trapasis lian
+cerbon. "Ne! ne! Tio ĉi ne estas ebla! ... Sed kie ŝi estas?"
+
+Puŝita de malbona antaŭsento--li rapide ekpaŝis al la vilao,
+serĉis la servistinojn--trovis neniun. Li ekiris pluen--vojire li
+renkontis la ĝardeniston.
+
+--Aŭskultu--li demandis lin per tremanta voĉo,--ĉu vi ne estas
+vidinta la fraŭlinon?
+
+--La fraŭlinon? Ŝi pasis de tie ĉi al la ŝoseo.
+
+--Al la ŝoseo? Kaj ŝi ne revenis?
+
+--Ne.
+
+--Kaj nenion ŝi diris?
+
+--Ŝi demandis min, kies estas tiu ĉi vilao.
+
+--Ŝi demandis vin, kies estas tiu ĉi vilao? Kion vi respondis
+al ŝi?
+
+--Ke ĝi nun apartenas al sinjoro via frato.
+
+La ĝardeno, la ĝardenisto, la vilao, la parko--ĉio malheliĝis
+antaŭ la okuloj de Aleĉjo.
+
+Nevole li eliris sur la ŝoseon.
+
+Longa, ebena, malkovrita vojo.
+
+Lina ne estas,--anstataŭ ŝi malproksime videtiĝis malgranda
+nigra punkteto.
+
+Iom post iom ĝi ankaŭ perdiĝis de la horizonto.
+
+"Finite!--mallaŭte paroletis li--ankoraŭ unu viva mortinto!"
+
+Kaj maŝinsimile li ekiris returnen.
+
+Li preterpasis la vilaon, la ĝardenon, eniris en la arbarkampeton
+apud la kaverno kaj sidiĝis ĉe la tablo.
+
+La maro indiferente ludis antaŭ li, kvazaŭ ĝi lin konis.
+
+La rigardo trankvile postsekvis la ondojn, kaj la pensoj forkuradis
+malproksimen sur la ŝoseon, persekutante la malaperintan--karan
+estaĵon.
+
+Li kredis, ke iun tagon li retrovos ŝin ... Post tempo--jes. Sed
+nun--li estis treege malsana--Lina forŝiris parteton de lia animo.
+Ĉio pasos iun tagon--sed en tiuj ĉi minutoj, li sciis nur unu
+aferon, ke, se li estus vere mortiginta sian fraton--li ne suferus
+tiel multe, kiel nun.
+
+
+
+
+En la tombejo.
+
+
+--Nadja, ĉu vi memoras vian promeson?
+
+--Mi memoras, kaj vi ne devas timigi min per ĝi. Vi scias bonege:
+mi mem ĝin proponis.
+
+--Mi scias. Kaj mi volas, ke vi tie ĝin plenumu.
+
+--Bone. Kvankam, mi diru al vi la veron, via insisto estas
+iom ofenda por mi.
+
+--Ne estas ofendo tio, kio min trankviligos.
+
+--Kaj ĉu vi trankviliĝos? Sed mi povas vin mensogi ankaŭ tie!
+
+--Nekredeble. Estas minutoj, kiam la plej kuraĝa animo
+ekteruriĝas ... Per kiu robo vi vestos vin?
+
+--Sed ĉu hodiaŭ ni iros?
+
+--Jes, kio estas?
+
+--Nenio, nur la vetero ŝajnas al mi iom dubinda.
+
+--La vetero estas bela ... sed vi fariĝas dubinda.
+
+--Mi!? Vi ne konas min ...
+
+--Tie mi ekkonos vin ... Ne vestu vin per tiu ĉi robo; ĝi ne estas
+konvena por la tombejo.
+
+--Kontraŭe, ĝi havas sian sencon.
+
+--Ĝi estas tre senkulpa ...
+
+--Kia mi estas.
+
+--Ni vidos ...
+
+Anstataŭ respondon, ŝi ĵetis al li duonmalestiman rigardon.
+
+Post ne longe ili eliris el la domo kaj luis fiakron.
+
+Ili atingis la tombejon kaj iris internen. Ili trapasis la aristokratian
+kvartalon de la malvivula urbo. Ĉie lukso. La dankemaj heredintoj
+estas eternigintaj la mortintojn per grandiozaj monumentoj kaj per
+pezaj marmoraj tabuloj--por ke ili ne leviĝu de tie. Freŝaj floroj,
+ekbruligitaj sanktlampetoj, ombroriĉaj arbetoj, sub ili feraj
+seĝoj. Komforto, kiel en la vivo. Plie--modestaj vojetoj, malebenaj
+tomboj, sen krucoj, preskaŭ malaperintaj.
+
+Ili haltis apud tomba ĉirkaŭbaro. Ligna kruco en ĝi, ordinara
+benko de lignotabuloj. Grandaj literoj, duonelviŝitaj de la pluvo,
+parolis pri la mortinto. Apud la kruco juna arbeto kun branĉetoj
+sekiĝintaj kune kun la larmoj de tiuj, kiuj ĝin plantis.
+
+Ili eniris en la ĉirkaŭbaron.
+
+Nadja pie stariĝis apud la kruco. Ŝia tuta infaneco trapasis ŝian
+memoron, kiel sonĝo, kiel io tralegita, rakontita de iu. Ŝi ne
+memoris la trajtojn de la kara mortinto, nek unu el liaj karesoj. Kaj
+ŝi eksentis sin tiel malfeliĉa, forlasita, ĉirkaŭita de fremdaj
+homoj! Eĉ tiu, kiu ŝin amas kaj staras apud ŝi, ne estas al ŝi
+proksima en ĉi tiuj minutoj. Kaj li ne mallevis siajn okulojn de
+ŝi. Ŝi neniam aspektis al li tiel bela kaj la robo konvenis al ŝia
+humoro kaj al la loko. Io pura, infana estis en ŝia kvieta, malgaja
+vizaĝeto kaj en la malsupren direktita rigardo.
+
+Ŝi genufleksis. Sur ŝiaj palpebroj vibris du lumaj gutetoj kaj
+falis teren.
+
+Sed ankaŭ en la silenta tombejo lia penso nevole transportiĝis
+en la bruan urbon--kaj ŝia senkulpa, suferanta vizaĝo videtiĝis
+antaŭ li en alia aspekto, kun aliaj rigardoj.
+
+Kaj ekŝajnis al li, ke ŝi nun trastudas novan rolon, por deklini la
+teruran ĵuron. Li decidis kontroli tiun animon, senzorgan, kaprican,
+nekonstantan en la vivo. Kaj tiel koncentrigitan, malĝojantan tie
+ĉi.
+
+Li volis disŝiri ŝian maskon.
+
+Tie, en la urbo, kie la aero estas venenigita de eternaj komedioj,
+kie ĉio estas falsa kaj la homo afektas antaŭ la tuta mondo,
+eĉ en soleco, en la plej senbruaj dormoĉambroj, oni facile
+mensogas. Sed tie ĉi, antaŭ la okuloj de la morto, antaŭ la
+Nekonateco, antaŭ la Eterneco, ĉu ne frostiĝos la mensogo sur
+la lango?
+
+Genufleksinta, Nadja senmove staris apud la tombo.
+
+--Karulino!--senbrue diris li.
+
+--Kion, karulo?
+
+--Vi scias--tramurmuris li surde kaj sentis, ke lia voĉo
+tremas.
+
+--Kiel kruela vi estas!--ekparolis ŝi.--Ĉu vi ne trovas, ke via
+deziro estas ofenda ... ateista? ...
+
+--Ne! Se vi volas, ke ni estu feliĉaj ... Mi volas scii ĉion ... Kio
+ajn ĝi estas, sed ĉion. Mi ne povas vivi kun sekretoj ... La plej
+terura sekreto perdas sian teruron, kiam ĝi ĉesas esti sekreto. Mi
+ne timas la veron, mi timas la mensogon.
+
+Nevole ŝi turnis sian vizaĝon al li. Io malbonsigna brilis en liaj
+okuloj. Nadja ektremis.
+
+--Kion vi volas de mi? ...
+
+--La veron, nenion alian.
+
+--Vi parolas per tia tono, kvazaŭ vi atendus de mi teruran konfeson!
+
+--Egale, sufiĉas se ĝi estas vero. Memoru, Nadja, ankoraŭ neniu
+certigis nin pozitive, ke ne okazas mirakloj sur la tero. Kiu scias!
+Eble, kiam vi elparolos la unuan literon de la mensogo, la fantomo de
+via patro aperos antaŭ vi.
+
+--Karulo! Ĉu vi efektive ne kredas al mi?
+
+--Ne.
+
+--Kaj, se mi ĵuros, vi ekkredos, vi trankviliĝos? Kaj neniam
+plu vi suspektos min?
+
+--Jes, ĉion ... mi forgesos ... mi pardonos ...
+
+--Estas nenio por pardoni ...
+
+Momenton ili eksilentis.
+
+--Kaj se mi ne ĵuros?
+
+--Vi ĵuros ...
+
+--Aŭ se mi diros al vi ion teruran? Ĉu vi elportos ĝin?
+
+--Ĉion mi elportos, sufiĉas, ke vi diru ĝin.
+
+--Fine, prezentu al vi, ke mi vin mensogos ankaŭ tie ĉi.
+
+--Mensogu; sed tie ĉi nur ne forgesu, ke vi estas virino kaj timas
+la morton kaj mortintojn, Dion kaj la diablon ...
+
+--Karulo! Vi estas infano. Milionon da ĵuroj se mi faros, eĉ tiam
+vi ne kredos al mi. Kiu viro kredas al la virino?
+
+--Nadja! Vi ne volas ĵuri?
+
+--Mi ne diras tion.
+
+--En tia okazo ripetadu miajn vortojn: «Mi ĵuras! ...»--Lia vizaĝo
+estis severa, la voĉo ordonanta.
+
+Nadja nur paliĝis.
+
+--Kial vi silentas?
+
+Ŝiaj lipoj ekmoviĝis, sed nenion elparolis.
+
+--Nadja! Se vi ne ĵuros, mi foriros ... por ĉiam ...
+
+Disŝiritaj sonoj ektremis sur ŝia lango.
+
+--Mi ne povas! Tio estas kruela! ... Vi turmentas min ... Al mi estas
+malbone ... Ni foriru de ĉi tie ...
+
+Li proksimiĝis al ŝi.
+
+Ne vidante, ŝi sentadis lian rigardon al si ... Ĝi ŝin brulis
+kiel karbo.
+
+--Ĉu ni foriru!? Vi volas foriri! ... Kaj denove ... eterne ...
+mi devos scii, ke vi portas sekreton en via animo ... Neniam! ...
+sufiĉe! ... Vi devas diri al mi! ...
+
+--Se vi estas certa, ke mi havas ian sekreton, vi ĝin scias ...
+Diru ĝin ...
+
+--Se mi ĝin diros, ne estos pardono, ne estos kompato ...
+
+--Pardono! ... Kompato! ... --ripetis ŝi malestime kaj stariĝis antaŭ
+li. Fiere levinta la kapon, ŝi lin ekrigardis rekte en la okulojn.
+Kaj ŝi forgesis, ke ŝi estas en la tombejo, ŝi forgesis ĉion. En
+tiu ĉi momento ŝi sentis sin nur virino, malforta, senhelpa, sola,
+kaj nenion ŝi vidadis antaŭ si, krom malĝentila vira forto, preta
+ŝin krucumi, ŝin piedpremi en la koton kaj poste indiferente ĝis
+la tombo ŝin turmenti per sia potenco ... aŭ per sia grandanimeco.
+
+Ŝi sciis, ke tio ĉi estas batalo por vivo kaj morto.
+
+--Sekretoj! ... --malice ekparolis Nadja.--Neniajn sekretojn havas mi
+... Ili ekzistas nur en via malsana imago ... Pri kiu vi ne ĵaluzis
+min? En kio vi ne suspektis min? Ĉu vi kredis al mi almenaŭ
+unu minuton? ... Mi ĉion pardonadis al vi ... sed la glaso
+superpleniĝis. Vi ĉi tie, apud la tombo de mia patro, ĵetas en
+miajn okulojn abomenajn kalumniojn ... Vi petis ĵurojn ... bone. Mi
+ĵuras en la memoro de tiu, kiu eble min aŭskultas nun--kaj ŝi
+triumfe montris per sia fingro la teron,--ke mi estis fidela al vi
+kiel hundo ... jes ... ĝis hodiaŭ ... sed de nun ... sciu, mi pli
+volonte min fordonos al la unua preterpasanto, ol permesi al vi tuŝi
+min ... ĉu vi komprenis? ... Ĉu vi estas kontenta nun? ...
+
+Ŝia tuta figuro, voĉo, rigardo estis fieraj kaj majestaj.
+
+Pala staris li apud ŝi kaj maldolĉa, malsaneca rideto, pli vere
+grimaco, kurbigis liajn trajtojn.
+
+--Nadja! kara Nadja! ... Kion faris vi? Vi mortigis ĉion.
+
+--Vi mem serĉis tion ...
+
+--Kial vi ĵuris, Nadja! Mi ne kredis, ke vi iros ĝis tie ...
+
+--Ĉar vi neniam kredis al mi ...
+
+--Ne! ... ĉar mi scias ĉion ... Li eltiris el sia palto leteron
+kaj ĝin etendis al ŝi.
+
+--Legu! ...
+
+Konata, kara skribmaniero ekkuris antaŭ ŝiaj okuloj.
+
+Senfina teruro ŝin ekregis.
+
+Ŝia kapo konfuziĝis kaj, por nefali, ŝi apogis sin kontraŭ la
+ĉirkaŭbaro.
+
+--Ĉio estas finita, Nadja,--tramurmuris li malespere.
+
+Kaj ili staris unu apud la alia, kiel du obstinaj malamikoj,
+ne kuraĝante sin ekrigardi.
+
+Vesperiĝis. La mallumo vekis Nadja'n. Ŝi ĵetis rigardon ĉirkaŭe,
+kaj en la krepusko antaŭ ŝi videtiĝis la kompatinda, malaltigita
+figuro de tiu, kiu ŝin amis.
+
+Sur ŝia korpo trarampis abomeno, ŝiaj lipoj tremis kaj, kvazaŭ
+vipklako, en liajn orelojn eksonis: "Malnoblulo" ...
+
+--Nadja? ... ekkriis li.--Nadja! ... Pardonu min! ... Kaj ekvolis preni
+ŝian manon.
+
+--For de mi ... malpura besto! ...
+
+Senforte li falis sur la benkon, kaj ŝi per rapidaj paŝoj
+ĉirkaŭiris la tombon, por ne pasi preter li, kaj eliris el la
+ĉirkaŭbaro.
+
+De la malproksimaj montoj aperis la luno kaj lumigis la malvivulan
+urbon, kie dormis tiom da ĝojoj kaj suferoj. Kaj li daŭre sidis
+apud la tombo. Kaj en tiu ĉi eterna trankvilo, meze de ĥaoso da
+pensoj, li komprenis, ke li ŝin perdis, kaj ne tiam, kiam ŝi
+perfidis al li, sed nun, tie ĉi, li perdis ŝin, por ĉiam.
+
+Lia animo ŝiriĝis de pensoj. Li enviis la mortintojn. Li konsciis,
+ke pli volonte li pardonus al ŝi la perfidon, ol ŝi al li tiun ĉi
+scenon.
+
+Kaj kun larmoj, li konsciis, ke ŝi estas prava.
+
+
+
+
+La estinteco.
+
+--Kiu estas tiu altkreska sinjorino? demandis Mirski sian
+kamaradon, montrinte kompanion de viroj kaj virinoj, irantaj
+antaŭ ili en la vasta aleo de l'arbokulturejo.
+
+--Vi demandas per tia tono, kvazaŭ vi ne konas ŝin.
+
+--Jes, ŝajnas al mi, ke iam antaŭe mi ŝin vidis ie ... sed diru al
+mi, kiu ŝi estas?
+
+--Por diri la veron, mi ne scias detale ŝian biografion. Mi scias
+nur kelkajn paĝojn, sed ankaŭ ili ne estas treege interesaj ...
+
+--Malgraŭ tio, diru ilin al mi.
+
+--Ĉiuj nomas ŝin "Nevena", ŝian familion mi ne konas, ŝi estas
+eksedzino de kolonelo. Kelkajn monatojn post la edziĝo ŝi forkuris
+de li. Post tio ŝin prenis iu riĉulo, kiu asekuris ŝin: li aĉetis
+al ŝi domon, enportis monon je ŝia nomo en la bankon. Poste ŝi
+forlasis lin kaj nun, kiel vi vidas, ŝi estas en tiu ĉi kompanio.
+Vi konas tiujn sinjorojn kaj fraŭlinojn, vi konas ankaŭ min. Vi do
+povas juĝi pri ŝia plua kariero.
+
+Post nelonge ili atingis la kompanion.
+
+Iu sinjoro rakontis ion, kaj Nevena laŭte ridis.
+
+Kiam oni prezentis al ŝi Mirski'n--ŝi nevole malfermis siajn
+okulojn.
+
+--Mirski! ... preskaŭ elkriis ŝi.
+
+Li riverencis.
+
+--Ah, vi konas vin, diris iu.
+
+--Jes ... respondis Mirski.
+
+--Ni eĉ estas iom eksparencoj, diris Nevena. Ni estis gefianĉoj,
+iam ... ĉu ne, Mirski?
+
+Mirski elmurmuris ion.
+
+--Aŭ, eble, tio ĉi ofendas vin, ŝi aldonis serioze, pardonu en tiu
+okazo, sed, tamen, tio estas vero. Sinjoro Mirski estas mia
+eksfianĉo ... mia unua amo, kiel oni diras.
+
+--Al vi estas agrable ŝerci pri la estinteco, sinjorino.
+
+--Mi ne havas estintecon, ridetis Nevena.
+
+Ŝi ŝercis, sed ekpromenante pluen, ŝi nevole ĉirkaŭrigardis,
+serĉis per siaj okuloj Mirski'n kaj forlogiĝis en la estintecon.
+Ŝia gaja humoro malaperis. Ŝi enpensiĝis, ekinteresiĝis pri tiu
+ĉi homo, kiun ŝi amis iam kaj kiu povus esti ŝia edzo ... kaj nun
+li estas fremda, kvazaŭ vere, ili hodiaŭ interkonatiĝis.
+
+Ŝi sentis, ke al Mirski fariĝis malagrable, kiam ŝi tiel senceremonie
+antaŭ homoj rememorigis al li ilian fianĉiĝon.
+
+Kiam la kompanio disiĝis en la arbareton, Mirski alproksimiĝis al
+Nevena. Li volis paroli kun ŝi.
+
+--Sinjorino, li diris, mi ne kredis, ke mi vin renkontos iam.
+
+--Kial? ... kaj mi ja estis certa, ke ni revidos nin, ĉar la vivo
+amas rememorigi al ni la malsaĝaĵojn, kiujn ni iam estas farintaj.
+
+--Ĉu vi nomas niajn tiamajn interrilatojn malsaĝaĵoj?
+
+--Tute ne! ... mi nomas tiel mian edzecon kun la kolonelo ... kaj vi
+ĝin rememorigas al mi.
+
+--Ĉu vi estis malfeliĉa kun li?
+
+--Malfeliĉa! ... ĝi estas nenio ... sed, mi petas, ne parolu al mi
+pri li.
+
+Mirski paŝis apud ŝi kaj nevole observadis ŝian staturon.
+
+Kaj li ne kredis, ke virino povas esti tiel bela.
+
+Ŝi kaptis liajn rigardojn.
+
+--Vi esploras min, eldiris ŝi ridetante.
+
+--Mi neniam supozis, ke el tiu malforta knabineto, kiun mi tiame
+konis, elkreskos tia imponanta virino.
+
+--Sinjoro Mirski! ... komplimentojn! ... Vi komencas la ludon.
+
+--Ne, vi ludas en modesteco, dum en via animo vi perfekte konscias,
+ke vi estas bela, diable bela.
+
+--Prezentu al vi, ke ankaŭ tio ĉi delonge tedis min ...
+
+--Mi kredis ... Ankaŭ Rothŝildon certe tedis liaj milionoj.
+
+--Mi ne scias ... povas esti ... sed mi iufoje malbenas mian belecon.
+
+--Sed tio ĉi estas riĉaĵo en nia tempo.
+
+--Jes, sed ĉe aliaj kondiĉoj ... ŝi diris melankolie kaj, ŝajne,
+forlogiĝis malproksimen, kvazaŭ Mirski rememorigis al ŝi ion
+alian ... malnovan ... eblan, kion ŝi ne estas provinta.
+
+--Ni sidiĝu iomete, ŝi diris, mi laciĝis.
+
+Ili sidiĝis kaj kelkajn minutojn silentis.
+
+Iom poste ŝi turniĝis al Mirski, kaj ekrigardis la vizaĝon de la
+homo, kiu estis ŝia iama fianĉo. Ĝi ŝajnis al ŝi iel pli nobla
+ol ĉiuj aliaj, kiuj estis hodiaŭ kun ŝi. Li havis nenion komunan
+kun tiuj homoj, vetbatalintaj, kiu el ili pli facile kaj pli malkare
+ŝin aĉetos ... sufiĉas, ke ŝi deklaru sin je aŭkcio.
+
+--Kion vi pensas? ... ŝi demandis lin delikate.
+
+--Nenion ...
+
+--Tio ĉi ne estas respondo.
+
+--Kaj ĉu vi dezirus scii, pri kio mi pensas?
+
+--Kompreneble ... mi tiel multe interesiĝas scii, kion vi pensas pri
+mi ... ĉar, konfesu, vi nun pensas pri mi kaj, pensas malbonon ...
+
+--Jes, vi divenis. Mi pensis, sed ne sole pri vi. Mi pensis pri ni ...
+mi pensis kiel facile disbatiĝas la homa feliĉo ... kaj, ke apenaŭ
+estas io pli malkonsekvenca en tiu ĉi mondo ol la homa karaktero. Se
+vi nur scius tiame, kiel forte mi vin amis! ...
+
+--Ĉu, vere, tiel forte? demandis ŝi kun miro.
+
+--Kiel vi vidas, kvin jaroj jam forpasis de tiam, kaj mi ankoraŭ ne
+edziĝis.
+
+--Tio ĉi ne estas argumento.
+
+--Por vi ne ... ĉu vi scias, ke rememorinte, kial ruiniĝas
+ĉio--ankoraŭ mi ne povas pordonu tion al mi mem, kaj al vi. Kian
+teruran leteron vi skribis al mi tiam! ... Kaj precipe mi malĝojas
+pri tio, ke mi estis prava, kaj vi juna, nesperta knabino, tiame,
+dorlotita infano de la edukado, estis kulpa. Vi amis, sed vi
+komprenis nek la mondon, nek la amon, nek la pasiojn,--nenion. Kaj
+pro unu malsaĝaĵo, infana malsaĝaĵo, vi disbatis miajn plej
+belajn jarojn, kaj vin mem vi faris malfeliĉa.
+
+--Kaj ĉu vi memoras la kaŭzojn de nia eksfianĉiĝo?
+
+Mirski malkonfide ŝin ekrigardis.
+
+--Ĉu vi ja forgesis ilin?
+
+--Verdire, mi rememoras ion, sed mi ne povas klare prezenti al mi
+tion. Eble, tio ĉi nun perdis por mi ĉian sencon, kaj mi ne povas
+ĝin revoki. Plej bone, rakontu ĝin al mi ... mi vin petas ... ĝi
+interesas min.
+
+--Vi estas prava: La vivo elviŝis en vi tiujn subtilajn komprenojn.
+La malgrandajn malsaĝaĵojn la sperto ne konservas, kaj tiame ...
+tiam vi estis vantego, uragano, elemento, kiu neniigis ankaŭ min,
+miajn petojn kaj mian amon ... Vi ridos nun pri tio, kio nin disigis
+tiame. Kaj ĝi estis ... kiel hodiaŭ ... mi memoras tiun vesperon. Ni
+unuafoje restis longan tempon solaj en via salono. Ni sidis unu apud
+la alia, sur la kanapo. Kiel neniam alifoje, vi estis bela,--mi
+enamiĝinta. Delikate, konfideme vi klinis la kapeton sur mian
+ŝultron, kaj iutempe niaj lipoj kuniĝis en longa, senfina kiso. Sed
+jen ... mi mem ne scias kiel kaj kial, mia mano nevole kuntuŝiĝis
+kun viaj genuoj kaj nekonscie, kaj nerve glitis malsupren, kaj jen
+mi eksentis sub miaj fingroj viajn ŝtrumpojn. Mi svenis ...
+Dio mia! ... ekzistis io en tiu ĉi mondo, kion oni ne devas atenti
+... minutoj, kiujn oni devas travivi, ne haltigante sian cerbon
+super ili. La pasio estas senkulpa nur tiam, kiam ili ambaŭ
+estas egale ebriigitaj de ĝi. La pasio estas feliĉego, estante
+blinda. Malferminte siajn okulojn kaj ekvidinte,--ĝi fariĝas ĉu
+malĉasteco, ĉu perforto. Ĉu vi scias, kio okazis en tiu ĉi
+momento? ... Kvazaŭ iu vangofrapis vin aŭ nomis vin publika
+virino,--vi furioze saltis de l'kanapo, ruĝiĝinta pro honto ...
+paliĝinta pro indigno. Mi genufleksis, mi petis vin, mi ploris ...
+mi ĵuris antaŭ vi, ke tio ĉi estas pli forta ol ni, ke ne per
+ofendoj, sed per kisoj kaj karesoj oni povas sufoki la pasion. Mi
+konvinkadis vin, ke ne povas esti malpura aŭ krima tio, kio nin
+kunligos poste por ĉiam ... kaj vi rigardis min tiel, kvazaŭ vi
+volis enkraĉi en mian vizaĝon.
+
+Pro rapida parolmaniero kaj ekscitiĝo Mirski haltis momenton.
+
+--Mi vin petas, daŭrigu ... al mi estas tiel agrable vin aŭskulti.
+Vi rememorigas al mi tiujn tagojn, tiujn minutojn en kiuj mi estis
+pura, senkulpa ... Nur diru, mi vin petas, kial mi ne kredas plu al mi
+mem, ĉu mi estis tiam sincera? ĉu mi ne afektis? ...
+
+--Se vi afektus, mi ne suferus tiel longe post tio ... mi ekkonus la
+afekton. Tiam vi ne povis tiel arde, tiel sincere ludi komediojn. Tre
+juna vi estis ankoraŭ. Kaj kian intereson vi havis, por afekti! ...
+ne ... Vi forlasis la salonon kiel iu senindulgema juĝisto, kaj mia
+krimo en viaj okuloj meritis nek favoron, nek indulgon. Post tio
+finiĝis ĉio. Jen la homa ĉasteco ... Infana kaj malsaĝa
+ĉasteco! ...
+
+--Kaj ĉu vi memoras la leteron? ...
+
+--Ĝian enhavon ... jes. En kio nur vi ne kulpigis min: ke mi, kiu
+ĉiam murmuretis al vi pri ideala amo ... pri parenceco de l'animoj
+... --estis ordinara homo, serĉanta nur voluptan amon ... ke vi
+disreviĝis en ĉio ... ke ne estis amo en tiu ĉi mondo ... ke ĉiuj
+viroj estas la samaj ... ke vi hontis aminte min ... ke, se tio ĉi
+estas amo ... tiam pli bone estas edziniĝi je la kolonelo. Li
+almenaŭ ne hipokritas kaj ne rakontas pri idealoj, sed serĉas en
+la virino nur virinon ...
+
+--Kaj mi edziniĝis je li kaj venĝis al vi ... diris Nevena kun
+maldolĉa rideto.
+
+--Ĉu vi scias, sinjorino, daŭrigis Mirski, mi donus nun dek jarojn
+de mia vivo, se povus reveni ĉio ĉi tio denove ... nur sen tiu
+vespero, ĉar tiam mi sentis la poezion de l'vivo. Depost tiam
+sekvis, mi ne neas, ankaŭ gajaj minutoj kaj ĝuoj, sed la poezio ne
+ripetiĝis. Oni povas ami dudekfoje, ami dolĉe ... pasie, sed ne
+estas plu tiu aromo, tiu printempo de l'sentoj. Sole dum la unua amo
+oni amas nur per la koro,--ne enmiksante la saĝon. Pluen la kalkuloj
+venkas la plej fortan amon kaj oni rezonas eĉ en la brakoj de
+l'amata estaĵo.
+
+Nevena aŭskultis, kaj io facila, malnova, konata trakuretis ŝian
+animon, kvazaŭ ŝi sentis tiun ĉi vesperon, ke ŝi havas animon ...
+
+Ĝis nun kvazaŭ ŝi ne bezonis ĝin ... ŝi forlogiĝis en la
+estintecon.
+
+Pasis tra ŝia memoro ĉio, kion ŝi estas iam travivinta kun Mirski,
+kaj veninte ĝis la sceno en la salono ... ĝis la letero,--ŝi ne
+volis kredi, ke tio ĉi okazis ... ke ŝi ... nome ŝi ... estis
+kapabla pri tio.
+
+Kaj maŝinsimile, kvazaŭ apud ŝi sidis Mirski--ŝia fianĉo--ŝi
+metis sian manon sur la lian.
+
+--Sed ĉu la feliĉo ja ne ripetiĝas? ... ŝi tramurmuretis, kvazaŭ
+al si mem. Ĝi estis terura tiam ... Kial vi silentas? ... Ĉu ne
+ripetiĝas? ...
+
+--Ne ... tia feliĉo ne ripetiĝas. Ankaŭ ĝi kiel homo unufoje
+naskiĝas kaj mortas por ĉiam. Ne ripetiĝas ... demandante pri la
+feliĉo, oni ne sentas ĝin. Nun ni povas esti nur spertaj aktoroj,
+sciantaj bone siajn rolojn, kaj ne agantaj personoj de l'primitiva
+kaj ama dramo ... Dafnis kaj Ĥloe elkreskis kaj tiam, ĝis la lasta
+sceno, ni estis kiel ili.
+
+--Sufiĉe ... sufiĉe ... ne parolu al mi pri la tiamo--ne rememorigu
+al mi la perditan paradizon ...
+
+Ŝi eksilentis kaj desegnis ion sur la sablo per la pinto de sia
+ombrelo.
+
+Li ne interrompis ŝian silenton.
+
+--Ne ... sinjoro Mirski, subite ekparolis ŝi, vi ne estas prava. Se
+estus vero, ke oni nur unufoje povas esti feliĉa, tiam oni ĉiutage
+sin pafus ... ne ekzistus homo pli aĝa ol de dudek-dudek kvin
+jaroj ... Vi, simple, min ne amas nun, nenio plu ...
+
+--Kaj ĉu vi do amas min? ...
+
+--Ĝi estas mia afero. Mi pruvos al vi, ke tion, kion iam rifuzis al
+vi unu malsaĝa infano--hodiaŭ centoble redonos la virino.
+
+--Ne parolu al mi pri amo ... mi vin petas ... tio ĉi ne estas amo
+... eĉ ne pasio, sed simpla kaprico.
+
+--Ni interŝanĝis niajn rolojn. Tiam mi faradis malsaĝaĵojn--nun
+venis via vico. Tiam mi ofendis vin ... nun vi ofendis min ... Ni
+estas kvitaj! ... Ni komencu ĉion denove. Mi malpermesas al vi
+hodiaŭ disiĝi de mi, diris ŝi per tiu certa, potenca tono, per kiu
+ŝi estis kutiminta konduti al siaj adorantoj. Li stariĝis kaj
+riverencis. Kaj al Nevena montriĝis, ke en tiu ĉi respektoplena
+riverenco estas ironio. Ŝi ... por kiu la plej riĉaj junuloj estus
+malfermintaj siajn plenajn monujojn--por li, havis nenian valoron.
+En ŝi li vidadis nur memoraĵon de la iama Nevena--duonhelan kiel
+revo ... La nunan, li trankvile disponigis al la aliaj, sen envio kaj
+ĵaluzo.
+
+Ŝia koro dolore kuntiriĝis. Ŝi kvazaŭ unuafoje sentis sian falon.
+
+Ŝi komprenis tiun momenton en la turniĝo de l'monda bruo--la
+momenton kiam oni klare komprenigas ŝin, ke ŝi havas nenion komunan
+kun tiuj virinoj, kiujn oni povas ami ...
+
+Kaj en ĉi tiuj minutoj ŝi kredis ... sciis, ke, se li prenos
+ŝin--li prenos ŝin kiel ordinaran publikan virinon, kun kiu oni
+povas pasigi plej pasie tutan nokton, kaj ĉe sunleviĝo ruĝiĝi
+pro ŝi.
+
+Baldaŭ ili aŭdis la voĉojn de l'kompanio venanta al ili.
+
+--Ĉu vi scias, Mirski, diris ŝi iel nerve ... mi bedaŭras nun, ke
+mi renkontis vin. Vi memorigis al mi la nerevenigeblan estintecon kaj
+mortigis en mi la senzorgecon, vere, eble kriman, tamen sen kiu mi
+apenaŭ povus vivi pluen.
+
+Kiam la kompanio kolektiĝis--oni decidis iri en Knjaĵevo'n[1] kaj
+aranĝi malgrandan festeton en iu bierejo.
+
+Mirski manetendis por levi la ĉapon kaj adiaŭi de la
+kompanio--Nevena fiksis sian rigardon sur lin. Ŝi invitadis lin,
+ordonis, ke li restu. Mirski trankvile renkontis ŝian rigardon.
+
+Ŝi vidis sin senforta antaŭ li.
+
+--Sinjoroj! diris ŝi ekscitite--se sinjoro Mirski ne iros kun ni,
+ankaŭ mi restos ĉi tie.
+
+Ĉiuj ĉirkaŭis Mirski'n kaj komencis lin konvinki, ke li devas
+konsenti.
+
+Por ĉesigi tiun ĉi komedion--li cedis.
+
+Post unu horo la kompanio sidis en aparta ĉambreto de bierejo en
+Knjaĵevo.
+
+Oni alportis bieron, mendis manĝaĵojn.
+
+Jam enirinte en la bierejon--Mirski eksentis ke li faris
+malsaĝaĵon, kaj tenis sin iom flanke de Nevena--sed ŝi,
+rimarkinte lian humoron, sidigis lin apud si.
+
+--Ni, ŝajnas, komencos ĵaluzi, diris iu el la kompanio.
+
+--Kial do?! ... ridetis alia. Tie ĉi inter ni Mirski aperas kiel
+speco de eksedzo--kaj pri viroj ne estas akceptite ĵaluzi ...
+
+--Sinjoro Mirski, se iliaj malsaĝaĵoj estas al vi malagrablaj--mi
+silentigos ilin.
+
+--Lasu ... diris li mallaŭte, mi eĉ ne aŭskultas ilin, kaj mi diru
+al vi ... ĝi ĉesis dolori ...
+
+--Tre baldaŭ ... videble ĝi eĉ ne doloris.
+
+--Eble ...
+
+--Kruela! ... pli kruela ol mi tiame, almenaŭ ne diru ĝin.
+
+--Mi silentos.
+
+--Ne, vi parolos ... nur ne tion ... ne tiel ... pri io alia kaj
+gaja.
+
+--Ne atentu pri mi: mi hodiaŭ estas ne respondema.
+
+--Kaj ili envias al vi kaj rajtas envii al vi.
+
+--Kial? ... mi nun sentas nur unu solan deziron--ke mi foriru de ĉi
+tie--al mi tedas tiu ĉi kompanio.
+
+--Vi ne foriros ... ĉu vi aŭdas? Se vi foriros, ankaŭ mi ekiros
+kun vi.
+
+La kompanio, rimarkinte la mallaŭtan interparolon de Nevena kun
+Mirski, faris tian bruon, ke Nevena estis devigita forlasi Mirski'n
+por momento kaj sin okupi pri ili, kaj Mirski, profitinte de tio,
+trankvile observadis siajn konatojn.
+
+Li konis ilin tre bone ĝis la lasta kaj, kune kun ili, kiel ankaŭ
+nun, li amindumis iam la fremdajn virinojn, perdis tutajn vesperojn
+kaj noktojn kun sola celo--venki ... sukcesi, kaj tiam ŝajnis al li
+tre nature antaŭ la okuloj de l'edzo, la patro aŭ la frato ŝteliri
+al la malfortaj kordetoj de iu beleta sinjorino, revanta ekster la
+edzeco alplenigi la malplenaĵojn de l'vivo.
+
+Li konkuris al ili: en iuj lokoj li gajnis ... en aliaj perdis aŭ
+atendis la vicon. Kaj neniam venis en lian kapon pripensi, ke li aŭ
+ili faras ion nebelan. Sed tiun ĉi vesperon, ĉiuj liaj kamaradoj
+videtiĝis antaŭ li en sia estanta grandeco ... kvazaŭ ili formetis
+siajn maskojn. La besto--la nesatigebla besto, kiu rekonas nek
+virgecon, nek honton, nek decregulojn, estis klare legebla en iliaj
+okuloj ... ke li naŭzis de ili.
+
+Ĉiu el tiuj ĉi sinjoroj esperis jam tiun ĉi nokton ŝin konduki en
+sian hejmon ... kaj ŝi scias tion, kaj tute trankvile sidas,
+sentante, ke antaŭ ŝia vizaĝo ili kalkulas nur unu aferon: "Kiom
+do ŝi kostos?"
+
+Kaj tio ĉi estas Nevena, la sama Nevena, kiun li amis tiam kaj kies
+figuro ankoraŭ estas konservita en lia memoro.
+
+Nesciante kial--li sentis en tiuj ĉi minutoj, ke ili ofendas
+ankaŭ lin per tio.
+
+Kaj rimarkinte de ilia flanko iun pli cinikan ŝercon, pli
+malmodestan alparolon al Nevena--li ekvolis kapti la seĝon kaj
+ilin forpeli, ĉiujn ĝis la lasta de ĉi tie kune kun ŝi.
+
+Lia cerbo komencis pli forte labori ... sed iutempe, atentinte, ke li
+trinkis kvinan aŭ sesan bieron, li diris al si mem: "Kial mi tiel
+ekscitiĝas? Tio ĉi estas certe de la biero ... ĉu tuŝas mian
+aferon ĉio ĉi tio? ... Kia mi estas por ŝi? ... En kio ili estas
+kulpaj al mi? ... Ĉu ankaŭ mi sur ilia loko ne farus la samon? ...
+Komedioj! ... sentimentalecoj! ... De kelkaj bieroj mi ekscitiĝis."
+
+Kaj samtempe li sentis, ke io doloras ... kuntiras lian koron, kaj iu
+interna voĉo murmuretas al li, ke ĉio ĉi tio ne devis esti tiel
+... ke tio ĉi estas terura ... ke, se la vivo estas loterio, hazardo
+... kaprico de io nevidebla, nerespondebla, ĝi ne havas sencon.
+Ke estas monstre ... krime disbatiĝi tiel la homo kiel iu malkara
+ludilo en minuto de ebrieco. Ke ĉiuj ĉi tiuj aĉuloj devus
+genufleksi antaŭ ŝi, se ne pro alia afero, pro ŝia beleco, sed
+genufleksi preĝante, kaj ne etendi siajn malpurajn manojn, plenajn
+je bankbiletoj.
+
+Kaj nevole meze de la fumo de cigaredoj, la odoro de l'biero, ŝercaj
+interparoloj--li vidis antaŭ si deksepjaran knabinon--preskaŭ
+infanon.
+
+Kiam la vivo sukcesis malbonigi tiun kreitaĵon?
+
+Kiel ĝojplenaj ja rapidis ĉiuj ĉirkaŭantoj detrui ŝian virgan
+mondon, kaj la malklerecon de l'amo anstataŭigi per la subtilaj
+konoj de l'malĉasteco--de tiu malĉasteco, kiun ni samtempe
+serĉas kaj malestimas.
+
+Kaj en ĉi tiu minuto li tiel kompatis Nevena'n, ke li preferis ŝin
+forporti de ĉi tie, diri al ŝi, ke li denove ŝin amas, nur, ke ŝi
+denove fariĝu la iama Nevena, tiu Nevena, kiu estis kapabla lin
+vangofrapi pro unu senkulpa manetendo.
+
+Sed rigardante ŝin nun, aŭskultante ŝian voĉon, vidante ŝiajn
+gestojn--li certiĝis, ke tiu Nevena estis mortinta por ĉiam kiel
+por li tiel por si.
+
+De la ĉasta infano ne restis eĉ ombro.
+
+Eĉ ŝajnis al li nun, ke ŝi plisaĝiĝis ... Ŝia interparolo
+fariĝis kuraĝa--la respondoj trafaj, spritaj. Ŝi lernis moki,
+povosciis tuj ekrigardi en la fremdan animon, divenadis la sekretajn
+pensojn de siaj adorantoj ... kaj majstre ilin metadis en iliajn
+lokojn, kiam ili trouzis aŭ ne plaĉis al ŝi.
+
+Sed en tiu ĉi saĝo Mirski trovis nenion konsolan.
+
+Ŝajnas, ke tio ĉi estis saĝo de iu komercisto, deziranta pli
+kare vendi sian komercaĵon en la bazaro.
+
+Post nelonge Mirski atente haltigis siajn okulojn sur ŝi. Ŝia
+vizaĝo estis ekscitita ... ŝiaj okuloj brulis, kaj Mirski nevole
+konfesis, ke neniam dum sia vivo li vidis tian belulinon.
+
+"Dio mia, li tramurmuretis--kial ŝi ne estas tiel pura, kiel
+ŝi estas bela?" ...
+
+Ŝia maneto tenis la maldikan glason da biero, kaj ŝi, turninte sin
+al Mirski, diris al li:
+
+--Ĉu vi scias? mi decidiĝis ĉi tiun vesperon min ebriigi ... sed,
+vi scias, tiel bone ebriiĝi, kiel iu viro, volanta sufoki en sia
+animo iun malnoblaĵon ...
+
+--Kial do tiaj fantaziaĵoj?
+
+--Tio ĉi ne estas fantaziaĵoj ... Mi preferas forgesi hodiaŭ
+ĉion ... forgesi, ke mi naskiĝis en tiu ĉi mondo ... forgesi,
+ke mi iam sidis kun vi ĉe ni en la salono ... ke mi skribis
+al vi leterojn ... ke mi vin renkontis denove ... ĉion ... ĉion
+forgesi, eĉ min, eĉ vin.
+
+--Tiam plej bone estas, ke mi foriru de ĉi tie? ...
+
+--Ho! ne ... Neniamaniere ... tio ne helpos al mi. Kontraŭe, mi tiam
+ebriiĝos ankoraŭ pli multe. Mi ploros tiam ... batos ... mordos ...
+he, al ĉiuj ĉi tiuj mi elgratos la okulojn. Vi ne foriros, ĉu vi
+aŭdas? Sidiĝu pli proksime de mi ... ankoraŭ. Ĉu vi aŭdas,
+Mirski! Se vi foriros, mi ĵetos min sub la tramveturilon ... Kial
+vi rigardas min tiel? Mi estas kapabla pri tio ... mi volas, ke vi
+rakontu al mi denove pri tiu vespero en la salono ... de la komenco
+mem, kaj morgaŭ ... morgaŭ vi alportos al mi tiun leteron: mi volas
+vidi, ĉu mi ĝin skribis. Se vi ne alportos ĝin, mi mem venos al vi
+... ĉu vi aŭdas? ... mi venos al vi! Aŭ vi ne volas? Ĉu vi ne
+akceptos min? ...
+
+Mirski ŝin rigardis, sentante, ke la biero komencis efiki en ŝi.
+
+Estis minutoj, dum kiuj ŝi kliniĝis al li--kvazaŭ ŝi volis
+ĉirkaŭpreni lin.
+
+Tiutempe la sinjoro, sidanta ĉe la alia flanko, tuŝetis la nudan
+parton de ŝia mano por diri al ŝi ion.
+
+Ŝi sentis la ektuŝon de fremda mano.
+
+--For la manojn! ... ŝi elkriis, turninte sin al li. Kiel vi
+kuraĝas tuŝi min. Kiu donis al vi tiun rajton? ... Ha? ...
+
+Ŝi eksilentis, kvazaŭ ŝi estis sufokiĝinta.
+
+Ŝia kapo ekturniĝis.
+
+Ŝi ĉirkaŭrigardis kaj altigis sian rigardon sur Mirski.
+
+--Mirski! ... Tio estas vi? Ĉu ne? ... Kial vi silentas? ...
+Mirski! ... Vi mensogas pri tio ... pri ĉio vi mensogas ...
+Mi neniam skribis al vi!
+
+Ŝi komencis balbuti kaj ripeti la vortojn.
+
+Ŝiaj okuloj erarvagis, la vangoj flamis.
+
+Mirski kliniĝis al ŝi.
+
+--Sinjorino, trankviliĝu ... trinku akvon.
+
+--Kial estas bezona al mi akvo? Mi ne volas akvon.
+
+--Sinjorino, al vi estas malbone ... Sinjoroj, mi vin petas malfermu
+la fenestron.
+
+--Lasu min ... lasu min ... kriis ŝi, foriru de tie ĉi ...
+lasu min.
+
+Vane Mirski konvinkadis ŝin, ke ŝi trinku iom da akvo kaj,
+eliru en puran aeron.
+
+Ŝi ne movetiĝis de sia loko--nur klinis la kapon sur siajn manojn
+apud la tablo--kvazaŭ ŝi ekdormis.
+
+--Finiĝis! ... diris iu.
+
+--Kaj tio ĉi estis festeno! ...
+
+--Vi, Mirski, kion vi estas parolinta al ŝi?
+
+Iutempe ŝi levis sian kapon, kvazaŭ ŝi rememoris ion.
+
+Kaj jen subite forta, nerva rido plenigis la ĉambron.
+
+--Ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ...
+li estis kaptinta miajn genuojn! ha! ... ha! ... ha! ... ha! ...
+Ĉu vi aŭskultas? ... Mirski estis kaptinta miajn genuojn ... kaj mi
+forlasis lin pro tio. Ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... li mensogas! ...
+mensogas! ... mensogas ... Kaj la rido transiris en histerion.
+
+Mirski saltis, kaptis ŝin per siaj manoj, elverŝis tutan karafon da
+akvo sur ŝian vizaĝon, malbutonumis ŝian vesteton kaj forportis
+ŝin sur la kanapon.
+
+Li zorgis pri ŝi tiel, kvazaŭ neniu, ekster li, havis tiun ĉi rajton.
+
+Post nelonge ŝi fermis la okulojn. Ŝia kapo pezis, ŝi forte
+spiris, sed ŝia cerbo iom post iom rekonsciiĝadis.
+
+Ŝi vidis la tutan kompanion, la tablon kun biero, la manĝaĵojn ...
+ŝi komencis rekonadi ĉiujn siajn adorantojn unu post la alia kaj
+samtempe vidis kaj sentis apud si Mirski'n.
+
+Ŝia brusto ekmoviĝis, io malsaneca eltiriĝis el ĝi, iom post iom
+ĝi premis ŝian gorĝon ... kuntiris ĝin ... kaj ŝi, forte
+ploregante, enigis sian vizaĝon en la kanapon.
+
+--Sinjoroj, diris Mirski, vi senkulpigos min, sed mi opinias, ke
+estos plej bone, se vi iomete foriros de ĉi tie. En certaj minutoj
+via ĉeesto kaŭzas al ŝi suferon.
+
+Iuj ekmurmuris, aliaj indignis.
+
+--Kaj kial do?
+
+--Kia vi ja estas tie ĉi?
+
+--Videble, li estas prava.
+
+--Jes ... jes ... ili foriru ... ĉiuj foriru ... ĝis la lasta,
+kriis Nevena, kaptante la manon de Mirski.
+
+Restinte solaj, Mirski sidiĝis apud ŝi.
+
+Deflanke li aspektis kiel kuracisto klinita super la kuŝejo de
+sia paciento, al kiu oni jam per nenio povas helpi.
+
+Li vidis la tutan teruron de ŝia sorto kaj sentis, ke li ne
+povus, ne entreprenus savi ŝin.
+
+Rigardante ŝian belan talion, la dolĉan vizaĝeton, li klare
+komprenadis, ke ĉio ĉi tio estis destinata kiel momentaj amuziĝoj
+de l'homo.
+
+Ĉiu rajtas ĝui tiun belan korpon ... ĉiu povas ĝin aĉeti ...
+kaj ŝi neniam kaj per nenio povos ĝin reaĉeti de l'mondo. Nek
+la pento, nek la pardono restarigus ŝiajn rajtojn super ŝi mem.
+
+Iutempe Nevena malfermis siajn okulojn, haltigis sian rigardon
+sur Mirski kaj nerve alpremis lian manon al sia brusto.
+
+--Mi vin petas, sinjoro Mirski, ne foriru ... al mi estas
+malvarme.
+
+Mirski stariĝis, fermis la fenestron, kovris ŝin per sia supra
+vesto kaj denove sidiĝis apud ŝi.
+
+--Ĉu vi scias, ekparolis li al ŝi kaj volis diri "Nevena",
+sed li englutis la vorton ... vi faros plej bone, se vi iom dormos.
+
+--Ne ... ne ... mi ne volas dormi ... al mi ne estas malbone. Vi
+pensas, ke tio ĉi estas de la biero, ke mi estas ebria ... ne ... mi
+estas trinkinta eĉ pli multe alifoje. Al mi fariĝis malbone de alia
+afero ... de nia renkontiĝo ... de tio, kion vi diris al mi ... de
+la letero. Mi rememoris bone nun, ke mi skribis al vi tian leteron
+kaj mi hontas ... mi hontas ne antaŭ mi mem, sed antaŭ vi. Al mi
+estas malagrablaj ĉiuj tiuj homoj, kiuj estis tie ĉi kun ni. Mi vin
+petas, ne enlasu ilin plu ĉi tien, mi ne volas ilin vidi, se ili
+eniros, mi faros skandalon.
+
+Li ekrigardis ŝin rekte en la okulojn.
+
+--Kaj kion vi serĉas en tiu kompanio? demandis li preskaŭ
+severe.
+
+--Ne demandu, ne demandu kion ajn ... mi ne povis alie.
+
+--Kaj kial vi forlasis vian edzon?
+
+--Mi vin petas, eksilentu ... Tie estas pli malbone ol ĉi tie. Sed mi
+ne povas resti plu ĉi tie ... konduku min hejmen ... mi sufokiĝas
+en ĉi tiu ĉambro.
+
+--Vi estas malforta nun ... ĉu vi povus stariĝi kaj iri
+ĝis la fiakro?
+
+--Mi povos ... mi apogos min je via mano kaj vi subtenos
+min.
+
+Mirski helpis al ŝi stariĝi. Li surmetis la supran veston sur
+ŝiajn ŝultrojn, prenis ŝin sub la brako kaj ili eliris el la
+bierejo.
+
+Estis jam plena nokto. La lanternoj de l'fiakro briletis proksime.
+
+--Ĉu vi scias, Mirski, mi estas tre kontenta, ke estas mallume kaj,
+ke estas neniu ĉirkaŭe. Mi hontus iri kun vi, ja ankaŭ vi, certe,
+ne decidiĝus eliri tiel kun mi, ŝi ekparolis mallaŭte.
+
+Mirski respondis nenion kaj vokis la veturigiston.
+
+Sidiĝinte en la fiakro unu apud la alia--ili ambaŭ silentis, kaj
+Mirski nevole meditis: "Kiom da fojoj sur la sama ŝoseo, eble per la
+sama fiakro, ŝi revenadis tiel kun alia", kaj samtempe iu interna
+voĉo murmuretis al li: "Dolore estas al vi nun ... ĉu ne? Kaj vi
+... ĉu vi ne veturis ĝuste tiel kun fremdaj virinoj, kiuj ankaŭ
+estis karaj al iu tiel same, kiel al vi estis kara Nevena tiame?" ...
+"Kiom da puraj kreitaĵoj vi malĉastigis en tiu ĉi mondo? Kiom da
+vivoj vi difektis? Kaj nun vi indignas, ke la mondo malpurigis vian
+iaman puran revon?" ... kaj la rememoroj pri la antaŭa Nevena,
+kunmiksiĝante kun la nunaj cirkonstancoj,--malsanece kuntiris lian
+koron.
+
+Li sentis, ke inter li kaj Nevena estis io komuna, parenca ... kaj
+samtempe li ne povis trankvile spiri apud ŝi: ŝia tuta estaĵo--la
+vestoj, la ĉapelo, la gantoj sur ŝia mano, okaze apogita je lia
+mano, la bukloj de ŝiaj haroj, kiuj malligitaj de l'vento karesis
+lian vizaĝon--ĉio rememorigis al li tiun mondon, en kiu estas
+nenio pura, en kiu ĉio estas aĉetita kaj ĉio vendiĝas, kaj li
+nevole rememoris pri siaj kamaradoj. Kiel ili enviis al li ĉi tiun
+vesperon! Kiel ĝoje ili okupus lian lokon! Sed kial li sentis, ke
+li ne estas kapabla, ne povas, ne devas ŝin preni? ... Kial la penso
+pri fizika posedo forkuradis de li kiel io neebla ... nebela ...
+krima? ... Kial en la profundo de sia animo li havis al ŝi sentojn,
+kiajn havas ĉiu homo al sia belulino-fratino? Kaj ĉu oni povas
+atenci kontraŭ sia fratino, eĉ se ŝi fariĝos publika? Kaj nun
+en tiu ĉi minuto li plu ne kuraĝis elmontri antaŭ ŝi siajn
+instinktojn, ol tiam en la salono, kiam ŝi estis ankoraŭ pura kaj
+senkulpa.
+
+Ŝajnis al li, ke li malhonorigus mem sian plej brilan revon,
+malpurigus ankaŭ sian tiame puran beston "mi".
+
+La fiakro alproksimiĝadis al Sofio, kaj Mirski daŭrigis sondi
+en sia animo.
+
+"Sed li povus esti ŝia edzo! ... Kial ne esti amanto? ..."
+
+Kaj li sentis, ke de nun povas ŝin preni ĉiu ajn, nur ne li. Por
+li, ŝi estis perdita por ĉiam. Al aliaj ŝi sin fordonis por mono,
+aŭ pro kaprico, al li, ŝi sin fordonus por repravigi kaj revenigi
+la estintecon, por ke ŝi puriĝu per li kaj poste deklaru rajtojn de
+pura amo, kaj li ne havis fortojn en si mem por tiu repravigo. Li
+vidis en ŝia animo tiun rompiĝon, soifon pri laŭleĝa feliĉo,
+kaj li sentis sin malforta por etendi al ŝi la manon.
+
+Kristo iam haltigis levitajn ŝtonojn kontraŭ la malĉastulino--sed
+ankaŭ li ne prenis ŝin, sed foriris pluen ... Kaj ĉu li purigis
+ŝin?
+
+Nevena, ŝajne, komprenis liajn pensojn.
+
+--Sinjoro Mirski, al vi eble ne estas agrabla ĉio ĉi tio, kio
+okazis hodiaŭ? Vi ne dezirus min akompani ĝis la domo.
+
+--Kiel vi vidas--mi faras la kontraŭon, li eldiris rapide
+kaj eksilentis.
+
+Ili atingis la domon de Nevena.
+
+La servistino malfermis al ili la pordon kaj, kiam ili eniris
+en la salonon, ŝi turnis la elektran butonon sur la muro.
+
+Forta, akra lumo lumigis altan, grandan ĉambron, en kiu meze
+staris Mirski kaj apud li Nevena.
+
+Ŝi nevole fiksrigardis lin, kvazaŭ ne kredante, ke li estas tie
+ĉi en ŝia domo.
+
+Kaj Mirski denove rimarkis, ke ŝi nun estas ankoraŭ pli bela ol
+antaŭe.
+
+"Dio mia! ... ĉu tian sorton ŝi meritis?"
+
+Sed ĉirkaŭrigardante ŝian ornamitan salonon--lia koro denove
+kuntiriĝis.
+
+La salono estis troŝarĝita de multekostaj remburitaj mebloj:
+seĝoj, kanapoj, tabloj kaj tabletoj, vazoj kaj vazetoj, sur la
+muroj bildoj, portretoj ... kaj sennombraj multekostaj nebezonaj
+bagatelaĵoj. Ĉio estis droninta en floroj kaj parfumo ...
+
+"De kie ŝi povas havi ĉion ĉi tion ... ŝi, filino de malriĉaj
+gepatroj?"
+
+Ĵetante rigardon ĉirkaŭ si--ŝajnis al li, ke tiuj ĉi objektoj
+ne estas mebloj ... ne estas ordinaraj hejmaj objektoj, sed
+ili estas pecetoj de Nevena, pecetoj de ŝia korpo ... ke ĉio
+tie ĉi, eĉ la plej senkulpa tintilo--estas mona signo--valoro
+de ŝiaj karesoj.
+
+--Sidiĝu! ... kial vi ne sidiĝas, sinjoro Mirski, diris delikate
+Nevena. Vi ne povas prezenti al vi kiel feliĉa mi estas hodiaŭ! ...
+Neniam ... neniam mi revenis tiel hejmen.
+
+Mirski sidiĝis.
+
+--Mi pensas, sinjorino, ke vi faros plej bone nun, se vi
+kuŝiĝos. Vi estas tiel pala! ...
+
+--Ho, mi neniel estas dormema ... ne estas al mi malbone ... male,
+tiel bone estas al mi ... mi ne povas eĉ dormeti nun.
+
+Kaj ŝi demetis sian ĉapelon, metis ĝin sur la marmoran tableton
+apud la spegulo, ĵetis kelkajn rigardojn al li, per rapida movo de
+l'mano reĝustigis siajn harojn kaj sidiĝis kontraŭ Mirski.
+
+--Sinjoro Mirski, mi ne deziras, ke vi estu malgaja ... Ĉu vi
+aŭdas? Mia koro turniĝas vidante vin tia, ĉar ŝajnas al mi,
+ke vi hontas pri mi, ke ne estas al vi agrable sidi ĉe mi.
+
+--Kiu diris al vi tion? ekparolis Mirski, tute ne ... kaj sentis,
+ke li mensogas.
+
+--Ne ŝajnigu vin ... via vizaĝo vin perfidas. Vi ne povas mensogi
+al mi nun. Mi ne plu estas tiu deksepjara infaneto, kiu nenion
+komprenis en la mondo. Mi scias ĉion ... ĉion mi scias. Mi scias,
+ke en tiu ĉi minuto vi rapidas foriri, morgaŭ al neniu vi diros, ke
+vi estis tie ĉi, kaj alifoje vi ne envenos en tiun ĉi domon ... ĉu
+ne? Diru al mi la veron ...
+
+Mirski ne volis tiel kruele ŝin ofendi.
+
+--Vi rigardas hodiaŭ tra specialaj okulvitroj ĉion, diris li, ĉi
+tio tute ne estas en mia kapo. Mi pensas ĵus, ke la mondo estas
+abomeninde aranĝita kaj ke ni, la homoj--ĉiuj estas senfortaj
+infanoj en ĝi.
+
+--Kial vi parolas tiel? Ĉu vere estas, ke la feliĉo en la vivo ne
+ripetiĝas? Ĉu tio ĉi estas ebla? Kaj ĉu ĝi daŭras nur momenton
+kaj nur tiam, kiam oni ne komprenas ĝin, kiam oni estas malsaĝa
+infano?
+
+--Jes! ... tiu feliĉo ne ripetiĝas! ...
+
+--Dio mia! ... sed tio ĉi estas terura! ... Kial en tia okazo kune kun
+ĝi ne malaperas ankaŭ la revo pri ĉi tio? Ne ... ne ... vi
+trograndigas. Kaj kia estas ĝi, la feliĉo, ke ĝi ne ripetiĝas?
+Ĉu ĝi ne dependas de ni? Kio mankas poste al homo, ke li ne povas
+ĝin renovigi?
+
+--La feliĉo ... devas esti ... pura ... ĉu vi aŭdas? Pura kiel la
+sonĝo de infano, kaj ni ambaŭ estas malpurigitaj de l'vivo.
+
+--Sed ĉu do oni povas ĉesi ami? Ĉu vere, ĉio mortas en ni? Ne ...
+ne ... tio ĉi estas neebla ... tio ĉi estas mensogo. Ĉu vi scias,
+ke hodiaŭ, kiam mi vidis vin, en mia animo frostotremis io nova, ne
+... eĉ ne nova, sed io malnova--malnova, kion mi travivadis iam. Ĉu
+vi scias, ke hodiaŭ mi kapablas plori, plori kiel infano, kaj mi ne
+ploris de longe ... Nur pri unu afero mi vin petas, sinjoro Mirski,
+ne foriru ... ne, ne malestimu min ... nur vi ne malestimu min. La
+tuta mondo rezignu je mi, ĝi ĵetu koton en mian vizaĝon, mi ne
+timas ĉi tiun malhonoron ... Mi ne hontas ilin ... neniun. Mi hontas
+nur vian malestimon ... ĝin mi ne povas toleri. Kaj mi nenion ...
+nenion volas de vi ... Nur permesu al mi kiel iun tempon, tiam,
+sidiĝi apud viaj piedoj kaj meti la kapon sur viajn genuojn. Mirski!
+Nikĉjo! ... Karulo ... ŝi tramurmuris ... kaj ŝi falis antaŭ li
+genuflekse. Rememoru, ke ankaŭ ci amis min iam, ke mi estis al ci
+kara, karega ... ke ci intencis farigi min cia edzino ... cia ĝis la
+tombo por ĉiam.
+
+Mirski frostotremis.
+
+--Pardonu min! pardonu min, karulo, mi scias, ke al ci ne estas
+agrable rememorigi tion nun ... ke ci ruĝiĝas nun pro tio. Pardonu
+min, mi silentos ... mi mem ĉesis kredi, ke ankaŭ mi estis pura
+iam. Kelkafoje ŝajnas al mi, ke mi naskiĝis en iu bierujo. Ofte la
+teruro min kaptas ... mi naŭzas de mi mem, rememorante, ke ankaŭ mi
+estis senkulpa kiel la aliaj. Sed ĉu mi estas kulpa, Nikĉjo, ke en
+tiu ĉi mondo oni ... la virino dufoje ne povas esti honesta. Sed ĉu
+vere ĉio estas finita por mi en tiu ĉi mondo? Ĉu tiu ĉi, kiu ne
+povas esti cia edzino ... ĉu ŝi ne povas fariĝi cia amatino? ...
+amatino, sed cia ... nur cia, tage, hore, momente ... Ne forlasu min,
+Nikĉjo, permesu ankaŭ al mi almenaŭ unufoje en la vivo, ke mi mem
+min donu. Min tedis vendiĝadi. Nikĉjo ... karulo, kial ci silentas?
+Al ci estas abomene min rigardi? Ci malestimas min, sed prenu min,
+Nikĉjo, kiel min prenas aliaj ... Pagu al mi fine ...
+
+Mirski tuta estis en fajro.
+
+Liaj okuloj brilis--la lipoj nerve tremis, kaj la cerbo daŭrigis
+ripetadi la samon.
+
+Li sentis nun, ke antaŭ li staras fantomo de lia iama Nevena,
+tiu Nevena, pentanta pri sia malsaĝaĵo en la salono ...
+Nevena kiu ekkomprenis la vivon, sed ho ve, tre malfrue! ...
+kaj tre multekoste.
+
+Li aŭdis en ŝia voĉo sonojn de la antaŭa Nevena, sed la pasia
+kaj bela vizaĝo ... ŝia mirinda talio de formiĝinta virino ...
+formiĝinta ne de amo, sed nur de ĝuoj, malheligadis la puran
+figuron de l'amata Nevena.
+
+Kaj li nevole pensis, ke sur la sama loko jam hieraŭ, poveble,
+staris surgenue anstataŭ li iu alia, kaj ŝi senzorge sin fordonadis
+al liaj karesoj.
+
+Kaj en ĉi tiu minuto li komprenis nur unu aferon, ke se ŝi
+senhonte, cinike sin proponus al li, li, eble, kraĉus sur sian
+junulecan revon kaj prenus ŝin, kiel li estis preninta aliajn
+virinojn. Sed en ŝia voĉo li rimarkis sincerajn tonojn, melodion
+de pura amo, de terura pento, kaj tio ĉi lin timigis.
+
+Li vidis, ke ŝi kapablas ekploregi en liaj brakoj kaj finfine
+ekdezirus ankaŭ lian amon ... ŝi ekpetus ĝin.
+
+Kaj li estus devigita ŝin savi kaj pri tio ĉi li ne havis fortojn.
+
+Ŝin preni nur por momento kaj foriri, al li ŝajnis malhoneste. Lian
+momentan pasion--ŝi opinius kiel revenon de l'malnova sento, ŝi
+esperus liberigon--kaj li ne povus ŝin liberigi--kaj amuztrompi ŝin
+li opiniis malnobla.
+
+--Nikĉjo! Nikĉjo, kial ci silentas?
+
+--Nevena! ... ekparolis li serioze, mi ne povas esti cia amanto.
+
+Nevena klinis la kapon sur la kanapon.
+
+--Dio mia ... Dio mia ... Kial? Kial? Kial ĉiu povas min havi ...
+ĉiu ... nur ne ci, kiam mi nur cin deziras? Diru al mi, kial?
+Diru al mi, kial tiam, kiam mi estis nesperta--malsaĝa infano, vi
+postulis de mi pasiojn, kaj nun ... nun, kiam en mi krom pasioj
+estas nenio alia, ci min rifuzas ... kial?
+
+--Tial, ke mi treege amis cin tiam. Mi ne volas malpurigi mian unuan
+amon. Se mi ne amus cin tiam, mi senhezite cin prenus, sed nun mi ne
+povas. Ĉu vi komprenis, mi ne povas ...
+
+Ŝi levis siajn okulojn al li, kaj Mirski tralegis en ili tian
+sinceran peton, tian penton pri ĉio, tian soifon pri pura amo,
+ke li nevole ektimis.
+
+Li vidis, ke ŝi povas esti savita, ke li per unu kiso povus elviŝi
+la tutan malhonoron el ŝia frunto kaj ŝin levi alten--alten super
+la popolamaso ... sed ankaŭ li estis el la sama amaso ... kaj li
+havis eternajn prenojn-donojn kun ĝi, kaj tion, kion ĉi tiu amaso
+piedfrapis kaj forlasis sur la strato--li ne kuraĝis levi. Ŝi volis
+oferdonon de li--li ne povis akcepti tion.
+
+Kaj en tiu ĉi minuto en li aperis sola deziro--ke li tuj foriru de
+ĉi tie, por ne fari iun abomenaĵon aŭ malsaĝaĵon.
+
+--Aŭskultu, Nevena, li diris serioze, hodiaŭ ci estas tre
+ekscitita, mi ankaŭ--mi petas vin plej sincere kuŝiĝu,
+trankviliĝu, kaj morgaŭ ... morgaŭ mi venos kaj ni babilos pri
+ĉio pli serioze kaj pli trankvile. Li stariĝis de l'kanapo kaj
+prenis sian ĉapon de l'seĝo.
+
+--Kaj vi venos morgaŭ? ŝi demandis lin, fiksante la rigardon
+en liajn okulojn.
+
+--Jes, mi venos, diris li decide.
+
+Ŝi tralegis liajn pensojn.
+
+Mirski premis ŝian manon forte, dolĉe ... malfermis la pordon
+kaj eliris en la koridoron.
+
+Kiam la servistino lin forkondukis al la ekstera pordo, Mirski
+haltis momenton.
+
+Li aŭdis el la salono bruon--kvazaŭ falon de peza objekto--lia koro
+frostotremis, li tuta paliĝis kaj timeme diris al la servistino:
+"Kuru en la salonon! ... Al la sinjorino okazis malbonaĵo" ...
+
+Kaj tre rapide, kvazaŭ el la loko de iu krimo, li ekpaŝis
+al la strato.
+
+
+
+
+Pri unu anguleto de l'animo.
+
+Nevena estas kolera al sia edzo--eĉ ne kolera, sed pli vere
+disrevita pri li. Li komencis ŝajni al ŝi ne tia, kia ŝi kutimis
+lin prezenti al si.
+
+Kiel neniam ŝi sentis sin ofendita kaj ne povis paciĝi kun la
+penso, ke li kaŝas ion de ŝi.
+
+"Ah, tiu tirkesto, tiu tirkesto! Kion mi ne donus, se mi nur povus
+foje ĝin malfermi kaj vidi, kio estas interne ... Tio estas kruela,
+malnobla, malhonesta de lia flanko: li kaŝas de mi kiel de fremda
+homo, dum mi rakontas al li ĉion, ĉion ..." Momente ŝi kaptis sin
+mem en mensogo--se li estus tuŝinta per tranĉilo ŝian koron, ŝi
+neniam konfesus al li sian mallongan romanon kun iu sinjoro, kiu
+antaŭ ne longe mortis kaj forportis ŝian sekreton en la tombon kun
+si mem: "Jes, sed tio estas tute alia afero!"--tramurmuris ŝi, tamen
+ne klarigante al si, kial tio estas tute alia afero. Sed vane ŝi
+traserĉadis en la estinteco kaj la estanteco de sia edzo por diveni,
+kion ekzemple li povas kaŝi de ŝi--nenion ŝi trovis. Amanta,
+delikata, bona, atenta--jen kia ŝi lin konas. Tia li estis ja
+hodiaŭ, kaj hieraŭ, tia certe li restosankaŭ dum la tuta vivo.
+
+"Ne nur mi lin amas,--ĉiuj lin estimas, laŭdas, metas lin kiel
+ekzemplon ... Kiajn sekretojn povas havi tia homo? Kaj malgraŭ
+tio li havas sekreton, havas ... Kial ĉiam, kiam mi lin trovas
+serĉantan en tiu ‘mistera tirkesto’, li tuj ĝin fermas, lia vizaĝo
+ŝanĝiĝas, fariĝas serioza kvazaŭ estas por li malagrable
+lin trovi apud tiu tirkesto ... jes, sekreto estas ... nur kia ĝi
+povas esti? ... Kaj ĉu mi neniam ĝin ekscios? ... Ĉu en la plej
+delikataj minutoj mi devos ĉiam senti, ke io nin disigas, ke inter
+ni estas ‘io alia’ ... ‘iu alia ino’ ... Ne, nur tio ĉi estas
+neebla! Je tia malnoblaĵo li ne estas kapabla ... kaj kiu do povas
+esti tiu ino? ... Mi konas ĉiujn niajn konatulinojn ... Ne, ne ...
+kaj malgraŭ tio estas, estas io! ..."
+
+Tiu ĉi penso ĝis tia grado ŝin persekutis, ke ŝi aspektis kiel
+malsana.
+
+Nevena komencis vidi en sonĝo tiun tirkeston; kaj en sia sonĝo ŝi
+legas iajn leterojn trovitajn en ĝi.
+
+Malgraŭ sia profunda kredo en la amo kaj fideleco de sia edzo,
+Nevena ne povis trankviliĝi, antaŭ ŝiaj okuloj videtiĝis senĉese
+iu malklara, virina figuro, kiu ŝin incitadis kaj maltrankviligadis.
+Ŝi ĝin persekutadis, ridadis je sia timo, kaj ĝi, kiel iu malbona
+spirito, marŝis ĉiam post ŝi kaj kelkafoje ŝajnis al ŝi, ke ŝi
+aŭdas ĝis siaj oreloj arogantan virinan ridon.
+
+"Sed tio estas kontraŭdia, ke li min turmentu tiel!"
+
+Kaj ŝi ĉiam atendis, atendis, esperante, ke li mem venos al ŝi,
+ĉirkaŭprenos ŝin kaj diretos: "Jen la ŝlosilo, iru vidi, kio
+estas interne kaj trankviliĝu!" Nevena opiniis, ke li devas fari
+tion. Iun tagon ŝi eĉ pensis, ke "se ĝis la vespero li ne faros
+ĝin, tio signifos, ke tie ĉi estas io, ĉu li ekamis iun alian,
+ĉu ... ĉu ... en ĉiu okazo ĉesis min ami."
+
+Nenio simila okazis. Ŝia edzo post la vespermanĝo kiel ĉiam
+leviĝis kaj foriris en sian kabineton.
+
+Nevena decidis, kio ajn okazos, peti klarigon de li.
+
+Enirinte en la kabineton, ŝi sidiĝis en la apogseĝon, li
+flanken ĵetis la paperaĵojn kaj delikate ŝin ekrigardis.
+
+--Kio estas?
+
+--Kio estas?! Estas tio, ke mi suferas, ĉu vi komprenas? Mi suferas
+tiel, kiel neniam dum mia vivo ... Vi min turmentas kaj returmentas
+senkompate ...
+
+--Ĉu denove pri la tirkesto? li demandis ŝin ridetante--kaj
+mi pensis, ke vi ĝin forgesis jam.
+
+--Jes, jes, denove pri la tirkesto, pri tiu malbenita tirkesto, kiu
+donas al mi trankvilon eĉ ne unu minuton, nek tage, nek nokte.
+
+--Ĉu vi serioze parolas aŭ ŝercas?
+
+--Mi ne ŝercas, Mitjo, kaj parolas al vi plej serioze, ĉu vi scias,
+ke al mi kelkafoje ŝajnas, ke vi estas iu krimulo, ke vi kaŝas ion
+teruran en tiu ĉi tirkesto ... mi komencis timi--kion, mi mem ne
+scias ... sed ĉiam ŝajnas al mi, ke ĉe ni okazos io ...
+
+--Ĉu vi scias, Nevena, vi eble estas malsana; mi ne povas vin
+kompreni, kial tiu ĉi tirkesto estas enirinta en vian kapon.
+
+--Mi ne estas malsana, Mitjo, sed diru al mi, kio estas en tiu ĉi
+tirkesto? Malfermu ĝin antaŭ mi kaj mi trankviliĝos ...
+
+--Ĉu ne milfoje mi diris al vi, kaprica infano, ke nenio estas ...
+Estas kelkaj kajeroj kun miaj skribaĵoj kaj nenio alia. Tiu ĉi
+tirkesto fariĝis ĉe vi ideo ... fiksa ...
+
+--Lasu, lasu min vidi tiun kajeron ...
+
+--Denove malnova kanto! kaj de kie disvolviĝis ĉe vi tiuj
+policaj emoj?
+
+--Moku, moku ..., ne povis toleri Nevena; videble--estas io, kiam vi
+komencis timi policajn emojn ... tio ne faras al vi honoron! ...
+
+--Denove samaj historioj! Fine ankaŭ se estas io, ĉu mi devas ĝin
+komuniki al vi?
+
+--Vi ne ŝercas?
+
+--Tute ne, diris serioze Mitjo.
+
+--Mi almenaŭ opinias, ke inter edzo kaj edzino devas esti neniaj
+sekretoj ...
+
+--Kaj kial vi tiel opinias?
+
+--Ĉar alimaniere mi ne komprenas kunvivon.
+
+--Kaj ĉu vi ne konfesas, ke estas pli bone, se oni ne scias
+ĉion unu pri la alia ... kaj tio ja ne povas esti alie, ĉar ĉiu
+homo havas en la animo anguleton, kien li neniun enlasas ...
+Kaj ĉu vi ne havas tian anguleton? Ĉu?
+
+--Mi ne havas sekretojn antaŭ vi! ...
+
+--Eble ... poveble ... vi virinoj, ĉiuj estas escepto ...
+
+--Ne ironiu ... mi povas ĵuri, ke mi ne havas sekretojn antaŭ
+vi ... kaj vi! ...
+
+--Vidu! mi ne povas ĵuri pri tiu afero! ...
+
+--Dio mia! Ĝis kiam vi turmentos min tiel!--diris Nevena kaj sin
+lasis fali sur la apogseĝon.
+
+--Aŭskultu, Nevena, ne fariĝu infano plej poste,--diris li
+delikate al ŝi. Ŝi levis siajn okulojn al li.
+
+--Diru al mi, Mitjo, vi montros al mi tiun kajeron, ĉu ne?
+traparolis ŝi mallaŭte, ĵetinte al li pasian rigardon promesantan
+plej furiozajn karesojn. Li renkontis ŝian rigardon kaj ekridetis.
+Ŝi komprenis, ke li divenis ŝian ludon kaj ŝi ruĝiĝis. Ŝi
+klinis sian kapon sur la brakon de l'apogseĝo kaj ekpensis: "Kia
+homo li estas? Kvazaŭ unuan fojon mi estas en soleco kun li? Kial
+mi per nenio povas lin obeigi?"
+
+Nevena koleriĝis. Al ŝi fariĝas ofende. "Nenio, nenio influas sur
+lin kiam temas pri tiu tirkesto." Ŝia bela vizaĝeto sulkiĝis.
+
+--Diru al mi, kie restis tiu amo, pri kiu vi parolis al mi ĉiam? Kio
+okazis kun tiu "plena sindono" unu al la alia, pri kiu mi kaj vi iam
+ĵuris?
+
+--Plena sindono, Nevena, en tiu ĉi mondo ekzistas nur fizika;
+sian animon oni al neniu donas kaj dirante, ke oni ĝin donas,
+oni mensogas ...
+
+Post nelonge Mitjo rimarkis en la okuloj de Nevena blankajn
+kiel disverŝita diamanto brilantajn gutetojn. Io lin pikis.
+Li saltis el sia seĝo kaj sin ĵetis al ŝi.
+
+--Nevena, Nevena, kial vi faras tion? kial de infana scivolemo
+vi kreas al vi suferojn?
+
+--Eble ... sed tiu tirkesto ...
+
+--Nevena! ... ĉu serioze vi suspektas min? Diru al mi!
+
+--Kaj tiu kajero?
+
+--Diru al mi, Nevena, samokaze ĉu vi konsentus malkovri
+konfiditaĵon?
+
+--Sekve, tiu kajero ne estas via?
+
+--Kompreneble ... Kaj li delikate ŝin ĉirkaŭprenis kaj altiris al si.
+
+Pasia kiso silentigis en ŝi ĉian timon, dubojn kaj suspektojn.
+Ŝi trankviliĝis. Sed vespere, antaŭ ol ekdormi, iel subite ŝi
+diris al si mem: "Kiu do tiel facile konfidas siajn sekretojn?"
+
+II.
+
+Post kelkaj tagoj Mitjo forveturis pro oficaj aferoj en la
+provincon.
+
+Nevena restis sola kaj la penso, ke apenaŭ iu konfidos sian sekreton
+al alia, ŝin ne forlasis. "Ĉu ne li mem diris, ke ĉiu homo havas
+unu anguleton en la animo, kien li neniun enlasas? Kiamaniere tiu iu
+donis al li siajn kajerojn? Tio ĉi estas neebla! Mitjo elpensis
+ĉion, nur por ne montri ilin al mi." Kaj iu nevenkebla forto ŝin
+tiris en lian kabineton, kie momente ĉiuj ŝiaj supozoj
+finiĝos--ŝi ekscios la veron.
+
+Kelkafoje ŝi eniris en lian ĉambron, sed malferminte la pordon kaj
+alproksimiĝinte al la tablo, io ŝin haltigas. Al ŝi ŝajnas, ke en
+la kabineto estas iu, kiu ŝin observas. Ŝi sentas tian timon, ke
+ŝi volas elvoki la servistinon. Precipe la lastan fojon, kiam ŝi
+decidiĝis sidiĝi sur la seĝon, al ŝi ekŝajnis, ke Mitjo estas en
+la ĉambro, li divenas ŝiajn pensojn kaj kolere minacas ŝin. Ŝi ne
+kuraĝas sin moveti de sia loko, iutempe eĉ ŝajnas al ŝi, ke la
+ĉirkaŭaj mebloj havas postsignojn de vivo kaj ili komprenas, kial
+ŝi venis tien ĉi.
+
+Nevena tiel ektimis, ke ŝi laŭte elvokis la servistinon. La
+servistino venis, Nevena petis de ŝi glason da akvo.
+
+"Kiel malsaĝa mi estas! Kion mi timas?" Vidinte la servistinon, ŝi
+rememoris, ke ŝi devas iri al iu el siaj konatulinoj: ŝi volis eliri,
+sed denove restis en la kabineto. "Kie li lasis la ŝlosilon?" Nevena
+komencis traserĉadi en liaj paperaĵoj, en la ŝranko, sub la kanapo,
+ĉie. "Li estos ĝin preninta kun si ... nenio ... en la domo estas tiom
+da ŝlosiloj ... iu taŭgos" ... Ŝi kolektis ĉiujn ŝlosilojn.
+Provante malfermi per ili, ŝi rimarkis, ke la ordinaraj ŝlosiloj ne
+eniras en la ŝlostruon. "Sekve, li estas mendinta specialan ŝlosilon!"
+Tiu ĉi eltrovo ŝin surprizis. "Certe estas interne io grava ... tre
+sekreta" ... Tio ĉi ankoraŭ plifortigis ŝian deziron malfermi "la
+malbenitan tirkeston", kvazaŭ en ĝi kaŝiĝis io, kion ŝi nepre
+devas scii, sen kio ŝia vivo perdos sian signifon. Kaj ju pli ŝi
+konvinkiĝadis, ke estas neeble ĝin malfermi, des pli ŝi kredis, ke
+ŝi devas ĝin malfermi. Certan tempon ŝi eĉ pensis, ke ŝia devo
+estas fari tion. "Sed kiel? Kiel mi ĝin malfermu? Ĝin rompi sola--mi
+ne povas ... mi devas elvoki seruriston?" kaj ŝi forsendis la
+servistinon por venigi seruriston. Ĝis kiam alvenis la seruristo, ŝi
+uzis sian tutan saĝon konvinkigi sin mem, ke estas necese vidi tiun
+kajeron. "Nur post tio mi trankviliĝos. Kio ajn estu tie, mi devas ĝin
+scii ... alie, fine mi ĉesos lin ami ... mi ĉesos kredi al li, kaj nia
+vivo aliformiĝos en inferon ... Mi ne volas vivi tiel, kiel vivas la
+aliaj ... Ĉu ne estas pli bone ekscii la veron ol lin suspekti pri plej
+teruraj aferoj, eble de li neniam pensitaj."
+
+Kaj alia voĉo murmuretas al ŝi: "ne devas ... ne devas ... vi ne havas
+la rajton ..." Kaj tiu ĉi voĉo estis tiel konvinkiga, ke ŝi fine
+decidis revenigi la seruriston.
+
+Sed kiam li eniris en la kabineton, la penso, ke post nelonge ŝi
+ekscios ĉion, tiel ŝin kaptis, ke ne konsciante kion faras, ŝi
+montris per la mano la ŝlostruon.
+
+Malfrue estis por rezoni. Post momento antaŭ ŝi videtiĝis
+la malfermita tirkesto. La seruristo kaj la servistino eliris.
+Nevena restis sola. Sento de timo, miksita kun nekomprenebla
+ĝuo, ĉirkaŭprenis ŝian tutan estaĵon. Ŝi tuj prenis la paperojn
+el la tirkesto kaj iris sur la kanapon apud la fenestro, kvazaŭ
+timis, ke la suno ne brilos sufiĉe, ĝis kiam ŝi ilin legos.
+
+Nevena malfermis la kovrilojn de unu el la kajeroj:
+
+En la antaŭvespero de la edzeco ŝi ne sentis tiajn akrajn
+frostotremojn--post nelonge ŝi eniros en lian animon, ŝi
+traserĉos tie ...
+
+Al ŝi ŝajnis, ke ŝi malkovras novan mondon, novan vivon, alian teron,
+iun nekonatan al ŝi planedon. Ŝia koro tiel dolĉe ektremis, ke ŝi
+apenaŭ spiris.
+
+Neniam dum sia vivo ŝi travivis tiajn akrajn, kiel la pinto de kudrilo,
+sentojn. Eĉ ne unu fojon ŝia interna mondo plenigis tiel ŝian animon,
+kiel tiu ĉi ankoraŭ nur malfermita kajero, kaŝanta en si la sekretojn
+de alia homo, vere proksima, sed samtempe fremda, tre fremda--ĉar alie
+tiu ĉi kajero havas nenian signifon por ŝi.
+
+Kaj jen ŝi ĵetas siajn streĉitajn okulojn sur la kajeron kaj
+legas supre deflanke:
+
+  "Ĉiu homo en tiu ĉi mondo havas en sia animo unu anguleton,
+  kien li neniun enlasas".
+
+Tiuj ĉi mallongaj vortoj, kiujn ŝi aŭdis ofte de sia edzo, ŝin
+igis frostotremi. Al ŝi ekŝajnis, ke ŝi aŭdis lian voĉon, ke
+li staras apud ŝi kaj la tuta teruro de la faritaĵo trapasis ŝian
+cerbon.
+
+Sed samtempe, nun ŝi kontraŭ nenio kaj al neniu donus la kajeron,
+antaŭ ol ĝin tralegi ...
+
+"Mi treege amas studi min mem kaj egale mi analizas miajn bonfarojn kaj
+pensojn, kiel ankaŭ la plej abomenindajn kaj eĉ krimajn ... kaj tiajn
+mi havas multajn, tre multajn ... al mi estas tiel agrable, kiam mi
+kaptas min mem en iun akran malnoblaĵon, kiun mi penas kaŝi per
+diversaj belsonaj nomoj ... kaj antaŭ la homoj, kompreneble, mi
+preskaŭ ĉiam sukcesas en ĉi tio. Homo estas tiel kredema, li tiel
+kredas la bruon de belaj vortoj! Sed en soleco kun mi mem, de tiu plej
+interesa en la mondo _tête à tête_ mi elfosas el la fundo de mia
+animo la plej kaŝitan abomenaĵon kaj ĝin metas tien ĉi en la
+registrolibron de mia kalkulo.
+
+"Mi havas pasian deziron observi min kaj traserĉi en mia pasinteco, kia
+ajn ĝi estu kaj precipe tial, ĉar mi rimarkas, ke oni min opinias ne
+tia, kia mi estas ... Min ĉiuj opinias, eĉ miaj malamikoj, kiel
+senriproĉe honesta ... kaj mi uzas mian tutan saĝon, por subteni tiun
+ĉi opinion. Mi paciĝus kun multaj kulpigoj, sed mi neniam pardonus al
+mia amiko, se li aludas eĉ ion suspektan pri mia honesteco ... kaj
+dume ...
+
+"... Jes, mi denove ripetas, ke ĉiu homo havas unu anguleton en la
+animo, kien li neniun enlasas, kien eĉ li mem enrigardas nekontenta,
+ĉar nur en tiu ĉi anguleto li sin sentas tia, kia li estas ... Aliloke
+li ne estas ‘li’. Kaj se ni opinias la homon pli bona, aŭ pensas ke li
+povas esti pli bona--ĝi estas nur pro tio, ke ni ne konas ĉi tiujn
+anguletojn de l'animo ... kaj pli bone estas ilin ne koni! ... Mi skribas
+ĉion ĉi tion kun la sola celo--studi min mem ... Okupitaj per la
+studado de la vivo kaj de la homoj, ni malmulte konas nin mem ... Mi
+volas traesplori mian vivon de l'komenco ĝis la fino kaj tiam mia
+heredonto aŭ la posteularo komparu mian personan ekzistadon kaj mian
+oficialan biografion kaj vidu, ĉu estos io komuna?
+
+"Kelkaj homoj nomas la ĵaluzecon nobla sento, aliaj ĝin miksas eĉ kun
+la amo mem.
+
+"Li min ĵaluzas, sekve amas!" pensas iu malsaĝa virino. "Mi vin
+ĵaluzas, ĉar mi vin amas", trankviligas despoto-edzo sian malfeliĉan
+duonon, fermante ŝin en kaĝon.
+
+--Laŭ mi, la ĵaluzeco estas la plej granda malnobleco, kiun povas
+manifesti homo. La ĵaluzeco de iu viro estas mem-opinio de homo,
+kiu imagas al si, ke ekster li la virino nenion bezonas "kiel ĉu mi
+mem ne sufiĉas al ŝi? kaj ŝi ree ne estas kontenta? Kion plu ŝi
+volas?"--pensas tiaj sinjoroj. Tio estas imago de malsaĝulo, kiu
+pensas, ke li estas sufiĉa por plenigi ĉiujn malplenaĵojn en la vivo
+de l'alia. Mia Nevena min ĵaluzas, eĉ je la libroj. Ŝi ne povas
+kompreni, kiel iu libro, kia ajn ĝi estu, povas esti pli interesa
+ol ŝi.
+
+"... Mi ne scias, ĉu ekzistas homo en tiu ĉi mondo, kiu dum sia vivo
+ne faris iun abomenaĵon--ĉu malgrandan aŭ grandan, ĉu primonan aŭ
+alian? Apenaŭ ekzistas homo sur la terglobo kun saĝo kaj ventro,
+kiu akiris riĉaĵon aŭ altan situacion, nefarinte iun malnoblaĵon?
+Efektive, ĉe la unua rigardo ŝajnas, ke la plimulto el tiuj sinjoroj
+estas puraj, senriproĉaj, aŭ almenaŭ nesuspektaj. Sed enirinte en
+ilian animon, traserĉinte iom en iliaj biografioj, vi nepre trovos
+iun etan malnoblaĵon, etan kiel mikrobo, el kiu volviĝas poste tiu
+riĉaĵo aŭ situacio ... Poste, la monero naskas napoleonojn[2] aŭ la
+rangoj iras kiel minutoj ... sed la komenco de l'sukceso estas en tiu
+ĉi eta malnoblaĵo, kiun oni eĉ forgesas pli poste.
+
+"Kiel hodiaŭ, mi memoras tion ... Mi estis oficistigita kiel
+ekspertizisto ... ĉio dependis de mi ... Mi konis tre bone la
+interesiĝantan personon ... iu riĉulo ... liberigita kontraŭ
+garantiaĵo ... Kelkajn tagojn antaŭ la ekspertizo mi trovis sur mia
+tablo en la monujo 10 bankbiletojn po 500 fr. ĉiu kaj mallongan
+noteton: ‘Al tiu, kiu eĉ sen tio povas esti senpartia, sed oni ne volas
+esti maldanka.’ Kia kolero bruegis en mia animo en ĉi tiuj minutoj! Tuj
+mi prenis la monon kaj la noteton kaj iris ĉe la ministro. Tiu ĉi
+noteto indignigis ĉiun mian nervon ... Sekve, li pensis, ke li trovis
+la ciferon, post kiu mi ĉesas plu esti honesta. Monstro! Mi pruvos al
+li, ke ekzistas ankoraŭ _homoj_ en tiu ĉi mondo. Mi iris en la
+ministrejon. La ministro forestis. Mi iris en lian domon--same. La
+morgaŭan matenon mi devis enporti en la bankon 500 fr. Mi jam kelkajn
+tagojn serĉis tiun sumon--mia amiko promesis ĝin pruntedoni al mi
+tiujn ĉi tagojn. ‘Kio okazos, ekpensis mi, se mi pagos al la banko de
+tiu mono kaj, prenante de l'amiko 500 fr., mi ilin metos sur la loko de
+l'prunteprenita mono ...’ Ĉu estas io pli simpla ol tio ĉi? Mi ne
+povis rigardi tiun monon, kiu estis en mia poŝo, kiel neekzistantan. Mi
+alportis la monon al la banko kaj tuj iris serĉi mian amikon. Mi lin
+vidis. Li nur post du tagoj povus doni al mi 500 fr. Viziti la ministron
+estis sensence jam.
+
+"La morgaŭan tagon la komisio kunsidadis. Mia subaĉetinto aperis, li
+sin tenis kvazaŭ li ne konas min. Mi kelkafoje volis salti sur lin,
+ĵeti la bankbiletojn en lian vizaĝon, precipe min pliincitadis lia
+indiferenteco, kvazaŭ li estis certa, ke mi deklaros min je lia
+profito. Kaj mi deklaris min je lia profito, ĉar mi timis, ke en alia
+okazo li laŭte deklaros antaŭ ĉiuj pri tiu mono. Mi pensis tiam
+pri nenio, mi ne pensis, ĉu mia deklaro estas prava aŭ ne el la
+vidpunkto de mia specialeco, mi atentis nur ne diri ion malagrablan
+pri tiu sinjoro, kiu povis per unu vorto: ‘mi subaĉetis lin’ aŭ
+‘mi volis subaĉeti lin’ min neniigi. ‘Se li estus honesta, kial li ne
+deklaris?’--demandos li kaj ĉiu alia. Kaj de tiam mi penas konvinkigi
+min, ke mia decido estis justa, ke ne ĉar mi timis lin, aŭ ĉar li
+sendis al mi monon, mi deklaris min tiel, sed ĉar tiel devis esti.
+Alivorte li estis senkulpa kaj ne bezonis min subaĉeti. Mi neniam
+forgesos lian rideton, kiam li adiaŭis kun la komisio--li kvazaŭ
+dankis al mi per ĝi. Kaj mi estas certa, ke se la leĝo ne punus ambaŭ
+pro subaĉeto--li plezure ekridus en mian vizaĝon kaj rakontus pri la
+mono al miaj konatuloj; tian kompatindan mienon aldonadis al la vizaĝo
+mia unua nesperta malnoblaĵo.
+
+"Kiel nun, mi rememoras, ke, plej unue mi pensis tiam, venonte
+hejmen--disŝiri je pecetoj tiujn malbenitajn bankbiletojn kaj
+prunteprenonte de l'amiko 500 fr. ankaŭ ilin fari sammaniere. Sed
+veninte hejmen la vesperon, al mi montriĝis, ke estos tre malsaĝe
+nuligi tiun monon. Kia ajn ĝi estis, ĝi ĉiam restis mono. Fine mi
+povas ĝin uzi ne por mi ... mi povas ĝin disdoni al malriĉuloj ...
+
+"Kaj tiel la mono restis ĉe mi ...
+
+"Mirinda kreitaĵo estas homo! Estas minutoj, kiam mi simple abomenas
+kontraŭ Nevena ... Kiajn akrajn timtremojn mi sentas, kiam ŝi fariĝas
+pasia je mi, kiam ŝi forĵetas flanken ĉian honton--mi ebriiĝas tiam
+de ŝia volupto, mi kisas ŝiajn piedojn ... kaj minuton post tio, ŝi
+falas en miaj okuloj, kvazaŭ ŝi faris ion malhonoran ... kvazaŭ la
+pasio, eĉ dum la plej forta amo, estas iu malpurega sento ...
+
+"... Mi travivas tri vivojn--iafoje en la sama tago, en la sama horo.
+Alia mi estas antaŭ la societo, kiu dividas la homojn je fortaj kaj
+malfortaj, je honestaj kaj malhonestaj. Tute alia mi estas antaŭ mia
+edzino, kie la vorto amo iafoje rememorigas al la homo la vortojn: ‘dum
+la plenumado de l'oficaj taskoj.’ Kaj nenion komunan mi havas nek kun la
+unua, nek kun la dua homo nun; tie ĉi en soleco mi estas tia, kia estis
+Adamo, kiam Dio lin kreis el simpla koto. Tie ĉi mi loĝas kaj mi ne
+timas pensi tion, kion pensas mia kapo, kaj ne tion, kion oni devas
+pensi, por subteni interparolon kun iu politika aganto, aŭ delikatan
+interklarigon kun sia edzino, en minutoj kiam ŝi eĉ ektedas al vi ...
+kia ĝuo, povi sur pura blanka papero paroli kun si mem ... ĉu povas
+tion anstataŭigi la interparolo kun la plej sincera amiko? Ĉu do estas
+sinceraj amikoj? Kiu estas freneza fordoni sian animon en la manojn de
+alia? Oni konfesas multajn aferojn al la homoj, sed estas aferoj, kiujn
+eĉ antaŭ Dio oni rifuzos. Kiel iu avarulo oni kalkulas vespere, antaŭ
+ol kuŝiĝi, ĉiujn siajn sekretajn pensojn, enrigardas en la anguleton
+de sia animo, ĉu io ne mankas tie ... Nevena koleras, ke mi ne komunikas
+al ŝi ĉion, ke mi kaŝas tiun ĉi kajeron al ŝi. Sed ĉu estas eble
+rakonti al ŝi ĉion, kion mi scias pri mi mem?
+
+"Amo! Edzeco! Kunvivo! kaj ĉu tio ĉi estas sufiĉa por ke ni havu la
+rajton grati unu al la alia en la animoj.
+
+"... Mi denove rememoras pri mia unua malnoblaĵo kaj denove ŝajnas al
+mi, ke la plimulto el la homoj kondutus same kiel mi ... kaj eble pli
+malbone ol mi ... Antaŭ ĉio, mi faris al neniu malbonon, sed mi savis
+homon, kvankam krimulon. Mi komprenas, se mi estus la kaŭzo esti
+kondamnita senkulpulo ... kaj interese estas, ĉu mi estis kapabla fari
+ankaŭ ĉi tion? Mirinda estas homo! Kiomaj estas la homoj, kiuj povus
+diri certe ĉu ili estas kapablaj je granda heroaĵo aŭ je granda
+krimo? Ni mem ne konas nin mem ... kaj iom post iom ni malkovras niajn
+indecojn kaj malvirtojn, eĉ ne sentante ilin pli frue.
+
+"Unu afero okupas min nun, kial tiel ofte mi haltas sur tiu ĉi afero.
+Ĉu tio ĉi ne estas riproĉo de l'konscienco? Pento? Mi ne emas kredi:
+mi sentas nenion similan en mi mem kaj estas certa, ke tio ĉi ne povas
+fariĝi ĉe mi iun tagon ideo fiksa kaj min konduki ĝis freneziĝo,
+ĝis memmortigo aŭ min devigi iri sola kaj min transdoni al la estraro.
+Iafoje mi eĉ pensas, ke dubinde estas ĉu mi lasos ĉi tiujn paĝojn,
+ke oni ilin legu post mia morto.
+
+"Al mi ŝajnas, ke ankaŭ mi, kiel ĉiuj, aliaj ekdeziros forlasi la
+teron pura antaŭ la societo.
+
+"Mi imagas la ekmiron de miaj amikoj, se tiuj ĉi paĝoj falus en
+iliajn manojn. Kion ili diros pri la ideala homo?
+
+"Kaj malgraŭ ĉio mi donus nun multon, se ne estus tiu abomenaĵo en
+mia vivo--kvankam, ĝis hodiaŭ ĝi eĉ ne unu fojon malbonigis mian
+apetiton kaj mi travivis pro tio eĉ ne unu nokton en maldormo.
+
+"... Mi ankoraŭ ne povas doni al mi kalkulon, kial mi edziĝis entute,
+kaj kial nome mi edziĝis je Nevena?
+
+"Kaj eble ne nur mi donas al mi tiun ĉi demandon kaj ĝi okazas kiam
+plu ne estas tiel facile por detrui tiun ‘bonvolan kontrakton’. Nevena
+ankaŭ, mi estas certa, ne povus respondi al mi, kial ŝi preferis min
+pli ol la aliajn. Ŝi, certe, diros al mi: la destino de la sorto estis
+tia. Kaj mi pensas, ke ni vane enmiksas Dion kaj la sorton en niajn
+aferojn, kie estas bezone kaj kie ne. Ĉio estas okazo: okaze niaj
+patroj renkontiĝis kun niaj patrinoj kaj ni aperis en tiu ĉi mondo ...
+okaze ni ankaŭ mortos de iu malvarmumo ... okaze ni fariĝas juĝistoj,
+aŭ krimuloj ... okaze edziĝas unu je Maria, alia je Stefania, tria je
+Nevena; kaj poste ni konsolas nin, ke ni estis speciale naskitaj unu por
+la alia. Edziĝinte, al mi eĉ en la kapo ne venis daŭrigi la homan
+genton, mi eĉ ne havis la deziron transdoni al mia posteularo mian ‘mi’.
+
+"La penso feliĉigi Nevena'n ankaŭ malmulte min okupis.
+
+"Eble mi esperis trovi almenaŭ mian personan feliĉon en ĉi tio?
+Apenaŭ. Ekposedi amantan, virgan junulinon, al mi estis konate ankaŭ
+pli frue. Kaj Nevena ne estis el tiuj, kiuj donas ion novan,
+neordinaran, ‘extra fin’, en tiuj ĝuadoj, ĉu fizikaj, ĉu aliaj. Sed
+kial en tia okazo mi edziĝis je ŝi, kaj ne je iu alia? Kial? Kial ni
+aĉetas de tiu ĉi magazeno, kaj ne de la alia? He tial! Ni eĉ ne donas
+al ni ĉi tiun demandon. Eble la parenceco de l'animoj? Interkompreno
+reciproka? Iuj komunaj ĝojoj, malĝojoj, ideoj?--Tute ne, kaj certe
+sekve de tiu momenta ekflamiĝo de l'organismo, kiu ne povas indiferente
+toleri la proksimecon de bela korpo. Ĝin havi senpune mi povis nur per
+la edzeco. Nevena ne povis esti aĉetita per mono, kaj ŝi ne estis el
+tiuj kreitaĵoj, kiuj sin donas, ĉar ili amas. Kison sen permeso ŝi
+konsideris kiel krimon ... Parenceco de animoj? Kia ironio! Se morgaŭ
+mi rakontus detale al ŝi mian tutan biografion, elmontrus al ŝi miajn
+vidpunktojn pri vivo, pri virino, pri edzeco ... kaj malkovrus al ŝi
+tiun anguleton de mia animo, kiun ŝi ne konas kaj kien mi ne enlasas
+ŝin--inter ni malfermiĝus abismo kaj ni terure aŭ konsterne demandos
+nin: ‘Kaj kiel ja en tiu okazo ni vivas kune?’ ... Jen kial estas pli
+bone, ke ni fermu la sekretojn de l'animo kaj iliajn ŝlosilojn ĵetu en
+la maron. Manĝi kune, dormi, interparoli pri tio ĉi kaj tio, esti
+trankvilaj kaj nin konsoli, ke ni estas kreitaj unu por la alia ...
+
+"... Tiom da tempo mi vivas kun ŝi, sed ĉu ni scias, kion malamas aŭ
+amas la alia? kaj ĉu ni klopodas ekscii tion?
+
+"Ni klopodas, ĝis kiom tio estas ebla, ke la alia plenumadu niajn
+dezirojn kaj nur tiom ...
+
+"Jes, ŝi scias ekzemple, ke mi amas teon kun iom da sukero, ke mi ne
+amas petroselon kun viandbuletoj, sed ĉu ŝi komprenis, ke al mi estas
+malagrabla ŝia plej delikata kareso, kiam mi laboras? Kaj des pli
+terure estas, ke ŝi konscias tion kaj penas fari, ke pro unu ŝia
+rigardo, pro unu ŝia kiso mi forlasu ĉion. Kaj kiu virino ne dezirus
+tion?
+
+"... Kial iafoje ni konscie mensogas unu la alian? Kial en minutoj de
+amekstazo ni mensogas plej malmodeste, ke ni ne povas vivi unu sen la
+alia, kaj poste ni tenkaptas nin je tiuj konfesoj, kiel iu procentegisto
+je la kambio subskribita dum malsobreco? Kaj mi ofte estas dirinta al
+Nevena, ke se ŝi mortos, mia vivo perdos ĉian sencon, fariĝos
+sencela. Ĉu povas esti pli malmodesta mensogo ol tiu ĉi! Kiaj
+malsaĝaj infanoj ni estas, parolante tion kaj kredante, ke ĝi estas
+sincera. Mi sentas per mia tuta cerbo kaj koro, ne mensogante nun min
+mem, ke se morgaŭ Nevena mortos, eĉ ne unu blanka haro estos aldonita
+al miaj haroj. Sendube, mi estos frapita, la ĉeesto de mortinto en la
+domo min konsternos kaj mi aspektos kiel homo treege suferanta ... Min
+ekpremos dum kelkaj tagoj la morto kun sia nedivenita majesto. Mi
+frostotremos, vidinte ke la esencaĵo, kiun mi tenis en miaj brakoj,
+fariĝis senviva kadavro, pli malhela ol la kadavro de buĉita besto.
+Min terurigos la penso, ke ŝia bela talio, de kies aromo mi
+ebriiĝadis, malbonodoros ...
+
+"La tomba veturilo, la funebra oficiala publiko, la tombejo, ĉio ĉi
+tio efikos sur miaj nervoj ... Plimalpli ni sentas tion ankaŭ dum
+fremdaj enterigoj. Sed diri nun sola al mi mem, ke post ŝia morto ĉio
+estas finita por mi--neniam! Mi eĉ, eble, ploros, ne edziĝos, sed eĉ
+ne unu peceton ŝi forprenos de mia koro per sia malapero ... sed kial
+en tia okazo ni kiel infanoj amuziĝas? Kial iuj kredas tion? Kiel
+ekteruriĝus mia Nevena, se ŝi tralegus tiujn ĉi liniojn, ŝi, kiu
+imagas al si, ke post ŝia morto--mi tuj pafmortigos min sur ŝia
+kadavro.
+
+"Ŝi postulis sincerecon! Ĉu ŝi ekdezirus, ke mi estu iom malkaŝa je
+tiu temo?
+
+"Nu diru al mi sincere, kiom da viroj kaj virinoj ni ekkonus, ke ili
+kompatas la mortintojn, se ne estus funebro?
+
+"Kaj al mi ŝajnas, ke mi ne estas iu escepto, mi ne estas tre malvarma,
+mi ne estas sensenta egoisto, kaj mi volas kredi, ke ni ĉiuj estas
+tiaj.
+
+"Ni treege amas nin mem, por ami forte ankaŭ iun alian, tuj kiam li
+ĉesos liveri al ni tion, kion ni bezonis ..."
+
+Nevena ĉesis legi kaj, tiel sidante per grandaj, malfermitaj
+okuloj ŝi daŭris rigardi antaŭ si.
+
+Al ŝi ŝajnis, ke iu renversis la tutan mondon antaŭ ŝi.
+
+"Dio mia! Dio mia! ekmurmuris ŝi. Ĉu vere li estas skribinata ĉion
+ĉi tion? Kaj kiamaniere? Kiel mi ne povis rimarki, ke tiu ĉi homo ne
+nur ne amas min, sed min malamas, malestimas ... Kaj kial li ne diris
+tion al mi? Kial li kaŝis tion en sia animo? Ĉu mi perforte restos ĉe
+li?" Ŝi simple ne volis kredi, ke li ĝin skribis serioze, ke la sama
+mano per la sama skribmaniero skribis iam al ŝi pasiajn, delikatajn
+leterojn.
+
+"Kiu ekkredus, ke tiu ĉi homo povas esti tiel hipokrita, tiel sensenta,
+tia egoisto. Sed ĉu mi vere estis blinda por ne povi eĉ unufoje
+kapti en liaj okuloj la malestimon? Ne, mi ne estis blinda, mi memoras
+ĉiujn liajn vortojn, gestojn ... Dio mia! Kian komedion li ludadis dum
+sia tuta vivo! Sed kial? Kial? Ĉu vere li ne povis veni ĉe min kaj
+diri al mi: ‘Nevena, mi ne plu amas vin, ni devas disiĝi!’ ... Sed
+kien, kien foriris tiu amo, pri kiu li rakontadis al mi antaŭ la
+edziĝo kaj poste ... post la edzeco ... Li certe ankaŭ tiam ne amis
+min ... Li edziĝis je mi kvazaŭ li aĉetus ludilon en iu magazeno ...
+Sed en kiu ni kredu tiam? Kiun ni amu? De kiu ni atendu reciprokecon, se
+la plej belaj homoj laŭvide estas tiel senanimaj kaj kruelaj? ... Kaj mi
+kredis min feliĉa, mi imagis al mi, ke oni envias al mi." Ĝis tia
+grado ŝi estis konsternita de tiu frapo, ke ŝi ne volis kaj ne povis
+pli profunden enrigardi en sian animon kaj vidi, ke eble ankaŭ ŝi,
+kiel li, povus skribi samajn paĝojn ... Ŝi sentis nur unu aferon,
+ke la homo, kiun ŝi opiniis kapabla morti por ŝi, eĉ larmon li ne
+verŝus se ŝi malaperos ... Eĉ ŝajnis al ŝi, ke li nome tion atendas
+malpacience. Ŝia Mitjo, ŝia idealo, tiu perfekta homo, montriĝis plej
+ordinara mortemulo. Kaj, ĉu eĉ la simplaj mortemuloj tiel amas siajn
+edzinojn?
+
+Dum momento, ŝi levis sian kapon kaj ĵetis rigardon ĉirkaŭen.
+
+"Sed ĉu vere ĉio ĝis nun estis sonĝo? Ke jam la antaŭpasintan tagon
+tie ĉi, sur la sama kanapo, li ne sciis per kiaj plej delikataj vortoj
+min nomi ... Sekve li ankaŭ tiam mensogadis ... Sed ĉu mi povas de nun
+vivi kun li? ... Kiel post tio ĉi mi permesos al li min karesi, sciante,
+ke samtempe li pensas pri tute alia afero ... Dio mia! Ĉio estas finita
+inter ni!" Kaj ŝi ekploris kiel infano ... "Kial, kial mi malfermis tiun
+ĉi tirkeston? Kial mi tralegis tiun ĉi kajeron? Ĉu ne estus pli bone,
+se mi nenion scius kaj se mi vivus kun iluzioj, ol kun tia efektiveco?
+Li estas malbona! Egoisto! Sensenta! Sed malgraŭ tio mi ne povas vivi
+sen li!" Kaj nur la sola penso, ke ŝi povas apartiĝi de li, ŝin
+ĵetadis tutan en malvarman ŝviton. "Ne, mi silentos! Mi silentos! ...
+Mi kaŝos la kajeron, fermos la tirkeston kaj per nenio, per nenio mi
+malkovriĝos, ke mi scias ĉion. Mi ankaŭ havos unu anguleton en la
+animo, kien neniam kaj neniun mi enlasos ... al li mi diros, ke se li
+ne scias, kial li edziĝis je mi--mi scias kial ... kaj mi lin faros
+feliĉa, se eĉ mi devus morti por tio!"
+
+Post tio ŝi kolektis la kajerojn kaj volis stariĝi de la kanapo. Sed
+jen--la pordo de l'kabineto malfermiĝis ... Nevena elkriis kaj paliĝis
+kiel tolo. En la ĉambron eniris ŝia edzo. Mitjo alpaŝis al Nevena kaj
+paliĝis ne malpli ol ŝi vidinte siajn kajerojn dismetitaj sur la
+kanapo.
+
+--Kio estas ĉi tio? Kio estas ĉi tio? kriis li, ne kredante siajn
+okulojn, ke ŝi kuraĝis malfermi lian tirkeston.--Kion vi faris? Vi
+tralegis tion ĉi?
+
+Ne estis bezone, ke Nevena respondu al li: li komprenis de ŝia vizaĝo,
+ke ŝi tralegis ĉion. Terura indigno kaptis lian tutan estaĵon ĉe la
+penso, ke ŝi estas permesinta al si traserĉadi lian animon ... En tiuj
+ĉi minutoj ŝi montriĝis al li kiel iu agento de la sekreta polico.
+Kun premitaj, pro kolero, dentoj li stariĝis kontraŭ ŝi kaj ekkriis:
+"Kiel vi kuraĝis, kiel vi kuraĝis fari ĉi tion? Kiu donis la vi tiun
+rajton? Aŭ vi pensas ke estante mia edzino, vi povas eniradi en mian
+animon kiel dum vizito ĉe viaj najbarinoj? ... Ĉu vi ne scias, ke tio
+ĉi estas spionado ... la plej terura spionado ... kaj ĉu vere
+troviĝus iu frenezulo edziĝi, se li scius, ke vi pretendas tiajn
+rajtojn al li? ... Diru al mi, diru al mi kiel vi kuraĝis fari tion?"
+
+Nevena nenion respondis al li, ŝi timis lin kaj ne kuraĝis lin
+ekrigardi.
+
+--Diru al mi ĉu mi permesis al mi iam grati en via animo? Ĉu homo mi
+estis, kiun vi amas aŭ malfeliĉulo loĝanta sub polica observo? ... He
+... Kion vi faris nun? Ĉu vi scias, ke post tio ĉi mi ne povas vivi
+kun vi? ... Eĉ se mi volus, mi ne povas ... Mi ne povas vivi kun homo,
+kiu eniras en mian animon kiel iun drinkejon. Kaj tio ĉi estas nomata
+ĉe vi pruvo de senfina amo! ...
+
+Pro kolero li ne povis paroli. Li sidiĝis sur unu seĝon kaj
+enpensiĝis: "Kiaj kreitaĵoj estas tio--la virinoj! Kaj kiaj komprenoj
+pri amo! Kaj kion ŝi faris nun? ... Ŝi eksciis ... pri la kvin miloj da
+frankoj ... Ĉu do mi povos post tio ĉi vivi kun ŝi? ... Nesatiĝeblaj
+kreitaĵoj! ... Ne sufiĉas al ili tio, kion oni donas al ili de sia
+ekzisto ... ne, ili nin bezonas tutan, kun ĉiuj nervoj kaj cerbo ...
+Jes ... jes, mi ŝin forlasos ..."
+
+Li stariĝis.
+
+--Ĉu vi scias, Nevena? Se estus trovinta tiujn ĉi kajerojn iu mia
+malamiko, mi pli volonte paciĝus, ol nun. Mi komencus batalon kontraŭ
+li, mi batus lin per liaj mankoj, mi lin malamus, eble mi lin mortigus
+... Kaj kun vi kia batalo? Aŭ mi devos komenci min pravigi, peti
+pardonon ... Ne, ne, de nun pluen niaj plej ordinaraj delikataĵoj estos
+falsaj ... nesinceraj ... Vi disbatis ankaŭ tiun feliĉon, kiu estas
+ebla en tiu ĉi mondo ... Vi volis min ekkoni nepre tutan ... kaj vi
+ekkonis min ... ĉu vi konvinkiĝis nun, ke nepre tuta homo ne povas
+esti amata, ĉar li valoras nenion. Ĉu mi ne estis prava dirante al vi
+ne grati tre multe en via feliĉo, se vi ne volas ĝin kripligi ... Kaj
+kion vi gajnis nun? ... Mi ne povas vivi kun vi ... mi ne povas ... eĉ
+se mi volus ... Niaj rigardoj ne povas renkontiĝi plu, ne mallevante
+niajn okulojn unu antaŭ la alia ...
+
+Kaj ne ekrigardante ŝin, ne dirinte al ŝi adiaŭ, li eliris el
+la ĉambro.
+
+Nur nun Nevena komprenis, ke tiu ĉi homo, kiu montriĝis al ŝi tiel
+terura post la tralego de la kajeroj, estis al ŝi tiel kara, ŝatata
+pli ol ĉiam. Ŝi ĉion, ĉion pardonis al li nun ... nur ke li
+restu ĉe ŝi. Ŝi kontentiĝos per tio, li vivu kiel li volas, li faru
+kion li volas, nur li ne foriru.
+
+Malfrue dum la nokto lin atendis Nevena, sed li ne venis. Matene ŝi
+ricevis de li leteron, ke li foriras en la provincon, en sian naskurbon,
+ĝis kiam ŝi decidos kion ŝi faros.
+
+Tiu ĉi letero donis al ŝi esperon ... "Li certe volas minaci min, puni
+min ... Ne, ne, tiu ĉi homo meritas esti amata, kia ajn li estas ...
+antaŭ li mi ne hontas humiliĝi kaj lin peti". Kaj ŝi skribis al li
+tian leteron, kian ne skribus eĉ kondamnito por amnestio. Ŝia letero
+trankviligis ŝin, ŝi pensis ke la ventego forpasos kaj denove ekestos
+por ŝi trankvilaj tagoj en la vivo.
+
+Post kelkaj tagoj Mitjo ricevis rekomenditan leteron de sia edzino,
+sed ne respondis ...
+
+
+
+
+Du talentoj.
+
+
+La fiakro haltis antaŭ la hotelo, pli vere gastejo. Irmov
+malsupreniris de ĝi kaj ordonis ke oni portu la pakaĵon supren,
+pagis la veturigiston, donis al li trinkmonon kaj eniris la kafejon,
+la malsupran etaĝon de la konstruaĵo.
+
+La domomastro estime lin renkontis.
+
+--Preparu supre por lavi min kaj por la vespermanĝo ion facilan: supon
+de kokido kaj duonkuiritajn ovojn. Mia stomako estas iom delikata, ĝi
+ne povas ĉion toleri,--li senkulpigadis sin.
+
+La domomastro promesis ĉion. Li sciis, ke tiaj stomakoj bone pagas, des
+pli, ke la sinjoro ŝajnis esti iu altrangulo. Tian formon de vintra
+palto li vidis nur en Sofio. La publiko en la kafejo atente rigardis
+la novalveninton kaj kun rideto aŭdis la mendon por vespermanĝo. Ili
+kvazaŭ ne kredis, ke la stomako ĉe la homoj estas diversa kaj ke
+ekzistas bulgaro, kiu ne povus digesti ion en tiu ĉi mondo.
+
+La hotelmastro kun la nova vojaĝanto iris supren. Ĉiuj ekparolis.
+
+--Kiu estas tiu ĉi?
+
+--Estas iu inĝeniero ... diris unu, multe da tiaj pasas nun.
+
+--Devas esti iu revizoro ...
+
+--Revizoro! ... ekridis alia. Kion li revizios ĉi tie? En la tuta
+ĉirkaŭaĵo oni ne povas trovi 100 groŝojn entute.
+
+--Eble nur tiel pasas la homo.
+
+--Kien li pasos? Ni ja estas ĉe la fino de la mondo.
+
+Post unu horo Irmov malsupreniris lavita, kombita, kun aliaj vestoj. Li
+sidiĝis apud unu tablo, superŝutita de gazetoj, sed ne kuraĝis ilin
+tuŝi, preskaŭ ĉiuj ĉefartikoloj estis makulitaj de diversaj
+manĝaĵoj.
+
+--Ĉu la manĝaĵo estas preta? demandis li.
+
+--Bonvolu, sinjoro, en la alian ĉambron, tie manĝas la oficistoj.
+
+Irmov pasis en la alian ĉambron kaj trovis tie 5-6 personojn, lokajn
+grandulojn. Unuj el ili legis gazetojn, aliaj parolis pri la kuirejo
+kaj kritikis la pasintjaran kuiriston. Irmov sidiĝis, laŭte tusis,
+alkroĉis la viŝtukon ĉe la kolumo, tiris flanken malplenan
+manĝilaron kaj atendis. Oni alportis al li buljonon de kokido. La
+abonantoj delasis la gazetojn, ĉesis paroli kaj nevole observadis la
+novalveninton. Scivolemo, miksita kun envio, estis legebla en iliaj
+okuloj. Ili instinkte malamis tiun ĉi homon, venantan de alia mondo--de
+tie, kie ili neniam estis, aŭ, se ili estis, apenaŭ reestos tie. Kaj
+li eĉ ne rimarkis, aŭ ŝajnigis, ke li ne vidas ilin. Ĉi tio ankoraŭ
+pli malicigis ilin. Se ili estus certaj, ke li ne estas iu altrangulo,
+kiu per unu kapto ĉe la kolumo povas ilin forigi de la terglobo, ili
+estus aranĝintaj al li iun lokan ŝercon. Sed ĉiu lin konsideris kiel
+grandulo de sia ministerio.
+
+Vespermanĝinte, Irmov diris, ke oni alportu al li supren la kafon,
+lin veku frue kaj supreniris en la hotelon. Ĉies buŝo malfermiĝis.
+
+Ili saltis antaŭ la hotelmastro por demandi, kia homo estas tiu.
+
+Plena disreviĝo kaj grimacoj. La novalveninto sin enskribis en la
+libro de vojaĝantoj: "verkisto".
+
+--Vidu lin! ... kaj malmulte restis, ke mi lin konsideru kiel
+ĉefrevizoron.
+
+--Diablo prenu ankaŭ la verkistojn! ... Ĉu ili kun buljonoj sin nutras.
+
+Ĉiuj kvietiĝis. Kaj kelkaj, kiuj antaŭ momento pensis ekrigardi
+tiun ĉi vesperon en la kasojn, vokis al la knabo alporti la triktrakon.
+Neniu volis scii, ke supre super iliaj kapoj maldormas bulgara verkisto
+kaj, eble, gale jam puŝas ilin sur sian plumon. Li ne povis rompi ilian
+pacon, li ne estis timinda, li ne estis revizoro.
+
+  * * *
+
+La alian tagon Irmov iris en la gimnazion renkontiĝi kun instruisto,
+kiun oni rekomendis al li, por lin helpi en la kolekto de materialo por
+lia nova historia romano. La instruisto apenaŭ ne svenis, sciiĝinte
+kun kiu li parolas, kvankam post momento li estis devigata konfesi, ke
+preskaŭ nenion li legis de liaj verkoj.
+
+--Ah! vi ne scias, sinjoro Irmov, kiel la provinco mortigas la homon,
+precipe nin, la instruistojn. Ĝi elsuĉas nian tutan sangon, kaj ni
+fine fariĝas konservaĵoj. Kaj ne ke mankas tempo kaj legaĵo ... ne,
+sed por kio? Por vivi kaj morti ĉi tie, eĉ tio ĉi, kion oni legis,
+pli ol sufiĉas. Bulgario nin oferas kaj ni ĝin akceptas por peco da
+pano. Ni perdis ĉi tie apetiton vivi, kaj sen tiu ĉi apetito oni, se
+ne kadavro, almenaŭ estas malsanulo. Ni dum nia tuta vivo gardas
+dieton.
+
+Irmov nenion reparolis al li. La instruisto daŭrigis.
+
+--Vi, eble, diros al mi: la legado estas celo, ne rimedo ... Ne estas
+tiel. La libro restas ĉiam libro kaj ne povas anstataŭigi vivan homon.
+Estas minutoj, kiam mi estus preferinta la societon de iu vivĝoja
+stultulo antaŭ ĉiuj volumoj de la eŭropaj verkistoj. La libro sen
+societo estas terura. Ĝi naskas revojn kaj apetitojn, kaj la ministerio
+delonge per cirkuleroj malpermesis revi kaj tromanĝi. Ĉu vi scias, ke
+iam mi volas forkuri de ĉi tie, kien miaj okuloj vidas. Iri en Sofion,
+fariĝi kelnero en iu bierejo--tie la vivo estas ĉiam pli enhava ol
+la nia. Se mi estus Napoleono, mi neniigus la malgrandajn urbojn
+kaj vilaĝojn. Ne estas tiom terura la malsato, la mizero,
+terura la soleco tie ĉi ... tiu ĉi ĝismorta izoleco de ĉio. Ni, ĉi
+tie, ne pri vagonaro, sed pri fiakro ĝojas kiel infanoj. Ni malkutimis
+je poezio, muziko, kantoj. Ni forgesis virinajn karesojn. Vilaĝanino
+kelkafoje nin allogas pli, ol vin viaj dekoltitaj belulinoj en la baloj.
+Ni atrofiĝiis ĉi tie kaj similas je mumioj, nur ke ni ankoraŭ spiras,
+pensas kaj sentas, ĝis kiom al ni permesas la budĝeto kaj la
+ministerio.
+
+Irmov lin aŭskultis kaj plene komprenis lian humoron. Kaj en la
+profundo de sia animo li estis kontenta, ke la sorto ne destinis al li
+tian parton. Li neniam paciĝus kun tio. "Malfeliĉuloj!" li pripensis
+kaj ne trovis bezone eĉ lin konsoli.
+
+Marŝante tra la urbo, ili pasis preter alta, duetaĝa domo kun vendejo
+malsupre kaj vasta korto malantaŭe.
+
+Sur la supra etaĝo estis balkono.
+
+--Al kiu apartenas tiu ĉi domo? demandis Irmov.
+
+--Al riĉa maljunulo, sed nun ĉio estas en la manoj de lia bofilo
+Linovski. Verŝajne vi ne konas lin, la tutan regionon li tenas en sia
+poŝo. Post nelonge li estos deputito, kaj delonge li devus esti
+pendigita.
+
+--Linovski! ... mi konis tian homon iam. En Francio li studis
+leĝosciencon, poste li havis disputon kun la juĝejoj pro falsigo de
+diplomo.
+
+--Tio ĉi estas malnova historio. Nun li falsigas ankaŭ la patrinan
+lakton de siaj infanoj, sed la leĝo ne tuŝas lin.
+
+--Do, li estas la sama Linovski?
+
+--Devas esti la sama, ĉu povas ekzisti alia Linovski, li estas unu
+en tuta Bulgario. Se vi nur vidus lin ... nenion li timas, nenion li
+konfesas.
+
+Post momento ili disiĝis kaj Irmov iris en la restoracion.
+
+Apud la tablo, ĉe kiu li tagmanĝis, sidis tuta kompanio de geviroj.
+
+Lia manĝilaro estis sialoke, sed, por pasi, li devis maltrankviligi
+iujn el ili.
+
+--Pardon! ... ĝentile diris li.
+
+La kompanio komencis senkulpiĝi, ke ĝi estas okupinta lian tablon.
+
+--Estas nenio ... estas nenio. Mi petas vin, al mi estas agrable ...
+Post kvin minutoj li konatiĝis kun ĉiuj.
+
+--D-ro Ivanov! ...
+
+--Membro de la tribunalo Rankov ...
+
+--Instruisto Markov ...
+
+--Kapitano Ŝevronov ...
+
+--Sinjorino tia ... k. t. p.
+
+Post iom, eksciinte, ke Irmov morgaŭ forveturos al iu vilaĝo--ili
+decidis iri tien gaste ĉe la landlima kapitano.
+
+--Ni prenos manĝaĵon kaj trinkaĵon ...
+
+--Ĝuste la noktoj estas lunaj ...
+
+--Nur nokte kun fiakro ... kun glitveturilo,--insistis la sinjorinoj.
+
+--La elspezoj po egale, laŭtiĝis iu.
+
+Ĉe la penso pri la morgaŭa festeno, la kompanio gajiĝis kaj ĉiuj
+komencis rigardi ĉu iu ne trompiĝos regali.
+
+Neniu decidiĝis. Iutempe Irmov frapis per sia glaso la tablon. Venis la
+restoraciestro.
+
+--Alportu bieron!
+
+--Kiom?
+
+--Kiel kiom? kiom ni estas: 7-8-10 bierojn.
+
+La kompanio ridaĉis ĝis la oreloj.
+
+--Kaj tio ... daŭrigis Irmov, alportu ian almanĝaĵon por la biero ...
+nur pli multe, kaj por la sinjorinoj ... kion ili amas?
+
+--Ankaŭ ili trinkas bieron, diris iu.
+
+La sinjorinoj modeste ekridis kaj, kiam oni elportis la bierojn, ĉiuj
+tostis kun Irmov. Li klopodis esti afabla kun ili, pridemandis ilin:
+kiel ili vivas, kien ili iras, ĉu ili havas distrojn.
+
+--Pli bone ne demandu, diris la kapitano, ni estas tie ĉi vivaj
+enterigitaj. Post la Sofia militista klubo fali en tian stalon ...
+
+--Ha vi, la militistoj, kial vi plendas, vi estas la dorlotitaj infanoj
+de Bulgario, ekparolis la kuracisto. Kion ci faras tie ĉi? tutan tagon
+ci mallaboras, kaj la nokton ci sidas tie ĉi kaj la unuan de ĉiu
+monato trak ... trak 400 franketojn kaj iom pli ...
+
+--Ne estas tute tiel ... ĉu ni ne gardas la landlimon! La serboj ...
+ni ekaŭdas ion, preparas sin kontraŭ Aŭstrio ...
+
+--Ili preparas porkajn kolbasojn por Aŭstrio ... Ci demandu nin, la
+mizerulojn. Tutan monaton ci ĉirkaŭiru la regionon, tage ci ne havas
+tempon manĝi, nokte oni ne lasas cin en paco: pro febro oni cin vekas,
+kaj kiam ci iras, oni ne pagas, ĉiam amikoj estis ... konatuloj.
+Kvazaŭ la medicino havas ion komunan kun la amikeco.
+
+--Kaj kiel estas la regiono en sanstata rilato? demandis Irmov.
+
+--Kiel ĝi estas? Malsanoj estas por 10,000 frankoj jare, kaj 50
+frankojn ci ne povas enspezi monate. La ĉi tieaj homoj estas tiaj,
+ke ili kapablas morti, nur ne pagi vizitojn.
+
+--Do, la salajro ne sufiĉas?
+
+--Por pano ne sufiĉas, kaj vi ja scias, la scienco marŝas, ne
+atendas ... necesas novaj libroj, gazetoj, perfektiĝoj.
+
+--Silentu ci, nur de la drinkejestroj por atestoj tiun ĉi jaron ci
+prenis pli ol 500 frankoj. Kaj ni? kiel ŝajnas al ci? Puran monon da
+236 frankoj 36 centimoj, turnu ĝin ĉiel, restas ĉiam tiel. La tuta
+regiono estas en ciaj manoj, homan vivon ci disponas, ci pendigas la
+homojn, kaj ci mem vivas kiel skribisto. Por edziĝofesto monon ci ne
+havas, aŭdigis sin la juĝisto.
+
+--Kial ci ne fariĝas advokato?
+
+--Mi ja fariĝos ... Ankoraŭ du jaroj restas al mi ĝis pensiuliĝo.
+
+Unuvorte, estis eĉ ne unu kontenta homo--ĉiuj estis ofenditaj
+de Bulgario. Irmov ne interrompis ilin.
+
+--Mi komprenas, daŭrigis la kapitano, ni aŭ devas havi armeon kiel
+decas, aŭ oni ĝin maldungu. La armeo estas ĉio por la regno. Oni
+devas memori, ke la oficiro ne estas ŝtata. Se vi volas pacon, preparu
+vin por milito, diris Napoleono--ergo--pagu bone viajn oficirojn.
+
+--Antaŭ ĉio la popolo devas esti sana: malsana popolo, malsanaj
+urbanoj--malsanaj soldatoj. _Mens sana in corpore sano._ Do, la
+kuracistoj devas esti plej bone garantiitaj.
+
+--La fina celo de ĉio estas la justeco--al ni venas kaj ŝtataj, kaj
+militistaj, kaj malsanaj, kaj sanaj ... Anglio, diris mi ne memoras kiu
+filozofo, tenas sian tutan ŝiparon kaj armeon, por ke funkciu kelkaj
+magistratoj. Jen kial la situacio de l'juĝisto devas esti plej multe
+asekurita.
+
+En la kompanio sidis iu popolinstruisto de la vilaĝoj. Aŭskultante
+ilin, li ne kuraĝis plendi: li hontis diri antaŭ tiom da homoj kian
+salajron ricevas, kaj krom tio li ne konis iun scienculon dirinta ion
+en favoro de l'bulgara popolinstruisto.
+
+Post nelonge Irmov denove mendis po unu biero. Iom post iom la
+interparolo perdis la sciencan karakteron, ili komencis rakonti
+diversajn bulgarajn ŝercojn kun loka koloro. Ĉe kelkaj pli fortaj
+pecoj la sinjorinoj prenis tiajn virgajn fizionomiojn, ke la tuta pipro
+de la anekdotoj trafalis sencele. Poste ili pasis al la kantoj. Irmov
+trian fojojn mendis bieron kaj pozitive ĉarmis ĉiujn. Kelkiuj eĉ
+demandis lin, kie ili povas trovi liajn verkojn.
+
+--He, tio, la verkistoj estas malŝparuloj, tramurmuris iu al
+sia najbaro.
+
+--Kompreneble, saĝon ili havas senpage; li sidiĝas, skribaĉas ion
+fuŝe, iun mokaĵon ... kaj hop, 100 fr. Oni diras ke Vazov[3] per siaj
+romanoj konstruis domojn.
+
+--Kaj ni nian tutan cerbon eluzas por 200 fr. monate.
+
+Post la kantoj oni metis la tablojn flanken, trovis ie du ekdormintajn
+ciganojn, vekis ilin kaj komenciĝis dancoj. Iun tempon la kompanio tiel
+entuziasmiĝis, ke ĝi elkriis eĉ "hura", kiam Irmov deklaris al la
+restoraciestro, ke hodiaŭ li pagas ĉion.
+
+--Tamen, honte estas, flustris iu al siaj kamaradoj. La homo estas ĉi
+tie pli ĝuste nia gasto, kaj ni lin lasas pagi ĉion.
+
+--Kiu lin devigas, li mem volas ...
+
+--Ne decas, ankaŭ ni devas pagi ion. Kion pensos la homo pri ni? Li nin
+priskribos ie.
+
+--Kaj ree li havos sian monon.
+
+Ĝis la 4a horo matene daŭris la vesperfesto. La restoraciestro ankaŭ
+estis kontenta de la verkisto kaj, kiam ĉiuj stariĝis por foriri, li
+saltis kaj mem donis al li la surtuton. Ili eliris sur la straton kaj
+faris tian bruon, ke la ekdorminta patriarkeca urbeto tuta saltis el la
+lito, kvazaŭ pro brulado. Sed la policestro estis kun ili, kaj la du
+patrolaj policanoj respekte salutis la kompanion.
+
+  * * *
+
+Du-tri fojojn post la interparolo kun la instruisto, Irmov
+renkontadis Linovski en la stratoj, sed ankoraŭ de malproksime li
+ĉu revenis malantaŭen, ĉu deiris en alian straton. Li neniel
+volis renkontiĝi kun homo, al kiu li jam kiel studento ne donis la
+manon--precipe, kiam li eksciis, ke li nun tro riĉiĝis kaj fuŝagas
+en la tuta regiono. Do, ne vane oni antaŭdiris, ke tiu ĉi homo je
+ĉio estas kapabla ... ke por li elekto ne ekzistas en la vivo.
+
+Sed iun fojon okaze ili renkontiĝis vizaĝo kontraŭ vizaĝo.
+Irmov ne sciis kion fari kaj nevole haltis.
+
+--Irmov!? ĉu estas vi? Mi vin serĉis, sciiĝinte, ke vi estas tie ĉi.
+Oni diras al mi, ke vi estis en la vilaĝoj ... kolektas materialon por
+nova dramo ... aŭ romano. Mi de tiuj aferoj ne multe komprenas, sed
+viajn laboraĵojn mi legis. Ĉiam vi flugas alten, homojn de Marso
+priskribas ... ĉiam honestaj ... ĉiam herooj--eĉ ne unu malbonulo.
+Vi restos tie ĉi ankoraŭ iun tagon, jes? Mi volas vin vidi,
+iom interparoli. Kiom da jaroj ni ne vidis nin! Ni ja estis
+kunlernantoj--kaj hodiaŭ ... tiun ĉi vesperon vi vespermanĝos
+ĉe ni? ... ne ... ne ... ĉi tio estas decidita.
+
+--Mi apenaŭ povos, diris sendecide Irmov, tiun ĉi vesperon
+mi volas iom labori.
+
+--Nenia laboro ... En Sofio vi laboros. Kie vi laboros en la ĉi tiea
+atmosfero. Jam nun ni iros kune hejmen.
+
+--Sed min oni atendos tie. Estas instruisto, al kiu mi promesis.
+
+--Li atendos ... mi sendos la serviston diri al li, ke vi estas ĉe mi.
+Kaj kion vi manĝos tie? Tiu baj[4] Koljo ilin nutras tiel ... Miajn
+porkojn mi pli bone nutras.
+
+--Sed por mi tie oni kuiras speciale.
+
+--Ankaŭ mi preparos ĉion speciale por vi, kaj vinon--vi ne trinkis
+tian. Mi al la tuta regiono liveras vinon, sed vinon ... trinkas
+nur mi. Neniamaniere mi allasos, ke vi nutriĝu tie. Ne rigardu la
+oficistojn--ili manĝas kion vi donas al ili. Ili ne rajtas havi guston.
+Ilia stomako devas elteni dum 15 jaroj la venenojn de via baj Koljo ...
+kaj tiom. Poste enterigo, pensio ... orfoj, estontaj oficistoj ktp. Sed
+sufiĉe ni parolaĉis, ni iru. Vi ne povas prezenti al vi kiom mi estas
+kontenta.
+
+--Prave diri al vi, mi ne povos veni, mi sentas min laca.
+
+--Aŭskultu, Irmov, mi komencas suspekti, ke vi simple ne volas veni
+ĉe mi. Kredeble, la ĉi tieaj sinjoroj estas al vi parolintaj Dio
+scias kion pri mi.
+
+--Kial do? Kiu parolos al mi pri vi.
+
+--Kiu! ... ĉiuj. Ili ĝis la lasta estus min dronigintaj en glaso da
+akvo. Ili ankoraŭ ne povas pardoni al mi, ke mi, fremdulo, sidiĝis sur
+ilia kolo. Sed mi kulojn ne timas--ili ne pikas, nur zumas. Mi scias,
+ke ĉiuj ... ankaŭ vi en Eŭropo[5] rigardis min malrekte ... sed la
+pasinta estas pasinta. Mi scias, ke nun vi estas verkisto--eminentulo
+... Kaj, eble, iun tagon tiu ĉi strato portos vian nomon, ĉar vi
+pasadis tie ĉi, sed nunmomente en tiu ĉi strato mi havas propran
+domon, kaj vi devas gasti ĉe mi. Ni parolos pri Okcidento, literaturo,
+pri vi. Nun por mallonge ni deiros en la gastejon, kaj de tie hejmen.
+
+Irmov ne kuraĝis rifuzi--la ĝentileco venkis. "Plej poste scivoleme
+estas vidi de proksime tiun ĉi homon ... kio ja restis en li ankoraŭ
+homa?" Ili ekiris kaj eniris en grandan drinkejon. Apud ĝiaj eluzitaj
+nudaj tabloj sidis grupoj da vilaĝanoj. Forta odoro je brando sufokis
+la delikatan nazon de la Sofia revanto. Li nevole faris grimacon.--"Jen,
+ja ankaŭ la nacia odoro, diris ridetante Linovski. Ĝi ne estas tiel
+agrabla, kiel vi ĝin priskribas en viaj rakontoj".--Ĉe la dekstra
+flanko de l'drinkejo pordo kondukis al la butiko, troŝarĝita per
+ĉiuspecaj komercaĵoj senorde disĵetitaj. Trans alia pordo estis
+videbla la korto. Apud la ŝtuparo mem trankvile kuŝis kelkaj grandaj,
+grasigitaj porkoj. Plue du personoj faligadis bovon; la tria tenis en
+sia mano malgrandan akran tranĉilon. Post nelonge la mano kun la
+tranĉilo malaperis en la gorĝon de l'bovo ... Teruraj konvulsioj
+movigis ĝian tutan korpon, la kruroj senespere frapis la teron kaj
+streĉis la ŝnurojn. Ĝi mortadis malrapide, kun malfermitaj pro
+terurookuloj, kun plena konscio pri la farita perforto, ne suspektante,
+ke ĝiaj fratoj en Okcidento ne sukcesas eĉ antaŭmortan agonion.
+Irmov nevole deturnis siajn okulojn. Linovski trankvile rigardis la
+bovon kaj iutempe sin turnis al Irmov.
+
+--Ne similas al viaj temoj, tio ĉi estas la vivo. La temo estas kruda
+... ne artista, kaj la honorario estas pli granda, multe pli granda ol
+la via. Ĉu vi vidas, jen tie, tiun porkon, kuŝiĝintan en la koto,
+kvazaŭ ĝi estas en hotelo "Royal". Ĉu vi scias, ke mi por ĝi ricevis
+pli grandan premion, ol vi por la lasta dramo ĉe la konkurso. Pardonu
+pro la komparo, sed tiel ĝi estas. La cirkonstancaro ne estas poezia,
+sed por mi gravas la rezultato. La mono estas unu kaj sama, ĉu donita
+por iu sentimentala romano aŭ por purigo de necesejoj. Jen ĉi tiun
+aferon oni ne volas kompreni, kaj tial ekzistas malfeliĉuloj. Mi scias,
+ke vi estas aliopinia: por vi ankaŭ la mono havas biografion, ankaŭ
+ĝi devas esti pura, nobla. Kaj la mondo estas tia, ke la malpura laboro
+pli multe enspezigas, ĉar ne ĉiu entreprenas ĝin.--Post iom da tempo
+ili eliris el la gastejo kaj ekiris al la domo de Linovski.
+
+Irmov ekzamenadis en profilo sian kuniranton kaj miris pri lia
+trankvileco, senzorgeco kaj gaja humoro. "Ĉu li ja nenion sentas? Ĉu
+li ja ĉion forgesis? Ĉu ja la societo de l'porkoj mortigis ĉe li
+ĉion homan?" ... Ili atingis la domon, supreniris la duan etaĝon,
+trapasis grandan koridoron kaj eniris en vastan manĝoĉambron. Ĝi
+estis ordigita laŭ Sofia maniero: granda kvarangula tablo, altaj lignaj
+apogseĝoj, apud la muro granda bufedo. Sur la tablo manĝilaro,
+en la mezo diversaj boteletoj da brandoj kaj konjako kaj ĉiueblaj
+almanĝaĵoj. De la manĝoĉambro trans malfermita pordo estis videbla
+la salono: en angulo videtiĝis piano, super ĝi la portreto de la
+princo[6], kaj sur la aliaj muroj bildoj kun diversaj pejzaĵoj--kaj
+ĉie remburita meblaro eĉ nekovrita. Irmov estis surprizita.
+Li estas vidinta ankaŭ pli belajn meblarojn ol tiuj ĉi, ne
+siajn--fremdajn; sed, nesciante kial, li sentis ĝenecon en sia animo.
+Linovski komprenis liajn pensojn.
+
+--Vi miras, ĉu ne? Ĉu estas la sama tiu Linovski, al kiu vi en Eŭropo
+50 centimojn ne pruntedonis, ĉar vi sciis, ke li ne redonos ilin al vi.
+Sed kio estas ĉio ĉi kompare kun via sorto? ... gloro, senmorteco,
+monumentoj ... Ne miru: ĉiuokaze, ankaŭ ni estas io en la vivo,
+kvankam maldekstraj.
+
+--Maldekstraj, kiuj havas kelkajn parojn da dekstroj, diris ridetante
+Irmov, mi ne povus amasigi ĉion ĉi dum 100 jaroj.
+
+--Vi ĉion turnas en pensojn kaj figurojn, kaj ni nian tutan cerbon
+ŝanĝas en spesdekojn.
+
+En tiu tempo en la koridoro estis aŭdata tia krio, kvazaŭ tuta roto
+da soldatoj atakis la ĉambron. La pordo brue malfermiĝis kaj unu
+post alia spiregantaj eniris la infanoj de Linovski.
+
+--Kiel vi vidas, ni bredas ne nur porkojn, li diris ridetante. La
+infanoj ĉirkaŭiris sian patron kaj scivoleme trarigardadis la
+gaston.--Diru "bonan tagon" al la onklo. La infanoj unu post alia
+iris ĉe Irmov kaj memkontente etendis al li siajn manetojn.
+
+--Belaj, sanaj knabetoj, diris Irmov.
+
+--Ili vivas en plena libereco, kaj la bato estas malpermesita. Ankaŭ mi
+havas principojn. La infano ne devas esti timigita, por ke ĝi timu
+poste neniun en la vivo. Al instruado apartan emon ili ne havas, kaj mi
+ne trolaborigas ilin, sed la gimnazion ili finos ĉiuj, kaj poste ni
+disigos la ŝafojn de l'kaproj. Unujn mi sendos eksterlanden, la aliajn
+mi lasos ĉe mi, nur ne oficistoj--ili ne bezonas, mi de nun difinis la
+pension de ĉiu.
+
+--He, Ivanĉjo, venu ĉi tien.
+
+Unu el la infanoj proksimiĝis al la patro.
+
+--Ivanĉjo, ĉu ci volas esti oficiro?
+
+--Mi ne volas, paĉjo.
+
+--Kaj oficisto?
+
+--Ne.
+
+--Kaj instruisto?
+
+--Ne, paĉjo. La instruistoj marŝas kun disŝiritaj pantalonoj.
+
+--Kaj kia ci volas fariĝi?
+
+--Komercisto, paĉjo, kiel ci.
+
+--Kial?
+
+--Ĉar ĉiuj venos al mi peti monon, sed mi al neniu donos.
+
+Linovski ekridetis, kaj Irmov malafabliĝis.
+
+--Nun, infanoj, for de ĉi tie! ekparolis Linovski, hodiaŭ vi manĝos
+en via ĉambro, kaj posttagmeze Petro veturigos vin al la farmo.
+Ĉu vi volas?
+
+--Ni volas, ni volas ... kaj post nelonge la infanoj malaperis
+en la koridoron.
+
+--Disciplino kaj humaneco ... sen perforto kaj sen sentimentaleco.
+
+--Ĉu vi scias, ke via edukado estas iom originaleta, vi mortigos en la
+infanoj ĉian homecon. Ĉu de nun vi preparas ilin por procenteguloj?
+
+--Daŭrigu, daŭrigu ... ni konas tiujn teoriojn, ni mem pro ili
+baldaŭ estus restinta sur la strato, se ni ne estus forlasinta ilin
+ĝustatempe. Ĉiuokaze, kia ajn mi estu, mi kredas, vi konsentos, ke
+mi ne deziras malbonon al miaj propraj infanoj.
+
+--Jes, sed via teorio estas falsa. La vivo malvarmigos la plej
+sentimentalajn junulojn, kaj pro tio ne estas necesa speciala lernejo.
+Kaj se vi jam nun komencas veki ĉe ili tiujn instinktojn, ili fariĝos
+sovaĝbestoj--kanibaloj.
+
+--Mi ne preparas ilin por misiistoj. La vivo estas bestomontrejo kaj, se
+vi min demandas, mi ne povas kompreni, por kiu vi skribas viajn dramojn.
+Mi legis kelkajn el ili kaj unu mi vidis sur la scenejo. Kaj, vere diri
+al vi, mi ne povis kompreni, kiel saĝaj homoj esperas, ke kiam ajn, kie
+ajn, alvenos tiu regno, pri kiu vi revas.
+
+--Ni revenu tiam en primitivan staton?
+
+--Kial ni revenos, kvazaŭ ni ne estas en ĝi nun! ... Aŭskultu, Irmov,
+ni ne interkomprenos nin unu la alian, ni estas kreitaj de malsama koto.
+Vi ne estas de la "nuna mondo", kaj mi estas nur bulgaro de la kapo ĝis
+la kalkanoj kun granda ventro en la mezo. Per ĝi mi spiras, sentas,
+vivas kaj mi scias, ke iun tagon la infanoj min benos. Vi diros: mi
+estas riĉa, ili estas garantiitaj ... Kial vi ilin edukas tiel? Ne
+estas tiel, kara mia! Nenio estas certa en tiu ĉi mondo. Jen, vi
+timas nenion--vian cerbon neniu povas sekestri, kaj la plej solidaj
+konstruaĵoj malaperas "kiel fumo", kiam aperas la polickomisario. Vi ne
+timas lin, sed demandu la tutan regionon, kio estas pli timiga: la
+ĥolero aŭ li? Morgaŭ mi fermu miajn okulojn, ĉio povos renversiĝi.
+Aperos parencoj, zorgantoj ... advokatoj, juĝejoj ... kaj tiujn ĉi
+aferojn ni konas tre bone. Jen kial mi ilin instruas jam nun scipovi
+montri la dentojn. Ne forgesu, ke ni vivas en Bulgario. Sed sufiĉas
+tiom ... nun ni vespermanĝu, kaj _en attendant_ ni glutu po
+unu--ĉu vi trinkos konjakon aŭ prunbrandon?
+
+--Al mi estas egale ...
+
+Linovski plenigis la glasojn.
+
+--Je via sano ... kaj jen ankaŭ almanĝaĵo, ne ĝenu vin, mi tre
+ĝojas, ke ni vidis nin. Mi scias, mi scias ... ne pravigu vin, al vi
+estas iom malagrabla tiu ĉi renkonto. Sed mi ne koleras al vi, la mondo
+ja estas tia. Ĉiu havas la sian. Vi miras pri mi--mi pri vi. Pli bone
+estas neniu pri neniu miru. Nenio estas mirinda en tiu ĉi mondo, kiam
+ĝi okazas. Kion vi rigardas tien en la salono? La pianon? ... Ĉu vi
+opinias, ke hejme, estante piano, estas ankaŭ pianisto ... ne ekzistas
+tiaĵo. Vi demandos, kial mi ĝin aĉetis? por la edzino, la
+infanoj?--Vana babilo! ... He tiel, mi ĝin aĉetis ... pro plezuro:
+la tuta regiono scias, ke nur ĉe mi estas piano.
+
+Tiumomente en la ĉambron eniris alta, juna, bela virino. Linovski
+ŝin prezentis al Irmov. "Kia belulino" nevole ekpensis Irmov kaj,
+ne volante, ĵetis rigardon al Linovski.
+
+Linovski sciis, ke lia edzino impresos kaj memkontente ridetis. Liaj
+okuloj parolis al Irmov: "kiel vi vidas, ankaŭ ĉi tion en la vivo ni
+elektis, kiel decas."
+
+La vespermanĝo komenciĝis. Ili manĝis, trinkis kaj al la fino de
+l'vespermanĝo Linovski estis jam duonebria. Li komencis eĉ insulti,
+ne atentante, ke lia edzino estas tie. En la najbara ĉambro aŭdiĝis
+voĉo de infano kaj la sinjorino eliris el la ĉambro. Linovski
+plenigadis la glasojn, invitadis Irmov'on kaj, ne rigardante, ke tiu ĉi
+nur tuŝas sian glason, li levadis la sian, malplenigadis ĝin ĝisfunde
+kaj daŭrigadis paroli. Iom post iom li ebriiĝis. Lia vizaĝo
+flamiĝis, la okuloj brulis kaj iu nebela malkaŝemo ekludis en lia
+rigardo.
+
+--Mi scias ... mi scias ĉion, mi ne estas verkisto, mi ne estas
+psiĥologo, sed nun mi legas en viaj okuloj, kion vi pensas! Al vi
+oni parolis tie ĉi pri mi ... oni diris al vi ĉion.
+
+--Neniu nenion parolis al mi, pravigadis sin Irmov.
+
+--Al mi ne pasas tiaj, mi konas la homojn, nur ke mi ne traserĉas en
+ilia animo. Kial estas al mi ilia animo? Kapra felo kostas pli ol ĝi.
+Ne ŝajnigu vin ... vi almenaŭ konas la historion pri la diplomo kaj al
+ci ne estas agrable sidi kun mi, kun homo, kiu falsigis dokumentojn, ĉu
+ne? Vi hontas de mi, kaj mi hontas de neniu ... ĉu vi aŭdas?--de
+neniu. En Bulgario oni ne havas de kiu honti, ĉiuj estas friponoj ĝis
+la lasta--ĉiu en la sia. Nur vi estas tute apartaj homoj--kun aero
+kaj gloro vi nutras vin kaj ne bezonas monon. He, kara mia, vi estas
+verkistoj--psiĥologoj ... vi konas la homon, kaj ne konas la bulgaron.
+Vi skribas dramojn, vi konas la vivon, sed vi ne scias vivi. Tuta
+Bulgario vin konas, en Sofio per fingro oni montras vin ... Vi donas
+saĝon al la tuta mondo, kaj unu propran domon vi ne havas. Mi scias, ke
+vi flugas alte, ke por vi mi estas bagatela, malpura insekto--pediko, ke
+vi naŭzas nun aŭskulti min kaj, se vi sidas ĉi tie, ĝi estas ĉar
+neniu vidas. En Sofio vi deiros en alian straton, se vi renkontos min,
+kaj ĉu vi haltigis iam vian saĝon sur mian vivon? ... Tuta Bulgario
+esti grakanta kontraŭ mi, kiam okaze malkovriĝis, ke mia diplomo estas
+falsa. Tuj telegramoj en Eŭropon al diversaj universitatoj, korespondoj
+kun la prokuroro, la esplorjuĝisto--viva oni min estus enteriginta. Oni
+komencis proceson--la proceso perdiĝis, kompreneble, ĉiuj suspektis
+min. Kaj kial kaŝi nun--mi ĝin ŝtelis. Kaj ne nur mi estus ĝin
+ŝtelinta, kaj ne nur tion mi estus farinta--se mi ne povus ĝin
+forŝteli, mi estus ekbruliginta la tutan juĝejon ... Sofion mi estus
+bruliginta. He, amiko, facile estas paroli tiel: honesteco, ideeco,
+principoj, kiam vi estas naskita de honestaj gepatroj, en varma ĉambro,
+kaj jam en la popollernejon vi iradis kun gantetoj kaj galoŝoj; en la
+gimnazion kun horloĝo kaj monujo, kaj en Okcidenton via patro mem
+forkondukis vin. Li mem metis vin en pensionon, por ke ne difektiĝu la
+stomaketo de la knabeto, dum mi, kvazaŭ kiam mi naskiĝis, mi eliris
+nuda sur la straton kaj ĝis mia dekjara aĝo mi vagis sur la vojo,
+servis en gastejoj, drinkejoj, razejoj. Troviĝis poste iu pli prudenta
+stultulo, akcepti min por nutri min kaj sendi min en la gimnazion.
+Mirinde bela estis la vivo ĉe li! neniam ĝis tiam mi manĝis ĉiutage.
+Vere, la scienco marŝis malforte, sed mi pasigis kvin klasojn. Poste mi
+malpaciĝis kun mia bonfaranto, kaj ĉu vi scias kial? Li kulpigis min,
+la malbenito, ke mi forŝtelis la orajn ornammonerojn de lia edzino.
+Mi ne estas de la speco de l'kaŝemuloj ... La tutan regionon mi nun
+senhaŭtigis, la infanon de patrina brusto mi forŝiros, se mi havas
+ekzekutpermesilon. Mi venenas la tutan distrikton per falsigita
+vino, miajn servistojn mi nutras per putra sekviando. Mi estas
+fripono, azeno, porko--pli granda ol tiu, kiun vi vidis en mia gastejo,
+sed la ornammonerojn ne estis forŝtelinta mi. Kaj ne ke mi ne bezonis
+monon, kaj ne ke mi ne sciis kie ili troviĝas ... ne, sed tiam mi estis
+bruto kiel vi ... principojn mi ankoraŭ havis: ke la ŝtelo estas
+krimo, kaj sin fleksi pro malsato estas heroaĵo. Mi lin forlasis,
+komencis la oficistecon--fariĝis skribisto. En nia tempo la skribistojn
+oni rigardis kiel vin la verkistojn nun, nur ke oni pagis al ili. Post
+du jaroj mi jam havis lakŝuojn kaj bastoneton--kaj eĉ monon mi estis
+metinta flanken. Pli poste mi decidis laŭ la konsiloj de kelkaj
+kamaradoj en la gimnazio forveturi por studi la juron. Tiam oni
+akceptadis ankoraŭ ĉiun ajn. Mi forveturis, enskribiĝis, studis jaron
+kaj duonon. Restis al mi ankoraŭ tiom--la monon mi elmanĝis ĝis
+centimo. Vi, kiuj restis en Okcidento kvin ĝis dek jaroj, kaj
+ĉiumonate la poŝtoficisto alportadis al vi la bluetajn mandatojn[7],
+ĉu vi havas ideon, kio estas resti sen speso--al la tuta mondo skribi
+kaj ne havi kiu sendu al vi centimon? Vi tiam malestimis min, ke mi ne
+havas monon por tabakon aĉeti al mi, nun oni manĝas mian kapon, ke mi
+havas multe da mono--ke mi povas ĉiujn aĉeti. Samtempe ili manĝas
+mian kapon--samtempe ili envias. Ankaŭ vi envias min--sed vi diros, kun
+malnoblaĵo mi ĝin gajnis ... ankaŭ tiel ĝi estu. Ĉu vi scias, kio
+estas malnoblaĵo? Ne, vi ne scias--ankaŭ ĝi estas talento, ennaskita
+en la homo, kiel via talento. Unu naskiĝas talenta verkisto--alia
+talenta fripono. Ĉu vi komprenis?
+
+Momenton li haltis, verŝis vinon en sian glason, eltrinkis ĝin,
+viŝis siajn lipojn kaj ankoraŭ pli nerve daŭrigis.
+
+--Kvazaŭ nun mi ĝin memoras, tri tagojn mi estis manĝinta nenion--kaj
+tiam unuafoje venis al mi la ideo, kvankam mi studis la juron, ke ne
+estas justeco en tiu ĉi mondo. Kien mi ne vagis en Eŭropo por serĉi
+panon kaj laboron, mi apenaŭ subtenis min. Kaj iun belan tagon, eĉ sen
+plej malgranda riproĉo de l'konscienco, mi fabrikis mian diplomon. Kaj,
+prave diri al vi, mi pli meritis ĝin ol multaj aliaj. Ankaŭ nun ĉiujn
+miajn procesojn mi mem gvidas, speson mi ne donas al advokatoj; kaj miaj
+procesoj estas ĉiuj ĉarlatanaj de ambaŭ flankoj, mi ruinigis la plej
+famajn friponojn tie ĉi. Pasante tra la stratoj, ne estas homo, kiu ne
+tremu pro mi. Al ĉiuj mi eniĝis en la cerbo, la animo kaj la poŝo,
+kaj mi dormas trankvile kiel novenaskita infano. Mi suferas nek
+sendormon, ne perdas eĉ apetiton. Kial vi rigardas min tiel, Irmov?
+Vi miras, ne kredas? Vi pensas, ke mi ŝercas, ke mi afektas, ke pro
+ebrieco mi parolas tiel? Vere, la vino malligis mian langon, sed mi
+ankaŭ en sobra stato ĉiam tiel pensas. Mirinda homo vi estas! Kial vi
+fiksis la okulojn sur min kaj min rigardas, kvazaŭ vi supreniris la
+Eiffel-turon? Ne estas vi por tie ... ne estas: tre facile
+senkonsciiĝas via cerbo, vi falos. Kaj vane vi imagas, ke vi estas iaj
+elektitoj en tiu ĉi mondo, ke vi estas naskitaj speciale por ĝin
+ordigi. Vana babilo ... Ne estas tiel, Irmov! Kaj ne nur vi: nek Ibsen,
+nek Tolstoj ŝanĝos la mondon--mi ŝanĝos Bulgarion kaj tiaj kiel mi,
+ĉar mi estas forto, aŭtoritato ... kaj mi dispremos ĉion, kio aperos
+antaŭ mi. Mi estas nun inter porkoj--morgaŭ vi vidos min en la
+parlamento. Leĝojn mi kreos kaj vi obeos min, kaj ne mi vin. Vi ja
+daŭrigu skribi viajn dramojn, se vi ne havas alian laboron.
+
+Liaj okuloj brulis. Lia vizaĝo malheliĝadis. Malbonsigna fajro
+erarvagis en liaj rigardoj, kvazaŭ li denove travivis ĉiujn siajn
+suferojn kaj iun minacis pro ili.
+
+Al Irmov fariĝis ĉio tie ĉi malplaĉa: kaj Linovski, kaj tiu ĉi
+meblaro, kaj tiu ĉi vespermanĝo.
+
+Al li komencis naŭzi, kvazaŭ li manĝis ion malbonan, nesanan. Kaj
+li sentis senfinan deziron pli baldaŭ foriri de ĉi tie.
+
+--He, tempo estas jam, Linovski! li diris kontraŭvole ridetanta,
+stariĝinte de la seĝo.
+
+Linovski rekonsciiĝis.
+
+--Kion? Ĉu vi foriros? Mi tedis al vi, ofendis ... vi ekhontas pro mi,
+ĉu ne? vi pentas, ke vi venis, sed ne koleru al mi. Plej poste ne estas
+mi, kiu malkonvinkos vin, kaj kiam mi venos en Sofio, ne forkuru de mi:
+eble mi estos bezona al vi iun tagon. Kaj ja, prave diri al vi, se mi
+estus peninta fariĝi kiel vi, certe ĝis nun skribisto mi estus ie kaj
+pensus, ke Bulgario estas kreita por ĉiuj, sed ne ankaŭ por mi.
+
+--He, adiaŭ ... diris Irmov.
+
+--Adiaŭ ... kaj vidu, kiam vi iros en Sofio, skribaĉu iun felietonon
+pri la provincaj bestmontrejoj, kaj min insultu bone por edifo de la
+juna generacio, sendu al mi ankaŭ la gazeton, mi ne koleros al vi. Mi
+min konas tre bone kaj duan fojon se mi naskiĝus, ĉiam tiel mi vivos.
+Kaj sen ofendo, Irmov, se mi eĉ nur eksentus, ke miaj infanoj skribas
+versojn, iliajn manojn mi fortranĉos. Adiaŭ.
+
+La morgaŭan tagon Irmov forlasis la urbon.
+
+Sidiĝinta en la fiakro, li penis pensi pri sia nova romano, vicigadis
+en sia cerbo la ombrojn de la iamaj puraj bulgaroj, kaj antaŭ li nevole
+videtiĝis la ebria Linovski, kaj apud liaj oreloj ankoraŭ sonis lia
+malagrabla voĉo.
+
+Ili alvenis ĉe la stacidomo.
+
+Irmov supreniris la vagonaron.
+
+Sed ankaŭ en la kupeo, lokita sur mola kanapo, li ne pensis pri Sofio,
+kie lin atendis edzino, kamaradoj, literaturo--kaj antaŭ liaj okuloj
+kiel viva staris la figuro de lia iama kunlernanto.
+
+Ili alproksimiĝis Sofion.
+
+Ili eniris la stacidomon. Irmov eliris el la kupeo. Sur la platformo lin
+atendis lia edzino.
+
+Unuan fojon li rimarkis, ke ŝi ne estas tiel bela, nek tiel aminda,
+kiel li imagis al si pli frue.
+
+Kaj kiel neniam li rimarkis, ke ŝia ĵaketeto estas iom eluzita.
+
+Ili sidiĝis en fiakro. Ili alvenis hejme.
+
+Irmov eniris en sian kabineton--malgranda, malalta ĉambreto kun
+ordinara ligna tablo, apogita ĉe la muro, kun arigitaj sur ĝi en
+malordo libroj kaj broŝuroj. Kaj, ne sciante kiel, li sidiĝis apud
+ĝi kaj enpensiĝis.
+
+--Niĉjo, li aŭdis la voĉon de sia edzino, venu, la vespermanĝo
+estas preta.
+
+--Tuj, elkriis li iel nerve.
+
+Kaj denove antaŭ li videtiĝis la granda korto, en ĝi ridetanta ĝis
+la oreloj, memkontenta Linovski ... apud li juna, bela, majesta,
+ridetanta virino--kaj apud ili staranta, dentmontranta porko, kvazaŭ
+kune kun ili ĝi ridis al li pro io.
+
+
+
+
+Piednotoj de l'tradukinto
+
+
+[1] Pitoreska vilaĝeto ok kilometrojn okcidente de Sofio, en kiun
+oni ofte iras por pasigi la somerajn tagojn.
+
+[2] 20 frankaj ormoneroj.
+
+[3] la bulgara nacia poeto.
+
+[4] Ordinare la bulgaroj alnomas per _baj_ ĉiujn pli aĝajn
+virojn.
+
+[5] Tiel la bulgaroj ordinare nomas la Okcidentan fremdlandon.
+
+[6] Tiam Bulgario estis princlando.
+
+[7] t. e. poŝtmandatoj internaciaj, kiuj ĉe ni estas bluaj.
+
+
+
+ESPERANTO-LITERATURO
+
+
+Bennemann, Paul: Internacia legolibro
+
+TRA LA MONDO
+
+1a parto: Por komencantoj. Kun multaj bildoj kaj muziknotoj.
+1922. 2a eldono. 96 paĝoj. Kartonita.
+
+2a parto: Por progresintoj. Kun aldono de 4 komponaĵoj.
+1922. 144 paĝoj. Kun 12 paĝa muzika aldono. Kartonita.
+
+-- Internacia Kantaro. 3a eldono de la Esperantista
+Kantaro. Kolekto de 64 popolaj kantoj el 26 nacioj.
+Kun aldono de 3 famaj koncertarioj (Händel-Mozart-Wagner)
+Tekstaro. 1922. 64 paĝoj. Broŝurita.
+
+-- -- Muzika eldono. Aranĝita de Josef Achtélik, iama
+orkestrestro ĉe la opero en Leipzig.
+1922. 80 paĝoj. Broŝurita. Bindita.
+
+Dietterle, Joh., Prof. D-ro.: La Vendreda Klubo. 11 diversaj
+originalaj artikoloj, verkitaj de la Vendredoklubanoj en Leipzig.
+Kun unu portreto kaj kelkaj desegnaĵoj. 1921. 115 paĝoj. Broŝurita.
+
+Hankel, M.: Sableroj. Poeziaĵoj kaj skizoj. Kun portreto
+de la altŝatata aŭtorino. 1911. 91 paĝoj. Broŝurita.
+
+Hebbel, Friedrich: Gyges kaj lia ringo. Tragedio kvinakta.
+El la germana originalo trad. P. Bennemann. 1916. 151 paĝoj. Bindita.
+
+Luyken, H. A., F. B. E. A.: Stranga Heredaĵo. Romano originale
+verkita. 1922. 320 paĝoj. Broŝurita kaj bindita.
+
+Molière: La malsanulo pro imago. Komedio en tri aktoj.
+El la franca originalo trad. W. Velten. 1913. 98 paĝoj. Broŝurita.
+
+Zahn, Ernst: Svisaj rakontoj. El la germana originalo trad.
+Ch. Pulvers. 1913. 68 paĝoj. Broŝurita.
+
+
+
+Internacia Mondliteraturo
+
+La kolekto estas submetita al la gvidado de Prof. D-ro Joh.
+Dietterle, direktoro de la Esperanto-Instituto por la Germana
+Respubliko.
+
+Ĝi enhavas nur la plej famajn verkojn el ĉiuj naciaj literaturoj.
+Nur tiuj tradukoj estas publikigotaj, kiujn faris samnacianoj de
+la koncernaj naciaj verkistoj. Ĝis nun aperis la jenaj verkoj:
+
+Volumo 1:
+
+Goethe, J. W. von: Hermano kaj Doroteo. Eposo idilia. El la
+germana originalo trad. B. Küster. 2a, korektita eldono. Kun
+antaŭparolo de Prof. D-ro Joh. Dietterle. 1922. 77 paĝoj.
+Kartonita.
+
+Volumo 2/3:
+
+Niemojewski, A.: 12 Legendoj. El la pola originalo trad. B.
+Kuhl. Kun antaŭparolo de Antoni Grabowski. 1911. 232 paĝoj. Bindita.
+
+Volumo 4:
+
+Raabe, Wilhelm: La nigra galero. Historia rakonto. El la
+germana originalo trad. Prof. D-ro Fritz Wicke. 2a, korektita eldono.
+1922. 64 paĝoj. Kartonita.
+
+Volumo 5/6:
+
+Meier, E. L.: Kvin germanaj noveloj de bone konataj aŭtoroj
+(Rumohr-Körner-Seidl-Grillparzer-Halm). 1914. 254 paĝoj. Bindita.
+
+Volumo 7:
+
+Chamisso, A. de: La mirinda historio de Petro Schlemihl. El la
+germana originalo trad. Eug. Wüster. 1922. 84 paĝoj. Kartonita.
+
+Volumo 8:
+
+Stamatov, G. P.: Nuntempaj rakontoj. El la bulgara originalo
+trad. Iv. H. Krestanoff. 1922. 80 paĝoj. Kartonita.
+
+La kolekto estas daŭrigota.
+
+
+
+
+Notoj de tekstpreparanto.
+
+
+Mi forigis la frazon "Rim. de l'tradukinto", kiu estis ĉe
+la fino de ĉiuj piednotoj.
+
+Anstataŭ german-stilaj citiloj, mi uzis simplajn ascii-ajn citilojn.
+
+Mi samigis la aspekton de la elipsoj.
+
+Por signifi vortemfazojn kaj alilingvaĵojn, la originala libro
+uzis _gesperrt_-stilan aspekton (kun kromaj interliteraj spacoj).
+Anstataŭe mi uzis kursivan tiparon en html-a dosiero, kaj _substrekojn_
+en nur-tekstaj dosieroj.
+
+Mi ŝanĝis ĉi-subajn detalojn en la teksto:
+
+ Paĝo   Originalteksto          Korektaĵo
+  21  ke al Marski            ke al Mirski
+  47  la mabenitan tirkeston  la malbenitan tirkeston
+  53  Mi imagas le ekmiron    Mi imagas la ekmiron
+  54  e Stefania              je Stefania
+  57  inter ni!               inter ni!"
+  71  entreprenas ĝin."       entreprenas ĝin.
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Nuntempaj Rakontoj, by G. P. Stamatov
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NUNTEMPAJ RAKONTOJ ***
+
+***** This file should be named 23670-0.txt or 23670-0.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/2/3/6/7/23670/
+
+Produced by David Starner, J. C. Goodin and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/23670-0.zip b/23670-0.zip
new file mode 100644
index 0000000..eee4806
--- /dev/null
+++ b/23670-0.zip
diff --git a/23670-h.zip b/23670-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..b83e7eb
--- /dev/null
+++ b/23670-h.zip
diff --git a/23670-h/23670-h.htm b/23670-h/23670-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..63c17d5
--- /dev/null
+++ b/23670-h/23670-h.htm
@@ -0,0 +1,3669 @@
+<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN"
+     "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
+<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="eo" lang="eo">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=us-ascii" />
+<title>Nuntempaj Rakontoj</title>
+<style type="text/css">
+<!--
+body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;}
+div#titolpagho {text-align: center; line-height: 2.0; margin-top: 4em;}
+h2 {text-align: center; font-size: 1.2em; padding-top: 4em; margin-bottom: 2em;}
+.paghnumero {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right;}
+a.notosigno {font-size: .8em; vertical-align: super;}
+div#piednotoj, div#tpnotoj {border: dashed 1px; padding: 1em; margin-top: 4em;}
+.piednoto {margin-left: 10%; margin-right: 10%; text-indent: -2em; font-size: 0.9em;}
+hr {width: 50%;}
+a {text-decoration:none;}
+.respondecolinio {text-align: right; padding-right: 8%;}
+.plimalgranda {font-size: smaller;}
+td {padding: 0.3em;}
+td.numero {text-align: right;}
+div.reklamo {margin-top: 4em; padding-left: 3em; padding-right: 3em;}
+.reklamo p {text-indent: -3em; margin-top: 0.5em; margin-bottom: 0em;}
+.reklamo ul li {text-indent: -2em; margin-left: 0em;}
+p.vol {text-align: center;}
+-->
+</style>
+</head>
+
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of Nuntempaj Rakontoj, by G. P. Stamatov
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Nuntempaj Rakontoj
+
+Author: G. P. Stamatov
+
+Translator: Ivan H. Krestanoff
+
+Release Date: December 1, 2007 [EBook #23670]
+
+Language: Esperanto
+
+Character set encoding: ASCII
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NUNTEMPAJ RAKONTOJ ***
+
+
+
+
+Produced by David Starner, J. C. Goodin and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+
+<div style="text-align: center;">
+
+<p>INTERNACIA<br />
+MONDLITERATURO</p>
+
+<p>Kolekto de la plej famaj verkoj<br />
+el &#265;iuj naciaj Literaturoj</p>
+
+<img src="images/nun1.png"
+alt="[Illustra&#309;o kun devizo: Ni fosu nian sulkon]" width="95" height="123" />
+
+<p class="plimalgranda">
+FERDINAND HIRT &amp; SOHN EN LEIPZIG / 1922<br />
+ESPERANTO-FAKO</p>
+</div>
+
+<div id="titolpagho">
+<p>G. P. STAMATOV</p>
+
+<h1>NUNTEMPAJ<br />
+RAKONTOJ</h1>
+
+<p>El la bulgara originalo tradukis<br />
+kun permeso de l&rsquo;a&#365;toro</p>
+
+<p>Ivan H. Krestanoff</p>
+
+<p>Rekomendita de E. L. A.</p>
+
+<p>FERDINAND HIRT &amp; SOHN EN LEIPZIG / 1922<br />
+ESPERANTO-FAKO</p>
+</div>
+
+<div class="plimalgranda">
+<p>&#264;IUJ RAJTOJ ESTAS REZERVATAJ<br />
+COPYRIGHT 1922 BY FERDINAND HIRT &amp; SOHN EN LEIPZIG</p>
+
+<p>PRESEJO G&Uuml;NTHER, KIRSTEIN &amp; WENDLER EN LEIPZIG</p>
+</div>
+
+
+
+<h3>Enhavo.</h3>
+
+
+<table summary="enhavotablo">
+  <tr><th></th><th></th>                             <th align="right">Pa&#285;o</th></tr>
+  <tr><td class="numero">1.</td><td><a href="#nr1">Vilao apud la maro</a></td>         <td class="numero">7</td></tr>
+  <tr><td class="numero">2.</td><td><a href="#nr2">En la tombejo</a></td>              <td class="numero">14</td></tr>
+  <tr><td class="numero">3.</td><td><a href="#nr3">La estinteco</a></td>               <td class="numero">20</td></tr>
+  <tr><td class="numero">4.</td><td><a href="#nr4">Pri unu anguleto de l&rsquo;animo</a></td><td class="numero">42</td></tr>
+  <tr><td class="numero">5.</td><td><a href="#nr5">Du talentoj</a></td>                <td class="numero">61</td></tr>
+</table>
+
+
+
+<h3>Noto pri l&rsquo;a&#365;toro.</h3>
+
+
+<p>G. P. Stamatov okupas specialan lokon inter la nuntempaj bulgaraj
+verkistoj-beletristoj. La rakonto estas lia amata formo. La plej
+bonaj el liaj rakontoj, dissemitaj en diversaj gazetoj kaj revuoj,
+estas eldonitaj en aparta libro titolita "Elektitaj skizoj kaj
+rakontoj" (Sofia, 1905), sed lastatempe aperas el lia plumo ankora&#365;
+pli multnombraj el kiuj mi tradukis la plej distingajn.</p>
+
+<p>Stamatov estas beletristo-satiristo. Lia satira rilato al la vivo
+konsistigas esencan trajton en la rakontoj. Li enprofundi&#285;as en la
+animojn de siaj herooj ne tiom por ilin malkovri al ni, sed por kapti
+iun kriplan flankon en ili, iun abomenan malvirton, &#285;in aperigi,
+moki kaj &#285;in frapi per sia senkompata sarkasmo, per sia mokmalica
+rido. En sia estado la rakontoj de Stamatov estas plimulte provoj de
+psikologiaj studoj, ol bildoj de l&rsquo;vivo. Stamatov ne verkas sub
+la premo de poeta instinkto. Li verkas pri anta&#365;e trovitaj kaj
+pripensitaj temoj. La celo de lia rakonto estas ilustri certan
+penson, argumenti certan temon.</p>
+
+<p>Liaj rakontoj estas kvaza&#365; spegulo por multaj kaj mi esperas,
+ke la kelkaj de mi tradukitaj trovos bonan akcepton anka&#365; &#265;e
+la esperantistaro.</p>
+
+<p class="respondecolinio">I. H. K.</p>
+
+<p class="paghnumero">7</p>
+
+
+<h2><a name="nr1" id="nr1">Vilao apud la maro.</a></h2>
+
+  <blockquote><p>
+  "L&rsquo;amour est ma&icirc;tre des choses"<br />
+  "Le veau d&rsquo;or est toujours debout".
+  </p></blockquote>
+
+
+<p>La suno subiradis, kiam ili eniris en la &#285;ardenon.</p>
+
+<p>&mdash;Karulo, diru al mi, &#265;u estas io pli forta, pli bela ol la amo?
+Ne estas, &#265;u ne? &#264;io alia estas bagatela, senvalora! ...</p>
+
+<p>&mdash;Estas, karulineto mia ... estas ...</p>
+
+<p>&mdash;Kaj kio &#285;i estas?</p>
+
+<p>&mdash;Vi estas Linjo ... vi ... vi estas pli forta kaj pli bela
+ol la amo mem ...</p>
+
+<p>Feli&#265;a, &#349;i ka&#349;is sian kapeton sur lia brusto.</p>
+
+<p>&mdash;Estas ankora&#365; io pli forta ol la amo&mdash;malla&#365;te paroletis li en
+&#349;ian orelon.</p>
+
+<p>&mdash;Kio? ...</p>
+
+<p>&mdash;La mono.</p>
+
+<p>&mdash;Ale&#265;jo! Kiel vi ne pektimas tiel paroli! Vi ...</p>
+
+<p>Li per kiso surdigis &#349;ian proteston.</p>
+
+<p>&mdash;Tio koncernas la tutan mondon, sed ne vin, ne min.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj kiam, Ale&#265;jo, ni forveturos en vian vilaon?</p>
+
+<p>&mdash;Nian vilaon!</p>
+
+<p>&mdash;Nian vilaon&mdash;ripetis &#349;i&mdash;Kiam?</p>
+
+<p>&mdash;Se vi volas&mdash;morga&#365;.</p>
+
+<p>&mdash;Bone&mdash;morga&#365;. Mi ne vidis &#285;is nun maron. &#348;ajnas, ke &#285;i estas
+belega vida&#309;o. Io granda, tre granda?</p>
+
+<p>&mdash;Ne estas &#285;i pli granda ol nia amo.&mdash;La suno malaperis el la
+horizonto. Klinitaj unu al la alia ili &#265;esis paroli.</p>
+
+<hr />
+
+<p class="paghnumero">8</p>
+
+<p>La maro. De la bordo malproksime supren etendi&#285;as parko. Meze de
+&#285;i alta vilao kun terasoj, tute droninta en arboj. &#264;irka&#365;e bedoj
+kun floroj, vastaj aleoj, kovritaj per etaj diverskoloraj &#349;tonetoj.</p>
+
+<p>El la vilao eliras Lina kaj Ale&#265;jo.</p>
+
+<p>Je &#265;iu pa&#349;o &#349;i haltas pro raveco kaj feli&#265;o.</p>
+
+<p>&mdash;Dio mia! Kiel bele estas &#265;i tie! ... Jen, rigardu tiun senfinan
+bedon da floroj:&mdash;blankaj ... verdaj ... ru&#285;aj ... kiel giganta
+rubando. Ale&#265;jo! Tio ja estas nia trikoloro! ... &#348;i ekiras kaj iom
+poste &#349;i denove haltas.</p>
+
+<p>&mdash;Venu ... venu vidi la maron de &#265;i tie ... Kia bildo! Kaj &#265;io &#265;i
+tio estas via? ... Nia? ... Jen tie ... tiu dometo eleganta kiel
+bombonujo ... &#285;i anka&#365; estas nia? Kaj pluen ... la monteto ...
+la arbareto ... ili estas anka&#365; niaj?</p>
+
+<p>&mdash;Jes, &#265;io &#265;i tio estas nia.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi scias, karulo, mia kapo ebrii&#285;as pro feli&#265;o,&mdash;malla&#365;te
+diris &#349;i kaj premi&#285;is al lia brusto.</p>
+
+<p>&mdash;Mi timas &#265;u tio ne estas son&#285;o.</p>
+
+<p>&mdash;La feli&#265;o ja &#265;iam estas son&#285;o&mdash;e&#265; se oni &#285;in travivas.</p>
+
+<p>&#348;i ameme lin prenis sub la brako kaj ekiris pluen.</p>
+
+<p>Ili eniris en unu arbarkampeton kovritan de tapi&#349;mola herbo,
+&#265;irka&#365;itan de altaj, densaj arboj, kun bran&#265;oj etenditaj kiel
+arka&#309;o super la tero. En unu angulo de l&rsquo;arbarkampeto estas arta
+kaverno kun speguloj interne sur la muroj. Anta&#365; la enirejo
+terfiksitaj: granda ronda tablo, se&#285;oj, super ili elektraj lampetoj.
+Tra granda fa&#365;ko inter la arboj rigardetas la maro.</p>
+
+<p>&#284;i facile ondi&#285;as, kvaza&#365; &#285;i preti&#285;as voja&#285;i ien.</p>
+
+<p>Ale&#265;jo kaj Lina sidi&#285;is &#265;e la tablo, kontra&#365; &#285;i.</p>
+
+<p>La ondoj unu post alia celis la bordon, revenis, pliforti&#285;is kaj
+denove frapi&#285;is je la &#349;tonegoj.</p>
+
+<p>Lina ne forlevis la okulojn de la maro. La pla&#365;do de la ondoj aludis
+al &#349;i pri io nova, nekonata kaj neatingebla.</p>
+
+<p>&mdash;Ale&#265;jo, &#265;u la maro anka&#365; estas nia?</p>
+
+<p class="paghnumero">9</p>
+
+<p>&mdash;&#284;i apartenas al neniu.</p>
+
+<p>&#348;i eksilentis ofendita, ke anka&#365; la maro ne estas ilia.</p>
+
+<p>Ale&#265;jo apoginta sin je la tablo sidis senmova. Lia viza&#285;o estis
+serioza.</p>
+
+<p>Iom poste Lina lin ekrigardis.</p>
+
+<p>&mdash;Karulo, kio estas al vi? Kial subite vi fari&#285;is malgaja? Tie &#265;i,
+en la mirinda parko, &#265;e tiu pejza&#285;o, apud la maro mem ... apud
+mi&mdash;vi estas pensema. Kio estas al vi?</p>
+
+<p>&mdash;Nenio.</p>
+
+<p>&mdash;Kiel nenio!? Vi e&#265; ne volas min ekrigardi. Kion signifas tio &#265;i?
+A&#365; eble, Ale&#265;jo, la maro, tiu &#265;i loko rememorigas al vi iujn
+malgajajn momentojn? ...</p>
+
+<p>&mdash;Ne malgajajn, sed timigajn momentojn ...</p>
+
+<p>Lina saltis de la se&#285;o kaj proksimi&#285;is al li.</p>
+
+<p>&mdash;Ne tu&#349;u min, severe diris li.</p>
+
+<p>&#348;i pali&#285;is.</p>
+
+<p>&mdash;Ale&#265;jo, vi timigas min, kio okazis?</p>
+
+<p>&mdash;Okazis io terura. Se mi &#285;in diros al vi, tiu &#265;i mirinda pejza&#285;o
+ekodoros al vi je tombejo.</p>
+
+<p>&mdash;Dio mia! Mi nenion komprenas. Diru al mi kio estas? Vi ka&#349;as ion
+anta&#365; mi, sed mi volas ... mi devas scii ...</p>
+
+<p>&#348;i genufleksis anta&#365; li kaj ekvolis preni lian manon.</p>
+
+<p>&mdash;Ne tu&#349;u la krimulon!</p>
+
+<p>&#348;i stari&#285;is kvaza&#365; pikita.</p>
+
+<p>&mdash;Krimulon!?</p>
+
+<p>&mdash;Jes! Mortiginton ...</p>
+
+<p>&mdash;Kion vi parolas? Vi &#349;ajnas esti malsana.</p>
+
+<p>&mdash;Pli sana ol iam mi estas. Sidi&#285;u kaj a&#365;skultu. Mi scias, ke
+hodia&#365; mi vin perdos&mdash;mi perdos &#265;ion&mdash;sed mi ne povas silenti. En
+la urbo mi povis gardi la sekreton, &#265;i tie&mdash;mi ne havas la fortojn.
+Kiam mi venas en tiujn &#265;i lokojn, tuj la timiga fantomo min
+persekutas. En &#265;iu floro mi vidas liajn pensemajn okulojn. &#264;iu arbo
+stari&#285;as anta&#365; mi, kiel <span class="paghnumero">10</span> lia melhela figuro. Inter la maraj ondoj
+aperas lia kapo kun malafabla frunto ... Ne interrompu min ... Kiam mi
+finos, vi povos foriri. Vi scias, ke mia patro estas mortinta kaj mi
+heredis lian poseda&#309;on. &#264;io nun estas mia&mdash;kaj la vilao kun la
+parko, kaj la domo en la urbo, kaj la fabriko. &#264;io estas mia. Mi
+neniam diris al vi, ke mi havas fraton pli grandan ol mi. Li estus
+heredonto de mia patro, &#265;ar mi jam dum lia vivo forelspezis mian
+parton en mono. Sed okazis tiel, ke mia frato mortis anta&#365; ol mia
+patro ...</p>
+
+<p>&mdash;Tia estis la Dia volo.</p>
+
+<p>&mdash;La Dia volo! Kaj kial vi ne demandas pro kio li estas
+mortinta?</p>
+
+<p>&mdash;Pro kio?</p>
+
+<p>&mdash;Vi demandas! &#264;u vi ne povas diveni? ... A&#365; vi ne kredas? ... Mi lin
+mortigis! ... Mi venenis lin ... jen tie &#265;i ... apud tiu &#265;i kaverno,
+sur tiu &#265;i tablo. Jen ... tie ... sur via se&#285;o sidis li, kiam ni
+vesperman&#285;is, li gaje parolis kaj subite li diris, ke estas al li
+dolore. Li iris ku&#349;i&#285;i&mdash;kaj ku&#349;i&#285;is por ne plu levi&#285;i. &#264;u vi
+komprenis nun, kiel &#265;io estas mia? Neniu malkovris tion &#265;i&mdash;kaj
+hodia&#365; krom mi, scias nur vi. Mi finis. Mi scias, ke mortiginto ne
+estas inda je via amo. Vi estas libera kaj, e&#265; se vi volas, vi povas
+komuniki al la polico. Perdinte vin&mdash;la cetera estas por mi
+senvalora.</p>
+
+<p>Li eksilentis kaj metis la kapon sur siajn manojn.</p>
+
+<p>&#348;i kura&#285;e alpa&#349;is al li.</p>
+
+<p>&mdash;Vi diras al mi foriri ... Vi forpelas min ... sed mi ne foriros. Vi
+estas krimulo ... mortiginto ... Eble ... mi ne scias ... Kaj se vi
+estas tia&mdash;por la societo ... por la le&#285;o ... por via frato ... &mdash;ne
+por mi. Por mi tio &#265;i estas timiga fabelo, kiun oni ne devas kredi.
+Kaj la fantomo de mortinto ne stari&#285;os inter ni. Vin forlasi nun,
+kiam vi vin deturnas de vi mem! Neniam! Neniam! ... Mi vin amas post
+tiu <span class="paghnumero">11</span> konfeso ankora&#365; pli freneze,&mdash;&#265;ar nun vi estas senfine
+malfeli&#265;a. Kiel ja vi suferas! Mi volas, ke ni suferu kune. Vi
+konfidis al mi vian sekreton&mdash;mi fari&#285;os via kunulino. Tiu &#265;i
+sekreto nin kunligos por &#265;iam, kaj la amo sufokos &#265;ion. Ale&#265;jo,
+rigardu min, por mi vi estas pura, kiel anta&#365;e. Lasu la mortintojn
+en paco. Ni starigos al li monumenton ... servigos memorpre&#285;on ...
+kaj la fantomo &#265;esos vin persekuti ... Rigardu min ... diru al mi,
+per kiu mano vi ver&#349;is venenon? ... Per la dekstra? ... Jes? ... Donu
+al mi &#285;in kisi ... Por la tuta mondo, &#285;i eble estas krimula&mdash;por mi,
+&#285;i estas mano, kiu min kondukas al la feli&#265;o en la vivo. Fine, se
+vi ne povas esti trankvila tie &#265;i&mdash;ni vendu &#265;ion kaj forveturu
+eksterlanden. Sciu nur tion&mdash;en tiuj &#265;i minutoj mi sentas min
+ankora&#365; pli via. Kaj vi nome nun havas bezonon de mia amo.
+Karulo! ... &mdash;&#349;i levis lian kapon kaj pasie gluis siajn lipojn al
+la liaj.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj nun&mdash;plena forgeso de la okazinta&#309;o &#265;i tie. Kaj ni
+foriru&mdash;anka&#365; al mi tedas &#265;i tiuj lokoj.</p>
+
+<p>Ale&#265;jo stari&#285;is, &#349;i lin prenis sub la brako kaj ili ekiris la
+vilaon.</p>
+
+<p>&mdash;A&#365;skultu, mia kara knabino, &#265;u efektive vi estas kapabla
+ami mortiginton?</p>
+
+<p>&mdash;Silentu! e&#265; ne unu vorton pri tio. &#264;io estas mortinta kun via
+frato.</p>
+
+<p>Post kelka tempo lia viza&#285;o klari&#285;is, facila rideto ekludis sur
+liaj lipoj.</p>
+
+<p>Lina konsternita ellasis lian manon. Subite forta rido surdigis la
+parkon.</p>
+
+<p>&mdash;Ha! ... Ha! ... Ha! ... Ha! ... Ha! ... Ha! ... Kion vi diros, karulino?</p>
+
+<p>&#348;i ekpensis, ke li frenezi&#285;is.</p>
+
+<p>&mdash;Kion vi diros? ... ha? ... &#265;u malbone mi finludis mian rolon? ...
+Kaj vi kredis? ...</p>
+
+<p class="paghnumero">12</p>
+
+<p>Lina okulfikse lin rigardis.</p>
+
+<p>&mdash;Kion signifas &#265;i tio?</p>
+
+<p>&mdash;&#284;i signifas, ke mi ludis komedion ... kaj mi estas kontenta, &#265;ar
+mi certi&#285;as, kiel forte vi amas min ...</p>
+
+<p>&mdash;Komedion!! Kial? ...</p>
+
+<p>&mdash;Jen tiel ... Fantazio ... Kaprico ...</p>
+
+<p>&mdash;Kaj vi havis nenian fraton?</p>
+
+<p>&mdash;Kiel ne havis&mdash;mi havas. Tamen li vivas en eksterlando. Sed mi
+mensogis al vi pri alia afero. Mi mensogis al vi, ke, &#265;io &#265;i tio
+estas mia ... &#284;i apartenas al mia frato. Vi pardonos al mi tian
+senkulpan mensogon? ... Kiu pardonis la mortiginton&mdash;pardonos anka&#365;
+la mensoginton! ... Kaj vi ne &#265;esos min ami pro tio, ke la vilao ne
+estas nia? ... &#264;u ne, karulineto? ...</p>
+
+<p>En tiu tempo de la kontra&#365;a flanko iris al ili la administranto de
+la vilao&mdash;li haltis apud Ale&#265;jo kaj diris al li ion en la orelon.</p>
+
+<p>&mdash;Linjo, grava, tre grava afero. Por unu minuto. Iru en la vilaon&mdash;mi
+ja ... tuj venos.</p>
+
+<p>Kaj li ekiris post la administranto.</p>
+
+<p>Post duonhoro Ale&#265;jo estis en la vilao. Lina ne estis tie. Li
+ser&#265;is en &#265;iuj &#265;ambroj&mdash;nenie &#349;i estis. Li eniris en la
+&#285;ardenon, kruciris la aleojn&mdash;&#349;i malestas. En la parko, en la
+arbarkampeto&mdash;anka&#365;. Li komencis voki&mdash;nenia respondo. Nur la e&#293;o
+malice ripetadis &#349;ian nomon. Li atingis la maron. Neniu. La ondoj
+senzorge karesis la dezertan bordon. Terura penso trapasis lian
+cerbon. "Ne! ne! Tio &#265;i ne estas ebla! ... Sed kie &#349;i estas?"</p>
+
+<p>Pu&#349;ita de malbona anta&#365;sento&mdash;li rapide ekpa&#349;is al la vilao,
+ser&#265;is la servistinojn&mdash;trovis neniun. Li ekiris pluen&mdash;vojire li
+renkontis la &#285;ardeniston.</p>
+
+<p>&mdash;A&#365;skultu&mdash;li demandis lin per tremanta vo&#265;o,&mdash;&#265;u vi ne estas
+vidinta la fra&#365;linon?</p>
+
+<p class="paghnumero">13</p>
+
+<p>&mdash;La fra&#365;linon? &#348;i pasis de tie &#265;i al la &#349;oseo.</p>
+
+<p>&mdash;Al la &#349;oseo? Kaj &#349;i ne revenis?</p>
+
+<p>&mdash;Ne.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj nenion &#349;i diris?</p>
+
+<p>&mdash;&#348;i demandis min, kies estas tiu &#265;i vilao.</p>
+
+<p>&mdash;&#348;i demandis vin, kies estas tiu &#265;i vilao? Kion vi respondis
+al &#349;i?</p>
+
+<p>&mdash;Ke &#285;i nun apartenas al sinjoro via frato.</p>
+
+<p>La &#285;ardeno, la &#285;ardenisto, la vilao, la parko&mdash;&#265;io malheli&#285;is
+anta&#365; la okuloj de Ale&#265;jo.</p>
+
+<p>Nevole li eliris sur la &#349;oseon.</p>
+
+<p>Longa, ebena, malkovrita vojo.</p>
+
+<p>Lina ne estas,&mdash;anstata&#365; &#349;i malproksime videti&#285;is malgranda
+nigra punkteto.</p>
+
+<p>Iom post iom &#285;i anka&#365; perdi&#285;is de la horizonto.</p>
+
+<p>"Finite!&mdash;malla&#365;te paroletis li&mdash;ankora&#365; unu viva mortinto!"</p>
+
+<p>Kaj ma&#349;insimile li ekiris returnen.</p>
+
+<p>Li preterpasis la vilaon, la &#285;ardenon, eniris en la arbarkampeton
+apud la kaverno kaj sidi&#285;is &#265;e la tablo.</p>
+
+<p>La maro indiferente ludis anta&#365; li, kvaza&#365; &#285;i lin konis.</p>
+
+<p>La rigardo trankvile postsekvis la ondojn, kaj la pensoj forkuradis
+malproksimen sur la &#349;oseon, persekutante la malaperintan&mdash;karan
+esta&#309;on.</p>
+
+<p>Li kredis, ke iun tagon li retrovos &#349;in ... Post tempo&mdash;jes. Sed
+nun&mdash;li estis treege malsana&mdash;Lina for&#349;iris parteton de lia animo.
+&#264;io pasos iun tagon&mdash;sed en tiuj &#265;i minutoj, li sciis nur unu
+aferon, ke, se li estus vere mortiginta sian fraton&mdash;li ne suferus
+tiel multe, kiel nun.</p>
+
+<p class="paghnumero">14</p>
+
+
+
+
+<h2><a name="nr2" id="nr2">En la tombejo.</a></h2>
+
+<p>&mdash;Nadja, &#265;u vi memoras vian promeson?</p>
+
+<p>&mdash;Mi memoras, kaj vi ne devas timigi min per &#285;i. Vi scias bonege:
+mi mem &#285;in proponis.</p>
+
+<p>&mdash;Mi scias. Kaj mi volas, ke vi tie &#285;in plenumu.</p>
+
+<p>&mdash;Bone. Kvankam, mi diru al vi la veron, via insisto estas
+iom ofenda por mi.</p>
+
+<p>&mdash;Ne estas ofendo tio, kio min trankviligos.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj &#265;u vi trankvili&#285;os? Sed mi povas vin mensogi anka&#365; tie!</p>
+
+<p>&mdash;Nekredeble. Estas minutoj, kiam la plej kura&#285;a animo
+ekteruri&#285;as ... Per kiu robo vi vestos vin?</p>
+
+<p>&mdash;Sed &#265;u hodia&#365; ni iros?</p>
+
+<p>&mdash;Jes, kio estas?</p>
+
+<p>&mdash;Nenio, nur la vetero &#349;ajnas al mi iom dubinda.</p>
+
+<p>&mdash;La vetero estas bela ... sed vi fari&#285;as dubinda.</p>
+
+<p>&mdash;Mi!? Vi ne konas min ...</p>
+
+<p>&mdash;Tie mi ekkonos vin ... Ne vestu vin per tiu &#265;i robo; &#285;i ne estas
+konvena por la tombejo.</p>
+
+<p>&mdash;Kontra&#365;e, &#285;i havas sian sencon.</p>
+
+<p>&mdash;&#284;i estas tre senkulpa ...</p>
+
+<p>&mdash;Kia mi estas.</p>
+
+<p>&mdash;Ni vidos ...</p>
+
+<p>Anstata&#365; respondon, &#349;i &#309;etis al li duonmalestiman rigardon.</p>
+
+<p>Post ne longe ili eliris el la domo kaj luis fiakron.</p>
+
+<p>Ili atingis la tombejon kaj iris internen. Ili trapasis la aristokratian
+kvartalon de la malvivula urbo. &#264;ie lukso. La dankemaj <span class="paghnumero">15</span> heredintoj
+estas eternigintaj la mortintojn per grandiozaj monumentoj kaj per
+pezaj marmoraj tabuloj&mdash;por ke ili ne levi&#285;u de tie. Fre&#349;aj floroj,
+ekbruligitaj sanktlampetoj, ombrori&#265;aj arbetoj, sub ili feraj
+se&#285;oj. Komforto, kiel en la vivo. Plie&mdash;modestaj vojetoj, malebenaj
+tomboj, sen krucoj, preska&#365; malaperintaj.</p>
+
+<p>Ili haltis apud tomba &#265;irka&#365;baro. Ligna kruco en &#285;i, ordinara
+benko de lignotabuloj. Grandaj literoj, duonelvi&#349;itaj de la pluvo,
+parolis pri la mortinto. Apud la kruco juna arbeto kun bran&#265;etoj
+seki&#285;intaj kune kun la larmoj de tiuj, kiuj &#285;in plantis.</p>
+
+<p>Ili eniris en la &#265;irka&#365;baron.</p>
+
+<p>Nadja pie stari&#285;is apud la kruco. &#348;ia tuta infaneco trapasis &#349;ian
+memoron, kiel son&#285;o, kiel io tralegita, rakontita de iu. &#348;i ne
+memoris la trajtojn de la kara mortinto, nek unu el liaj karesoj. Kaj
+&#349;i eksentis sin tiel malfeli&#265;a, forlasita, &#265;irka&#365;ita de fremdaj
+homoj! E&#265; tiu, kiu &#349;in amas kaj staras apud &#349;i, ne estas al &#349;i
+proksima en &#265;i tiuj minutoj. Kaj li ne mallevis siajn okulojn de
+&#349;i. &#348;i neniam aspektis al li tiel bela kaj la robo konvenis al &#349;ia
+humoro kaj al la loko. Io pura, infana estis en &#349;ia kvieta, malgaja
+viza&#285;eto kaj en la malsupren direktita rigardo.</p>
+
+<p>&#348;i genufleksis. Sur &#349;iaj palpebroj vibris du lumaj gutetoj kaj
+falis teren.</p>
+
+<p>Sed anka&#365; en la silenta tombejo lia penso nevole transporti&#285;is
+en la bruan urbon&mdash;kaj &#349;ia senkulpa, suferanta viza&#285;o videti&#285;is
+anta&#365; li en alia aspekto, kun aliaj rigardoj.</p>
+
+<p>Kaj ek&#349;ajnis al li, ke &#349;i nun trastudas novan rolon, por deklini la
+teruran &#309;uron. Li decidis kontroli tiun animon, senzorgan, kaprican,
+nekonstantan en la vivo. Kaj tiel koncentrigitan, mal&#285;ojantan tie
+&#265;i.</p>
+
+<p>Li volis dis&#349;iri &#349;ian maskon.</p>
+
+<p>Tie, en la urbo, kie la aero estas venenigita de eternaj komedioj,
+kie &#265;io estas falsa kaj la homo afektas anta&#365; la tuta <span class="paghnumero">16</span> mondo,
+e&#265; en soleco, en la plej senbruaj dormo&#265;ambroj, oni facile
+mensogas. Sed tie &#265;i, anta&#365; la okuloj de la morto, anta&#365; la
+Nekonateco, anta&#365; la Eterneco, &#265;u ne frosti&#285;os la mensogo sur
+la lango?</p>
+
+<p>Genufleksinta, Nadja senmove staris apud la tombo.</p>
+
+<p>&mdash;Karulino!&mdash;senbrue diris li.</p>
+
+<p>&mdash;Kion, karulo?</p>
+
+<p>&mdash;Vi scias&mdash;tramurmuris li surde kaj sentis, ke lia vo&#265;o
+tremas.</p>
+
+<p>&mdash;Kiel kruela vi estas!&mdash;ekparolis &#349;i.&mdash;&#264;u vi ne trovas, ke via
+deziro estas ofenda ... ateista? ...</p>
+
+<p>&mdash;Ne! Se vi volas, ke ni estu feli&#265;aj ... Mi volas scii &#265;ion ... Kio
+ajn &#285;i estas, sed &#265;ion. Mi ne povas vivi kun sekretoj ... La plej
+terura sekreto perdas sian teruron, kiam &#285;i &#265;esas esti sekreto. Mi
+ne timas la veron, mi timas la mensogon.</p>
+
+<p>Nevole &#349;i turnis sian viza&#285;on al li. Io malbonsigna brilis en liaj
+okuloj. Nadja ektremis.</p>
+
+<p>&mdash;Kion vi volas de mi? ...</p>
+
+<p>&mdash;La veron, nenion alian.</p>
+
+<p>&mdash;Vi parolas per tia tono, kvaza&#365; vi atendus de mi teruran konfeson!</p>
+
+<p>&mdash;Egale, sufi&#265;as se &#285;i estas vero. Memoru, Nadja, ankora&#365; neniu
+certigis nin pozitive, ke ne okazas mirakloj sur la tero. Kiu scias!
+Eble, kiam vi elparolos la unuan literon de la mensogo, la fantomo de
+via patro aperos anta&#365; vi.</p>
+
+<p>&mdash;Karulo! &#264;u vi efektive ne kredas al mi?</p>
+
+<p>&mdash;Ne.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj, se mi &#309;uros, vi ekkredos, vi trankvili&#285;os? Kaj neniam
+plu vi suspektos min?</p>
+
+<p>&mdash;Jes, &#265;ion ... mi forgesos ... mi pardonos ...</p>
+
+<p>&mdash;Estas nenio por pardoni ...</p>
+
+<p>Momenton ili eksilentis.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj se mi ne &#309;uros?</p>
+
+<p class="paghnumero">17</p>
+
+<p>&mdash;Vi &#309;uros ...</p>
+
+<p>&mdash;A&#365; se mi diros al vi ion teruran? &#264;u vi elportos &#285;in?</p>
+
+<p>&mdash;&#264;ion mi elportos, sufi&#265;as, ke vi diru &#285;in.</p>
+
+<p>&mdash;Fine, prezentu al vi, ke mi vin mensogos anka&#365; tie &#265;i.</p>
+
+<p>&mdash;Mensogu; sed tie &#265;i nur ne forgesu, ke vi estas virino kaj timas
+la morton kaj mortintojn, Dion kaj la diablon ...</p>
+
+<p>&mdash;Karulo! Vi estas infano. Milionon da &#309;uroj se mi faros, e&#265; tiam
+vi ne kredos al mi. Kiu viro kredas al la virino?</p>
+
+<p>&mdash;Nadja! Vi ne volas &#309;uri?</p>
+
+<p>&mdash;Mi ne diras tion.</p>
+
+<p>&mdash;En tia okazo ripetadu miajn vortojn: &laquo;Mi &#309;uras! ...&raquo;&mdash;Lia viza&#285;o
+estis severa, la vo&#265;o ordonanta.</p>
+
+<p>Nadja nur pali&#285;is.</p>
+
+<p>&mdash;Kial vi silentas?</p>
+
+<p>&#348;iaj lipoj ekmovi&#285;is, sed nenion elparolis.</p>
+
+<p>&mdash;Nadja! Se vi ne &#309;uros, mi foriros ... por &#265;iam ...</p>
+
+<p>Dis&#349;iritaj sonoj ektremis sur &#349;ia lango.</p>
+
+<p>&mdash;Mi ne povas! Tio estas kruela! ... Vi turmentas min ... Al mi estas
+malbone ... Ni foriru de &#265;i tie ...</p>
+
+<p>Li proksimi&#285;is al &#349;i.</p>
+
+<p>Ne vidante, &#349;i sentadis lian rigardon al si ... &#284;i &#349;in brulis
+kiel karbo.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u ni foriru!? Vi volas foriri! ... Kaj denove ... eterne ...
+mi devos scii, ke vi portas sekreton en via animo ... Neniam! ...
+sufi&#265;e! ... Vi devas diri al mi! ...</p>
+
+<p>&mdash;Se vi estas certa, ke mi havas ian sekreton, vi &#285;in scias ...
+Diru &#285;in ...</p>
+
+<p>&mdash;Se mi &#285;in diros, ne estos pardono, ne estos kompato ...</p>
+
+<p>&mdash;Pardono! ... Kompato! ... &mdash;ripetis &#349;i malestime kaj stari&#285;is anta&#365;
+li. Fiere levinta la kapon, &#349;i lin ekrigardis rekte en la okulojn.
+Kaj &#349;i forgesis, ke &#349;i estas en la tombejo, &#349;i forgesis &#265;ion. En
+tiu &#265;i momento &#349;i sentis sin nur virino, malforta, senhelpa, sola,
+kaj nenion &#349;i vidadis anta&#365; si, krom mal&#285;entila <span class="paghnumero">18</span> vira forto, preta
+&#349;in krucumi, &#349;in piedpremi en la koton kaj poste indiferente &#285;is
+la tombo &#349;in turmenti per sia potenco ... a&#365; per sia grandanimeco.</p>
+
+<p>&#348;i sciis, ke tio &#265;i estas batalo por vivo kaj morto.</p>
+
+<p>&mdash;Sekretoj! ... &mdash;malice ekparolis Nadja.&mdash;Neniajn sekretojn havas mi
+... Ili ekzistas nur en via malsana imago ... Pri kiu vi ne &#309;aluzis
+min? En kio vi ne suspektis min? &#264;u vi kredis al mi almena&#365;
+unu minuton? ... Mi &#265;ion pardonadis al vi ... sed la glaso
+superpleni&#285;is. Vi &#265;i tie, apud la tombo de mia patro, &#309;etas en
+miajn okulojn abomenajn kalumniojn ... Vi petis &#309;urojn ... bone. Mi
+&#309;uras en la memoro de tiu, kiu eble min a&#365;skultas nun&mdash;kaj &#349;i
+triumfe montris per sia fingro la teron,&mdash;ke mi estis fidela al vi
+kiel hundo ... jes ... &#285;is hodia&#365; ... sed de nun ... sciu, mi pli
+volonte min fordonos al la unua preterpasanto, ol permesi al vi tu&#349;i
+min ... &#265;u vi komprenis? ... &#264;u vi estas kontenta nun? ...</p>
+
+<p>&#348;ia tuta figuro, vo&#265;o, rigardo estis fieraj kaj majestaj.</p>
+
+<p>Pala staris li apud &#349;i kaj maldol&#265;a, malsaneca rideto, pli vere
+grimaco, kurbigis liajn trajtojn.</p>
+
+<p>&mdash;Nadja! kara Nadja! ... Kion faris vi? Vi mortigis &#265;ion.</p>
+
+<p>&mdash;Vi mem ser&#265;is tion ...</p>
+
+<p>&mdash;Kial vi &#309;uris, Nadja! Mi ne kredis, ke vi iros &#285;is tie ...</p>
+
+<p>&mdash;&#264;ar vi neniam kredis al mi ...</p>
+
+<p>&mdash;Ne! ... &#265;ar mi scias &#265;ion ... Li eltiris el sia palto leteron
+kaj &#285;in etendis al &#349;i.</p>
+
+<p>&mdash;Legu! ...</p>
+
+<p>Konata, kara skribmaniero ekkuris anta&#365; &#349;iaj okuloj.</p>
+
+<p>Senfina teruro &#349;in ekregis.</p>
+
+<p>&#348;ia kapo konfuzi&#285;is kaj, por nefali, &#349;i apogis sin kontra&#365; la
+&#265;irka&#365;baro.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;io estas finita, Nadja,&mdash;tramurmuris li malespere.</p>
+
+<p>Kaj ili staris unu apud la alia, kiel du obstinaj malamikoj,
+ne kura&#285;ante sin ekrigardi.</p>
+
+<p class="paghnumero">19</p>
+
+<p>Vesperi&#285;is. La mallumo vekis Nadja&rsquo;n. &#348;i &#309;etis rigardon &#265;irka&#365;e,
+kaj en la krepusko anta&#365; &#349;i videti&#285;is la kompatinda, malaltigita
+figuro de tiu, kiu &#349;in amis.</p>
+
+<p>Sur &#349;ia korpo trarampis abomeno, &#349;iaj lipoj tremis kaj, kvaza&#365;
+vipklako, en liajn orelojn eksonis: "Malnoblulo" ...</p>
+
+<p>&mdash;Nadja? ... ekkriis li.&mdash;Nadja! ... Pardonu min! ... Kaj ekvolis preni
+&#349;ian manon.</p>
+
+<p>&mdash;For de mi ... malpura besto! ...</p>
+
+<p>Senforte li falis sur la benkon, kaj &#349;i per rapidaj pa&#349;oj
+&#265;irka&#365;iris la tombon, por ne pasi preter li, kaj eliris el la
+&#265;irka&#365;baro.</p>
+
+<p>De la malproksimaj montoj aperis la luno kaj lumigis la malvivulan
+urbon, kie dormis tiom da &#285;ojoj kaj suferoj. Kaj li da&#365;re sidis
+apud la tombo. Kaj en tiu &#265;i eterna trankvilo, meze de &#293;aoso da
+pensoj, li komprenis, ke li &#349;in perdis, kaj ne tiam, kiam &#349;i
+perfidis al li, sed nun, tie &#265;i, li perdis &#349;in, por &#265;iam.</p>
+
+<p>Lia animo &#349;iri&#285;is de pensoj. Li enviis la mortintojn. Li konsciis,
+ke pli volonte li pardonus al &#349;i la perfidon, ol &#349;i al li tiun &#265;i
+scenon.</p>
+
+<p>Kaj kun larmoj, li konsciis, ke &#349;i estas prava.</p>
+
+<p class="paghnumero">20</p>
+
+
+
+
+<h2><a name="nr3" id="nr3">La estinteco.</a></h2>
+
+<p>&mdash;Kiu estas tiu altkreska sinjorino? demandis Mirski sian
+kamaradon, montrinte kompanion de viroj kaj virinoj, irantaj
+anta&#365; ili en la vasta aleo de l&rsquo;arbokulturejo.</p>
+
+<p>&mdash;Vi demandas per tia tono, kvaza&#365; vi ne konas &#349;in.</p>
+
+<p>&mdash;Jes, &#349;ajnas al mi, ke iam anta&#365;e mi &#349;in vidis ie ... sed diru al
+mi, kiu &#349;i estas?</p>
+
+<p>&mdash;Por diri la veron, mi ne scias detale &#349;ian biografion. Mi scias
+nur kelkajn pa&#285;ojn, sed anka&#365; ili ne estas treege interesaj ...</p>
+
+<p>&mdash;Malgra&#365; tio, diru ilin al mi.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;iuj nomas &#349;in "Nevena", &#349;ian familion mi ne konas, &#349;i estas
+eksedzino de kolonelo. Kelkajn monatojn post la edzi&#285;o &#349;i forkuris
+de li. Post tio &#349;in prenis iu ri&#265;ulo, kiu asekuris &#349;in: li a&#265;etis
+al &#349;i domon, enportis monon je &#349;ia nomo en la bankon. Poste &#349;i
+forlasis lin kaj nun, kiel vi vidas, &#349;i estas en tiu &#265;i kompanio.
+Vi konas tiujn sinjorojn kaj fra&#365;linojn, vi konas anka&#365; min. Vi do
+povas ju&#285;i pri &#349;ia plua kariero.</p>
+
+<p>Post nelonge ili atingis la kompanion.</p>
+
+<p>Iu sinjoro rakontis ion, kaj Nevena la&#365;te ridis.</p>
+
+<p>Kiam oni prezentis al &#349;i Mirski&rsquo;n&mdash;&#349;i nevole malfermis siajn
+okulojn.</p>
+
+<p>&mdash;Mirski! ... preska&#365; elkriis &#349;i.</p>
+
+<p>Li riverencis.</p>
+
+<p>&mdash;Ah, vi konas vin, diris iu.</p>
+
+<p class="paghnumero">21</p>
+
+<p>&mdash;Jes ... respondis Mirski.</p>
+
+<p>&mdash;Ni e&#265; estas iom eksparencoj, diris Nevena. Ni estis gefian&#265;oj,
+iam ... &#265;u ne, Mirski?</p>
+
+<p>Mirski elmurmuris ion.</p>
+
+<p>&mdash;A&#365;, eble, tio &#265;i ofendas vin, &#349;i aldonis serioze, pardonu en tiu
+okazo, sed, tamen, tio estas vero. Sinjoro Mirski estas mia
+eksfian&#265;o ... mia unua amo, kiel oni diras.</p>
+
+<p>&mdash;Al vi estas agrable &#349;erci pri la estinteco, sinjorino.</p>
+
+<p>&mdash;Mi ne havas estintecon, ridetis Nevena.</p>
+
+<p>&#348;i &#349;ercis, sed ekpromenante pluen, &#349;i nevole &#265;irka&#365;rigardis,
+ser&#265;is per siaj okuloj Mirski&rsquo;n kaj forlogi&#285;is en la estintecon.
+&#348;ia gaja humoro malaperis. &#348;i enpensi&#285;is, ekinteresi&#285;is pri tiu
+&#265;i homo, kiun &#349;i amis iam kaj kiu povus esti &#349;ia edzo ... kaj nun
+li estas fremda, kvaza&#365; vere, ili hodia&#365; interkonati&#285;is.</p>
+
+<p>&#348;i sentis, ke al Mirski fari&#285;is malagrable, kiam &#349;i tiel senceremonie
+anta&#365; homoj rememorigis al li ilian fian&#265;i&#285;on.</p>
+
+<p>Kiam la kompanio disi&#285;is en la arbareton, Mirski alproksimi&#285;is al
+Nevena. Li volis paroli kun &#349;i.</p>
+
+<p>&mdash;Sinjorino, li diris, mi ne kredis, ke mi vin renkontos iam.</p>
+
+<p>&mdash;Kial? ... kaj mi ja estis certa, ke ni revidos nin, &#265;ar la vivo
+amas rememorigi al ni la malsa&#285;a&#309;ojn, kiujn ni iam estas farintaj.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi nomas niajn tiamajn interrilatojn malsa&#285;a&#309;oj?</p>
+
+<p>&mdash;Tute ne! ... mi nomas tiel mian edzecon kun la kolonelo ... kaj vi
+&#285;in rememorigas al mi.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi estis malfeli&#265;a kun li?</p>
+
+<p>&mdash;Malfeli&#265;a! ... &#285;i estas nenio ... sed, mi petas, ne parolu al mi
+pri li.</p>
+
+<p>Mirski pa&#349;is apud &#349;i kaj nevole observadis &#349;ian staturon.</p>
+
+<p>Kaj li ne kredis, ke virino povas esti tiel bela.</p>
+
+<p>&#348;i kaptis liajn rigardojn.</p>
+
+<p>&mdash;Vi esploras min, eldiris &#349;i ridetante.</p>
+
+<p class="paghnumero">22</p>
+
+<p>&mdash;Mi neniam supozis, ke el tiu malforta knabineto, kiun mi tiame
+konis, elkreskos tia imponanta virino.</p>
+
+<p>&mdash;Sinjoro Mirski! ... komplimentojn! ... Vi komencas la ludon.</p>
+
+<p>&mdash;Ne, vi ludas en modesteco, dum en via animo vi perfekte konscias,
+ke vi estas bela, diable bela.</p>
+
+<p>&mdash;Prezentu al vi, ke anka&#365; tio &#265;i delonge tedis min ...</p>
+
+<p>&mdash;Mi kredis ... Anka&#365; Roth&#349;ildon certe tedis liaj milionoj.</p>
+
+<p>&mdash;Mi ne scias ... povas esti ... sed mi iufoje malbenas mian belecon.</p>
+
+<p>&mdash;Sed tio &#265;i estas ri&#265;a&#309;o en nia tempo.</p>
+
+<p>&mdash;Jes, sed &#265;e aliaj kondi&#265;oj ... &#349;i diris melankolie kaj, &#349;ajne,
+forlogi&#285;is malproksimen, kvaza&#365; Mirski rememorigis al &#349;i ion
+alian ... malnovan ... eblan, kion &#349;i ne estas provinta.</p>
+
+<p>&mdash;Ni sidi&#285;u iomete, &#349;i diris, mi laci&#285;is.</p>
+
+<p>Ili sidi&#285;is kaj kelkajn minutojn silentis.</p>
+
+<p>Iom poste &#349;i turni&#285;is al Mirski, kaj ekrigardis la viza&#285;on de la
+homo, kiu estis &#349;ia iama fian&#265;o. &#284;i &#349;ajnis al &#349;i iel pli nobla
+ol &#265;iuj aliaj, kiuj estis hodia&#365; kun &#349;i. Li havis nenion komunan
+kun tiuj homoj, vetbatalintaj, kiu el ili pli facile kaj pli malkare
+&#349;in a&#265;etos ... sufi&#265;as, ke &#349;i deklaru sin je a&#365;kcio.</p>
+
+<p>&mdash;Kion vi pensas? ... &#349;i demandis lin delikate.</p>
+
+<p>&mdash;Nenion ...</p>
+
+<p>&mdash;Tio &#265;i ne estas respondo.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj &#265;u vi dezirus scii, pri kio mi pensas?</p>
+
+<p>&mdash;Kompreneble ... mi tiel multe interesi&#285;as scii, kion vi pensas pri
+mi ... &#265;ar, konfesu, vi nun pensas pri mi kaj, pensas malbonon ...</p>
+
+<p>&mdash;Jes, vi divenis. Mi pensis, sed ne sole pri vi. Mi pensis pri ni ...
+mi pensis kiel facile disbati&#285;as la homa feli&#265;o ... kaj, ke apena&#365;
+estas io pli malkonsekvenca en tiu &#265;i mondo ol la homa karaktero. Se
+vi nur scius tiame, kiel forte mi vin amis! ...</p>
+
+<p class="paghnumero">23</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u, vere, tiel forte? demandis &#349;i kun miro.</p>
+
+<p>&mdash;Kiel vi vidas, kvin jaroj jam forpasis de tiam, kaj mi ankora&#365; ne
+edzi&#285;is.</p>
+
+<p>&mdash;Tio &#265;i ne estas argumento.</p>
+
+<p>&mdash;Por vi ne ... &#265;u vi scias, ke rememorinte, kial ruini&#285;as
+&#265;io&mdash;ankora&#365; mi ne povas pordonu tion al mi mem, kaj al vi. Kian
+teruran leteron vi skribis al mi tiam! ... Kaj precipe mi mal&#285;ojas
+pri tio, ke mi estis prava, kaj vi juna, nesperta knabino, tiame,
+dorlotita infano de la edukado, estis kulpa. Vi amis, sed vi
+komprenis nek la mondon, nek la amon, nek la pasiojn,&mdash;nenion. Kaj
+pro unu malsa&#285;a&#309;o, infana malsa&#285;a&#309;o, vi disbatis miajn plej
+belajn jarojn, kaj vin mem vi faris malfeli&#265;a.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj &#265;u vi memoras la ka&#365;zojn de nia eksfian&#265;i&#285;o?</p>
+
+<p>Mirski malkonfide &#349;in ekrigardis.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi ja forgesis ilin?</p>
+
+<p>&mdash;Verdire, mi rememoras ion, sed mi ne povas klare prezenti al mi
+tion. Eble, tio &#265;i nun perdis por mi &#265;ian sencon, kaj mi ne povas
+&#285;in revoki. Plej bone, rakontu &#285;in al mi ... mi vin petas ... &#285;i
+interesas min.</p>
+
+<p>&mdash;Vi estas prava: La vivo elvi&#349;is en vi tiujn subtilajn komprenojn.
+La malgrandajn malsa&#285;a&#309;ojn la sperto ne konservas, kaj tiame ...
+tiam vi estis vantego, uragano, elemento, kiu neniigis anka&#365; min,
+miajn petojn kaj mian amon ... Vi ridos nun pri tio, kio nin disigis
+tiame. Kaj &#285;i estis ... kiel hodia&#365; ... mi memoras tiun vesperon. Ni
+unuafoje restis longan tempon solaj en via salono. Ni sidis unu apud
+la alia, sur la kanapo. Kiel neniam alifoje, vi estis bela,&mdash;mi
+enami&#285;inta. Delikate, konfideme vi klinis la kapeton sur mian
+&#349;ultron, kaj iutempe niaj lipoj kuni&#285;is en longa, senfina kiso. Sed
+jen ... mi mem ne scias kiel kaj kial, mia mano nevole kuntu&#349;i&#285;is
+kun viaj genuoj kaj nekonscie, kaj nerve glitis malsupren, kaj jen
+mi eksentis sub miaj fingroj viajn &#349;trumpojn. Mi svenis ... <span class="paghnumero">24</span>
+Dio mia! ... ekzistis io en tiu &#265;i mondo, kion oni ne devas atenti
+... minutoj, kiujn oni devas travivi, ne haltigante sian cerbon
+super ili. La pasio estas senkulpa nur tiam, kiam ili amba&#365;
+estas egale ebriigitaj de &#285;i. La pasio estas feli&#265;ego, estante
+blinda. Malferminte siajn okulojn kaj ekvidinte,&mdash;&#285;i fari&#285;as &#265;u
+mal&#265;asteco, &#265;u perforto. &#264;u vi scias, kio okazis en tiu &#265;i
+momento? ... Kvaza&#365; iu vangofrapis vin a&#365; nomis vin publika
+virino,&mdash;vi furioze saltis de l&rsquo;kanapo, ru&#285;i&#285;inta pro honto ...
+pali&#285;inta pro indigno. Mi genufleksis, mi petis vin, mi ploris ...
+mi &#309;uris anta&#365; vi, ke tio &#265;i estas pli forta ol ni, ke ne per
+ofendoj, sed per kisoj kaj karesoj oni povas sufoki la pasion. Mi
+konvinkadis vin, ke ne povas esti malpura a&#365; krima tio, kio nin
+kunligos poste por &#265;iam ... kaj vi rigardis min tiel, kvaza&#365; vi
+volis enkra&#265;i en mian viza&#285;on.</p>
+
+<p>Pro rapida parolmaniero kaj eksciti&#285;o Mirski haltis momenton.</p>
+
+<p>&mdash;Mi vin petas, da&#365;rigu ... al mi estas tiel agrable vin a&#365;skulti.
+Vi rememorigas al mi tiujn tagojn, tiujn minutojn en kiuj mi estis
+pura, senkulpa ... Nur diru, mi vin petas, kial mi ne kredas plu al mi
+mem, &#265;u mi estis tiam sincera? &#265;u mi ne afektis? ...</p>
+
+<p>&mdash;Se vi afektus, mi ne suferus tiel longe post tio ... mi ekkonus la
+afekton. Tiam vi ne povis tiel arde, tiel sincere ludi komediojn. Tre
+juna vi estis ankora&#365;. Kaj kian intereson vi havis, por afekti! ...
+ne ... Vi forlasis la salonon kiel iu senindulgema ju&#285;isto, kaj mia
+krimo en viaj okuloj meritis nek favoron, nek indulgon. Post tio
+fini&#285;is &#265;io. Jen la homa &#265;asteco ... Infana kaj malsa&#285;a
+&#265;asteco! ...</p>
+
+<p>&mdash;Kaj &#265;u vi memoras la leteron? ...</p>
+
+<p>&mdash;&#284;ian enhavon ... jes. En kio nur vi ne kulpigis min: ke mi, kiu
+&#265;iam murmuretis al vi pri ideala amo ... pri parenceco de l&rsquo;animoj
+... &mdash;estis ordinara homo, ser&#265;anta nur voluptan amon ... ke vi
+disrevi&#285;is en &#265;io ... ke ne estis amo <span class="paghnumero">25</span> en tiu &#265;i mondo ... ke &#265;iuj
+viroj estas la samaj ... ke vi hontis aminte min ... ke, se tio &#265;i
+estas amo ... tiam pli bone estas edzini&#285;i je la kolonelo. Li
+almena&#365; ne hipokritas kaj ne rakontas pri idealoj, sed ser&#265;as en
+la virino nur virinon ...</p>
+
+<p>&mdash;Kaj mi edzini&#285;is je li kaj ven&#285;is al vi ... diris Nevena kun
+maldol&#265;a rideto.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi scias, sinjorino, da&#365;rigis Mirski, mi donus nun dek jarojn
+de mia vivo, se povus reveni &#265;io &#265;i tio denove ... nur sen tiu
+vespero, &#265;ar tiam mi sentis la poezion de l&rsquo;vivo. Depost tiam
+sekvis, mi ne neas, anka&#365; gajaj minutoj kaj &#285;uoj, sed la poezio ne
+ripeti&#285;is. Oni povas ami dudekfoje, ami dol&#265;e ... pasie, sed ne
+estas plu tiu aromo, tiu printempo de l&rsquo;sentoj. Sole dum la unua amo
+oni amas nur per la koro,&mdash;ne enmiksante la sa&#285;on. Pluen la kalkuloj
+venkas la plej fortan amon kaj oni rezonas e&#265; en la brakoj de
+l&rsquo;amata esta&#309;o.</p>
+
+<p>Nevena a&#365;skultis, kaj io facila, malnova, konata trakuretis &#349;ian
+animon, kvaza&#365; &#349;i sentis tiun &#265;i vesperon, ke &#349;i havas animon ...</p>
+
+<p>&#284;is nun kvaza&#365; &#349;i ne bezonis &#285;in ... &#349;i forlogi&#285;is en la
+estintecon.</p>
+
+<p>Pasis tra &#349;ia memoro &#265;io, kion &#349;i estas iam travivinta kun Mirski,
+kaj veninte &#285;is la sceno en la salono ... &#285;is la letero,&mdash;&#349;i ne
+volis kredi, ke tio &#265;i okazis ... ke &#349;i ... nome &#349;i ... estis
+kapabla pri tio.</p>
+
+<p>Kaj ma&#349;insimile, kvaza&#365; apud &#349;i sidis Mirski&mdash;&#349;ia fian&#265;o&mdash;&#349;i
+metis sian manon sur la lian.</p>
+
+<p>&mdash;Sed &#265;u la feli&#265;o ja ne ripeti&#285;as? ... &#349;i tramurmuretis, kvaza&#365;
+al si mem. &#284;i estis terura tiam ... Kial vi silentas? ... &#264;u ne
+ripeti&#285;as? ...</p>
+
+<p>&mdash;Ne ... tia feli&#265;o ne ripeti&#285;as. Anka&#365; &#285;i kiel homo unufoje
+naski&#285;as kaj mortas por &#265;iam. Ne ripeti&#285;as ... demandante pri la
+feli&#265;o, oni ne sentas &#285;in. Nun ni povas esti nur spertaj aktoroj,
+sciantaj bone siajn rolojn, kaj ne agantaj personoj <span class="paghnumero">26</span> de l&rsquo;primitiva
+kaj ama dramo ... Dafnis kaj &#292;loe elkreskis kaj tiam, &#285;is la lasta
+sceno, ni estis kiel ili.</p>
+
+<p>&mdash;Sufi&#265;e ... sufi&#265;e ... ne parolu al mi pri la tiamo&mdash;ne rememorigu
+al mi la perditan paradizon ...</p>
+
+<p>&#348;i eksilentis kaj desegnis ion sur la sablo per la pinto de sia
+ombrelo.</p>
+
+<p>Li ne interrompis &#349;ian silenton.</p>
+
+<p>&mdash;Ne ... sinjoro Mirski, subite ekparolis &#349;i, vi ne estas prava. Se
+estus vero, ke oni nur unufoje povas esti feli&#265;a, tiam oni &#265;iutage
+sin pafus ... ne ekzistus homo pli a&#285;a ol de dudek-dudek kvin
+jaroj ... Vi, simple, min ne amas nun, nenio plu ...</p>
+
+<p>&mdash;Kaj &#265;u vi do amas min? ...</p>
+
+<p>&mdash;&#284;i estas mia afero. Mi pruvos al vi, ke tion, kion iam rifuzis al
+vi unu malsa&#285;a infano&mdash;hodia&#365; centoble redonos la virino.</p>
+
+<p>&mdash;Ne parolu al mi pri amo ... mi vin petas ... tio &#265;i ne estas amo
+... e&#265; ne pasio, sed simpla kaprico.</p>
+
+<p>&mdash;Ni inter&#349;an&#285;is niajn rolojn. Tiam mi faradis malsa&#285;a&#309;ojn&mdash;nun
+venis via vico. Tiam mi ofendis vin ... nun vi ofendis min ... Ni
+estas kvitaj! ... Ni komencu &#265;ion denove. Mi malpermesas al vi
+hodia&#365; disi&#285;i de mi, diris &#349;i per tiu certa, potenca tono, per kiu
+&#349;i estis kutiminta konduti al siaj adorantoj. Li stari&#285;is kaj
+riverencis. Kaj al Nevena montri&#285;is, ke en tiu &#265;i respektoplena
+riverenco estas ironio. &#348;i ... por kiu la plej ri&#265;aj junuloj estus
+malfermintaj siajn plenajn monujojn&mdash;por li, havis nenian valoron.
+En &#349;i li vidadis nur memora&#309;on de la iama Nevena&mdash;duonhelan kiel
+revo ... La nunan, li trankvile disponigis al la aliaj, sen envio kaj
+&#309;aluzo.</p>
+
+<p>&#348;ia koro dolore kuntiri&#285;is. &#348;i kvaza&#365; unuafoje sentis sian falon.</p>
+
+<p>&#348;i komprenis tiun momenton en la turni&#285;o de l&rsquo;monda bruo&mdash;la
+momenton kiam oni klare komprenigas &#349;in, ke &#349;i havas nenion komunan
+kun tiuj virinoj, kiujn oni povas ami ...</p>
+
+<p class="paghnumero">27</p>
+
+<p>Kaj en &#265;i tiuj minutoj &#349;i kredis ... sciis, ke, se li prenos
+&#349;in&mdash;li prenos &#349;in kiel ordinaran publikan virinon, kun kiu oni
+povas pasigi plej pasie tutan nokton, kaj &#265;e sunlevi&#285;o ru&#285;i&#285;i
+pro &#349;i.</p>
+
+<p>Balda&#365; ili a&#365;dis la vo&#265;ojn de l&rsquo;kompanio venanta al ili.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi scias, Mirski, diris &#349;i iel nerve ... mi beda&#365;ras nun, ke
+mi renkontis vin. Vi memorigis al mi la nerevenigeblan estintecon kaj
+mortigis en mi la senzorgecon, vere, eble kriman, tamen sen kiu mi
+apena&#365; povus vivi pluen.</p>
+
+<p>Kiam la kompanio kolekti&#285;is&mdash;oni decidis iri en Knja&#309;evo&rsquo;n<a href="#pn1" class="notosigno">[1]</a> kaj
+aran&#285;i malgrandan festeton en iu bierejo.</p>
+
+<p>Mirski manetendis por levi la &#265;apon kaj adia&#365;i de la
+kompanio&mdash;Nevena fiksis sian rigardon sur lin. &#348;i invitadis lin,
+ordonis, ke li restu. Mirski trankvile renkontis &#349;ian rigardon.</p>
+
+<p>&#348;i vidis sin senforta anta&#365; li.</p>
+
+<p>&mdash;Sinjoroj! diris &#349;i ekscitite&mdash;se sinjoro Mirski ne iros kun ni,
+anka&#365; mi restos &#265;i tie.</p>
+
+<p>&#264;iuj &#265;irka&#365;is Mirski&rsquo;n kaj komencis lin konvinki, ke li devas
+konsenti.</p>
+
+<p>Por &#265;esigi tiun &#265;i komedion&mdash;li cedis.</p>
+
+<p>Post unu horo la kompanio sidis en aparta &#265;ambreto de bierejo en
+Knja&#309;evo.</p>
+
+<p>Oni alportis bieron, mendis man&#285;a&#309;ojn.</p>
+
+<p>Jam enirinte en la bierejon&mdash;Mirski eksentis ke li faris
+malsa&#285;a&#309;on, kaj tenis sin iom flanke de Nevena&mdash;sed &#349;i,
+rimarkinte lian humoron, sidigis lin apud si.</p>
+
+<p>&mdash;Ni, &#349;ajnas, komencos &#309;aluzi, diris iu el la kompanio.</p>
+
+<p>&mdash;Kial do?! ... ridetis alia. Tie &#265;i inter ni Mirski aperas kiel
+speco de eksedzo&mdash;kaj pri viroj ne estas akceptite &#309;aluzi ...</p>
+
+<p class="paghnumero">28</p>
+
+<p>&mdash;Sinjoro Mirski, se iliaj malsa&#285;a&#309;oj estas al vi malagrablaj&mdash;mi
+silentigos ilin.</p>
+
+<p>&mdash;Lasu ... diris li malla&#365;te, mi e&#265; ne a&#365;skultas ilin, kaj mi diru
+al vi ... &#285;i &#265;esis dolori ...</p>
+
+<p>&mdash;Tre balda&#365; ... videble &#285;i e&#265; ne doloris.</p>
+
+<p>&mdash;Eble ...</p>
+
+<p>&mdash;Kruela! ... pli kruela ol mi tiame, almena&#365; ne diru &#285;in.</p>
+
+<p>&mdash;Mi silentos.</p>
+
+<p>&mdash;Ne, vi parolos ... nur ne tion ... ne tiel ... pri io alia kaj
+gaja.</p>
+
+<p>&mdash;Ne atentu pri mi: mi hodia&#365; estas ne respondema.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj ili envias al vi kaj rajtas envii al vi.</p>
+
+<p>&mdash;Kial? ... mi nun sentas nur unu solan deziron&mdash;ke mi foriru de &#265;i
+tie&mdash;al mi tedas tiu &#265;i kompanio.</p>
+
+<p>&mdash;Vi ne foriros ... &#265;u vi a&#365;das? Se vi foriros, anka&#365; mi ekiros
+kun vi.</p>
+
+<p>La kompanio, rimarkinte la malla&#365;tan interparolon de Nevena kun
+Mirski, faris tian bruon, ke Nevena estis devigita forlasi Mirski&rsquo;n
+por momento kaj sin okupi pri ili, kaj Mirski, profitinte de tio,
+trankvile observadis siajn konatojn.</p>
+
+<p>Li konis ilin tre bone &#285;is la lasta kaj, kune kun ili, kiel anka&#365;
+nun, li amindumis iam la fremdajn virinojn, perdis tutajn vesperojn
+kaj noktojn kun sola celo&mdash;venki ... sukcesi, kaj tiam &#349;ajnis al li
+tre nature anta&#365; la okuloj de l&rsquo;edzo, la patro a&#365; la frato &#349;teliri
+al la malfortaj kordetoj de iu beleta sinjorino, revanta ekster la
+edzeco alplenigi la malplena&#309;ojn de l&rsquo;vivo.</p>
+
+<p>Li konkuris al ili: en iuj lokoj li gajnis ... en aliaj perdis a&#365;
+atendis la vicon. Kaj neniam venis en lian kapon pripensi, ke li a&#365;
+ili faras ion nebelan. Sed tiun &#265;i vesperon, &#265;iuj liaj kamaradoj
+videti&#285;is anta&#365; li en sia estanta grandeco ... kvaza&#365; ili formetis
+siajn maskojn. La besto&mdash;la nesatigebla besto, kiu rekonas nek
+virgecon, nek honton, nek decregulojn, estis klare legebla en iliaj
+okuloj ... ke li na&#365;zis de ili.</p>
+
+<p class="paghnumero">29</p>
+
+<p>&#264;iu el tiuj &#265;i sinjoroj esperis jam tiun &#265;i nokton &#349;in konduki en
+sian hejmon ... kaj &#349;i scias tion, kaj tute trankvile sidas,
+sentante, ke anta&#365; &#349;ia viza&#285;o ili kalkulas nur unu aferon: "Kiom
+do &#349;i kostos?"</p>
+
+<p>Kaj tio &#265;i estas Nevena, la sama Nevena, kiun li amis tiam kaj kies
+figuro ankora&#365; estas konservita en lia memoro.</p>
+
+<p>Nesciante kial&mdash;li sentis en tiuj &#265;i minutoj, ke ili ofendas
+anka&#365; lin per tio.</p>
+
+<p>Kaj rimarkinte de ilia flanko iun pli cinikan &#349;ercon, pli
+malmodestan alparolon al Nevena&mdash;li ekvolis kapti la se&#285;on kaj
+ilin forpeli, &#265;iujn &#285;is la lasta de &#265;i tie kune kun &#349;i.</p>
+
+<p>Lia cerbo komencis pli forte labori ... sed iutempe, atentinte, ke li
+trinkis kvinan a&#365; sesan bieron, li diris al si mem: "Kial mi tiel
+eksciti&#285;as? Tio &#265;i estas certe de la biero ... &#265;u tu&#349;as mian
+aferon &#265;io &#265;i tio? ... Kia mi estas por &#349;i? ... En kio ili estas
+kulpaj al mi? ... &#264;u anka&#365; mi sur ilia loko ne farus la samon? ...
+Komedioj! ... sentimentalecoj! ... De kelkaj bieroj mi eksciti&#285;is."</p>
+
+<p>Kaj samtempe li sentis, ke io doloras ... kuntiras lian koron, kaj iu
+interna vo&#265;o murmuretas al li, ke &#265;io &#265;i tio ne devis esti tiel
+... ke tio &#265;i estas terura ... ke, se la vivo estas loterio, hazardo
+... kaprico de io nevidebla, nerespondebla, &#285;i ne havas sencon.
+Ke estas monstre ... krime disbati&#285;i tiel la homo kiel iu malkara
+ludilo en minuto de ebrieco. Ke &#265;iuj &#265;i tiuj a&#265;uloj devus
+genufleksi anta&#365; &#349;i, se ne pro alia afero, pro &#349;ia beleco, sed
+genufleksi pre&#285;ante, kaj ne etendi siajn malpurajn manojn, plenajn
+je bankbiletoj.</p>
+
+<p>Kaj nevole meze de la fumo de cigaredoj, la odoro de l&rsquo;biero, &#349;ercaj
+interparoloj&mdash;li vidis anta&#365; si deksepjaran knabinon&mdash;preska&#365;
+infanon.</p>
+
+<p>Kiam la vivo sukcesis malbonigi tiun kreita&#309;on?</p>
+
+<p>Kiel &#285;ojplenaj ja rapidis &#265;iuj &#265;irka&#365;antoj detrui &#349;ian virgan
+mondon, kaj la malklerecon de l&rsquo;amo anstata&#365;igi per la subtilaj <span class="paghnumero">30</span>
+konoj de l&rsquo;mal&#265;asteco&mdash;de tiu mal&#265;asteco, kiun ni samtempe
+ser&#265;as kaj malestimas.</p>
+
+<p>Kaj en &#265;i tiu minuto li tiel kompatis Nevena&rsquo;n, ke li preferis &#349;in
+forporti de &#265;i tie, diri al &#349;i, ke li denove &#349;in amas, nur, ke &#349;i
+denove fari&#285;u la iama Nevena, tiu Nevena, kiu estis kapabla lin
+vangofrapi pro unu senkulpa manetendo.</p>
+
+<p>Sed rigardante &#349;in nun, a&#365;skultante &#349;ian vo&#265;on, vidante &#349;iajn
+gestojn&mdash;li certi&#285;is, ke tiu Nevena estis mortinta por &#265;iam kiel
+por li tiel por si.</p>
+
+<p>De la &#265;asta infano ne restis e&#265; ombro.</p>
+
+<p>E&#265; &#349;ajnis al li nun, ke &#349;i plisa&#285;i&#285;is ... &#348;ia interparolo
+fari&#285;is kura&#285;a&mdash;la respondoj trafaj, spritaj. &#348;i lernis moki,
+povosciis tuj ekrigardi en la fremdan animon, divenadis la sekretajn
+pensojn de siaj adorantoj ... kaj majstre ilin metadis en iliajn
+lokojn, kiam ili trouzis a&#365; ne pla&#265;is al &#349;i.</p>
+
+<p>Sed en tiu &#265;i sa&#285;o Mirski trovis nenion konsolan.</p>
+
+<p>&#348;ajnas, ke tio &#265;i estis sa&#285;o de iu komercisto, deziranta pli
+kare vendi sian komerca&#309;on en la bazaro.</p>
+
+<p>Post nelonge Mirski atente haltigis siajn okulojn sur &#349;i. &#348;ia
+viza&#285;o estis ekscitita ... &#349;iaj okuloj brulis, kaj Mirski nevole
+konfesis, ke neniam dum sia vivo li vidis tian belulinon.</p>
+
+<p>"Dio mia, li tramurmuretis&mdash;kial &#349;i ne estas tiel pura, kiel
+&#349;i estas bela?" ...</p>
+
+<p>&#348;ia maneto tenis la maldikan glason da biero, kaj &#349;i, turninte sin
+al Mirski, diris al li:</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi scias? mi decidi&#285;is &#265;i tiun vesperon min ebriigi ... sed,
+vi scias, tiel bone ebrii&#285;i, kiel iu viro, volanta sufoki en sia
+animo iun malnobla&#309;on ...</p>
+
+<p>&mdash;Kial do tiaj fantazia&#309;oj?</p>
+
+<p>&mdash;Tio &#265;i ne estas fantazia&#309;oj ... Mi preferas forgesi hodia&#365;
+&#265;ion ... forgesi, ke mi naski&#285;is en tiu &#265;i mondo ... forgesi,
+ke mi iam sidis kun vi &#265;e ni en la salono ... ke mi skribis <span class="paghnumero">31</span>
+al vi leterojn ... ke mi vin renkontis denove ... &#265;ion ... &#265;ion
+forgesi, e&#265; min, e&#265; vin.</p>
+
+<p>&mdash;Tiam plej bone estas, ke mi foriru de &#265;i tie? ...</p>
+
+<p>&mdash;Ho! ne ... Neniamaniere ... tio ne helpos al mi. Kontra&#365;e, mi tiam
+ebrii&#285;os ankora&#365; pli multe. Mi ploros tiam ... batos ... mordos ...
+he, al &#265;iuj &#265;i tiuj mi elgratos la okulojn. Vi ne foriros, &#265;u vi
+a&#365;das? Sidi&#285;u pli proksime de mi ... ankora&#365;. &#264;u vi a&#365;das,
+Mirski! Se vi foriros, mi &#309;etos min sub la tramveturilon ... Kial
+vi rigardas min tiel? Mi estas kapabla pri tio ... mi volas, ke vi
+rakontu al mi denove pri tiu vespero en la salono ... de la komenco
+mem, kaj morga&#365; ... morga&#365; vi alportos al mi tiun leteron: mi volas
+vidi, &#265;u mi &#285;in skribis. Se vi ne alportos &#285;in, mi mem venos al vi
+... &#265;u vi a&#365;das? ... mi venos al vi! A&#365; vi ne volas? &#264;u vi ne
+akceptos min? ...</p>
+
+<p>Mirski &#349;in rigardis, sentante, ke la biero komencis efiki en &#349;i.</p>
+
+<p>Estis minutoj, dum kiuj &#349;i klini&#285;is al li&mdash;kvaza&#365; &#349;i volis
+&#265;irka&#365;preni lin.</p>
+
+<p>Tiutempe la sinjoro, sidanta &#265;e la alia flanko, tu&#349;etis la nudan
+parton de &#349;ia mano por diri al &#349;i ion.</p>
+
+<p>&#348;i sentis la ektu&#349;on de fremda mano.</p>
+
+<p>&mdash;For la manojn! ... &#349;i elkriis, turninte sin al li. Kiel vi
+kura&#285;as tu&#349;i min. Kiu donis al vi tiun rajton? ... Ha? ...</p>
+
+<p>&#348;i eksilentis, kvaza&#365; &#349;i estis sufoki&#285;inta.</p>
+
+<p>&#348;ia kapo ekturni&#285;is.</p>
+
+<p>&#348;i &#265;irka&#365;rigardis kaj altigis sian rigardon sur Mirski.</p>
+
+<p>&mdash;Mirski! ... Tio estas vi? &#264;u ne? ... Kial vi silentas? ...
+Mirski! ... Vi mensogas pri tio ... pri &#265;io vi mensogas ...
+Mi neniam skribis al vi!</p>
+
+<p>&#348;i komencis balbuti kaj ripeti la vortojn.</p>
+
+<p>&#348;iaj okuloj erarvagis, la vangoj flamis.</p>
+
+<p>Mirski klini&#285;is al &#349;i.</p>
+
+<p>&mdash;Sinjorino, trankvili&#285;u ... trinku akvon.</p>
+
+<p>&mdash;Kial estas bezona al mi akvo? Mi ne volas akvon.</p>
+
+<p class="paghnumero">32</p>
+
+<p>&mdash;Sinjorino, al vi estas malbone ... Sinjoroj, mi vin petas malfermu
+la fenestron.</p>
+
+<p>&mdash;Lasu min ... lasu min ... kriis &#349;i, foriru de tie &#265;i ...
+lasu min.</p>
+
+<p>Vane Mirski konvinkadis &#349;in, ke &#349;i trinku iom da akvo kaj,
+eliru en puran aeron.</p>
+
+<p>&#348;i ne moveti&#285;is de sia loko&mdash;nur klinis la kapon sur siajn manojn
+apud la tablo&mdash;kvaza&#365; &#349;i ekdormis.</p>
+
+<p>&mdash;Fini&#285;is! ... diris iu.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj tio &#265;i estis festeno! ...</p>
+
+<p>&mdash;Vi, Mirski, kion vi estas parolinta al &#349;i?</p>
+
+<p>Iutempe &#349;i levis sian kapon, kvaza&#365; &#349;i rememoris ion.</p>
+
+<p>Kaj jen subite forta, nerva rido plenigis la &#265;ambron.</p>
+
+<p>&mdash;Ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ...
+li estis kaptinta miajn genuojn! ha! ... ha! ... ha! ... ha! ...
+&#264;u vi a&#365;skultas? ... Mirski estis kaptinta miajn genuojn ... kaj mi
+forlasis lin pro tio. Ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... li mensogas! ...
+mensogas! ... mensogas ... Kaj la rido transiris en histerion.</p>
+
+<p>Mirski saltis, kaptis &#349;in per siaj manoj, elver&#349;is tutan karafon da
+akvo sur &#349;ian viza&#285;on, malbutonumis &#349;ian vesteton kaj forportis
+&#349;in sur la kanapon.</p>
+
+<p>Li zorgis pri &#349;i tiel, kvaza&#365; neniu, ekster li, havis tiun &#265;i rajton.</p>
+
+<p>Post nelonge &#349;i fermis la okulojn. &#348;ia kapo pezis, &#349;i forte
+spiris, sed &#349;ia cerbo iom post iom rekonscii&#285;adis.</p>
+
+<p>&#348;i vidis la tutan kompanion, la tablon kun biero, la man&#285;a&#309;ojn ...
+&#349;i komencis rekonadi &#265;iujn siajn adorantojn unu post la alia kaj
+samtempe vidis kaj sentis apud si Mirski&rsquo;n.</p>
+
+<p>&#348;ia brusto ekmovi&#285;is, io malsaneca eltiri&#285;is el &#285;i, iom post iom
+&#285;i premis &#349;ian gor&#285;on ... kuntiris &#285;in ... kaj &#349;i, forte
+ploregante, enigis sian viza&#285;on en la kanapon.</p>
+
+<p>&mdash;Sinjoroj, diris Mirski, vi senkulpigos min, sed mi opinias, ke
+estos plej bone, se vi iomete foriros de &#265;i tie. En certaj minutoj
+via &#265;eesto ka&#365;zas al &#349;i suferon.</p>
+
+<p class="paghnumero">33</p>
+
+<p>Iuj ekmurmuris, aliaj indignis.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj kial do?</p>
+
+<p>&mdash;Kia vi ja estas tie &#265;i?</p>
+
+<p>&mdash;Videble, li estas prava.</p>
+
+<p>&mdash;Jes ... jes ... ili foriru ... &#265;iuj foriru ... &#285;is la lasta,
+kriis Nevena, kaptante la manon de Mirski.</p>
+
+<p>Restinte solaj, Mirski sidi&#285;is apud &#349;i.</p>
+
+<p>Deflanke li aspektis kiel kuracisto klinita super la ku&#349;ejo de
+sia paciento, al kiu oni jam per nenio povas helpi.</p>
+
+<p>Li vidis la tutan teruron de &#349;ia sorto kaj sentis, ke li ne
+povus, ne entreprenus savi &#349;in.</p>
+
+<p>Rigardante &#349;ian belan talion, la dol&#265;an viza&#285;eton, li klare
+komprenadis, ke &#265;io &#265;i tio estis destinata kiel momentaj amuzi&#285;oj
+de l&rsquo;homo.</p>
+
+<p>&#264;iu rajtas &#285;ui tiun belan korpon ... &#265;iu povas &#285;in a&#265;eti ...
+kaj &#349;i neniam kaj per nenio povos &#285;in rea&#265;eti de l&rsquo;mondo. Nek
+la pento, nek la pardono restarigus &#349;iajn rajtojn super &#349;i mem.</p>
+
+<p>Iutempe Nevena malfermis siajn okulojn, haltigis sian rigardon
+sur Mirski kaj nerve alpremis lian manon al sia brusto.</p>
+
+<p>&mdash;Mi vin petas, sinjoro Mirski, ne foriru ... al mi estas
+malvarme.</p>
+
+<p>Mirski stari&#285;is, fermis la fenestron, kovris &#349;in per sia supra
+vesto kaj denove sidi&#285;is apud &#349;i.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi scias, ekparolis li al &#349;i kaj volis diri "Nevena",
+sed li englutis la vorton ... vi faros plej bone, se vi iom dormos.</p>
+
+<p>&mdash;Ne ... ne ... mi ne volas dormi ... al mi ne estas malbone. Vi
+pensas, ke tio &#265;i estas de la biero, ke mi estas ebria ... ne ... mi
+estas trinkinta e&#265; pli multe alifoje. Al mi fari&#285;is malbone de alia
+afero ... de nia renkonti&#285;o ... de tio, kion vi diris al mi ... de
+la letero. Mi rememoris bone nun, ke mi skribis al vi tian leteron
+kaj mi hontas ... mi hontas ne anta&#365; mi mem, sed anta&#365; vi. Al mi
+estas malagrablaj &#265;iuj tiuj homoj, kiuj estis tie &#265;i kun ni. Mi vin
+petas, ne enlasu <span class="paghnumero">34</span> ilin plu &#265;i tien, mi ne volas ilin vidi, se ili
+eniros, mi faros skandalon.</p>
+
+<p>Li ekrigardis &#349;in rekte en la okulojn.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj kion vi ser&#265;as en tiu kompanio? demandis li preska&#365;
+severe.</p>
+
+<p>&mdash;Ne demandu, ne demandu kion ajn ... mi ne povis alie.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj kial vi forlasis vian edzon?</p>
+
+<p>&mdash;Mi vin petas, eksilentu ... Tie estas pli malbone ol &#265;i tie. Sed mi
+ne povas resti plu &#265;i tie ... konduku min hejmen ... mi sufoki&#285;as
+en &#265;i tiu &#265;ambro.</p>
+
+<p>&mdash;Vi estas malforta nun ... &#265;u vi povus stari&#285;i kaj iri
+&#285;is la fiakro?</p>
+
+<p>&mdash;Mi povos ... mi apogos min je via mano kaj vi subtenos
+min.</p>
+
+<p>Mirski helpis al &#349;i stari&#285;i. Li surmetis la supran veston sur
+&#349;iajn &#349;ultrojn, prenis &#349;in sub la brako kaj ili eliris el la
+bierejo.</p>
+
+<p>Estis jam plena nokto. La lanternoj de l&rsquo;fiakro briletis proksime.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi scias, Mirski, mi estas tre kontenta, ke estas mallume kaj,
+ke estas neniu &#265;irka&#365;e. Mi hontus iri kun vi, ja anka&#365; vi, certe,
+ne decidi&#285;us eliri tiel kun mi, &#349;i ekparolis malla&#365;te.</p>
+
+<p>Mirski respondis nenion kaj vokis la veturigiston.</p>
+
+<p>Sidi&#285;inte en la fiakro unu apud la alia&mdash;ili amba&#365; silentis, kaj
+Mirski nevole meditis: "Kiom da fojoj sur la sama &#349;oseo, eble per la
+sama fiakro, &#349;i revenadis tiel kun alia", kaj samtempe iu interna
+vo&#265;o murmuretis al li: "Dolore estas al vi nun ... &#265;u ne? Kaj vi
+... &#265;u vi ne veturis &#285;uste tiel kun fremdaj virinoj, kiuj anka&#365;
+estis karaj al iu tiel same, kiel al vi estis kara Nevena tiame?" ...
+"Kiom da puraj kreita&#309;oj vi mal&#265;astigis en tiu &#265;i mondo? Kiom da
+vivoj vi difektis? Kaj nun vi indignas, ke la mondo malpurigis vian
+iaman puran <span class="paghnumero">35</span> revon?" ... kaj la rememoroj pri la anta&#365;a Nevena,
+kunmiksi&#285;ante kun la nunaj cirkonstancoj,&mdash;malsanece kuntiris lian
+koron.</p>
+
+<p>Li sentis, ke inter li kaj Nevena estis io komuna, parenca ... kaj
+samtempe li ne povis trankvile spiri apud &#349;i: &#349;ia tuta esta&#309;o&mdash;la
+vestoj, la &#265;apelo, la gantoj sur &#349;ia mano, okaze apogita je lia
+mano, la bukloj de &#349;iaj haroj, kiuj malligitaj de l&rsquo;vento karesis
+lian viza&#285;on&mdash;&#265;io rememorigis al li tiun mondon, en kiu estas
+nenio pura, en kiu &#265;io estas a&#265;etita kaj &#265;io vendi&#285;as, kaj li
+nevole rememoris pri siaj kamaradoj. Kiel ili enviis al li &#265;i tiun
+vesperon! Kiel &#285;oje ili okupus lian lokon! Sed kial li sentis, ke
+li ne estas kapabla, ne povas, ne devas &#349;in preni? ... Kial la penso
+pri fizika posedo forkuradis de li kiel io neebla ... nebela ...
+krima? ... Kial en la profundo de sia animo li havis al &#349;i sentojn,
+kiajn havas &#265;iu homo al sia belulino-fratino? Kaj &#265;u oni povas
+atenci kontra&#365; sia fratino, e&#265; se &#349;i fari&#285;os publika? Kaj nun
+en tiu &#265;i minuto li plu ne kura&#285;is elmontri anta&#365; &#349;i siajn
+instinktojn, ol tiam en la salono, kiam &#349;i estis ankora&#365; pura kaj
+senkulpa.</p>
+
+<p>&#348;ajnis al li, ke li malhonorigus mem sian plej brilan revon,
+malpurigus anka&#365; sian tiame puran beston "mi".</p>
+
+<p>La fiakro alproksimi&#285;adis al Sofio, kaj Mirski da&#365;rigis sondi
+en sia animo.</p>
+
+<p>"Sed li povus esti &#349;ia edzo! ... Kial ne esti amanto? ..."</p>
+
+<p>Kaj li sentis, ke de nun povas &#349;in preni &#265;iu ajn, nur ne li. Por
+li, &#349;i estis perdita por &#265;iam. Al aliaj &#349;i sin fordonis por mono,
+a&#365; pro kaprico, al li, &#349;i sin fordonus por repravigi kaj revenigi
+la estintecon, por ke &#349;i puri&#285;u per li kaj poste deklaru rajtojn de
+pura amo, kaj li ne havis fortojn en si mem por tiu repravigo. Li
+vidis en &#349;ia animo tiun rompi&#285;on, soifon pri la&#365;le&#285;a feli&#265;o,
+kaj li sentis sin malforta por etendi al &#349;i la manon.</p>
+
+<p>Kristo iam haltigis levitajn &#349;tonojn kontra&#365; la mal&#265;astulino&mdash;sed <span class="paghnumero">36</span>
+anka&#365; li ne prenis &#349;in, sed foriris pluen ... Kaj &#265;u li purigis
+&#349;in?</p>
+
+<p>Nevena, &#349;ajne, komprenis liajn pensojn.</p>
+
+<p>&mdash;Sinjoro Mirski, al vi eble ne estas agrabla &#265;io &#265;i tio, kio
+okazis hodia&#365;? Vi ne dezirus min akompani &#285;is la domo.</p>
+
+<p>&mdash;Kiel vi vidas&mdash;mi faras la kontra&#365;on, li eldiris rapide
+kaj eksilentis.</p>
+
+<p>Ili atingis la domon de Nevena.</p>
+
+<p>La servistino malfermis al ili la pordon kaj, kiam ili eniris
+en la salonon, &#349;i turnis la elektran butonon sur la muro.</p>
+
+<p>Forta, akra lumo lumigis altan, grandan &#265;ambron, en kiu meze
+staris Mirski kaj apud li Nevena.</p>
+
+<p>&#348;i nevole fiksrigardis lin, kvaza&#365; ne kredante, ke li estas tie
+&#265;i en &#349;ia domo.</p>
+
+<p>Kaj Mirski denove rimarkis, ke &#349;i nun estas ankora&#365; pli bela ol
+anta&#365;e.</p>
+
+<p>"Dio mia! ... &#265;u tian sorton &#349;i meritis?"</p>
+
+<p>Sed &#265;irka&#365;rigardante &#349;ian ornamitan salonon&mdash;lia koro denove
+kuntiri&#285;is.</p>
+
+<p>La salono estis tro&#349;ar&#285;ita de multekostaj remburitaj mebloj:
+se&#285;oj, kanapoj, tabloj kaj tabletoj, vazoj kaj vazetoj, sur la
+muroj bildoj, portretoj ... kaj sennombraj multekostaj nebezonaj
+bagatela&#309;oj. &#264;io estis droninta en floroj kaj parfumo ...</p>
+
+<p>"De kie &#349;i povas havi &#265;ion &#265;i tion ... &#349;i, filino de malri&#265;aj
+gepatroj?"</p>
+
+<p>&#308;etante rigardon &#265;irka&#365; si&mdash;&#349;ajnis al li, ke tiuj &#265;i objektoj
+ne estas mebloj ... ne estas ordinaraj hejmaj objektoj, sed
+ili estas pecetoj de Nevena, pecetoj de &#349;ia korpo ... ke &#265;io
+tie &#265;i, e&#265; la plej senkulpa tintilo&mdash;estas mona signo&mdash;valoro
+de &#349;iaj karesoj.</p>
+
+<p>&mdash;Sidi&#285;u! ... kial vi ne sidi&#285;as, sinjoro Mirski, diris delikate
+Nevena. Vi ne povas prezenti al vi kiel feli&#265;a mi estas hodia&#365;! ...
+Neniam ... neniam mi revenis tiel hejmen.</p>
+
+<p class="paghnumero">37</p>
+
+<p>Mirski sidi&#285;is.</p>
+
+<p>&mdash;Mi pensas, sinjorino, ke vi faros plej bone nun, se vi
+ku&#349;i&#285;os. Vi estas tiel pala! ...</p>
+
+<p>&mdash;Ho, mi neniel estas dormema ... ne estas al mi malbone ... male,
+tiel bone estas al mi ... mi ne povas e&#265; dormeti nun.</p>
+
+<p>Kaj &#349;i demetis sian &#265;apelon, metis &#285;in sur la marmoran tableton
+apud la spegulo, &#309;etis kelkajn rigardojn al li, per rapida movo de
+l&rsquo;mano re&#285;ustigis siajn harojn kaj sidi&#285;is kontra&#365; Mirski.</p>
+
+<p>&mdash;Sinjoro Mirski, mi ne deziras, ke vi estu malgaja ... &#264;u vi
+a&#365;das? Mia koro turni&#285;as vidante vin tia, &#265;ar &#349;ajnas al mi,
+ke vi hontas pri mi, ke ne estas al vi agrable sidi &#265;e mi.</p>
+
+<p>&mdash;Kiu diris al vi tion? ekparolis Mirski, tute ne ... kaj sentis,
+ke li mensogas.</p>
+
+<p>&mdash;Ne &#349;ajnigu vin ... via viza&#285;o vin perfidas. Vi ne povas mensogi
+al mi nun. Mi ne plu estas tiu deksepjara infaneto, kiu nenion
+komprenis en la mondo. Mi scias &#265;ion ... &#265;ion mi scias. Mi scias,
+ke en tiu &#265;i minuto vi rapidas foriri, morga&#365; al neniu vi diros, ke
+vi estis tie &#265;i, kaj alifoje vi ne envenos en tiun &#265;i domon ... &#265;u
+ne? Diru al mi la veron ...</p>
+
+<p>Mirski ne volis tiel kruele &#349;in ofendi.</p>
+
+<p>&mdash;Vi rigardas hodia&#365; tra specialaj okulvitroj &#265;ion, diris li, &#265;i
+tio tute ne estas en mia kapo. Mi pensas &#309;us, ke la mondo estas
+abomeninde aran&#285;ita kaj ke ni, la homoj&mdash;&#265;iuj estas senfortaj
+infanoj en &#285;i.</p>
+
+<p>&mdash;Kial vi parolas tiel? &#264;u vere estas, ke la feli&#265;o en la vivo ne
+ripeti&#285;as? &#264;u tio &#265;i estas ebla? Kaj &#265;u &#285;i da&#365;ras nur momenton
+kaj nur tiam, kiam oni ne komprenas &#285;in, kiam oni estas malsa&#285;a
+infano?</p>
+
+<p>&mdash;Jes! ... tiu feli&#265;o ne ripeti&#285;as! ...</p>
+
+<p>&mdash;Dio mia! ... sed tio &#265;i estas terura! ... Kial en tia okazo kune kun
+&#285;i ne malaperas anka&#365; la revo pri &#265;i tio? Ne ... <span class="paghnumero">38</span> ne ... vi
+trograndigas. Kaj kia estas &#285;i, la feli&#265;o, ke &#285;i ne ripeti&#285;as?
+&#264;u &#285;i ne dependas de ni? Kio mankas poste al homo, ke li ne povas
+&#285;in renovigi?</p>
+
+<p>&mdash;La feli&#265;o ... devas esti ... pura ... &#265;u vi a&#365;das? Pura kiel la
+son&#285;o de infano, kaj ni amba&#365; estas malpurigitaj de l&rsquo;vivo.</p>
+
+<p>&mdash;Sed &#265;u do oni povas &#265;esi ami? &#264;u vere, &#265;io mortas en ni? Ne ...
+ne ... tio &#265;i estas neebla ... tio &#265;i estas mensogo. &#264;u vi scias,
+ke hodia&#365;, kiam mi vidis vin, en mia animo frostotremis io nova, ne
+... e&#265; ne nova, sed io malnova&mdash;malnova, kion mi travivadis iam. &#264;u
+vi scias, ke hodia&#365; mi kapablas plori, plori kiel infano, kaj mi ne
+ploris de longe ... Nur pri unu afero mi vin petas, sinjoro Mirski,
+ne foriru ... ne, ne malestimu min ... nur vi ne malestimu min. La
+tuta mondo rezignu je mi, &#285;i &#309;etu koton en mian viza&#285;on, mi ne
+timas &#265;i tiun malhonoron ... Mi ne hontas ilin ... neniun. Mi hontas
+nur vian malestimon ... &#285;in mi ne povas toleri. Kaj mi nenion ...
+nenion volas de vi ... Nur permesu al mi kiel iun tempon, tiam,
+sidi&#285;i apud viaj piedoj kaj meti la kapon sur viajn genuojn. Mirski!
+Nik&#265;jo! ... Karulo ... &#349;i tramurmuris ... kaj &#349;i falis anta&#365; li
+genuflekse. Rememoru, ke anka&#365; ci amis min iam, ke mi estis al ci
+kara, karega ... ke ci intencis farigi min cia edzino ... cia &#285;is la
+tombo por &#265;iam.</p>
+
+<p>Mirski frostotremis.</p>
+
+<p>&mdash;Pardonu min! pardonu min, karulo, mi scias, ke al ci ne estas
+agrable rememorigi tion nun ... ke ci ru&#285;i&#285;as nun pro tio. Pardonu
+min, mi silentos ... mi mem &#265;esis kredi, ke anka&#365; mi estis pura
+iam. Kelkafoje &#349;ajnas al mi, ke mi naski&#285;is en iu bierujo. Ofte la
+teruro min kaptas ... mi na&#365;zas de mi mem, rememorante, ke anka&#365; mi
+estis senkulpa kiel la aliaj. Sed &#265;u mi estas kulpa, Nik&#265;jo, ke en
+tiu &#265;i mondo oni ... la virino dufoje ne povas esti honesta. Sed &#265;u
+vere &#265;io estas finita por mi en tiu &#265;i mondo? &#264;u tiu &#265;i, kiu ne
+povas esti cia edzino ... &#265;u &#349;i ne povas fari&#285;i cia amatino? ...
+amatino, <span class="paghnumero">39</span> sed cia ... nur cia, tage, hore, momente ... Ne forlasu min,
+Nik&#265;jo, permesu anka&#365; al mi almena&#365; unufoje en la vivo, ke mi mem
+min donu. Min tedis vendi&#285;adi. Nik&#265;jo ... karulo, kial ci silentas?
+Al ci estas abomene min rigardi? Ci malestimas min, sed prenu min,
+Nik&#265;jo, kiel min prenas aliaj ... Pagu al mi fine ...</p>
+
+<p>Mirski tuta estis en fajro.</p>
+
+<p>Liaj okuloj brilis&mdash;la lipoj nerve tremis, kaj la cerbo da&#365;rigis
+ripetadi la samon.</p>
+
+<p>Li sentis nun, ke anta&#365; li staras fantomo de lia iama Nevena,
+tiu Nevena, pentanta pri sia malsa&#285;a&#309;o en la salono ...
+Nevena kiu ekkomprenis la vivon, sed ho ve, tre malfrue! ...
+kaj tre multekoste.</p>
+
+<p>Li a&#365;dis en &#349;ia vo&#265;o sonojn de la anta&#365;a Nevena, sed la pasia
+kaj bela viza&#285;o ... &#349;ia mirinda talio de formi&#285;inta virino ...
+formi&#285;inta ne de amo, sed nur de &#285;uoj, malheligadis la puran
+figuron de l&rsquo;amata Nevena.</p>
+
+<p>Kaj li nevole pensis, ke sur la sama loko jam hiera&#365;, poveble,
+staris surgenue anstata&#365; li iu alia, kaj &#349;i senzorge sin fordonadis
+al liaj karesoj.</p>
+
+<p>Kaj en &#265;i tiu minuto li komprenis nur unu aferon, ke se &#349;i
+senhonte, cinike sin proponus al li, li, eble, kra&#265;us sur sian
+junulecan revon kaj prenus &#349;in, kiel li estis preninta aliajn
+virinojn. Sed en &#349;ia vo&#265;o li rimarkis sincerajn tonojn, melodion
+de pura amo, de terura pento, kaj tio &#265;i lin timigis.</p>
+
+<p>Li vidis, ke &#349;i kapablas ekploregi en liaj brakoj kaj finfine
+ekdezirus anka&#365; lian amon ... &#349;i ekpetus &#285;in.</p>
+
+<p>Kaj li estus devigita &#349;in savi kaj pri tio &#265;i li ne havis fortojn.</p>
+
+<p>&#348;in preni nur por momento kaj foriri, al li &#349;ajnis malhoneste. Lian
+momentan pasion&mdash;&#349;i opinius kiel revenon de l&rsquo;malnova sento, &#349;i
+esperus liberigon&mdash;kaj li ne povus &#349;in liberigi&mdash;kaj amuztrompi &#349;in
+li opiniis malnobla.</p>
+
+<p>&mdash;Nik&#265;jo! Nik&#265;jo, kial ci silentas?</p>
+
+<p class="paghnumero">40</p>
+
+<p>&mdash;Nevena! ... ekparolis li serioze, mi ne povas esti cia amanto.</p>
+
+<p>Nevena klinis la kapon sur la kanapon.</p>
+
+<p>&mdash;Dio mia ... Dio mia ... Kial? Kial? Kial &#265;iu povas min havi ...
+&#265;iu ... nur ne ci, kiam mi nur cin deziras? Diru al mi, kial?
+Diru al mi, kial tiam, kiam mi estis nesperta&mdash;malsa&#285;a infano, vi
+postulis de mi pasiojn, kaj nun ... nun, kiam en mi krom pasioj
+estas nenio alia, ci min rifuzas ... kial?</p>
+
+<p>&mdash;Tial, ke mi treege amis cin tiam. Mi ne volas malpurigi mian unuan
+amon. Se mi ne amus cin tiam, mi senhezite cin prenus, sed nun mi ne
+povas. &#264;u vi komprenis, mi ne povas ...</p>
+
+<p>&#348;i levis siajn okulojn al li, kaj Mirski tralegis en ili tian
+sinceran peton, tian penton pri &#265;io, tian soifon pri pura amo,
+ke li nevole ektimis.</p>
+
+<p>Li vidis, ke &#349;i povas esti savita, ke li per unu kiso povus elvi&#349;i
+la tutan malhonoron el &#349;ia frunto kaj &#349;in levi alten&mdash;alten super
+la popolamaso ... sed anka&#365; li estis el la sama amaso ... kaj li
+havis eternajn prenojn-donojn kun &#285;i, kaj tion, kion &#265;i tiu amaso
+piedfrapis kaj forlasis sur la strato&mdash;li ne kura&#285;is levi. &#348;i volis
+oferdonon de li&mdash;li ne povis akcepti tion.</p>
+
+<p>Kaj en tiu &#265;i minuto en li aperis sola deziro&mdash;ke li tuj foriru de
+&#265;i tie, por ne fari iun abomena&#309;on a&#365; malsa&#285;a&#309;on.</p>
+
+<p>&mdash;A&#365;skultu, Nevena, li diris serioze, hodia&#365; ci estas tre
+ekscitita, mi anka&#365;&mdash;mi petas vin plej sincere ku&#349;i&#285;u,
+trankvili&#285;u, kaj morga&#365; ... morga&#365; mi venos kaj ni babilos pri
+&#265;io pli serioze kaj pli trankvile. Li stari&#285;is de l&rsquo;kanapo kaj
+prenis sian &#265;apon de l&rsquo;se&#285;o.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj vi venos morga&#365;? &#349;i demandis lin, fiksante la rigardon
+en liajn okulojn.</p>
+
+<p>&mdash;Jes, mi venos, diris li decide.</p>
+
+<p class="paghnumero">41</p>
+
+<p>&#348;i tralegis liajn pensojn.</p>
+
+<p>Mirski premis &#349;ian manon forte, dol&#265;e ... malfermis la pordon
+kaj eliris en la koridoron.</p>
+
+<p>Kiam la servistino lin forkondukis al la ekstera pordo, Mirski
+haltis momenton.</p>
+
+<p>Li a&#365;dis el la salono bruon&mdash;kvaza&#365; falon de peza objekto&mdash;lia koro
+frostotremis, li tuta pali&#285;is kaj timeme diris al la servistino:
+"Kuru en la salonon! ... Al la sinjorino okazis malbona&#309;o" ...</p>
+
+<p>Kaj tre rapide, kvaza&#365; el la loko de iu krimo, li ekpa&#349;is
+al la strato.</p>
+
+<p class="paghnumero">42</p>
+
+
+
+
+<h2><a name="nr4" id="nr4">Pri unu anguleto de l&rsquo;animo.</a></h2>
+
+<p>Nevena estas kolera al sia edzo&mdash;e&#265; ne kolera, sed pli vere
+disrevita pri li. Li komencis &#349;ajni al &#349;i ne tia, kia &#349;i kutimis
+lin prezenti al si.</p>
+
+<p>Kiel neniam &#349;i sentis sin ofendita kaj ne povis paci&#285;i kun la
+penso, ke li ka&#349;as ion de &#349;i.</p>
+
+<p>"Ah, tiu tirkesto, tiu tirkesto! Kion mi ne donus, se mi nur povus
+foje &#285;in malfermi kaj vidi, kio estas interne ... Tio estas kruela,
+malnobla, malhonesta de lia flanko: li ka&#349;as de mi kiel de fremda
+homo, dum mi rakontas al li &#265;ion, &#265;ion ..." Momente &#349;i kaptis sin
+mem en mensogo&mdash;se li estus tu&#349;inta per tran&#265;ilo &#349;ian koron, &#349;i
+neniam konfesus al li sian mallongan romanon kun iu sinjoro, kiu
+anta&#365; ne longe mortis kaj forportis &#349;ian sekreton en la tombon kun
+si mem: "Jes, sed tio estas tute alia afero!"&mdash;tramurmuris &#349;i, tamen
+ne klarigante al si, kial tio estas tute alia afero. Sed vane &#349;i
+traser&#265;adis en la estinteco kaj la estanteco de sia edzo por diveni,
+kion ekzemple li povas ka&#349;i de &#349;i&mdash;nenion &#349;i trovis. Amanta,
+delikata, bona, atenta&mdash;jen kia &#349;i lin konas. Tia li estis ja
+hodia&#365;, kaj hiera&#365;, tia certe li restosanka&#365; dum la tuta vivo.</p>
+
+<p>"Ne nur mi lin amas,&mdash;&#265;iuj lin estimas, la&#365;das, metas lin kiel
+ekzemplon ... Kiajn sekretojn povas havi tia homo? Kaj malgra&#365;
+tio li havas sekreton, havas ... Kial &#265;iam, kiam mi lin trovas
+ser&#265;antan en tiu &lsquo;mistera tirkesto&rsquo;, li tuj &#285;in fermas, lia viza&#285;o
+&#349;an&#285;i&#285;as, fari&#285;as serioza kvaza&#365; estas por li malagrable <span class="paghnumero">43</span>
+lin trovi apud tiu tirkesto ... jes, sekreto estas ... nur kia &#285;i
+povas esti? ... Kaj &#265;u mi neniam &#285;in ekscios? ... &#264;u en la plej
+delikataj minutoj mi devos &#265;iam senti, ke io nin disigas, ke inter
+ni estas &lsquo;io alia&rsquo; ... &lsquo;iu alia ino&rsquo; ... Ne, nur tio &#265;i estas
+neebla! Je tia malnobla&#309;o li ne estas kapabla ... kaj kiu do povas
+esti tiu ino? ... Mi konas &#265;iujn niajn konatulinojn ... Ne, ne ...
+kaj malgra&#365; tio estas, estas io! ..."</p>
+
+<p>Tiu &#265;i penso &#285;is tia grado &#349;in persekutis, ke &#349;i aspektis kiel
+malsana.</p>
+
+<p>Nevena komencis vidi en son&#285;o tiun tirkeston; kaj en sia son&#285;o &#349;i
+legas iajn leterojn trovitajn en &#285;i.</p>
+
+<p>Malgra&#365; sia profunda kredo en la amo kaj fideleco de sia edzo,
+Nevena ne povis trankvili&#285;i, anta&#365; &#349;iaj okuloj videti&#285;is sen&#265;ese
+iu malklara, virina figuro, kiu &#349;in incitadis kaj maltrankviligadis.
+&#348;i &#285;in persekutadis, ridadis je sia timo, kaj &#285;i, kiel iu malbona
+spirito, mar&#349;is &#265;iam post &#349;i kaj kelkafoje &#349;ajnis al &#349;i, ke &#349;i
+a&#365;das &#285;is siaj oreloj arogantan virinan ridon.</p>
+
+<p>"Sed tio estas kontra&#365;dia, ke li min turmentu tiel!"</p>
+
+<p>Kaj &#349;i &#265;iam atendis, atendis, esperante, ke li mem venos al &#349;i,
+&#265;irka&#365;prenos &#349;in kaj diretos: "Jen la &#349;losilo, iru vidi, kio
+estas interne kaj trankvili&#285;u!" Nevena opiniis, ke li devas fari
+tion. Iun tagon &#349;i e&#265; pensis, ke "se &#285;is la vespero li ne faros
+&#285;in, tio signifos, ke tie &#265;i estas io, &#265;u li ekamis iun alian,
+&#265;u ... &#265;u ... en &#265;iu okazo &#265;esis min ami."</p>
+
+<p>Nenio simila okazis. &#348;ia edzo post la vesperman&#285;o kiel &#265;iam
+levi&#285;is kaj foriris en sian kabineton.</p>
+
+<p>Nevena decidis, kio ajn okazos, peti klarigon de li.</p>
+
+<p>Enirinte en la kabineton, &#349;i sidi&#285;is en la apogse&#285;on, li
+flanken &#309;etis la papera&#309;ojn kaj delikate &#349;in ekrigardis.</p>
+
+<p>&mdash;Kio estas?</p>
+
+<p>&mdash;Kio estas?! Estas tio, ke mi suferas, &#265;u vi komprenas? Mi suferas
+tiel, kiel neniam dum mia vivo ... Vi min turmentas kaj returmentas
+senkompate ...</p>
+
+<p class="paghnumero">44</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u denove pri la tirkesto? li demandis &#349;in ridetante&mdash;kaj
+mi pensis, ke vi &#285;in forgesis jam.</p>
+
+<p>&mdash;Jes, jes, denove pri la tirkesto, pri tiu malbenita tirkesto, kiu
+donas al mi trankvilon e&#265; ne unu minuton, nek tage, nek nokte.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi serioze parolas a&#365; &#349;ercas?</p>
+
+<p>&mdash;Mi ne &#349;ercas, Mitjo, kaj parolas al vi plej serioze, &#265;u vi scias,
+ke al mi kelkafoje &#349;ajnas, ke vi estas iu krimulo, ke vi ka&#349;as ion
+teruran en tiu &#265;i tirkesto ... mi komencis timi&mdash;kion, mi mem ne
+scias ... sed &#265;iam &#349;ajnas al mi, ke &#265;e ni okazos io ...</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi scias, Nevena, vi eble estas malsana; mi ne povas vin
+kompreni, kial tiu &#265;i tirkesto estas enirinta en vian kapon.</p>
+
+<p>&mdash;Mi ne estas malsana, Mitjo, sed diru al mi, kio estas en tiu &#265;i
+tirkesto? Malfermu &#285;in anta&#365; mi kaj mi trankvili&#285;os ...</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u ne milfoje mi diris al vi, kaprica infano, ke nenio estas ...
+Estas kelkaj kajeroj kun miaj skriba&#309;oj kaj nenio alia. Tiu &#265;i
+tirkesto fari&#285;is &#265;e vi ideo ... fiksa ...</p>
+
+<p>&mdash;Lasu, lasu min vidi tiun kajeron ...</p>
+
+<p>&mdash;Denove malnova kanto! kaj de kie disvolvi&#285;is &#265;e vi tiuj
+policaj emoj?</p>
+
+<p>&mdash;Moku, moku ..., ne povis toleri Nevena; videble&mdash;estas io, kiam vi
+komencis timi policajn emojn ... tio ne faras al vi honoron! ...</p>
+
+<p>&mdash;Denove samaj historioj! Fine anka&#365; se estas io, &#265;u mi devas &#285;in
+komuniki al vi?</p>
+
+<p>&mdash;Vi ne &#349;ercas?</p>
+
+<p>&mdash;Tute ne, diris serioze Mitjo.</p>
+
+<p>&mdash;Mi almena&#365; opinias, ke inter edzo kaj edzino devas esti neniaj
+sekretoj ...</p>
+
+<p>&mdash;Kaj kial vi tiel opinias?</p>
+
+<p>&mdash;&#264;ar alimaniere mi ne komprenas kunvivon.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj &#265;u vi ne konfesas, ke estas pli bone, se oni ne scias <span class="paghnumero">45</span>
+&#265;ion unu pri la alia ... kaj tio ja ne povas esti alie, &#265;ar &#265;iu
+homo havas en la animo anguleton, kien li neniun enlasas ...
+Kaj &#265;u vi ne havas tian anguleton? &#264;u?</p>
+
+<p>&mdash;Mi ne havas sekretojn anta&#365; vi! ...</p>
+
+<p>&mdash;Eble ... poveble ... vi virinoj, &#265;iuj estas escepto ...</p>
+
+<p>&mdash;Ne ironiu ... mi povas &#309;uri, ke mi ne havas sekretojn anta&#365;
+vi ... kaj vi! ...</p>
+
+<p>&mdash;Vidu! mi ne povas &#309;uri pri tiu afero! ...</p>
+
+<p>&mdash;Dio mia! &#284;is kiam vi turmentos min tiel!&mdash;diris Nevena kaj sin
+lasis fali sur la apogse&#285;on.</p>
+
+<p>&mdash;A&#365;skultu, Nevena, ne fari&#285;u infano plej poste,&mdash;diris li
+delikate al &#349;i. &#348;i levis siajn okulojn al li.</p>
+
+<p>&mdash;Diru al mi, Mitjo, vi montros al mi tiun kajeron, &#265;u ne?
+traparolis &#349;i malla&#365;te, &#309;etinte al li pasian rigardon promesantan
+plej furiozajn karesojn. Li renkontis &#349;ian rigardon kaj ekridetis.
+&#348;i komprenis, ke li divenis &#349;ian ludon kaj &#349;i ru&#285;i&#285;is. &#348;i
+klinis sian kapon sur la brakon de l&rsquo;apogse&#285;o kaj ekpensis: "Kia
+homo li estas? Kvaza&#365; unuan fojon mi estas en soleco kun li? Kial
+mi per nenio povas lin obeigi?"</p>
+
+<p>Nevena koleri&#285;is. Al &#349;i fari&#285;as ofende. "Nenio, nenio influas sur
+lin kiam temas pri tiu tirkesto." &#348;ia bela viza&#285;eto sulki&#285;is.</p>
+
+<p>&mdash;Diru al mi, kie restis tiu amo, pri kiu vi parolis al mi &#265;iam? Kio
+okazis kun tiu "plena sindono" unu al la alia, pri kiu mi kaj vi iam
+&#309;uris?</p>
+
+<p>&mdash;Plena sindono, Nevena, en tiu &#265;i mondo ekzistas nur fizika;
+sian animon oni al neniu donas kaj dirante, ke oni &#285;in donas,
+oni mensogas ...</p>
+
+<p>Post nelonge Mitjo rimarkis en la okuloj de Nevena blankajn
+kiel disver&#349;ita diamanto brilantajn gutetojn. Io lin pikis.
+Li saltis el sia se&#285;o kaj sin &#309;etis al &#349;i.</p>
+
+<p>&mdash;Nevena, Nevena, kial vi faras tion? kial de infana scivolemo
+vi kreas al vi suferojn?</p>
+
+<p class="paghnumero">46</p>
+
+<p>&mdash;Eble ... sed tiu tirkesto ...</p>
+
+<p>&mdash;Nevena! ... &#265;u serioze vi suspektas min? Diru al mi!</p>
+
+<p>&mdash;Kaj tiu kajero?</p>
+
+<p>&mdash;Diru al mi, Nevena, samokaze &#265;u vi konsentus malkovri
+konfidita&#309;on?</p>
+
+<p>&mdash;Sekve, tiu kajero ne estas via?</p>
+
+<p>&mdash;Kompreneble ... Kaj li delikate &#349;in &#265;irka&#365;prenis kaj altiris al si.</p>
+
+<p>Pasia kiso silentigis en &#349;i &#265;ian timon, dubojn kaj suspektojn.
+&#348;i trankvili&#285;is. Sed vespere, anta&#365; ol ekdormi, iel subite &#349;i
+diris al si mem: "Kiu do tiel facile konfidas siajn sekretojn?"</p>
+
+<h3>II.</h3>
+
+<p>Post kelkaj tagoj Mitjo forveturis pro oficaj aferoj en la
+provincon.</p>
+
+<p>Nevena restis sola kaj la penso, ke apena&#365; iu konfidos sian sekreton
+al alia, &#349;in ne forlasis. "&#264;u ne li mem diris, ke &#265;iu homo havas
+unu anguleton en la animo, kien li neniun enlasas? Kiamaniere tiu iu
+donis al li siajn kajerojn? Tio &#265;i estas neebla! Mitjo elpensis
+&#265;ion, nur por ne montri ilin al mi." Kaj iu nevenkebla forto &#349;in
+tiris en lian kabineton, kie momente &#265;iuj &#349;iaj supozoj
+fini&#285;os&mdash;&#349;i ekscios la veron.</p>
+
+<p>Kelkafoje &#349;i eniris en lian &#265;ambron, sed malferminte la pordon kaj
+alproksimi&#285;inte al la tablo, io &#349;in haltigas. Al &#349;i &#349;ajnas, ke en
+la kabineto estas iu, kiu &#349;in observas. &#348;i sentas tian timon, ke
+&#349;i volas elvoki la servistinon. Precipe la lastan fojon, kiam &#349;i
+decidi&#285;is sidi&#285;i sur la se&#285;on, al &#349;i ek&#349;ajnis, ke Mitjo estas en
+la &#265;ambro, li divenas &#349;iajn pensojn kaj kolere minacas &#349;in. &#348;i ne
+kura&#285;as sin moveti de sia loko, iutempe e&#265; &#349;ajnas al &#349;i, ke la
+&#265;irka&#365;aj mebloj havas postsignojn de vivo kaj ili komprenas, kial
+&#349;i venis tien &#265;i.</p>
+
+<p>Nevena tiel ektimis, ke &#349;i la&#365;te elvokis la servistinon. La
+servistino venis, Nevena petis de &#349;i glason da akvo.</p>
+
+<p class="paghnumero">47</p>
+
+<p>"Kiel malsa&#285;a mi estas! Kion mi timas?" Vidinte la servistinon, &#349;i
+rememoris, ke &#349;i devas iri al iu el siaj konatulinoj: &#349;i volis eliri,
+sed denove restis en la kabineto. "Kie li lasis la &#349;losilon?" Nevena
+komencis traser&#265;adi en liaj papera&#309;oj, en la &#349;ranko, sub la kanapo,
+&#265;ie. "Li estos &#285;in preninta kun si ... nenio ... en la domo estas tiom
+da &#349;losiloj ... iu ta&#365;gos" ... &#348;i kolektis &#265;iujn &#349;losilojn.
+Provante malfermi per ili, &#349;i rimarkis, ke la ordinaraj &#349;losiloj ne
+eniras en la &#349;lostruon. "Sekve, li estas mendinta specialan &#349;losilon!"
+Tiu &#265;i eltrovo &#349;in surprizis. "Certe estas interne io grava ... tre
+sekreta" ... Tio &#265;i ankora&#365; plifortigis &#349;ian deziron malfermi "la
+malbenitan tirkeston", kvaza&#365; en &#285;i ka&#349;i&#285;is io, kion &#349;i nepre
+devas scii, sen kio &#349;ia vivo perdos sian signifon. Kaj ju pli &#349;i
+konvinki&#285;adis, ke estas neeble &#285;in malfermi, des pli &#349;i kredis, ke
+&#349;i devas &#285;in malfermi. Certan tempon &#349;i e&#265; pensis, ke &#349;ia devo
+estas fari tion. "Sed kiel? Kiel mi &#285;in malfermu? &#284;in rompi sola&mdash;mi
+ne povas ... mi devas elvoki seruriston?" kaj &#349;i forsendis la
+servistinon por venigi seruriston. &#284;is kiam alvenis la seruristo, &#349;i
+uzis sian tutan sa&#285;on konvinkigi sin mem, ke estas necese vidi tiun
+kajeron. "Nur post tio mi trankvili&#285;os. Kio ajn estu tie, mi devas &#285;in
+scii ... alie, fine mi &#265;esos lin ami ... mi &#265;esos kredi al li, kaj nia
+vivo aliformi&#285;os en inferon ... Mi ne volas vivi tiel, kiel vivas la
+aliaj ... &#264;u ne estas pli bone ekscii la veron ol lin suspekti pri plej
+teruraj aferoj, eble de li neniam pensitaj."</p>
+
+<p>Kaj alia vo&#265;o murmuretas al &#349;i: "ne devas ... ne devas ... vi ne havas
+la rajton ..." Kaj tiu &#265;i vo&#265;o estis tiel konvinkiga, ke &#349;i fine
+decidis revenigi la seruriston.</p>
+
+<p>Sed kiam li eniris en la kabineton, la penso, ke post nelonge &#349;i
+ekscios &#265;ion, tiel &#349;in kaptis, ke ne konsciante kion faras, &#349;i
+montris per la mano la &#349;lostruon.</p>
+
+<p>Malfrue estis por rezoni. Post momento anta&#365; &#349;i videti&#285;is
+la malfermita tirkesto. La seruristo kaj la servistino eliris. <span class="paghnumero">48</span>
+Nevena restis sola. Sento de timo, miksita kun nekomprenebla
+&#285;uo, &#265;irka&#365;prenis &#349;ian tutan esta&#309;on. &#348;i tuj prenis la paperojn
+el la tirkesto kaj iris sur la kanapon apud la fenestro, kvaza&#365;
+timis, ke la suno ne brilos sufi&#265;e, &#285;is kiam &#349;i ilin legos.</p>
+
+<p>Nevena malfermis la kovrilojn de unu el la kajeroj:</p>
+
+<p>En la anta&#365;vespero de la edzeco &#349;i ne sentis tiajn akrajn
+frostotremojn&mdash;post nelonge &#349;i eniros en lian animon, &#349;i
+traser&#265;os tie ...</p>
+
+<p>Al &#349;i &#349;ajnis, ke &#349;i malkovras novan mondon, novan vivon, alian teron,
+iun nekonatan al &#349;i planedon. &#348;ia koro tiel dol&#265;e ektremis, ke &#349;i
+apena&#365; spiris.</p>
+
+<p>Neniam dum sia vivo &#349;i travivis tiajn akrajn, kiel la pinto de kudrilo,
+sentojn. E&#265; ne unu fojon &#349;ia interna mondo plenigis tiel &#349;ian animon,
+kiel tiu &#265;i ankora&#365; nur malfermita kajero, ka&#349;anta en si la sekretojn
+de alia homo, vere proksima, sed samtempe fremda, tre fremda&mdash;&#265;ar alie
+tiu &#265;i kajero havas nenian signifon por &#349;i.</p>
+
+<p>Kaj jen &#349;i &#309;etas siajn stre&#265;itajn okulojn sur la kajeron kaj
+legas supre deflanke:</p>
+
+  <blockquote><p>
+  "&#264;iu homo en tiu &#265;i mondo havas en sia animo unu anguleton,
+  kien li neniun enlasas".
+  </p></blockquote>
+
+<p>Tiuj &#265;i mallongaj vortoj, kiujn &#349;i a&#365;dis ofte de sia edzo, &#349;in
+igis frostotremi. Al &#349;i ek&#349;ajnis, ke &#349;i a&#365;dis lian vo&#265;on, ke
+li staras apud &#349;i kaj la tuta teruro de la farita&#309;o trapasis &#349;ian
+cerbon.</p>
+
+<p>Sed samtempe, nun &#349;i kontra&#365; nenio kaj al neniu donus la kajeron,
+anta&#365; ol &#285;in tralegi ...</p>
+
+<p>"Mi treege amas studi min mem kaj egale mi analizas miajn bonfarojn kaj
+pensojn, kiel anka&#365; la plej abomenindajn kaj e&#265; krimajn ... kaj tiajn
+mi havas multajn, tre multajn ... al mi estas tiel agrable, kiam mi
+kaptas min mem en iun akran malnobla&#309;on, kiun mi penas ka&#349;i per
+diversaj belsonaj nomoj ... <span class="paghnumero">49</span> kaj anta&#365; la homoj, kompreneble, mi
+preska&#365; &#265;iam sukcesas en &#265;i tio. Homo estas tiel kredema, li tiel
+kredas la bruon de belaj vortoj! Sed en soleco kun mi mem, de tiu plej
+interesa en la mondo <i>t&ecirc;te &agrave; t&ecirc;te</i> mi elfosas el la fundo de mia
+animo la plej ka&#349;itan abomena&#309;on kaj &#285;in metas tien &#265;i en la
+registrolibron de mia kalkulo.</p>
+
+<p>"Mi havas pasian deziron observi min kaj traser&#265;i en mia pasinteco, kia
+ajn &#285;i estu kaj precipe tial, &#265;ar mi rimarkas, ke oni min opinias ne
+tia, kia mi estas ... Min &#265;iuj opinias, e&#265; miaj malamikoj, kiel
+senripro&#265;e honesta ... kaj mi uzas mian tutan sa&#285;on, por subteni tiun
+&#265;i opinion. Mi paci&#285;us kun multaj kulpigoj, sed mi neniam pardonus al
+mia amiko, se li aludas e&#265; ion suspektan pri mia honesteco ... kaj
+dume ...</p>
+
+<p>"... Jes, mi denove ripetas, ke &#265;iu homo havas unu anguleton en la
+animo, kien li neniun enlasas, kien e&#265; li mem enrigardas nekontenta,
+&#265;ar nur en tiu &#265;i anguleto li sin sentas tia, kia li estas ... Aliloke
+li ne estas &lsquo;li&rsquo;. Kaj se ni opinias la homon pli bona, a&#365; pensas ke li
+povas esti pli bona&mdash;&#285;i estas nur pro tio, ke ni ne konas &#265;i tiujn
+anguletojn de l&rsquo;animo ... kaj pli bone estas ilin ne koni! ... Mi skribas
+&#265;ion &#265;i tion kun la sola celo&mdash;studi min mem ... Okupitaj per la
+studado de la vivo kaj de la homoj, ni malmulte konas nin mem ... Mi
+volas traesplori mian vivon de l&rsquo;komenco &#285;is la fino kaj tiam mia
+heredonto a&#365; la posteularo komparu mian personan ekzistadon kaj mian
+oficialan biografion kaj vidu, &#265;u estos io komuna?</p>
+
+<p>"Kelkaj homoj nomas la &#309;aluzecon nobla sento, aliaj &#285;in miksas e&#265; kun
+la amo mem.</p>
+
+<p>"Li min &#309;aluzas, sekve amas!" pensas iu malsa&#285;a virino. "Mi vin
+&#309;aluzas, &#265;ar mi vin amas", trankviligas despoto-edzo sian malfeli&#265;an
+duonon, fermante &#349;in en ka&#285;on.</p>
+
+<p>&mdash;La&#365; mi, la &#309;aluzeco estas la plej granda malnobleco, kiun povas
+manifesti homo. La &#309;aluzeco de iu viro estas mem-opinio <span class="paghnumero">50</span> de homo,
+kiu imagas al si, ke ekster li la virino nenion bezonas "kiel &#265;u mi
+mem ne sufi&#265;as al &#349;i? kaj &#349;i ree ne estas kontenta? Kion plu &#349;i
+volas?"&mdash;pensas tiaj sinjoroj. Tio estas imago de malsa&#285;ulo, kiu
+pensas, ke li estas sufi&#265;a por plenigi &#265;iujn malplena&#309;ojn en la vivo
+de l&rsquo;alia. Mia Nevena min &#309;aluzas, e&#265; je la libroj. &#348;i ne povas
+kompreni, kiel iu libro, kia ajn &#285;i estu, povas esti pli interesa
+ol &#349;i.</p>
+
+<p>"... Mi ne scias, &#265;u ekzistas homo en tiu &#265;i mondo, kiu dum sia vivo
+ne faris iun abomena&#309;on&mdash;&#265;u malgrandan a&#365; grandan, &#265;u primonan a&#365;
+alian? Apena&#365; ekzistas homo sur la terglobo kun sa&#285;o kaj ventro,
+kiu akiris ri&#265;a&#309;on a&#365; altan situacion, nefarinte iun malnobla&#309;on?
+Efektive, &#265;e la unua rigardo &#349;ajnas, ke la plimulto el tiuj sinjoroj
+estas puraj, senripro&#265;aj, a&#365; almena&#365; nesuspektaj. Sed enirinte en
+ilian animon, traser&#265;inte iom en iliaj biografioj, vi nepre trovos
+iun etan malnobla&#309;on, etan kiel mikrobo, el kiu volvi&#285;as poste tiu
+ri&#265;a&#309;o a&#365; situacio ... Poste, la monero naskas napoleonojn<a href="#pn2" class="notosigno">[2]</a> a&#365; la
+rangoj iras kiel minutoj ... sed la komenco de l&rsquo;sukceso estas en tiu
+&#265;i eta malnobla&#309;o, kiun oni e&#265; forgesas pli poste.</p>
+
+<p>"Kiel hodia&#365;, mi memoras tion ... Mi estis oficistigita kiel
+ekspertizisto ... &#265;io dependis de mi ... Mi konis tre bone la
+interesi&#285;antan personon ... iu ri&#265;ulo ... liberigita
+kontra&#365; garantia&#309;o ... Kelkajn tagojn anta&#365; la ekspertizo
+mi trovis sur mia tablo en la monujo 10 bankbiletojn po 500 fr. &#265;iu
+kaj mallongan noteton: &lsquo;Al tiu, kiu e&#265; sen tio povas esti
+senpartia, sed oni ne volas esti maldanka.&rsquo; Kia kolero bruegis en mia
+animo en &#265;i tiuj minutoj! Tuj mi prenis la monon kaj la noteton kaj
+iris &#265;e la ministro. Tiu &#265;i noteto indignigis &#265;iun mian
+nervon ... Sekve, li pensis, ke li trovis la ciferon, post kiu mi
+&#265;esas plu esti honesta. Monstro! Mi pruvos al li, ke ekzistas
+ankora&#365; <i>homoj</i> en tiu &#265;i mondo. Mi iris en la <span
+class="paghnumero">51</span> ministrejon. La ministro forestis. Mi iris
+en lian domon&mdash;same. La morga&#365;an matenon mi devis enporti en
+la bankon 500 fr. Mi jam kelkajn tagojn ser&#265;is tiun sumon&mdash;mia
+amiko promesis &#285;in pruntedoni al mi tiujn &#265;i tagojn. &lsquo;Kio
+okazos, ekpensis mi, se mi pagos al la banko de tiu mono kaj, prenante
+de l&rsquo;amiko 500 fr., mi ilin metos sur la loko de
+l&rsquo;prunteprenita mono ...&rsquo; &#264;u estas io pli simpla ol tio
+&#265;i? Mi ne povis rigardi tiun monon, kiu estis en mia po&#349;o,
+kiel neekzistantan. Mi alportis la monon al la banko kaj tuj iris
+ser&#265;i mian amikon. Mi lin vidis. Li nur post du tagoj povus doni al
+mi 500 fr. Viziti la ministron estis sensence jam.</p>
+
+<p>"La morga&#365;an tagon la komisio kunsidadis. Mia suba&#265;etinto
+aperis, li sin tenis kvaza&#365; li ne konas min. Mi kelkafoje volis
+salti sur lin, &#309;eti la bankbiletojn en lian viza&#285;on, precipe
+min pliincitadis lia indiferenteco, kvaza&#365; li estis certa, ke mi
+deklaros min je lia profito. Kaj mi deklaris min je lia profito,
+&#265;ar mi timis, ke en alia okazo li la&#365;te deklaros anta&#365;
+&#265;iuj pri tiu mono. Mi pensis tiam pri nenio, mi ne pensis, &#265;u
+mia deklaro estas prava a&#365; ne el la vidpunkto de mia specialeco, mi
+atentis nur ne diri ion malagrablan pri tiu sinjoro, kiu povis per unu
+vorto: &lsquo;mi suba&#265;etis lin&rsquo; a&#365; &lsquo;mi volis suba&#265;eti lin&rsquo; min
+neniigi. &lsquo;Se li estus honesta, kial li ne deklaris?&rsquo;&mdash;demandos li
+kaj &#265;iu alia. Kaj de tiam mi penas konvinkigi min, ke mia decido
+estis justa, ke ne &#265;ar mi timis lin, a&#365; &#265;ar li sendis al
+mi monon, mi deklaris min tiel, sed &#265;ar tiel devis esti. Alivorte
+li estis senkulpa kaj ne bezonis min suba&#265;eti. Mi neniam forgesos
+lian rideton, kiam li adia&#365;is kun la komisio&mdash;li kvaza&#365;
+dankis al mi per &#285;i. Kaj mi estas certa, ke se la le&#285;o ne
+punus amba&#365; pro suba&#265;eto&mdash;li plezure ekridus en mian
+viza&#285;on kaj rakontus pri la mono al miaj konatuloj; tian
+kompatindan mienon aldonadis al la viza&#285;o mia unua nesperta
+malnobla&#309;o.</p>
+
+<p>"Kiel nun, mi rememoras, ke, plej unue mi pensis tiam, <span
+class="paghnumero">52</span> venonte hejmen&mdash;dis&#349;iri je
+pecetoj tiujn malbenitajn bankbiletojn kaj prunteprenonte de
+l&rsquo;amiko 500 fr. anka&#365; ilin fari sammaniere. Sed veninte
+hejmen la vesperon, al mi montri&#285;is, ke estos tre malsa&#285;e
+nuligi tiun monon. Kia ajn &#285;i estis, &#285;i &#265;iam restis mono.
+Fine mi povas &#285;in uzi ne por mi ... mi povas &#285;in disdoni al
+malri&#265;uloj ...</p>
+
+<p>"Kaj tiel la mono restis &#265;e mi ...</p>
+
+<p>"Mirinda kreita&#309;o estas homo! Estas minutoj, kiam mi simple
+abomenas kontra&#365; Nevena ... Kiajn akrajn timtremojn mi sentas, kiam
+&#349;i fari&#285;as pasia je mi, kiam &#349;i for&#309;etas flanken
+&#265;ian honton&mdash;mi ebrii&#285;as tiam de &#349;ia volupto, mi
+kisas &#349;iajn piedojn ... kaj minuton post tio, &#349;i falas en miaj
+okuloj, kvaza&#365; &#349;i faris ion malhonoran ... kvaza&#365; la
+pasio, e&#265; dum la plej forta amo, estas iu malpurega sento ...</p>
+
+<p>"... Mi travivas tri vivojn&mdash;iafoje en la sama tago, en la sama
+horo. Alia mi estas anta&#365; la societo, kiu dividas la homojn je
+fortaj kaj malfortaj, je honestaj kaj malhonestaj. Tute alia mi estas
+anta&#365; mia edzino, kie la vorto amo iafoje rememorigas al la homo la
+vortojn: &lsquo;dum la plenumado de l&rsquo;oficaj taskoj.&rsquo; Kaj nenion komunan
+mi havas nek kun la unua, nek kun la dua homo nun; tie &#265;i en soleco
+mi estas tia, kia estis Adamo, kiam Dio lin kreis el simpla koto. Tie
+&#265;i mi lo&#285;as kaj mi ne timas pensi tion, kion pensas mia kapo,
+kaj ne tion, kion oni devas pensi, por subteni interparolon kun iu
+politika aganto, a&#365; delikatan interklarigon kun sia edzino, en
+minutoj kiam &#349;i e&#265; ektedas al vi ... kia &#285;uo, povi sur
+pura blanka papero paroli kun si mem ... &#265;u povas tion
+anstata&#365;igi la interparolo kun la plej sincera amiko? &#264;u do
+estas sinceraj amikoj? Kiu estas freneza fordoni sian animon en la
+manojn de alia? Oni konfesas multajn aferojn al la homoj, sed estas
+aferoj, kiujn e&#265; anta&#365; Dio oni rifuzos. Kiel iu avarulo oni
+kalkulas vespere, anta&#365; ol ku&#349;i&#285;i, &#265;iujn siajn
+sekretajn pensojn, enrigardas en la anguleton de sia animo, <span
+class="paghnumero">53</span> &#265;u io ne mankas tie ... Nevena
+koleras, ke mi ne komunikas al &#349;i &#265;ion, ke mi ka&#349;as tiun
+&#265;i kajeron al &#349;i. Sed &#265;u estas eble rakonti al &#349;i
+&#265;ion, kion mi scias pri mi mem?</p>
+
+<p>"Amo! Edzeco! Kunvivo! kaj &#265;u tio &#265;i estas sufi&#265;a por
+ke ni havu la rajton grati unu al la alia en la animoj.</p>
+
+<p>"... Mi denove rememoras pri mia unua malnobla&#309;o kaj denove
+&#349;ajnas al mi, ke la plimulto el la homoj kondutus same kiel mi ...
+kaj eble pli malbone ol mi ... Anta&#365; &#265;io, mi faris al neniu
+malbonon, sed mi savis homon, kvankam krimulon. Mi komprenas, se mi
+estus la ka&#365;zo esti kondamnita senkulpulo ... kaj interese estas,
+&#265;u mi estis kapabla fari anka&#365; &#265;i tion? Mirinda estas
+homo! Kiomaj estas la homoj, kiuj povus diri certe &#265;u ili estas
+kapablaj je granda heroa&#309;o a&#365; je granda krimo? Ni mem ne konas
+nin mem ... kaj iom post iom ni malkovras niajn indecojn kaj malvirtojn,
+e&#265; ne sentante ilin pli frue.</p>
+
+<p>"Unu afero okupas min nun, kial tiel ofte mi haltas sur tiu &#265;i
+afero. &#264;u tio &#265;i ne estas ripro&#265;o de l&rsquo;konscienco?
+Pento? Mi ne emas kredi: mi sentas nenion similan en mi mem kaj estas
+certa, ke tio &#265;i ne povas fari&#285;i &#265;e mi iun tagon ideo
+fiksa kaj min konduki &#285;is frenezi&#285;o, &#285;is memmortigo
+a&#365; min devigi iri sola kaj min transdoni al la estraro. Iafoje mi
+e&#265; pensas, ke dubinde estas &#265;u mi lasos &#265;i tiujn
+pa&#285;ojn, ke oni ilin legu post mia morto.</p>
+
+<p>"Al mi &#349;ajnas, ke anka&#365; mi, kiel &#265;iuj, aliaj ekdeziros
+forlasi la teron pura anta&#365; la societo.</p>
+
+<p>"Mi imagas la ekmiron de miaj amikoj, se tiuj &#265;i pa&#285;oj
+falus en iliajn manojn. Kion ili diros pri la ideala homo?</p>
+
+<p>"Kaj malgra&#365; &#265;io mi donus nun multon, se ne estus tiu
+abomena&#309;o en mia vivo&mdash;kvankam, &#285;is hodia&#365; &#285;i
+e&#265; ne unu fojon malbonigis mian apetiton kaj mi travivis pro tio
+e&#265; ne unu nokton en maldormo.</p>
+
+<p>"... Mi ankora&#365; ne povas doni al mi kalkulon, kial mi
+edzi&#285;is entute, kaj kial nome mi edzi&#285;is je Nevena?</p>
+
+<p class="paghnumero">54</p>
+
+<p>"Kaj eble ne nur mi donas al mi tiun &#265;i demandon kaj &#285;i
+okazas kiam plu ne estas tiel facile por detrui tiun &lsquo;bonvolan
+kontrakton&rsquo;. Nevena anka&#365;, mi estas certa, ne povus respondi al mi,
+kial &#349;i preferis min pli ol la aliajn. &#348;i, certe, diros al mi:
+la destino de la sorto estis tia. Kaj mi pensas, ke ni vane enmiksas
+Dion kaj la sorton en niajn aferojn, kie estas bezone kaj kie ne.
+&#264;io estas okazo: okaze niaj patroj renkonti&#285;is kun niaj
+patrinoj kaj ni aperis en tiu &#265;i mondo ... okaze ni anka&#365;
+mortos de iu malvarmumo ... okaze ni fari&#285;as ju&#285;istoj, a&#365;
+krimuloj ... okaze edzi&#285;as unu je Maria, alia je Stefania, tria je
+Nevena; kaj poste ni konsolas nin, ke ni estis speciale naskitaj unu por
+la alia. Edzi&#285;inte, al mi e&#265; en la kapo ne venis da&#365;rigi
+la homan genton, mi e&#265; ne havis la deziron transdoni al mia
+posteularo mian &lsquo;mi&rsquo;.</p>
+
+<p>"La penso feli&#265;igi Nevena&rsquo;n anka&#365; malmulte min okupis.</p>
+
+<p>"Eble mi esperis trovi almena&#365; mian personan feli&#265;on en &#265;i tio?
+Apena&#365;. Ekposedi amantan, virgan junulinon, al mi estis konate anka&#365;
+pli frue. Kaj Nevena ne estis el tiuj, kiuj donas ion novan,
+neordinaran, &lsquo;extra fin&rsquo;, en tiuj &#285;uadoj, &#265;u fizikaj, &#265;u aliaj. Sed
+kial en tia okazo mi edzi&#285;is je &#349;i, kaj ne je iu alia? Kial? Kial ni
+a&#265;etas de tiu &#265;i magazeno, kaj ne de la alia? He tial! Ni e&#265; ne donas
+al ni &#265;i tiun demandon. Eble la parenceco de l&rsquo;animoj? Interkompreno
+reciproka? Iuj komunaj &#285;ojoj, mal&#285;ojoj, ideoj?&mdash;Tute ne, kaj certe
+sekve de tiu momenta ekflami&#285;o de l&rsquo;organismo, kiu ne povas indiferente
+toleri la proksimecon de bela korpo. &#284;in havi senpune mi povis nur per
+la edzeco. Nevena ne povis esti a&#265;etita per mono, kaj &#349;i ne estis el
+tiuj kreita&#309;oj, kiuj sin donas, &#265;ar ili amas. Kison sen permeso &#349;i
+konsideris kiel krimon ... Parenceco de animoj? Kia ironio! Se morga&#365;
+mi rakontus detale al &#349;i mian tutan biografion, elmontrus al &#349;i miajn
+vidpunktojn pri vivo, pri virino, pri edzeco ... kaj malkovrus al &#349;i
+tiun anguleton de mia animo, kiun &#349;i ne konas kaj kien <span class="paghnumero">55</span> mi ne enlasas
+&#349;in&mdash;inter ni malfermi&#285;us abismo kaj ni terure a&#365; konsterne demandos
+nin: &lsquo;Kaj kiel ja en tiu okazo ni vivas kune?&rsquo; ... Jen kial estas pli
+bone, ke ni fermu la sekretojn de l&rsquo;animo kaj iliajn &#349;losilojn &#309;etu en
+la maron. Man&#285;i kune, dormi, interparoli pri tio &#265;i kaj tio, esti
+trankvilaj kaj nin konsoli, ke ni estas kreitaj unu por la alia ...</p>
+
+<p>"... Tiom da tempo mi vivas kun &#349;i, sed &#265;u ni scias, kion malamas a&#365;
+amas la alia? kaj &#265;u ni klopodas ekscii tion?</p>
+
+<p>"Ni klopodas, &#285;is kiom tio estas ebla, ke la alia plenumadu niajn
+dezirojn kaj nur tiom ...</p>
+
+<p>"Jes, &#349;i scias ekzemple, ke mi amas teon kun iom da sukero, ke mi ne
+amas petroselon kun viandbuletoj, sed &#265;u &#349;i komprenis, ke al mi estas
+malagrabla &#349;ia plej delikata kareso, kiam mi laboras? Kaj des pli
+terure estas, ke &#349;i konscias tion kaj penas fari, ke pro unu &#349;ia
+rigardo, pro unu &#349;ia kiso mi forlasu &#265;ion. Kaj kiu virino ne dezirus
+tion?</p>
+
+<p>"... Kial iafoje ni konscie mensogas unu la alian? Kial en minutoj de
+amekstazo ni mensogas plej malmodeste, ke ni ne povas vivi unu sen la
+alia, kaj poste ni tenkaptas nin je tiuj konfesoj, kiel iu procentegisto
+je la kambio subskribita dum malsobreco? Kaj mi ofte estas dirinta al
+Nevena, ke se &#349;i mortos, mia vivo perdos &#265;ian sencon, fari&#285;os
+sencela. &#264;u povas esti pli malmodesta mensogo ol tiu &#265;i! Kiaj
+malsa&#285;aj infanoj ni estas, parolante tion kaj kredante, ke &#285;i estas
+sincera. Mi sentas per mia tuta cerbo kaj koro, ne mensogante nun min
+mem, ke se morga&#365; Nevena mortos, e&#265; ne unu blanka haro estos aldonita
+al miaj haroj. Sendube, mi estos frapita, la &#265;eesto de mortinto en la
+domo min konsternos kaj mi aspektos kiel homo treege suferanta ... Min
+ekpremos dum kelkaj tagoj la morto kun sia nedivenita majesto. Mi
+frostotremos, vidinte ke la esenca&#309;o, kiun mi tenis en miaj brakoj,
+fari&#285;is senviva kadavro, pli malhela ol la kadavro de bu&#265;ita besto. <span class="paghnumero">56</span>
+Min terurigos la penso, ke &#349;ia bela talio, de kies aromo mi
+ebrii&#285;adis, malbonodoros ...</p>
+
+<p>"La tomba veturilo, la funebra oficiala publiko, la tombejo, &#265;io &#265;i
+tio efikos sur miaj nervoj ... Plimalpli ni sentas tion anka&#365; dum
+fremdaj enterigoj. Sed diri nun sola al mi mem, ke post &#349;ia morto &#265;io
+estas finita por mi&mdash;neniam! Mi e&#265;, eble, ploros, ne edzi&#285;os, sed e&#265;
+ne unu peceton &#349;i forprenos de mia koro per sia malapero ... sed kial
+en tia okazo ni kiel infanoj amuzi&#285;as? Kial iuj kredas tion? Kiel
+ekteruri&#285;us mia Nevena, se &#349;i tralegus tiujn &#265;i liniojn, &#349;i, kiu
+imagas al si, ke post &#349;ia morto&mdash;mi tuj pafmortigos min sur &#349;ia
+kadavro.</p>
+
+<p>"&#348;i postulis sincerecon! &#264;u &#349;i ekdezirus, ke mi estu iom malka&#349;a je
+tiu temo?</p>
+
+<p>"Nu diru al mi sincere, kiom da viroj kaj virinoj ni ekkonus, ke ili
+kompatas la mortintojn, se ne estus funebro?</p>
+
+<p>"Kaj al mi &#349;ajnas, ke mi ne estas iu escepto, mi ne estas tre malvarma,
+mi ne estas sensenta egoisto, kaj mi volas kredi, ke ni &#265;iuj estas
+tiaj.</p>
+
+<p>"Ni treege amas nin mem, por ami forte anka&#365; iun alian, tuj kiam li
+&#265;esos liveri al ni tion, kion ni bezonis ..."</p>
+
+<p>Nevena &#265;esis legi kaj, tiel sidante per grandaj, malfermitaj
+okuloj &#349;i da&#365;ris rigardi anta&#365; si.</p>
+
+<p>Al &#349;i &#349;ajnis, ke iu renversis la tutan mondon anta&#365; &#349;i.</p>
+
+<p>"Dio mia! Dio mia! ekmurmuris &#349;i. &#264;u vere li estas skribinata &#265;ion
+&#265;i tion? Kaj kiamaniere? Kiel mi ne povis rimarki, ke tiu &#265;i homo ne
+nur ne amas min, sed min malamas, malestimas ... Kaj kial li ne diris
+tion al mi? Kial li ka&#349;is tion en sia animo? &#264;u mi perforte restos &#265;e
+li?" &#348;i simple ne volis kredi, ke li &#285;in skribis serioze, ke la sama
+mano per la sama skribmaniero skribis iam al &#349;i pasiajn, delikatajn
+leterojn.</p>
+
+<p>"Kiu ekkredus, ke tiu &#265;i homo povas esti tiel hipokrita, tiel sensenta,
+tia egoisto. Sed &#265;u mi vere estis blinda por ne <span class="paghnumero">57</span> povi e&#265; unufoje
+kapti en liaj okuloj la malestimon? Ne, mi ne estis blinda, mi memoras
+&#265;iujn liajn vortojn, gestojn ... Dio mia! Kian komedion li ludadis dum
+sia tuta vivo! Sed kial? Kial? &#264;u vere li ne povis veni &#265;e min kaj
+diri al mi: &lsquo;Nevena, mi ne plu amas vin, ni devas disi&#285;i!&rsquo; ... Sed
+kien, kien foriris tiu amo, pri kiu li rakontadis al mi anta&#365; la
+edzi&#285;o kaj poste ... post la edzeco ... Li certe anka&#365; tiam ne amis
+min ... Li edzi&#285;is je mi kvaza&#365; li a&#265;etus ludilon en iu magazeno ...
+Sed en kiu ni kredu tiam? Kiun ni amu? De kiu ni atendu reciprokecon, se
+la plej belaj homoj la&#365;vide estas tiel senanimaj kaj kruelaj? ... Kaj mi
+kredis min feli&#265;a, mi imagis al mi, ke oni envias al mi." &#284;is tia
+grado &#349;i estis konsternita de tiu frapo, ke &#349;i ne volis kaj ne povis
+pli profunden enrigardi en sian animon kaj vidi, ke eble anka&#365; &#349;i,
+kiel li, povus skribi samajn pa&#285;ojn ... &#348;i sentis nur unu aferon,
+ke la homo, kiun &#349;i opiniis kapabla morti por &#349;i, e&#265; larmon li ne
+ver&#349;us se &#349;i malaperos ... E&#265; &#349;ajnis al &#349;i, ke li nome tion atendas
+malpacience. &#348;ia Mitjo, &#349;ia idealo, tiu perfekta homo, montri&#285;is plej
+ordinara mortemulo. Kaj, &#265;u e&#265; la simplaj mortemuloj tiel amas siajn
+edzinojn?</p>
+
+<p>Dum momento, &#349;i levis sian kapon kaj &#309;etis rigardon &#265;irka&#365;en.</p>
+
+<p>"Sed &#265;u vere &#265;io &#285;is nun estis son&#285;o? Ke jam la anta&#365;pasintan tagon
+tie &#265;i, sur la sama kanapo, li ne sciis per kiaj plej delikataj vortoj
+min nomi ... Sekve li anka&#365; tiam mensogadis ... Sed &#265;u mi povas de nun
+vivi kun li? ... Kiel post tio &#265;i mi permesos al li min karesi, sciante,
+ke samtempe li pensas pri tute alia afero ... Dio mia! &#264;io estas finita
+inter ni!" Kaj &#349;i ekploris kiel infano ... "Kial, kial mi malfermis tiun
+&#265;i tirkeston? Kial mi tralegis tiun &#265;i kajeron? &#264;u ne estus pli bone,
+se mi nenion scius kaj se mi vivus kun iluzioj, ol kun tia efektiveco?
+Li estas malbona! Egoisto! Sensenta! Sed malgra&#365; tio mi ne povas vivi
+sen li!" Kaj nur la sola penso, <span class="paghnumero">58</span> ke &#349;i povas aparti&#285;i de li, &#349;in
+&#309;etadis tutan en malvarman &#349;viton. "Ne, mi silentos! Mi silentos! ...
+Mi ka&#349;os la kajeron, fermos la tirkeston kaj per nenio, per nenio mi
+malkovri&#285;os, ke mi scias &#265;ion. Mi anka&#365; havos unu anguleton en la
+animo, kien neniam kaj neniun mi enlasos ... al li mi diros, ke se li
+ne scias, kial li edzi&#285;is je mi&mdash;mi scias kial ... kaj mi lin faros
+feli&#265;a, se e&#265; mi devus morti por tio!"</p>
+
+<p>Post tio &#349;i kolektis la kajerojn kaj volis stari&#285;i de la kanapo. Sed
+jen&mdash;la pordo de l&rsquo;kabineto malfermi&#285;is ... Nevena elkriis kaj pali&#285;is
+kiel tolo. En la &#265;ambron eniris &#349;ia edzo. Mitjo alpa&#349;is al Nevena kaj
+pali&#285;is ne malpli ol &#349;i vidinte siajn kajerojn dismetitaj sur la
+kanapo.</p>
+
+<p>&mdash;Kio estas &#265;i tio? Kio estas &#265;i tio? kriis li, ne kredante siajn
+okulojn, ke &#349;i kura&#285;is malfermi lian tirkeston.&mdash;Kion vi faris? Vi
+tralegis tion &#265;i?</p>
+
+<p>Ne estis bezone, ke Nevena respondu al li: li komprenis de &#349;ia viza&#285;o,
+ke &#349;i tralegis &#265;ion. Terura indigno kaptis lian tutan esta&#309;on &#265;e la
+penso, ke &#349;i estas permesinta al si traser&#265;adi lian animon ... En tiuj
+&#265;i minutoj &#349;i montri&#285;is al li kiel iu agento de la sekreta polico.
+Kun premitaj, pro kolero, dentoj li stari&#285;is kontra&#365; &#349;i kaj ekkriis:
+"Kiel vi kura&#285;is, kiel vi kura&#285;is fari &#265;i tion? Kiu donis la vi tiun
+rajton? A&#365; vi pensas ke estante mia edzino, vi povas eniradi en mian
+animon kiel dum vizito &#265;e viaj najbarinoj? ... &#264;u vi ne scias, ke tio
+&#265;i estas spionado ... la plej terura spionado ... kaj &#265;u vere
+trovi&#285;us iu frenezulo edzi&#285;i, se li scius, ke vi pretendas tiajn
+rajtojn al li? ... Diru al mi, diru al mi kiel vi kura&#285;is fari tion?"</p>
+
+<p>Nevena nenion respondis al li, &#349;i timis lin kaj ne kura&#285;is lin
+ekrigardi.</p>
+
+<p>&mdash;Diru al mi &#265;u mi permesis al mi iam grati en via animo? &#264;u homo mi
+estis, kiun vi amas a&#365; malfeli&#265;ulo lo&#285;anta sub polica observo? ... He
+... Kion vi faris nun? &#264;u vi scias, ke <span class="paghnumero">59</span> post tio &#265;i mi ne povas vivi
+kun vi? ... E&#265; se mi volus, mi ne povas ... Mi ne povas vivi kun homo,
+kiu eniras en mian animon kiel iun drinkejon. Kaj tio &#265;i estas nomata
+&#265;e vi pruvo de senfina amo! ...</p>
+
+<p>Pro kolero li ne povis paroli. Li sidi&#285;is sur unu se&#285;on kaj
+enpensi&#285;is: "Kiaj kreita&#309;oj estas tio&mdash;la virinoj! Kaj kiaj komprenoj
+pri amo! Kaj kion &#349;i faris nun? ... &#348;i eksciis ... pri la kvin miloj da
+frankoj ... &#264;u do mi povos post tio &#265;i vivi kun &#349;i? ... Nesati&#285;eblaj
+kreita&#309;oj! ... Ne sufi&#265;as al ili tio, kion oni donas al ili de sia
+ekzisto ... ne, ili nin bezonas tutan, kun &#265;iuj nervoj kaj cerbo ...
+Jes ... jes, mi &#349;in forlasos ..."</p>
+
+<p>Li stari&#285;is.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi scias, Nevena? Se estus trovinta tiujn &#265;i kajerojn iu mia
+malamiko, mi pli volonte paci&#285;us, ol nun. Mi komencus batalon kontra&#365;
+li, mi batus lin per liaj mankoj, mi lin malamus, eble mi lin mortigus
+... Kaj kun vi kia batalo? A&#365; mi devos komenci min pravigi, peti
+pardonon ... Ne, ne, de nun pluen niaj plej ordinaraj delikata&#309;oj estos
+falsaj ... nesinceraj ... Vi disbatis anka&#365; tiun feli&#265;on, kiu estas
+ebla en tiu &#265;i mondo ... Vi volis min ekkoni nepre tutan ... kaj vi
+ekkonis min ... &#265;u vi konvinki&#285;is nun, ke nepre tuta homo ne povas
+esti amata, &#265;ar li valoras nenion. &#264;u mi ne estis prava dirante al vi
+ne grati tre multe en via feli&#265;o, se vi ne volas &#285;in kripligi ... Kaj
+kion vi gajnis nun? ... Mi ne povas vivi kun vi ... mi ne povas ... e&#265;
+se mi volus ... Niaj rigardoj ne povas renkonti&#285;i plu, ne mallevante
+niajn okulojn unu anta&#365; la alia ...</p>
+
+<p>Kaj ne ekrigardante &#349;in, ne dirinte al &#349;i adia&#365;, li eliris el
+la &#265;ambro.</p>
+
+<p>Nur nun Nevena komprenis, ke tiu &#265;i homo, kiu montri&#285;is al &#349;i tiel
+terura post la tralego de la kajeroj, estis al &#349;i tiel kara, &#349;atata
+pli ol &#265;iam. &#348;i &#265;ion, &#265;ion pardonis al li nun ... <span class="paghnumero">60</span> nur ke li
+restu &#265;e &#349;i. &#348;i kontenti&#285;os per tio, li vivu kiel li volas, li faru
+kion li volas, nur li ne foriru.</p>
+
+<p>Malfrue dum la nokto lin atendis Nevena, sed li ne venis. Matene &#349;i
+ricevis de li leteron, ke li foriras en la provincon, en sian naskurbon,
+&#285;is kiam &#349;i decidos kion &#349;i faros.</p>
+
+<p>Tiu &#265;i letero donis al &#349;i esperon ... "Li certe volas minaci min, puni
+min ... Ne, ne, tiu &#265;i homo meritas esti amata, kia ajn li estas ...
+anta&#365; li mi ne hontas humili&#285;i kaj lin peti". Kaj &#349;i skribis al li
+tian leteron, kian ne skribus e&#265; kondamnito por amnestio. &#348;ia letero
+trankviligis &#349;in, &#349;i pensis ke la ventego forpasos kaj denove ekestos
+por &#349;i trankvilaj tagoj en la vivo.</p>
+
+<p>Post kelkaj tagoj Mitjo ricevis rekomenditan leteron de sia edzino,
+sed ne respondis ...</p>
+
+<p class="paghnumero">61</p>
+
+
+
+
+<h2><a name="nr5" id="nr5">Du talentoj.</a></h2>
+
+<p>La fiakro haltis anta&#365; la hotelo, pli vere gastejo. Irmov
+malsupreniris de &#285;i kaj ordonis ke oni portu la paka&#309;on supren,
+pagis la veturigiston, donis al li trinkmonon kaj eniris la kafejon,
+la malsupran eta&#285;on de la konstrua&#309;o.</p>
+
+<p>La domomastro estime lin renkontis.</p>
+
+<p>&mdash;Preparu supre por lavi min kaj por la vesperman&#285;o ion facilan: supon
+de kokido kaj duonkuiritajn ovojn. Mia stomako estas iom delikata, &#285;i
+ne povas &#265;ion toleri,&mdash;li senkulpigadis sin.</p>
+
+<p>La domomastro promesis &#265;ion. Li sciis, ke tiaj stomakoj bone pagas, des
+pli, ke la sinjoro &#349;ajnis esti iu altrangulo. Tian formon de vintra
+palto li vidis nur en Sofio. La publiko en la kafejo atente rigardis
+la novalveninton kaj kun rideto a&#365;dis la mendon por vesperman&#285;o. Ili
+kvaza&#365; ne kredis, ke la stomako &#265;e la homoj estas diversa kaj ke
+ekzistas bulgaro, kiu ne povus digesti ion en tiu &#265;i mondo.</p>
+
+<p>La hotelmastro kun la nova voja&#285;anto iris supren. &#264;iuj ekparolis.</p>
+
+<p>&mdash;Kiu estas tiu &#265;i?</p>
+
+<p>&mdash;Estas iu in&#285;eniero ... diris unu, multe da tiaj pasas nun.</p>
+
+<p>&mdash;Devas esti iu revizoro ...</p>
+
+<p>&mdash;Revizoro! ... ekridis alia. Kion li revizios &#265;i tie? En la tuta
+&#265;irka&#365;a&#309;o oni ne povas trovi 100 gro&#349;ojn entute.</p>
+
+<p>&mdash;Eble nur tiel pasas la homo.</p>
+
+<p>&mdash;Kien li pasos? Ni ja estas &#265;e la fino de la mondo.</p>
+
+<p class="paghnumero">62</p>
+
+<p>Post unu horo Irmov malsupreniris lavita, kombita, kun aliaj vestoj. Li
+sidi&#285;is apud unu tablo, super&#349;utita de gazetoj, sed ne kura&#285;is ilin
+tu&#349;i, preska&#365; &#265;iuj &#265;efartikoloj estis makulitaj de diversaj
+man&#285;a&#309;oj.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u la man&#285;a&#309;o estas preta? demandis li.</p>
+
+<p>&mdash;Bonvolu, sinjoro, en la alian &#265;ambron, tie man&#285;as la oficistoj.</p>
+
+<p>Irmov pasis en la alian &#265;ambron kaj trovis tie 5-6 personojn, lokajn
+grandulojn. Unuj el ili legis gazetojn, aliaj parolis pri la kuirejo
+kaj kritikis la pasintjaran kuiriston. Irmov sidi&#285;is, la&#365;te tusis,
+alkro&#265;is la vi&#349;tukon &#265;e la kolumo, tiris flanken malplenan
+man&#285;ilaron kaj atendis. Oni alportis al li buljonon de kokido. La
+abonantoj delasis la gazetojn, &#265;esis paroli kaj nevole observadis la
+novalveninton. Scivolemo, miksita kun envio, estis legebla en iliaj
+okuloj. Ili instinkte malamis tiun &#265;i homon, venantan de alia mondo&mdash;de
+tie, kie ili neniam estis, a&#365;, se ili estis, apena&#365; reestos tie. Kaj
+li e&#265; ne rimarkis, a&#365; &#349;ajnigis, ke li ne vidas ilin. &#264;i tio ankora&#365;
+pli malicigis ilin. Se ili estus certaj, ke li ne estas iu altrangulo,
+kiu per unu kapto &#265;e la kolumo povas ilin forigi de la terglobo, ili
+estus aran&#285;intaj al li iun lokan &#349;ercon. Sed &#265;iu lin konsideris kiel
+grandulo de sia ministerio.</p>
+
+<p>Vesperman&#285;inte, Irmov diris, ke oni alportu al li supren la kafon,
+lin veku frue kaj supreniris en la hotelon. &#264;ies bu&#349;o malfermi&#285;is.</p>
+
+<p>Ili saltis anta&#365; la hotelmastro por demandi, kia homo estas tiu.</p>
+
+<p>Plena disrevi&#285;o kaj grimacoj. La novalveninto sin enskribis en la
+libro de voja&#285;antoj: "verkisto".</p>
+
+<p>&mdash;Vidu lin! ... kaj malmulte restis, ke mi lin konsideru kiel
+&#265;efrevizoron.</p>
+
+<p>&mdash;Diablo prenu anka&#365; la verkistojn! ... &#264;u ili kun buljonoj sin nutras.</p>
+
+<p>&#264;iuj kvieti&#285;is. Kaj kelkaj, kiuj anta&#365; momento pensis ekrigardi <span class="paghnumero">63</span>
+tiun &#265;i vesperon en la kasojn, vokis al la knabo alporti la triktrakon.
+Neniu volis scii, ke supre super iliaj kapoj maldormas bulgara verkisto
+kaj, eble, gale jam pu&#349;as ilin sur sian plumon. Li ne povis rompi ilian
+pacon, li ne estis timinda, li ne estis revizoro.</p>
+
+<hr />
+
+<p>La alian tagon Irmov iris en la gimnazion renkonti&#285;i kun instruisto,
+kiun oni rekomendis al li, por lin helpi en la kolekto de materialo por
+lia nova historia romano. La instruisto apena&#365; ne svenis, scii&#285;inte
+kun kiu li parolas, kvankam post momento li estis devigata konfesi, ke
+preska&#365; nenion li legis de liaj verkoj.</p>
+
+<p>&mdash;Ah! vi ne scias, sinjoro Irmov, kiel la provinco mortigas la homon,
+precipe nin, la instruistojn. &#284;i elsu&#265;as nian tutan sangon, kaj ni
+fine fari&#285;as konserva&#309;oj. Kaj ne ke mankas tempo kaj lega&#309;o ... ne,
+sed por kio? Por vivi kaj morti &#265;i tie, e&#265; tio &#265;i, kion oni legis,
+pli ol sufi&#265;as. Bulgario nin oferas kaj ni &#285;in akceptas por peco da
+pano. Ni perdis &#265;i tie apetiton vivi, kaj sen tiu &#265;i apetito oni, se
+ne kadavro, almena&#365; estas malsanulo. Ni dum nia tuta vivo gardas
+dieton.</p>
+
+<p>Irmov nenion reparolis al li. La instruisto da&#365;rigis.</p>
+
+<p>&mdash;Vi, eble, diros al mi: la legado estas celo, ne rimedo ... Ne estas
+tiel. La libro restas &#265;iam libro kaj ne povas anstata&#365;igi vivan homon.
+Estas minutoj, kiam mi estus preferinta la societon de iu viv&#285;oja
+stultulo anta&#365; &#265;iuj volumoj de la e&#365;ropaj verkistoj. La libro sen
+societo estas terura. &#284;i naskas revojn kaj apetitojn, kaj la ministerio
+delonge per cirkuleroj malpermesis revi kaj troman&#285;i. &#264;u vi scias, ke
+iam mi volas forkuri de &#265;i tie, kien miaj okuloj vidas. Iri en Sofion,
+fari&#285;i kelnero en iu bierejo&mdash;tie la vivo estas &#265;iam pli enhava ol
+la nia. Se mi estus Napoleono, mi neniigus la malgrandajn urbojn
+kaj vila&#285;ojn. Ne estas tiom terura la malsato, la mizero, <span class="paghnumero">64</span>
+terura la soleco tie &#265;i ... tiu &#265;i &#285;ismorta izoleco de &#265;io. Ni, &#265;i
+tie, ne pri vagonaro, sed pri fiakro &#285;ojas kiel infanoj. Ni malkutimis
+je poezio, muziko, kantoj. Ni forgesis virinajn karesojn. Vila&#285;anino
+kelkafoje nin allogas pli, ol vin viaj dekoltitaj belulinoj en la baloj.
+Ni atrofi&#285;iis &#265;i tie kaj similas je mumioj, nur ke ni ankora&#365; spiras,
+pensas kaj sentas, &#285;is kiom al ni permesas la bud&#285;eto kaj la
+ministerio.</p>
+
+<p>Irmov lin a&#365;skultis kaj plene komprenis lian humoron. Kaj en la
+profundo de sia animo li estis kontenta, ke la sorto ne destinis al li
+tian parton. Li neniam paci&#285;us kun tio. "Malfeli&#265;uloj!" li pripensis
+kaj ne trovis bezone e&#265; lin konsoli.</p>
+
+<p>Mar&#349;ante tra la urbo, ili pasis preter alta, dueta&#285;a domo kun vendejo
+malsupre kaj vasta korto malanta&#365;e.</p>
+
+<p>Sur la supra eta&#285;o estis balkono.</p>
+
+<p>&mdash;Al kiu apartenas tiu &#265;i domo? demandis Irmov.</p>
+
+<p>&mdash;Al ri&#265;a maljunulo, sed nun &#265;io estas en la manoj de lia bofilo
+Linovski. Ver&#349;ajne vi ne konas lin, la tutan regionon li tenas en sia
+po&#349;o. Post nelonge li estos deputito, kaj delonge li devus esti
+pendigita.</p>
+
+<p>&mdash;Linovski! ... mi konis tian homon iam. En Francio li studis
+le&#285;osciencon, poste li havis disputon kun la ju&#285;ejoj pro falsigo de
+diplomo.</p>
+
+<p>&mdash;Tio &#265;i estas malnova historio. Nun li falsigas anka&#365; la patrinan
+lakton de siaj infanoj, sed la le&#285;o ne tu&#349;as lin.</p>
+
+<p>&mdash;Do, li estas la sama Linovski?</p>
+
+<p>&mdash;Devas esti la sama, &#265;u povas ekzisti alia Linovski, li estas unu
+en tuta Bulgario. Se vi nur vidus lin ... nenion li timas, nenion li
+konfesas.</p>
+
+<p>Post momento ili disi&#285;is kaj Irmov iris en la restoracion.</p>
+
+<p>Apud la tablo, &#265;e kiu li tagman&#285;is, sidis tuta kompanio de geviroj.</p>
+
+<p>Lia man&#285;ilaro estis sialoke, sed, por pasi, li devis maltrankviligi
+iujn el ili.</p>
+
+<p class="paghnumero">65</p>
+
+<p>&mdash;Pardon! ... &#285;entile diris li.</p>
+
+<p>La kompanio komencis senkulpi&#285;i, ke &#285;i estas okupinta lian tablon.</p>
+
+<p>&mdash;Estas nenio ... estas nenio. Mi petas vin, al mi estas agrable ...
+Post kvin minutoj li konati&#285;is kun &#265;iuj.</p>
+
+<p>&mdash;D<sup>ro</sup> Ivanov! ...</p>
+
+<p>&mdash;Membro de la tribunalo Rankov ...</p>
+
+<p>&mdash;Instruisto Markov ...</p>
+
+<p>&mdash;Kapitano &#348;evronov ...</p>
+
+<p>&mdash;Sinjorino tia ... k. t. p.</p>
+
+<p>Post iom, eksciinte, ke Irmov morga&#365; forveturos al iu vila&#285;o&mdash;ili
+decidis iri tien gaste &#265;e la landlima kapitano.</p>
+
+<p>&mdash;Ni prenos man&#285;a&#309;on kaj trinka&#309;on ...</p>
+
+<p>&mdash;&#284;uste la noktoj estas lunaj ...</p>
+
+<p>&mdash;Nur nokte kun fiakro ... kun glitveturilo,&mdash;insistis la sinjorinoj.</p>
+
+<p>&mdash;La elspezoj po egale, la&#365;ti&#285;is iu.</p>
+
+<p>&#264;e la penso pri la morga&#365;a festeno, la kompanio gaji&#285;is kaj &#265;iuj
+komencis rigardi &#265;u iu ne trompi&#285;os regali.</p>
+
+<p>Neniu decidi&#285;is. Iutempe Irmov frapis per sia glaso la tablon. Venis la
+restoraciestro.</p>
+
+<p>&mdash;Alportu bieron!</p>
+
+<p>&mdash;Kiom?</p>
+
+<p>&mdash;Kiel kiom? kiom ni estas: 7-8-10 bierojn.</p>
+
+<p>La kompanio rida&#265;is &#285;is la oreloj.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj tio ... da&#365;rigis Irmov, alportu ian alman&#285;a&#309;on por la biero ...
+nur pli multe, kaj por la sinjorinoj ... kion ili amas?</p>
+
+<p>&mdash;Anka&#365; ili trinkas bieron, diris iu.</p>
+
+<p>La sinjorinoj modeste ekridis kaj, kiam oni elportis la bierojn, &#265;iuj
+tostis kun Irmov. Li klopodis esti afabla kun ili, pridemandis ilin:
+kiel ili vivas, kien ili iras, &#265;u ili havas distrojn.</p>
+
+<p>&mdash;Pli bone ne demandu, diris la kapitano, ni estas tie &#265;i vivaj
+enterigitaj. Post la Sofia militista klubo fali en tian stalon ...</p>
+
+<p class="paghnumero">66</p>
+
+<p>&mdash;Ha vi, la militistoj, kial vi plendas, vi estas la dorlotitaj infanoj
+de Bulgario, ekparolis la kuracisto. Kion ci faras tie &#265;i? tutan tagon
+ci mallaboras, kaj la nokton ci sidas tie &#265;i kaj la unuan de &#265;iu
+monato trak ... trak 400 franketojn kaj iom pli ...</p>
+
+<p>&mdash;Ne estas tute tiel ... &#265;u ni ne gardas la landlimon! La serboj ...
+ni eka&#365;das ion, preparas sin kontra&#365; A&#365;strio ...</p>
+
+<p>&mdash;Ili preparas porkajn kolbasojn por A&#365;strio ... Ci demandu nin, la
+mizerulojn. Tutan monaton ci &#265;irka&#365;iru la regionon, tage ci ne havas
+tempon man&#285;i, nokte oni ne lasas cin en paco: pro febro oni cin vekas,
+kaj kiam ci iras, oni ne pagas, &#265;iam amikoj estis ... konatuloj.
+Kvaza&#365; la medicino havas ion komunan kun la amikeco.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj kiel estas la regiono en sanstata rilato? demandis Irmov.</p>
+
+<p>&mdash;Kiel &#285;i estas? Malsanoj estas por 10,000 frankoj jare, kaj 50
+frankojn ci ne povas enspezi monate. La &#265;i tieaj homoj estas tiaj,
+ke ili kapablas morti, nur ne pagi vizitojn.</p>
+
+<p>&mdash;Do, la salajro ne sufi&#265;as?</p>
+
+<p>&mdash;Por pano ne sufi&#265;as, kaj vi ja scias, la scienco mar&#349;as, ne
+atendas ... necesas novaj libroj, gazetoj, perfekti&#285;oj.</p>
+
+<p>&mdash;Silentu ci, nur de la drinkejestroj por atestoj tiun &#265;i jaron ci
+prenis pli ol 500 frankoj. Kaj ni? kiel &#349;ajnas al ci? Puran monon da
+236 frankoj 36 centimoj, turnu &#285;in &#265;iel, restas &#265;iam tiel. La tuta
+regiono estas en ciaj manoj, homan vivon ci disponas, ci pendigas la
+homojn, kaj ci mem vivas kiel skribisto. Por edzi&#285;ofesto monon ci ne
+havas, a&#365;digis sin la ju&#285;isto.</p>
+
+<p>&mdash;Kial ci ne fari&#285;as advokato?</p>
+
+<p>&mdash;Mi ja fari&#285;os ... Ankora&#365; du jaroj restas al mi &#285;is pensiuli&#285;o.</p>
+
+<p>Unuvorte, estis e&#265; ne unu kontenta homo&mdash;&#265;iuj estis ofenditaj
+de Bulgario. Irmov ne interrompis ilin.</p>
+
+<p class="paghnumero">67</p>
+
+<p>&mdash;Mi komprenas, da&#365;rigis la kapitano, ni a&#365; devas havi armeon kiel
+decas, a&#365; oni &#285;in maldungu. La armeo estas &#265;io por la regno. Oni
+devas memori, ke la oficiro ne estas &#349;tata. Se vi volas pacon, preparu
+vin por milito, diris Napoleono&mdash;ergo&mdash;pagu bone viajn oficirojn.</p>
+
+<p>&mdash;Anta&#365; &#265;io la popolo devas esti sana: malsana popolo, malsanaj
+urbanoj&mdash;malsanaj soldatoj. <i>Mens sana in corpore sano.</i> Do, la
+kuracistoj devas esti plej bone garantiitaj.</p>
+
+<p>&mdash;La fina celo de &#265;io estas la justeco&mdash;al ni venas kaj &#349;tataj, kaj
+militistaj, kaj malsanaj, kaj sanaj ... Anglio, diris mi ne memoras kiu
+filozofo, tenas sian tutan &#349;iparon kaj armeon, por ke funkciu kelkaj
+magistratoj. Jen kial la situacio de l&rsquo;ju&#285;isto devas esti plej multe
+asekurita.</p>
+
+<p>En la kompanio sidis iu popolinstruisto de la vila&#285;oj. A&#365;skultante
+ilin, li ne kura&#285;is plendi: li hontis diri anta&#365; tiom da homoj kian
+salajron ricevas, kaj krom tio li ne konis iun scienculon dirinta ion
+en favoro de l&rsquo;bulgara popolinstruisto.</p>
+
+<p>Post nelonge Irmov denove mendis po unu biero. Iom post iom la
+interparolo perdis la sciencan karakteron, ili komencis rakonti
+diversajn bulgarajn &#349;ercojn kun loka koloro. &#264;e kelkaj pli fortaj
+pecoj la sinjorinoj prenis tiajn virgajn fizionomiojn, ke la tuta pipro
+de la anekdotoj trafalis sencele. Poste ili pasis al la kantoj. Irmov
+trian fojojn mendis bieron kaj pozitive &#265;armis &#265;iujn. Kelkiuj e&#265;
+demandis lin, kie ili povas trovi liajn verkojn.</p>
+
+<p>&mdash;He, tio, la verkistoj estas mal&#349;paruloj, tramurmuris iu al
+sia najbaro.</p>
+
+<p>&mdash;Kompreneble, sa&#285;on ili havas senpage; li sidi&#285;as, skriba&#265;as ion
+fu&#349;e, iun moka&#309;on ... kaj hop, 100 fr. Oni diras ke Vazov<a href="#pn3" class="notosigno">[3]</a> per siaj
+romanoj konstruis domojn.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj ni nian tutan cerbon eluzas por 200 fr. monate.</p>
+
+<p class="paghnumero">68</p>
+
+<p>Post la kantoj oni metis la tablojn flanken, trovis ie du ekdormintajn
+ciganojn, vekis ilin kaj komenci&#285;is dancoj. Iun tempon la kompanio tiel
+entuziasmi&#285;is, ke &#285;i elkriis e&#265; "hura", kiam Irmov deklaris al la
+restoraciestro, ke hodia&#365; li pagas &#265;ion.</p>
+
+<p>&mdash;Tamen, honte estas, flustris iu al siaj kamaradoj. La homo estas &#265;i
+tie pli &#285;uste nia gasto, kaj ni lin lasas pagi &#265;ion.</p>
+
+<p>&mdash;Kiu lin devigas, li mem volas ...</p>
+
+<p>&mdash;Ne decas, anka&#365; ni devas pagi ion. Kion pensos la homo pri ni? Li nin
+priskribos ie.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj ree li havos sian monon.</p>
+
+<p>&#284;is la 4a horo matene da&#365;ris la vesperfesto. La restoraciestro anka&#365;
+estis kontenta de la verkisto kaj, kiam &#265;iuj stari&#285;is por foriri, li
+saltis kaj mem donis al li la surtuton. Ili eliris sur la straton kaj
+faris tian bruon, ke la ekdorminta patriarkeca urbeto tuta saltis el la
+lito, kvaza&#365; pro brulado. Sed la policestro estis kun ili, kaj la du
+patrolaj policanoj respekte salutis la kompanion.</p>
+
+<hr />
+
+<p>Du-tri fojojn post la interparolo kun la instruisto, Irmov
+renkontadis Linovski en la stratoj, sed ankora&#365; de malproksime li
+&#265;u revenis malanta&#365;en, &#265;u deiris en alian straton. Li neniel
+volis renkonti&#285;i kun homo, al kiu li jam kiel studento ne donis la
+manon&mdash;precipe, kiam li eksciis, ke li nun tro ri&#265;i&#285;is kaj fu&#349;agas
+en la tuta regiono. Do, ne vane oni anta&#365;diris, ke tiu &#265;i homo je
+&#265;io estas kapabla ... ke por li elekto ne ekzistas en la vivo.</p>
+
+<p>Sed iun fojon okaze ili renkonti&#285;is viza&#285;o kontra&#365; viza&#285;o.
+Irmov ne sciis kion fari kaj nevole haltis.</p>
+
+<p>&mdash;Irmov!? &#265;u estas vi? Mi vin ser&#265;is, scii&#285;inte, ke vi estas tie &#265;i.
+Oni diras al mi, ke vi estis en la vila&#285;oj ... kolektas materialon por
+nova dramo ... a&#365; romano. Mi de tiuj aferoj ne multe komprenas, sed
+viajn labora&#309;ojn mi legis. &#264;iam vi <span class="paghnumero">69</span> flugas alten, homojn de Marso
+priskribas ... &#265;iam honestaj ... &#265;iam herooj&mdash;e&#265; ne unu malbonulo.
+Vi restos tie &#265;i ankora&#365; iun tagon, jes? Mi volas vin vidi,
+iom interparoli. Kiom da jaroj ni ne vidis nin! Ni ja estis
+kunlernantoj&mdash;kaj hodia&#365; ... tiun &#265;i vesperon vi vesperman&#285;os
+&#265;e ni? ... ne ... ne ... &#265;i tio estas decidita.</p>
+
+<p>&mdash;Mi apena&#365; povos, diris sendecide Irmov, tiun &#265;i vesperon
+mi volas iom labori.</p>
+
+<p>&mdash;Nenia laboro ... En Sofio vi laboros. Kie vi laboros en la &#265;i tiea
+atmosfero. Jam nun ni iros kune hejmen.</p>
+
+<p>&mdash;Sed min oni atendos tie. Estas instruisto, al kiu mi promesis.</p>
+
+<p>&mdash;Li atendos ... mi sendos la serviston diri al li, ke vi estas &#265;e mi.
+Kaj kion vi man&#285;os tie? Tiu baj<a href="#pn4" class="notosigno">[4]</a> Koljo ilin nutras tiel ... Miajn
+porkojn mi pli bone nutras.</p>
+
+<p>&mdash;Sed por mi tie oni kuiras speciale.</p>
+
+<p>&mdash;Anka&#365; mi preparos &#265;ion speciale por vi, kaj vinon&mdash;vi ne trinkis
+tian. Mi al la tuta regiono liveras vinon, sed vinon ... trinkas
+nur mi. Neniamaniere mi allasos, ke vi nutri&#285;u tie. Ne rigardu la
+oficistojn&mdash;ili man&#285;as kion vi donas al ili. Ili ne rajtas havi guston.
+Ilia stomako devas elteni dum 15 jaroj la venenojn de via baj Koljo ...
+kaj tiom. Poste enterigo, pensio ... orfoj, estontaj oficistoj ktp. Sed
+sufi&#265;e ni parola&#265;is, ni iru. Vi ne povas prezenti al vi kiom mi estas
+kontenta.</p>
+
+<p>&mdash;Prave diri al vi, mi ne povos veni, mi sentas min laca.</p>
+
+<p>&mdash;A&#365;skultu, Irmov, mi komencas suspekti, ke vi simple ne volas veni
+&#265;e mi. Kredeble, la &#265;i tieaj sinjoroj estas al vi parolintaj Dio
+scias kion pri mi.</p>
+
+<p>&mdash;Kial do? Kiu parolos al mi pri vi.</p>
+
+<p class="paghnumero">70</p>
+
+<p>&mdash;Kiu! ... &#265;iuj. Ili &#285;is la lasta estus min dronigintaj en glaso da
+akvo. Ili ankora&#365; ne povas pardoni al mi, ke mi, fremdulo, sidi&#285;is sur
+ilia kolo. Sed mi kulojn ne timas&mdash;ili ne pikas, nur zumas. Mi scias,
+ke &#265;iuj ... anka&#365; vi en E&#365;ropo<a href="#pn5" class="notosigno">[5]</a> rigardis min malrekte ... sed la
+pasinta estas pasinta. Mi scias, ke nun vi estas verkisto&mdash;eminentulo
+... Kaj, eble, iun tagon tiu &#265;i strato portos vian nomon, &#265;ar vi
+pasadis tie &#265;i, sed nunmomente en tiu &#265;i strato mi havas propran
+domon, kaj vi devas gasti &#265;e mi. Ni parolos pri Okcidento, literaturo,
+pri vi. Nun por mallonge ni deiros en la gastejon, kaj de tie hejmen.</p>
+
+<p>Irmov ne kura&#285;is rifuzi&mdash;la &#285;entileco venkis. "Plej poste scivoleme
+estas vidi de proksime tiun &#265;i homon ... kio ja restis en li ankora&#365;
+homa?" Ili ekiris kaj eniris en grandan drinkejon. Apud &#285;iaj eluzitaj
+nudaj tabloj sidis grupoj da vila&#285;anoj. Forta odoro je brando sufokis
+la delikatan nazon de la Sofia revanto. Li nevole faris grimacon.&mdash;"Jen,
+ja anka&#365; la nacia odoro, diris ridetante Linovski. &#284;i ne estas tiel
+agrabla, kiel vi &#285;in priskribas en viaj rakontoj".&mdash;&#264;e la dekstra
+flanko de l&rsquo;drinkejo pordo kondukis al la butiko, tro&#349;ar&#285;ita per
+&#265;iuspecaj komerca&#309;oj senorde dis&#309;etitaj. Trans alia pordo estis
+videbla la korto. Apud la &#349;tuparo mem trankvile ku&#349;is kelkaj grandaj,
+grasigitaj porkoj. Plue du personoj faligadis bovon; la tria tenis en
+sia mano malgrandan akran tran&#265;ilon. Post nelonge la mano kun la
+tran&#265;ilo malaperis en la gor&#285;on de l&rsquo;bovo ... Teruraj konvulsioj
+movigis &#285;ian tutan korpon, la kruroj senespere frapis la teron kaj
+stre&#265;is la &#349;nurojn. &#284;i mortadis malrapide, kun malfermitaj pro
+terurookuloj, kun plena konscio pri la farita perforto, ne suspektante,
+ke &#285;iaj fratoj en Okcidento ne sukcesas e&#265; <span class="paghnumero">71</span> anta&#365;mortan agonion.
+Irmov nevole deturnis siajn okulojn. Linovski trankvile rigardis la
+bovon kaj iutempe sin turnis al Irmov.</p>
+
+<p>&mdash;Ne similas al viaj temoj, tio &#265;i estas la vivo. La temo estas kruda
+... ne artista, kaj la honorario estas pli granda, multe pli granda ol
+la via. &#264;u vi vidas, jen tie, tiun porkon, ku&#349;i&#285;intan en la koto,
+kvaza&#365; &#285;i estas en hotelo "Royal". &#264;u vi scias, ke mi por &#285;i ricevis
+pli grandan premion, ol vi por la lasta dramo &#265;e la konkurso. Pardonu
+pro la komparo, sed tiel &#285;i estas. La cirkonstancaro ne estas poezia,
+sed por mi gravas la rezultato. La mono estas unu kaj sama, &#265;u donita
+por iu sentimentala romano a&#365; por purigo de necesejoj. Jen &#265;i tiun
+aferon oni ne volas kompreni, kaj tial ekzistas malfeli&#265;uloj. Mi scias,
+ke vi estas aliopinia: por vi anka&#365; la mono havas biografion, anka&#365;
+&#285;i devas esti pura, nobla. Kaj la mondo estas tia, ke la malpura laboro
+pli multe enspezigas, &#265;ar ne &#265;iu entreprenas &#285;in.&mdash;Post iom da tempo
+ili eliris el la gastejo kaj ekiris al la domo de Linovski.</p>
+
+<p>Irmov ekzamenadis en profilo sian kuniranton kaj miris pri lia
+trankvileco, senzorgeco kaj gaja humoro. "&#264;u li ja nenion sentas? &#264;u
+li ja &#265;ion forgesis? &#264;u ja la societo de l&rsquo;porkoj mortigis &#265;e li
+&#265;ion homan?" ... Ili atingis la domon, supreniris la duan eta&#285;on,
+trapasis grandan koridoron kaj eniris en vastan man&#285;o&#265;ambron. &#284;i
+estis ordigita la&#365; Sofia maniero: granda kvarangula tablo, altaj lignaj
+apogse&#285;oj, apud la muro granda bufedo. Sur la tablo man&#285;ilaro,
+en la mezo diversaj boteletoj da brandoj kaj konjako kaj &#265;iueblaj
+alman&#285;a&#309;oj. De la man&#285;o&#265;ambro trans malfermita pordo estis videbla
+la salono: en angulo videti&#285;is piano, super &#285;i la portreto de la
+princo<a href="#pn6" class="notosigno">[6]</a>, kaj sur la aliaj muroj bildoj kun diversaj pejza&#309;oj&mdash;kaj
+&#265;ie remburita meblaro e&#265; nekovrita. Irmov <span class="paghnumero">72</span> estis surprizita.
+Li estas vidinta anka&#365; pli belajn meblarojn ol tiuj &#265;i, ne
+siajn&mdash;fremdajn; sed, nesciante kial, li sentis &#285;enecon en sia animo.
+Linovski komprenis liajn pensojn.</p>
+
+<p>&mdash;Vi miras, &#265;u ne? &#264;u estas la sama tiu Linovski, al kiu vi en E&#365;ropo
+50 centimojn ne pruntedonis, &#265;ar vi sciis, ke li ne redonos ilin al vi.
+Sed kio estas &#265;io &#265;i kompare kun via sorto? ... gloro, senmorteco,
+monumentoj ... Ne miru: &#265;iuokaze, anka&#365; ni estas io en la vivo,
+kvankam maldekstraj.</p>
+
+<p>&mdash;Maldekstraj, kiuj havas kelkajn parojn da dekstroj, diris ridetante
+Irmov, mi ne povus amasigi &#265;ion &#265;i dum 100 jaroj.</p>
+
+<p>&mdash;Vi &#265;ion turnas en pensojn kaj figurojn, kaj ni nian tutan cerbon
+&#349;an&#285;as en spesdekojn.</p>
+
+<p>En tiu tempo en la koridoro estis a&#365;data tia krio, kvaza&#365; tuta roto
+da soldatoj atakis la &#265;ambron. La pordo brue malfermi&#285;is kaj unu
+post alia spiregantaj eniris la infanoj de Linovski.</p>
+
+<p>&mdash;Kiel vi vidas, ni bredas ne nur porkojn, li diris ridetante. La
+infanoj &#265;irka&#365;iris sian patron kaj scivoleme trarigardadis la
+gaston.&mdash;Diru "bonan tagon" al la onklo. La infanoj unu post alia
+iris &#265;e Irmov kaj memkontente etendis al li siajn manetojn.</p>
+
+<p>&mdash;Belaj, sanaj knabetoj, diris Irmov.</p>
+
+<p>&mdash;Ili vivas en plena libereco, kaj la bato estas malpermesita. Anka&#365; mi
+havas principojn. La infano ne devas esti timigita, por ke &#285;i timu
+poste neniun en la vivo. Al instruado apartan emon ili ne havas, kaj mi
+ne trolaborigas ilin, sed la gimnazion ili finos &#265;iuj, kaj poste ni
+disigos la &#349;afojn de l&rsquo;kaproj. Unujn mi sendos eksterlanden, la aliajn
+mi lasos &#265;e mi, nur ne oficistoj&mdash;ili ne bezonas, mi de nun difinis la
+pension de &#265;iu.</p>
+
+<p>&mdash;He, Ivan&#265;jo, venu &#265;i tien.</p>
+
+<p>Unu el la infanoj proksimi&#285;is al la patro.</p>
+
+<p>&mdash;Ivan&#265;jo, &#265;u ci volas esti oficiro?</p>
+
+<p class="paghnumero">73</p>
+
+<p>&mdash;Mi ne volas, pa&#265;jo.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj oficisto?</p>
+
+<p>&mdash;Ne.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj instruisto?</p>
+
+<p>&mdash;Ne, pa&#265;jo. La instruistoj mar&#349;as kun dis&#349;iritaj pantalonoj.</p>
+
+<p>&mdash;Kaj kia ci volas fari&#285;i?</p>
+
+<p>&mdash;Komercisto, pa&#265;jo, kiel ci.</p>
+
+<p>&mdash;Kial?</p>
+
+<p>&mdash;&#264;ar &#265;iuj venos al mi peti monon, sed mi al neniu donos.</p>
+
+<p>Linovski ekridetis, kaj Irmov malafabli&#285;is.</p>
+
+<p>&mdash;Nun, infanoj, for de &#265;i tie! ekparolis Linovski, hodia&#365; vi man&#285;os
+en via &#265;ambro, kaj posttagmeze Petro veturigos vin al la farmo.
+&#264;u vi volas?</p>
+
+<p>&mdash;Ni volas, ni volas ... kaj post nelonge la infanoj malaperis
+en la koridoron.</p>
+
+<p>&mdash;Disciplino kaj humaneco ... sen perforto kaj sen sentimentaleco.</p>
+
+<p>&mdash;&#264;u vi scias, ke via edukado estas iom originaleta, vi mortigos en la
+infanoj &#265;ian homecon. &#264;u de nun vi preparas ilin por procenteguloj?</p>
+
+<p>&mdash;Da&#365;rigu, da&#365;rigu ... ni konas tiujn teoriojn, ni mem pro ili
+balda&#365; estus restinta sur la strato, se ni ne estus forlasinta ilin
+&#285;ustatempe. &#264;iuokaze, kia ajn mi estu, mi kredas, vi konsentos, ke
+mi ne deziras malbonon al miaj propraj infanoj.</p>
+
+<p>&mdash;Jes, sed via teorio estas falsa. La vivo malvarmigos la plej
+sentimentalajn junulojn, kaj pro tio ne estas necesa speciala lernejo.
+Kaj se vi jam nun komencas veki &#265;e ili tiujn instinktojn, ili fari&#285;os
+sova&#285;bestoj&mdash;kanibaloj.</p>
+
+<p>&mdash;Mi ne preparas ilin por misiistoj. La vivo estas bestomontrejo kaj, se
+vi min demandas, mi ne povas kompreni, por kiu vi skribas viajn dramojn.
+Mi legis kelkajn el ili kaj <span class="paghnumero">74</span> unu mi vidis sur la scenejo. Kaj, vere diri
+al vi, mi ne povis kompreni, kiel sa&#285;aj homoj esperas, ke kiam ajn, kie
+ajn, alvenos tiu regno, pri kiu vi revas.</p>
+
+<p>&mdash;Ni revenu tiam en primitivan staton?</p>
+
+<p>&mdash;Kial ni revenos, kvaza&#365; ni ne estas en &#285;i nun! ... A&#365;skultu, Irmov,
+ni ne interkomprenos nin unu la alian, ni estas kreitaj de malsama koto.
+Vi ne estas de la "nuna mondo", kaj mi estas nur bulgaro de la kapo &#285;is
+la kalkanoj kun granda ventro en la mezo. Per &#285;i mi spiras, sentas,
+vivas kaj mi scias, ke iun tagon la infanoj min benos. Vi diros: mi
+estas ri&#265;a, ili estas garantiitaj ... Kial vi ilin edukas tiel? Ne
+estas tiel, kara mia! Nenio estas certa en tiu &#265;i mondo. Jen, vi
+timas nenion&mdash;vian cerbon neniu povas sekestri, kaj la plej solidaj
+konstrua&#309;oj malaperas "kiel fumo", kiam aperas la polickomisario. Vi ne
+timas lin, sed demandu la tutan regionon, kio estas pli timiga: la
+&#293;olero a&#365; li? Morga&#365; mi fermu miajn okulojn, &#265;io povos renversi&#285;i.
+Aperos parencoj, zorgantoj ... advokatoj, ju&#285;ejoj ... kaj tiujn &#265;i
+aferojn ni konas tre bone. Jen kial mi ilin instruas jam nun scipovi
+montri la dentojn. Ne forgesu, ke ni vivas en Bulgario. Sed sufi&#265;as
+tiom ... nun ni vesperman&#285;u, kaj <i>en&nbsp;attendant</i> ni glutu po
+unu&mdash;&#265;u vi trinkos konjakon a&#365; prunbrandon?</p>
+
+<p>&mdash;Al mi estas egale ...</p>
+
+<p>Linovski plenigis la glasojn.</p>
+
+<p>&mdash;Je via sano ... kaj jen anka&#365; alman&#285;a&#309;o, ne &#285;enu vin, mi tre
+&#285;ojas, ke ni vidis nin. Mi scias, mi scias ... ne pravigu vin, al vi
+estas iom malagrabla tiu &#265;i renkonto. Sed mi ne koleras al vi, la mondo
+ja estas tia. &#264;iu havas la sian. Vi miras pri mi&mdash;mi pri vi. Pli bone
+estas neniu pri neniu miru. Nenio estas mirinda en tiu &#265;i mondo, kiam
+&#285;i okazas. Kion vi rigardas tien en la salono? La pianon? ... &#264;u vi
+opinias, ke hejme, estante piano, estas anka&#365; pianisto ... ne ekzistas
+tia&#309;o. Vi demandos, kial mi &#285;in a&#265;etis? por la edzino, la
+infanoj?&mdash;Vana <span class="paghnumero">75</span> babilo! ... He tiel, mi &#285;in a&#265;etis ... pro plezuro:
+la tuta regiono scias, ke nur &#265;e mi estas piano.</p>
+
+<p>Tiumomente en la &#265;ambron eniris alta, juna, bela virino. Linovski
+&#349;in prezentis al Irmov. "Kia belulino" nevole ekpensis Irmov kaj,
+ne volante, &#309;etis rigardon al Linovski.</p>
+
+<p>Linovski sciis, ke lia edzino impresos kaj memkontente ridetis. Liaj
+okuloj parolis al Irmov: "kiel vi vidas, anka&#365; &#265;i tion en la vivo ni
+elektis, kiel decas."</p>
+
+<p>La vesperman&#285;o komenci&#285;is. Ili man&#285;is, trinkis kaj al la fino de
+l&rsquo;vesperman&#285;o Linovski estis jam duonebria. Li komencis e&#265; insulti,
+ne atentante, ke lia edzino estas tie. En la najbara &#265;ambro a&#365;di&#285;is
+vo&#265;o de infano kaj la sinjorino eliris el la &#265;ambro. Linovski
+plenigadis la glasojn, invitadis Irmov&rsquo;on kaj, ne rigardante, ke tiu &#265;i
+nur tu&#349;as sian glason, li levadis la sian, malplenigadis &#285;in &#285;isfunde
+kaj da&#365;rigadis paroli. Iom post iom li ebrii&#285;is. Lia viza&#285;o
+flami&#285;is, la okuloj brulis kaj iu nebela malka&#349;emo ekludis en lia
+rigardo.</p>
+
+<p>&mdash;Mi scias ... mi scias &#265;ion, mi ne estas verkisto, mi ne estas
+psi&#293;ologo, sed nun mi legas en viaj okuloj, kion vi pensas! Al vi
+oni parolis tie &#265;i pri mi ... oni diris al vi &#265;ion.</p>
+
+<p>&mdash;Neniu nenion parolis al mi, pravigadis sin Irmov.</p>
+
+<p>&mdash;Al mi ne pasas tiaj, mi konas la homojn, nur ke mi ne traser&#265;as en
+ilia animo. Kial estas al mi ilia animo? Kapra felo kostas pli ol &#285;i.
+Ne &#349;ajnigu vin ... vi almena&#365; konas la historion pri la diplomo kaj al
+ci ne estas agrable sidi kun mi, kun homo, kiu falsigis dokumentojn, &#265;u
+ne? Vi hontas de mi, kaj mi hontas de neniu ... &#265;u vi a&#365;das?&mdash;de
+neniu. En Bulgario oni ne havas de kiu honti, &#265;iuj estas friponoj &#285;is
+la lasta&mdash;&#265;iu en la sia. Nur vi estas tute apartaj homoj&mdash;kun aero
+kaj gloro vi nutras vin kaj ne bezonas monon. He, kara mia, vi estas
+verkistoj&mdash;psi&#293;ologoj ... vi konas la homon, kaj ne konas la bulgaron.
+Vi skribas dramojn, vi konas la vivon, sed vi ne scias vivi. Tuta
+Bulgario vin konas, en Sofio <span class="paghnumero">76</span> per fingro oni montras vin ... Vi donas
+sa&#285;on al la tuta mondo, kaj unu propran domon vi ne havas. Mi scias, ke
+vi flugas alte, ke por vi mi estas bagatela, malpura insekto&mdash;pediko, ke
+vi na&#365;zas nun a&#365;skulti min kaj, se vi sidas &#265;i tie, &#285;i estas &#265;ar
+neniu vidas. En Sofio vi deiros en alian straton, se vi renkontos min,
+kaj &#265;u vi haltigis iam vian sa&#285;on sur mian vivon? ... Tuta Bulgario
+esti grakanta kontra&#365; mi, kiam okaze malkovri&#285;is, ke mia diplomo estas
+falsa. Tuj telegramoj en E&#365;ropon al diversaj universitatoj, korespondoj
+kun la prokuroro, la esplorju&#285;isto&mdash;viva oni min estus enteriginta. Oni
+komencis proceson&mdash;la proceso perdi&#285;is, kompreneble, &#265;iuj suspektis
+min. Kaj kial ka&#349;i nun&mdash;mi &#285;in &#349;telis. Kaj ne nur mi estus &#285;in
+&#349;telinta, kaj ne nur tion mi estus farinta&mdash;se mi ne povus &#285;in
+for&#349;teli, mi estus ekbruliginta la tutan ju&#285;ejon ... Sofion mi estus
+bruliginta. He, amiko, facile estas paroli tiel: honesteco, ideeco,
+principoj, kiam vi estas naskita de honestaj gepatroj, en varma &#265;ambro,
+kaj jam en la popollernejon vi iradis kun gantetoj kaj galo&#349;oj; en la
+gimnazion kun horlo&#285;o kaj monujo, kaj en Okcidenton via patro mem
+forkondukis vin. Li mem metis vin en pensionon, por ke ne difekti&#285;u la
+stomaketo de la knabeto, dum mi, kvaza&#365; kiam mi naski&#285;is, mi eliris
+nuda sur la straton kaj &#285;is mia dekjara a&#285;o mi vagis sur la vojo,
+servis en gastejoj, drinkejoj, razejoj. Trovi&#285;is poste iu pli prudenta
+stultulo, akcepti min por nutri min kaj sendi min en la gimnazion.
+Mirinde bela estis la vivo &#265;e li! neniam &#285;is tiam mi man&#285;is &#265;iutage.
+Vere, la scienco mar&#349;is malforte, sed mi pasigis kvin klasojn. Poste mi
+malpaci&#285;is kun mia bonfaranto, kaj &#265;u vi scias kial? Li kulpigis min,
+la malbenito, ke mi for&#349;telis la orajn ornammonerojn de lia edzino.
+Mi ne estas de la speco de l&rsquo;ka&#349;emuloj ... La tutan regionon mi nun
+senha&#365;tigis, la infanon de patrina brusto mi for&#349;iros, se mi havas
+ekzekutpermesilon. Mi venenas la tutan distrikton per falsigita
+vino, miajn servistojn mi nutras per putra sekviando. Mi estas <span class="paghnumero">77</span>
+fripono, azeno, porko&mdash;pli granda ol tiu, kiun vi vidis en mia gastejo,
+sed la ornammonerojn ne estis for&#349;telinta mi. Kaj ne ke mi ne bezonis
+monon, kaj ne ke mi ne sciis kie ili trovi&#285;as ... ne, sed tiam mi estis
+bruto kiel vi ... principojn mi ankora&#365; havis: ke la &#349;telo estas
+krimo, kaj sin fleksi pro malsato estas heroa&#309;o. Mi lin forlasis,
+komencis la oficistecon&mdash;fari&#285;is skribisto. En nia tempo la skribistojn
+oni rigardis kiel vin la verkistojn nun, nur ke oni pagis al ili. Post
+du jaroj mi jam havis lak&#349;uojn kaj bastoneton&mdash;kaj e&#265; monon mi estis
+metinta flanken. Pli poste mi decidis la&#365; la konsiloj de kelkaj
+kamaradoj en la gimnazio forveturi por studi la juron. Tiam oni
+akceptadis ankora&#365; &#265;iun ajn. Mi forveturis, enskribi&#285;is, studis jaron
+kaj duonon. Restis al mi ankora&#365; tiom&mdash;la monon mi elman&#285;is &#285;is
+centimo. Vi, kiuj restis en Okcidento kvin &#285;is dek jaroj, kaj
+&#265;iumonate la po&#349;toficisto alportadis al vi la bluetajn mandatojn<a href="#pn7" class="notosigno">[7]</a>,
+&#265;u vi havas ideon, kio estas resti sen speso&mdash;al la tuta mondo skribi
+kaj ne havi kiu sendu al vi centimon? Vi tiam malestimis min, ke mi ne
+havas monon por tabakon a&#265;eti al mi, nun oni man&#285;as mian kapon, ke mi
+havas multe da mono&mdash;ke mi povas &#265;iujn a&#265;eti. Samtempe ili man&#285;as
+mian kapon&mdash;samtempe ili envias. Anka&#365; vi envias min&mdash;sed vi diros, kun
+malnobla&#309;o mi &#285;in gajnis ... anka&#365; tiel &#285;i estu. &#264;u vi scias, kio
+estas malnobla&#309;o? Ne, vi ne scias&mdash;anka&#365; &#285;i estas talento, ennaskita
+en la homo, kiel via talento. Unu naski&#285;as talenta verkisto&mdash;alia
+talenta fripono. &#264;u vi komprenis?</p>
+
+<p>Momenton li haltis, ver&#349;is vinon en sian glason, eltrinkis &#285;in,
+vi&#349;is siajn lipojn kaj ankora&#365; pli nerve da&#365;rigis.</p>
+
+<p>&mdash;Kvaza&#365; nun mi &#285;in memoras, tri tagojn mi estis man&#285;inta nenion&mdash;kaj
+tiam unuafoje venis al mi la ideo, kvankam mi studis la juron, ke ne
+estas justeco en tiu &#265;i mondo. <span class="paghnumero">78</span> Kien mi ne vagis en E&#365;ropo por ser&#265;i
+panon kaj laboron, mi apena&#365; subtenis min. Kaj iun belan tagon, e&#265; sen
+plej malgranda ripro&#265;o de l&rsquo;konscienco, mi fabrikis mian diplomon. Kaj,
+prave diri al vi, mi pli meritis &#285;in ol multaj aliaj. Anka&#365; nun &#265;iujn
+miajn procesojn mi mem gvidas, speson mi ne donas al advokatoj; kaj miaj
+procesoj estas &#265;iuj &#265;arlatanaj de amba&#365; flankoj, mi ruinigis la plej
+famajn friponojn tie &#265;i. Pasante tra la stratoj, ne estas homo, kiu ne
+tremu pro mi. Al &#265;iuj mi eni&#285;is en la cerbo, la animo kaj la po&#349;o,
+kaj mi dormas trankvile kiel novenaskita infano. Mi suferas nek
+sendormon, ne perdas e&#265; apetiton. Kial vi rigardas min tiel, Irmov?
+Vi miras, ne kredas? Vi pensas, ke mi &#349;ercas, ke mi afektas, ke pro
+ebrieco mi parolas tiel? Vere, la vino malligis mian langon, sed mi
+anka&#365; en sobra stato &#265;iam tiel pensas. Mirinda homo vi estas! Kial vi
+fiksis la okulojn sur min kaj min rigardas, kvaza&#365; vi supreniris la
+Eiffel-turon? Ne estas vi por tie ... ne estas: tre facile
+senkonscii&#285;as via cerbo, vi falos. Kaj vane vi imagas, ke vi estas iaj
+elektitoj en tiu &#265;i mondo, ke vi estas naskitaj speciale por &#285;in
+ordigi. Vana babilo ... Ne estas tiel, Irmov! Kaj ne nur vi: nek Ibsen,
+nek Tolstoj &#349;an&#285;os la mondon&mdash;mi &#349;an&#285;os Bulgarion kaj tiaj kiel mi,
+&#265;ar mi estas forto, a&#365;toritato ... kaj mi dispremos &#265;ion, kio aperos
+anta&#365; mi. Mi estas nun inter porkoj&mdash;morga&#365; vi vidos min en la
+parlamento. Le&#285;ojn mi kreos kaj vi obeos min, kaj ne mi vin. Vi ja
+da&#365;rigu skribi viajn dramojn, se vi ne havas alian laboron.</p>
+
+<p>Liaj okuloj brulis. Lia viza&#285;o malheli&#285;adis. Malbonsigna fajro
+erarvagis en liaj rigardoj, kvaza&#365; li denove travivis &#265;iujn siajn
+suferojn kaj iun minacis pro ili.</p>
+
+<p>Al Irmov fari&#285;is &#265;io tie &#265;i malpla&#265;a: kaj Linovski, kaj tiu &#265;i
+meblaro, kaj tiu &#265;i vesperman&#285;o.</p>
+
+<p>Al li komencis na&#365;zi, kvaza&#365; li man&#285;is ion malbonan, nesanan. Kaj
+li sentis senfinan deziron pli balda&#365; foriri de &#265;i tie.</p>
+
+<p class="paghnumero">79</p>
+
+<p>&mdash;He, tempo estas jam, Linovski! li diris kontra&#365;vole ridetanta,
+stari&#285;inte de la se&#285;o.</p>
+
+<p>Linovski rekonscii&#285;is.</p>
+
+<p>&mdash;Kion? &#264;u vi foriros? Mi tedis al vi, ofendis ... vi ekhontas pro mi,
+&#265;u ne? vi pentas, ke vi venis, sed ne koleru al mi. Plej poste ne estas
+mi, kiu malkonvinkos vin, kaj kiam mi venos en Sofio, ne forkuru de mi:
+eble mi estos bezona al vi iun tagon. Kaj ja, prave diri al vi, se mi
+estus peninta fari&#285;i kiel vi, certe &#285;is nun skribisto mi estus ie kaj
+pensus, ke Bulgario estas kreita por &#265;iuj, sed ne anka&#365; por mi.</p>
+
+<p>&mdash;He, adia&#365; ... diris Irmov.</p>
+
+<p>&mdash;Adia&#365; ... kaj vidu, kiam vi iros en Sofio, skriba&#265;u iun felietonon
+pri la provincaj bestmontrejoj, kaj min insultu bone por edifo de la
+juna generacio, sendu al mi anka&#365; la gazeton, mi ne koleros al vi. Mi
+min konas tre bone kaj duan fojon se mi naski&#285;us, &#265;iam tiel mi vivos.
+Kaj sen ofendo, Irmov, se mi e&#265; nur eksentus, ke miaj infanoj skribas
+versojn, iliajn manojn mi fortran&#265;os. Adia&#365;.</p>
+
+<p>La morga&#365;an tagon Irmov forlasis la urbon.</p>
+
+<p>Sidi&#285;inta en la fiakro, li penis pensi pri sia nova romano, vicigadis
+en sia cerbo la ombrojn de la iamaj puraj bulgaroj, kaj anta&#365; li nevole
+videti&#285;is la ebria Linovski, kaj apud liaj oreloj ankora&#365; sonis lia
+malagrabla vo&#265;o.</p>
+
+<p>Ili alvenis &#265;e la stacidomo.</p>
+
+<p>Irmov supreniris la vagonaron.</p>
+
+<p>Sed anka&#365; en la kupeo, lokita sur mola kanapo, li ne pensis pri Sofio,
+kie lin atendis edzino, kamaradoj, literaturo&mdash;kaj anta&#365; liaj okuloj
+kiel viva staris la figuro de lia iama kunlernanto.</p>
+
+<p>Ili alproksimi&#285;is Sofion.</p>
+
+<p>Ili eniris la stacidomon. Irmov eliris el la kupeo. Sur la platformo lin
+atendis lia edzino.</p>
+
+<p>Unuan fojon li rimarkis, ke &#349;i ne estas tiel bela, nek tiel aminda,
+kiel li imagis al si pli frue.</p>
+
+<p class="paghnumero">80</p>
+
+<p>Kaj kiel neniam li rimarkis, ke &#349;ia &#309;aketeto estas iom eluzita.</p>
+
+<p>Ili sidi&#285;is en fiakro. Ili alvenis hejme.</p>
+
+<p>Irmov eniris en sian kabineton&mdash;malgranda, malalta &#265;ambreto kun
+ordinara ligna tablo, apogita &#265;e la muro, kun arigitaj sur &#285;i en
+malordo libroj kaj bro&#349;uroj. Kaj, ne sciante kiel, li sidi&#285;is apud
+&#285;i kaj enpensi&#285;is.</p>
+
+<p>&mdash;Ni&#265;jo, li a&#365;dis la vo&#265;on de sia edzino, venu, la vesperman&#285;o
+estas preta.</p>
+
+<p>&mdash;Tuj, elkriis li iel nerve.</p>
+
+<p>Kaj denove anta&#365; li videti&#285;is la granda korto, en &#285;i ridetanta &#285;is
+la oreloj, memkontenta Linovski ... apud li juna, bela, majesta,
+ridetanta virino&mdash;kaj apud ili staranta, dentmontranta porko, kvaza&#365;
+kune kun ili &#285;i ridis al li pro io.</p>
+
+
+<div id="piednotoj">
+<h3>Piednotoj de l&rsquo;tradukinto</h3>
+
+<div class="piednoto">
+<p><a name="pn1">[1]</a> Pitoreska vila&#285;eto ok kilometrojn okcidente de Sofio, en kiun
+oni ofte iras por pasigi la somerajn tagojn.</p></div>
+<div class="piednoto">
+<p><a name="pn2">[2]</a> 20 frankaj ormoneroj.</p></div>
+<div class="piednoto">
+<p><a name="pn3">[3]</a> la bulgara nacia poeto.</p></div>
+<div class="piednoto">
+<p><a name="pn4">[4]</a> Ordinare la bulgaroj alnomas per <i>baj</i> &#265;iujn pli a&#285;ajn
+virojn.</p></div>
+<div class="piednoto">
+<p><a name="pn5">[5]</a> Tiel la bulgaroj ordinare nomas la Okcidentan fremdlandon.</p></div>
+<div class="piednoto">
+<p><a name="pn6">[6]</a> Tiam Bulgario estis princlando.</p></div>
+<div class="piednoto">
+<p><a name="pn7">[7]</a> t. e. po&#349;tmandatoj internaciaj, kiuj &#265;e ni estas bluaj.</p></div>
+</div>
+
+<h3>ESPERANTO-LITERATURO</h3>
+
+<div class="reklamo">
+
+<p><b>Bennemann, Paul</b>: Internacia legolibro</p>
+
+<p><b>TRA LA MONDO</b></p>
+<ul>
+<li>1a parto: Por komencantoj. Kun multaj bildoj kaj muziknotoj.
+1922. 2a eldono. 96 pa&#285;oj. Kartonita.</li>
+
+<li>2a parto: Por progresintoj. Kun aldono de 4 kompona&#309;oj.
+1922. 144 pa&#285;oj. Kun 12 pa&#285;a muzika aldono. Kartonita.</li></ul>
+
+<p>&mdash; <b>Internacia Kantaro</b>. 3a eldono de la Esperantista
+Kantaro. Kolekto de 64 popolaj kantoj el 26 nacioj.
+Kun aldono de 3 famaj koncertarioj (H&auml;ndel-Mozart-Wagner)
+Tekstaro. 1922. 64 pa&#285;oj. Bro&#349;urita.</p>
+
+<p>&mdash; &mdash; <b>Muzika eldono</b>. Aran&#285;ita de Josef Acht&eacute;lik, iama
+orkestrestro &#265;e la opero en Leipzig.
+1922. 80 pa&#285;oj. Bro&#349;urita. Bindita.</p>
+
+<p><b>Dietterle, Joh.</b>, Prof. D-ro.: <b>La Vendreda Klubo</b>. 11 diversaj
+originalaj artikoloj, verkitaj de la Vendredoklubanoj en Leipzig.
+Kun unu portreto kaj kelkaj desegna&#309;oj. 1921. 115 pa&#285;oj. Bro&#349;urita.</p>
+
+<p><b>Hankel, M.</b>: <b>Sableroj</b>. Poezia&#309;oj kaj skizoj. Kun portreto
+de la alt&#349;atata a&#365;torino. 1911. 91 pa&#285;oj. Bro&#349;urita.</p>
+
+<p><b>Hebbel, Friedrich</b>: <b>Gyges kaj lia ringo</b>. Tragedio kvinakta.
+El la germana originalo trad. P. Bennemann. 1916. 151 pa&#285;oj. Bindita.</p>
+
+<p><b>Luyken, H. A.</b>, F. B. E. A.: <b>Stranga Hereda&#309;o</b>. Romano originale
+verkita. 1922. 320 pa&#285;oj. Bro&#349;urita kaj bindita.</p>
+
+<p><b>Moli&egrave;re</b>: <b>La malsanulo pro imago</b>. Komedio en tri aktoj.
+El la franca originalo trad. W. Velten. 1913. 98 pa&#285;oj. Bro&#349;urita.</p>
+
+<p><b>Zahn, Ernst</b>: <b>Svisaj rakontoj</b>. El la germana originalo trad.
+Ch. Pulvers. 1913. 68 pa&#285;oj. Bro&#349;urita.</p>
+
+</div>
+
+<div class="reklamo">
+<h3>Internacia Mondliteraturo</h3>
+
+<p style="text-indent:0em;">La kolekto estas submetita al la gvidado de Prof. D-ro Joh.
+Dietterle, direktoro de la Esperanto-Instituto por la Germana
+Respubliko.</p>
+
+<p style="text-indent:0em;">&#284;i enhavas nur la plej famajn verkojn el &#265;iuj naciaj literaturoj.
+Nur tiuj tradukoj estas publikigotaj, kiujn faris samnacianoj de
+la koncernaj naciaj verkistoj. &#284;is nun aperis la jenaj verkoj:</p>
+
+<p class="vol">Volumo 1:</p>
+
+<p><b>Goethe, J. W. von</b>: <b>Hermano kaj Doroteo</b>. Eposo idilia. El la
+germana originalo trad. B. K&uuml;ster. 2a, korektita eldono. Kun
+anta&#365;parolo de Prof. D-ro Joh. Dietterle. 1922. 77 pa&#285;oj.
+Kartonita.</p>
+
+<p class="vol">Volumo 2/3:</p>
+
+<p><b>Niemojewski, A.</b>: <b>12 Legendoj</b>. El la pola originalo trad. B.
+Kuhl. Kun anta&#365;parolo de Antoni Grabowski. 1911. 232 pa&#285;oj. Bindita.</p>
+
+<p class="vol">Volumo 4:</p>
+
+<p><b>Raabe, Wilhelm</b>: <b>La nigra galero</b>. Historia rakonto. El la
+germana originalo trad. Prof. D-ro Fritz Wicke. 2a, korektita eldono.
+1922. 64 pa&#285;oj. Kartonita.</p>
+
+<p class="vol">Volumo 5/6:</p>
+
+<p><b>Meier, E. L.</b>: <b>Kvin germanaj noveloj</b> de bone konataj a&#365;toroj
+(Rumohr-K&ouml;rner-Seidl-Grillparzer-Halm). 1914. 254 pa&#285;oj. Bindita.</p>
+
+<p class="vol">Volumo 7:</p>
+
+<p><b>Chamisso, A. de</b>: <b>La mirinda historio de Petro Schlemihl</b>. El la
+germana originalo trad. Eug. W&uuml;ster. 1922. 84 pa&#285;oj. Kartonita.</p>
+
+<p class="vol">Volumo 8:</p>
+
+<p><b>Stamatov, G. P.</b>: <b>Nuntempaj rakontoj</b>. El la bulgara originalo
+trad. Iv. H. Krestanoff. 1922. 80 pa&#285;oj. Kartonita.</p>
+
+<p><b>La kolekto estas da&#365;rigota.</b></p>
+
+
+</div>
+
+<div id="tpnotoj">
+<h4>Notoj de tekstpreparanto.</h4>
+
+<ul>
+<li><p>Mi forigis la frazon "Rim. de l'tradukinto", kiu estis &#265;e
+la fino de &#265;iuj piednotoj.</p></li>
+
+<li><p>Anstata&#365; german-stilaj citiloj, mi uzis simplajn ascii-ajn citilojn.</p></li>
+
+<li><p>Mi samigis la aspekton de la elipsoj.</p></li>
+
+<li><p>Por signifi vortemfazojn kaj alilingva&#309;ojn, la originala libro
+uzis <i>gesperrt</i>-stilan aspekton (kun kromaj interliteraj spacoj).
+Anstata&#365;e mi uzis kursivan tiparon en html-a dosiero, kaj _substrekojn_
+en nur-tekstaj dosieroj.</p></li>
+
+<li><p>Mi &#349;an&#285;is &#265;i-subajn detalojn en la teksto:</p>
+<table summary="preserarotablo">
+  <tr><th>Pa&#285;o</th><th>Originalteksto</th><th>Korekta&#309;o</th></tr>
+  <tr><td class="numero">21</td><td>ke al Marski</td><td>ke al Mirski</td></tr>
+  <tr><td class="numero">47</td><td>la mabenitan tirkeston</td><td>la malbenitan tirkeston</td></tr>
+  <tr><td class="numero">53</td><td>Mi imagas le ekmiron</td><td>Mi imagas la ekmiron</td></tr>
+  <tr><td class="numero">54</td><td>e Stefania</td><td>je Stefania</td></tr>
+  <tr><td class="numero">57</td><td>inter ni!</td><td>inter ni!"</td></tr>
+  <tr><td class="numero">71</td><td>entreprenas &#285;in."</td><td>entreprenas &#285;in.</td></tr>
+</table></li>
+</ul>
+</div>
+
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Nuntempaj Rakontoj, by G. P. Stamatov
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NUNTEMPAJ RAKONTOJ ***
+
+***** This file should be named 23670-h.htm or 23670-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/2/3/6/7/23670/
+
+Produced by David Starner, J. C. Goodin and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/23670-h/images/nun1.png b/23670-h/images/nun1.png
new file mode 100644
index 0000000..1ef8e3c
--- /dev/null
+++ b/23670-h/images/nun1.png
diff --git a/23670-page-images/c001.jpg b/23670-page-images/c001.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fc3d771
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/c001.jpg
diff --git a/23670-page-images/c002.jpg b/23670-page-images/c002.jpg
new file mode 100644
index 0000000..cef478d
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/c002.jpg
diff --git a/23670-page-images/f001.png b/23670-page-images/f001.png
new file mode 100644
index 0000000..37e428f
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/f001.png
diff --git a/23670-page-images/f002.png b/23670-page-images/f002.png
new file mode 100644
index 0000000..f7469a1
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/f002.png
diff --git a/23670-page-images/f003.png b/23670-page-images/f003.png
new file mode 100644
index 0000000..68756a0
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/f003.png
diff --git a/23670-page-images/f004.png b/23670-page-images/f004.png
new file mode 100644
index 0000000..da63a35
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/f004.png
diff --git a/23670-page-images/f005.png b/23670-page-images/f005.png
new file mode 100644
index 0000000..53fa391
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/f005.png
diff --git a/23670-page-images/p007.png b/23670-page-images/p007.png
new file mode 100644
index 0000000..14fef8d
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p007.png
diff --git a/23670-page-images/p008.png b/23670-page-images/p008.png
new file mode 100644
index 0000000..88531a5
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p008.png
diff --git a/23670-page-images/p009.png b/23670-page-images/p009.png
new file mode 100644
index 0000000..01d4245
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p009.png
diff --git a/23670-page-images/p010.png b/23670-page-images/p010.png
new file mode 100644
index 0000000..870c691
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p010.png
diff --git a/23670-page-images/p011.png b/23670-page-images/p011.png
new file mode 100644
index 0000000..b35656d
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p011.png
diff --git a/23670-page-images/p012.png b/23670-page-images/p012.png
new file mode 100644
index 0000000..cb01c5f
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p012.png
diff --git a/23670-page-images/p013.png b/23670-page-images/p013.png
new file mode 100644
index 0000000..a50a0ba
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p013.png
diff --git a/23670-page-images/p014.png b/23670-page-images/p014.png
new file mode 100644
index 0000000..deffb61
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p014.png
diff --git a/23670-page-images/p015.png b/23670-page-images/p015.png
new file mode 100644
index 0000000..f98e42b
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p015.png
diff --git a/23670-page-images/p016.png b/23670-page-images/p016.png
new file mode 100644
index 0000000..23900d7
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p016.png
diff --git a/23670-page-images/p017.png b/23670-page-images/p017.png
new file mode 100644
index 0000000..aa776e0
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p017.png
diff --git a/23670-page-images/p018.png b/23670-page-images/p018.png
new file mode 100644
index 0000000..348d098
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p018.png
diff --git a/23670-page-images/p019.png b/23670-page-images/p019.png
new file mode 100644
index 0000000..12acb61
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p019.png
diff --git a/23670-page-images/p020.png b/23670-page-images/p020.png
new file mode 100644
index 0000000..5ed3236
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p020.png
diff --git a/23670-page-images/p021.png b/23670-page-images/p021.png
new file mode 100644
index 0000000..9e9e84c
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p021.png
diff --git a/23670-page-images/p022.png b/23670-page-images/p022.png
new file mode 100644
index 0000000..966b586
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p022.png
diff --git a/23670-page-images/p023.png b/23670-page-images/p023.png
new file mode 100644
index 0000000..c7c05df
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p023.png
diff --git a/23670-page-images/p024.png b/23670-page-images/p024.png
new file mode 100644
index 0000000..0268b49
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p024.png
diff --git a/23670-page-images/p025.png b/23670-page-images/p025.png
new file mode 100644
index 0000000..671387e
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p025.png
diff --git a/23670-page-images/p026.png b/23670-page-images/p026.png
new file mode 100644
index 0000000..c827879
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p026.png
diff --git a/23670-page-images/p027.png b/23670-page-images/p027.png
new file mode 100644
index 0000000..8536ac3
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p027.png
diff --git a/23670-page-images/p028.png b/23670-page-images/p028.png
new file mode 100644
index 0000000..c6e61d4
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p028.png
diff --git a/23670-page-images/p029.png b/23670-page-images/p029.png
new file mode 100644
index 0000000..946c105
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p029.png
diff --git a/23670-page-images/p030.png b/23670-page-images/p030.png
new file mode 100644
index 0000000..dfaa99d
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p030.png
diff --git a/23670-page-images/p031.png b/23670-page-images/p031.png
new file mode 100644
index 0000000..b87b1cd
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p031.png
diff --git a/23670-page-images/p032.png b/23670-page-images/p032.png
new file mode 100644
index 0000000..76455d0
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p032.png
diff --git a/23670-page-images/p033.png b/23670-page-images/p033.png
new file mode 100644
index 0000000..9f111c0
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p033.png
diff --git a/23670-page-images/p034.png b/23670-page-images/p034.png
new file mode 100644
index 0000000..986368d
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p034.png
diff --git a/23670-page-images/p035.png b/23670-page-images/p035.png
new file mode 100644
index 0000000..bce7ca6
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p035.png
diff --git a/23670-page-images/p036.png b/23670-page-images/p036.png
new file mode 100644
index 0000000..5c0bfe7
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p036.png
diff --git a/23670-page-images/p037.png b/23670-page-images/p037.png
new file mode 100644
index 0000000..cbb0852
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p037.png
diff --git a/23670-page-images/p038.png b/23670-page-images/p038.png
new file mode 100644
index 0000000..ee20f6c
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p038.png
diff --git a/23670-page-images/p039.png b/23670-page-images/p039.png
new file mode 100644
index 0000000..b71f7df
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p039.png
diff --git a/23670-page-images/p040.png b/23670-page-images/p040.png
new file mode 100644
index 0000000..37ee27d
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p040.png
diff --git a/23670-page-images/p041.png b/23670-page-images/p041.png
new file mode 100644
index 0000000..02c4a72
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p041.png
diff --git a/23670-page-images/p042.png b/23670-page-images/p042.png
new file mode 100644
index 0000000..5e15630
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p042.png
diff --git a/23670-page-images/p043.png b/23670-page-images/p043.png
new file mode 100644
index 0000000..fea1057
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p043.png
diff --git a/23670-page-images/p044.png b/23670-page-images/p044.png
new file mode 100644
index 0000000..1e2494f
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p044.png
diff --git a/23670-page-images/p045.png b/23670-page-images/p045.png
new file mode 100644
index 0000000..fefbd24
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p045.png
diff --git a/23670-page-images/p046.png b/23670-page-images/p046.png
new file mode 100644
index 0000000..73ee95d
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p046.png
diff --git a/23670-page-images/p047.png b/23670-page-images/p047.png
new file mode 100644
index 0000000..dc3e9ed
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p047.png
diff --git a/23670-page-images/p048.png b/23670-page-images/p048.png
new file mode 100644
index 0000000..0936703
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p048.png
diff --git a/23670-page-images/p049.png b/23670-page-images/p049.png
new file mode 100644
index 0000000..bd3c43a
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p049.png
diff --git a/23670-page-images/p050.png b/23670-page-images/p050.png
new file mode 100644
index 0000000..8b1bf67
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p050.png
diff --git a/23670-page-images/p051.png b/23670-page-images/p051.png
new file mode 100644
index 0000000..693d0f2
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p051.png
diff --git a/23670-page-images/p052.png b/23670-page-images/p052.png
new file mode 100644
index 0000000..740d430
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p052.png
diff --git a/23670-page-images/p053.png b/23670-page-images/p053.png
new file mode 100644
index 0000000..ee784e6
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p053.png
diff --git a/23670-page-images/p054.png b/23670-page-images/p054.png
new file mode 100644
index 0000000..6b57d89
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p054.png
diff --git a/23670-page-images/p055.png b/23670-page-images/p055.png
new file mode 100644
index 0000000..a7e2d8e
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p055.png
diff --git a/23670-page-images/p056.png b/23670-page-images/p056.png
new file mode 100644
index 0000000..47cd5ec
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p056.png
diff --git a/23670-page-images/p057.png b/23670-page-images/p057.png
new file mode 100644
index 0000000..dc61f8a
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p057.png
diff --git a/23670-page-images/p058.png b/23670-page-images/p058.png
new file mode 100644
index 0000000..8861894
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p058.png
diff --git a/23670-page-images/p059.png b/23670-page-images/p059.png
new file mode 100644
index 0000000..0b987f2
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p059.png
diff --git a/23670-page-images/p060.png b/23670-page-images/p060.png
new file mode 100644
index 0000000..1819c3b
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p060.png
diff --git a/23670-page-images/p061.png b/23670-page-images/p061.png
new file mode 100644
index 0000000..9483994
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p061.png
diff --git a/23670-page-images/p062.png b/23670-page-images/p062.png
new file mode 100644
index 0000000..c7a3444
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p062.png
diff --git a/23670-page-images/p063.png b/23670-page-images/p063.png
new file mode 100644
index 0000000..34d3eb9
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p063.png
diff --git a/23670-page-images/p064.png b/23670-page-images/p064.png
new file mode 100644
index 0000000..a1264bb
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p064.png
diff --git a/23670-page-images/p065.png b/23670-page-images/p065.png
new file mode 100644
index 0000000..78a3985
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p065.png
diff --git a/23670-page-images/p066.png b/23670-page-images/p066.png
new file mode 100644
index 0000000..62046bf
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p066.png
diff --git a/23670-page-images/p067.png b/23670-page-images/p067.png
new file mode 100644
index 0000000..06bd78d
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p067.png
diff --git a/23670-page-images/p068.png b/23670-page-images/p068.png
new file mode 100644
index 0000000..2a1fb59
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p068.png
diff --git a/23670-page-images/p069.png b/23670-page-images/p069.png
new file mode 100644
index 0000000..7e8d727
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p069.png
diff --git a/23670-page-images/p070.png b/23670-page-images/p070.png
new file mode 100644
index 0000000..8a36fc6
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p070.png
diff --git a/23670-page-images/p071.png b/23670-page-images/p071.png
new file mode 100644
index 0000000..bb34a5a
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p071.png
diff --git a/23670-page-images/p072.png b/23670-page-images/p072.png
new file mode 100644
index 0000000..673027e
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p072.png
diff --git a/23670-page-images/p073.png b/23670-page-images/p073.png
new file mode 100644
index 0000000..459c33b
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p073.png
diff --git a/23670-page-images/p074.png b/23670-page-images/p074.png
new file mode 100644
index 0000000..9687ab8
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p074.png
diff --git a/23670-page-images/p075.png b/23670-page-images/p075.png
new file mode 100644
index 0000000..bb74f67
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p075.png
diff --git a/23670-page-images/p076.png b/23670-page-images/p076.png
new file mode 100644
index 0000000..3393cf5
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p076.png
diff --git a/23670-page-images/p077.png b/23670-page-images/p077.png
new file mode 100644
index 0000000..e8884d5
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p077.png
diff --git a/23670-page-images/p078.png b/23670-page-images/p078.png
new file mode 100644
index 0000000..af7b31c
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p078.png
diff --git a/23670-page-images/p079.png b/23670-page-images/p079.png
new file mode 100644
index 0000000..f2d53c2
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p079.png
diff --git a/23670-page-images/p080.png b/23670-page-images/p080.png
new file mode 100644
index 0000000..2c71f06
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p080.png
diff --git a/23670-page-images/p081.png b/23670-page-images/p081.png
new file mode 100644
index 0000000..7a33e53
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p081.png
diff --git a/23670-page-images/p082.png b/23670-page-images/p082.png
new file mode 100644
index 0000000..aa39143
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p082.png
diff --git a/23670-page-images/p083.png b/23670-page-images/p083.png
new file mode 100644
index 0000000..29cac4c
--- /dev/null
+++ b/23670-page-images/p083.png
diff --git a/23670.txt b/23670.txt
new file mode 100644
index 0000000..decc419
--- /dev/null
+++ b/23670.txt
@@ -0,0 +1,3529 @@
+The Project Gutenberg EBook of Nuntempaj Rakontoj, by G. P. Stamatov
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Nuntempaj Rakontoj
+
+Author: G. P. Stamatov
+
+Translator: Ivan H. Krestanoff
+
+Release Date: December 1, 2007 [EBook #23670]
+
+Language: Esperanto
+
+Character set encoding: ASCII
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NUNTEMPAJ RAKONTOJ ***
+
+
+
+
+Produced by David Starner, J. C. Goodin and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+
+
+
+
+
+  INTERNACIA
+  MONDLITERATURO
+
+  Kolekto de la plej famaj verkoj
+  el cxiuj naciaj Literaturoj
+
+
+  FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1922
+  ESPERANTO-FAKO
+
+
+
+
+G. P. STAMATOV
+
+NUNTEMPAJ
+
+RAKONTOJ
+
+El la bulgara originalo tradukis
+kun permeso de l'auxtoro
+
+Ivan H. Krestanoff
+
+Rekomendita de E. L. A.
+
+FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1922
+
+ESPERANTO-FAKO
+
+
+
+CXIUJ RAJTOJ ESTAS REZERVATAJ
+
+COPYRIGHT 1922 BY FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG
+
+PRESEJO GUNTHER, KIRSTEIN & WENDLER EN LEIPZIG
+
+
+
+
+Enhavo.
+
+
+                                 Pagxo
+  1. Vilao apud la maro            7
+  2. En la tombejo                14
+  3. La estinteco                 20
+  4. Pri unu anguleto de l'animo  42
+  5. Du talentoj                  61
+
+
+
+
+Noto pri l'auxtoro.
+
+
+G. P. Stamatov okupas specialan lokon inter la nuntempaj bulgaraj
+verkistoj-beletristoj. La rakonto estas lia amata formo. La plej
+bonaj el liaj rakontoj, dissemitaj en diversaj gazetoj kaj revuoj,
+estas eldonitaj en aparta libro titolita "Elektitaj skizoj kaj
+rakontoj" (Sofia, 1905), sed lastatempe aperas el lia plumo ankoraux
+pli multnombraj el kiuj mi tradukis la plej distingajn.
+
+Stamatov estas beletristo-satiristo. Lia satira rilato al la vivo
+konsistigas esencan trajton en la rakontoj. Li enprofundigxas en la
+animojn de siaj herooj ne tiom por ilin malkovri al ni, sed por kapti
+iun kriplan flankon en ili, iun abomenan malvirton, gxin aperigi,
+moki kaj gxin frapi per sia senkompata sarkasmo, per sia mokmalica
+rido. En sia estado la rakontoj de Stamatov estas plimulte provoj de
+psikologiaj studoj, ol bildoj de l'vivo. Stamatov ne verkas sub
+la premo de poeta instinkto. Li verkas pri antauxe trovitaj kaj
+pripensitaj temoj. La celo de lia rakonto estas ilustri certan
+penson, argumenti certan temon.
+
+Liaj rakontoj estas kvazaux spegulo por multaj kaj mi esperas,
+ke la kelkaj de mi tradukitaj trovos bonan akcepton ankaux cxe
+la esperantistaro.
+
+    I. H. K.
+
+
+
+
+Vilao apud la maro.
+
+
+  "L'amour est maitre des choses"
+  "Le veau d'or est toujours debout".
+
+
+La suno subiradis, kiam ili eniris en la gxardenon.
+
+--Karulo, diru al mi, cxu estas io pli forta, pli bela ol la amo?
+Ne estas, cxu ne? Cxio alia estas bagatela, senvalora! ...
+
+--Estas, karulineto mia ... estas ...
+
+--Kaj kio gxi estas?
+
+--Vi estas Linjo ... vi ... vi estas pli forta kaj pli bela
+ol la amo mem ...
+
+Felicxa, sxi kasxis sian kapeton sur lia brusto.
+
+--Estas ankoraux io pli forta ol la amo--mallauxte paroletis li en
+sxian orelon.
+
+--Kio? ...
+
+--La mono.
+
+--Alecxjo! Kiel vi ne pektimas tiel paroli! Vi ...
+
+Li per kiso surdigis sxian proteston.
+
+--Tio koncernas la tutan mondon, sed ne vin, ne min.
+
+--Kaj kiam, Alecxjo, ni forveturos en vian vilaon?
+
+--Nian vilaon!
+
+--Nian vilaon--ripetis sxi--Kiam?
+
+--Se vi volas--morgaux.
+
+--Bone--morgaux. Mi ne vidis gxis nun maron. Sxajnas, ke gxi estas
+belega vidajxo. Io granda, tre granda?
+
+--Ne estas gxi pli granda ol nia amo.--La suno malaperis el la
+horizonto. Klinitaj unu al la alia ili cxesis paroli.
+
+  * * *
+
+La maro. De la bordo malproksime supren etendigxas parko. Meze de
+gxi alta vilao kun terasoj, tute droninta en arboj. Cxirkauxe bedoj
+kun floroj, vastaj aleoj, kovritaj per etaj diverskoloraj sxtonetoj.
+
+El la vilao eliras Lina kaj Alecxjo.
+
+Je cxiu pasxo sxi haltas pro raveco kaj felicxo.
+
+--Dio mia! Kiel bele estas cxi tie! ... Jen, rigardu tiun senfinan
+bedon da floroj:--blankaj ... verdaj ... rugxaj ... kiel giganta
+rubando. Alecxjo! Tio ja estas nia trikoloro! ... Sxi ekiras kaj iom
+poste sxi denove haltas.
+
+--Venu ... venu vidi la maron de cxi tie ... Kia bildo! Kaj cxio cxi
+tio estas via? ... Nia? ... Jen tie ... tiu dometo eleganta kiel
+bombonujo ... gxi ankaux estas nia? Kaj pluen ... la monteto ...
+la arbareto ... ili estas ankaux niaj?
+
+--Jes, cxio cxi tio estas nia.
+
+--Cxu vi scias, karulo, mia kapo ebriigxas pro felicxo,--mallauxte
+diris sxi kaj premigxis al lia brusto.
+
+--Mi timas cxu tio ne estas songxo.
+
+--La felicxo ja cxiam estas songxo--ecx se oni gxin travivas.
+
+Sxi ameme lin prenis sub la brako kaj ekiris pluen.
+
+Ili eniris en unu arbarkampeton kovritan de tapisxmola herbo,
+cxirkauxitan de altaj, densaj arboj, kun brancxoj etenditaj kiel
+arkajxo super la tero. En unu angulo de l'arbarkampeto estas arta
+kaverno kun speguloj interne sur la muroj. Antaux la enirejo
+terfiksitaj: granda ronda tablo, segxoj, super ili elektraj lampetoj.
+Tra granda fauxko inter la arboj rigardetas la maro.
+
+Gxi facile ondigxas, kvazaux gxi pretigxas vojagxi ien.
+
+Alecxjo kaj Lina sidigxis cxe la tablo, kontraux gxi.
+
+La ondoj unu post alia celis la bordon, revenis, plifortigxis kaj
+denove frapigxis je la sxtonegoj.
+
+Lina ne forlevis la okulojn de la maro. La plauxdo de la ondoj aludis
+al sxi pri io nova, nekonata kaj neatingebla.
+
+--Alecxjo, cxu la maro ankaux estas nia?
+
+--Gxi apartenas al neniu.
+
+Sxi eksilentis ofendita, ke ankaux la maro ne estas ilia.
+
+Alecxjo apoginta sin je la tablo sidis senmova. Lia vizagxo estis
+serioza.
+
+Iom poste Lina lin ekrigardis.
+
+--Karulo, kio estas al vi? Kial subite vi farigxis malgaja? Tie cxi,
+en la mirinda parko, cxe tiu pejzagxo, apud la maro mem ... apud
+mi--vi estas pensema. Kio estas al vi?
+
+--Nenio.
+
+--Kiel nenio!? Vi ecx ne volas min ekrigardi. Kion signifas tio cxi?
+Aux eble, Alecxjo, la maro, tiu cxi loko rememorigas al vi iujn
+malgajajn momentojn? ...
+
+--Ne malgajajn, sed timigajn momentojn ...
+
+Lina saltis de la segxo kaj proksimigxis al li.
+
+--Ne tusxu min, severe diris li.
+
+Sxi paligxis.
+
+--Alecxjo, vi timigas min, kio okazis?
+
+--Okazis io terura. Se mi gxin diros al vi, tiu cxi mirinda pejzagxo
+ekodoros al vi je tombejo.
+
+--Dio mia! Mi nenion komprenas. Diru al mi kio estas? Vi kasxas ion
+antaux mi, sed mi volas ... mi devas scii ...
+
+Sxi genufleksis antaux li kaj ekvolis preni lian manon.
+
+--Ne tusxu la krimulon!
+
+Sxi starigxis kvazaux pikita.
+
+--Krimulon!?
+
+--Jes! Mortiginton ...
+
+--Kion vi parolas? Vi sxajnas esti malsana.
+
+--Pli sana ol iam mi estas. Sidigxu kaj auxskultu. Mi scias, ke
+hodiaux mi vin perdos--mi perdos cxion--sed mi ne povas silenti. En
+la urbo mi povis gardi la sekreton, cxi tie--mi ne havas la fortojn.
+Kiam mi venas en tiujn cxi lokojn, tuj la timiga fantomo min
+persekutas. En cxiu floro mi vidas liajn pensemajn okulojn. Cxiu arbo
+starigxas antaux mi, kiel lia melhela figuro. Inter la maraj ondoj
+aperas lia kapo kun malafabla frunto ... Ne interrompu min ... Kiam mi
+finos, vi povos foriri. Vi scias, ke mia patro estas mortinta kaj mi
+heredis lian posedajxon. Cxio nun estas mia--kaj la vilao kun la
+parko, kaj la domo en la urbo, kaj la fabriko. Cxio estas mia. Mi
+neniam diris al vi, ke mi havas fraton pli grandan ol mi. Li estus
+heredonto de mia patro, cxar mi jam dum lia vivo forelspezis mian
+parton en mono. Sed okazis tiel, ke mia frato mortis antaux ol mia
+patro ...
+
+--Tia estis la Dia volo.
+
+--La Dia volo! Kaj kial vi ne demandas pro kio li estas
+mortinta?
+
+--Pro kio?
+
+--Vi demandas! Cxu vi ne povas diveni? ... Aux vi ne kredas? ... Mi lin
+mortigis! ... Mi venenis lin ... jen tie cxi ... apud tiu cxi kaverno,
+sur tiu cxi tablo. Jen ... tie ... sur via segxo sidis li, kiam ni
+vespermangxis, li gaje parolis kaj subite li diris, ke estas al li
+dolore. Li iris kusxigxi--kaj kusxigxis por ne plu levigxi. Cxu vi
+komprenis nun, kiel cxio estas mia? Neniu malkovris tion cxi--kaj
+hodiaux krom mi, scias nur vi. Mi finis. Mi scias, ke mortiginto ne
+estas inda je via amo. Vi estas libera kaj, ecx se vi volas, vi povas
+komuniki al la polico. Perdinte vin--la cetera estas por mi
+senvalora.
+
+Li eksilentis kaj metis la kapon sur siajn manojn.
+
+Sxi kuragxe alpasxis al li.
+
+--Vi diras al mi foriri ... Vi forpelas min ... sed mi ne foriros. Vi
+estas krimulo ... mortiginto ... Eble ... mi ne scias ... Kaj se vi
+estas tia--por la societo ... por la legxo ... por via frato ... --ne
+por mi. Por mi tio cxi estas timiga fabelo, kiun oni ne devas kredi.
+Kaj la fantomo de mortinto ne starigxos inter ni. Vin forlasi nun,
+kiam vi vin deturnas de vi mem! Neniam! Neniam! ... Mi vin amas post
+tiu konfeso ankoraux pli freneze,--cxar nun vi estas senfine
+malfelicxa. Kiel ja vi suferas! Mi volas, ke ni suferu kune. Vi
+konfidis al mi vian sekreton--mi farigxos via kunulino. Tiu cxi
+sekreto nin kunligos por cxiam, kaj la amo sufokos cxion. Alecxjo,
+rigardu min, por mi vi estas pura, kiel antauxe. Lasu la mortintojn
+en paco. Ni starigos al li monumenton ... servigos memorpregxon ...
+kaj la fantomo cxesos vin persekuti ... Rigardu min ... diru al mi,
+per kiu mano vi versxis venenon? ... Per la dekstra? ... Jes? ... Donu
+al mi gxin kisi ... Por la tuta mondo, gxi eble estas krimula--por mi,
+gxi estas mano, kiu min kondukas al la felicxo en la vivo. Fine, se
+vi ne povas esti trankvila tie cxi--ni vendu cxion kaj forveturu
+eksterlanden. Sciu nur tion--en tiuj cxi minutoj mi sentas min
+ankoraux pli via. Kaj vi nome nun havas bezonon de mia amo.
+Karulo! ... --sxi levis lian kapon kaj pasie gluis siajn lipojn al
+la liaj.
+
+--Kaj nun--plena forgeso de la okazintajxo cxi tie. Kaj ni
+foriru--ankaux al mi tedas cxi tiuj lokoj.
+
+Alecxjo starigxis, sxi lin prenis sub la brako kaj ili ekiris la
+vilaon.
+
+--Auxskultu, mia kara knabino, cxu efektive vi estas kapabla
+ami mortiginton?
+
+--Silentu! ecx ne unu vorton pri tio. Cxio estas mortinta kun via
+frato.
+
+Post kelka tempo lia vizagxo klarigxis, facila rideto ekludis sur
+liaj lipoj.
+
+Lina konsternita ellasis lian manon. Subite forta rido surdigis la
+parkon.
+
+--Ha! ... Ha! ... Ha! ... Ha! ... Ha! ... Ha! ... Kion vi diros, karulino?
+
+Sxi ekpensis, ke li frenezigxis.
+
+--Kion vi diros? ... ha? ... cxu malbone mi finludis mian rolon? ...
+Kaj vi kredis? ...
+
+Lina okulfikse lin rigardis.
+
+--Kion signifas cxi tio?
+
+--Gxi signifas, ke mi ludis komedion ... kaj mi estas kontenta, cxar
+mi certigxas, kiel forte vi amas min ...
+
+--Komedion!! Kial? ...
+
+--Jen tiel ... Fantazio ... Kaprico ...
+
+--Kaj vi havis nenian fraton?
+
+--Kiel ne havis--mi havas. Tamen li vivas en eksterlando. Sed mi
+mensogis al vi pri alia afero. Mi mensogis al vi, ke, cxio cxi tio
+estas mia ... Gxi apartenas al mia frato. Vi pardonos al mi tian
+senkulpan mensogon? ... Kiu pardonis la mortiginton--pardonos ankaux
+la mensoginton! ... Kaj vi ne cxesos min ami pro tio, ke la vilao ne
+estas nia? ... Cxu ne, karulineto? ...
+
+En tiu tempo de la kontrauxa flanko iris al ili la administranto de
+la vilao--li haltis apud Alecxjo kaj diris al li ion en la orelon.
+
+--Linjo, grava, tre grava afero. Por unu minuto. Iru en la vilaon--mi
+ja ... tuj venos.
+
+Kaj li ekiris post la administranto.
+
+Post duonhoro Alecxjo estis en la vilao. Lina ne estis tie. Li
+sercxis en cxiuj cxambroj--nenie sxi estis. Li eniris en la
+gxardenon, kruciris la aleojn--sxi malestas. En la parko, en la
+arbarkampeto--ankaux. Li komencis voki--nenia respondo. Nur la ehxo
+malice ripetadis sxian nomon. Li atingis la maron. Neniu. La ondoj
+senzorge karesis la dezertan bordon. Terura penso trapasis lian
+cerbon. "Ne! ne! Tio cxi ne estas ebla! ... Sed kie sxi estas?"
+
+Pusxita de malbona antauxsento--li rapide ekpasxis al la vilao,
+sercxis la servistinojn--trovis neniun. Li ekiris pluen--vojire li
+renkontis la gxardeniston.
+
+--Auxskultu--li demandis lin per tremanta vocxo,--cxu vi ne estas
+vidinta la frauxlinon?
+
+--La frauxlinon? Sxi pasis de tie cxi al la sxoseo.
+
+--Al la sxoseo? Kaj sxi ne revenis?
+
+--Ne.
+
+--Kaj nenion sxi diris?
+
+--Sxi demandis min, kies estas tiu cxi vilao.
+
+--Sxi demandis vin, kies estas tiu cxi vilao? Kion vi respondis
+al sxi?
+
+--Ke gxi nun apartenas al sinjoro via frato.
+
+La gxardeno, la gxardenisto, la vilao, la parko--cxio malheligxis
+antaux la okuloj de Alecxjo.
+
+Nevole li eliris sur la sxoseon.
+
+Longa, ebena, malkovrita vojo.
+
+Lina ne estas,--anstataux sxi malproksime videtigxis malgranda
+nigra punkteto.
+
+Iom post iom gxi ankaux perdigxis de la horizonto.
+
+"Finite!--mallauxte paroletis li--ankoraux unu viva mortinto!"
+
+Kaj masxinsimile li ekiris returnen.
+
+Li preterpasis la vilaon, la gxardenon, eniris en la arbarkampeton
+apud la kaverno kaj sidigxis cxe la tablo.
+
+La maro indiferente ludis antaux li, kvazaux gxi lin konis.
+
+La rigardo trankvile postsekvis la ondojn, kaj la pensoj forkuradis
+malproksimen sur la sxoseon, persekutante la malaperintan--karan
+estajxon.
+
+Li kredis, ke iun tagon li retrovos sxin ... Post tempo--jes. Sed
+nun--li estis treege malsana--Lina forsxiris parteton de lia animo.
+Cxio pasos iun tagon--sed en tiuj cxi minutoj, li sciis nur unu
+aferon, ke, se li estus vere mortiginta sian fraton--li ne suferus
+tiel multe, kiel nun.
+
+
+
+
+En la tombejo.
+
+
+--Nadja, cxu vi memoras vian promeson?
+
+--Mi memoras, kaj vi ne devas timigi min per gxi. Vi scias bonege:
+mi mem gxin proponis.
+
+--Mi scias. Kaj mi volas, ke vi tie gxin plenumu.
+
+--Bone. Kvankam, mi diru al vi la veron, via insisto estas
+iom ofenda por mi.
+
+--Ne estas ofendo tio, kio min trankviligos.
+
+--Kaj cxu vi trankviligxos? Sed mi povas vin mensogi ankaux tie!
+
+--Nekredeble. Estas minutoj, kiam la plej kuragxa animo
+ekterurigxas ... Per kiu robo vi vestos vin?
+
+--Sed cxu hodiaux ni iros?
+
+--Jes, kio estas?
+
+--Nenio, nur la vetero sxajnas al mi iom dubinda.
+
+--La vetero estas bela ... sed vi farigxas dubinda.
+
+--Mi!? Vi ne konas min ...
+
+--Tie mi ekkonos vin ... Ne vestu vin per tiu cxi robo; gxi ne estas
+konvena por la tombejo.
+
+--Kontrauxe, gxi havas sian sencon.
+
+--Gxi estas tre senkulpa ...
+
+--Kia mi estas.
+
+--Ni vidos ...
+
+Anstataux respondon, sxi jxetis al li duonmalestiman rigardon.
+
+Post ne longe ili eliris el la domo kaj luis fiakron.
+
+Ili atingis la tombejon kaj iris internen. Ili trapasis la aristokratian
+kvartalon de la malvivula urbo. Cxie lukso. La dankemaj heredintoj
+estas eternigintaj la mortintojn per grandiozaj monumentoj kaj per
+pezaj marmoraj tabuloj--por ke ili ne levigxu de tie. Fresxaj floroj,
+ekbruligitaj sanktlampetoj, ombroricxaj arbetoj, sub ili feraj
+segxoj. Komforto, kiel en la vivo. Plie--modestaj vojetoj, malebenaj
+tomboj, sen krucoj, preskaux malaperintaj.
+
+Ili haltis apud tomba cxirkauxbaro. Ligna kruco en gxi, ordinara
+benko de lignotabuloj. Grandaj literoj, duonelvisxitaj de la pluvo,
+parolis pri la mortinto. Apud la kruco juna arbeto kun brancxetoj
+sekigxintaj kune kun la larmoj de tiuj, kiuj gxin plantis.
+
+Ili eniris en la cxirkauxbaron.
+
+Nadja pie starigxis apud la kruco. Sxia tuta infaneco trapasis sxian
+memoron, kiel songxo, kiel io tralegita, rakontita de iu. Sxi ne
+memoris la trajtojn de la kara mortinto, nek unu el liaj karesoj. Kaj
+sxi eksentis sin tiel malfelicxa, forlasita, cxirkauxita de fremdaj
+homoj! Ecx tiu, kiu sxin amas kaj staras apud sxi, ne estas al sxi
+proksima en cxi tiuj minutoj. Kaj li ne mallevis siajn okulojn de
+sxi. Sxi neniam aspektis al li tiel bela kaj la robo konvenis al sxia
+humoro kaj al la loko. Io pura, infana estis en sxia kvieta, malgaja
+vizagxeto kaj en la malsupren direktita rigardo.
+
+Sxi genufleksis. Sur sxiaj palpebroj vibris du lumaj gutetoj kaj
+falis teren.
+
+Sed ankaux en la silenta tombejo lia penso nevole transportigxis
+en la bruan urbon--kaj sxia senkulpa, suferanta vizagxo videtigxis
+antaux li en alia aspekto, kun aliaj rigardoj.
+
+Kaj eksxajnis al li, ke sxi nun trastudas novan rolon, por deklini la
+teruran jxuron. Li decidis kontroli tiun animon, senzorgan, kaprican,
+nekonstantan en la vivo. Kaj tiel koncentrigitan, malgxojantan tie
+cxi.
+
+Li volis dissxiri sxian maskon.
+
+Tie, en la urbo, kie la aero estas venenigita de eternaj komedioj,
+kie cxio estas falsa kaj la homo afektas antaux la tuta mondo,
+ecx en soleco, en la plej senbruaj dormocxambroj, oni facile
+mensogas. Sed tie cxi, antaux la okuloj de la morto, antaux la
+Nekonateco, antaux la Eterneco, cxu ne frostigxos la mensogo sur
+la lango?
+
+Genufleksinta, Nadja senmove staris apud la tombo.
+
+--Karulino!--senbrue diris li.
+
+--Kion, karulo?
+
+--Vi scias--tramurmuris li surde kaj sentis, ke lia vocxo
+tremas.
+
+--Kiel kruela vi estas!--ekparolis sxi.--Cxu vi ne trovas, ke via
+deziro estas ofenda ... ateista? ...
+
+--Ne! Se vi volas, ke ni estu felicxaj ... Mi volas scii cxion ... Kio
+ajn gxi estas, sed cxion. Mi ne povas vivi kun sekretoj ... La plej
+terura sekreto perdas sian teruron, kiam gxi cxesas esti sekreto. Mi
+ne timas la veron, mi timas la mensogon.
+
+Nevole sxi turnis sian vizagxon al li. Io malbonsigna brilis en liaj
+okuloj. Nadja ektremis.
+
+--Kion vi volas de mi? ...
+
+--La veron, nenion alian.
+
+--Vi parolas per tia tono, kvazaux vi atendus de mi teruran konfeson!
+
+--Egale, suficxas se gxi estas vero. Memoru, Nadja, ankoraux neniu
+certigis nin pozitive, ke ne okazas mirakloj sur la tero. Kiu scias!
+Eble, kiam vi elparolos la unuan literon de la mensogo, la fantomo de
+via patro aperos antaux vi.
+
+--Karulo! Cxu vi efektive ne kredas al mi?
+
+--Ne.
+
+--Kaj, se mi jxuros, vi ekkredos, vi trankviligxos? Kaj neniam
+plu vi suspektos min?
+
+--Jes, cxion ... mi forgesos ... mi pardonos ...
+
+--Estas nenio por pardoni ...
+
+Momenton ili eksilentis.
+
+--Kaj se mi ne jxuros?
+
+--Vi jxuros ...
+
+--Aux se mi diros al vi ion teruran? Cxu vi elportos gxin?
+
+--Cxion mi elportos, suficxas, ke vi diru gxin.
+
+--Fine, prezentu al vi, ke mi vin mensogos ankaux tie cxi.
+
+--Mensogu; sed tie cxi nur ne forgesu, ke vi estas virino kaj timas
+la morton kaj mortintojn, Dion kaj la diablon ...
+
+--Karulo! Vi estas infano. Milionon da jxuroj se mi faros, ecx tiam
+vi ne kredos al mi. Kiu viro kredas al la virino?
+
+--Nadja! Vi ne volas jxuri?
+
+--Mi ne diras tion.
+
+--En tia okazo ripetadu miajn vortojn: "Mi jxuras! ..."--Lia vizagxo
+estis severa, la vocxo ordonanta.
+
+Nadja nur paligxis.
+
+--Kial vi silentas?
+
+Sxiaj lipoj ekmovigxis, sed nenion elparolis.
+
+--Nadja! Se vi ne jxuros, mi foriros ... por cxiam ...
+
+Dissxiritaj sonoj ektremis sur sxia lango.
+
+--Mi ne povas! Tio estas kruela! ... Vi turmentas min ... Al mi estas
+malbone ... Ni foriru de cxi tie ...
+
+Li proksimigxis al sxi.
+
+Ne vidante, sxi sentadis lian rigardon al si ... Gxi sxin brulis
+kiel karbo.
+
+--Cxu ni foriru!? Vi volas foriri! ... Kaj denove ... eterne ...
+mi devos scii, ke vi portas sekreton en via animo ... Neniam! ...
+suficxe! ... Vi devas diri al mi! ...
+
+--Se vi estas certa, ke mi havas ian sekreton, vi gxin scias ...
+Diru gxin ...
+
+--Se mi gxin diros, ne estos pardono, ne estos kompato ...
+
+--Pardono! ... Kompato! ... --ripetis sxi malestime kaj starigxis antaux
+li. Fiere levinta la kapon, sxi lin ekrigardis rekte en la okulojn.
+Kaj sxi forgesis, ke sxi estas en la tombejo, sxi forgesis cxion. En
+tiu cxi momento sxi sentis sin nur virino, malforta, senhelpa, sola,
+kaj nenion sxi vidadis antaux si, krom malgxentila vira forto, preta
+sxin krucumi, sxin piedpremi en la koton kaj poste indiferente gxis
+la tombo sxin turmenti per sia potenco ... aux per sia grandanimeco.
+
+Sxi sciis, ke tio cxi estas batalo por vivo kaj morto.
+
+--Sekretoj! ... --malice ekparolis Nadja.--Neniajn sekretojn havas mi
+... Ili ekzistas nur en via malsana imago ... Pri kiu vi ne jxaluzis
+min? En kio vi ne suspektis min? Cxu vi kredis al mi almenaux
+unu minuton? ... Mi cxion pardonadis al vi ... sed la glaso
+superplenigxis. Vi cxi tie, apud la tombo de mia patro, jxetas en
+miajn okulojn abomenajn kalumniojn ... Vi petis jxurojn ... bone. Mi
+jxuras en la memoro de tiu, kiu eble min auxskultas nun--kaj sxi
+triumfe montris per sia fingro la teron,--ke mi estis fidela al vi
+kiel hundo ... jes ... gxis hodiaux ... sed de nun ... sciu, mi pli
+volonte min fordonos al la unua preterpasanto, ol permesi al vi tusxi
+min ... cxu vi komprenis? ... Cxu vi estas kontenta nun? ...
+
+Sxia tuta figuro, vocxo, rigardo estis fieraj kaj majestaj.
+
+Pala staris li apud sxi kaj maldolcxa, malsaneca rideto, pli vere
+grimaco, kurbigis liajn trajtojn.
+
+--Nadja! kara Nadja! ... Kion faris vi? Vi mortigis cxion.
+
+--Vi mem sercxis tion ...
+
+--Kial vi jxuris, Nadja! Mi ne kredis, ke vi iros gxis tie ...
+
+--Cxar vi neniam kredis al mi ...
+
+--Ne! ... cxar mi scias cxion ... Li eltiris el sia palto leteron
+kaj gxin etendis al sxi.
+
+--Legu! ...
+
+Konata, kara skribmaniero ekkuris antaux sxiaj okuloj.
+
+Senfina teruro sxin ekregis.
+
+Sxia kapo konfuzigxis kaj, por nefali, sxi apogis sin kontraux la
+cxirkauxbaro.
+
+--Cxio estas finita, Nadja,--tramurmuris li malespere.
+
+Kaj ili staris unu apud la alia, kiel du obstinaj malamikoj,
+ne kuragxante sin ekrigardi.
+
+Vesperigxis. La mallumo vekis Nadja'n. Sxi jxetis rigardon cxirkauxe,
+kaj en la krepusko antaux sxi videtigxis la kompatinda, malaltigita
+figuro de tiu, kiu sxin amis.
+
+Sur sxia korpo trarampis abomeno, sxiaj lipoj tremis kaj, kvazaux
+vipklako, en liajn orelojn eksonis: "Malnoblulo" ...
+
+--Nadja? ... ekkriis li.--Nadja! ... Pardonu min! ... Kaj ekvolis preni
+sxian manon.
+
+--For de mi ... malpura besto! ...
+
+Senforte li falis sur la benkon, kaj sxi per rapidaj pasxoj
+cxirkauxiris la tombon, por ne pasi preter li, kaj eliris el la
+cxirkauxbaro.
+
+De la malproksimaj montoj aperis la luno kaj lumigis la malvivulan
+urbon, kie dormis tiom da gxojoj kaj suferoj. Kaj li dauxre sidis
+apud la tombo. Kaj en tiu cxi eterna trankvilo, meze de hxaoso da
+pensoj, li komprenis, ke li sxin perdis, kaj ne tiam, kiam sxi
+perfidis al li, sed nun, tie cxi, li perdis sxin, por cxiam.
+
+Lia animo sxirigxis de pensoj. Li enviis la mortintojn. Li konsciis,
+ke pli volonte li pardonus al sxi la perfidon, ol sxi al li tiun cxi
+scenon.
+
+Kaj kun larmoj, li konsciis, ke sxi estas prava.
+
+
+
+
+La estinteco.
+
+--Kiu estas tiu altkreska sinjorino? demandis Mirski sian
+kamaradon, montrinte kompanion de viroj kaj virinoj, irantaj
+antaux ili en la vasta aleo de l'arbokulturejo.
+
+--Vi demandas per tia tono, kvazaux vi ne konas sxin.
+
+--Jes, sxajnas al mi, ke iam antauxe mi sxin vidis ie ... sed diru al
+mi, kiu sxi estas?
+
+--Por diri la veron, mi ne scias detale sxian biografion. Mi scias
+nur kelkajn pagxojn, sed ankaux ili ne estas treege interesaj ...
+
+--Malgraux tio, diru ilin al mi.
+
+--Cxiuj nomas sxin "Nevena", sxian familion mi ne konas, sxi estas
+eksedzino de kolonelo. Kelkajn monatojn post la edzigxo sxi forkuris
+de li. Post tio sxin prenis iu ricxulo, kiu asekuris sxin: li acxetis
+al sxi domon, enportis monon je sxia nomo en la bankon. Poste sxi
+forlasis lin kaj nun, kiel vi vidas, sxi estas en tiu cxi kompanio.
+Vi konas tiujn sinjorojn kaj frauxlinojn, vi konas ankaux min. Vi do
+povas jugxi pri sxia plua kariero.
+
+Post nelonge ili atingis la kompanion.
+
+Iu sinjoro rakontis ion, kaj Nevena lauxte ridis.
+
+Kiam oni prezentis al sxi Mirski'n--sxi nevole malfermis siajn
+okulojn.
+
+--Mirski! ... preskaux elkriis sxi.
+
+Li riverencis.
+
+--Ah, vi konas vin, diris iu.
+
+--Jes ... respondis Mirski.
+
+--Ni ecx estas iom eksparencoj, diris Nevena. Ni estis gefiancxoj,
+iam ... cxu ne, Mirski?
+
+Mirski elmurmuris ion.
+
+--Aux, eble, tio cxi ofendas vin, sxi aldonis serioze, pardonu en tiu
+okazo, sed, tamen, tio estas vero. Sinjoro Mirski estas mia
+eksfiancxo ... mia unua amo, kiel oni diras.
+
+--Al vi estas agrable sxerci pri la estinteco, sinjorino.
+
+--Mi ne havas estintecon, ridetis Nevena.
+
+Sxi sxercis, sed ekpromenante pluen, sxi nevole cxirkauxrigardis,
+sercxis per siaj okuloj Mirski'n kaj forlogigxis en la estintecon.
+Sxia gaja humoro malaperis. Sxi enpensigxis, ekinteresigxis pri tiu
+cxi homo, kiun sxi amis iam kaj kiu povus esti sxia edzo ... kaj nun
+li estas fremda, kvazaux vere, ili hodiaux interkonatigxis.
+
+Sxi sentis, ke al Mirski farigxis malagrable, kiam sxi tiel senceremonie
+antaux homoj rememorigis al li ilian fiancxigxon.
+
+Kiam la kompanio disigxis en la arbareton, Mirski alproksimigxis al
+Nevena. Li volis paroli kun sxi.
+
+--Sinjorino, li diris, mi ne kredis, ke mi vin renkontos iam.
+
+--Kial? ... kaj mi ja estis certa, ke ni revidos nin, cxar la vivo
+amas rememorigi al ni la malsagxajxojn, kiujn ni iam estas farintaj.
+
+--Cxu vi nomas niajn tiamajn interrilatojn malsagxajxoj?
+
+--Tute ne! ... mi nomas tiel mian edzecon kun la kolonelo ... kaj vi
+gxin rememorigas al mi.
+
+--Cxu vi estis malfelicxa kun li?
+
+--Malfelicxa! ... gxi estas nenio ... sed, mi petas, ne parolu al mi
+pri li.
+
+Mirski pasxis apud sxi kaj nevole observadis sxian staturon.
+
+Kaj li ne kredis, ke virino povas esti tiel bela.
+
+Sxi kaptis liajn rigardojn.
+
+--Vi esploras min, eldiris sxi ridetante.
+
+--Mi neniam supozis, ke el tiu malforta knabineto, kiun mi tiame
+konis, elkreskos tia imponanta virino.
+
+--Sinjoro Mirski! ... komplimentojn! ... Vi komencas la ludon.
+
+--Ne, vi ludas en modesteco, dum en via animo vi perfekte konscias,
+ke vi estas bela, diable bela.
+
+--Prezentu al vi, ke ankaux tio cxi delonge tedis min ...
+
+--Mi kredis ... Ankaux Rothsxildon certe tedis liaj milionoj.
+
+--Mi ne scias ... povas esti ... sed mi iufoje malbenas mian belecon.
+
+--Sed tio cxi estas ricxajxo en nia tempo.
+
+--Jes, sed cxe aliaj kondicxoj ... sxi diris melankolie kaj, sxajne,
+forlogigxis malproksimen, kvazaux Mirski rememorigis al sxi ion
+alian ... malnovan ... eblan, kion sxi ne estas provinta.
+
+--Ni sidigxu iomete, sxi diris, mi lacigxis.
+
+Ili sidigxis kaj kelkajn minutojn silentis.
+
+Iom poste sxi turnigxis al Mirski, kaj ekrigardis la vizagxon de la
+homo, kiu estis sxia iama fiancxo. Gxi sxajnis al sxi iel pli nobla
+ol cxiuj aliaj, kiuj estis hodiaux kun sxi. Li havis nenion komunan
+kun tiuj homoj, vetbatalintaj, kiu el ili pli facile kaj pli malkare
+sxin acxetos ... suficxas, ke sxi deklaru sin je auxkcio.
+
+--Kion vi pensas? ... sxi demandis lin delikate.
+
+--Nenion ...
+
+--Tio cxi ne estas respondo.
+
+--Kaj cxu vi dezirus scii, pri kio mi pensas?
+
+--Kompreneble ... mi tiel multe interesigxas scii, kion vi pensas pri
+mi ... cxar, konfesu, vi nun pensas pri mi kaj, pensas malbonon ...
+
+--Jes, vi divenis. Mi pensis, sed ne sole pri vi. Mi pensis pri ni ...
+mi pensis kiel facile disbatigxas la homa felicxo ... kaj, ke apenaux
+estas io pli malkonsekvenca en tiu cxi mondo ol la homa karaktero. Se
+vi nur scius tiame, kiel forte mi vin amis! ...
+
+--Cxu, vere, tiel forte? demandis sxi kun miro.
+
+--Kiel vi vidas, kvin jaroj jam forpasis de tiam, kaj mi ankoraux ne
+edzigxis.
+
+--Tio cxi ne estas argumento.
+
+--Por vi ne ... cxu vi scias, ke rememorinte, kial ruinigxas
+cxio--ankoraux mi ne povas pordonu tion al mi mem, kaj al vi. Kian
+teruran leteron vi skribis al mi tiam! ... Kaj precipe mi malgxojas
+pri tio, ke mi estis prava, kaj vi juna, nesperta knabino, tiame,
+dorlotita infano de la edukado, estis kulpa. Vi amis, sed vi
+komprenis nek la mondon, nek la amon, nek la pasiojn,--nenion. Kaj
+pro unu malsagxajxo, infana malsagxajxo, vi disbatis miajn plej
+belajn jarojn, kaj vin mem vi faris malfelicxa.
+
+--Kaj cxu vi memoras la kauxzojn de nia eksfiancxigxo?
+
+Mirski malkonfide sxin ekrigardis.
+
+--Cxu vi ja forgesis ilin?
+
+--Verdire, mi rememoras ion, sed mi ne povas klare prezenti al mi
+tion. Eble, tio cxi nun perdis por mi cxian sencon, kaj mi ne povas
+gxin revoki. Plej bone, rakontu gxin al mi ... mi vin petas ... gxi
+interesas min.
+
+--Vi estas prava: La vivo elvisxis en vi tiujn subtilajn komprenojn.
+La malgrandajn malsagxajxojn la sperto ne konservas, kaj tiame ...
+tiam vi estis vantego, uragano, elemento, kiu neniigis ankaux min,
+miajn petojn kaj mian amon ... Vi ridos nun pri tio, kio nin disigis
+tiame. Kaj gxi estis ... kiel hodiaux ... mi memoras tiun vesperon. Ni
+unuafoje restis longan tempon solaj en via salono. Ni sidis unu apud
+la alia, sur la kanapo. Kiel neniam alifoje, vi estis bela,--mi
+enamigxinta. Delikate, konfideme vi klinis la kapeton sur mian
+sxultron, kaj iutempe niaj lipoj kunigxis en longa, senfina kiso. Sed
+jen ... mi mem ne scias kiel kaj kial, mia mano nevole kuntusxigxis
+kun viaj genuoj kaj nekonscie, kaj nerve glitis malsupren, kaj jen
+mi eksentis sub miaj fingroj viajn sxtrumpojn. Mi svenis ...
+Dio mia! ... ekzistis io en tiu cxi mondo, kion oni ne devas atenti
+... minutoj, kiujn oni devas travivi, ne haltigante sian cerbon
+super ili. La pasio estas senkulpa nur tiam, kiam ili ambaux
+estas egale ebriigitaj de gxi. La pasio estas felicxego, estante
+blinda. Malferminte siajn okulojn kaj ekvidinte,--gxi farigxas cxu
+malcxasteco, cxu perforto. Cxu vi scias, kio okazis en tiu cxi
+momento? ... Kvazaux iu vangofrapis vin aux nomis vin publika
+virino,--vi furioze saltis de l'kanapo, rugxigxinta pro honto ...
+paligxinta pro indigno. Mi genufleksis, mi petis vin, mi ploris ...
+mi jxuris antaux vi, ke tio cxi estas pli forta ol ni, ke ne per
+ofendoj, sed per kisoj kaj karesoj oni povas sufoki la pasion. Mi
+konvinkadis vin, ke ne povas esti malpura aux krima tio, kio nin
+kunligos poste por cxiam ... kaj vi rigardis min tiel, kvazaux vi
+volis enkracxi en mian vizagxon.
+
+Pro rapida parolmaniero kaj ekscitigxo Mirski haltis momenton.
+
+--Mi vin petas, dauxrigu ... al mi estas tiel agrable vin auxskulti.
+Vi rememorigas al mi tiujn tagojn, tiujn minutojn en kiuj mi estis
+pura, senkulpa ... Nur diru, mi vin petas, kial mi ne kredas plu al mi
+mem, cxu mi estis tiam sincera? cxu mi ne afektis? ...
+
+--Se vi afektus, mi ne suferus tiel longe post tio ... mi ekkonus la
+afekton. Tiam vi ne povis tiel arde, tiel sincere ludi komediojn. Tre
+juna vi estis ankoraux. Kaj kian intereson vi havis, por afekti! ...
+ne ... Vi forlasis la salonon kiel iu senindulgema jugxisto, kaj mia
+krimo en viaj okuloj meritis nek favoron, nek indulgon. Post tio
+finigxis cxio. Jen la homa cxasteco ... Infana kaj malsagxa
+cxasteco! ...
+
+--Kaj cxu vi memoras la leteron? ...
+
+--Gxian enhavon ... jes. En kio nur vi ne kulpigis min: ke mi, kiu
+cxiam murmuretis al vi pri ideala amo ... pri parenceco de l'animoj
+... --estis ordinara homo, sercxanta nur voluptan amon ... ke vi
+disrevigxis en cxio ... ke ne estis amo en tiu cxi mondo ... ke cxiuj
+viroj estas la samaj ... ke vi hontis aminte min ... ke, se tio cxi
+estas amo ... tiam pli bone estas edzinigxi je la kolonelo. Li
+almenaux ne hipokritas kaj ne rakontas pri idealoj, sed sercxas en
+la virino nur virinon ...
+
+--Kaj mi edzinigxis je li kaj vengxis al vi ... diris Nevena kun
+maldolcxa rideto.
+
+--Cxu vi scias, sinjorino, dauxrigis Mirski, mi donus nun dek jarojn
+de mia vivo, se povus reveni cxio cxi tio denove ... nur sen tiu
+vespero, cxar tiam mi sentis la poezion de l'vivo. Depost tiam
+sekvis, mi ne neas, ankaux gajaj minutoj kaj gxuoj, sed la poezio ne
+ripetigxis. Oni povas ami dudekfoje, ami dolcxe ... pasie, sed ne
+estas plu tiu aromo, tiu printempo de l'sentoj. Sole dum la unua amo
+oni amas nur per la koro,--ne enmiksante la sagxon. Pluen la kalkuloj
+venkas la plej fortan amon kaj oni rezonas ecx en la brakoj de
+l'amata estajxo.
+
+Nevena auxskultis, kaj io facila, malnova, konata trakuretis sxian
+animon, kvazaux sxi sentis tiun cxi vesperon, ke sxi havas animon ...
+
+Gxis nun kvazaux sxi ne bezonis gxin ... sxi forlogigxis en la
+estintecon.
+
+Pasis tra sxia memoro cxio, kion sxi estas iam travivinta kun Mirski,
+kaj veninte gxis la sceno en la salono ... gxis la letero,--sxi ne
+volis kredi, ke tio cxi okazis ... ke sxi ... nome sxi ... estis
+kapabla pri tio.
+
+Kaj masxinsimile, kvazaux apud sxi sidis Mirski--sxia fiancxo--sxi
+metis sian manon sur la lian.
+
+--Sed cxu la felicxo ja ne ripetigxas? ... sxi tramurmuretis, kvazaux
+al si mem. Gxi estis terura tiam ... Kial vi silentas? ... Cxu ne
+ripetigxas? ...
+
+--Ne ... tia felicxo ne ripetigxas. Ankaux gxi kiel homo unufoje
+naskigxas kaj mortas por cxiam. Ne ripetigxas ... demandante pri la
+felicxo, oni ne sentas gxin. Nun ni povas esti nur spertaj aktoroj,
+sciantaj bone siajn rolojn, kaj ne agantaj personoj de l'primitiva
+kaj ama dramo ... Dafnis kaj Hxloe elkreskis kaj tiam, gxis la lasta
+sceno, ni estis kiel ili.
+
+--Suficxe ... suficxe ... ne parolu al mi pri la tiamo--ne rememorigu
+al mi la perditan paradizon ...
+
+Sxi eksilentis kaj desegnis ion sur la sablo per la pinto de sia
+ombrelo.
+
+Li ne interrompis sxian silenton.
+
+--Ne ... sinjoro Mirski, subite ekparolis sxi, vi ne estas prava. Se
+estus vero, ke oni nur unufoje povas esti felicxa, tiam oni cxiutage
+sin pafus ... ne ekzistus homo pli agxa ol de dudek-dudek kvin
+jaroj ... Vi, simple, min ne amas nun, nenio plu ...
+
+--Kaj cxu vi do amas min? ...
+
+--Gxi estas mia afero. Mi pruvos al vi, ke tion, kion iam rifuzis al
+vi unu malsagxa infano--hodiaux centoble redonos la virino.
+
+--Ne parolu al mi pri amo ... mi vin petas ... tio cxi ne estas amo
+... ecx ne pasio, sed simpla kaprico.
+
+--Ni intersxangxis niajn rolojn. Tiam mi faradis malsagxajxojn--nun
+venis via vico. Tiam mi ofendis vin ... nun vi ofendis min ... Ni
+estas kvitaj! ... Ni komencu cxion denove. Mi malpermesas al vi
+hodiaux disigxi de mi, diris sxi per tiu certa, potenca tono, per kiu
+sxi estis kutiminta konduti al siaj adorantoj. Li starigxis kaj
+riverencis. Kaj al Nevena montrigxis, ke en tiu cxi respektoplena
+riverenco estas ironio. Sxi ... por kiu la plej ricxaj junuloj estus
+malfermintaj siajn plenajn monujojn--por li, havis nenian valoron.
+En sxi li vidadis nur memorajxon de la iama Nevena--duonhelan kiel
+revo ... La nunan, li trankvile disponigis al la aliaj, sen envio kaj
+jxaluzo.
+
+Sxia koro dolore kuntirigxis. Sxi kvazaux unuafoje sentis sian falon.
+
+Sxi komprenis tiun momenton en la turnigxo de l'monda bruo--la
+momenton kiam oni klare komprenigas sxin, ke sxi havas nenion komunan
+kun tiuj virinoj, kiujn oni povas ami ...
+
+Kaj en cxi tiuj minutoj sxi kredis ... sciis, ke, se li prenos
+sxin--li prenos sxin kiel ordinaran publikan virinon, kun kiu oni
+povas pasigi plej pasie tutan nokton, kaj cxe sunlevigxo rugxigxi
+pro sxi.
+
+Baldaux ili auxdis la vocxojn de l'kompanio venanta al ili.
+
+--Cxu vi scias, Mirski, diris sxi iel nerve ... mi bedauxras nun, ke
+mi renkontis vin. Vi memorigis al mi la nerevenigeblan estintecon kaj
+mortigis en mi la senzorgecon, vere, eble kriman, tamen sen kiu mi
+apenaux povus vivi pluen.
+
+Kiam la kompanio kolektigxis--oni decidis iri en Knjajxevo'n[1] kaj
+arangxi malgrandan festeton en iu bierejo.
+
+Mirski manetendis por levi la cxapon kaj adiauxi de la
+kompanio--Nevena fiksis sian rigardon sur lin. Sxi invitadis lin,
+ordonis, ke li restu. Mirski trankvile renkontis sxian rigardon.
+
+Sxi vidis sin senforta antaux li.
+
+--Sinjoroj! diris sxi ekscitite--se sinjoro Mirski ne iros kun ni,
+ankaux mi restos cxi tie.
+
+Cxiuj cxirkauxis Mirski'n kaj komencis lin konvinki, ke li devas
+konsenti.
+
+Por cxesigi tiun cxi komedion--li cedis.
+
+Post unu horo la kompanio sidis en aparta cxambreto de bierejo en
+Knjajxevo.
+
+Oni alportis bieron, mendis mangxajxojn.
+
+Jam enirinte en la bierejon--Mirski eksentis ke li faris
+malsagxajxon, kaj tenis sin iom flanke de Nevena--sed sxi,
+rimarkinte lian humoron, sidigis lin apud si.
+
+--Ni, sxajnas, komencos jxaluzi, diris iu el la kompanio.
+
+--Kial do?! ... ridetis alia. Tie cxi inter ni Mirski aperas kiel
+speco de eksedzo--kaj pri viroj ne estas akceptite jxaluzi ...
+
+--Sinjoro Mirski, se iliaj malsagxajxoj estas al vi malagrablaj--mi
+silentigos ilin.
+
+--Lasu ... diris li mallauxte, mi ecx ne auxskultas ilin, kaj mi diru
+al vi ... gxi cxesis dolori ...
+
+--Tre baldaux ... videble gxi ecx ne doloris.
+
+--Eble ...
+
+--Kruela! ... pli kruela ol mi tiame, almenaux ne diru gxin.
+
+--Mi silentos.
+
+--Ne, vi parolos ... nur ne tion ... ne tiel ... pri io alia kaj
+gaja.
+
+--Ne atentu pri mi: mi hodiaux estas ne respondema.
+
+--Kaj ili envias al vi kaj rajtas envii al vi.
+
+--Kial? ... mi nun sentas nur unu solan deziron--ke mi foriru de cxi
+tie--al mi tedas tiu cxi kompanio.
+
+--Vi ne foriros ... cxu vi auxdas? Se vi foriros, ankaux mi ekiros
+kun vi.
+
+La kompanio, rimarkinte la mallauxtan interparolon de Nevena kun
+Mirski, faris tian bruon, ke Nevena estis devigita forlasi Mirski'n
+por momento kaj sin okupi pri ili, kaj Mirski, profitinte de tio,
+trankvile observadis siajn konatojn.
+
+Li konis ilin tre bone gxis la lasta kaj, kune kun ili, kiel ankaux
+nun, li amindumis iam la fremdajn virinojn, perdis tutajn vesperojn
+kaj noktojn kun sola celo--venki ... sukcesi, kaj tiam sxajnis al li
+tre nature antaux la okuloj de l'edzo, la patro aux la frato sxteliri
+al la malfortaj kordetoj de iu beleta sinjorino, revanta ekster la
+edzeco alplenigi la malplenajxojn de l'vivo.
+
+Li konkuris al ili: en iuj lokoj li gajnis ... en aliaj perdis aux
+atendis la vicon. Kaj neniam venis en lian kapon pripensi, ke li aux
+ili faras ion nebelan. Sed tiun cxi vesperon, cxiuj liaj kamaradoj
+videtigxis antaux li en sia estanta grandeco ... kvazaux ili formetis
+siajn maskojn. La besto--la nesatigebla besto, kiu rekonas nek
+virgecon, nek honton, nek decregulojn, estis klare legebla en iliaj
+okuloj ... ke li nauxzis de ili.
+
+Cxiu el tiuj cxi sinjoroj esperis jam tiun cxi nokton sxin konduki en
+sian hejmon ... kaj sxi scias tion, kaj tute trankvile sidas,
+sentante, ke antaux sxia vizagxo ili kalkulas nur unu aferon: "Kiom
+do sxi kostos?"
+
+Kaj tio cxi estas Nevena, la sama Nevena, kiun li amis tiam kaj kies
+figuro ankoraux estas konservita en lia memoro.
+
+Nesciante kial--li sentis en tiuj cxi minutoj, ke ili ofendas
+ankaux lin per tio.
+
+Kaj rimarkinte de ilia flanko iun pli cinikan sxercon, pli
+malmodestan alparolon al Nevena--li ekvolis kapti la segxon kaj
+ilin forpeli, cxiujn gxis la lasta de cxi tie kune kun sxi.
+
+Lia cerbo komencis pli forte labori ... sed iutempe, atentinte, ke li
+trinkis kvinan aux sesan bieron, li diris al si mem: "Kial mi tiel
+ekscitigxas? Tio cxi estas certe de la biero ... cxu tusxas mian
+aferon cxio cxi tio? ... Kia mi estas por sxi? ... En kio ili estas
+kulpaj al mi? ... Cxu ankaux mi sur ilia loko ne farus la samon? ...
+Komedioj! ... sentimentalecoj! ... De kelkaj bieroj mi ekscitigxis."
+
+Kaj samtempe li sentis, ke io doloras ... kuntiras lian koron, kaj iu
+interna vocxo murmuretas al li, ke cxio cxi tio ne devis esti tiel
+... ke tio cxi estas terura ... ke, se la vivo estas loterio, hazardo
+... kaprico de io nevidebla, nerespondebla, gxi ne havas sencon.
+Ke estas monstre ... krime disbatigxi tiel la homo kiel iu malkara
+ludilo en minuto de ebrieco. Ke cxiuj cxi tiuj acxuloj devus
+genufleksi antaux sxi, se ne pro alia afero, pro sxia beleco, sed
+genufleksi pregxante, kaj ne etendi siajn malpurajn manojn, plenajn
+je bankbiletoj.
+
+Kaj nevole meze de la fumo de cigaredoj, la odoro de l'biero, sxercaj
+interparoloj--li vidis antaux si deksepjaran knabinon--preskaux
+infanon.
+
+Kiam la vivo sukcesis malbonigi tiun kreitajxon?
+
+Kiel gxojplenaj ja rapidis cxiuj cxirkauxantoj detrui sxian virgan
+mondon, kaj la malklerecon de l'amo anstatauxigi per la subtilaj
+konoj de l'malcxasteco--de tiu malcxasteco, kiun ni samtempe
+sercxas kaj malestimas.
+
+Kaj en cxi tiu minuto li tiel kompatis Nevena'n, ke li preferis sxin
+forporti de cxi tie, diri al sxi, ke li denove sxin amas, nur, ke sxi
+denove farigxu la iama Nevena, tiu Nevena, kiu estis kapabla lin
+vangofrapi pro unu senkulpa manetendo.
+
+Sed rigardante sxin nun, auxskultante sxian vocxon, vidante sxiajn
+gestojn--li certigxis, ke tiu Nevena estis mortinta por cxiam kiel
+por li tiel por si.
+
+De la cxasta infano ne restis ecx ombro.
+
+Ecx sxajnis al li nun, ke sxi plisagxigxis ... Sxia interparolo
+farigxis kuragxa--la respondoj trafaj, spritaj. Sxi lernis moki,
+povosciis tuj ekrigardi en la fremdan animon, divenadis la sekretajn
+pensojn de siaj adorantoj ... kaj majstre ilin metadis en iliajn
+lokojn, kiam ili trouzis aux ne placxis al sxi.
+
+Sed en tiu cxi sagxo Mirski trovis nenion konsolan.
+
+Sxajnas, ke tio cxi estis sagxo de iu komercisto, deziranta pli
+kare vendi sian komercajxon en la bazaro.
+
+Post nelonge Mirski atente haltigis siajn okulojn sur sxi. Sxia
+vizagxo estis ekscitita ... sxiaj okuloj brulis, kaj Mirski nevole
+konfesis, ke neniam dum sia vivo li vidis tian belulinon.
+
+"Dio mia, li tramurmuretis--kial sxi ne estas tiel pura, kiel
+sxi estas bela?" ...
+
+Sxia maneto tenis la maldikan glason da biero, kaj sxi, turninte sin
+al Mirski, diris al li:
+
+--Cxu vi scias? mi decidigxis cxi tiun vesperon min ebriigi ... sed,
+vi scias, tiel bone ebriigxi, kiel iu viro, volanta sufoki en sia
+animo iun malnoblajxon ...
+
+--Kial do tiaj fantaziajxoj?
+
+--Tio cxi ne estas fantaziajxoj ... Mi preferas forgesi hodiaux
+cxion ... forgesi, ke mi naskigxis en tiu cxi mondo ... forgesi,
+ke mi iam sidis kun vi cxe ni en la salono ... ke mi skribis
+al vi leterojn ... ke mi vin renkontis denove ... cxion ... cxion
+forgesi, ecx min, ecx vin.
+
+--Tiam plej bone estas, ke mi foriru de cxi tie? ...
+
+--Ho! ne ... Neniamaniere ... tio ne helpos al mi. Kontrauxe, mi tiam
+ebriigxos ankoraux pli multe. Mi ploros tiam ... batos ... mordos ...
+he, al cxiuj cxi tiuj mi elgratos la okulojn. Vi ne foriros, cxu vi
+auxdas? Sidigxu pli proksime de mi ... ankoraux. Cxu vi auxdas,
+Mirski! Se vi foriros, mi jxetos min sub la tramveturilon ... Kial
+vi rigardas min tiel? Mi estas kapabla pri tio ... mi volas, ke vi
+rakontu al mi denove pri tiu vespero en la salono ... de la komenco
+mem, kaj morgaux ... morgaux vi alportos al mi tiun leteron: mi volas
+vidi, cxu mi gxin skribis. Se vi ne alportos gxin, mi mem venos al vi
+... cxu vi auxdas? ... mi venos al vi! Aux vi ne volas? Cxu vi ne
+akceptos min? ...
+
+Mirski sxin rigardis, sentante, ke la biero komencis efiki en sxi.
+
+Estis minutoj, dum kiuj sxi klinigxis al li--kvazaux sxi volis
+cxirkauxpreni lin.
+
+Tiutempe la sinjoro, sidanta cxe la alia flanko, tusxetis la nudan
+parton de sxia mano por diri al sxi ion.
+
+Sxi sentis la ektusxon de fremda mano.
+
+--For la manojn! ... sxi elkriis, turninte sin al li. Kiel vi
+kuragxas tusxi min. Kiu donis al vi tiun rajton? ... Ha? ...
+
+Sxi eksilentis, kvazaux sxi estis sufokigxinta.
+
+Sxia kapo ekturnigxis.
+
+Sxi cxirkauxrigardis kaj altigis sian rigardon sur Mirski.
+
+--Mirski! ... Tio estas vi? Cxu ne? ... Kial vi silentas? ...
+Mirski! ... Vi mensogas pri tio ... pri cxio vi mensogas ...
+Mi neniam skribis al vi!
+
+Sxi komencis balbuti kaj ripeti la vortojn.
+
+Sxiaj okuloj erarvagis, la vangoj flamis.
+
+Mirski klinigxis al sxi.
+
+--Sinjorino, trankviligxu ... trinku akvon.
+
+--Kial estas bezona al mi akvo? Mi ne volas akvon.
+
+--Sinjorino, al vi estas malbone ... Sinjoroj, mi vin petas malfermu
+la fenestron.
+
+--Lasu min ... lasu min ... kriis sxi, foriru de tie cxi ...
+lasu min.
+
+Vane Mirski konvinkadis sxin, ke sxi trinku iom da akvo kaj,
+eliru en puran aeron.
+
+Sxi ne movetigxis de sia loko--nur klinis la kapon sur siajn manojn
+apud la tablo--kvazaux sxi ekdormis.
+
+--Finigxis! ... diris iu.
+
+--Kaj tio cxi estis festeno! ...
+
+--Vi, Mirski, kion vi estas parolinta al sxi?
+
+Iutempe sxi levis sian kapon, kvazaux sxi rememoris ion.
+
+Kaj jen subite forta, nerva rido plenigis la cxambron.
+
+--Ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ...
+li estis kaptinta miajn genuojn! ha! ... ha! ... ha! ... ha! ...
+Cxu vi auxskultas? ... Mirski estis kaptinta miajn genuojn ... kaj mi
+forlasis lin pro tio. Ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... li mensogas! ...
+mensogas! ... mensogas ... Kaj la rido transiris en histerion.
+
+Mirski saltis, kaptis sxin per siaj manoj, elversxis tutan karafon da
+akvo sur sxian vizagxon, malbutonumis sxian vesteton kaj forportis
+sxin sur la kanapon.
+
+Li zorgis pri sxi tiel, kvazaux neniu, ekster li, havis tiun cxi rajton.
+
+Post nelonge sxi fermis la okulojn. Sxia kapo pezis, sxi forte
+spiris, sed sxia cerbo iom post iom rekonsciigxadis.
+
+Sxi vidis la tutan kompanion, la tablon kun biero, la mangxajxojn ...
+sxi komencis rekonadi cxiujn siajn adorantojn unu post la alia kaj
+samtempe vidis kaj sentis apud si Mirski'n.
+
+Sxia brusto ekmovigxis, io malsaneca eltirigxis el gxi, iom post iom
+gxi premis sxian gorgxon ... kuntiris gxin ... kaj sxi, forte
+ploregante, enigis sian vizagxon en la kanapon.
+
+--Sinjoroj, diris Mirski, vi senkulpigos min, sed mi opinias, ke
+estos plej bone, se vi iomete foriros de cxi tie. En certaj minutoj
+via cxeesto kauxzas al sxi suferon.
+
+Iuj ekmurmuris, aliaj indignis.
+
+--Kaj kial do?
+
+--Kia vi ja estas tie cxi?
+
+--Videble, li estas prava.
+
+--Jes ... jes ... ili foriru ... cxiuj foriru ... gxis la lasta,
+kriis Nevena, kaptante la manon de Mirski.
+
+Restinte solaj, Mirski sidigxis apud sxi.
+
+Deflanke li aspektis kiel kuracisto klinita super la kusxejo de
+sia paciento, al kiu oni jam per nenio povas helpi.
+
+Li vidis la tutan teruron de sxia sorto kaj sentis, ke li ne
+povus, ne entreprenus savi sxin.
+
+Rigardante sxian belan talion, la dolcxan vizagxeton, li klare
+komprenadis, ke cxio cxi tio estis destinata kiel momentaj amuzigxoj
+de l'homo.
+
+Cxiu rajtas gxui tiun belan korpon ... cxiu povas gxin acxeti ...
+kaj sxi neniam kaj per nenio povos gxin reacxeti de l'mondo. Nek
+la pento, nek la pardono restarigus sxiajn rajtojn super sxi mem.
+
+Iutempe Nevena malfermis siajn okulojn, haltigis sian rigardon
+sur Mirski kaj nerve alpremis lian manon al sia brusto.
+
+--Mi vin petas, sinjoro Mirski, ne foriru ... al mi estas
+malvarme.
+
+Mirski starigxis, fermis la fenestron, kovris sxin per sia supra
+vesto kaj denove sidigxis apud sxi.
+
+--Cxu vi scias, ekparolis li al sxi kaj volis diri "Nevena",
+sed li englutis la vorton ... vi faros plej bone, se vi iom dormos.
+
+--Ne ... ne ... mi ne volas dormi ... al mi ne estas malbone. Vi
+pensas, ke tio cxi estas de la biero, ke mi estas ebria ... ne ... mi
+estas trinkinta ecx pli multe alifoje. Al mi farigxis malbone de alia
+afero ... de nia renkontigxo ... de tio, kion vi diris al mi ... de
+la letero. Mi rememoris bone nun, ke mi skribis al vi tian leteron
+kaj mi hontas ... mi hontas ne antaux mi mem, sed antaux vi. Al mi
+estas malagrablaj cxiuj tiuj homoj, kiuj estis tie cxi kun ni. Mi vin
+petas, ne enlasu ilin plu cxi tien, mi ne volas ilin vidi, se ili
+eniros, mi faros skandalon.
+
+Li ekrigardis sxin rekte en la okulojn.
+
+--Kaj kion vi sercxas en tiu kompanio? demandis li preskaux
+severe.
+
+--Ne demandu, ne demandu kion ajn ... mi ne povis alie.
+
+--Kaj kial vi forlasis vian edzon?
+
+--Mi vin petas, eksilentu ... Tie estas pli malbone ol cxi tie. Sed mi
+ne povas resti plu cxi tie ... konduku min hejmen ... mi sufokigxas
+en cxi tiu cxambro.
+
+--Vi estas malforta nun ... cxu vi povus starigxi kaj iri
+gxis la fiakro?
+
+--Mi povos ... mi apogos min je via mano kaj vi subtenos
+min.
+
+Mirski helpis al sxi starigxi. Li surmetis la supran veston sur
+sxiajn sxultrojn, prenis sxin sub la brako kaj ili eliris el la
+bierejo.
+
+Estis jam plena nokto. La lanternoj de l'fiakro briletis proksime.
+
+--Cxu vi scias, Mirski, mi estas tre kontenta, ke estas mallume kaj,
+ke estas neniu cxirkauxe. Mi hontus iri kun vi, ja ankaux vi, certe,
+ne decidigxus eliri tiel kun mi, sxi ekparolis mallauxte.
+
+Mirski respondis nenion kaj vokis la veturigiston.
+
+Sidigxinte en la fiakro unu apud la alia--ili ambaux silentis, kaj
+Mirski nevole meditis: "Kiom da fojoj sur la sama sxoseo, eble per la
+sama fiakro, sxi revenadis tiel kun alia", kaj samtempe iu interna
+vocxo murmuretis al li: "Dolore estas al vi nun ... cxu ne? Kaj vi
+... cxu vi ne veturis gxuste tiel kun fremdaj virinoj, kiuj ankaux
+estis karaj al iu tiel same, kiel al vi estis kara Nevena tiame?" ...
+"Kiom da puraj kreitajxoj vi malcxastigis en tiu cxi mondo? Kiom da
+vivoj vi difektis? Kaj nun vi indignas, ke la mondo malpurigis vian
+iaman puran revon?" ... kaj la rememoroj pri la antauxa Nevena,
+kunmiksigxante kun la nunaj cirkonstancoj,--malsanece kuntiris lian
+koron.
+
+Li sentis, ke inter li kaj Nevena estis io komuna, parenca ... kaj
+samtempe li ne povis trankvile spiri apud sxi: sxia tuta estajxo--la
+vestoj, la cxapelo, la gantoj sur sxia mano, okaze apogita je lia
+mano, la bukloj de sxiaj haroj, kiuj malligitaj de l'vento karesis
+lian vizagxon--cxio rememorigis al li tiun mondon, en kiu estas
+nenio pura, en kiu cxio estas acxetita kaj cxio vendigxas, kaj li
+nevole rememoris pri siaj kamaradoj. Kiel ili enviis al li cxi tiun
+vesperon! Kiel gxoje ili okupus lian lokon! Sed kial li sentis, ke
+li ne estas kapabla, ne povas, ne devas sxin preni? ... Kial la penso
+pri fizika posedo forkuradis de li kiel io neebla ... nebela ...
+krima? ... Kial en la profundo de sia animo li havis al sxi sentojn,
+kiajn havas cxiu homo al sia belulino-fratino? Kaj cxu oni povas
+atenci kontraux sia fratino, ecx se sxi farigxos publika? Kaj nun
+en tiu cxi minuto li plu ne kuragxis elmontri antaux sxi siajn
+instinktojn, ol tiam en la salono, kiam sxi estis ankoraux pura kaj
+senkulpa.
+
+Sxajnis al li, ke li malhonorigus mem sian plej brilan revon,
+malpurigus ankaux sian tiame puran beston "mi".
+
+La fiakro alproksimigxadis al Sofio, kaj Mirski dauxrigis sondi
+en sia animo.
+
+"Sed li povus esti sxia edzo! ... Kial ne esti amanto? ..."
+
+Kaj li sentis, ke de nun povas sxin preni cxiu ajn, nur ne li. Por
+li, sxi estis perdita por cxiam. Al aliaj sxi sin fordonis por mono,
+aux pro kaprico, al li, sxi sin fordonus por repravigi kaj revenigi
+la estintecon, por ke sxi purigxu per li kaj poste deklaru rajtojn de
+pura amo, kaj li ne havis fortojn en si mem por tiu repravigo. Li
+vidis en sxia animo tiun rompigxon, soifon pri lauxlegxa felicxo,
+kaj li sentis sin malforta por etendi al sxi la manon.
+
+Kristo iam haltigis levitajn sxtonojn kontraux la malcxastulino--sed
+ankaux li ne prenis sxin, sed foriris pluen ... Kaj cxu li purigis
+sxin?
+
+Nevena, sxajne, komprenis liajn pensojn.
+
+--Sinjoro Mirski, al vi eble ne estas agrabla cxio cxi tio, kio
+okazis hodiaux? Vi ne dezirus min akompani gxis la domo.
+
+--Kiel vi vidas--mi faras la kontrauxon, li eldiris rapide
+kaj eksilentis.
+
+Ili atingis la domon de Nevena.
+
+La servistino malfermis al ili la pordon kaj, kiam ili eniris
+en la salonon, sxi turnis la elektran butonon sur la muro.
+
+Forta, akra lumo lumigis altan, grandan cxambron, en kiu meze
+staris Mirski kaj apud li Nevena.
+
+Sxi nevole fiksrigardis lin, kvazaux ne kredante, ke li estas tie
+cxi en sxia domo.
+
+Kaj Mirski denove rimarkis, ke sxi nun estas ankoraux pli bela ol
+antauxe.
+
+"Dio mia! ... cxu tian sorton sxi meritis?"
+
+Sed cxirkauxrigardante sxian ornamitan salonon--lia koro denove
+kuntirigxis.
+
+La salono estis trosxargxita de multekostaj remburitaj mebloj:
+segxoj, kanapoj, tabloj kaj tabletoj, vazoj kaj vazetoj, sur la
+muroj bildoj, portretoj ... kaj sennombraj multekostaj nebezonaj
+bagatelajxoj. Cxio estis droninta en floroj kaj parfumo ...
+
+"De kie sxi povas havi cxion cxi tion ... sxi, filino de malricxaj
+gepatroj?"
+
+Jxetante rigardon cxirkaux si--sxajnis al li, ke tiuj cxi objektoj
+ne estas mebloj ... ne estas ordinaraj hejmaj objektoj, sed
+ili estas pecetoj de Nevena, pecetoj de sxia korpo ... ke cxio
+tie cxi, ecx la plej senkulpa tintilo--estas mona signo--valoro
+de sxiaj karesoj.
+
+--Sidigxu! ... kial vi ne sidigxas, sinjoro Mirski, diris delikate
+Nevena. Vi ne povas prezenti al vi kiel felicxa mi estas hodiaux! ...
+Neniam ... neniam mi revenis tiel hejmen.
+
+Mirski sidigxis.
+
+--Mi pensas, sinjorino, ke vi faros plej bone nun, se vi
+kusxigxos. Vi estas tiel pala! ...
+
+--Ho, mi neniel estas dormema ... ne estas al mi malbone ... male,
+tiel bone estas al mi ... mi ne povas ecx dormeti nun.
+
+Kaj sxi demetis sian cxapelon, metis gxin sur la marmoran tableton
+apud la spegulo, jxetis kelkajn rigardojn al li, per rapida movo de
+l'mano regxustigis siajn harojn kaj sidigxis kontraux Mirski.
+
+--Sinjoro Mirski, mi ne deziras, ke vi estu malgaja ... Cxu vi
+auxdas? Mia koro turnigxas vidante vin tia, cxar sxajnas al mi,
+ke vi hontas pri mi, ke ne estas al vi agrable sidi cxe mi.
+
+--Kiu diris al vi tion? ekparolis Mirski, tute ne ... kaj sentis,
+ke li mensogas.
+
+--Ne sxajnigu vin ... via vizagxo vin perfidas. Vi ne povas mensogi
+al mi nun. Mi ne plu estas tiu deksepjara infaneto, kiu nenion
+komprenis en la mondo. Mi scias cxion ... cxion mi scias. Mi scias,
+ke en tiu cxi minuto vi rapidas foriri, morgaux al neniu vi diros, ke
+vi estis tie cxi, kaj alifoje vi ne envenos en tiun cxi domon ... cxu
+ne? Diru al mi la veron ...
+
+Mirski ne volis tiel kruele sxin ofendi.
+
+--Vi rigardas hodiaux tra specialaj okulvitroj cxion, diris li, cxi
+tio tute ne estas en mia kapo. Mi pensas jxus, ke la mondo estas
+abomeninde arangxita kaj ke ni, la homoj--cxiuj estas senfortaj
+infanoj en gxi.
+
+--Kial vi parolas tiel? Cxu vere estas, ke la felicxo en la vivo ne
+ripetigxas? Cxu tio cxi estas ebla? Kaj cxu gxi dauxras nur momenton
+kaj nur tiam, kiam oni ne komprenas gxin, kiam oni estas malsagxa
+infano?
+
+--Jes! ... tiu felicxo ne ripetigxas! ...
+
+--Dio mia! ... sed tio cxi estas terura! ... Kial en tia okazo kune kun
+gxi ne malaperas ankaux la revo pri cxi tio? Ne ... ne ... vi
+trograndigas. Kaj kia estas gxi, la felicxo, ke gxi ne ripetigxas?
+Cxu gxi ne dependas de ni? Kio mankas poste al homo, ke li ne povas
+gxin renovigi?
+
+--La felicxo ... devas esti ... pura ... cxu vi auxdas? Pura kiel la
+songxo de infano, kaj ni ambaux estas malpurigitaj de l'vivo.
+
+--Sed cxu do oni povas cxesi ami? Cxu vere, cxio mortas en ni? Ne ...
+ne ... tio cxi estas neebla ... tio cxi estas mensogo. Cxu vi scias,
+ke hodiaux, kiam mi vidis vin, en mia animo frostotremis io nova, ne
+... ecx ne nova, sed io malnova--malnova, kion mi travivadis iam. Cxu
+vi scias, ke hodiaux mi kapablas plori, plori kiel infano, kaj mi ne
+ploris de longe ... Nur pri unu afero mi vin petas, sinjoro Mirski,
+ne foriru ... ne, ne malestimu min ... nur vi ne malestimu min. La
+tuta mondo rezignu je mi, gxi jxetu koton en mian vizagxon, mi ne
+timas cxi tiun malhonoron ... Mi ne hontas ilin ... neniun. Mi hontas
+nur vian malestimon ... gxin mi ne povas toleri. Kaj mi nenion ...
+nenion volas de vi ... Nur permesu al mi kiel iun tempon, tiam,
+sidigxi apud viaj piedoj kaj meti la kapon sur viajn genuojn. Mirski!
+Nikcxjo! ... Karulo ... sxi tramurmuris ... kaj sxi falis antaux li
+genuflekse. Rememoru, ke ankaux ci amis min iam, ke mi estis al ci
+kara, karega ... ke ci intencis farigi min cia edzino ... cia gxis la
+tombo por cxiam.
+
+Mirski frostotremis.
+
+--Pardonu min! pardonu min, karulo, mi scias, ke al ci ne estas
+agrable rememorigi tion nun ... ke ci rugxigxas nun pro tio. Pardonu
+min, mi silentos ... mi mem cxesis kredi, ke ankaux mi estis pura
+iam. Kelkafoje sxajnas al mi, ke mi naskigxis en iu bierujo. Ofte la
+teruro min kaptas ... mi nauxzas de mi mem, rememorante, ke ankaux mi
+estis senkulpa kiel la aliaj. Sed cxu mi estas kulpa, Nikcxjo, ke en
+tiu cxi mondo oni ... la virino dufoje ne povas esti honesta. Sed cxu
+vere cxio estas finita por mi en tiu cxi mondo? Cxu tiu cxi, kiu ne
+povas esti cia edzino ... cxu sxi ne povas farigxi cia amatino? ...
+amatino, sed cia ... nur cia, tage, hore, momente ... Ne forlasu min,
+Nikcxjo, permesu ankaux al mi almenaux unufoje en la vivo, ke mi mem
+min donu. Min tedis vendigxadi. Nikcxjo ... karulo, kial ci silentas?
+Al ci estas abomene min rigardi? Ci malestimas min, sed prenu min,
+Nikcxjo, kiel min prenas aliaj ... Pagu al mi fine ...
+
+Mirski tuta estis en fajro.
+
+Liaj okuloj brilis--la lipoj nerve tremis, kaj la cerbo dauxrigis
+ripetadi la samon.
+
+Li sentis nun, ke antaux li staras fantomo de lia iama Nevena,
+tiu Nevena, pentanta pri sia malsagxajxo en la salono ...
+Nevena kiu ekkomprenis la vivon, sed ho ve, tre malfrue! ...
+kaj tre multekoste.
+
+Li auxdis en sxia vocxo sonojn de la antauxa Nevena, sed la pasia
+kaj bela vizagxo ... sxia mirinda talio de formigxinta virino ...
+formigxinta ne de amo, sed nur de gxuoj, malheligadis la puran
+figuron de l'amata Nevena.
+
+Kaj li nevole pensis, ke sur la sama loko jam hieraux, poveble,
+staris surgenue anstataux li iu alia, kaj sxi senzorge sin fordonadis
+al liaj karesoj.
+
+Kaj en cxi tiu minuto li komprenis nur unu aferon, ke se sxi
+senhonte, cinike sin proponus al li, li, eble, kracxus sur sian
+junulecan revon kaj prenus sxin, kiel li estis preninta aliajn
+virinojn. Sed en sxia vocxo li rimarkis sincerajn tonojn, melodion
+de pura amo, de terura pento, kaj tio cxi lin timigis.
+
+Li vidis, ke sxi kapablas ekploregi en liaj brakoj kaj finfine
+ekdezirus ankaux lian amon ... sxi ekpetus gxin.
+
+Kaj li estus devigita sxin savi kaj pri tio cxi li ne havis fortojn.
+
+Sxin preni nur por momento kaj foriri, al li sxajnis malhoneste. Lian
+momentan pasion--sxi opinius kiel revenon de l'malnova sento, sxi
+esperus liberigon--kaj li ne povus sxin liberigi--kaj amuztrompi sxin
+li opiniis malnobla.
+
+--Nikcxjo! Nikcxjo, kial ci silentas?
+
+--Nevena! ... ekparolis li serioze, mi ne povas esti cia amanto.
+
+Nevena klinis la kapon sur la kanapon.
+
+--Dio mia ... Dio mia ... Kial? Kial? Kial cxiu povas min havi ...
+cxiu ... nur ne ci, kiam mi nur cin deziras? Diru al mi, kial?
+Diru al mi, kial tiam, kiam mi estis nesperta--malsagxa infano, vi
+postulis de mi pasiojn, kaj nun ... nun, kiam en mi krom pasioj
+estas nenio alia, ci min rifuzas ... kial?
+
+--Tial, ke mi treege amis cin tiam. Mi ne volas malpurigi mian unuan
+amon. Se mi ne amus cin tiam, mi senhezite cin prenus, sed nun mi ne
+povas. Cxu vi komprenis, mi ne povas ...
+
+Sxi levis siajn okulojn al li, kaj Mirski tralegis en ili tian
+sinceran peton, tian penton pri cxio, tian soifon pri pura amo,
+ke li nevole ektimis.
+
+Li vidis, ke sxi povas esti savita, ke li per unu kiso povus elvisxi
+la tutan malhonoron el sxia frunto kaj sxin levi alten--alten super
+la popolamaso ... sed ankaux li estis el la sama amaso ... kaj li
+havis eternajn prenojn-donojn kun gxi, kaj tion, kion cxi tiu amaso
+piedfrapis kaj forlasis sur la strato--li ne kuragxis levi. Sxi volis
+oferdonon de li--li ne povis akcepti tion.
+
+Kaj en tiu cxi minuto en li aperis sola deziro--ke li tuj foriru de
+cxi tie, por ne fari iun abomenajxon aux malsagxajxon.
+
+--Auxskultu, Nevena, li diris serioze, hodiaux ci estas tre
+ekscitita, mi ankaux--mi petas vin plej sincere kusxigxu,
+trankviligxu, kaj morgaux ... morgaux mi venos kaj ni babilos pri
+cxio pli serioze kaj pli trankvile. Li starigxis de l'kanapo kaj
+prenis sian cxapon de l'segxo.
+
+--Kaj vi venos morgaux? sxi demandis lin, fiksante la rigardon
+en liajn okulojn.
+
+--Jes, mi venos, diris li decide.
+
+Sxi tralegis liajn pensojn.
+
+Mirski premis sxian manon forte, dolcxe ... malfermis la pordon
+kaj eliris en la koridoron.
+
+Kiam la servistino lin forkondukis al la ekstera pordo, Mirski
+haltis momenton.
+
+Li auxdis el la salono bruon--kvazaux falon de peza objekto--lia koro
+frostotremis, li tuta paligxis kaj timeme diris al la servistino:
+"Kuru en la salonon! ... Al la sinjorino okazis malbonajxo" ...
+
+Kaj tre rapide, kvazaux el la loko de iu krimo, li ekpasxis
+al la strato.
+
+
+
+
+Pri unu anguleto de l'animo.
+
+Nevena estas kolera al sia edzo--ecx ne kolera, sed pli vere
+disrevita pri li. Li komencis sxajni al sxi ne tia, kia sxi kutimis
+lin prezenti al si.
+
+Kiel neniam sxi sentis sin ofendita kaj ne povis pacigxi kun la
+penso, ke li kasxas ion de sxi.
+
+"Ah, tiu tirkesto, tiu tirkesto! Kion mi ne donus, se mi nur povus
+foje gxin malfermi kaj vidi, kio estas interne ... Tio estas kruela,
+malnobla, malhonesta de lia flanko: li kasxas de mi kiel de fremda
+homo, dum mi rakontas al li cxion, cxion ..." Momente sxi kaptis sin
+mem en mensogo--se li estus tusxinta per trancxilo sxian koron, sxi
+neniam konfesus al li sian mallongan romanon kun iu sinjoro, kiu
+antaux ne longe mortis kaj forportis sxian sekreton en la tombon kun
+si mem: "Jes, sed tio estas tute alia afero!"--tramurmuris sxi, tamen
+ne klarigante al si, kial tio estas tute alia afero. Sed vane sxi
+trasercxadis en la estinteco kaj la estanteco de sia edzo por diveni,
+kion ekzemple li povas kasxi de sxi--nenion sxi trovis. Amanta,
+delikata, bona, atenta--jen kia sxi lin konas. Tia li estis ja
+hodiaux, kaj hieraux, tia certe li restosankaux dum la tuta vivo.
+
+"Ne nur mi lin amas,--cxiuj lin estimas, lauxdas, metas lin kiel
+ekzemplon ... Kiajn sekretojn povas havi tia homo? Kaj malgraux
+tio li havas sekreton, havas ... Kial cxiam, kiam mi lin trovas
+sercxantan en tiu 'mistera tirkesto', li tuj gxin fermas, lia vizagxo
+sxangxigxas, farigxas serioza kvazaux estas por li malagrable
+lin trovi apud tiu tirkesto ... jes, sekreto estas ... nur kia gxi
+povas esti? ... Kaj cxu mi neniam gxin ekscios? ... Cxu en la plej
+delikataj minutoj mi devos cxiam senti, ke io nin disigas, ke inter
+ni estas 'io alia' ... 'iu alia ino' ... Ne, nur tio cxi estas
+neebla! Je tia malnoblajxo li ne estas kapabla ... kaj kiu do povas
+esti tiu ino? ... Mi konas cxiujn niajn konatulinojn ... Ne, ne ...
+kaj malgraux tio estas, estas io! ..."
+
+Tiu cxi penso gxis tia grado sxin persekutis, ke sxi aspektis kiel
+malsana.
+
+Nevena komencis vidi en songxo tiun tirkeston; kaj en sia songxo sxi
+legas iajn leterojn trovitajn en gxi.
+
+Malgraux sia profunda kredo en la amo kaj fideleco de sia edzo,
+Nevena ne povis trankviligxi, antaux sxiaj okuloj videtigxis sencxese
+iu malklara, virina figuro, kiu sxin incitadis kaj maltrankviligadis.
+Sxi gxin persekutadis, ridadis je sia timo, kaj gxi, kiel iu malbona
+spirito, marsxis cxiam post sxi kaj kelkafoje sxajnis al sxi, ke sxi
+auxdas gxis siaj oreloj arogantan virinan ridon.
+
+"Sed tio estas kontrauxdia, ke li min turmentu tiel!"
+
+Kaj sxi cxiam atendis, atendis, esperante, ke li mem venos al sxi,
+cxirkauxprenos sxin kaj diretos: "Jen la sxlosilo, iru vidi, kio
+estas interne kaj trankviligxu!" Nevena opiniis, ke li devas fari
+tion. Iun tagon sxi ecx pensis, ke "se gxis la vespero li ne faros
+gxin, tio signifos, ke tie cxi estas io, cxu li ekamis iun alian,
+cxu ... cxu ... en cxiu okazo cxesis min ami."
+
+Nenio simila okazis. Sxia edzo post la vespermangxo kiel cxiam
+levigxis kaj foriris en sian kabineton.
+
+Nevena decidis, kio ajn okazos, peti klarigon de li.
+
+Enirinte en la kabineton, sxi sidigxis en la apogsegxon, li
+flanken jxetis la paperajxojn kaj delikate sxin ekrigardis.
+
+--Kio estas?
+
+--Kio estas?! Estas tio, ke mi suferas, cxu vi komprenas? Mi suferas
+tiel, kiel neniam dum mia vivo ... Vi min turmentas kaj returmentas
+senkompate ...
+
+--Cxu denove pri la tirkesto? li demandis sxin ridetante--kaj
+mi pensis, ke vi gxin forgesis jam.
+
+--Jes, jes, denove pri la tirkesto, pri tiu malbenita tirkesto, kiu
+donas al mi trankvilon ecx ne unu minuton, nek tage, nek nokte.
+
+--Cxu vi serioze parolas aux sxercas?
+
+--Mi ne sxercas, Mitjo, kaj parolas al vi plej serioze, cxu vi scias,
+ke al mi kelkafoje sxajnas, ke vi estas iu krimulo, ke vi kasxas ion
+teruran en tiu cxi tirkesto ... mi komencis timi--kion, mi mem ne
+scias ... sed cxiam sxajnas al mi, ke cxe ni okazos io ...
+
+--Cxu vi scias, Nevena, vi eble estas malsana; mi ne povas vin
+kompreni, kial tiu cxi tirkesto estas enirinta en vian kapon.
+
+--Mi ne estas malsana, Mitjo, sed diru al mi, kio estas en tiu cxi
+tirkesto? Malfermu gxin antaux mi kaj mi trankviligxos ...
+
+--Cxu ne milfoje mi diris al vi, kaprica infano, ke nenio estas ...
+Estas kelkaj kajeroj kun miaj skribajxoj kaj nenio alia. Tiu cxi
+tirkesto farigxis cxe vi ideo ... fiksa ...
+
+--Lasu, lasu min vidi tiun kajeron ...
+
+--Denove malnova kanto! kaj de kie disvolvigxis cxe vi tiuj
+policaj emoj?
+
+--Moku, moku ..., ne povis toleri Nevena; videble--estas io, kiam vi
+komencis timi policajn emojn ... tio ne faras al vi honoron! ...
+
+--Denove samaj historioj! Fine ankaux se estas io, cxu mi devas gxin
+komuniki al vi?
+
+--Vi ne sxercas?
+
+--Tute ne, diris serioze Mitjo.
+
+--Mi almenaux opinias, ke inter edzo kaj edzino devas esti neniaj
+sekretoj ...
+
+--Kaj kial vi tiel opinias?
+
+--Cxar alimaniere mi ne komprenas kunvivon.
+
+--Kaj cxu vi ne konfesas, ke estas pli bone, se oni ne scias
+cxion unu pri la alia ... kaj tio ja ne povas esti alie, cxar cxiu
+homo havas en la animo anguleton, kien li neniun enlasas ...
+Kaj cxu vi ne havas tian anguleton? Cxu?
+
+--Mi ne havas sekretojn antaux vi! ...
+
+--Eble ... poveble ... vi virinoj, cxiuj estas escepto ...
+
+--Ne ironiu ... mi povas jxuri, ke mi ne havas sekretojn antaux
+vi ... kaj vi! ...
+
+--Vidu! mi ne povas jxuri pri tiu afero! ...
+
+--Dio mia! Gxis kiam vi turmentos min tiel!--diris Nevena kaj sin
+lasis fali sur la apogsegxon.
+
+--Auxskultu, Nevena, ne farigxu infano plej poste,--diris li
+delikate al sxi. Sxi levis siajn okulojn al li.
+
+--Diru al mi, Mitjo, vi montros al mi tiun kajeron, cxu ne?
+traparolis sxi mallauxte, jxetinte al li pasian rigardon promesantan
+plej furiozajn karesojn. Li renkontis sxian rigardon kaj ekridetis.
+Sxi komprenis, ke li divenis sxian ludon kaj sxi rugxigxis. Sxi
+klinis sian kapon sur la brakon de l'apogsegxo kaj ekpensis: "Kia
+homo li estas? Kvazaux unuan fojon mi estas en soleco kun li? Kial
+mi per nenio povas lin obeigi?"
+
+Nevena kolerigxis. Al sxi farigxas ofende. "Nenio, nenio influas sur
+lin kiam temas pri tiu tirkesto." Sxia bela vizagxeto sulkigxis.
+
+--Diru al mi, kie restis tiu amo, pri kiu vi parolis al mi cxiam? Kio
+okazis kun tiu "plena sindono" unu al la alia, pri kiu mi kaj vi iam
+jxuris?
+
+--Plena sindono, Nevena, en tiu cxi mondo ekzistas nur fizika;
+sian animon oni al neniu donas kaj dirante, ke oni gxin donas,
+oni mensogas ...
+
+Post nelonge Mitjo rimarkis en la okuloj de Nevena blankajn
+kiel disversxita diamanto brilantajn gutetojn. Io lin pikis.
+Li saltis el sia segxo kaj sin jxetis al sxi.
+
+--Nevena, Nevena, kial vi faras tion? kial de infana scivolemo
+vi kreas al vi suferojn?
+
+--Eble ... sed tiu tirkesto ...
+
+--Nevena! ... cxu serioze vi suspektas min? Diru al mi!
+
+--Kaj tiu kajero?
+
+--Diru al mi, Nevena, samokaze cxu vi konsentus malkovri
+konfiditajxon?
+
+--Sekve, tiu kajero ne estas via?
+
+--Kompreneble ... Kaj li delikate sxin cxirkauxprenis kaj altiris al si.
+
+Pasia kiso silentigis en sxi cxian timon, dubojn kaj suspektojn.
+Sxi trankviligxis. Sed vespere, antaux ol ekdormi, iel subite sxi
+diris al si mem: "Kiu do tiel facile konfidas siajn sekretojn?"
+
+II.
+
+Post kelkaj tagoj Mitjo forveturis pro oficaj aferoj en la
+provincon.
+
+Nevena restis sola kaj la penso, ke apenaux iu konfidos sian sekreton
+al alia, sxin ne forlasis. "Cxu ne li mem diris, ke cxiu homo havas
+unu anguleton en la animo, kien li neniun enlasas? Kiamaniere tiu iu
+donis al li siajn kajerojn? Tio cxi estas neebla! Mitjo elpensis
+cxion, nur por ne montri ilin al mi." Kaj iu nevenkebla forto sxin
+tiris en lian kabineton, kie momente cxiuj sxiaj supozoj
+finigxos--sxi ekscios la veron.
+
+Kelkafoje sxi eniris en lian cxambron, sed malferminte la pordon kaj
+alproksimigxinte al la tablo, io sxin haltigas. Al sxi sxajnas, ke en
+la kabineto estas iu, kiu sxin observas. Sxi sentas tian timon, ke
+sxi volas elvoki la servistinon. Precipe la lastan fojon, kiam sxi
+decidigxis sidigxi sur la segxon, al sxi eksxajnis, ke Mitjo estas en
+la cxambro, li divenas sxiajn pensojn kaj kolere minacas sxin. Sxi ne
+kuragxas sin moveti de sia loko, iutempe ecx sxajnas al sxi, ke la
+cxirkauxaj mebloj havas postsignojn de vivo kaj ili komprenas, kial
+sxi venis tien cxi.
+
+Nevena tiel ektimis, ke sxi lauxte elvokis la servistinon. La
+servistino venis, Nevena petis de sxi glason da akvo.
+
+"Kiel malsagxa mi estas! Kion mi timas?" Vidinte la servistinon, sxi
+rememoris, ke sxi devas iri al iu el siaj konatulinoj: sxi volis eliri,
+sed denove restis en la kabineto. "Kie li lasis la sxlosilon?" Nevena
+komencis trasercxadi en liaj paperajxoj, en la sxranko, sub la kanapo,
+cxie. "Li estos gxin preninta kun si ... nenio ... en la domo estas tiom
+da sxlosiloj ... iu tauxgos" ... Sxi kolektis cxiujn sxlosilojn.
+Provante malfermi per ili, sxi rimarkis, ke la ordinaraj sxlosiloj ne
+eniras en la sxlostruon. "Sekve, li estas mendinta specialan sxlosilon!"
+Tiu cxi eltrovo sxin surprizis. "Certe estas interne io grava ... tre
+sekreta" ... Tio cxi ankoraux plifortigis sxian deziron malfermi "la
+malbenitan tirkeston", kvazaux en gxi kasxigxis io, kion sxi nepre
+devas scii, sen kio sxia vivo perdos sian signifon. Kaj ju pli sxi
+konvinkigxadis, ke estas neeble gxin malfermi, des pli sxi kredis, ke
+sxi devas gxin malfermi. Certan tempon sxi ecx pensis, ke sxia devo
+estas fari tion. "Sed kiel? Kiel mi gxin malfermu? Gxin rompi sola--mi
+ne povas ... mi devas elvoki seruriston?" kaj sxi forsendis la
+servistinon por venigi seruriston. Gxis kiam alvenis la seruristo, sxi
+uzis sian tutan sagxon konvinkigi sin mem, ke estas necese vidi tiun
+kajeron. "Nur post tio mi trankviligxos. Kio ajn estu tie, mi devas gxin
+scii ... alie, fine mi cxesos lin ami ... mi cxesos kredi al li, kaj nia
+vivo aliformigxos en inferon ... Mi ne volas vivi tiel, kiel vivas la
+aliaj ... Cxu ne estas pli bone ekscii la veron ol lin suspekti pri plej
+teruraj aferoj, eble de li neniam pensitaj."
+
+Kaj alia vocxo murmuretas al sxi: "ne devas ... ne devas ... vi ne havas
+la rajton ..." Kaj tiu cxi vocxo estis tiel konvinkiga, ke sxi fine
+decidis revenigi la seruriston.
+
+Sed kiam li eniris en la kabineton, la penso, ke post nelonge sxi
+ekscios cxion, tiel sxin kaptis, ke ne konsciante kion faras, sxi
+montris per la mano la sxlostruon.
+
+Malfrue estis por rezoni. Post momento antaux sxi videtigxis
+la malfermita tirkesto. La seruristo kaj la servistino eliris.
+Nevena restis sola. Sento de timo, miksita kun nekomprenebla
+gxuo, cxirkauxprenis sxian tutan estajxon. Sxi tuj prenis la paperojn
+el la tirkesto kaj iris sur la kanapon apud la fenestro, kvazaux
+timis, ke la suno ne brilos suficxe, gxis kiam sxi ilin legos.
+
+Nevena malfermis la kovrilojn de unu el la kajeroj:
+
+En la antauxvespero de la edzeco sxi ne sentis tiajn akrajn
+frostotremojn--post nelonge sxi eniros en lian animon, sxi
+trasercxos tie ...
+
+Al sxi sxajnis, ke sxi malkovras novan mondon, novan vivon, alian teron,
+iun nekonatan al sxi planedon. Sxia koro tiel dolcxe ektremis, ke sxi
+apenaux spiris.
+
+Neniam dum sia vivo sxi travivis tiajn akrajn, kiel la pinto de kudrilo,
+sentojn. Ecx ne unu fojon sxia interna mondo plenigis tiel sxian animon,
+kiel tiu cxi ankoraux nur malfermita kajero, kasxanta en si la sekretojn
+de alia homo, vere proksima, sed samtempe fremda, tre fremda--cxar alie
+tiu cxi kajero havas nenian signifon por sxi.
+
+Kaj jen sxi jxetas siajn strecxitajn okulojn sur la kajeron kaj
+legas supre deflanke:
+
+  "Cxiu homo en tiu cxi mondo havas en sia animo unu anguleton,
+  kien li neniun enlasas".
+
+Tiuj cxi mallongaj vortoj, kiujn sxi auxdis ofte de sia edzo, sxin
+igis frostotremi. Al sxi eksxajnis, ke sxi auxdis lian vocxon, ke
+li staras apud sxi kaj la tuta teruro de la faritajxo trapasis sxian
+cerbon.
+
+Sed samtempe, nun sxi kontraux nenio kaj al neniu donus la kajeron,
+antaux ol gxin tralegi ...
+
+"Mi treege amas studi min mem kaj egale mi analizas miajn bonfarojn kaj
+pensojn, kiel ankaux la plej abomenindajn kaj ecx krimajn ... kaj tiajn
+mi havas multajn, tre multajn ... al mi estas tiel agrable, kiam mi
+kaptas min mem en iun akran malnoblajxon, kiun mi penas kasxi per
+diversaj belsonaj nomoj ... kaj antaux la homoj, kompreneble, mi
+preskaux cxiam sukcesas en cxi tio. Homo estas tiel kredema, li tiel
+kredas la bruon de belaj vortoj! Sed en soleco kun mi mem, de tiu plej
+interesa en la mondo _tete a tete_ mi elfosas el la fundo de mia
+animo la plej kasxitan abomenajxon kaj gxin metas tien cxi en la
+registrolibron de mia kalkulo.
+
+"Mi havas pasian deziron observi min kaj trasercxi en mia pasinteco, kia
+ajn gxi estu kaj precipe tial, cxar mi rimarkas, ke oni min opinias ne
+tia, kia mi estas ... Min cxiuj opinias, ecx miaj malamikoj, kiel
+senriprocxe honesta ... kaj mi uzas mian tutan sagxon, por subteni tiun
+cxi opinion. Mi pacigxus kun multaj kulpigoj, sed mi neniam pardonus al
+mia amiko, se li aludas ecx ion suspektan pri mia honesteco ... kaj
+dume ...
+
+"... Jes, mi denove ripetas, ke cxiu homo havas unu anguleton en la
+animo, kien li neniun enlasas, kien ecx li mem enrigardas nekontenta,
+cxar nur en tiu cxi anguleto li sin sentas tia, kia li estas ... Aliloke
+li ne estas 'li'. Kaj se ni opinias la homon pli bona, aux pensas ke li
+povas esti pli bona--gxi estas nur pro tio, ke ni ne konas cxi tiujn
+anguletojn de l'animo ... kaj pli bone estas ilin ne koni! ... Mi skribas
+cxion cxi tion kun la sola celo--studi min mem ... Okupitaj per la
+studado de la vivo kaj de la homoj, ni malmulte konas nin mem ... Mi
+volas traesplori mian vivon de l'komenco gxis la fino kaj tiam mia
+heredonto aux la posteularo komparu mian personan ekzistadon kaj mian
+oficialan biografion kaj vidu, cxu estos io komuna?
+
+"Kelkaj homoj nomas la jxaluzecon nobla sento, aliaj gxin miksas ecx kun
+la amo mem.
+
+"Li min jxaluzas, sekve amas!" pensas iu malsagxa virino. "Mi vin
+jxaluzas, cxar mi vin amas", trankviligas despoto-edzo sian malfelicxan
+duonon, fermante sxin en kagxon.
+
+--Laux mi, la jxaluzeco estas la plej granda malnobleco, kiun povas
+manifesti homo. La jxaluzeco de iu viro estas mem-opinio de homo,
+kiu imagas al si, ke ekster li la virino nenion bezonas "kiel cxu mi
+mem ne suficxas al sxi? kaj sxi ree ne estas kontenta? Kion plu sxi
+volas?"--pensas tiaj sinjoroj. Tio estas imago de malsagxulo, kiu
+pensas, ke li estas suficxa por plenigi cxiujn malplenajxojn en la vivo
+de l'alia. Mia Nevena min jxaluzas, ecx je la libroj. Sxi ne povas
+kompreni, kiel iu libro, kia ajn gxi estu, povas esti pli interesa
+ol sxi.
+
+"... Mi ne scias, cxu ekzistas homo en tiu cxi mondo, kiu dum sia vivo
+ne faris iun abomenajxon--cxu malgrandan aux grandan, cxu primonan aux
+alian? Apenaux ekzistas homo sur la terglobo kun sagxo kaj ventro,
+kiu akiris ricxajxon aux altan situacion, nefarinte iun malnoblajxon?
+Efektive, cxe la unua rigardo sxajnas, ke la plimulto el tiuj sinjoroj
+estas puraj, senriprocxaj, aux almenaux nesuspektaj. Sed enirinte en
+ilian animon, trasercxinte iom en iliaj biografioj, vi nepre trovos
+iun etan malnoblajxon, etan kiel mikrobo, el kiu volvigxas poste tiu
+ricxajxo aux situacio ... Poste, la monero naskas napoleonojn[2] aux la
+rangoj iras kiel minutoj ... sed la komenco de l'sukceso estas en tiu
+cxi eta malnoblajxo, kiun oni ecx forgesas pli poste.
+
+"Kiel hodiaux, mi memoras tion ... Mi estis oficistigita kiel
+ekspertizisto ... cxio dependis de mi ... Mi konis tre bone la
+interesigxantan personon ... iu ricxulo ... liberigita kontraux
+garantiajxo ... Kelkajn tagojn antaux la ekspertizo mi trovis sur mia
+tablo en la monujo 10 bankbiletojn po 500 fr. cxiu kaj mallongan
+noteton: 'Al tiu, kiu ecx sen tio povas esti senpartia, sed oni ne volas
+esti maldanka.' Kia kolero bruegis en mia animo en cxi tiuj minutoj! Tuj
+mi prenis la monon kaj la noteton kaj iris cxe la ministro. Tiu cxi
+noteto indignigis cxiun mian nervon ... Sekve, li pensis, ke li trovis
+la ciferon, post kiu mi cxesas plu esti honesta. Monstro! Mi pruvos al
+li, ke ekzistas ankoraux _homoj_ en tiu cxi mondo. Mi iris en la
+ministrejon. La ministro forestis. Mi iris en lian domon--same. La
+morgauxan matenon mi devis enporti en la bankon 500 fr. Mi jam kelkajn
+tagojn sercxis tiun sumon--mia amiko promesis gxin pruntedoni al mi
+tiujn cxi tagojn. 'Kio okazos, ekpensis mi, se mi pagos al la banko de
+tiu mono kaj, prenante de l'amiko 500 fr., mi ilin metos sur la loko de
+l'prunteprenita mono ...' Cxu estas io pli simpla ol tio cxi? Mi ne
+povis rigardi tiun monon, kiu estis en mia posxo, kiel neekzistantan. Mi
+alportis la monon al la banko kaj tuj iris sercxi mian amikon. Mi lin
+vidis. Li nur post du tagoj povus doni al mi 500 fr. Viziti la ministron
+estis sensence jam.
+
+"La morgauxan tagon la komisio kunsidadis. Mia subacxetinto aperis, li
+sin tenis kvazaux li ne konas min. Mi kelkafoje volis salti sur lin,
+jxeti la bankbiletojn en lian vizagxon, precipe min pliincitadis lia
+indiferenteco, kvazaux li estis certa, ke mi deklaros min je lia
+profito. Kaj mi deklaris min je lia profito, cxar mi timis, ke en alia
+okazo li lauxte deklaros antaux cxiuj pri tiu mono. Mi pensis tiam
+pri nenio, mi ne pensis, cxu mia deklaro estas prava aux ne el la
+vidpunkto de mia specialeco, mi atentis nur ne diri ion malagrablan
+pri tiu sinjoro, kiu povis per unu vorto: 'mi subacxetis lin' aux
+'mi volis subacxeti lin' min neniigi. 'Se li estus honesta, kial li ne
+deklaris?'--demandos li kaj cxiu alia. Kaj de tiam mi penas konvinkigi
+min, ke mia decido estis justa, ke ne cxar mi timis lin, aux cxar li
+sendis al mi monon, mi deklaris min tiel, sed cxar tiel devis esti.
+Alivorte li estis senkulpa kaj ne bezonis min subacxeti. Mi neniam
+forgesos lian rideton, kiam li adiauxis kun la komisio--li kvazaux
+dankis al mi per gxi. Kaj mi estas certa, ke se la legxo ne punus ambaux
+pro subacxeto--li plezure ekridus en mian vizagxon kaj rakontus pri la
+mono al miaj konatuloj; tian kompatindan mienon aldonadis al la vizagxo
+mia unua nesperta malnoblajxo.
+
+"Kiel nun, mi rememoras, ke, plej unue mi pensis tiam, venonte
+hejmen--dissxiri je pecetoj tiujn malbenitajn bankbiletojn kaj
+prunteprenonte de l'amiko 500 fr. ankaux ilin fari sammaniere. Sed
+veninte hejmen la vesperon, al mi montrigxis, ke estos tre malsagxe
+nuligi tiun monon. Kia ajn gxi estis, gxi cxiam restis mono. Fine mi
+povas gxin uzi ne por mi ... mi povas gxin disdoni al malricxuloj ...
+
+"Kaj tiel la mono restis cxe mi ...
+
+"Mirinda kreitajxo estas homo! Estas minutoj, kiam mi simple abomenas
+kontraux Nevena ... Kiajn akrajn timtremojn mi sentas, kiam sxi farigxas
+pasia je mi, kiam sxi forjxetas flanken cxian honton--mi ebriigxas tiam
+de sxia volupto, mi kisas sxiajn piedojn ... kaj minuton post tio, sxi
+falas en miaj okuloj, kvazaux sxi faris ion malhonoran ... kvazaux la
+pasio, ecx dum la plej forta amo, estas iu malpurega sento ...
+
+"... Mi travivas tri vivojn--iafoje en la sama tago, en la sama horo.
+Alia mi estas antaux la societo, kiu dividas la homojn je fortaj kaj
+malfortaj, je honestaj kaj malhonestaj. Tute alia mi estas antaux mia
+edzino, kie la vorto amo iafoje rememorigas al la homo la vortojn: 'dum
+la plenumado de l'oficaj taskoj.' Kaj nenion komunan mi havas nek kun la
+unua, nek kun la dua homo nun; tie cxi en soleco mi estas tia, kia estis
+Adamo, kiam Dio lin kreis el simpla koto. Tie cxi mi logxas kaj mi ne
+timas pensi tion, kion pensas mia kapo, kaj ne tion, kion oni devas
+pensi, por subteni interparolon kun iu politika aganto, aux delikatan
+interklarigon kun sia edzino, en minutoj kiam sxi ecx ektedas al vi ...
+kia gxuo, povi sur pura blanka papero paroli kun si mem ... cxu povas
+tion anstatauxigi la interparolo kun la plej sincera amiko? Cxu do estas
+sinceraj amikoj? Kiu estas freneza fordoni sian animon en la manojn de
+alia? Oni konfesas multajn aferojn al la homoj, sed estas aferoj, kiujn
+ecx antaux Dio oni rifuzos. Kiel iu avarulo oni kalkulas vespere, antaux
+ol kusxigxi, cxiujn siajn sekretajn pensojn, enrigardas en la anguleton
+de sia animo, cxu io ne mankas tie ... Nevena koleras, ke mi ne komunikas
+al sxi cxion, ke mi kasxas tiun cxi kajeron al sxi. Sed cxu estas eble
+rakonti al sxi cxion, kion mi scias pri mi mem?
+
+"Amo! Edzeco! Kunvivo! kaj cxu tio cxi estas suficxa por ke ni havu la
+rajton grati unu al la alia en la animoj.
+
+"... Mi denove rememoras pri mia unua malnoblajxo kaj denove sxajnas al
+mi, ke la plimulto el la homoj kondutus same kiel mi ... kaj eble pli
+malbone ol mi ... Antaux cxio, mi faris al neniu malbonon, sed mi savis
+homon, kvankam krimulon. Mi komprenas, se mi estus la kauxzo esti
+kondamnita senkulpulo ... kaj interese estas, cxu mi estis kapabla fari
+ankaux cxi tion? Mirinda estas homo! Kiomaj estas la homoj, kiuj povus
+diri certe cxu ili estas kapablaj je granda heroajxo aux je granda
+krimo? Ni mem ne konas nin mem ... kaj iom post iom ni malkovras niajn
+indecojn kaj malvirtojn, ecx ne sentante ilin pli frue.
+
+"Unu afero okupas min nun, kial tiel ofte mi haltas sur tiu cxi afero.
+Cxu tio cxi ne estas riprocxo de l'konscienco? Pento? Mi ne emas kredi:
+mi sentas nenion similan en mi mem kaj estas certa, ke tio cxi ne povas
+farigxi cxe mi iun tagon ideo fiksa kaj min konduki gxis frenezigxo,
+gxis memmortigo aux min devigi iri sola kaj min transdoni al la estraro.
+Iafoje mi ecx pensas, ke dubinde estas cxu mi lasos cxi tiujn pagxojn,
+ke oni ilin legu post mia morto.
+
+"Al mi sxajnas, ke ankaux mi, kiel cxiuj, aliaj ekdeziros forlasi la
+teron pura antaux la societo.
+
+"Mi imagas la ekmiron de miaj amikoj, se tiuj cxi pagxoj falus en
+iliajn manojn. Kion ili diros pri la ideala homo?
+
+"Kaj malgraux cxio mi donus nun multon, se ne estus tiu abomenajxo en
+mia vivo--kvankam, gxis hodiaux gxi ecx ne unu fojon malbonigis mian
+apetiton kaj mi travivis pro tio ecx ne unu nokton en maldormo.
+
+"... Mi ankoraux ne povas doni al mi kalkulon, kial mi edzigxis entute,
+kaj kial nome mi edzigxis je Nevena?
+
+"Kaj eble ne nur mi donas al mi tiun cxi demandon kaj gxi okazas kiam
+plu ne estas tiel facile por detrui tiun 'bonvolan kontrakton'. Nevena
+ankaux, mi estas certa, ne povus respondi al mi, kial sxi preferis min
+pli ol la aliajn. Sxi, certe, diros al mi: la destino de la sorto estis
+tia. Kaj mi pensas, ke ni vane enmiksas Dion kaj la sorton en niajn
+aferojn, kie estas bezone kaj kie ne. Cxio estas okazo: okaze niaj
+patroj renkontigxis kun niaj patrinoj kaj ni aperis en tiu cxi mondo ...
+okaze ni ankaux mortos de iu malvarmumo ... okaze ni farigxas jugxistoj,
+aux krimuloj ... okaze edzigxas unu je Maria, alia je Stefania, tria je
+Nevena; kaj poste ni konsolas nin, ke ni estis speciale naskitaj unu por
+la alia. Edzigxinte, al mi ecx en la kapo ne venis dauxrigi la homan
+genton, mi ecx ne havis la deziron transdoni al mia posteularo mian 'mi'.
+
+"La penso felicxigi Nevena'n ankaux malmulte min okupis.
+
+"Eble mi esperis trovi almenaux mian personan felicxon en cxi tio?
+Apenaux. Ekposedi amantan, virgan junulinon, al mi estis konate ankaux
+pli frue. Kaj Nevena ne estis el tiuj, kiuj donas ion novan,
+neordinaran, 'extra fin', en tiuj gxuadoj, cxu fizikaj, cxu aliaj. Sed
+kial en tia okazo mi edzigxis je sxi, kaj ne je iu alia? Kial? Kial ni
+acxetas de tiu cxi magazeno, kaj ne de la alia? He tial! Ni ecx ne donas
+al ni cxi tiun demandon. Eble la parenceco de l'animoj? Interkompreno
+reciproka? Iuj komunaj gxojoj, malgxojoj, ideoj?--Tute ne, kaj certe
+sekve de tiu momenta ekflamigxo de l'organismo, kiu ne povas indiferente
+toleri la proksimecon de bela korpo. Gxin havi senpune mi povis nur per
+la edzeco. Nevena ne povis esti acxetita per mono, kaj sxi ne estis el
+tiuj kreitajxoj, kiuj sin donas, cxar ili amas. Kison sen permeso sxi
+konsideris kiel krimon ... Parenceco de animoj? Kia ironio! Se morgaux
+mi rakontus detale al sxi mian tutan biografion, elmontrus al sxi miajn
+vidpunktojn pri vivo, pri virino, pri edzeco ... kaj malkovrus al sxi
+tiun anguleton de mia animo, kiun sxi ne konas kaj kien mi ne enlasas
+sxin--inter ni malfermigxus abismo kaj ni terure aux konsterne demandos
+nin: 'Kaj kiel ja en tiu okazo ni vivas kune?' ... Jen kial estas pli
+bone, ke ni fermu la sekretojn de l'animo kaj iliajn sxlosilojn jxetu en
+la maron. Mangxi kune, dormi, interparoli pri tio cxi kaj tio, esti
+trankvilaj kaj nin konsoli, ke ni estas kreitaj unu por la alia ...
+
+"... Tiom da tempo mi vivas kun sxi, sed cxu ni scias, kion malamas aux
+amas la alia? kaj cxu ni klopodas ekscii tion?
+
+"Ni klopodas, gxis kiom tio estas ebla, ke la alia plenumadu niajn
+dezirojn kaj nur tiom ...
+
+"Jes, sxi scias ekzemple, ke mi amas teon kun iom da sukero, ke mi ne
+amas petroselon kun viandbuletoj, sed cxu sxi komprenis, ke al mi estas
+malagrabla sxia plej delikata kareso, kiam mi laboras? Kaj des pli
+terure estas, ke sxi konscias tion kaj penas fari, ke pro unu sxia
+rigardo, pro unu sxia kiso mi forlasu cxion. Kaj kiu virino ne dezirus
+tion?
+
+"... Kial iafoje ni konscie mensogas unu la alian? Kial en minutoj de
+amekstazo ni mensogas plej malmodeste, ke ni ne povas vivi unu sen la
+alia, kaj poste ni tenkaptas nin je tiuj konfesoj, kiel iu procentegisto
+je la kambio subskribita dum malsobreco? Kaj mi ofte estas dirinta al
+Nevena, ke se sxi mortos, mia vivo perdos cxian sencon, farigxos
+sencela. Cxu povas esti pli malmodesta mensogo ol tiu cxi! Kiaj
+malsagxaj infanoj ni estas, parolante tion kaj kredante, ke gxi estas
+sincera. Mi sentas per mia tuta cerbo kaj koro, ne mensogante nun min
+mem, ke se morgaux Nevena mortos, ecx ne unu blanka haro estos aldonita
+al miaj haroj. Sendube, mi estos frapita, la cxeesto de mortinto en la
+domo min konsternos kaj mi aspektos kiel homo treege suferanta ... Min
+ekpremos dum kelkaj tagoj la morto kun sia nedivenita majesto. Mi
+frostotremos, vidinte ke la esencajxo, kiun mi tenis en miaj brakoj,
+farigxis senviva kadavro, pli malhela ol la kadavro de bucxita besto.
+Min terurigos la penso, ke sxia bela talio, de kies aromo mi
+ebriigxadis, malbonodoros ...
+
+"La tomba veturilo, la funebra oficiala publiko, la tombejo, cxio cxi
+tio efikos sur miaj nervoj ... Plimalpli ni sentas tion ankaux dum
+fremdaj enterigoj. Sed diri nun sola al mi mem, ke post sxia morto cxio
+estas finita por mi--neniam! Mi ecx, eble, ploros, ne edzigxos, sed ecx
+ne unu peceton sxi forprenos de mia koro per sia malapero ... sed kial
+en tia okazo ni kiel infanoj amuzigxas? Kial iuj kredas tion? Kiel
+ekterurigxus mia Nevena, se sxi tralegus tiujn cxi liniojn, sxi, kiu
+imagas al si, ke post sxia morto--mi tuj pafmortigos min sur sxia
+kadavro.
+
+"Sxi postulis sincerecon! Cxu sxi ekdezirus, ke mi estu iom malkasxa je
+tiu temo?
+
+"Nu diru al mi sincere, kiom da viroj kaj virinoj ni ekkonus, ke ili
+kompatas la mortintojn, se ne estus funebro?
+
+"Kaj al mi sxajnas, ke mi ne estas iu escepto, mi ne estas tre malvarma,
+mi ne estas sensenta egoisto, kaj mi volas kredi, ke ni cxiuj estas
+tiaj.
+
+"Ni treege amas nin mem, por ami forte ankaux iun alian, tuj kiam li
+cxesos liveri al ni tion, kion ni bezonis ..."
+
+Nevena cxesis legi kaj, tiel sidante per grandaj, malfermitaj
+okuloj sxi dauxris rigardi antaux si.
+
+Al sxi sxajnis, ke iu renversis la tutan mondon antaux sxi.
+
+"Dio mia! Dio mia! ekmurmuris sxi. Cxu vere li estas skribinata cxion
+cxi tion? Kaj kiamaniere? Kiel mi ne povis rimarki, ke tiu cxi homo ne
+nur ne amas min, sed min malamas, malestimas ... Kaj kial li ne diris
+tion al mi? Kial li kasxis tion en sia animo? Cxu mi perforte restos cxe
+li?" Sxi simple ne volis kredi, ke li gxin skribis serioze, ke la sama
+mano per la sama skribmaniero skribis iam al sxi pasiajn, delikatajn
+leterojn.
+
+"Kiu ekkredus, ke tiu cxi homo povas esti tiel hipokrita, tiel sensenta,
+tia egoisto. Sed cxu mi vere estis blinda por ne povi ecx unufoje
+kapti en liaj okuloj la malestimon? Ne, mi ne estis blinda, mi memoras
+cxiujn liajn vortojn, gestojn ... Dio mia! Kian komedion li ludadis dum
+sia tuta vivo! Sed kial? Kial? Cxu vere li ne povis veni cxe min kaj
+diri al mi: 'Nevena, mi ne plu amas vin, ni devas disigxi!' ... Sed
+kien, kien foriris tiu amo, pri kiu li rakontadis al mi antaux la
+edzigxo kaj poste ... post la edzeco ... Li certe ankaux tiam ne amis
+min ... Li edzigxis je mi kvazaux li acxetus ludilon en iu magazeno ...
+Sed en kiu ni kredu tiam? Kiun ni amu? De kiu ni atendu reciprokecon, se
+la plej belaj homoj lauxvide estas tiel senanimaj kaj kruelaj? ... Kaj mi
+kredis min felicxa, mi imagis al mi, ke oni envias al mi." Gxis tia
+grado sxi estis konsternita de tiu frapo, ke sxi ne volis kaj ne povis
+pli profunden enrigardi en sian animon kaj vidi, ke eble ankaux sxi,
+kiel li, povus skribi samajn pagxojn ... Sxi sentis nur unu aferon,
+ke la homo, kiun sxi opiniis kapabla morti por sxi, ecx larmon li ne
+versxus se sxi malaperos ... Ecx sxajnis al sxi, ke li nome tion atendas
+malpacience. Sxia Mitjo, sxia idealo, tiu perfekta homo, montrigxis plej
+ordinara mortemulo. Kaj, cxu ecx la simplaj mortemuloj tiel amas siajn
+edzinojn?
+
+Dum momento, sxi levis sian kapon kaj jxetis rigardon cxirkauxen.
+
+"Sed cxu vere cxio gxis nun estis songxo? Ke jam la antauxpasintan tagon
+tie cxi, sur la sama kanapo, li ne sciis per kiaj plej delikataj vortoj
+min nomi ... Sekve li ankaux tiam mensogadis ... Sed cxu mi povas de nun
+vivi kun li? ... Kiel post tio cxi mi permesos al li min karesi, sciante,
+ke samtempe li pensas pri tute alia afero ... Dio mia! Cxio estas finita
+inter ni!" Kaj sxi ekploris kiel infano ... "Kial, kial mi malfermis tiun
+cxi tirkeston? Kial mi tralegis tiun cxi kajeron? Cxu ne estus pli bone,
+se mi nenion scius kaj se mi vivus kun iluzioj, ol kun tia efektiveco?
+Li estas malbona! Egoisto! Sensenta! Sed malgraux tio mi ne povas vivi
+sen li!" Kaj nur la sola penso, ke sxi povas apartigxi de li, sxin
+jxetadis tutan en malvarman sxviton. "Ne, mi silentos! Mi silentos! ...
+Mi kasxos la kajeron, fermos la tirkeston kaj per nenio, per nenio mi
+malkovrigxos, ke mi scias cxion. Mi ankaux havos unu anguleton en la
+animo, kien neniam kaj neniun mi enlasos ... al li mi diros, ke se li
+ne scias, kial li edzigxis je mi--mi scias kial ... kaj mi lin faros
+felicxa, se ecx mi devus morti por tio!"
+
+Post tio sxi kolektis la kajerojn kaj volis starigxi de la kanapo. Sed
+jen--la pordo de l'kabineto malfermigxis ... Nevena elkriis kaj paligxis
+kiel tolo. En la cxambron eniris sxia edzo. Mitjo alpasxis al Nevena kaj
+paligxis ne malpli ol sxi vidinte siajn kajerojn dismetitaj sur la
+kanapo.
+
+--Kio estas cxi tio? Kio estas cxi tio? kriis li, ne kredante siajn
+okulojn, ke sxi kuragxis malfermi lian tirkeston.--Kion vi faris? Vi
+tralegis tion cxi?
+
+Ne estis bezone, ke Nevena respondu al li: li komprenis de sxia vizagxo,
+ke sxi tralegis cxion. Terura indigno kaptis lian tutan estajxon cxe la
+penso, ke sxi estas permesinta al si trasercxadi lian animon ... En tiuj
+cxi minutoj sxi montrigxis al li kiel iu agento de la sekreta polico.
+Kun premitaj, pro kolero, dentoj li starigxis kontraux sxi kaj ekkriis:
+"Kiel vi kuragxis, kiel vi kuragxis fari cxi tion? Kiu donis la vi tiun
+rajton? Aux vi pensas ke estante mia edzino, vi povas eniradi en mian
+animon kiel dum vizito cxe viaj najbarinoj? ... Cxu vi ne scias, ke tio
+cxi estas spionado ... la plej terura spionado ... kaj cxu vere
+trovigxus iu frenezulo edzigxi, se li scius, ke vi pretendas tiajn
+rajtojn al li? ... Diru al mi, diru al mi kiel vi kuragxis fari tion?"
+
+Nevena nenion respondis al li, sxi timis lin kaj ne kuragxis lin
+ekrigardi.
+
+--Diru al mi cxu mi permesis al mi iam grati en via animo? Cxu homo mi
+estis, kiun vi amas aux malfelicxulo logxanta sub polica observo? ... He
+... Kion vi faris nun? Cxu vi scias, ke post tio cxi mi ne povas vivi
+kun vi? ... Ecx se mi volus, mi ne povas ... Mi ne povas vivi kun homo,
+kiu eniras en mian animon kiel iun drinkejon. Kaj tio cxi estas nomata
+cxe vi pruvo de senfina amo! ...
+
+Pro kolero li ne povis paroli. Li sidigxis sur unu segxon kaj
+enpensigxis: "Kiaj kreitajxoj estas tio--la virinoj! Kaj kiaj komprenoj
+pri amo! Kaj kion sxi faris nun? ... Sxi eksciis ... pri la kvin miloj da
+frankoj ... Cxu do mi povos post tio cxi vivi kun sxi? ... Nesatigxeblaj
+kreitajxoj! ... Ne suficxas al ili tio, kion oni donas al ili de sia
+ekzisto ... ne, ili nin bezonas tutan, kun cxiuj nervoj kaj cerbo ...
+Jes ... jes, mi sxin forlasos ..."
+
+Li starigxis.
+
+--Cxu vi scias, Nevena? Se estus trovinta tiujn cxi kajerojn iu mia
+malamiko, mi pli volonte pacigxus, ol nun. Mi komencus batalon kontraux
+li, mi batus lin per liaj mankoj, mi lin malamus, eble mi lin mortigus
+... Kaj kun vi kia batalo? Aux mi devos komenci min pravigi, peti
+pardonon ... Ne, ne, de nun pluen niaj plej ordinaraj delikatajxoj estos
+falsaj ... nesinceraj ... Vi disbatis ankaux tiun felicxon, kiu estas
+ebla en tiu cxi mondo ... Vi volis min ekkoni nepre tutan ... kaj vi
+ekkonis min ... cxu vi konvinkigxis nun, ke nepre tuta homo ne povas
+esti amata, cxar li valoras nenion. Cxu mi ne estis prava dirante al vi
+ne grati tre multe en via felicxo, se vi ne volas gxin kripligi ... Kaj
+kion vi gajnis nun? ... Mi ne povas vivi kun vi ... mi ne povas ... ecx
+se mi volus ... Niaj rigardoj ne povas renkontigxi plu, ne mallevante
+niajn okulojn unu antaux la alia ...
+
+Kaj ne ekrigardante sxin, ne dirinte al sxi adiaux, li eliris el
+la cxambro.
+
+Nur nun Nevena komprenis, ke tiu cxi homo, kiu montrigxis al sxi tiel
+terura post la tralego de la kajeroj, estis al sxi tiel kara, sxatata
+pli ol cxiam. Sxi cxion, cxion pardonis al li nun ... nur ke li
+restu cxe sxi. Sxi kontentigxos per tio, li vivu kiel li volas, li faru
+kion li volas, nur li ne foriru.
+
+Malfrue dum la nokto lin atendis Nevena, sed li ne venis. Matene sxi
+ricevis de li leteron, ke li foriras en la provincon, en sian naskurbon,
+gxis kiam sxi decidos kion sxi faros.
+
+Tiu cxi letero donis al sxi esperon ... "Li certe volas minaci min, puni
+min ... Ne, ne, tiu cxi homo meritas esti amata, kia ajn li estas ...
+antaux li mi ne hontas humiligxi kaj lin peti". Kaj sxi skribis al li
+tian leteron, kian ne skribus ecx kondamnito por amnestio. Sxia letero
+trankviligis sxin, sxi pensis ke la ventego forpasos kaj denove ekestos
+por sxi trankvilaj tagoj en la vivo.
+
+Post kelkaj tagoj Mitjo ricevis rekomenditan leteron de sia edzino,
+sed ne respondis ...
+
+
+
+
+Du talentoj.
+
+
+La fiakro haltis antaux la hotelo, pli vere gastejo. Irmov
+malsupreniris de gxi kaj ordonis ke oni portu la pakajxon supren,
+pagis la veturigiston, donis al li trinkmonon kaj eniris la kafejon,
+la malsupran etagxon de la konstruajxo.
+
+La domomastro estime lin renkontis.
+
+--Preparu supre por lavi min kaj por la vespermangxo ion facilan: supon
+de kokido kaj duonkuiritajn ovojn. Mia stomako estas iom delikata, gxi
+ne povas cxion toleri,--li senkulpigadis sin.
+
+La domomastro promesis cxion. Li sciis, ke tiaj stomakoj bone pagas, des
+pli, ke la sinjoro sxajnis esti iu altrangulo. Tian formon de vintra
+palto li vidis nur en Sofio. La publiko en la kafejo atente rigardis
+la novalveninton kaj kun rideto auxdis la mendon por vespermangxo. Ili
+kvazaux ne kredis, ke la stomako cxe la homoj estas diversa kaj ke
+ekzistas bulgaro, kiu ne povus digesti ion en tiu cxi mondo.
+
+La hotelmastro kun la nova vojagxanto iris supren. Cxiuj ekparolis.
+
+--Kiu estas tiu cxi?
+
+--Estas iu ingxeniero ... diris unu, multe da tiaj pasas nun.
+
+--Devas esti iu revizoro ...
+
+--Revizoro! ... ekridis alia. Kion li revizios cxi tie? En la tuta
+cxirkauxajxo oni ne povas trovi 100 grosxojn entute.
+
+--Eble nur tiel pasas la homo.
+
+--Kien li pasos? Ni ja estas cxe la fino de la mondo.
+
+Post unu horo Irmov malsupreniris lavita, kombita, kun aliaj vestoj. Li
+sidigxis apud unu tablo, supersxutita de gazetoj, sed ne kuragxis ilin
+tusxi, preskaux cxiuj cxefartikoloj estis makulitaj de diversaj
+mangxajxoj.
+
+--Cxu la mangxajxo estas preta? demandis li.
+
+--Bonvolu, sinjoro, en la alian cxambron, tie mangxas la oficistoj.
+
+Irmov pasis en la alian cxambron kaj trovis tie 5-6 personojn, lokajn
+grandulojn. Unuj el ili legis gazetojn, aliaj parolis pri la kuirejo
+kaj kritikis la pasintjaran kuiriston. Irmov sidigxis, lauxte tusis,
+alkrocxis la visxtukon cxe la kolumo, tiris flanken malplenan
+mangxilaron kaj atendis. Oni alportis al li buljonon de kokido. La
+abonantoj delasis la gazetojn, cxesis paroli kaj nevole observadis la
+novalveninton. Scivolemo, miksita kun envio, estis legebla en iliaj
+okuloj. Ili instinkte malamis tiun cxi homon, venantan de alia mondo--de
+tie, kie ili neniam estis, aux, se ili estis, apenaux reestos tie. Kaj
+li ecx ne rimarkis, aux sxajnigis, ke li ne vidas ilin. Cxi tio ankoraux
+pli malicigis ilin. Se ili estus certaj, ke li ne estas iu altrangulo,
+kiu per unu kapto cxe la kolumo povas ilin forigi de la terglobo, ili
+estus arangxintaj al li iun lokan sxercon. Sed cxiu lin konsideris kiel
+grandulo de sia ministerio.
+
+Vespermangxinte, Irmov diris, ke oni alportu al li supren la kafon,
+lin veku frue kaj supreniris en la hotelon. Cxies busxo malfermigxis.
+
+Ili saltis antaux la hotelmastro por demandi, kia homo estas tiu.
+
+Plena disrevigxo kaj grimacoj. La novalveninto sin enskribis en la
+libro de vojagxantoj: "verkisto".
+
+--Vidu lin! ... kaj malmulte restis, ke mi lin konsideru kiel
+cxefrevizoron.
+
+--Diablo prenu ankaux la verkistojn! ... Cxu ili kun buljonoj sin nutras.
+
+Cxiuj kvietigxis. Kaj kelkaj, kiuj antaux momento pensis ekrigardi
+tiun cxi vesperon en la kasojn, vokis al la knabo alporti la triktrakon.
+Neniu volis scii, ke supre super iliaj kapoj maldormas bulgara verkisto
+kaj, eble, gale jam pusxas ilin sur sian plumon. Li ne povis rompi ilian
+pacon, li ne estis timinda, li ne estis revizoro.
+
+  * * *
+
+La alian tagon Irmov iris en la gimnazion renkontigxi kun instruisto,
+kiun oni rekomendis al li, por lin helpi en la kolekto de materialo por
+lia nova historia romano. La instruisto apenaux ne svenis, sciigxinte
+kun kiu li parolas, kvankam post momento li estis devigata konfesi, ke
+preskaux nenion li legis de liaj verkoj.
+
+--Ah! vi ne scias, sinjoro Irmov, kiel la provinco mortigas la homon,
+precipe nin, la instruistojn. Gxi elsucxas nian tutan sangon, kaj ni
+fine farigxas konservajxoj. Kaj ne ke mankas tempo kaj legajxo ... ne,
+sed por kio? Por vivi kaj morti cxi tie, ecx tio cxi, kion oni legis,
+pli ol suficxas. Bulgario nin oferas kaj ni gxin akceptas por peco da
+pano. Ni perdis cxi tie apetiton vivi, kaj sen tiu cxi apetito oni, se
+ne kadavro, almenaux estas malsanulo. Ni dum nia tuta vivo gardas
+dieton.
+
+Irmov nenion reparolis al li. La instruisto dauxrigis.
+
+--Vi, eble, diros al mi: la legado estas celo, ne rimedo ... Ne estas
+tiel. La libro restas cxiam libro kaj ne povas anstatauxigi vivan homon.
+Estas minutoj, kiam mi estus preferinta la societon de iu vivgxoja
+stultulo antaux cxiuj volumoj de la euxropaj verkistoj. La libro sen
+societo estas terura. Gxi naskas revojn kaj apetitojn, kaj la ministerio
+delonge per cirkuleroj malpermesis revi kaj tromangxi. Cxu vi scias, ke
+iam mi volas forkuri de cxi tie, kien miaj okuloj vidas. Iri en Sofion,
+farigxi kelnero en iu bierejo--tie la vivo estas cxiam pli enhava ol
+la nia. Se mi estus Napoleono, mi neniigus la malgrandajn urbojn
+kaj vilagxojn. Ne estas tiom terura la malsato, la mizero,
+terura la soleco tie cxi ... tiu cxi gxismorta izoleco de cxio. Ni, cxi
+tie, ne pri vagonaro, sed pri fiakro gxojas kiel infanoj. Ni malkutimis
+je poezio, muziko, kantoj. Ni forgesis virinajn karesojn. Vilagxanino
+kelkafoje nin allogas pli, ol vin viaj dekoltitaj belulinoj en la baloj.
+Ni atrofigxiis cxi tie kaj similas je mumioj, nur ke ni ankoraux spiras,
+pensas kaj sentas, gxis kiom al ni permesas la budgxeto kaj la
+ministerio.
+
+Irmov lin auxskultis kaj plene komprenis lian humoron. Kaj en la
+profundo de sia animo li estis kontenta, ke la sorto ne destinis al li
+tian parton. Li neniam pacigxus kun tio. "Malfelicxuloj!" li pripensis
+kaj ne trovis bezone ecx lin konsoli.
+
+Marsxante tra la urbo, ili pasis preter alta, duetagxa domo kun vendejo
+malsupre kaj vasta korto malantauxe.
+
+Sur la supra etagxo estis balkono.
+
+--Al kiu apartenas tiu cxi domo? demandis Irmov.
+
+--Al ricxa maljunulo, sed nun cxio estas en la manoj de lia bofilo
+Linovski. Versxajne vi ne konas lin, la tutan regionon li tenas en sia
+posxo. Post nelonge li estos deputito, kaj delonge li devus esti
+pendigita.
+
+--Linovski! ... mi konis tian homon iam. En Francio li studis
+legxosciencon, poste li havis disputon kun la jugxejoj pro falsigo de
+diplomo.
+
+--Tio cxi estas malnova historio. Nun li falsigas ankaux la patrinan
+lakton de siaj infanoj, sed la legxo ne tusxas lin.
+
+--Do, li estas la sama Linovski?
+
+--Devas esti la sama, cxu povas ekzisti alia Linovski, li estas unu
+en tuta Bulgario. Se vi nur vidus lin ... nenion li timas, nenion li
+konfesas.
+
+Post momento ili disigxis kaj Irmov iris en la restoracion.
+
+Apud la tablo, cxe kiu li tagmangxis, sidis tuta kompanio de geviroj.
+
+Lia mangxilaro estis sialoke, sed, por pasi, li devis maltrankviligi
+iujn el ili.
+
+--Pardon! ... gxentile diris li.
+
+La kompanio komencis senkulpigxi, ke gxi estas okupinta lian tablon.
+
+--Estas nenio ... estas nenio. Mi petas vin, al mi estas agrable ...
+Post kvin minutoj li konatigxis kun cxiuj.
+
+--D-ro Ivanov! ...
+
+--Membro de la tribunalo Rankov ...
+
+--Instruisto Markov ...
+
+--Kapitano Sxevronov ...
+
+--Sinjorino tia ... k. t. p.
+
+Post iom, eksciinte, ke Irmov morgaux forveturos al iu vilagxo--ili
+decidis iri tien gaste cxe la landlima kapitano.
+
+--Ni prenos mangxajxon kaj trinkajxon ...
+
+--Gxuste la noktoj estas lunaj ...
+
+--Nur nokte kun fiakro ... kun glitveturilo,--insistis la sinjorinoj.
+
+--La elspezoj po egale, lauxtigxis iu.
+
+Cxe la penso pri la morgauxa festeno, la kompanio gajigxis kaj cxiuj
+komencis rigardi cxu iu ne trompigxos regali.
+
+Neniu decidigxis. Iutempe Irmov frapis per sia glaso la tablon. Venis la
+restoraciestro.
+
+--Alportu bieron!
+
+--Kiom?
+
+--Kiel kiom? kiom ni estas: 7-8-10 bierojn.
+
+La kompanio ridacxis gxis la oreloj.
+
+--Kaj tio ... dauxrigis Irmov, alportu ian almangxajxon por la biero ...
+nur pli multe, kaj por la sinjorinoj ... kion ili amas?
+
+--Ankaux ili trinkas bieron, diris iu.
+
+La sinjorinoj modeste ekridis kaj, kiam oni elportis la bierojn, cxiuj
+tostis kun Irmov. Li klopodis esti afabla kun ili, pridemandis ilin:
+kiel ili vivas, kien ili iras, cxu ili havas distrojn.
+
+--Pli bone ne demandu, diris la kapitano, ni estas tie cxi vivaj
+enterigitaj. Post la Sofia militista klubo fali en tian stalon ...
+
+--Ha vi, la militistoj, kial vi plendas, vi estas la dorlotitaj infanoj
+de Bulgario, ekparolis la kuracisto. Kion ci faras tie cxi? tutan tagon
+ci mallaboras, kaj la nokton ci sidas tie cxi kaj la unuan de cxiu
+monato trak ... trak 400 franketojn kaj iom pli ...
+
+--Ne estas tute tiel ... cxu ni ne gardas la landlimon! La serboj ...
+ni ekauxdas ion, preparas sin kontraux Auxstrio ...
+
+--Ili preparas porkajn kolbasojn por Auxstrio ... Ci demandu nin, la
+mizerulojn. Tutan monaton ci cxirkauxiru la regionon, tage ci ne havas
+tempon mangxi, nokte oni ne lasas cin en paco: pro febro oni cin vekas,
+kaj kiam ci iras, oni ne pagas, cxiam amikoj estis ... konatuloj.
+Kvazaux la medicino havas ion komunan kun la amikeco.
+
+--Kaj kiel estas la regiono en sanstata rilato? demandis Irmov.
+
+--Kiel gxi estas? Malsanoj estas por 10,000 frankoj jare, kaj 50
+frankojn ci ne povas enspezi monate. La cxi tieaj homoj estas tiaj,
+ke ili kapablas morti, nur ne pagi vizitojn.
+
+--Do, la salajro ne suficxas?
+
+--Por pano ne suficxas, kaj vi ja scias, la scienco marsxas, ne
+atendas ... necesas novaj libroj, gazetoj, perfektigxoj.
+
+--Silentu ci, nur de la drinkejestroj por atestoj tiun cxi jaron ci
+prenis pli ol 500 frankoj. Kaj ni? kiel sxajnas al ci? Puran monon da
+236 frankoj 36 centimoj, turnu gxin cxiel, restas cxiam tiel. La tuta
+regiono estas en ciaj manoj, homan vivon ci disponas, ci pendigas la
+homojn, kaj ci mem vivas kiel skribisto. Por edzigxofesto monon ci ne
+havas, auxdigis sin la jugxisto.
+
+--Kial ci ne farigxas advokato?
+
+--Mi ja farigxos ... Ankoraux du jaroj restas al mi gxis pensiuligxo.
+
+Unuvorte, estis ecx ne unu kontenta homo--cxiuj estis ofenditaj
+de Bulgario. Irmov ne interrompis ilin.
+
+--Mi komprenas, dauxrigis la kapitano, ni aux devas havi armeon kiel
+decas, aux oni gxin maldungu. La armeo estas cxio por la regno. Oni
+devas memori, ke la oficiro ne estas sxtata. Se vi volas pacon, preparu
+vin por milito, diris Napoleono--ergo--pagu bone viajn oficirojn.
+
+--Antaux cxio la popolo devas esti sana: malsana popolo, malsanaj
+urbanoj--malsanaj soldatoj. _Mens sana in corpore sano._ Do, la
+kuracistoj devas esti plej bone garantiitaj.
+
+--La fina celo de cxio estas la justeco--al ni venas kaj sxtataj, kaj
+militistaj, kaj malsanaj, kaj sanaj ... Anglio, diris mi ne memoras kiu
+filozofo, tenas sian tutan sxiparon kaj armeon, por ke funkciu kelkaj
+magistratoj. Jen kial la situacio de l'jugxisto devas esti plej multe
+asekurita.
+
+En la kompanio sidis iu popolinstruisto de la vilagxoj. Auxskultante
+ilin, li ne kuragxis plendi: li hontis diri antaux tiom da homoj kian
+salajron ricevas, kaj krom tio li ne konis iun scienculon dirinta ion
+en favoro de l'bulgara popolinstruisto.
+
+Post nelonge Irmov denove mendis po unu biero. Iom post iom la
+interparolo perdis la sciencan karakteron, ili komencis rakonti
+diversajn bulgarajn sxercojn kun loka koloro. Cxe kelkaj pli fortaj
+pecoj la sinjorinoj prenis tiajn virgajn fizionomiojn, ke la tuta pipro
+de la anekdotoj trafalis sencele. Poste ili pasis al la kantoj. Irmov
+trian fojojn mendis bieron kaj pozitive cxarmis cxiujn. Kelkiuj ecx
+demandis lin, kie ili povas trovi liajn verkojn.
+
+--He, tio, la verkistoj estas malsxparuloj, tramurmuris iu al
+sia najbaro.
+
+--Kompreneble, sagxon ili havas senpage; li sidigxas, skribacxas ion
+fusxe, iun mokajxon ... kaj hop, 100 fr. Oni diras ke Vazov[3] per siaj
+romanoj konstruis domojn.
+
+--Kaj ni nian tutan cerbon eluzas por 200 fr. monate.
+
+Post la kantoj oni metis la tablojn flanken, trovis ie du ekdormintajn
+ciganojn, vekis ilin kaj komencigxis dancoj. Iun tempon la kompanio tiel
+entuziasmigxis, ke gxi elkriis ecx "hura", kiam Irmov deklaris al la
+restoraciestro, ke hodiaux li pagas cxion.
+
+--Tamen, honte estas, flustris iu al siaj kamaradoj. La homo estas cxi
+tie pli gxuste nia gasto, kaj ni lin lasas pagi cxion.
+
+--Kiu lin devigas, li mem volas ...
+
+--Ne decas, ankaux ni devas pagi ion. Kion pensos la homo pri ni? Li nin
+priskribos ie.
+
+--Kaj ree li havos sian monon.
+
+Gxis la 4a horo matene dauxris la vesperfesto. La restoraciestro ankaux
+estis kontenta de la verkisto kaj, kiam cxiuj starigxis por foriri, li
+saltis kaj mem donis al li la surtuton. Ili eliris sur la straton kaj
+faris tian bruon, ke la ekdorminta patriarkeca urbeto tuta saltis el la
+lito, kvazaux pro brulado. Sed la policestro estis kun ili, kaj la du
+patrolaj policanoj respekte salutis la kompanion.
+
+  * * *
+
+Du-tri fojojn post la interparolo kun la instruisto, Irmov
+renkontadis Linovski en la stratoj, sed ankoraux de malproksime li
+cxu revenis malantauxen, cxu deiris en alian straton. Li neniel
+volis renkontigxi kun homo, al kiu li jam kiel studento ne donis la
+manon--precipe, kiam li eksciis, ke li nun tro ricxigxis kaj fusxagas
+en la tuta regiono. Do, ne vane oni antauxdiris, ke tiu cxi homo je
+cxio estas kapabla ... ke por li elekto ne ekzistas en la vivo.
+
+Sed iun fojon okaze ili renkontigxis vizagxo kontraux vizagxo.
+Irmov ne sciis kion fari kaj nevole haltis.
+
+--Irmov!? cxu estas vi? Mi vin sercxis, sciigxinte, ke vi estas tie cxi.
+Oni diras al mi, ke vi estis en la vilagxoj ... kolektas materialon por
+nova dramo ... aux romano. Mi de tiuj aferoj ne multe komprenas, sed
+viajn laborajxojn mi legis. Cxiam vi flugas alten, homojn de Marso
+priskribas ... cxiam honestaj ... cxiam herooj--ecx ne unu malbonulo.
+Vi restos tie cxi ankoraux iun tagon, jes? Mi volas vin vidi,
+iom interparoli. Kiom da jaroj ni ne vidis nin! Ni ja estis
+kunlernantoj--kaj hodiaux ... tiun cxi vesperon vi vespermangxos
+cxe ni? ... ne ... ne ... cxi tio estas decidita.
+
+--Mi apenaux povos, diris sendecide Irmov, tiun cxi vesperon
+mi volas iom labori.
+
+--Nenia laboro ... En Sofio vi laboros. Kie vi laboros en la cxi tiea
+atmosfero. Jam nun ni iros kune hejmen.
+
+--Sed min oni atendos tie. Estas instruisto, al kiu mi promesis.
+
+--Li atendos ... mi sendos la serviston diri al li, ke vi estas cxe mi.
+Kaj kion vi mangxos tie? Tiu baj[4] Koljo ilin nutras tiel ... Miajn
+porkojn mi pli bone nutras.
+
+--Sed por mi tie oni kuiras speciale.
+
+--Ankaux mi preparos cxion speciale por vi, kaj vinon--vi ne trinkis
+tian. Mi al la tuta regiono liveras vinon, sed vinon ... trinkas
+nur mi. Neniamaniere mi allasos, ke vi nutrigxu tie. Ne rigardu la
+oficistojn--ili mangxas kion vi donas al ili. Ili ne rajtas havi guston.
+Ilia stomako devas elteni dum 15 jaroj la venenojn de via baj Koljo ...
+kaj tiom. Poste enterigo, pensio ... orfoj, estontaj oficistoj ktp. Sed
+suficxe ni parolacxis, ni iru. Vi ne povas prezenti al vi kiom mi estas
+kontenta.
+
+--Prave diri al vi, mi ne povos veni, mi sentas min laca.
+
+--Auxskultu, Irmov, mi komencas suspekti, ke vi simple ne volas veni
+cxe mi. Kredeble, la cxi tieaj sinjoroj estas al vi parolintaj Dio
+scias kion pri mi.
+
+--Kial do? Kiu parolos al mi pri vi.
+
+--Kiu! ... cxiuj. Ili gxis la lasta estus min dronigintaj en glaso da
+akvo. Ili ankoraux ne povas pardoni al mi, ke mi, fremdulo, sidigxis sur
+ilia kolo. Sed mi kulojn ne timas--ili ne pikas, nur zumas. Mi scias,
+ke cxiuj ... ankaux vi en Euxropo[5] rigardis min malrekte ... sed la
+pasinta estas pasinta. Mi scias, ke nun vi estas verkisto--eminentulo
+... Kaj, eble, iun tagon tiu cxi strato portos vian nomon, cxar vi
+pasadis tie cxi, sed nunmomente en tiu cxi strato mi havas propran
+domon, kaj vi devas gasti cxe mi. Ni parolos pri Okcidento, literaturo,
+pri vi. Nun por mallonge ni deiros en la gastejon, kaj de tie hejmen.
+
+Irmov ne kuragxis rifuzi--la gxentileco venkis. "Plej poste scivoleme
+estas vidi de proksime tiun cxi homon ... kio ja restis en li ankoraux
+homa?" Ili ekiris kaj eniris en grandan drinkejon. Apud gxiaj eluzitaj
+nudaj tabloj sidis grupoj da vilagxanoj. Forta odoro je brando sufokis
+la delikatan nazon de la Sofia revanto. Li nevole faris grimacon.--"Jen,
+ja ankaux la nacia odoro, diris ridetante Linovski. Gxi ne estas tiel
+agrabla, kiel vi gxin priskribas en viaj rakontoj".--Cxe la dekstra
+flanko de l'drinkejo pordo kondukis al la butiko, trosxargxita per
+cxiuspecaj komercajxoj senorde disjxetitaj. Trans alia pordo estis
+videbla la korto. Apud la sxtuparo mem trankvile kusxis kelkaj grandaj,
+grasigitaj porkoj. Plue du personoj faligadis bovon; la tria tenis en
+sia mano malgrandan akran trancxilon. Post nelonge la mano kun la
+trancxilo malaperis en la gorgxon de l'bovo ... Teruraj konvulsioj
+movigis gxian tutan korpon, la kruroj senespere frapis la teron kaj
+strecxis la sxnurojn. Gxi mortadis malrapide, kun malfermitaj pro
+terurookuloj, kun plena konscio pri la farita perforto, ne suspektante,
+ke gxiaj fratoj en Okcidento ne sukcesas ecx antauxmortan agonion.
+Irmov nevole deturnis siajn okulojn. Linovski trankvile rigardis la
+bovon kaj iutempe sin turnis al Irmov.
+
+--Ne similas al viaj temoj, tio cxi estas la vivo. La temo estas kruda
+... ne artista, kaj la honorario estas pli granda, multe pli granda ol
+la via. Cxu vi vidas, jen tie, tiun porkon, kusxigxintan en la koto,
+kvazaux gxi estas en hotelo "Royal". Cxu vi scias, ke mi por gxi ricevis
+pli grandan premion, ol vi por la lasta dramo cxe la konkurso. Pardonu
+pro la komparo, sed tiel gxi estas. La cirkonstancaro ne estas poezia,
+sed por mi gravas la rezultato. La mono estas unu kaj sama, cxu donita
+por iu sentimentala romano aux por purigo de necesejoj. Jen cxi tiun
+aferon oni ne volas kompreni, kaj tial ekzistas malfelicxuloj. Mi scias,
+ke vi estas aliopinia: por vi ankaux la mono havas biografion, ankaux
+gxi devas esti pura, nobla. Kaj la mondo estas tia, ke la malpura laboro
+pli multe enspezigas, cxar ne cxiu entreprenas gxin.--Post iom da tempo
+ili eliris el la gastejo kaj ekiris al la domo de Linovski.
+
+Irmov ekzamenadis en profilo sian kuniranton kaj miris pri lia
+trankvileco, senzorgeco kaj gaja humoro. "Cxu li ja nenion sentas? Cxu
+li ja cxion forgesis? Cxu ja la societo de l'porkoj mortigis cxe li
+cxion homan?" ... Ili atingis la domon, supreniris la duan etagxon,
+trapasis grandan koridoron kaj eniris en vastan mangxocxambron. Gxi
+estis ordigita laux Sofia maniero: granda kvarangula tablo, altaj lignaj
+apogsegxoj, apud la muro granda bufedo. Sur la tablo mangxilaro,
+en la mezo diversaj boteletoj da brandoj kaj konjako kaj cxiueblaj
+almangxajxoj. De la mangxocxambro trans malfermita pordo estis videbla
+la salono: en angulo videtigxis piano, super gxi la portreto de la
+princo[6], kaj sur la aliaj muroj bildoj kun diversaj pejzajxoj--kaj
+cxie remburita meblaro ecx nekovrita. Irmov estis surprizita.
+Li estas vidinta ankaux pli belajn meblarojn ol tiuj cxi, ne
+siajn--fremdajn; sed, nesciante kial, li sentis gxenecon en sia animo.
+Linovski komprenis liajn pensojn.
+
+--Vi miras, cxu ne? Cxu estas la sama tiu Linovski, al kiu vi en Euxropo
+50 centimojn ne pruntedonis, cxar vi sciis, ke li ne redonos ilin al vi.
+Sed kio estas cxio cxi kompare kun via sorto? ... gloro, senmorteco,
+monumentoj ... Ne miru: cxiuokaze, ankaux ni estas io en la vivo,
+kvankam maldekstraj.
+
+--Maldekstraj, kiuj havas kelkajn parojn da dekstroj, diris ridetante
+Irmov, mi ne povus amasigi cxion cxi dum 100 jaroj.
+
+--Vi cxion turnas en pensojn kaj figurojn, kaj ni nian tutan cerbon
+sxangxas en spesdekojn.
+
+En tiu tempo en la koridoro estis auxdata tia krio, kvazaux tuta roto
+da soldatoj atakis la cxambron. La pordo brue malfermigxis kaj unu
+post alia spiregantaj eniris la infanoj de Linovski.
+
+--Kiel vi vidas, ni bredas ne nur porkojn, li diris ridetante. La
+infanoj cxirkauxiris sian patron kaj scivoleme trarigardadis la
+gaston.--Diru "bonan tagon" al la onklo. La infanoj unu post alia
+iris cxe Irmov kaj memkontente etendis al li siajn manetojn.
+
+--Belaj, sanaj knabetoj, diris Irmov.
+
+--Ili vivas en plena libereco, kaj la bato estas malpermesita. Ankaux mi
+havas principojn. La infano ne devas esti timigita, por ke gxi timu
+poste neniun en la vivo. Al instruado apartan emon ili ne havas, kaj mi
+ne trolaborigas ilin, sed la gimnazion ili finos cxiuj, kaj poste ni
+disigos la sxafojn de l'kaproj. Unujn mi sendos eksterlanden, la aliajn
+mi lasos cxe mi, nur ne oficistoj--ili ne bezonas, mi de nun difinis la
+pension de cxiu.
+
+--He, Ivancxjo, venu cxi tien.
+
+Unu el la infanoj proksimigxis al la patro.
+
+--Ivancxjo, cxu ci volas esti oficiro?
+
+--Mi ne volas, pacxjo.
+
+--Kaj oficisto?
+
+--Ne.
+
+--Kaj instruisto?
+
+--Ne, pacxjo. La instruistoj marsxas kun dissxiritaj pantalonoj.
+
+--Kaj kia ci volas farigxi?
+
+--Komercisto, pacxjo, kiel ci.
+
+--Kial?
+
+--Cxar cxiuj venos al mi peti monon, sed mi al neniu donos.
+
+Linovski ekridetis, kaj Irmov malafabligxis.
+
+--Nun, infanoj, for de cxi tie! ekparolis Linovski, hodiaux vi mangxos
+en via cxambro, kaj posttagmeze Petro veturigos vin al la farmo.
+Cxu vi volas?
+
+--Ni volas, ni volas ... kaj post nelonge la infanoj malaperis
+en la koridoron.
+
+--Disciplino kaj humaneco ... sen perforto kaj sen sentimentaleco.
+
+--Cxu vi scias, ke via edukado estas iom originaleta, vi mortigos en la
+infanoj cxian homecon. Cxu de nun vi preparas ilin por procenteguloj?
+
+--Dauxrigu, dauxrigu ... ni konas tiujn teoriojn, ni mem pro ili
+baldaux estus restinta sur la strato, se ni ne estus forlasinta ilin
+gxustatempe. Cxiuokaze, kia ajn mi estu, mi kredas, vi konsentos, ke
+mi ne deziras malbonon al miaj propraj infanoj.
+
+--Jes, sed via teorio estas falsa. La vivo malvarmigos la plej
+sentimentalajn junulojn, kaj pro tio ne estas necesa speciala lernejo.
+Kaj se vi jam nun komencas veki cxe ili tiujn instinktojn, ili farigxos
+sovagxbestoj--kanibaloj.
+
+--Mi ne preparas ilin por misiistoj. La vivo estas bestomontrejo kaj, se
+vi min demandas, mi ne povas kompreni, por kiu vi skribas viajn dramojn.
+Mi legis kelkajn el ili kaj unu mi vidis sur la scenejo. Kaj, vere diri
+al vi, mi ne povis kompreni, kiel sagxaj homoj esperas, ke kiam ajn, kie
+ajn, alvenos tiu regno, pri kiu vi revas.
+
+--Ni revenu tiam en primitivan staton?
+
+--Kial ni revenos, kvazaux ni ne estas en gxi nun! ... Auxskultu, Irmov,
+ni ne interkomprenos nin unu la alian, ni estas kreitaj de malsama koto.
+Vi ne estas de la "nuna mondo", kaj mi estas nur bulgaro de la kapo gxis
+la kalkanoj kun granda ventro en la mezo. Per gxi mi spiras, sentas,
+vivas kaj mi scias, ke iun tagon la infanoj min benos. Vi diros: mi
+estas ricxa, ili estas garantiitaj ... Kial vi ilin edukas tiel? Ne
+estas tiel, kara mia! Nenio estas certa en tiu cxi mondo. Jen, vi
+timas nenion--vian cerbon neniu povas sekestri, kaj la plej solidaj
+konstruajxoj malaperas "kiel fumo", kiam aperas la polickomisario. Vi ne
+timas lin, sed demandu la tutan regionon, kio estas pli timiga: la
+hxolero aux li? Morgaux mi fermu miajn okulojn, cxio povos renversigxi.
+Aperos parencoj, zorgantoj ... advokatoj, jugxejoj ... kaj tiujn cxi
+aferojn ni konas tre bone. Jen kial mi ilin instruas jam nun scipovi
+montri la dentojn. Ne forgesu, ke ni vivas en Bulgario. Sed suficxas
+tiom ... nun ni vespermangxu, kaj _en attendant_ ni glutu po
+unu--cxu vi trinkos konjakon aux prunbrandon?
+
+--Al mi estas egale ...
+
+Linovski plenigis la glasojn.
+
+--Je via sano ... kaj jen ankaux almangxajxo, ne gxenu vin, mi tre
+gxojas, ke ni vidis nin. Mi scias, mi scias ... ne pravigu vin, al vi
+estas iom malagrabla tiu cxi renkonto. Sed mi ne koleras al vi, la mondo
+ja estas tia. Cxiu havas la sian. Vi miras pri mi--mi pri vi. Pli bone
+estas neniu pri neniu miru. Nenio estas mirinda en tiu cxi mondo, kiam
+gxi okazas. Kion vi rigardas tien en la salono? La pianon? ... Cxu vi
+opinias, ke hejme, estante piano, estas ankaux pianisto ... ne ekzistas
+tiajxo. Vi demandos, kial mi gxin acxetis? por la edzino, la
+infanoj?--Vana babilo! ... He tiel, mi gxin acxetis ... pro plezuro:
+la tuta regiono scias, ke nur cxe mi estas piano.
+
+Tiumomente en la cxambron eniris alta, juna, bela virino. Linovski
+sxin prezentis al Irmov. "Kia belulino" nevole ekpensis Irmov kaj,
+ne volante, jxetis rigardon al Linovski.
+
+Linovski sciis, ke lia edzino impresos kaj memkontente ridetis. Liaj
+okuloj parolis al Irmov: "kiel vi vidas, ankaux cxi tion en la vivo ni
+elektis, kiel decas."
+
+La vespermangxo komencigxis. Ili mangxis, trinkis kaj al la fino de
+l'vespermangxo Linovski estis jam duonebria. Li komencis ecx insulti,
+ne atentante, ke lia edzino estas tie. En la najbara cxambro auxdigxis
+vocxo de infano kaj la sinjorino eliris el la cxambro. Linovski
+plenigadis la glasojn, invitadis Irmov'on kaj, ne rigardante, ke tiu cxi
+nur tusxas sian glason, li levadis la sian, malplenigadis gxin gxisfunde
+kaj dauxrigadis paroli. Iom post iom li ebriigxis. Lia vizagxo
+flamigxis, la okuloj brulis kaj iu nebela malkasxemo ekludis en lia
+rigardo.
+
+--Mi scias ... mi scias cxion, mi ne estas verkisto, mi ne estas
+psihxologo, sed nun mi legas en viaj okuloj, kion vi pensas! Al vi
+oni parolis tie cxi pri mi ... oni diris al vi cxion.
+
+--Neniu nenion parolis al mi, pravigadis sin Irmov.
+
+--Al mi ne pasas tiaj, mi konas la homojn, nur ke mi ne trasercxas en
+ilia animo. Kial estas al mi ilia animo? Kapra felo kostas pli ol gxi.
+Ne sxajnigu vin ... vi almenaux konas la historion pri la diplomo kaj al
+ci ne estas agrable sidi kun mi, kun homo, kiu falsigis dokumentojn, cxu
+ne? Vi hontas de mi, kaj mi hontas de neniu ... cxu vi auxdas?--de
+neniu. En Bulgario oni ne havas de kiu honti, cxiuj estas friponoj gxis
+la lasta--cxiu en la sia. Nur vi estas tute apartaj homoj--kun aero
+kaj gloro vi nutras vin kaj ne bezonas monon. He, kara mia, vi estas
+verkistoj--psihxologoj ... vi konas la homon, kaj ne konas la bulgaron.
+Vi skribas dramojn, vi konas la vivon, sed vi ne scias vivi. Tuta
+Bulgario vin konas, en Sofio per fingro oni montras vin ... Vi donas
+sagxon al la tuta mondo, kaj unu propran domon vi ne havas. Mi scias, ke
+vi flugas alte, ke por vi mi estas bagatela, malpura insekto--pediko, ke
+vi nauxzas nun auxskulti min kaj, se vi sidas cxi tie, gxi estas cxar
+neniu vidas. En Sofio vi deiros en alian straton, se vi renkontos min,
+kaj cxu vi haltigis iam vian sagxon sur mian vivon? ... Tuta Bulgario
+esti grakanta kontraux mi, kiam okaze malkovrigxis, ke mia diplomo estas
+falsa. Tuj telegramoj en Euxropon al diversaj universitatoj, korespondoj
+kun la prokuroro, la esplorjugxisto--viva oni min estus enteriginta. Oni
+komencis proceson--la proceso perdigxis, kompreneble, cxiuj suspektis
+min. Kaj kial kasxi nun--mi gxin sxtelis. Kaj ne nur mi estus gxin
+sxtelinta, kaj ne nur tion mi estus farinta--se mi ne povus gxin
+forsxteli, mi estus ekbruliginta la tutan jugxejon ... Sofion mi estus
+bruliginta. He, amiko, facile estas paroli tiel: honesteco, ideeco,
+principoj, kiam vi estas naskita de honestaj gepatroj, en varma cxambro,
+kaj jam en la popollernejon vi iradis kun gantetoj kaj galosxoj; en la
+gimnazion kun horlogxo kaj monujo, kaj en Okcidenton via patro mem
+forkondukis vin. Li mem metis vin en pensionon, por ke ne difektigxu la
+stomaketo de la knabeto, dum mi, kvazaux kiam mi naskigxis, mi eliris
+nuda sur la straton kaj gxis mia dekjara agxo mi vagis sur la vojo,
+servis en gastejoj, drinkejoj, razejoj. Trovigxis poste iu pli prudenta
+stultulo, akcepti min por nutri min kaj sendi min en la gimnazion.
+Mirinde bela estis la vivo cxe li! neniam gxis tiam mi mangxis cxiutage.
+Vere, la scienco marsxis malforte, sed mi pasigis kvin klasojn. Poste mi
+malpacigxis kun mia bonfaranto, kaj cxu vi scias kial? Li kulpigis min,
+la malbenito, ke mi forsxtelis la orajn ornammonerojn de lia edzino.
+Mi ne estas de la speco de l'kasxemuloj ... La tutan regionon mi nun
+senhauxtigis, la infanon de patrina brusto mi forsxiros, se mi havas
+ekzekutpermesilon. Mi venenas la tutan distrikton per falsigita
+vino, miajn servistojn mi nutras per putra sekviando. Mi estas
+fripono, azeno, porko--pli granda ol tiu, kiun vi vidis en mia gastejo,
+sed la ornammonerojn ne estis forsxtelinta mi. Kaj ne ke mi ne bezonis
+monon, kaj ne ke mi ne sciis kie ili trovigxas ... ne, sed tiam mi estis
+bruto kiel vi ... principojn mi ankoraux havis: ke la sxtelo estas
+krimo, kaj sin fleksi pro malsato estas heroajxo. Mi lin forlasis,
+komencis la oficistecon--farigxis skribisto. En nia tempo la skribistojn
+oni rigardis kiel vin la verkistojn nun, nur ke oni pagis al ili. Post
+du jaroj mi jam havis laksxuojn kaj bastoneton--kaj ecx monon mi estis
+metinta flanken. Pli poste mi decidis laux la konsiloj de kelkaj
+kamaradoj en la gimnazio forveturi por studi la juron. Tiam oni
+akceptadis ankoraux cxiun ajn. Mi forveturis, enskribigxis, studis jaron
+kaj duonon. Restis al mi ankoraux tiom--la monon mi elmangxis gxis
+centimo. Vi, kiuj restis en Okcidento kvin gxis dek jaroj, kaj
+cxiumonate la posxtoficisto alportadis al vi la bluetajn mandatojn[7],
+cxu vi havas ideon, kio estas resti sen speso--al la tuta mondo skribi
+kaj ne havi kiu sendu al vi centimon? Vi tiam malestimis min, ke mi ne
+havas monon por tabakon acxeti al mi, nun oni mangxas mian kapon, ke mi
+havas multe da mono--ke mi povas cxiujn acxeti. Samtempe ili mangxas
+mian kapon--samtempe ili envias. Ankaux vi envias min--sed vi diros, kun
+malnoblajxo mi gxin gajnis ... ankaux tiel gxi estu. Cxu vi scias, kio
+estas malnoblajxo? Ne, vi ne scias--ankaux gxi estas talento, ennaskita
+en la homo, kiel via talento. Unu naskigxas talenta verkisto--alia
+talenta fripono. Cxu vi komprenis?
+
+Momenton li haltis, versxis vinon en sian glason, eltrinkis gxin,
+visxis siajn lipojn kaj ankoraux pli nerve dauxrigis.
+
+--Kvazaux nun mi gxin memoras, tri tagojn mi estis mangxinta nenion--kaj
+tiam unuafoje venis al mi la ideo, kvankam mi studis la juron, ke ne
+estas justeco en tiu cxi mondo. Kien mi ne vagis en Euxropo por sercxi
+panon kaj laboron, mi apenaux subtenis min. Kaj iun belan tagon, ecx sen
+plej malgranda riprocxo de l'konscienco, mi fabrikis mian diplomon. Kaj,
+prave diri al vi, mi pli meritis gxin ol multaj aliaj. Ankaux nun cxiujn
+miajn procesojn mi mem gvidas, speson mi ne donas al advokatoj; kaj miaj
+procesoj estas cxiuj cxarlatanaj de ambaux flankoj, mi ruinigis la plej
+famajn friponojn tie cxi. Pasante tra la stratoj, ne estas homo, kiu ne
+tremu pro mi. Al cxiuj mi enigxis en la cerbo, la animo kaj la posxo,
+kaj mi dormas trankvile kiel novenaskita infano. Mi suferas nek
+sendormon, ne perdas ecx apetiton. Kial vi rigardas min tiel, Irmov?
+Vi miras, ne kredas? Vi pensas, ke mi sxercas, ke mi afektas, ke pro
+ebrieco mi parolas tiel? Vere, la vino malligis mian langon, sed mi
+ankaux en sobra stato cxiam tiel pensas. Mirinda homo vi estas! Kial vi
+fiksis la okulojn sur min kaj min rigardas, kvazaux vi supreniris la
+Eiffel-turon? Ne estas vi por tie ... ne estas: tre facile
+senkonsciigxas via cerbo, vi falos. Kaj vane vi imagas, ke vi estas iaj
+elektitoj en tiu cxi mondo, ke vi estas naskitaj speciale por gxin
+ordigi. Vana babilo ... Ne estas tiel, Irmov! Kaj ne nur vi: nek Ibsen,
+nek Tolstoj sxangxos la mondon--mi sxangxos Bulgarion kaj tiaj kiel mi,
+cxar mi estas forto, auxtoritato ... kaj mi dispremos cxion, kio aperos
+antaux mi. Mi estas nun inter porkoj--morgaux vi vidos min en la
+parlamento. Legxojn mi kreos kaj vi obeos min, kaj ne mi vin. Vi ja
+dauxrigu skribi viajn dramojn, se vi ne havas alian laboron.
+
+Liaj okuloj brulis. Lia vizagxo malheligxadis. Malbonsigna fajro
+erarvagis en liaj rigardoj, kvazaux li denove travivis cxiujn siajn
+suferojn kaj iun minacis pro ili.
+
+Al Irmov farigxis cxio tie cxi malplacxa: kaj Linovski, kaj tiu cxi
+meblaro, kaj tiu cxi vespermangxo.
+
+Al li komencis nauxzi, kvazaux li mangxis ion malbonan, nesanan. Kaj
+li sentis senfinan deziron pli baldaux foriri de cxi tie.
+
+--He, tempo estas jam, Linovski! li diris kontrauxvole ridetanta,
+starigxinte de la segxo.
+
+Linovski rekonsciigxis.
+
+--Kion? Cxu vi foriros? Mi tedis al vi, ofendis ... vi ekhontas pro mi,
+cxu ne? vi pentas, ke vi venis, sed ne koleru al mi. Plej poste ne estas
+mi, kiu malkonvinkos vin, kaj kiam mi venos en Sofio, ne forkuru de mi:
+eble mi estos bezona al vi iun tagon. Kaj ja, prave diri al vi, se mi
+estus peninta farigxi kiel vi, certe gxis nun skribisto mi estus ie kaj
+pensus, ke Bulgario estas kreita por cxiuj, sed ne ankaux por mi.
+
+--He, adiaux ... diris Irmov.
+
+--Adiaux ... kaj vidu, kiam vi iros en Sofio, skribacxu iun felietonon
+pri la provincaj bestmontrejoj, kaj min insultu bone por edifo de la
+juna generacio, sendu al mi ankaux la gazeton, mi ne koleros al vi. Mi
+min konas tre bone kaj duan fojon se mi naskigxus, cxiam tiel mi vivos.
+Kaj sen ofendo, Irmov, se mi ecx nur eksentus, ke miaj infanoj skribas
+versojn, iliajn manojn mi fortrancxos. Adiaux.
+
+La morgauxan tagon Irmov forlasis la urbon.
+
+Sidigxinta en la fiakro, li penis pensi pri sia nova romano, vicigadis
+en sia cerbo la ombrojn de la iamaj puraj bulgaroj, kaj antaux li nevole
+videtigxis la ebria Linovski, kaj apud liaj oreloj ankoraux sonis lia
+malagrabla vocxo.
+
+Ili alvenis cxe la stacidomo.
+
+Irmov supreniris la vagonaron.
+
+Sed ankaux en la kupeo, lokita sur mola kanapo, li ne pensis pri Sofio,
+kie lin atendis edzino, kamaradoj, literaturo--kaj antaux liaj okuloj
+kiel viva staris la figuro de lia iama kunlernanto.
+
+Ili alproksimigxis Sofion.
+
+Ili eniris la stacidomon. Irmov eliris el la kupeo. Sur la platformo lin
+atendis lia edzino.
+
+Unuan fojon li rimarkis, ke sxi ne estas tiel bela, nek tiel aminda,
+kiel li imagis al si pli frue.
+
+Kaj kiel neniam li rimarkis, ke sxia jxaketeto estas iom eluzita.
+
+Ili sidigxis en fiakro. Ili alvenis hejme.
+
+Irmov eniris en sian kabineton--malgranda, malalta cxambreto kun
+ordinara ligna tablo, apogita cxe la muro, kun arigitaj sur gxi en
+malordo libroj kaj brosxuroj. Kaj, ne sciante kiel, li sidigxis apud
+gxi kaj enpensigxis.
+
+--Nicxjo, li auxdis la vocxon de sia edzino, venu, la vespermangxo
+estas preta.
+
+--Tuj, elkriis li iel nerve.
+
+Kaj denove antaux li videtigxis la granda korto, en gxi ridetanta gxis
+la oreloj, memkontenta Linovski ... apud li juna, bela, majesta,
+ridetanta virino--kaj apud ili staranta, dentmontranta porko, kvazaux
+kune kun ili gxi ridis al li pro io.
+
+
+
+
+Piednotoj de l'tradukinto
+
+
+[1] Pitoreska vilagxeto ok kilometrojn okcidente de Sofio, en kiun
+oni ofte iras por pasigi la somerajn tagojn.
+
+[2] 20 frankaj ormoneroj.
+
+[3] la bulgara nacia poeto.
+
+[4] Ordinare la bulgaroj alnomas per _baj_ cxiujn pli agxajn
+virojn.
+
+[5] Tiel la bulgaroj ordinare nomas la Okcidentan fremdlandon.
+
+[6] Tiam Bulgario estis princlando.
+
+[7] t. e. posxtmandatoj internaciaj, kiuj cxe ni estas bluaj.
+
+
+
+ESPERANTO-LITERATURO
+
+
+Bennemann, Paul: Internacia legolibro
+
+TRA LA MONDO
+
+1a parto: Por komencantoj. Kun multaj bildoj kaj muziknotoj.
+1922. 2a eldono. 96 pagxoj. Kartonita.
+
+2a parto: Por progresintoj. Kun aldono de 4 komponajxoj.
+1922. 144 pagxoj. Kun 12 pagxa muzika aldono. Kartonita.
+
+-- Internacia Kantaro. 3a eldono de la Esperantista
+Kantaro. Kolekto de 64 popolaj kantoj el 26 nacioj.
+Kun aldono de 3 famaj koncertarioj (Handel-Mozart-Wagner)
+Tekstaro. 1922. 64 pagxoj. Brosxurita.
+
+-- -- Muzika eldono. Arangxita de Josef Achtelik, iama
+orkestrestro cxe la opero en Leipzig.
+1922. 80 pagxoj. Brosxurita. Bindita.
+
+Dietterle, Joh., Prof. D-ro.: La Vendreda Klubo. 11 diversaj
+originalaj artikoloj, verkitaj de la Vendredoklubanoj en Leipzig.
+Kun unu portreto kaj kelkaj desegnajxoj. 1921. 115 pagxoj. Brosxurita.
+
+Hankel, M.: Sableroj. Poeziajxoj kaj skizoj. Kun portreto
+de la altsxatata auxtorino. 1911. 91 pagxoj. Brosxurita.
+
+Hebbel, Friedrich: Gyges kaj lia ringo. Tragedio kvinakta.
+El la germana originalo trad. P. Bennemann. 1916. 151 pagxoj. Bindita.
+
+Luyken, H. A., F. B. E. A.: Stranga Heredajxo. Romano originale
+verkita. 1922. 320 pagxoj. Brosxurita kaj bindita.
+
+Moliere: La malsanulo pro imago. Komedio en tri aktoj.
+El la franca originalo trad. W. Velten. 1913. 98 pagxoj. Brosxurita.
+
+Zahn, Ernst: Svisaj rakontoj. El la germana originalo trad.
+Ch. Pulvers. 1913. 68 pagxoj. Brosxurita.
+
+
+
+Internacia Mondliteraturo
+
+La kolekto estas submetita al la gvidado de Prof. D-ro Joh.
+Dietterle, direktoro de la Esperanto-Instituto por la Germana
+Respubliko.
+
+Gxi enhavas nur la plej famajn verkojn el cxiuj naciaj literaturoj.
+Nur tiuj tradukoj estas publikigotaj, kiujn faris samnacianoj de
+la koncernaj naciaj verkistoj. Gxis nun aperis la jenaj verkoj:
+
+Volumo 1:
+
+Goethe, J. W. von: Hermano kaj Doroteo. Eposo idilia. El la
+germana originalo trad. B. Kuster. 2a, korektita eldono. Kun
+antauxparolo de Prof. D-ro Joh. Dietterle. 1922. 77 pagxoj.
+Kartonita.
+
+Volumo 2/3:
+
+Niemojewski, A.: 12 Legendoj. El la pola originalo trad. B.
+Kuhl. Kun antauxparolo de Antoni Grabowski. 1911. 232 pagxoj. Bindita.
+
+Volumo 4:
+
+Raabe, Wilhelm: La nigra galero. Historia rakonto. El la
+germana originalo trad. Prof. D-ro Fritz Wicke. 2a, korektita eldono.
+1922. 64 pagxoj. Kartonita.
+
+Volumo 5/6:
+
+Meier, E. L.: Kvin germanaj noveloj de bone konataj auxtoroj
+(Rumohr-Korner-Seidl-Grillparzer-Halm). 1914. 254 pagxoj. Bindita.
+
+Volumo 7:
+
+Chamisso, A. de: La mirinda historio de Petro Schlemihl. El la
+germana originalo trad. Eug. Wuster. 1922. 84 pagxoj. Kartonita.
+
+Volumo 8:
+
+Stamatov, G. P.: Nuntempaj rakontoj. El la bulgara originalo
+trad. Iv. H. Krestanoff. 1922. 80 pagxoj. Kartonita.
+
+La kolekto estas dauxrigota.
+
+
+
+
+Notoj de tekstpreparanto.
+
+
+Mi forigis la frazon "Rim. de l'tradukinto", kiu estis cxe
+la fino de cxiuj piednotoj.
+
+Anstataux german-stilaj citiloj, mi uzis simplajn ascii-ajn citilojn.
+
+Mi samigis la aspekton de la elipsoj.
+
+Por signifi vortemfazojn kaj alilingvajxojn, la originala libro
+uzis _gesperrt_-stilan aspekton (kun kromaj interliteraj spacoj).
+Anstatauxe mi uzis kursivan tiparon en html-a dosiero, kaj _substrekojn_
+en nur-tekstaj dosieroj.
+
+Mi sxangxis cxi-subajn detalojn en la teksto:
+
+ Pagxo   Originalteksto          Korektajxo
+  21  ke al Marski            ke al Mirski
+  47  la mabenitan tirkeston  la malbenitan tirkeston
+  53  Mi imagas le ekmiron    Mi imagas la ekmiron
+  54  e Stefania              je Stefania
+  57  inter ni!               inter ni!"
+  71  entreprenas gxin."      entreprenas gxin.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Nuntempaj Rakontoj, by G. P. Stamatov
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NUNTEMPAJ RAKONTOJ ***
+
+***** This file should be named 23670.txt or 23670.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/2/3/6/7/23670/
+
+Produced by David Starner, J. C. Goodin and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/23670.zip b/23670.zip
new file mode 100644
index 0000000..f213663
--- /dev/null
+++ b/23670.zip
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..1946967
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #23670 (https://www.gutenberg.org/ebooks/23670)