1 files changed, 3528 insertions, 0 deletions

diff --git a/23670-0.txt b/23670-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..60e9042
--- /dev/null
+++ b/23670-0.txt
@@ -0,0 +1,3528 @@
+The Project Gutenberg EBook of Nuntempaj Rakontoj, by G. P. Stamatov
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Nuntempaj Rakontoj
+
+Author: G. P. Stamatov
+
+Translator: Ivan H. Krestanoff
+
+Release Date: December 1, 2007 [EBook #23670]
+
+Language: Esperanto
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NUNTEMPAJ RAKONTOJ ***
+
+
+
+
+Produced by David Starner, J. C. Goodin and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+
+
+
+
+
+  INTERNACIA
+  MONDLITERATURO
+
+  Kolekto de la plej famaj verkoj
+  el ĉiuj naciaj Literaturoj
+
+
+  FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1922
+  ESPERANTO-FAKO
+
+
+
+
+G. P. STAMATOV
+
+NUNTEMPAJ
+
+RAKONTOJ
+
+El la bulgara originalo tradukis
+kun permeso de l'aŭtoro
+
+Ivan H. Krestanoff
+
+Rekomendita de E. L. A.
+
+FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1922
+
+ESPERANTO-FAKO
+
+
+
+ĈIUJ RAJTOJ ESTAS REZERVATAJ
+
+COPYRIGHT 1922 BY FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG
+
+PRESEJO GÜNTHER, KIRSTEIN & WENDLER EN LEIPZIG
+
+
+
+
+Enhavo.
+
+
+                                 Paĝo
+  1. Vilao apud la maro            7
+  2. En la tombejo                14
+  3. La estinteco                 20
+  4. Pri unu anguleto de l'animo  42
+  5. Du talentoj                  61
+
+
+
+
+Noto pri l'aŭtoro.
+
+
+G. P. Stamatov okupas specialan lokon inter la nuntempaj bulgaraj
+verkistoj-beletristoj. La rakonto estas lia amata formo. La plej
+bonaj el liaj rakontoj, dissemitaj en diversaj gazetoj kaj revuoj,
+estas eldonitaj en aparta libro titolita "Elektitaj skizoj kaj
+rakontoj" (Sofia, 1905), sed lastatempe aperas el lia plumo ankoraŭ
+pli multnombraj el kiuj mi tradukis la plej distingajn.
+
+Stamatov estas beletristo-satiristo. Lia satira rilato al la vivo
+konsistigas esencan trajton en la rakontoj. Li enprofundiĝas en la
+animojn de siaj herooj ne tiom por ilin malkovri al ni, sed por kapti
+iun kriplan flankon en ili, iun abomenan malvirton, ĝin aperigi,
+moki kaj ĝin frapi per sia senkompata sarkasmo, per sia mokmalica
+rido. En sia estado la rakontoj de Stamatov estas plimulte provoj de
+psikologiaj studoj, ol bildoj de l'vivo. Stamatov ne verkas sub
+la premo de poeta instinkto. Li verkas pri antaŭe trovitaj kaj
+pripensitaj temoj. La celo de lia rakonto estas ilustri certan
+penson, argumenti certan temon.
+
+Liaj rakontoj estas kvazaŭ spegulo por multaj kaj mi esperas,
+ke la kelkaj de mi tradukitaj trovos bonan akcepton ankaŭ ĉe
+la esperantistaro.
+
+    I. H. K.
+
+
+
+
+Vilao apud la maro.
+
+
+  "L'amour est maître des choses"
+  "Le veau d'or est toujours debout".
+
+
+La suno subiradis, kiam ili eniris en la ĝardenon.
+
+--Karulo, diru al mi, ĉu estas io pli forta, pli bela ol la amo?
+Ne estas, ĉu ne? Ĉio alia estas bagatela, senvalora! ...
+
+--Estas, karulineto mia ... estas ...
+
+--Kaj kio ĝi estas?
+
+--Vi estas Linjo ... vi ... vi estas pli forta kaj pli bela
+ol la amo mem ...
+
+Feliĉa, ŝi kaŝis sian kapeton sur lia brusto.
+
+--Estas ankoraŭ io pli forta ol la amo--mallaŭte paroletis li en
+ŝian orelon.
+
+--Kio? ...
+
+--La mono.
+
+--Aleĉjo! Kiel vi ne pektimas tiel paroli! Vi ...
+
+Li per kiso surdigis ŝian proteston.
+
+--Tio koncernas la tutan mondon, sed ne vin, ne min.
+
+--Kaj kiam, Aleĉjo, ni forveturos en vian vilaon?
+
+--Nian vilaon!
+
+--Nian vilaon--ripetis ŝi--Kiam?
+
+--Se vi volas--morgaŭ.
+
+--Bone--morgaŭ. Mi ne vidis ĝis nun maron. Ŝajnas, ke ĝi estas
+belega vidaĵo. Io granda, tre granda?
+
+--Ne estas ĝi pli granda ol nia amo.--La suno malaperis el la
+horizonto. Klinitaj unu al la alia ili ĉesis paroli.
+
+  * * *
+
+La maro. De la bordo malproksime supren etendiĝas parko. Meze de
+ĝi alta vilao kun terasoj, tute droninta en arboj. Ĉirkaŭe bedoj
+kun floroj, vastaj aleoj, kovritaj per etaj diverskoloraj ŝtonetoj.
+
+El la vilao eliras Lina kaj Aleĉjo.
+
+Je ĉiu paŝo ŝi haltas pro raveco kaj feliĉo.
+
+--Dio mia! Kiel bele estas ĉi tie! ... Jen, rigardu tiun senfinan
+bedon da floroj:--blankaj ... verdaj ... ruĝaj ... kiel giganta
+rubando. Aleĉjo! Tio ja estas nia trikoloro! ... Ŝi ekiras kaj iom
+poste ŝi denove haltas.
+
+--Venu ... venu vidi la maron de ĉi tie ... Kia bildo! Kaj ĉio ĉi
+tio estas via? ... Nia? ... Jen tie ... tiu dometo eleganta kiel
+bombonujo ... ĝi ankaŭ estas nia? Kaj pluen ... la monteto ...
+la arbareto ... ili estas ankaŭ niaj?
+
+--Jes, ĉio ĉi tio estas nia.
+
+--Ĉu vi scias, karulo, mia kapo ebriiĝas pro feliĉo,--mallaŭte
+diris ŝi kaj premiĝis al lia brusto.
+
+--Mi timas ĉu tio ne estas sonĝo.
+
+--La feliĉo ja ĉiam estas sonĝo--eĉ se oni ĝin travivas.
+
+Ŝi ameme lin prenis sub la brako kaj ekiris pluen.
+
+Ili eniris en unu arbarkampeton kovritan de tapiŝmola herbo,
+ĉirkaŭitan de altaj, densaj arboj, kun branĉoj etenditaj kiel
+arkaĵo super la tero. En unu angulo de l'arbarkampeto estas arta
+kaverno kun speguloj interne sur la muroj. Antaŭ la enirejo
+terfiksitaj: granda ronda tablo, seĝoj, super ili elektraj lampetoj.
+Tra granda faŭko inter la arboj rigardetas la maro.
+
+Ĝi facile ondiĝas, kvazaŭ ĝi pretiĝas vojaĝi ien.
+
+Aleĉjo kaj Lina sidiĝis ĉe la tablo, kontraŭ ĝi.
+
+La ondoj unu post alia celis la bordon, revenis, plifortiĝis kaj
+denove frapiĝis je la ŝtonegoj.
+
+Lina ne forlevis la okulojn de la maro. La plaŭdo de la ondoj aludis
+al ŝi pri io nova, nekonata kaj neatingebla.
+
+--Aleĉjo, ĉu la maro ankaŭ estas nia?
+
+--Ĝi apartenas al neniu.
+
+Ŝi eksilentis ofendita, ke ankaŭ la maro ne estas ilia.
+
+Aleĉjo apoginta sin je la tablo sidis senmova. Lia vizaĝo estis
+serioza.
+
+Iom poste Lina lin ekrigardis.
+
+--Karulo, kio estas al vi? Kial subite vi fariĝis malgaja? Tie ĉi,
+en la mirinda parko, ĉe tiu pejzaĝo, apud la maro mem ... apud
+mi--vi estas pensema. Kio estas al vi?
+
+--Nenio.
+
+--Kiel nenio!? Vi eĉ ne volas min ekrigardi. Kion signifas tio ĉi?
+Aŭ eble, Aleĉjo, la maro, tiu ĉi loko rememorigas al vi iujn
+malgajajn momentojn? ...
+
+--Ne malgajajn, sed timigajn momentojn ...
+
+Lina saltis de la seĝo kaj proksimiĝis al li.
+
+--Ne tuŝu min, severe diris li.
+
+Ŝi paliĝis.
+
+--Aleĉjo, vi timigas min, kio okazis?
+
+--Okazis io terura. Se mi ĝin diros al vi, tiu ĉi mirinda pejzaĝo
+ekodoros al vi je tombejo.
+
+--Dio mia! Mi nenion komprenas. Diru al mi kio estas? Vi kaŝas ion
+antaŭ mi, sed mi volas ... mi devas scii ...
+
+Ŝi genufleksis antaŭ li kaj ekvolis preni lian manon.
+
+--Ne tuŝu la krimulon!
+
+Ŝi stariĝis kvazaŭ pikita.
+
+--Krimulon!?
+
+--Jes! Mortiginton ...
+
+--Kion vi parolas? Vi ŝajnas esti malsana.
+
+--Pli sana ol iam mi estas. Sidiĝu kaj aŭskultu. Mi scias, ke
+hodiaŭ mi vin perdos--mi perdos ĉion--sed mi ne povas silenti. En
+la urbo mi povis gardi la sekreton, ĉi tie--mi ne havas la fortojn.
+Kiam mi venas en tiujn ĉi lokojn, tuj la timiga fantomo min
+persekutas. En ĉiu floro mi vidas liajn pensemajn okulojn. Ĉiu arbo
+stariĝas antaŭ mi, kiel lia melhela figuro. Inter la maraj ondoj
+aperas lia kapo kun malafabla frunto ... Ne interrompu min ... Kiam mi
+finos, vi povos foriri. Vi scias, ke mia patro estas mortinta kaj mi
+heredis lian posedaĵon. Ĉio nun estas mia--kaj la vilao kun la
+parko, kaj la domo en la urbo, kaj la fabriko. Ĉio estas mia. Mi
+neniam diris al vi, ke mi havas fraton pli grandan ol mi. Li estus
+heredonto de mia patro, ĉar mi jam dum lia vivo forelspezis mian
+parton en mono. Sed okazis tiel, ke mia frato mortis antaŭ ol mia
+patro ...
+
+--Tia estis la Dia volo.
+
+--La Dia volo! Kaj kial vi ne demandas pro kio li estas
+mortinta?
+
+--Pro kio?
+
+--Vi demandas! Ĉu vi ne povas diveni? ... Aŭ vi ne kredas? ... Mi lin
+mortigis! ... Mi venenis lin ... jen tie ĉi ... apud tiu ĉi kaverno,
+sur tiu ĉi tablo. Jen ... tie ... sur via seĝo sidis li, kiam ni
+vespermanĝis, li gaje parolis kaj subite li diris, ke estas al li
+dolore. Li iris kuŝiĝi--kaj kuŝiĝis por ne plu leviĝi. Ĉu vi
+komprenis nun, kiel ĉio estas mia? Neniu malkovris tion ĉi--kaj
+hodiaŭ krom mi, scias nur vi. Mi finis. Mi scias, ke mortiginto ne
+estas inda je via amo. Vi estas libera kaj, eĉ se vi volas, vi povas
+komuniki al la polico. Perdinte vin--la cetera estas por mi
+senvalora.
+
+Li eksilentis kaj metis la kapon sur siajn manojn.
+
+Ŝi kuraĝe alpaŝis al li.
+
+--Vi diras al mi foriri ... Vi forpelas min ... sed mi ne foriros. Vi
+estas krimulo ... mortiginto ... Eble ... mi ne scias ... Kaj se vi
+estas tia--por la societo ... por la leĝo ... por via frato ... --ne
+por mi. Por mi tio ĉi estas timiga fabelo, kiun oni ne devas kredi.
+Kaj la fantomo de mortinto ne stariĝos inter ni. Vin forlasi nun,
+kiam vi vin deturnas de vi mem! Neniam! Neniam! ... Mi vin amas post
+tiu konfeso ankoraŭ pli freneze,--ĉar nun vi estas senfine
+malfeliĉa. Kiel ja vi suferas! Mi volas, ke ni suferu kune. Vi
+konfidis al mi vian sekreton--mi fariĝos via kunulino. Tiu ĉi
+sekreto nin kunligos por ĉiam, kaj la amo sufokos ĉion. Aleĉjo,
+rigardu min, por mi vi estas pura, kiel antaŭe. Lasu la mortintojn
+en paco. Ni starigos al li monumenton ... servigos memorpreĝon ...
+kaj la fantomo ĉesos vin persekuti ... Rigardu min ... diru al mi,
+per kiu mano vi verŝis venenon? ... Per la dekstra? ... Jes? ... Donu
+al mi ĝin kisi ... Por la tuta mondo, ĝi eble estas krimula--por mi,
+ĝi estas mano, kiu min kondukas al la feliĉo en la vivo. Fine, se
+vi ne povas esti trankvila tie ĉi--ni vendu ĉion kaj forveturu
+eksterlanden. Sciu nur tion--en tiuj ĉi minutoj mi sentas min
+ankoraŭ pli via. Kaj vi nome nun havas bezonon de mia amo.
+Karulo! ... --ŝi levis lian kapon kaj pasie gluis siajn lipojn al
+la liaj.
+
+--Kaj nun--plena forgeso de la okazintaĵo ĉi tie. Kaj ni
+foriru--ankaŭ al mi tedas ĉi tiuj lokoj.
+
+Aleĉjo stariĝis, ŝi lin prenis sub la brako kaj ili ekiris la
+vilaon.
+
+--Aŭskultu, mia kara knabino, ĉu efektive vi estas kapabla
+ami mortiginton?
+
+--Silentu! eĉ ne unu vorton pri tio. Ĉio estas mortinta kun via
+frato.
+
+Post kelka tempo lia vizaĝo klariĝis, facila rideto ekludis sur
+liaj lipoj.
+
+Lina konsternita ellasis lian manon. Subite forta rido surdigis la
+parkon.
+
+--Ha! ... Ha! ... Ha! ... Ha! ... Ha! ... Ha! ... Kion vi diros, karulino?
+
+Ŝi ekpensis, ke li freneziĝis.
+
+--Kion vi diros? ... ha? ... ĉu malbone mi finludis mian rolon? ...
+Kaj vi kredis? ...
+
+Lina okulfikse lin rigardis.
+
+--Kion signifas ĉi tio?
+
+--Ĝi signifas, ke mi ludis komedion ... kaj mi estas kontenta, ĉar
+mi certiĝas, kiel forte vi amas min ...
+
+--Komedion!! Kial? ...
+
+--Jen tiel ... Fantazio ... Kaprico ...
+
+--Kaj vi havis nenian fraton?
+
+--Kiel ne havis--mi havas. Tamen li vivas en eksterlando. Sed mi
+mensogis al vi pri alia afero. Mi mensogis al vi, ke, ĉio ĉi tio
+estas mia ... Ĝi apartenas al mia frato. Vi pardonos al mi tian
+senkulpan mensogon? ... Kiu pardonis la mortiginton--pardonos ankaŭ
+la mensoginton! ... Kaj vi ne ĉesos min ami pro tio, ke la vilao ne
+estas nia? ... Ĉu ne, karulineto? ...
+
+En tiu tempo de la kontraŭa flanko iris al ili la administranto de
+la vilao--li haltis apud Aleĉjo kaj diris al li ion en la orelon.
+
+--Linjo, grava, tre grava afero. Por unu minuto. Iru en la vilaon--mi
+ja ... tuj venos.
+
+Kaj li ekiris post la administranto.
+
+Post duonhoro Aleĉjo estis en la vilao. Lina ne estis tie. Li
+serĉis en ĉiuj ĉambroj--nenie ŝi estis. Li eniris en la
+ĝardenon, kruciris la aleojn--ŝi malestas. En la parko, en la
+arbarkampeto--ankaŭ. Li komencis voki--nenia respondo. Nur la eĥo
+malice ripetadis ŝian nomon. Li atingis la maron. Neniu. La ondoj
+senzorge karesis la dezertan bordon. Terura penso trapasis lian
+cerbon. "Ne! ne! Tio ĉi ne estas ebla! ... Sed kie ŝi estas?"
+
+Puŝita de malbona antaŭsento--li rapide ekpaŝis al la vilao,
+serĉis la servistinojn--trovis neniun. Li ekiris pluen--vojire li
+renkontis la ĝardeniston.
+
+--Aŭskultu--li demandis lin per tremanta voĉo,--ĉu vi ne estas
+vidinta la fraŭlinon?
+
+--La fraŭlinon? Ŝi pasis de tie ĉi al la ŝoseo.
+
+--Al la ŝoseo? Kaj ŝi ne revenis?
+
+--Ne.
+
+--Kaj nenion ŝi diris?
+
+--Ŝi demandis min, kies estas tiu ĉi vilao.
+
+--Ŝi demandis vin, kies estas tiu ĉi vilao? Kion vi respondis
+al ŝi?
+
+--Ke ĝi nun apartenas al sinjoro via frato.
+
+La ĝardeno, la ĝardenisto, la vilao, la parko--ĉio malheliĝis
+antaŭ la okuloj de Aleĉjo.
+
+Nevole li eliris sur la ŝoseon.
+
+Longa, ebena, malkovrita vojo.
+
+Lina ne estas,--anstataŭ ŝi malproksime videtiĝis malgranda
+nigra punkteto.
+
+Iom post iom ĝi ankaŭ perdiĝis de la horizonto.
+
+"Finite!--mallaŭte paroletis li--ankoraŭ unu viva mortinto!"
+
+Kaj maŝinsimile li ekiris returnen.
+
+Li preterpasis la vilaon, la ĝardenon, eniris en la arbarkampeton
+apud la kaverno kaj sidiĝis ĉe la tablo.
+
+La maro indiferente ludis antaŭ li, kvazaŭ ĝi lin konis.
+
+La rigardo trankvile postsekvis la ondojn, kaj la pensoj forkuradis
+malproksimen sur la ŝoseon, persekutante la malaperintan--karan
+estaĵon.
+
+Li kredis, ke iun tagon li retrovos ŝin ... Post tempo--jes. Sed
+nun--li estis treege malsana--Lina forŝiris parteton de lia animo.
+Ĉio pasos iun tagon--sed en tiuj ĉi minutoj, li sciis nur unu
+aferon, ke, se li estus vere mortiginta sian fraton--li ne suferus
+tiel multe, kiel nun.
+
+
+
+
+En la tombejo.
+
+
+--Nadja, ĉu vi memoras vian promeson?
+
+--Mi memoras, kaj vi ne devas timigi min per ĝi. Vi scias bonege:
+mi mem ĝin proponis.
+
+--Mi scias. Kaj mi volas, ke vi tie ĝin plenumu.
+
+--Bone. Kvankam, mi diru al vi la veron, via insisto estas
+iom ofenda por mi.
+
+--Ne estas ofendo tio, kio min trankviligos.
+
+--Kaj ĉu vi trankviliĝos? Sed mi povas vin mensogi ankaŭ tie!
+
+--Nekredeble. Estas minutoj, kiam la plej kuraĝa animo
+ekteruriĝas ... Per kiu robo vi vestos vin?
+
+--Sed ĉu hodiaŭ ni iros?
+
+--Jes, kio estas?
+
+--Nenio, nur la vetero ŝajnas al mi iom dubinda.
+
+--La vetero estas bela ... sed vi fariĝas dubinda.
+
+--Mi!? Vi ne konas min ...
+
+--Tie mi ekkonos vin ... Ne vestu vin per tiu ĉi robo; ĝi ne estas
+konvena por la tombejo.
+
+--Kontraŭe, ĝi havas sian sencon.
+
+--Ĝi estas tre senkulpa ...
+
+--Kia mi estas.
+
+--Ni vidos ...
+
+Anstataŭ respondon, ŝi ĵetis al li duonmalestiman rigardon.
+
+Post ne longe ili eliris el la domo kaj luis fiakron.
+
+Ili atingis la tombejon kaj iris internen. Ili trapasis la aristokratian
+kvartalon de la malvivula urbo. Ĉie lukso. La dankemaj heredintoj
+estas eternigintaj la mortintojn per grandiozaj monumentoj kaj per
+pezaj marmoraj tabuloj--por ke ili ne leviĝu de tie. Freŝaj floroj,
+ekbruligitaj sanktlampetoj, ombroriĉaj arbetoj, sub ili feraj
+seĝoj. Komforto, kiel en la vivo. Plie--modestaj vojetoj, malebenaj
+tomboj, sen krucoj, preskaŭ malaperintaj.
+
+Ili haltis apud tomba ĉirkaŭbaro. Ligna kruco en ĝi, ordinara
+benko de lignotabuloj. Grandaj literoj, duonelviŝitaj de la pluvo,
+parolis pri la mortinto. Apud la kruco juna arbeto kun branĉetoj
+sekiĝintaj kune kun la larmoj de tiuj, kiuj ĝin plantis.
+
+Ili eniris en la ĉirkaŭbaron.
+
+Nadja pie stariĝis apud la kruco. Ŝia tuta infaneco trapasis ŝian
+memoron, kiel sonĝo, kiel io tralegita, rakontita de iu. Ŝi ne
+memoris la trajtojn de la kara mortinto, nek unu el liaj karesoj. Kaj
+ŝi eksentis sin tiel malfeliĉa, forlasita, ĉirkaŭita de fremdaj
+homoj! Eĉ tiu, kiu ŝin amas kaj staras apud ŝi, ne estas al ŝi
+proksima en ĉi tiuj minutoj. Kaj li ne mallevis siajn okulojn de
+ŝi. Ŝi neniam aspektis al li tiel bela kaj la robo konvenis al ŝia
+humoro kaj al la loko. Io pura, infana estis en ŝia kvieta, malgaja
+vizaĝeto kaj en la malsupren direktita rigardo.
+
+Ŝi genufleksis. Sur ŝiaj palpebroj vibris du lumaj gutetoj kaj
+falis teren.
+
+Sed ankaŭ en la silenta tombejo lia penso nevole transportiĝis
+en la bruan urbon--kaj ŝia senkulpa, suferanta vizaĝo videtiĝis
+antaŭ li en alia aspekto, kun aliaj rigardoj.
+
+Kaj ekŝajnis al li, ke ŝi nun trastudas novan rolon, por deklini la
+teruran ĵuron. Li decidis kontroli tiun animon, senzorgan, kaprican,
+nekonstantan en la vivo. Kaj tiel koncentrigitan, malĝojantan tie
+ĉi.
+
+Li volis disŝiri ŝian maskon.
+
+Tie, en la urbo, kie la aero estas venenigita de eternaj komedioj,
+kie ĉio estas falsa kaj la homo afektas antaŭ la tuta mondo,
+eĉ en soleco, en la plej senbruaj dormoĉambroj, oni facile
+mensogas. Sed tie ĉi, antaŭ la okuloj de la morto, antaŭ la
+Nekonateco, antaŭ la Eterneco, ĉu ne frostiĝos la mensogo sur
+la lango?
+
+Genufleksinta, Nadja senmove staris apud la tombo.
+
+--Karulino!--senbrue diris li.
+
+--Kion, karulo?
+
+--Vi scias--tramurmuris li surde kaj sentis, ke lia voĉo
+tremas.
+
+--Kiel kruela vi estas!--ekparolis ŝi.--Ĉu vi ne trovas, ke via
+deziro estas ofenda ... ateista? ...
+
+--Ne! Se vi volas, ke ni estu feliĉaj ... Mi volas scii ĉion ... Kio
+ajn ĝi estas, sed ĉion. Mi ne povas vivi kun sekretoj ... La plej
+terura sekreto perdas sian teruron, kiam ĝi ĉesas esti sekreto. Mi
+ne timas la veron, mi timas la mensogon.
+
+Nevole ŝi turnis sian vizaĝon al li. Io malbonsigna brilis en liaj
+okuloj. Nadja ektremis.
+
+--Kion vi volas de mi? ...
+
+--La veron, nenion alian.
+
+--Vi parolas per tia tono, kvazaŭ vi atendus de mi teruran konfeson!
+
+--Egale, sufiĉas se ĝi estas vero. Memoru, Nadja, ankoraŭ neniu
+certigis nin pozitive, ke ne okazas mirakloj sur la tero. Kiu scias!
+Eble, kiam vi elparolos la unuan literon de la mensogo, la fantomo de
+via patro aperos antaŭ vi.
+
+--Karulo! Ĉu vi efektive ne kredas al mi?
+
+--Ne.
+
+--Kaj, se mi ĵuros, vi ekkredos, vi trankviliĝos? Kaj neniam
+plu vi suspektos min?
+
+--Jes, ĉion ... mi forgesos ... mi pardonos ...
+
+--Estas nenio por pardoni ...
+
+Momenton ili eksilentis.
+
+--Kaj se mi ne ĵuros?
+
+--Vi ĵuros ...
+
+--Aŭ se mi diros al vi ion teruran? Ĉu vi elportos ĝin?
+
+--Ĉion mi elportos, sufiĉas, ke vi diru ĝin.
+
+--Fine, prezentu al vi, ke mi vin mensogos ankaŭ tie ĉi.
+
+--Mensogu; sed tie ĉi nur ne forgesu, ke vi estas virino kaj timas
+la morton kaj mortintojn, Dion kaj la diablon ...
+
+--Karulo! Vi estas infano. Milionon da ĵuroj se mi faros, eĉ tiam
+vi ne kredos al mi. Kiu viro kredas al la virino?
+
+--Nadja! Vi ne volas ĵuri?
+
+--Mi ne diras tion.
+
+--En tia okazo ripetadu miajn vortojn: «Mi ĵuras! ...»--Lia vizaĝo
+estis severa, la voĉo ordonanta.
+
+Nadja nur paliĝis.
+
+--Kial vi silentas?
+
+Ŝiaj lipoj ekmoviĝis, sed nenion elparolis.
+
+--Nadja! Se vi ne ĵuros, mi foriros ... por ĉiam ...
+
+Disŝiritaj sonoj ektremis sur ŝia lango.
+
+--Mi ne povas! Tio estas kruela! ... Vi turmentas min ... Al mi estas
+malbone ... Ni foriru de ĉi tie ...
+
+Li proksimiĝis al ŝi.
+
+Ne vidante, ŝi sentadis lian rigardon al si ... Ĝi ŝin brulis
+kiel karbo.
+
+--Ĉu ni foriru!? Vi volas foriri! ... Kaj denove ... eterne ...
+mi devos scii, ke vi portas sekreton en via animo ... Neniam! ...
+sufiĉe! ... Vi devas diri al mi! ...
+
+--Se vi estas certa, ke mi havas ian sekreton, vi ĝin scias ...
+Diru ĝin ...
+
+--Se mi ĝin diros, ne estos pardono, ne estos kompato ...
+
+--Pardono! ... Kompato! ... --ripetis ŝi malestime kaj stariĝis antaŭ
+li. Fiere levinta la kapon, ŝi lin ekrigardis rekte en la okulojn.
+Kaj ŝi forgesis, ke ŝi estas en la tombejo, ŝi forgesis ĉion. En
+tiu ĉi momento ŝi sentis sin nur virino, malforta, senhelpa, sola,
+kaj nenion ŝi vidadis antaŭ si, krom malĝentila vira forto, preta
+ŝin krucumi, ŝin piedpremi en la koton kaj poste indiferente ĝis
+la tombo ŝin turmenti per sia potenco ... aŭ per sia grandanimeco.
+
+Ŝi sciis, ke tio ĉi estas batalo por vivo kaj morto.
+
+--Sekretoj! ... --malice ekparolis Nadja.--Neniajn sekretojn havas mi
+... Ili ekzistas nur en via malsana imago ... Pri kiu vi ne ĵaluzis
+min? En kio vi ne suspektis min? Ĉu vi kredis al mi almenaŭ
+unu minuton? ... Mi ĉion pardonadis al vi ... sed la glaso
+superpleniĝis. Vi ĉi tie, apud la tombo de mia patro, ĵetas en
+miajn okulojn abomenajn kalumniojn ... Vi petis ĵurojn ... bone. Mi
+ĵuras en la memoro de tiu, kiu eble min aŭskultas nun--kaj ŝi
+triumfe montris per sia fingro la teron,--ke mi estis fidela al vi
+kiel hundo ... jes ... ĝis hodiaŭ ... sed de nun ... sciu, mi pli
+volonte min fordonos al la unua preterpasanto, ol permesi al vi tuŝi
+min ... ĉu vi komprenis? ... Ĉu vi estas kontenta nun? ...
+
+Ŝia tuta figuro, voĉo, rigardo estis fieraj kaj majestaj.
+
+Pala staris li apud ŝi kaj maldolĉa, malsaneca rideto, pli vere
+grimaco, kurbigis liajn trajtojn.
+
+--Nadja! kara Nadja! ... Kion faris vi? Vi mortigis ĉion.
+
+--Vi mem serĉis tion ...
+
+--Kial vi ĵuris, Nadja! Mi ne kredis, ke vi iros ĝis tie ...
+
+--Ĉar vi neniam kredis al mi ...
+
+--Ne! ... ĉar mi scias ĉion ... Li eltiris el sia palto leteron
+kaj ĝin etendis al ŝi.
+
+--Legu! ...
+
+Konata, kara skribmaniero ekkuris antaŭ ŝiaj okuloj.
+
+Senfina teruro ŝin ekregis.
+
+Ŝia kapo konfuziĝis kaj, por nefali, ŝi apogis sin kontraŭ la
+ĉirkaŭbaro.
+
+--Ĉio estas finita, Nadja,--tramurmuris li malespere.
+
+Kaj ili staris unu apud la alia, kiel du obstinaj malamikoj,
+ne kuraĝante sin ekrigardi.
+
+Vesperiĝis. La mallumo vekis Nadja'n. Ŝi ĵetis rigardon ĉirkaŭe,
+kaj en la krepusko antaŭ ŝi videtiĝis la kompatinda, malaltigita
+figuro de tiu, kiu ŝin amis.
+
+Sur ŝia korpo trarampis abomeno, ŝiaj lipoj tremis kaj, kvazaŭ
+vipklako, en liajn orelojn eksonis: "Malnoblulo" ...
+
+--Nadja? ... ekkriis li.--Nadja! ... Pardonu min! ... Kaj ekvolis preni
+ŝian manon.
+
+--For de mi ... malpura besto! ...
+
+Senforte li falis sur la benkon, kaj ŝi per rapidaj paŝoj
+ĉirkaŭiris la tombon, por ne pasi preter li, kaj eliris el la
+ĉirkaŭbaro.
+
+De la malproksimaj montoj aperis la luno kaj lumigis la malvivulan
+urbon, kie dormis tiom da ĝojoj kaj suferoj. Kaj li daŭre sidis
+apud la tombo. Kaj en tiu ĉi eterna trankvilo, meze de ĥaoso da
+pensoj, li komprenis, ke li ŝin perdis, kaj ne tiam, kiam ŝi
+perfidis al li, sed nun, tie ĉi, li perdis ŝin, por ĉiam.
+
+Lia animo ŝiriĝis de pensoj. Li enviis la mortintojn. Li konsciis,
+ke pli volonte li pardonus al ŝi la perfidon, ol ŝi al li tiun ĉi
+scenon.
+
+Kaj kun larmoj, li konsciis, ke ŝi estas prava.
+
+
+
+
+La estinteco.
+
+--Kiu estas tiu altkreska sinjorino? demandis Mirski sian
+kamaradon, montrinte kompanion de viroj kaj virinoj, irantaj
+antaŭ ili en la vasta aleo de l'arbokulturejo.
+
+--Vi demandas per tia tono, kvazaŭ vi ne konas ŝin.
+
+--Jes, ŝajnas al mi, ke iam antaŭe mi ŝin vidis ie ... sed diru al
+mi, kiu ŝi estas?
+
+--Por diri la veron, mi ne scias detale ŝian biografion. Mi scias
+nur kelkajn paĝojn, sed ankaŭ ili ne estas treege interesaj ...
+
+--Malgraŭ tio, diru ilin al mi.
+
+--Ĉiuj nomas ŝin "Nevena", ŝian familion mi ne konas, ŝi estas
+eksedzino de kolonelo. Kelkajn monatojn post la edziĝo ŝi forkuris
+de li. Post tio ŝin prenis iu riĉulo, kiu asekuris ŝin: li aĉetis
+al ŝi domon, enportis monon je ŝia nomo en la bankon. Poste ŝi
+forlasis lin kaj nun, kiel vi vidas, ŝi estas en tiu ĉi kompanio.
+Vi konas tiujn sinjorojn kaj fraŭlinojn, vi konas ankaŭ min. Vi do
+povas juĝi pri ŝia plua kariero.
+
+Post nelonge ili atingis la kompanion.
+
+Iu sinjoro rakontis ion, kaj Nevena laŭte ridis.
+
+Kiam oni prezentis al ŝi Mirski'n--ŝi nevole malfermis siajn
+okulojn.
+
+--Mirski! ... preskaŭ elkriis ŝi.
+
+Li riverencis.
+
+--Ah, vi konas vin, diris iu.
+
+--Jes ... respondis Mirski.
+
+--Ni eĉ estas iom eksparencoj, diris Nevena. Ni estis gefianĉoj,
+iam ... ĉu ne, Mirski?
+
+Mirski elmurmuris ion.
+
+--Aŭ, eble, tio ĉi ofendas vin, ŝi aldonis serioze, pardonu en tiu
+okazo, sed, tamen, tio estas vero. Sinjoro Mirski estas mia
+eksfianĉo ... mia unua amo, kiel oni diras.
+
+--Al vi estas agrable ŝerci pri la estinteco, sinjorino.
+
+--Mi ne havas estintecon, ridetis Nevena.
+
+Ŝi ŝercis, sed ekpromenante pluen, ŝi nevole ĉirkaŭrigardis,
+serĉis per siaj okuloj Mirski'n kaj forlogiĝis en la estintecon.
+Ŝia gaja humoro malaperis. Ŝi enpensiĝis, ekinteresiĝis pri tiu
+ĉi homo, kiun ŝi amis iam kaj kiu povus esti ŝia edzo ... kaj nun
+li estas fremda, kvazaŭ vere, ili hodiaŭ interkonatiĝis.
+
+Ŝi sentis, ke al Mirski fariĝis malagrable, kiam ŝi tiel senceremonie
+antaŭ homoj rememorigis al li ilian fianĉiĝon.
+
+Kiam la kompanio disiĝis en la arbareton, Mirski alproksimiĝis al
+Nevena. Li volis paroli kun ŝi.
+
+--Sinjorino, li diris, mi ne kredis, ke mi vin renkontos iam.
+
+--Kial? ... kaj mi ja estis certa, ke ni revidos nin, ĉar la vivo
+amas rememorigi al ni la malsaĝaĵojn, kiujn ni iam estas farintaj.
+
+--Ĉu vi nomas niajn tiamajn interrilatojn malsaĝaĵoj?
+
+--Tute ne! ... mi nomas tiel mian edzecon kun la kolonelo ... kaj vi
+ĝin rememorigas al mi.
+
+--Ĉu vi estis malfeliĉa kun li?
+
+--Malfeliĉa! ... ĝi estas nenio ... sed, mi petas, ne parolu al mi
+pri li.
+
+Mirski paŝis apud ŝi kaj nevole observadis ŝian staturon.
+
+Kaj li ne kredis, ke virino povas esti tiel bela.
+
+Ŝi kaptis liajn rigardojn.
+
+--Vi esploras min, eldiris ŝi ridetante.
+
+--Mi neniam supozis, ke el tiu malforta knabineto, kiun mi tiame
+konis, elkreskos tia imponanta virino.
+
+--Sinjoro Mirski! ... komplimentojn! ... Vi komencas la ludon.
+
+--Ne, vi ludas en modesteco, dum en via animo vi perfekte konscias,
+ke vi estas bela, diable bela.
+
+--Prezentu al vi, ke ankaŭ tio ĉi delonge tedis min ...
+
+--Mi kredis ... Ankaŭ Rothŝildon certe tedis liaj milionoj.
+
+--Mi ne scias ... povas esti ... sed mi iufoje malbenas mian belecon.
+
+--Sed tio ĉi estas riĉaĵo en nia tempo.
+
+--Jes, sed ĉe aliaj kondiĉoj ... ŝi diris melankolie kaj, ŝajne,
+forlogiĝis malproksimen, kvazaŭ Mirski rememorigis al ŝi ion
+alian ... malnovan ... eblan, kion ŝi ne estas provinta.
+
+--Ni sidiĝu iomete, ŝi diris, mi laciĝis.
+
+Ili sidiĝis kaj kelkajn minutojn silentis.
+
+Iom poste ŝi turniĝis al Mirski, kaj ekrigardis la vizaĝon de la
+homo, kiu estis ŝia iama fianĉo. Ĝi ŝajnis al ŝi iel pli nobla
+ol ĉiuj aliaj, kiuj estis hodiaŭ kun ŝi. Li havis nenion komunan
+kun tiuj homoj, vetbatalintaj, kiu el ili pli facile kaj pli malkare
+ŝin aĉetos ... sufiĉas, ke ŝi deklaru sin je aŭkcio.
+
+--Kion vi pensas? ... ŝi demandis lin delikate.
+
+--Nenion ...
+
+--Tio ĉi ne estas respondo.
+
+--Kaj ĉu vi dezirus scii, pri kio mi pensas?
+
+--Kompreneble ... mi tiel multe interesiĝas scii, kion vi pensas pri
+mi ... ĉar, konfesu, vi nun pensas pri mi kaj, pensas malbonon ...
+
+--Jes, vi divenis. Mi pensis, sed ne sole pri vi. Mi pensis pri ni ...
+mi pensis kiel facile disbatiĝas la homa feliĉo ... kaj, ke apenaŭ
+estas io pli malkonsekvenca en tiu ĉi mondo ol la homa karaktero. Se
+vi nur scius tiame, kiel forte mi vin amis! ...
+
+--Ĉu, vere, tiel forte? demandis ŝi kun miro.
+
+--Kiel vi vidas, kvin jaroj jam forpasis de tiam, kaj mi ankoraŭ ne
+edziĝis.
+
+--Tio ĉi ne estas argumento.
+
+--Por vi ne ... ĉu vi scias, ke rememorinte, kial ruiniĝas
+ĉio--ankoraŭ mi ne povas pordonu tion al mi mem, kaj al vi. Kian
+teruran leteron vi skribis al mi tiam! ... Kaj precipe mi malĝojas
+pri tio, ke mi estis prava, kaj vi juna, nesperta knabino, tiame,
+dorlotita infano de la edukado, estis kulpa. Vi amis, sed vi
+komprenis nek la mondon, nek la amon, nek la pasiojn,--nenion. Kaj
+pro unu malsaĝaĵo, infana malsaĝaĵo, vi disbatis miajn plej
+belajn jarojn, kaj vin mem vi faris malfeliĉa.
+
+--Kaj ĉu vi memoras la kaŭzojn de nia eksfianĉiĝo?
+
+Mirski malkonfide ŝin ekrigardis.
+
+--Ĉu vi ja forgesis ilin?
+
+--Verdire, mi rememoras ion, sed mi ne povas klare prezenti al mi
+tion. Eble, tio ĉi nun perdis por mi ĉian sencon, kaj mi ne povas
+ĝin revoki. Plej bone, rakontu ĝin al mi ... mi vin petas ... ĝi
+interesas min.
+
+--Vi estas prava: La vivo elviŝis en vi tiujn subtilajn komprenojn.
+La malgrandajn malsaĝaĵojn la sperto ne konservas, kaj tiame ...
+tiam vi estis vantego, uragano, elemento, kiu neniigis ankaŭ min,
+miajn petojn kaj mian amon ... Vi ridos nun pri tio, kio nin disigis
+tiame. Kaj ĝi estis ... kiel hodiaŭ ... mi memoras tiun vesperon. Ni
+unuafoje restis longan tempon solaj en via salono. Ni sidis unu apud
+la alia, sur la kanapo. Kiel neniam alifoje, vi estis bela,--mi
+enamiĝinta. Delikate, konfideme vi klinis la kapeton sur mian
+ŝultron, kaj iutempe niaj lipoj kuniĝis en longa, senfina kiso. Sed
+jen ... mi mem ne scias kiel kaj kial, mia mano nevole kuntuŝiĝis
+kun viaj genuoj kaj nekonscie, kaj nerve glitis malsupren, kaj jen
+mi eksentis sub miaj fingroj viajn ŝtrumpojn. Mi svenis ...
+Dio mia! ... ekzistis io en tiu ĉi mondo, kion oni ne devas atenti
+... minutoj, kiujn oni devas travivi, ne haltigante sian cerbon
+super ili. La pasio estas senkulpa nur tiam, kiam ili ambaŭ
+estas egale ebriigitaj de ĝi. La pasio estas feliĉego, estante
+blinda. Malferminte siajn okulojn kaj ekvidinte,--ĝi fariĝas ĉu
+malĉasteco, ĉu perforto. Ĉu vi scias, kio okazis en tiu ĉi
+momento? ... Kvazaŭ iu vangofrapis vin aŭ nomis vin publika
+virino,--vi furioze saltis de l'kanapo, ruĝiĝinta pro honto ...
+paliĝinta pro indigno. Mi genufleksis, mi petis vin, mi ploris ...
+mi ĵuris antaŭ vi, ke tio ĉi estas pli forta ol ni, ke ne per
+ofendoj, sed per kisoj kaj karesoj oni povas sufoki la pasion. Mi
+konvinkadis vin, ke ne povas esti malpura aŭ krima tio, kio nin
+kunligos poste por ĉiam ... kaj vi rigardis min tiel, kvazaŭ vi
+volis enkraĉi en mian vizaĝon.
+
+Pro rapida parolmaniero kaj ekscitiĝo Mirski haltis momenton.
+
+--Mi vin petas, daŭrigu ... al mi estas tiel agrable vin aŭskulti.
+Vi rememorigas al mi tiujn tagojn, tiujn minutojn en kiuj mi estis
+pura, senkulpa ... Nur diru, mi vin petas, kial mi ne kredas plu al mi
+mem, ĉu mi estis tiam sincera? ĉu mi ne afektis? ...
+
+--Se vi afektus, mi ne suferus tiel longe post tio ... mi ekkonus la
+afekton. Tiam vi ne povis tiel arde, tiel sincere ludi komediojn. Tre
+juna vi estis ankoraŭ. Kaj kian intereson vi havis, por afekti! ...
+ne ... Vi forlasis la salonon kiel iu senindulgema juĝisto, kaj mia
+krimo en viaj okuloj meritis nek favoron, nek indulgon. Post tio
+finiĝis ĉio. Jen la homa ĉasteco ... Infana kaj malsaĝa
+ĉasteco! ...
+
+--Kaj ĉu vi memoras la leteron? ...
+
+--Ĝian enhavon ... jes. En kio nur vi ne kulpigis min: ke mi, kiu
+ĉiam murmuretis al vi pri ideala amo ... pri parenceco de l'animoj
+... --estis ordinara homo, serĉanta nur voluptan amon ... ke vi
+disreviĝis en ĉio ... ke ne estis amo en tiu ĉi mondo ... ke ĉiuj
+viroj estas la samaj ... ke vi hontis aminte min ... ke, se tio ĉi
+estas amo ... tiam pli bone estas edziniĝi je la kolonelo. Li
+almenaŭ ne hipokritas kaj ne rakontas pri idealoj, sed serĉas en
+la virino nur virinon ...
+
+--Kaj mi edziniĝis je li kaj venĝis al vi ... diris Nevena kun
+maldolĉa rideto.
+
+--Ĉu vi scias, sinjorino, daŭrigis Mirski, mi donus nun dek jarojn
+de mia vivo, se povus reveni ĉio ĉi tio denove ... nur sen tiu
+vespero, ĉar tiam mi sentis la poezion de l'vivo. Depost tiam
+sekvis, mi ne neas, ankaŭ gajaj minutoj kaj ĝuoj, sed la poezio ne
+ripetiĝis. Oni povas ami dudekfoje, ami dolĉe ... pasie, sed ne
+estas plu tiu aromo, tiu printempo de l'sentoj. Sole dum la unua amo
+oni amas nur per la koro,--ne enmiksante la saĝon. Pluen la kalkuloj
+venkas la plej fortan amon kaj oni rezonas eĉ en la brakoj de
+l'amata estaĵo.
+
+Nevena aŭskultis, kaj io facila, malnova, konata trakuretis ŝian
+animon, kvazaŭ ŝi sentis tiun ĉi vesperon, ke ŝi havas animon ...
+
+Ĝis nun kvazaŭ ŝi ne bezonis ĝin ... ŝi forlogiĝis en la
+estintecon.
+
+Pasis tra ŝia memoro ĉio, kion ŝi estas iam travivinta kun Mirski,
+kaj veninte ĝis la sceno en la salono ... ĝis la letero,--ŝi ne
+volis kredi, ke tio ĉi okazis ... ke ŝi ... nome ŝi ... estis
+kapabla pri tio.
+
+Kaj maŝinsimile, kvazaŭ apud ŝi sidis Mirski--ŝia fianĉo--ŝi
+metis sian manon sur la lian.
+
+--Sed ĉu la feliĉo ja ne ripetiĝas? ... ŝi tramurmuretis, kvazaŭ
+al si mem. Ĝi estis terura tiam ... Kial vi silentas? ... Ĉu ne
+ripetiĝas? ...
+
+--Ne ... tia feliĉo ne ripetiĝas. Ankaŭ ĝi kiel homo unufoje
+naskiĝas kaj mortas por ĉiam. Ne ripetiĝas ... demandante pri la
+feliĉo, oni ne sentas ĝin. Nun ni povas esti nur spertaj aktoroj,
+sciantaj bone siajn rolojn, kaj ne agantaj personoj de l'primitiva
+kaj ama dramo ... Dafnis kaj Ĥloe elkreskis kaj tiam, ĝis la lasta
+sceno, ni estis kiel ili.
+
+--Sufiĉe ... sufiĉe ... ne parolu al mi pri la tiamo--ne rememorigu
+al mi la perditan paradizon ...
+
+Ŝi eksilentis kaj desegnis ion sur la sablo per la pinto de sia
+ombrelo.
+
+Li ne interrompis ŝian silenton.
+
+--Ne ... sinjoro Mirski, subite ekparolis ŝi, vi ne estas prava. Se
+estus vero, ke oni nur unufoje povas esti feliĉa, tiam oni ĉiutage
+sin pafus ... ne ekzistus homo pli aĝa ol de dudek-dudek kvin
+jaroj ... Vi, simple, min ne amas nun, nenio plu ...
+
+--Kaj ĉu vi do amas min? ...
+
+--Ĝi estas mia afero. Mi pruvos al vi, ke tion, kion iam rifuzis al
+vi unu malsaĝa infano--hodiaŭ centoble redonos la virino.
+
+--Ne parolu al mi pri amo ... mi vin petas ... tio ĉi ne estas amo
+... eĉ ne pasio, sed simpla kaprico.
+
+--Ni interŝanĝis niajn rolojn. Tiam mi faradis malsaĝaĵojn--nun
+venis via vico. Tiam mi ofendis vin ... nun vi ofendis min ... Ni
+estas kvitaj! ... Ni komencu ĉion denove. Mi malpermesas al vi
+hodiaŭ disiĝi de mi, diris ŝi per tiu certa, potenca tono, per kiu
+ŝi estis kutiminta konduti al siaj adorantoj. Li stariĝis kaj
+riverencis. Kaj al Nevena montriĝis, ke en tiu ĉi respektoplena
+riverenco estas ironio. Ŝi ... por kiu la plej riĉaj junuloj estus
+malfermintaj siajn plenajn monujojn--por li, havis nenian valoron.
+En ŝi li vidadis nur memoraĵon de la iama Nevena--duonhelan kiel
+revo ... La nunan, li trankvile disponigis al la aliaj, sen envio kaj
+ĵaluzo.
+
+Ŝia koro dolore kuntiriĝis. Ŝi kvazaŭ unuafoje sentis sian falon.
+
+Ŝi komprenis tiun momenton en la turniĝo de l'monda bruo--la
+momenton kiam oni klare komprenigas ŝin, ke ŝi havas nenion komunan
+kun tiuj virinoj, kiujn oni povas ami ...
+
+Kaj en ĉi tiuj minutoj ŝi kredis ... sciis, ke, se li prenos
+ŝin--li prenos ŝin kiel ordinaran publikan virinon, kun kiu oni
+povas pasigi plej pasie tutan nokton, kaj ĉe sunleviĝo ruĝiĝi
+pro ŝi.
+
+Baldaŭ ili aŭdis la voĉojn de l'kompanio venanta al ili.
+
+--Ĉu vi scias, Mirski, diris ŝi iel nerve ... mi bedaŭras nun, ke
+mi renkontis vin. Vi memorigis al mi la nerevenigeblan estintecon kaj
+mortigis en mi la senzorgecon, vere, eble kriman, tamen sen kiu mi
+apenaŭ povus vivi pluen.
+
+Kiam la kompanio kolektiĝis--oni decidis iri en Knjaĵevo'n[1] kaj
+aranĝi malgrandan festeton en iu bierejo.
+
+Mirski manetendis por levi la ĉapon kaj adiaŭi de la
+kompanio--Nevena fiksis sian rigardon sur lin. Ŝi invitadis lin,
+ordonis, ke li restu. Mirski trankvile renkontis ŝian rigardon.
+
+Ŝi vidis sin senforta antaŭ li.
+
+--Sinjoroj! diris ŝi ekscitite--se sinjoro Mirski ne iros kun ni,
+ankaŭ mi restos ĉi tie.
+
+Ĉiuj ĉirkaŭis Mirski'n kaj komencis lin konvinki, ke li devas
+konsenti.
+
+Por ĉesigi tiun ĉi komedion--li cedis.
+
+Post unu horo la kompanio sidis en aparta ĉambreto de bierejo en
+Knjaĵevo.
+
+Oni alportis bieron, mendis manĝaĵojn.
+
+Jam enirinte en la bierejon--Mirski eksentis ke li faris
+malsaĝaĵon, kaj tenis sin iom flanke de Nevena--sed ŝi,
+rimarkinte lian humoron, sidigis lin apud si.
+
+--Ni, ŝajnas, komencos ĵaluzi, diris iu el la kompanio.
+
+--Kial do?! ... ridetis alia. Tie ĉi inter ni Mirski aperas kiel
+speco de eksedzo--kaj pri viroj ne estas akceptite ĵaluzi ...
+
+--Sinjoro Mirski, se iliaj malsaĝaĵoj estas al vi malagrablaj--mi
+silentigos ilin.
+
+--Lasu ... diris li mallaŭte, mi eĉ ne aŭskultas ilin, kaj mi diru
+al vi ... ĝi ĉesis dolori ...
+
+--Tre baldaŭ ... videble ĝi eĉ ne doloris.
+
+--Eble ...
+
+--Kruela! ... pli kruela ol mi tiame, almenaŭ ne diru ĝin.
+
+--Mi silentos.
+
+--Ne, vi parolos ... nur ne tion ... ne tiel ... pri io alia kaj
+gaja.
+
+--Ne atentu pri mi: mi hodiaŭ estas ne respondema.
+
+--Kaj ili envias al vi kaj rajtas envii al vi.
+
+--Kial? ... mi nun sentas nur unu solan deziron--ke mi foriru de ĉi
+tie--al mi tedas tiu ĉi kompanio.
+
+--Vi ne foriros ... ĉu vi aŭdas? Se vi foriros, ankaŭ mi ekiros
+kun vi.
+
+La kompanio, rimarkinte la mallaŭtan interparolon de Nevena kun
+Mirski, faris tian bruon, ke Nevena estis devigita forlasi Mirski'n
+por momento kaj sin okupi pri ili, kaj Mirski, profitinte de tio,
+trankvile observadis siajn konatojn.
+
+Li konis ilin tre bone ĝis la lasta kaj, kune kun ili, kiel ankaŭ
+nun, li amindumis iam la fremdajn virinojn, perdis tutajn vesperojn
+kaj noktojn kun sola celo--venki ... sukcesi, kaj tiam ŝajnis al li
+tre nature antaŭ la okuloj de l'edzo, la patro aŭ la frato ŝteliri
+al la malfortaj kordetoj de iu beleta sinjorino, revanta ekster la
+edzeco alplenigi la malplenaĵojn de l'vivo.
+
+Li konkuris al ili: en iuj lokoj li gajnis ... en aliaj perdis aŭ
+atendis la vicon. Kaj neniam venis en lian kapon pripensi, ke li aŭ
+ili faras ion nebelan. Sed tiun ĉi vesperon, ĉiuj liaj kamaradoj
+videtiĝis antaŭ li en sia estanta grandeco ... kvazaŭ ili formetis
+siajn maskojn. La besto--la nesatigebla besto, kiu rekonas nek
+virgecon, nek honton, nek decregulojn, estis klare legebla en iliaj
+okuloj ... ke li naŭzis de ili.
+
+Ĉiu el tiuj ĉi sinjoroj esperis jam tiun ĉi nokton ŝin konduki en
+sian hejmon ... kaj ŝi scias tion, kaj tute trankvile sidas,
+sentante, ke antaŭ ŝia vizaĝo ili kalkulas nur unu aferon: "Kiom
+do ŝi kostos?"
+
+Kaj tio ĉi estas Nevena, la sama Nevena, kiun li amis tiam kaj kies
+figuro ankoraŭ estas konservita en lia memoro.
+
+Nesciante kial--li sentis en tiuj ĉi minutoj, ke ili ofendas
+ankaŭ lin per tio.
+
+Kaj rimarkinte de ilia flanko iun pli cinikan ŝercon, pli
+malmodestan alparolon al Nevena--li ekvolis kapti la seĝon kaj
+ilin forpeli, ĉiujn ĝis la lasta de ĉi tie kune kun ŝi.
+
+Lia cerbo komencis pli forte labori ... sed iutempe, atentinte, ke li
+trinkis kvinan aŭ sesan bieron, li diris al si mem: "Kial mi tiel
+ekscitiĝas? Tio ĉi estas certe de la biero ... ĉu tuŝas mian
+aferon ĉio ĉi tio? ... Kia mi estas por ŝi? ... En kio ili estas
+kulpaj al mi? ... Ĉu ankaŭ mi sur ilia loko ne farus la samon? ...
+Komedioj! ... sentimentalecoj! ... De kelkaj bieroj mi ekscitiĝis."
+
+Kaj samtempe li sentis, ke io doloras ... kuntiras lian koron, kaj iu
+interna voĉo murmuretas al li, ke ĉio ĉi tio ne devis esti tiel
+... ke tio ĉi estas terura ... ke, se la vivo estas loterio, hazardo
+... kaprico de io nevidebla, nerespondebla, ĝi ne havas sencon.
+Ke estas monstre ... krime disbatiĝi tiel la homo kiel iu malkara
+ludilo en minuto de ebrieco. Ke ĉiuj ĉi tiuj aĉuloj devus
+genufleksi antaŭ ŝi, se ne pro alia afero, pro ŝia beleco, sed
+genufleksi preĝante, kaj ne etendi siajn malpurajn manojn, plenajn
+je bankbiletoj.
+
+Kaj nevole meze de la fumo de cigaredoj, la odoro de l'biero, ŝercaj
+interparoloj--li vidis antaŭ si deksepjaran knabinon--preskaŭ
+infanon.
+
+Kiam la vivo sukcesis malbonigi tiun kreitaĵon?
+
+Kiel ĝojplenaj ja rapidis ĉiuj ĉirkaŭantoj detrui ŝian virgan
+mondon, kaj la malklerecon de l'amo anstataŭigi per la subtilaj
+konoj de l'malĉasteco--de tiu malĉasteco, kiun ni samtempe
+serĉas kaj malestimas.
+
+Kaj en ĉi tiu minuto li tiel kompatis Nevena'n, ke li preferis ŝin
+forporti de ĉi tie, diri al ŝi, ke li denove ŝin amas, nur, ke ŝi
+denove fariĝu la iama Nevena, tiu Nevena, kiu estis kapabla lin
+vangofrapi pro unu senkulpa manetendo.
+
+Sed rigardante ŝin nun, aŭskultante ŝian voĉon, vidante ŝiajn
+gestojn--li certiĝis, ke tiu Nevena estis mortinta por ĉiam kiel
+por li tiel por si.
+
+De la ĉasta infano ne restis eĉ ombro.
+
+Eĉ ŝajnis al li nun, ke ŝi plisaĝiĝis ... Ŝia interparolo
+fariĝis kuraĝa--la respondoj trafaj, spritaj. Ŝi lernis moki,
+povosciis tuj ekrigardi en la fremdan animon, divenadis la sekretajn
+pensojn de siaj adorantoj ... kaj majstre ilin metadis en iliajn
+lokojn, kiam ili trouzis aŭ ne plaĉis al ŝi.
+
+Sed en tiu ĉi saĝo Mirski trovis nenion konsolan.
+
+Ŝajnas, ke tio ĉi estis saĝo de iu komercisto, deziranta pli
+kare vendi sian komercaĵon en la bazaro.
+
+Post nelonge Mirski atente haltigis siajn okulojn sur ŝi. Ŝia
+vizaĝo estis ekscitita ... ŝiaj okuloj brulis, kaj Mirski nevole
+konfesis, ke neniam dum sia vivo li vidis tian belulinon.
+
+"Dio mia, li tramurmuretis--kial ŝi ne estas tiel pura, kiel
+ŝi estas bela?" ...
+
+Ŝia maneto tenis la maldikan glason da biero, kaj ŝi, turninte sin
+al Mirski, diris al li:
+
+--Ĉu vi scias? mi decidiĝis ĉi tiun vesperon min ebriigi ... sed,
+vi scias, tiel bone ebriiĝi, kiel iu viro, volanta sufoki en sia
+animo iun malnoblaĵon ...
+
+--Kial do tiaj fantaziaĵoj?
+
+--Tio ĉi ne estas fantaziaĵoj ... Mi preferas forgesi hodiaŭ
+ĉion ... forgesi, ke mi naskiĝis en tiu ĉi mondo ... forgesi,
+ke mi iam sidis kun vi ĉe ni en la salono ... ke mi skribis
+al vi leterojn ... ke mi vin renkontis denove ... ĉion ... ĉion
+forgesi, eĉ min, eĉ vin.
+
+--Tiam plej bone estas, ke mi foriru de ĉi tie? ...
+
+--Ho! ne ... Neniamaniere ... tio ne helpos al mi. Kontraŭe, mi tiam
+ebriiĝos ankoraŭ pli multe. Mi ploros tiam ... batos ... mordos ...
+he, al ĉiuj ĉi tiuj mi elgratos la okulojn. Vi ne foriros, ĉu vi
+aŭdas? Sidiĝu pli proksime de mi ... ankoraŭ. Ĉu vi aŭdas,
+Mirski! Se vi foriros, mi ĵetos min sub la tramveturilon ... Kial
+vi rigardas min tiel? Mi estas kapabla pri tio ... mi volas, ke vi
+rakontu al mi denove pri tiu vespero en la salono ... de la komenco
+mem, kaj morgaŭ ... morgaŭ vi alportos al mi tiun leteron: mi volas
+vidi, ĉu mi ĝin skribis. Se vi ne alportos ĝin, mi mem venos al vi
+... ĉu vi aŭdas? ... mi venos al vi! Aŭ vi ne volas? Ĉu vi ne
+akceptos min? ...
+
+Mirski ŝin rigardis, sentante, ke la biero komencis efiki en ŝi.
+
+Estis minutoj, dum kiuj ŝi kliniĝis al li--kvazaŭ ŝi volis
+ĉirkaŭpreni lin.
+
+Tiutempe la sinjoro, sidanta ĉe la alia flanko, tuŝetis la nudan
+parton de ŝia mano por diri al ŝi ion.
+
+Ŝi sentis la ektuŝon de fremda mano.
+
+--For la manojn! ... ŝi elkriis, turninte sin al li. Kiel vi
+kuraĝas tuŝi min. Kiu donis al vi tiun rajton? ... Ha? ...
+
+Ŝi eksilentis, kvazaŭ ŝi estis sufokiĝinta.
+
+Ŝia kapo ekturniĝis.
+
+Ŝi ĉirkaŭrigardis kaj altigis sian rigardon sur Mirski.
+
+--Mirski! ... Tio estas vi? Ĉu ne? ... Kial vi silentas? ...
+Mirski! ... Vi mensogas pri tio ... pri ĉio vi mensogas ...
+Mi neniam skribis al vi!
+
+Ŝi komencis balbuti kaj ripeti la vortojn.
+
+Ŝiaj okuloj erarvagis, la vangoj flamis.
+
+Mirski kliniĝis al ŝi.
+
+--Sinjorino, trankviliĝu ... trinku akvon.
+
+--Kial estas bezona al mi akvo? Mi ne volas akvon.
+
+--Sinjorino, al vi estas malbone ... Sinjoroj, mi vin petas malfermu
+la fenestron.
+
+--Lasu min ... lasu min ... kriis ŝi, foriru de tie ĉi ...
+lasu min.
+
+Vane Mirski konvinkadis ŝin, ke ŝi trinku iom da akvo kaj,
+eliru en puran aeron.
+
+Ŝi ne movetiĝis de sia loko--nur klinis la kapon sur siajn manojn
+apud la tablo--kvazaŭ ŝi ekdormis.
+
+--Finiĝis! ... diris iu.
+
+--Kaj tio ĉi estis festeno! ...
+
+--Vi, Mirski, kion vi estas parolinta al ŝi?
+
+Iutempe ŝi levis sian kapon, kvazaŭ ŝi rememoris ion.
+
+Kaj jen subite forta, nerva rido plenigis la ĉambron.
+
+--Ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... ha! ...
+li estis kaptinta miajn genuojn! ha! ... ha! ... ha! ... ha! ...
+Ĉu vi aŭskultas? ... Mirski estis kaptinta miajn genuojn ... kaj mi
+forlasis lin pro tio. Ha! ... ha! ... ha! ... ha! ... li mensogas! ...
+mensogas! ... mensogas ... Kaj la rido transiris en histerion.
+
+Mirski saltis, kaptis ŝin per siaj manoj, elverŝis tutan karafon da
+akvo sur ŝian vizaĝon, malbutonumis ŝian vesteton kaj forportis
+ŝin sur la kanapon.
+
+Li zorgis pri ŝi tiel, kvazaŭ neniu, ekster li, havis tiun ĉi rajton.
+
+Post nelonge ŝi fermis la okulojn. Ŝia kapo pezis, ŝi forte
+spiris, sed ŝia cerbo iom post iom rekonsciiĝadis.
+
+Ŝi vidis la tutan kompanion, la tablon kun biero, la manĝaĵojn ...
+ŝi komencis rekonadi ĉiujn siajn adorantojn unu post la alia kaj
+samtempe vidis kaj sentis apud si Mirski'n.
+
+Ŝia brusto ekmoviĝis, io malsaneca eltiriĝis el ĝi, iom post iom
+ĝi premis ŝian gorĝon ... kuntiris ĝin ... kaj ŝi, forte
+ploregante, enigis sian vizaĝon en la kanapon.
+
+--Sinjoroj, diris Mirski, vi senkulpigos min, sed mi opinias, ke
+estos plej bone, se vi iomete foriros de ĉi tie. En certaj minutoj
+via ĉeesto kaŭzas al ŝi suferon.
+
+Iuj ekmurmuris, aliaj indignis.
+
+--Kaj kial do?
+
+--Kia vi ja estas tie ĉi?
+
+--Videble, li estas prava.
+
+--Jes ... jes ... ili foriru ... ĉiuj foriru ... ĝis la lasta,
+kriis Nevena, kaptante la manon de Mirski.
+
+Restinte solaj, Mirski sidiĝis apud ŝi.
+
+Deflanke li aspektis kiel kuracisto klinita super la kuŝejo de
+sia paciento, al kiu oni jam per nenio povas helpi.
+
+Li vidis la tutan teruron de ŝia sorto kaj sentis, ke li ne
+povus, ne entreprenus savi ŝin.
+
+Rigardante ŝian belan talion, la dolĉan vizaĝeton, li klare
+komprenadis, ke ĉio ĉi tio estis destinata kiel momentaj amuziĝoj
+de l'homo.
+
+Ĉiu rajtas ĝui tiun belan korpon ... ĉiu povas ĝin aĉeti ...
+kaj ŝi neniam kaj per nenio povos ĝin reaĉeti de l'mondo. Nek
+la pento, nek la pardono restarigus ŝiajn rajtojn super ŝi mem.
+
+Iutempe Nevena malfermis siajn okulojn, haltigis sian rigardon
+sur Mirski kaj nerve alpremis lian manon al sia brusto.
+
+--Mi vin petas, sinjoro Mirski, ne foriru ... al mi estas
+malvarme.
+
+Mirski stariĝis, fermis la fenestron, kovris ŝin per sia supra
+vesto kaj denove sidiĝis apud ŝi.
+
+--Ĉu vi scias, ekparolis li al ŝi kaj volis diri "Nevena",
+sed li englutis la vorton ... vi faros plej bone, se vi iom dormos.
+
+--Ne ... ne ... mi ne volas dormi ... al mi ne estas malbone. Vi
+pensas, ke tio ĉi estas de la biero, ke mi estas ebria ... ne ... mi
+estas trinkinta eĉ pli multe alifoje. Al mi fariĝis malbone de alia
+afero ... de nia renkontiĝo ... de tio, kion vi diris al mi ... de
+la letero. Mi rememoris bone nun, ke mi skribis al vi tian leteron
+kaj mi hontas ... mi hontas ne antaŭ mi mem, sed antaŭ vi. Al mi
+estas malagrablaj ĉiuj tiuj homoj, kiuj estis tie ĉi kun ni. Mi vin
+petas, ne enlasu ilin plu ĉi tien, mi ne volas ilin vidi, se ili
+eniros, mi faros skandalon.
+
+Li ekrigardis ŝin rekte en la okulojn.
+
+--Kaj kion vi serĉas en tiu kompanio? demandis li preskaŭ
+severe.
+
+--Ne demandu, ne demandu kion ajn ... mi ne povis alie.
+
+--Kaj kial vi forlasis vian edzon?
+
+--Mi vin petas, eksilentu ... Tie estas pli malbone ol ĉi tie. Sed mi
+ne povas resti plu ĉi tie ... konduku min hejmen ... mi sufokiĝas
+en ĉi tiu ĉambro.
+
+--Vi estas malforta nun ... ĉu vi povus stariĝi kaj iri
+ĝis la fiakro?
+
+--Mi povos ... mi apogos min je via mano kaj vi subtenos
+min.
+
+Mirski helpis al ŝi stariĝi. Li surmetis la supran veston sur
+ŝiajn ŝultrojn, prenis ŝin sub la brako kaj ili eliris el la
+bierejo.
+
+Estis jam plena nokto. La lanternoj de l'fiakro briletis proksime.
+
+--Ĉu vi scias, Mirski, mi estas tre kontenta, ke estas mallume kaj,
+ke estas neniu ĉirkaŭe. Mi hontus iri kun vi, ja ankaŭ vi, certe,
+ne decidiĝus eliri tiel kun mi, ŝi ekparolis mallaŭte.
+
+Mirski respondis nenion kaj vokis la veturigiston.
+
+Sidiĝinte en la fiakro unu apud la alia--ili ambaŭ silentis, kaj
+Mirski nevole meditis: "Kiom da fojoj sur la sama ŝoseo, eble per la
+sama fiakro, ŝi revenadis tiel kun alia", kaj samtempe iu interna
+voĉo murmuretis al li: "Dolore estas al vi nun ... ĉu ne? Kaj vi
+... ĉu vi ne veturis ĝuste tiel kun fremdaj virinoj, kiuj ankaŭ
+estis karaj al iu tiel same, kiel al vi estis kara Nevena tiame?" ...
+"Kiom da puraj kreitaĵoj vi malĉastigis en tiu ĉi mondo? Kiom da
+vivoj vi difektis? Kaj nun vi indignas, ke la mondo malpurigis vian
+iaman puran revon?" ... kaj la rememoroj pri la antaŭa Nevena,
+kunmiksiĝante kun la nunaj cirkonstancoj,--malsanece kuntiris lian
+koron.
+
+Li sentis, ke inter li kaj Nevena estis io komuna, parenca ... kaj
+samtempe li ne povis trankvile spiri apud ŝi: ŝia tuta estaĵo--la
+vestoj, la ĉapelo, la gantoj sur ŝia mano, okaze apogita je lia
+mano, la bukloj de ŝiaj haroj, kiuj malligitaj de l'vento karesis
+lian vizaĝon--ĉio rememorigis al li tiun mondon, en kiu estas
+nenio pura, en kiu ĉio estas aĉetita kaj ĉio vendiĝas, kaj li
+nevole rememoris pri siaj kamaradoj. Kiel ili enviis al li ĉi tiun
+vesperon! Kiel ĝoje ili okupus lian lokon! Sed kial li sentis, ke
+li ne estas kapabla, ne povas, ne devas ŝin preni? ... Kial la penso
+pri fizika posedo forkuradis de li kiel io neebla ... nebela ...
+krima? ... Kial en la profundo de sia animo li havis al ŝi sentojn,
+kiajn havas ĉiu homo al sia belulino-fratino? Kaj ĉu oni povas
+atenci kontraŭ sia fratino, eĉ se ŝi fariĝos publika? Kaj nun
+en tiu ĉi minuto li plu ne kuraĝis elmontri antaŭ ŝi siajn
+instinktojn, ol tiam en la salono, kiam ŝi estis ankoraŭ pura kaj
+senkulpa.
+
+Ŝajnis al li, ke li malhonorigus mem sian plej brilan revon,
+malpurigus ankaŭ sian tiame puran beston "mi".
+
+La fiakro alproksimiĝadis al Sofio, kaj Mirski daŭrigis sondi
+en sia animo.
+
+"Sed li povus esti ŝia edzo! ... Kial ne esti amanto? ..."
+
+Kaj li sentis, ke de nun povas ŝin preni ĉiu ajn, nur ne li. Por
+li, ŝi estis perdita por ĉiam. Al aliaj ŝi sin fordonis por mono,
+aŭ pro kaprico, al li, ŝi sin fordonus por repravigi kaj revenigi
+la estintecon, por ke ŝi puriĝu per li kaj poste deklaru rajtojn de
+pura amo, kaj li ne havis fortojn en si mem por tiu repravigo. Li
+vidis en ŝia animo tiun rompiĝon, soifon pri laŭleĝa feliĉo,
+kaj li sentis sin malforta por etendi al ŝi la manon.
+
+Kristo iam haltigis levitajn ŝtonojn kontraŭ la malĉastulino--sed
+ankaŭ li ne prenis ŝin, sed foriris pluen ... Kaj ĉu li purigis
+ŝin?
+
+Nevena, ŝajne, komprenis liajn pensojn.
+
+--Sinjoro Mirski, al vi eble ne estas agrabla ĉio ĉi tio, kio
+okazis hodiaŭ? Vi ne dezirus min akompani ĝis la domo.
+
+--Kiel vi vidas--mi faras la kontraŭon, li eldiris rapide
+kaj eksilentis.
+
+Ili atingis la domon de Nevena.
+
+La servistino malfermis al ili la pordon kaj, kiam ili eniris
+en la salonon, ŝi turnis la elektran butonon sur la muro.
+
+Forta, akra lumo lumigis altan, grandan ĉambron, en kiu meze
+staris Mirski kaj apud li Nevena.
+
+Ŝi nevole fiksrigardis lin, kvazaŭ ne kredante, ke li estas tie
+ĉi en ŝia domo.
+
+Kaj Mirski denove rimarkis, ke ŝi nun estas ankoraŭ pli bela ol
+antaŭe.
+
+"Dio mia! ... ĉu tian sorton ŝi meritis?"
+
+Sed ĉirkaŭrigardante ŝian ornamitan salonon--lia koro denove
+kuntiriĝis.
+
+La salono estis troŝarĝita de multekostaj remburitaj mebloj:
+seĝoj, kanapoj, tabloj kaj tabletoj, vazoj kaj vazetoj, sur la
+muroj bildoj, portretoj ... kaj sennombraj multekostaj nebezonaj
+bagatelaĵoj. Ĉio estis droninta en floroj kaj parfumo ...
+
+"De kie ŝi povas havi ĉion ĉi tion ... ŝi, filino de malriĉaj
+gepatroj?"
+
+Ĵetante rigardon ĉirkaŭ si--ŝajnis al li, ke tiuj ĉi objektoj
+ne estas mebloj ... ne estas ordinaraj hejmaj objektoj, sed
+ili estas pecetoj de Nevena, pecetoj de ŝia korpo ... ke ĉio
+tie ĉi, eĉ la plej senkulpa tintilo--estas mona signo--valoro
+de ŝiaj karesoj.
+
+--Sidiĝu! ... kial vi ne sidiĝas, sinjoro Mirski, diris delikate
+Nevena. Vi ne povas prezenti al vi kiel feliĉa mi estas hodiaŭ! ...
+Neniam ... neniam mi revenis tiel hejmen.
+
+Mirski sidiĝis.
+
+--Mi pensas, sinjorino, ke vi faros plej bone nun, se vi
+kuŝiĝos. Vi estas tiel pala! ...
+
+--Ho, mi neniel estas dormema ... ne estas al mi malbone ... male,
+tiel bone estas al mi ... mi ne povas eĉ dormeti nun.
+
+Kaj ŝi demetis sian ĉapelon, metis ĝin sur la marmoran tableton
+apud la spegulo, ĵetis kelkajn rigardojn al li, per rapida movo de
+l'mano reĝustigis siajn harojn kaj sidiĝis kontraŭ Mirski.
+
+--Sinjoro Mirski, mi ne deziras, ke vi estu malgaja ... Ĉu vi
+aŭdas? Mia koro turniĝas vidante vin tia, ĉar ŝajnas al mi,
+ke vi hontas pri mi, ke ne estas al vi agrable sidi ĉe mi.
+
+--Kiu diris al vi tion? ekparolis Mirski, tute ne ... kaj sentis,
+ke li mensogas.
+
+--Ne ŝajnigu vin ... via vizaĝo vin perfidas. Vi ne povas mensogi
+al mi nun. Mi ne plu estas tiu deksepjara infaneto, kiu nenion
+komprenis en la mondo. Mi scias ĉion ... ĉion mi scias. Mi scias,
+ke en tiu ĉi minuto vi rapidas foriri, morgaŭ al neniu vi diros, ke
+vi estis tie ĉi, kaj alifoje vi ne envenos en tiun ĉi domon ... ĉu
+ne? Diru al mi la veron ...
+
+Mirski ne volis tiel kruele ŝin ofendi.
+
+--Vi rigardas hodiaŭ tra specialaj okulvitroj ĉion, diris li, ĉi
+tio tute ne estas en mia kapo. Mi pensas ĵus, ke la mondo estas
+abomeninde aranĝita kaj ke ni, la homoj--ĉiuj estas senfortaj
+infanoj en ĝi.
+
+--Kial vi parolas tiel? Ĉu vere estas, ke la feliĉo en la vivo ne
+ripetiĝas? Ĉu tio ĉi estas ebla? Kaj ĉu ĝi daŭras nur momenton
+kaj nur tiam, kiam oni ne komprenas ĝin, kiam oni estas malsaĝa
+infano?
+
+--Jes! ... tiu feliĉo ne ripetiĝas! ...
+
+--Dio mia! ... sed tio ĉi estas terura! ... Kial en tia okazo kune kun
+ĝi ne malaperas ankaŭ la revo pri ĉi tio? Ne ... ne ... vi
+trograndigas. Kaj kia estas ĝi, la feliĉo, ke ĝi ne ripetiĝas?
+Ĉu ĝi ne dependas de ni? Kio mankas poste al homo, ke li ne povas
+ĝin renovigi?
+
+--La feliĉo ... devas esti ... pura ... ĉu vi aŭdas? Pura kiel la
+sonĝo de infano, kaj ni ambaŭ estas malpurigitaj de l'vivo.
+
+--Sed ĉu do oni povas ĉesi ami? Ĉu vere, ĉio mortas en ni? Ne ...
+ne ... tio ĉi estas neebla ... tio ĉi estas mensogo. Ĉu vi scias,
+ke hodiaŭ, kiam mi vidis vin, en mia animo frostotremis io nova, ne
+... eĉ ne nova, sed io malnova--malnova, kion mi travivadis iam. Ĉu
+vi scias, ke hodiaŭ mi kapablas plori, plori kiel infano, kaj mi ne
+ploris de longe ... Nur pri unu afero mi vin petas, sinjoro Mirski,
+ne foriru ... ne, ne malestimu min ... nur vi ne malestimu min. La
+tuta mondo rezignu je mi, ĝi ĵetu koton en mian vizaĝon, mi ne
+timas ĉi tiun malhonoron ... Mi ne hontas ilin ... neniun. Mi hontas
+nur vian malestimon ... ĝin mi ne povas toleri. Kaj mi nenion ...
+nenion volas de vi ... Nur permesu al mi kiel iun tempon, tiam,
+sidiĝi apud viaj piedoj kaj meti la kapon sur viajn genuojn. Mirski!
+Nikĉjo! ... Karulo ... ŝi tramurmuris ... kaj ŝi falis antaŭ li
+genuflekse. Rememoru, ke ankaŭ ci amis min iam, ke mi estis al ci
+kara, karega ... ke ci intencis farigi min cia edzino ... cia ĝis la
+tombo por ĉiam.
+
+Mirski frostotremis.
+
+--Pardonu min! pardonu min, karulo, mi scias, ke al ci ne estas
+agrable rememorigi tion nun ... ke ci ruĝiĝas nun pro tio. Pardonu
+min, mi silentos ... mi mem ĉesis kredi, ke ankaŭ mi estis pura
+iam. Kelkafoje ŝajnas al mi, ke mi naskiĝis en iu bierujo. Ofte la
+teruro min kaptas ... mi naŭzas de mi mem, rememorante, ke ankaŭ mi
+estis senkulpa kiel la aliaj. Sed ĉu mi estas kulpa, Nikĉjo, ke en
+tiu ĉi mondo oni ... la virino dufoje ne povas esti honesta. Sed ĉu
+vere ĉio estas finita por mi en tiu ĉi mondo? Ĉu tiu ĉi, kiu ne
+povas esti cia edzino ... ĉu ŝi ne povas fariĝi cia amatino? ...
+amatino, sed cia ... nur cia, tage, hore, momente ... Ne forlasu min,
+Nikĉjo, permesu ankaŭ al mi almenaŭ unufoje en la vivo, ke mi mem
+min donu. Min tedis vendiĝadi. Nikĉjo ... karulo, kial ci silentas?
+Al ci estas abomene min rigardi? Ci malestimas min, sed prenu min,
+Nikĉjo, kiel min prenas aliaj ... Pagu al mi fine ...
+
+Mirski tuta estis en fajro.
+
+Liaj okuloj brilis--la lipoj nerve tremis, kaj la cerbo daŭrigis
+ripetadi la samon.
+
+Li sentis nun, ke antaŭ li staras fantomo de lia iama Nevena,
+tiu Nevena, pentanta pri sia malsaĝaĵo en la salono ...
+Nevena kiu ekkomprenis la vivon, sed ho ve, tre malfrue! ...
+kaj tre multekoste.
+
+Li aŭdis en ŝia voĉo sonojn de la antaŭa Nevena, sed la pasia
+kaj bela vizaĝo ... ŝia mirinda talio de formiĝinta virino ...
+formiĝinta ne de amo, sed nur de ĝuoj, malheligadis la puran
+figuron de l'amata Nevena.
+
+Kaj li nevole pensis, ke sur la sama loko jam hieraŭ, poveble,
+staris surgenue anstataŭ li iu alia, kaj ŝi senzorge sin fordonadis
+al liaj karesoj.
+
+Kaj en ĉi tiu minuto li komprenis nur unu aferon, ke se ŝi
+senhonte, cinike sin proponus al li, li, eble, kraĉus sur sian
+junulecan revon kaj prenus ŝin, kiel li estis preninta aliajn
+virinojn. Sed en ŝia voĉo li rimarkis sincerajn tonojn, melodion
+de pura amo, de terura pento, kaj tio ĉi lin timigis.
+
+Li vidis, ke ŝi kapablas ekploregi en liaj brakoj kaj finfine
+ekdezirus ankaŭ lian amon ... ŝi ekpetus ĝin.
+
+Kaj li estus devigita ŝin savi kaj pri tio ĉi li ne havis fortojn.
+
+Ŝin preni nur por momento kaj foriri, al li ŝajnis malhoneste. Lian
+momentan pasion--ŝi opinius kiel revenon de l'malnova sento, ŝi
+esperus liberigon--kaj li ne povus ŝin liberigi--kaj amuztrompi ŝin
+li opiniis malnobla.
+
+--Nikĉjo! Nikĉjo, kial ci silentas?
+
+--Nevena! ... ekparolis li serioze, mi ne povas esti cia amanto.
+
+Nevena klinis la kapon sur la kanapon.
+
+--Dio mia ... Dio mia ... Kial? Kial? Kial ĉiu povas min havi ...
+ĉiu ... nur ne ci, kiam mi nur cin deziras? Diru al mi, kial?
+Diru al mi, kial tiam, kiam mi estis nesperta--malsaĝa infano, vi
+postulis de mi pasiojn, kaj nun ... nun, kiam en mi krom pasioj
+estas nenio alia, ci min rifuzas ... kial?
+
+--Tial, ke mi treege amis cin tiam. Mi ne volas malpurigi mian unuan
+amon. Se mi ne amus cin tiam, mi senhezite cin prenus, sed nun mi ne
+povas. Ĉu vi komprenis, mi ne povas ...
+
+Ŝi levis siajn okulojn al li, kaj Mirski tralegis en ili tian
+sinceran peton, tian penton pri ĉio, tian soifon pri pura amo,
+ke li nevole ektimis.
+
+Li vidis, ke ŝi povas esti savita, ke li per unu kiso povus elviŝi
+la tutan malhonoron el ŝia frunto kaj ŝin levi alten--alten super
+la popolamaso ... sed ankaŭ li estis el la sama amaso ... kaj li
+havis eternajn prenojn-donojn kun ĝi, kaj tion, kion ĉi tiu amaso
+piedfrapis kaj forlasis sur la strato--li ne kuraĝis levi. Ŝi volis
+oferdonon de li--li ne povis akcepti tion.
+
+Kaj en tiu ĉi minuto en li aperis sola deziro--ke li tuj foriru de
+ĉi tie, por ne fari iun abomenaĵon aŭ malsaĝaĵon.
+
+--Aŭskultu, Nevena, li diris serioze, hodiaŭ ci estas tre
+ekscitita, mi ankaŭ--mi petas vin plej sincere kuŝiĝu,
+trankviliĝu, kaj morgaŭ ... morgaŭ mi venos kaj ni babilos pri
+ĉio pli serioze kaj pli trankvile. Li stariĝis de l'kanapo kaj
+prenis sian ĉapon de l'seĝo.
+
+--Kaj vi venos morgaŭ? ŝi demandis lin, fiksante la rigardon
+en liajn okulojn.
+
+--Jes, mi venos, diris li decide.
+
+Ŝi tralegis liajn pensojn.
+
+Mirski premis ŝian manon forte, dolĉe ... malfermis la pordon
+kaj eliris en la koridoron.
+
+Kiam la servistino lin forkondukis al la ekstera pordo, Mirski
+haltis momenton.
+
+Li aŭdis el la salono bruon--kvazaŭ falon de peza objekto--lia koro
+frostotremis, li tuta paliĝis kaj timeme diris al la servistino:
+"Kuru en la salonon! ... Al la sinjorino okazis malbonaĵo" ...
+
+Kaj tre rapide, kvazaŭ el la loko de iu krimo, li ekpaŝis
+al la strato.
+
+
+
+
+Pri unu anguleto de l'animo.
+
+Nevena estas kolera al sia edzo--eĉ ne kolera, sed pli vere
+disrevita pri li. Li komencis ŝajni al ŝi ne tia, kia ŝi kutimis
+lin prezenti al si.
+
+Kiel neniam ŝi sentis sin ofendita kaj ne povis paciĝi kun la
+penso, ke li kaŝas ion de ŝi.
+
+"Ah, tiu tirkesto, tiu tirkesto! Kion mi ne donus, se mi nur povus
+foje ĝin malfermi kaj vidi, kio estas interne ... Tio estas kruela,
+malnobla, malhonesta de lia flanko: li kaŝas de mi kiel de fremda
+homo, dum mi rakontas al li ĉion, ĉion ..." Momente ŝi kaptis sin
+mem en mensogo--se li estus tuŝinta per tranĉilo ŝian koron, ŝi
+neniam konfesus al li sian mallongan romanon kun iu sinjoro, kiu
+antaŭ ne longe mortis kaj forportis ŝian sekreton en la tombon kun
+si mem: "Jes, sed tio estas tute alia afero!"--tramurmuris ŝi, tamen
+ne klarigante al si, kial tio estas tute alia afero. Sed vane ŝi
+traserĉadis en la estinteco kaj la estanteco de sia edzo por diveni,
+kion ekzemple li povas kaŝi de ŝi--nenion ŝi trovis. Amanta,
+delikata, bona, atenta--jen kia ŝi lin konas. Tia li estis ja
+hodiaŭ, kaj hieraŭ, tia certe li restosankaŭ dum la tuta vivo.
+
+"Ne nur mi lin amas,--ĉiuj lin estimas, laŭdas, metas lin kiel
+ekzemplon ... Kiajn sekretojn povas havi tia homo? Kaj malgraŭ
+tio li havas sekreton, havas ... Kial ĉiam, kiam mi lin trovas
+serĉantan en tiu ‘mistera tirkesto’, li tuj ĝin fermas, lia vizaĝo
+ŝanĝiĝas, fariĝas serioza kvazaŭ estas por li malagrable
+lin trovi apud tiu tirkesto ... jes, sekreto estas ... nur kia ĝi
+povas esti? ... Kaj ĉu mi neniam ĝin ekscios? ... Ĉu en la plej
+delikataj minutoj mi devos ĉiam senti, ke io nin disigas, ke inter
+ni estas ‘io alia’ ... ‘iu alia ino’ ... Ne, nur tio ĉi estas
+neebla! Je tia malnoblaĵo li ne estas kapabla ... kaj kiu do povas
+esti tiu ino? ... Mi konas ĉiujn niajn konatulinojn ... Ne, ne ...
+kaj malgraŭ tio estas, estas io! ..."
+
+Tiu ĉi penso ĝis tia grado ŝin persekutis, ke ŝi aspektis kiel
+malsana.
+
+Nevena komencis vidi en sonĝo tiun tirkeston; kaj en sia sonĝo ŝi
+legas iajn leterojn trovitajn en ĝi.
+
+Malgraŭ sia profunda kredo en la amo kaj fideleco de sia edzo,
+Nevena ne povis trankviliĝi, antaŭ ŝiaj okuloj videtiĝis senĉese
+iu malklara, virina figuro, kiu ŝin incitadis kaj maltrankviligadis.
+Ŝi ĝin persekutadis, ridadis je sia timo, kaj ĝi, kiel iu malbona
+spirito, marŝis ĉiam post ŝi kaj kelkafoje ŝajnis al ŝi, ke ŝi
+aŭdas ĝis siaj oreloj arogantan virinan ridon.
+
+"Sed tio estas kontraŭdia, ke li min turmentu tiel!"
+
+Kaj ŝi ĉiam atendis, atendis, esperante, ke li mem venos al ŝi,
+ĉirkaŭprenos ŝin kaj diretos: "Jen la ŝlosilo, iru vidi, kio
+estas interne kaj trankviliĝu!" Nevena opiniis, ke li devas fari
+tion. Iun tagon ŝi eĉ pensis, ke "se ĝis la vespero li ne faros
+ĝin, tio signifos, ke tie ĉi estas io, ĉu li ekamis iun alian,
+ĉu ... ĉu ... en ĉiu okazo ĉesis min ami."
+
+Nenio simila okazis. Ŝia edzo post la vespermanĝo kiel ĉiam
+leviĝis kaj foriris en sian kabineton.
+
+Nevena decidis, kio ajn okazos, peti klarigon de li.
+
+Enirinte en la kabineton, ŝi sidiĝis en la apogseĝon, li
+flanken ĵetis la paperaĵojn kaj delikate ŝin ekrigardis.
+
+--Kio estas?
+
+--Kio estas?! Estas tio, ke mi suferas, ĉu vi komprenas? Mi suferas
+tiel, kiel neniam dum mia vivo ... Vi min turmentas kaj returmentas
+senkompate ...
+
+--Ĉu denove pri la tirkesto? li demandis ŝin ridetante--kaj
+mi pensis, ke vi ĝin forgesis jam.
+
+--Jes, jes, denove pri la tirkesto, pri tiu malbenita tirkesto, kiu
+donas al mi trankvilon eĉ ne unu minuton, nek tage, nek nokte.
+
+--Ĉu vi serioze parolas aŭ ŝercas?
+
+--Mi ne ŝercas, Mitjo, kaj parolas al vi plej serioze, ĉu vi scias,
+ke al mi kelkafoje ŝajnas, ke vi estas iu krimulo, ke vi kaŝas ion
+teruran en tiu ĉi tirkesto ... mi komencis timi--kion, mi mem ne
+scias ... sed ĉiam ŝajnas al mi, ke ĉe ni okazos io ...
+
+--Ĉu vi scias, Nevena, vi eble estas malsana; mi ne povas vin
+kompreni, kial tiu ĉi tirkesto estas enirinta en vian kapon.
+
+--Mi ne estas malsana, Mitjo, sed diru al mi, kio estas en tiu ĉi
+tirkesto? Malfermu ĝin antaŭ mi kaj mi trankviliĝos ...
+
+--Ĉu ne milfoje mi diris al vi, kaprica infano, ke nenio estas ...
+Estas kelkaj kajeroj kun miaj skribaĵoj kaj nenio alia. Tiu ĉi
+tirkesto fariĝis ĉe vi ideo ... fiksa ...
+
+--Lasu, lasu min vidi tiun kajeron ...
+
+--Denove malnova kanto! kaj de kie disvolviĝis ĉe vi tiuj
+policaj emoj?
+
+--Moku, moku ..., ne povis toleri Nevena; videble--estas io, kiam vi
+komencis timi policajn emojn ... tio ne faras al vi honoron! ...
+
+--Denove samaj historioj! Fine ankaŭ se estas io, ĉu mi devas ĝin
+komuniki al vi?
+
+--Vi ne ŝercas?
+
+--Tute ne, diris serioze Mitjo.
+
+--Mi almenaŭ opinias, ke inter edzo kaj edzino devas esti neniaj
+sekretoj ...
+
+--Kaj kial vi tiel opinias?
+
+--Ĉar alimaniere mi ne komprenas kunvivon.
+
+--Kaj ĉu vi ne konfesas, ke estas pli bone, se oni ne scias
+ĉion unu pri la alia ... kaj tio ja ne povas esti alie, ĉar ĉiu
+homo havas en la animo anguleton, kien li neniun enlasas ...
+Kaj ĉu vi ne havas tian anguleton? Ĉu?
+
+--Mi ne havas sekretojn antaŭ vi! ...
+
+--Eble ... poveble ... vi virinoj, ĉiuj estas escepto ...
+
+--Ne ironiu ... mi povas ĵuri, ke mi ne havas sekretojn antaŭ
+vi ... kaj vi! ...
+
+--Vidu! mi ne povas ĵuri pri tiu afero! ...
+
+--Dio mia! Ĝis kiam vi turmentos min tiel!--diris Nevena kaj sin
+lasis fali sur la apogseĝon.
+
+--Aŭskultu, Nevena, ne fariĝu infano plej poste,--diris li
+delikate al ŝi. Ŝi levis siajn okulojn al li.
+
+--Diru al mi, Mitjo, vi montros al mi tiun kajeron, ĉu ne?
+traparolis ŝi mallaŭte, ĵetinte al li pasian rigardon promesantan
+plej furiozajn karesojn. Li renkontis ŝian rigardon kaj ekridetis.
+Ŝi komprenis, ke li divenis ŝian ludon kaj ŝi ruĝiĝis. Ŝi
+klinis sian kapon sur la brakon de l'apogseĝo kaj ekpensis: "Kia
+homo li estas? Kvazaŭ unuan fojon mi estas en soleco kun li? Kial
+mi per nenio povas lin obeigi?"
+
+Nevena koleriĝis. Al ŝi fariĝas ofende. "Nenio, nenio influas sur
+lin kiam temas pri tiu tirkesto." Ŝia bela vizaĝeto sulkiĝis.
+
+--Diru al mi, kie restis tiu amo, pri kiu vi parolis al mi ĉiam? Kio
+okazis kun tiu "plena sindono" unu al la alia, pri kiu mi kaj vi iam
+ĵuris?
+
+--Plena sindono, Nevena, en tiu ĉi mondo ekzistas nur fizika;
+sian animon oni al neniu donas kaj dirante, ke oni ĝin donas,
+oni mensogas ...
+
+Post nelonge Mitjo rimarkis en la okuloj de Nevena blankajn
+kiel disverŝita diamanto brilantajn gutetojn. Io lin pikis.
+Li saltis el sia seĝo kaj sin ĵetis al ŝi.
+
+--Nevena, Nevena, kial vi faras tion? kial de infana scivolemo
+vi kreas al vi suferojn?
+
+--Eble ... sed tiu tirkesto ...
+
+--Nevena! ... ĉu serioze vi suspektas min? Diru al mi!
+
+--Kaj tiu kajero?
+
+--Diru al mi, Nevena, samokaze ĉu vi konsentus malkovri
+konfiditaĵon?
+
+--Sekve, tiu kajero ne estas via?
+
+--Kompreneble ... Kaj li delikate ŝin ĉirkaŭprenis kaj altiris al si.
+
+Pasia kiso silentigis en ŝi ĉian timon, dubojn kaj suspektojn.
+Ŝi trankviliĝis. Sed vespere, antaŭ ol ekdormi, iel subite ŝi
+diris al si mem: "Kiu do tiel facile konfidas siajn sekretojn?"
+
+II.
+
+Post kelkaj tagoj Mitjo forveturis pro oficaj aferoj en la
+provincon.
+
+Nevena restis sola kaj la penso, ke apenaŭ iu konfidos sian sekreton
+al alia, ŝin ne forlasis. "Ĉu ne li mem diris, ke ĉiu homo havas
+unu anguleton en la animo, kien li neniun enlasas? Kiamaniere tiu iu
+donis al li siajn kajerojn? Tio ĉi estas neebla! Mitjo elpensis
+ĉion, nur por ne montri ilin al mi." Kaj iu nevenkebla forto ŝin
+tiris en lian kabineton, kie momente ĉiuj ŝiaj supozoj
+finiĝos--ŝi ekscios la veron.
+
+Kelkafoje ŝi eniris en lian ĉambron, sed malferminte la pordon kaj
+alproksimiĝinte al la tablo, io ŝin haltigas. Al ŝi ŝajnas, ke en
+la kabineto estas iu, kiu ŝin observas. Ŝi sentas tian timon, ke
+ŝi volas elvoki la servistinon. Precipe la lastan fojon, kiam ŝi
+decidiĝis sidiĝi sur la seĝon, al ŝi ekŝajnis, ke Mitjo estas en
+la ĉambro, li divenas ŝiajn pensojn kaj kolere minacas ŝin. Ŝi ne
+kuraĝas sin moveti de sia loko, iutempe eĉ ŝajnas al ŝi, ke la
+ĉirkaŭaj mebloj havas postsignojn de vivo kaj ili komprenas, kial
+ŝi venis tien ĉi.
+
+Nevena tiel ektimis, ke ŝi laŭte elvokis la servistinon. La
+servistino venis, Nevena petis de ŝi glason da akvo.
+
+"Kiel malsaĝa mi estas! Kion mi timas?" Vidinte la servistinon, ŝi
+rememoris, ke ŝi devas iri al iu el siaj konatulinoj: ŝi volis eliri,
+sed denove restis en la kabineto. "Kie li lasis la ŝlosilon?" Nevena
+komencis traserĉadi en liaj paperaĵoj, en la ŝranko, sub la kanapo,
+ĉie. "Li estos ĝin preninta kun si ... nenio ... en la domo estas tiom
+da ŝlosiloj ... iu taŭgos" ... Ŝi kolektis ĉiujn ŝlosilojn.
+Provante malfermi per ili, ŝi rimarkis, ke la ordinaraj ŝlosiloj ne
+eniras en la ŝlostruon. "Sekve, li estas mendinta specialan ŝlosilon!"
+Tiu ĉi eltrovo ŝin surprizis. "Certe estas interne io grava ... tre
+sekreta" ... Tio ĉi ankoraŭ plifortigis ŝian deziron malfermi "la
+malbenitan tirkeston", kvazaŭ en ĝi kaŝiĝis io, kion ŝi nepre
+devas scii, sen kio ŝia vivo perdos sian signifon. Kaj ju pli ŝi
+konvinkiĝadis, ke estas neeble ĝin malfermi, des pli ŝi kredis, ke
+ŝi devas ĝin malfermi. Certan tempon ŝi eĉ pensis, ke ŝia devo
+estas fari tion. "Sed kiel? Kiel mi ĝin malfermu? Ĝin rompi sola--mi
+ne povas ... mi devas elvoki seruriston?" kaj ŝi forsendis la
+servistinon por venigi seruriston. Ĝis kiam alvenis la seruristo, ŝi
+uzis sian tutan saĝon konvinkigi sin mem, ke estas necese vidi tiun
+kajeron. "Nur post tio mi trankviliĝos. Kio ajn estu tie, mi devas ĝin
+scii ... alie, fine mi ĉesos lin ami ... mi ĉesos kredi al li, kaj nia
+vivo aliformiĝos en inferon ... Mi ne volas vivi tiel, kiel vivas la
+aliaj ... Ĉu ne estas pli bone ekscii la veron ol lin suspekti pri plej
+teruraj aferoj, eble de li neniam pensitaj."
+
+Kaj alia voĉo murmuretas al ŝi: "ne devas ... ne devas ... vi ne havas
+la rajton ..." Kaj tiu ĉi voĉo estis tiel konvinkiga, ke ŝi fine
+decidis revenigi la seruriston.
+
+Sed kiam li eniris en la kabineton, la penso, ke post nelonge ŝi
+ekscios ĉion, tiel ŝin kaptis, ke ne konsciante kion faras, ŝi
+montris per la mano la ŝlostruon.
+
+Malfrue estis por rezoni. Post momento antaŭ ŝi videtiĝis
+la malfermita tirkesto. La seruristo kaj la servistino eliris.
+Nevena restis sola. Sento de timo, miksita kun nekomprenebla
+ĝuo, ĉirkaŭprenis ŝian tutan estaĵon. Ŝi tuj prenis la paperojn
+el la tirkesto kaj iris sur la kanapon apud la fenestro, kvazaŭ
+timis, ke la suno ne brilos sufiĉe, ĝis kiam ŝi ilin legos.
+
+Nevena malfermis la kovrilojn de unu el la kajeroj:
+
+En la antaŭvespero de la edzeco ŝi ne sentis tiajn akrajn
+frostotremojn--post nelonge ŝi eniros en lian animon, ŝi
+traserĉos tie ...
+
+Al ŝi ŝajnis, ke ŝi malkovras novan mondon, novan vivon, alian teron,
+iun nekonatan al ŝi planedon. Ŝia koro tiel dolĉe ektremis, ke ŝi
+apenaŭ spiris.
+
+Neniam dum sia vivo ŝi travivis tiajn akrajn, kiel la pinto de kudrilo,
+sentojn. Eĉ ne unu fojon ŝia interna mondo plenigis tiel ŝian animon,
+kiel tiu ĉi ankoraŭ nur malfermita kajero, kaŝanta en si la sekretojn
+de alia homo, vere proksima, sed samtempe fremda, tre fremda--ĉar alie
+tiu ĉi kajero havas nenian signifon por ŝi.
+
+Kaj jen ŝi ĵetas siajn streĉitajn okulojn sur la kajeron kaj
+legas supre deflanke:
+
+  "Ĉiu homo en tiu ĉi mondo havas en sia animo unu anguleton,
+  kien li neniun enlasas".
+
+Tiuj ĉi mallongaj vortoj, kiujn ŝi aŭdis ofte de sia edzo, ŝin
+igis frostotremi. Al ŝi ekŝajnis, ke ŝi aŭdis lian voĉon, ke
+li staras apud ŝi kaj la tuta teruro de la faritaĵo trapasis ŝian
+cerbon.
+
+Sed samtempe, nun ŝi kontraŭ nenio kaj al neniu donus la kajeron,
+antaŭ ol ĝin tralegi ...
+
+"Mi treege amas studi min mem kaj egale mi analizas miajn bonfarojn kaj
+pensojn, kiel ankaŭ la plej abomenindajn kaj eĉ krimajn ... kaj tiajn
+mi havas multajn, tre multajn ... al mi estas tiel agrable, kiam mi
+kaptas min mem en iun akran malnoblaĵon, kiun mi penas kaŝi per
+diversaj belsonaj nomoj ... kaj antaŭ la homoj, kompreneble, mi
+preskaŭ ĉiam sukcesas en ĉi tio. Homo estas tiel kredema, li tiel
+kredas la bruon de belaj vortoj! Sed en soleco kun mi mem, de tiu plej
+interesa en la mondo _tête à tête_ mi elfosas el la fundo de mia
+animo la plej kaŝitan abomenaĵon kaj ĝin metas tien ĉi en la
+registrolibron de mia kalkulo.
+
+"Mi havas pasian deziron observi min kaj traserĉi en mia pasinteco, kia
+ajn ĝi estu kaj precipe tial, ĉar mi rimarkas, ke oni min opinias ne
+tia, kia mi estas ... Min ĉiuj opinias, eĉ miaj malamikoj, kiel
+senriproĉe honesta ... kaj mi uzas mian tutan saĝon, por subteni tiun
+ĉi opinion. Mi paciĝus kun multaj kulpigoj, sed mi neniam pardonus al
+mia amiko, se li aludas eĉ ion suspektan pri mia honesteco ... kaj
+dume ...
+
+"... Jes, mi denove ripetas, ke ĉiu homo havas unu anguleton en la
+animo, kien li neniun enlasas, kien eĉ li mem enrigardas nekontenta,
+ĉar nur en tiu ĉi anguleto li sin sentas tia, kia li estas ... Aliloke
+li ne estas ‘li’. Kaj se ni opinias la homon pli bona, aŭ pensas ke li
+povas esti pli bona--ĝi estas nur pro tio, ke ni ne konas ĉi tiujn
+anguletojn de l'animo ... kaj pli bone estas ilin ne koni! ... Mi skribas
+ĉion ĉi tion kun la sola celo--studi min mem ... Okupitaj per la
+studado de la vivo kaj de la homoj, ni malmulte konas nin mem ... Mi
+volas traesplori mian vivon de l'komenco ĝis la fino kaj tiam mia
+heredonto aŭ la posteularo komparu mian personan ekzistadon kaj mian
+oficialan biografion kaj vidu, ĉu estos io komuna?
+
+"Kelkaj homoj nomas la ĵaluzecon nobla sento, aliaj ĝin miksas eĉ kun
+la amo mem.
+
+"Li min ĵaluzas, sekve amas!" pensas iu malsaĝa virino. "Mi vin
+ĵaluzas, ĉar mi vin amas", trankviligas despoto-edzo sian malfeliĉan
+duonon, fermante ŝin en kaĝon.
+
+--Laŭ mi, la ĵaluzeco estas la plej granda malnobleco, kiun povas
+manifesti homo. La ĵaluzeco de iu viro estas mem-opinio de homo,
+kiu imagas al si, ke ekster li la virino nenion bezonas "kiel ĉu mi
+mem ne sufiĉas al ŝi? kaj ŝi ree ne estas kontenta? Kion plu ŝi
+volas?"--pensas tiaj sinjoroj. Tio estas imago de malsaĝulo, kiu
+pensas, ke li estas sufiĉa por plenigi ĉiujn malplenaĵojn en la vivo
+de l'alia. Mia Nevena min ĵaluzas, eĉ je la libroj. Ŝi ne povas
+kompreni, kiel iu libro, kia ajn ĝi estu, povas esti pli interesa
+ol ŝi.
+
+"... Mi ne scias, ĉu ekzistas homo en tiu ĉi mondo, kiu dum sia vivo
+ne faris iun abomenaĵon--ĉu malgrandan aŭ grandan, ĉu primonan aŭ
+alian? Apenaŭ ekzistas homo sur la terglobo kun saĝo kaj ventro,
+kiu akiris riĉaĵon aŭ altan situacion, nefarinte iun malnoblaĵon?
+Efektive, ĉe la unua rigardo ŝajnas, ke la plimulto el tiuj sinjoroj
+estas puraj, senriproĉaj, aŭ almenaŭ nesuspektaj. Sed enirinte en
+ilian animon, traserĉinte iom en iliaj biografioj, vi nepre trovos
+iun etan malnoblaĵon, etan kiel mikrobo, el kiu volviĝas poste tiu
+riĉaĵo aŭ situacio ... Poste, la monero naskas napoleonojn[2] aŭ la
+rangoj iras kiel minutoj ... sed la komenco de l'sukceso estas en tiu
+ĉi eta malnoblaĵo, kiun oni eĉ forgesas pli poste.
+
+"Kiel hodiaŭ, mi memoras tion ... Mi estis oficistigita kiel
+ekspertizisto ... ĉio dependis de mi ... Mi konis tre bone la
+interesiĝantan personon ... iu riĉulo ... liberigita kontraŭ
+garantiaĵo ... Kelkajn tagojn antaŭ la ekspertizo mi trovis sur mia
+tablo en la monujo 10 bankbiletojn po 500 fr. ĉiu kaj mallongan
+noteton: ‘Al tiu, kiu eĉ sen tio povas esti senpartia, sed oni ne volas
+esti maldanka.’ Kia kolero bruegis en mia animo en ĉi tiuj minutoj! Tuj
+mi prenis la monon kaj la noteton kaj iris ĉe la ministro. Tiu ĉi
+noteto indignigis ĉiun mian nervon ... Sekve, li pensis, ke li trovis
+la ciferon, post kiu mi ĉesas plu esti honesta. Monstro! Mi pruvos al
+li, ke ekzistas ankoraŭ _homoj_ en tiu ĉi mondo. Mi iris en la
+ministrejon. La ministro forestis. Mi iris en lian domon--same. La
+morgaŭan matenon mi devis enporti en la bankon 500 fr. Mi jam kelkajn
+tagojn serĉis tiun sumon--mia amiko promesis ĝin pruntedoni al mi
+tiujn ĉi tagojn. ‘Kio okazos, ekpensis mi, se mi pagos al la banko de
+tiu mono kaj, prenante de l'amiko 500 fr., mi ilin metos sur la loko de
+l'prunteprenita mono ...’ Ĉu estas io pli simpla ol tio ĉi? Mi ne
+povis rigardi tiun monon, kiu estis en mia poŝo, kiel neekzistantan. Mi
+alportis la monon al la banko kaj tuj iris serĉi mian amikon. Mi lin
+vidis. Li nur post du tagoj povus doni al mi 500 fr. Viziti la ministron
+estis sensence jam.
+
+"La morgaŭan tagon la komisio kunsidadis. Mia subaĉetinto aperis, li
+sin tenis kvazaŭ li ne konas min. Mi kelkafoje volis salti sur lin,
+ĵeti la bankbiletojn en lian vizaĝon, precipe min pliincitadis lia
+indiferenteco, kvazaŭ li estis certa, ke mi deklaros min je lia
+profito. Kaj mi deklaris min je lia profito, ĉar mi timis, ke en alia
+okazo li laŭte deklaros antaŭ ĉiuj pri tiu mono. Mi pensis tiam
+pri nenio, mi ne pensis, ĉu mia deklaro estas prava aŭ ne el la
+vidpunkto de mia specialeco, mi atentis nur ne diri ion malagrablan
+pri tiu sinjoro, kiu povis per unu vorto: ‘mi subaĉetis lin’ aŭ
+‘mi volis subaĉeti lin’ min neniigi. ‘Se li estus honesta, kial li ne
+deklaris?’--demandos li kaj ĉiu alia. Kaj de tiam mi penas konvinkigi
+min, ke mia decido estis justa, ke ne ĉar mi timis lin, aŭ ĉar li
+sendis al mi monon, mi deklaris min tiel, sed ĉar tiel devis esti.
+Alivorte li estis senkulpa kaj ne bezonis min subaĉeti. Mi neniam
+forgesos lian rideton, kiam li adiaŭis kun la komisio--li kvazaŭ
+dankis al mi per ĝi. Kaj mi estas certa, ke se la leĝo ne punus ambaŭ
+pro subaĉeto--li plezure ekridus en mian vizaĝon kaj rakontus pri la
+mono al miaj konatuloj; tian kompatindan mienon aldonadis al la vizaĝo
+mia unua nesperta malnoblaĵo.
+
+"Kiel nun, mi rememoras, ke, plej unue mi pensis tiam, venonte
+hejmen--disŝiri je pecetoj tiujn malbenitajn bankbiletojn kaj
+prunteprenonte de l'amiko 500 fr. ankaŭ ilin fari sammaniere. Sed
+veninte hejmen la vesperon, al mi montriĝis, ke estos tre malsaĝe
+nuligi tiun monon. Kia ajn ĝi estis, ĝi ĉiam restis mono. Fine mi
+povas ĝin uzi ne por mi ... mi povas ĝin disdoni al malriĉuloj ...
+
+"Kaj tiel la mono restis ĉe mi ...
+
+"Mirinda kreitaĵo estas homo! Estas minutoj, kiam mi simple abomenas
+kontraŭ Nevena ... Kiajn akrajn timtremojn mi sentas, kiam ŝi fariĝas
+pasia je mi, kiam ŝi forĵetas flanken ĉian honton--mi ebriiĝas tiam
+de ŝia volupto, mi kisas ŝiajn piedojn ... kaj minuton post tio, ŝi
+falas en miaj okuloj, kvazaŭ ŝi faris ion malhonoran ... kvazaŭ la
+pasio, eĉ dum la plej forta amo, estas iu malpurega sento ...
+
+"... Mi travivas tri vivojn--iafoje en la sama tago, en la sama horo.
+Alia mi estas antaŭ la societo, kiu dividas la homojn je fortaj kaj
+malfortaj, je honestaj kaj malhonestaj. Tute alia mi estas antaŭ mia
+edzino, kie la vorto amo iafoje rememorigas al la homo la vortojn: ‘dum
+la plenumado de l'oficaj taskoj.’ Kaj nenion komunan mi havas nek kun la
+unua, nek kun la dua homo nun; tie ĉi en soleco mi estas tia, kia estis
+Adamo, kiam Dio lin kreis el simpla koto. Tie ĉi mi loĝas kaj mi ne
+timas pensi tion, kion pensas mia kapo, kaj ne tion, kion oni devas
+pensi, por subteni interparolon kun iu politika aganto, aŭ delikatan
+interklarigon kun sia edzino, en minutoj kiam ŝi eĉ ektedas al vi ...
+kia ĝuo, povi sur pura blanka papero paroli kun si mem ... ĉu povas
+tion anstataŭigi la interparolo kun la plej sincera amiko? Ĉu do estas
+sinceraj amikoj? Kiu estas freneza fordoni sian animon en la manojn de
+alia? Oni konfesas multajn aferojn al la homoj, sed estas aferoj, kiujn
+eĉ antaŭ Dio oni rifuzos. Kiel iu avarulo oni kalkulas vespere, antaŭ
+ol kuŝiĝi, ĉiujn siajn sekretajn pensojn, enrigardas en la anguleton
+de sia animo, ĉu io ne mankas tie ... Nevena koleras, ke mi ne komunikas
+al ŝi ĉion, ke mi kaŝas tiun ĉi kajeron al ŝi. Sed ĉu estas eble
+rakonti al ŝi ĉion, kion mi scias pri mi mem?
+
+"Amo! Edzeco! Kunvivo! kaj ĉu tio ĉi estas sufiĉa por ke ni havu la
+rajton grati unu al la alia en la animoj.
+
+"... Mi denove rememoras pri mia unua malnoblaĵo kaj denove ŝajnas al
+mi, ke la plimulto el la homoj kondutus same kiel mi ... kaj eble pli
+malbone ol mi ... Antaŭ ĉio, mi faris al neniu malbonon, sed mi savis
+homon, kvankam krimulon. Mi komprenas, se mi estus la kaŭzo esti
+kondamnita senkulpulo ... kaj interese estas, ĉu mi estis kapabla fari
+ankaŭ ĉi tion? Mirinda estas homo! Kiomaj estas la homoj, kiuj povus
+diri certe ĉu ili estas kapablaj je granda heroaĵo aŭ je granda
+krimo? Ni mem ne konas nin mem ... kaj iom post iom ni malkovras niajn
+indecojn kaj malvirtojn, eĉ ne sentante ilin pli frue.
+
+"Unu afero okupas min nun, kial tiel ofte mi haltas sur tiu ĉi afero.
+Ĉu tio ĉi ne estas riproĉo de l'konscienco? Pento? Mi ne emas kredi:
+mi sentas nenion similan en mi mem kaj estas certa, ke tio ĉi ne povas
+fariĝi ĉe mi iun tagon ideo fiksa kaj min konduki ĝis freneziĝo,
+ĝis memmortigo aŭ min devigi iri sola kaj min transdoni al la estraro.
+Iafoje mi eĉ pensas, ke dubinde estas ĉu mi lasos ĉi tiujn paĝojn,
+ke oni ilin legu post mia morto.
+
+"Al mi ŝajnas, ke ankaŭ mi, kiel ĉiuj, aliaj ekdeziros forlasi la
+teron pura antaŭ la societo.
+
+"Mi imagas la ekmiron de miaj amikoj, se tiuj ĉi paĝoj falus en
+iliajn manojn. Kion ili diros pri la ideala homo?
+
+"Kaj malgraŭ ĉio mi donus nun multon, se ne estus tiu abomenaĵo en
+mia vivo--kvankam, ĝis hodiaŭ ĝi eĉ ne unu fojon malbonigis mian
+apetiton kaj mi travivis pro tio eĉ ne unu nokton en maldormo.
+
+"... Mi ankoraŭ ne povas doni al mi kalkulon, kial mi edziĝis entute,
+kaj kial nome mi edziĝis je Nevena?
+
+"Kaj eble ne nur mi donas al mi tiun ĉi demandon kaj ĝi okazas kiam
+plu ne estas tiel facile por detrui tiun ‘bonvolan kontrakton’. Nevena
+ankaŭ, mi estas certa, ne povus respondi al mi, kial ŝi preferis min
+pli ol la aliajn. Ŝi, certe, diros al mi: la destino de la sorto estis
+tia. Kaj mi pensas, ke ni vane enmiksas Dion kaj la sorton en niajn
+aferojn, kie estas bezone kaj kie ne. Ĉio estas okazo: okaze niaj
+patroj renkontiĝis kun niaj patrinoj kaj ni aperis en tiu ĉi mondo ...
+okaze ni ankaŭ mortos de iu malvarmumo ... okaze ni fariĝas juĝistoj,
+aŭ krimuloj ... okaze edziĝas unu je Maria, alia je Stefania, tria je
+Nevena; kaj poste ni konsolas nin, ke ni estis speciale naskitaj unu por
+la alia. Edziĝinte, al mi eĉ en la kapo ne venis daŭrigi la homan
+genton, mi eĉ ne havis la deziron transdoni al mia posteularo mian ‘mi’.
+
+"La penso feliĉigi Nevena'n ankaŭ malmulte min okupis.
+
+"Eble mi esperis trovi almenaŭ mian personan feliĉon en ĉi tio?
+Apenaŭ. Ekposedi amantan, virgan junulinon, al mi estis konate ankaŭ
+pli frue. Kaj Nevena ne estis el tiuj, kiuj donas ion novan,
+neordinaran, ‘extra fin’, en tiuj ĝuadoj, ĉu fizikaj, ĉu aliaj. Sed
+kial en tia okazo mi edziĝis je ŝi, kaj ne je iu alia? Kial? Kial ni
+aĉetas de tiu ĉi magazeno, kaj ne de la alia? He tial! Ni eĉ ne donas
+al ni ĉi tiun demandon. Eble la parenceco de l'animoj? Interkompreno
+reciproka? Iuj komunaj ĝojoj, malĝojoj, ideoj?--Tute ne, kaj certe
+sekve de tiu momenta ekflamiĝo de l'organismo, kiu ne povas indiferente
+toleri la proksimecon de bela korpo. Ĝin havi senpune mi povis nur per
+la edzeco. Nevena ne povis esti aĉetita per mono, kaj ŝi ne estis el
+tiuj kreitaĵoj, kiuj sin donas, ĉar ili amas. Kison sen permeso ŝi
+konsideris kiel krimon ... Parenceco de animoj? Kia ironio! Se morgaŭ
+mi rakontus detale al ŝi mian tutan biografion, elmontrus al ŝi miajn
+vidpunktojn pri vivo, pri virino, pri edzeco ... kaj malkovrus al ŝi
+tiun anguleton de mia animo, kiun ŝi ne konas kaj kien mi ne enlasas
+ŝin--inter ni malfermiĝus abismo kaj ni terure aŭ konsterne demandos
+nin: ‘Kaj kiel ja en tiu okazo ni vivas kune?’ ... Jen kial estas pli
+bone, ke ni fermu la sekretojn de l'animo kaj iliajn ŝlosilojn ĵetu en
+la maron. Manĝi kune, dormi, interparoli pri tio ĉi kaj tio, esti
+trankvilaj kaj nin konsoli, ke ni estas kreitaj unu por la alia ...
+
+"... Tiom da tempo mi vivas kun ŝi, sed ĉu ni scias, kion malamas aŭ
+amas la alia? kaj ĉu ni klopodas ekscii tion?
+
+"Ni klopodas, ĝis kiom tio estas ebla, ke la alia plenumadu niajn
+dezirojn kaj nur tiom ...
+
+"Jes, ŝi scias ekzemple, ke mi amas teon kun iom da sukero, ke mi ne
+amas petroselon kun viandbuletoj, sed ĉu ŝi komprenis, ke al mi estas
+malagrabla ŝia plej delikata kareso, kiam mi laboras? Kaj des pli
+terure estas, ke ŝi konscias tion kaj penas fari, ke pro unu ŝia
+rigardo, pro unu ŝia kiso mi forlasu ĉion. Kaj kiu virino ne dezirus
+tion?
+
+"... Kial iafoje ni konscie mensogas unu la alian? Kial en minutoj de
+amekstazo ni mensogas plej malmodeste, ke ni ne povas vivi unu sen la
+alia, kaj poste ni tenkaptas nin je tiuj konfesoj, kiel iu procentegisto
+je la kambio subskribita dum malsobreco? Kaj mi ofte estas dirinta al
+Nevena, ke se ŝi mortos, mia vivo perdos ĉian sencon, fariĝos
+sencela. Ĉu povas esti pli malmodesta mensogo ol tiu ĉi! Kiaj
+malsaĝaj infanoj ni estas, parolante tion kaj kredante, ke ĝi estas
+sincera. Mi sentas per mia tuta cerbo kaj koro, ne mensogante nun min
+mem, ke se morgaŭ Nevena mortos, eĉ ne unu blanka haro estos aldonita
+al miaj haroj. Sendube, mi estos frapita, la ĉeesto de mortinto en la
+domo min konsternos kaj mi aspektos kiel homo treege suferanta ... Min
+ekpremos dum kelkaj tagoj la morto kun sia nedivenita majesto. Mi
+frostotremos, vidinte ke la esencaĵo, kiun mi tenis en miaj brakoj,
+fariĝis senviva kadavro, pli malhela ol la kadavro de buĉita besto.
+Min terurigos la penso, ke ŝia bela talio, de kies aromo mi
+ebriiĝadis, malbonodoros ...
+
+"La tomba veturilo, la funebra oficiala publiko, la tombejo, ĉio ĉi
+tio efikos sur miaj nervoj ... Plimalpli ni sentas tion ankaŭ dum
+fremdaj enterigoj. Sed diri nun sola al mi mem, ke post ŝia morto ĉio
+estas finita por mi--neniam! Mi eĉ, eble, ploros, ne edziĝos, sed eĉ
+ne unu peceton ŝi forprenos de mia koro per sia malapero ... sed kial
+en tia okazo ni kiel infanoj amuziĝas? Kial iuj kredas tion? Kiel
+ekteruriĝus mia Nevena, se ŝi tralegus tiujn ĉi liniojn, ŝi, kiu
+imagas al si, ke post ŝia morto--mi tuj pafmortigos min sur ŝia
+kadavro.
+
+"Ŝi postulis sincerecon! Ĉu ŝi ekdezirus, ke mi estu iom malkaŝa je
+tiu temo?
+
+"Nu diru al mi sincere, kiom da viroj kaj virinoj ni ekkonus, ke ili
+kompatas la mortintojn, se ne estus funebro?
+
+"Kaj al mi ŝajnas, ke mi ne estas iu escepto, mi ne estas tre malvarma,
+mi ne estas sensenta egoisto, kaj mi volas kredi, ke ni ĉiuj estas
+tiaj.
+
+"Ni treege amas nin mem, por ami forte ankaŭ iun alian, tuj kiam li
+ĉesos liveri al ni tion, kion ni bezonis ..."
+
+Nevena ĉesis legi kaj, tiel sidante per grandaj, malfermitaj
+okuloj ŝi daŭris rigardi antaŭ si.
+
+Al ŝi ŝajnis, ke iu renversis la tutan mondon antaŭ ŝi.
+
+"Dio mia! Dio mia! ekmurmuris ŝi. Ĉu vere li estas skribinata ĉion
+ĉi tion? Kaj kiamaniere? Kiel mi ne povis rimarki, ke tiu ĉi homo ne
+nur ne amas min, sed min malamas, malestimas ... Kaj kial li ne diris
+tion al mi? Kial li kaŝis tion en sia animo? Ĉu mi perforte restos ĉe
+li?" Ŝi simple ne volis kredi, ke li ĝin skribis serioze, ke la sama
+mano per la sama skribmaniero skribis iam al ŝi pasiajn, delikatajn
+leterojn.
+
+"Kiu ekkredus, ke tiu ĉi homo povas esti tiel hipokrita, tiel sensenta,
+tia egoisto. Sed ĉu mi vere estis blinda por ne povi eĉ unufoje
+kapti en liaj okuloj la malestimon? Ne, mi ne estis blinda, mi memoras
+ĉiujn liajn vortojn, gestojn ... Dio mia! Kian komedion li ludadis dum
+sia tuta vivo! Sed kial? Kial? Ĉu vere li ne povis veni ĉe min kaj
+diri al mi: ‘Nevena, mi ne plu amas vin, ni devas disiĝi!’ ... Sed
+kien, kien foriris tiu amo, pri kiu li rakontadis al mi antaŭ la
+edziĝo kaj poste ... post la edzeco ... Li certe ankaŭ tiam ne amis
+min ... Li edziĝis je mi kvazaŭ li aĉetus ludilon en iu magazeno ...
+Sed en kiu ni kredu tiam? Kiun ni amu? De kiu ni atendu reciprokecon, se
+la plej belaj homoj laŭvide estas tiel senanimaj kaj kruelaj? ... Kaj mi
+kredis min feliĉa, mi imagis al mi, ke oni envias al mi." Ĝis tia
+grado ŝi estis konsternita de tiu frapo, ke ŝi ne volis kaj ne povis
+pli profunden enrigardi en sian animon kaj vidi, ke eble ankaŭ ŝi,
+kiel li, povus skribi samajn paĝojn ... Ŝi sentis nur unu aferon,
+ke la homo, kiun ŝi opiniis kapabla morti por ŝi, eĉ larmon li ne
+verŝus se ŝi malaperos ... Eĉ ŝajnis al ŝi, ke li nome tion atendas
+malpacience. Ŝia Mitjo, ŝia idealo, tiu perfekta homo, montriĝis plej
+ordinara mortemulo. Kaj, ĉu eĉ la simplaj mortemuloj tiel amas siajn
+edzinojn?
+
+Dum momento, ŝi levis sian kapon kaj ĵetis rigardon ĉirkaŭen.
+
+"Sed ĉu vere ĉio ĝis nun estis sonĝo? Ke jam la antaŭpasintan tagon
+tie ĉi, sur la sama kanapo, li ne sciis per kiaj plej delikataj vortoj
+min nomi ... Sekve li ankaŭ tiam mensogadis ... Sed ĉu mi povas de nun
+vivi kun li? ... Kiel post tio ĉi mi permesos al li min karesi, sciante,
+ke samtempe li pensas pri tute alia afero ... Dio mia! Ĉio estas finita
+inter ni!" Kaj ŝi ekploris kiel infano ... "Kial, kial mi malfermis tiun
+ĉi tirkeston? Kial mi tralegis tiun ĉi kajeron? Ĉu ne estus pli bone,
+se mi nenion scius kaj se mi vivus kun iluzioj, ol kun tia efektiveco?
+Li estas malbona! Egoisto! Sensenta! Sed malgraŭ tio mi ne povas vivi
+sen li!" Kaj nur la sola penso, ke ŝi povas apartiĝi de li, ŝin
+ĵetadis tutan en malvarman ŝviton. "Ne, mi silentos! Mi silentos! ...
+Mi kaŝos la kajeron, fermos la tirkeston kaj per nenio, per nenio mi
+malkovriĝos, ke mi scias ĉion. Mi ankaŭ havos unu anguleton en la
+animo, kien neniam kaj neniun mi enlasos ... al li mi diros, ke se li
+ne scias, kial li edziĝis je mi--mi scias kial ... kaj mi lin faros
+feliĉa, se eĉ mi devus morti por tio!"
+
+Post tio ŝi kolektis la kajerojn kaj volis stariĝi de la kanapo. Sed
+jen--la pordo de l'kabineto malfermiĝis ... Nevena elkriis kaj paliĝis
+kiel tolo. En la ĉambron eniris ŝia edzo. Mitjo alpaŝis al Nevena kaj
+paliĝis ne malpli ol ŝi vidinte siajn kajerojn dismetitaj sur la
+kanapo.
+
+--Kio estas ĉi tio? Kio estas ĉi tio? kriis li, ne kredante siajn
+okulojn, ke ŝi kuraĝis malfermi lian tirkeston.--Kion vi faris? Vi
+tralegis tion ĉi?
+
+Ne estis bezone, ke Nevena respondu al li: li komprenis de ŝia vizaĝo,
+ke ŝi tralegis ĉion. Terura indigno kaptis lian tutan estaĵon ĉe la
+penso, ke ŝi estas permesinta al si traserĉadi lian animon ... En tiuj
+ĉi minutoj ŝi montriĝis al li kiel iu agento de la sekreta polico.
+Kun premitaj, pro kolero, dentoj li stariĝis kontraŭ ŝi kaj ekkriis:
+"Kiel vi kuraĝis, kiel vi kuraĝis fari ĉi tion? Kiu donis la vi tiun
+rajton? Aŭ vi pensas ke estante mia edzino, vi povas eniradi en mian
+animon kiel dum vizito ĉe viaj najbarinoj? ... Ĉu vi ne scias, ke tio
+ĉi estas spionado ... la plej terura spionado ... kaj ĉu vere
+troviĝus iu frenezulo edziĝi, se li scius, ke vi pretendas tiajn
+rajtojn al li? ... Diru al mi, diru al mi kiel vi kuraĝis fari tion?"
+
+Nevena nenion respondis al li, ŝi timis lin kaj ne kuraĝis lin
+ekrigardi.
+
+--Diru al mi ĉu mi permesis al mi iam grati en via animo? Ĉu homo mi
+estis, kiun vi amas aŭ malfeliĉulo loĝanta sub polica observo? ... He
+... Kion vi faris nun? Ĉu vi scias, ke post tio ĉi mi ne povas vivi
+kun vi? ... Eĉ se mi volus, mi ne povas ... Mi ne povas vivi kun homo,
+kiu eniras en mian animon kiel iun drinkejon. Kaj tio ĉi estas nomata
+ĉe vi pruvo de senfina amo! ...
+
+Pro kolero li ne povis paroli. Li sidiĝis sur unu seĝon kaj
+enpensiĝis: "Kiaj kreitaĵoj estas tio--la virinoj! Kaj kiaj komprenoj
+pri amo! Kaj kion ŝi faris nun? ... Ŝi eksciis ... pri la kvin miloj da
+frankoj ... Ĉu do mi povos post tio ĉi vivi kun ŝi? ... Nesatiĝeblaj
+kreitaĵoj! ... Ne sufiĉas al ili tio, kion oni donas al ili de sia
+ekzisto ... ne, ili nin bezonas tutan, kun ĉiuj nervoj kaj cerbo ...
+Jes ... jes, mi ŝin forlasos ..."
+
+Li stariĝis.
+
+--Ĉu vi scias, Nevena? Se estus trovinta tiujn ĉi kajerojn iu mia
+malamiko, mi pli volonte paciĝus, ol nun. Mi komencus batalon kontraŭ
+li, mi batus lin per liaj mankoj, mi lin malamus, eble mi lin mortigus
+... Kaj kun vi kia batalo? Aŭ mi devos komenci min pravigi, peti
+pardonon ... Ne, ne, de nun pluen niaj plej ordinaraj delikataĵoj estos
+falsaj ... nesinceraj ... Vi disbatis ankaŭ tiun feliĉon, kiu estas
+ebla en tiu ĉi mondo ... Vi volis min ekkoni nepre tutan ... kaj vi
+ekkonis min ... ĉu vi konvinkiĝis nun, ke nepre tuta homo ne povas
+esti amata, ĉar li valoras nenion. Ĉu mi ne estis prava dirante al vi
+ne grati tre multe en via feliĉo, se vi ne volas ĝin kripligi ... Kaj
+kion vi gajnis nun? ... Mi ne povas vivi kun vi ... mi ne povas ... eĉ
+se mi volus ... Niaj rigardoj ne povas renkontiĝi plu, ne mallevante
+niajn okulojn unu antaŭ la alia ...
+
+Kaj ne ekrigardante ŝin, ne dirinte al ŝi adiaŭ, li eliris el
+la ĉambro.
+
+Nur nun Nevena komprenis, ke tiu ĉi homo, kiu montriĝis al ŝi tiel
+terura post la tralego de la kajeroj, estis al ŝi tiel kara, ŝatata
+pli ol ĉiam. Ŝi ĉion, ĉion pardonis al li nun ... nur ke li
+restu ĉe ŝi. Ŝi kontentiĝos per tio, li vivu kiel li volas, li faru
+kion li volas, nur li ne foriru.
+
+Malfrue dum la nokto lin atendis Nevena, sed li ne venis. Matene ŝi
+ricevis de li leteron, ke li foriras en la provincon, en sian naskurbon,
+ĝis kiam ŝi decidos kion ŝi faros.
+
+Tiu ĉi letero donis al ŝi esperon ... "Li certe volas minaci min, puni
+min ... Ne, ne, tiu ĉi homo meritas esti amata, kia ajn li estas ...
+antaŭ li mi ne hontas humiliĝi kaj lin peti". Kaj ŝi skribis al li
+tian leteron, kian ne skribus eĉ kondamnito por amnestio. Ŝia letero
+trankviligis ŝin, ŝi pensis ke la ventego forpasos kaj denove ekestos
+por ŝi trankvilaj tagoj en la vivo.
+
+Post kelkaj tagoj Mitjo ricevis rekomenditan leteron de sia edzino,
+sed ne respondis ...
+
+
+
+
+Du talentoj.
+
+
+La fiakro haltis antaŭ la hotelo, pli vere gastejo. Irmov
+malsupreniris de ĝi kaj ordonis ke oni portu la pakaĵon supren,
+pagis la veturigiston, donis al li trinkmonon kaj eniris la kafejon,
+la malsupran etaĝon de la konstruaĵo.
+
+La domomastro estime lin renkontis.
+
+--Preparu supre por lavi min kaj por la vespermanĝo ion facilan: supon
+de kokido kaj duonkuiritajn ovojn. Mia stomako estas iom delikata, ĝi
+ne povas ĉion toleri,--li senkulpigadis sin.
+
+La domomastro promesis ĉion. Li sciis, ke tiaj stomakoj bone pagas, des
+pli, ke la sinjoro ŝajnis esti iu altrangulo. Tian formon de vintra
+palto li vidis nur en Sofio. La publiko en la kafejo atente rigardis
+la novalveninton kaj kun rideto aŭdis la mendon por vespermanĝo. Ili
+kvazaŭ ne kredis, ke la stomako ĉe la homoj estas diversa kaj ke
+ekzistas bulgaro, kiu ne povus digesti ion en tiu ĉi mondo.
+
+La hotelmastro kun la nova vojaĝanto iris supren. Ĉiuj ekparolis.
+
+--Kiu estas tiu ĉi?
+
+--Estas iu inĝeniero ... diris unu, multe da tiaj pasas nun.
+
+--Devas esti iu revizoro ...
+
+--Revizoro! ... ekridis alia. Kion li revizios ĉi tie? En la tuta
+ĉirkaŭaĵo oni ne povas trovi 100 groŝojn entute.
+
+--Eble nur tiel pasas la homo.
+
+--Kien li pasos? Ni ja estas ĉe la fino de la mondo.
+
+Post unu horo Irmov malsupreniris lavita, kombita, kun aliaj vestoj. Li
+sidiĝis apud unu tablo, superŝutita de gazetoj, sed ne kuraĝis ilin
+tuŝi, preskaŭ ĉiuj ĉefartikoloj estis makulitaj de diversaj
+manĝaĵoj.
+
+--Ĉu la manĝaĵo estas preta? demandis li.
+
+--Bonvolu, sinjoro, en la alian ĉambron, tie manĝas la oficistoj.
+
+Irmov pasis en la alian ĉambron kaj trovis tie 5-6 personojn, lokajn
+grandulojn. Unuj el ili legis gazetojn, aliaj parolis pri la kuirejo
+kaj kritikis la pasintjaran kuiriston. Irmov sidiĝis, laŭte tusis,
+alkroĉis la viŝtukon ĉe la kolumo, tiris flanken malplenan
+manĝilaron kaj atendis. Oni alportis al li buljonon de kokido. La
+abonantoj delasis la gazetojn, ĉesis paroli kaj nevole observadis la
+novalveninton. Scivolemo, miksita kun envio, estis legebla en iliaj
+okuloj. Ili instinkte malamis tiun ĉi homon, venantan de alia mondo--de
+tie, kie ili neniam estis, aŭ, se ili estis, apenaŭ reestos tie. Kaj
+li eĉ ne rimarkis, aŭ ŝajnigis, ke li ne vidas ilin. Ĉi tio ankoraŭ
+pli malicigis ilin. Se ili estus certaj, ke li ne estas iu altrangulo,
+kiu per unu kapto ĉe la kolumo povas ilin forigi de la terglobo, ili
+estus aranĝintaj al li iun lokan ŝercon. Sed ĉiu lin konsideris kiel
+grandulo de sia ministerio.
+
+Vespermanĝinte, Irmov diris, ke oni alportu al li supren la kafon,
+lin veku frue kaj supreniris en la hotelon. Ĉies buŝo malfermiĝis.
+
+Ili saltis antaŭ la hotelmastro por demandi, kia homo estas tiu.
+
+Plena disreviĝo kaj grimacoj. La novalveninto sin enskribis en la
+libro de vojaĝantoj: "verkisto".
+
+--Vidu lin! ... kaj malmulte restis, ke mi lin konsideru kiel
+ĉefrevizoron.
+
+--Diablo prenu ankaŭ la verkistojn! ... Ĉu ili kun buljonoj sin nutras.
+
+Ĉiuj kvietiĝis. Kaj kelkaj, kiuj antaŭ momento pensis ekrigardi
+tiun ĉi vesperon en la kasojn, vokis al la knabo alporti la triktrakon.
+Neniu volis scii, ke supre super iliaj kapoj maldormas bulgara verkisto
+kaj, eble, gale jam puŝas ilin sur sian plumon. Li ne povis rompi ilian
+pacon, li ne estis timinda, li ne estis revizoro.
+
+  * * *
+
+La alian tagon Irmov iris en la gimnazion renkontiĝi kun instruisto,
+kiun oni rekomendis al li, por lin helpi en la kolekto de materialo por
+lia nova historia romano. La instruisto apenaŭ ne svenis, sciiĝinte
+kun kiu li parolas, kvankam post momento li estis devigata konfesi, ke
+preskaŭ nenion li legis de liaj verkoj.
+
+--Ah! vi ne scias, sinjoro Irmov, kiel la provinco mortigas la homon,
+precipe nin, la instruistojn. Ĝi elsuĉas nian tutan sangon, kaj ni
+fine fariĝas konservaĵoj. Kaj ne ke mankas tempo kaj legaĵo ... ne,
+sed por kio? Por vivi kaj morti ĉi tie, eĉ tio ĉi, kion oni legis,
+pli ol sufiĉas. Bulgario nin oferas kaj ni ĝin akceptas por peco da
+pano. Ni perdis ĉi tie apetiton vivi, kaj sen tiu ĉi apetito oni, se
+ne kadavro, almenaŭ estas malsanulo. Ni dum nia tuta vivo gardas
+dieton.
+
+Irmov nenion reparolis al li. La instruisto daŭrigis.
+
+--Vi, eble, diros al mi: la legado estas celo, ne rimedo ... Ne estas
+tiel. La libro restas ĉiam libro kaj ne povas anstataŭigi vivan homon.
+Estas minutoj, kiam mi estus preferinta la societon de iu vivĝoja
+stultulo antaŭ ĉiuj volumoj de la eŭropaj verkistoj. La libro sen
+societo estas terura. Ĝi naskas revojn kaj apetitojn, kaj la ministerio
+delonge per cirkuleroj malpermesis revi kaj tromanĝi. Ĉu vi scias, ke
+iam mi volas forkuri de ĉi tie, kien miaj okuloj vidas. Iri en Sofion,
+fariĝi kelnero en iu bierejo--tie la vivo estas ĉiam pli enhava ol
+la nia. Se mi estus Napoleono, mi neniigus la malgrandajn urbojn
+kaj vilaĝojn. Ne estas tiom terura la malsato, la mizero,
+terura la soleco tie ĉi ... tiu ĉi ĝismorta izoleco de ĉio. Ni, ĉi
+tie, ne pri vagonaro, sed pri fiakro ĝojas kiel infanoj. Ni malkutimis
+je poezio, muziko, kantoj. Ni forgesis virinajn karesojn. Vilaĝanino
+kelkafoje nin allogas pli, ol vin viaj dekoltitaj belulinoj en la baloj.
+Ni atrofiĝiis ĉi tie kaj similas je mumioj, nur ke ni ankoraŭ spiras,
+pensas kaj sentas, ĝis kiom al ni permesas la budĝeto kaj la
+ministerio.
+
+Irmov lin aŭskultis kaj plene komprenis lian humoron. Kaj en la
+profundo de sia animo li estis kontenta, ke la sorto ne destinis al li
+tian parton. Li neniam paciĝus kun tio. "Malfeliĉuloj!" li pripensis
+kaj ne trovis bezone eĉ lin konsoli.
+
+Marŝante tra la urbo, ili pasis preter alta, duetaĝa domo kun vendejo
+malsupre kaj vasta korto malantaŭe.
+
+Sur la supra etaĝo estis balkono.
+
+--Al kiu apartenas tiu ĉi domo? demandis Irmov.
+
+--Al riĉa maljunulo, sed nun ĉio estas en la manoj de lia bofilo
+Linovski. Verŝajne vi ne konas lin, la tutan regionon li tenas en sia
+poŝo. Post nelonge li estos deputito, kaj delonge li devus esti
+pendigita.
+
+--Linovski! ... mi konis tian homon iam. En Francio li studis
+leĝosciencon, poste li havis disputon kun la juĝejoj pro falsigo de
+diplomo.
+
+--Tio ĉi estas malnova historio. Nun li falsigas ankaŭ la patrinan
+lakton de siaj infanoj, sed la leĝo ne tuŝas lin.
+
+--Do, li estas la sama Linovski?
+
+--Devas esti la sama, ĉu povas ekzisti alia Linovski, li estas unu
+en tuta Bulgario. Se vi nur vidus lin ... nenion li timas, nenion li
+konfesas.
+
+Post momento ili disiĝis kaj Irmov iris en la restoracion.
+
+Apud la tablo, ĉe kiu li tagmanĝis, sidis tuta kompanio de geviroj.
+
+Lia manĝilaro estis sialoke, sed, por pasi, li devis maltrankviligi
+iujn el ili.
+
+--Pardon! ... ĝentile diris li.
+
+La kompanio komencis senkulpiĝi, ke ĝi estas okupinta lian tablon.
+
+--Estas nenio ... estas nenio. Mi petas vin, al mi estas agrable ...
+Post kvin minutoj li konatiĝis kun ĉiuj.
+
+--D-ro Ivanov! ...
+
+--Membro de la tribunalo Rankov ...
+
+--Instruisto Markov ...
+
+--Kapitano Ŝevronov ...
+
+--Sinjorino tia ... k. t. p.
+
+Post iom, eksciinte, ke Irmov morgaŭ forveturos al iu vilaĝo--ili
+decidis iri tien gaste ĉe la landlima kapitano.
+
+--Ni prenos manĝaĵon kaj trinkaĵon ...
+
+--Ĝuste la noktoj estas lunaj ...
+
+--Nur nokte kun fiakro ... kun glitveturilo,--insistis la sinjorinoj.
+
+--La elspezoj po egale, laŭtiĝis iu.
+
+Ĉe la penso pri la morgaŭa festeno, la kompanio gajiĝis kaj ĉiuj
+komencis rigardi ĉu iu ne trompiĝos regali.
+
+Neniu decidiĝis. Iutempe Irmov frapis per sia glaso la tablon. Venis la
+restoraciestro.
+
+--Alportu bieron!
+
+--Kiom?
+
+--Kiel kiom? kiom ni estas: 7-8-10 bierojn.
+
+La kompanio ridaĉis ĝis la oreloj.
+
+--Kaj tio ... daŭrigis Irmov, alportu ian almanĝaĵon por la biero ...
+nur pli multe, kaj por la sinjorinoj ... kion ili amas?
+
+--Ankaŭ ili trinkas bieron, diris iu.
+
+La sinjorinoj modeste ekridis kaj, kiam oni elportis la bierojn, ĉiuj
+tostis kun Irmov. Li klopodis esti afabla kun ili, pridemandis ilin:
+kiel ili vivas, kien ili iras, ĉu ili havas distrojn.
+
+--Pli bone ne demandu, diris la kapitano, ni estas tie ĉi vivaj
+enterigitaj. Post la Sofia militista klubo fali en tian stalon ...
+
+--Ha vi, la militistoj, kial vi plendas, vi estas la dorlotitaj infanoj
+de Bulgario, ekparolis la kuracisto. Kion ci faras tie ĉi? tutan tagon
+ci mallaboras, kaj la nokton ci sidas tie ĉi kaj la unuan de ĉiu
+monato trak ... trak 400 franketojn kaj iom pli ...
+
+--Ne estas tute tiel ... ĉu ni ne gardas la landlimon! La serboj ...
+ni ekaŭdas ion, preparas sin kontraŭ Aŭstrio ...
+
+--Ili preparas porkajn kolbasojn por Aŭstrio ... Ci demandu nin, la
+mizerulojn. Tutan monaton ci ĉirkaŭiru la regionon, tage ci ne havas
+tempon manĝi, nokte oni ne lasas cin en paco: pro febro oni cin vekas,
+kaj kiam ci iras, oni ne pagas, ĉiam amikoj estis ... konatuloj.
+Kvazaŭ la medicino havas ion komunan kun la amikeco.
+
+--Kaj kiel estas la regiono en sanstata rilato? demandis Irmov.
+
+--Kiel ĝi estas? Malsanoj estas por 10,000 frankoj jare, kaj 50
+frankojn ci ne povas enspezi monate. La ĉi tieaj homoj estas tiaj,
+ke ili kapablas morti, nur ne pagi vizitojn.
+
+--Do, la salajro ne sufiĉas?
+
+--Por pano ne sufiĉas, kaj vi ja scias, la scienco marŝas, ne
+atendas ... necesas novaj libroj, gazetoj, perfektiĝoj.
+
+--Silentu ci, nur de la drinkejestroj por atestoj tiun ĉi jaron ci
+prenis pli ol 500 frankoj. Kaj ni? kiel ŝajnas al ci? Puran monon da
+236 frankoj 36 centimoj, turnu ĝin ĉiel, restas ĉiam tiel. La tuta
+regiono estas en ciaj manoj, homan vivon ci disponas, ci pendigas la
+homojn, kaj ci mem vivas kiel skribisto. Por edziĝofesto monon ci ne
+havas, aŭdigis sin la juĝisto.
+
+--Kial ci ne fariĝas advokato?
+
+--Mi ja fariĝos ... Ankoraŭ du jaroj restas al mi ĝis pensiuliĝo.
+
+Unuvorte, estis eĉ ne unu kontenta homo--ĉiuj estis ofenditaj
+de Bulgario. Irmov ne interrompis ilin.
+
+--Mi komprenas, daŭrigis la kapitano, ni aŭ devas havi armeon kiel
+decas, aŭ oni ĝin maldungu. La armeo estas ĉio por la regno. Oni
+devas memori, ke la oficiro ne estas ŝtata. Se vi volas pacon, preparu
+vin por milito, diris Napoleono--ergo--pagu bone viajn oficirojn.
+
+--Antaŭ ĉio la popolo devas esti sana: malsana popolo, malsanaj
+urbanoj--malsanaj soldatoj. _Mens sana in corpore sano._ Do, la
+kuracistoj devas esti plej bone garantiitaj.
+
+--La fina celo de ĉio estas la justeco--al ni venas kaj ŝtataj, kaj
+militistaj, kaj malsanaj, kaj sanaj ... Anglio, diris mi ne memoras kiu
+filozofo, tenas sian tutan ŝiparon kaj armeon, por ke funkciu kelkaj
+magistratoj. Jen kial la situacio de l'juĝisto devas esti plej multe
+asekurita.
+
+En la kompanio sidis iu popolinstruisto de la vilaĝoj. Aŭskultante
+ilin, li ne kuraĝis plendi: li hontis diri antaŭ tiom da homoj kian
+salajron ricevas, kaj krom tio li ne konis iun scienculon dirinta ion
+en favoro de l'bulgara popolinstruisto.
+
+Post nelonge Irmov denove mendis po unu biero. Iom post iom la
+interparolo perdis la sciencan karakteron, ili komencis rakonti
+diversajn bulgarajn ŝercojn kun loka koloro. Ĉe kelkaj pli fortaj
+pecoj la sinjorinoj prenis tiajn virgajn fizionomiojn, ke la tuta pipro
+de la anekdotoj trafalis sencele. Poste ili pasis al la kantoj. Irmov
+trian fojojn mendis bieron kaj pozitive ĉarmis ĉiujn. Kelkiuj eĉ
+demandis lin, kie ili povas trovi liajn verkojn.
+
+--He, tio, la verkistoj estas malŝparuloj, tramurmuris iu al
+sia najbaro.
+
+--Kompreneble, saĝon ili havas senpage; li sidiĝas, skribaĉas ion
+fuŝe, iun mokaĵon ... kaj hop, 100 fr. Oni diras ke Vazov[3] per siaj
+romanoj konstruis domojn.
+
+--Kaj ni nian tutan cerbon eluzas por 200 fr. monate.
+
+Post la kantoj oni metis la tablojn flanken, trovis ie du ekdormintajn
+ciganojn, vekis ilin kaj komenciĝis dancoj. Iun tempon la kompanio tiel
+entuziasmiĝis, ke ĝi elkriis eĉ "hura", kiam Irmov deklaris al la
+restoraciestro, ke hodiaŭ li pagas ĉion.
+
+--Tamen, honte estas, flustris iu al siaj kamaradoj. La homo estas ĉi
+tie pli ĝuste nia gasto, kaj ni lin lasas pagi ĉion.
+
+--Kiu lin devigas, li mem volas ...
+
+--Ne decas, ankaŭ ni devas pagi ion. Kion pensos la homo pri ni? Li nin
+priskribos ie.
+
+--Kaj ree li havos sian monon.
+
+Ĝis la 4a horo matene daŭris la vesperfesto. La restoraciestro ankaŭ
+estis kontenta de la verkisto kaj, kiam ĉiuj stariĝis por foriri, li
+saltis kaj mem donis al li la surtuton. Ili eliris sur la straton kaj
+faris tian bruon, ke la ekdorminta patriarkeca urbeto tuta saltis el la
+lito, kvazaŭ pro brulado. Sed la policestro estis kun ili, kaj la du
+patrolaj policanoj respekte salutis la kompanion.
+
+  * * *
+
+Du-tri fojojn post la interparolo kun la instruisto, Irmov
+renkontadis Linovski en la stratoj, sed ankoraŭ de malproksime li
+ĉu revenis malantaŭen, ĉu deiris en alian straton. Li neniel
+volis renkontiĝi kun homo, al kiu li jam kiel studento ne donis la
+manon--precipe, kiam li eksciis, ke li nun tro riĉiĝis kaj fuŝagas
+en la tuta regiono. Do, ne vane oni antaŭdiris, ke tiu ĉi homo je
+ĉio estas kapabla ... ke por li elekto ne ekzistas en la vivo.
+
+Sed iun fojon okaze ili renkontiĝis vizaĝo kontraŭ vizaĝo.
+Irmov ne sciis kion fari kaj nevole haltis.
+
+--Irmov!? ĉu estas vi? Mi vin serĉis, sciiĝinte, ke vi estas tie ĉi.
+Oni diras al mi, ke vi estis en la vilaĝoj ... kolektas materialon por
+nova dramo ... aŭ romano. Mi de tiuj aferoj ne multe komprenas, sed
+viajn laboraĵojn mi legis. Ĉiam vi flugas alten, homojn de Marso
+priskribas ... ĉiam honestaj ... ĉiam herooj--eĉ ne unu malbonulo.
+Vi restos tie ĉi ankoraŭ iun tagon, jes? Mi volas vin vidi,
+iom interparoli. Kiom da jaroj ni ne vidis nin! Ni ja estis
+kunlernantoj--kaj hodiaŭ ... tiun ĉi vesperon vi vespermanĝos
+ĉe ni? ... ne ... ne ... ĉi tio estas decidita.
+
+--Mi apenaŭ povos, diris sendecide Irmov, tiun ĉi vesperon
+mi volas iom labori.
+
+--Nenia laboro ... En Sofio vi laboros. Kie vi laboros en la ĉi tiea
+atmosfero. Jam nun ni iros kune hejmen.
+
+--Sed min oni atendos tie. Estas instruisto, al kiu mi promesis.
+
+--Li atendos ... mi sendos la serviston diri al li, ke vi estas ĉe mi.
+Kaj kion vi manĝos tie? Tiu baj[4] Koljo ilin nutras tiel ... Miajn
+porkojn mi pli bone nutras.
+
+--Sed por mi tie oni kuiras speciale.
+
+--Ankaŭ mi preparos ĉion speciale por vi, kaj vinon--vi ne trinkis
+tian. Mi al la tuta regiono liveras vinon, sed vinon ... trinkas
+nur mi. Neniamaniere mi allasos, ke vi nutriĝu tie. Ne rigardu la
+oficistojn--ili manĝas kion vi donas al ili. Ili ne rajtas havi guston.
+Ilia stomako devas elteni dum 15 jaroj la venenojn de via baj Koljo ...
+kaj tiom. Poste enterigo, pensio ... orfoj, estontaj oficistoj ktp. Sed
+sufiĉe ni parolaĉis, ni iru. Vi ne povas prezenti al vi kiom mi estas
+kontenta.
+
+--Prave diri al vi, mi ne povos veni, mi sentas min laca.
+
+--Aŭskultu, Irmov, mi komencas suspekti, ke vi simple ne volas veni
+ĉe mi. Kredeble, la ĉi tieaj sinjoroj estas al vi parolintaj Dio
+scias kion pri mi.
+
+--Kial do? Kiu parolos al mi pri vi.
+
+--Kiu! ... ĉiuj. Ili ĝis la lasta estus min dronigintaj en glaso da
+akvo. Ili ankoraŭ ne povas pardoni al mi, ke mi, fremdulo, sidiĝis sur
+ilia kolo. Sed mi kulojn ne timas--ili ne pikas, nur zumas. Mi scias,
+ke ĉiuj ... ankaŭ vi en Eŭropo[5] rigardis min malrekte ... sed la
+pasinta estas pasinta. Mi scias, ke nun vi estas verkisto--eminentulo
+... Kaj, eble, iun tagon tiu ĉi strato portos vian nomon, ĉar vi
+pasadis tie ĉi, sed nunmomente en tiu ĉi strato mi havas propran
+domon, kaj vi devas gasti ĉe mi. Ni parolos pri Okcidento, literaturo,
+pri vi. Nun por mallonge ni deiros en la gastejon, kaj de tie hejmen.
+
+Irmov ne kuraĝis rifuzi--la ĝentileco venkis. "Plej poste scivoleme
+estas vidi de proksime tiun ĉi homon ... kio ja restis en li ankoraŭ
+homa?" Ili ekiris kaj eniris en grandan drinkejon. Apud ĝiaj eluzitaj
+nudaj tabloj sidis grupoj da vilaĝanoj. Forta odoro je brando sufokis
+la delikatan nazon de la Sofia revanto. Li nevole faris grimacon.--"Jen,
+ja ankaŭ la nacia odoro, diris ridetante Linovski. Ĝi ne estas tiel
+agrabla, kiel vi ĝin priskribas en viaj rakontoj".--Ĉe la dekstra
+flanko de l'drinkejo pordo kondukis al la butiko, troŝarĝita per
+ĉiuspecaj komercaĵoj senorde disĵetitaj. Trans alia pordo estis
+videbla la korto. Apud la ŝtuparo mem trankvile kuŝis kelkaj grandaj,
+grasigitaj porkoj. Plue du personoj faligadis bovon; la tria tenis en
+sia mano malgrandan akran tranĉilon. Post nelonge la mano kun la
+tranĉilo malaperis en la gorĝon de l'bovo ... Teruraj konvulsioj
+movigis ĝian tutan korpon, la kruroj senespere frapis la teron kaj
+streĉis la ŝnurojn. Ĝi mortadis malrapide, kun malfermitaj pro
+terurookuloj, kun plena konscio pri la farita perforto, ne suspektante,
+ke ĝiaj fratoj en Okcidento ne sukcesas eĉ antaŭmortan agonion.
+Irmov nevole deturnis siajn okulojn. Linovski trankvile rigardis la
+bovon kaj iutempe sin turnis al Irmov.
+
+--Ne similas al viaj temoj, tio ĉi estas la vivo. La temo estas kruda
+... ne artista, kaj la honorario estas pli granda, multe pli granda ol
+la via. Ĉu vi vidas, jen tie, tiun porkon, kuŝiĝintan en la koto,
+kvazaŭ ĝi estas en hotelo "Royal". Ĉu vi scias, ke mi por ĝi ricevis
+pli grandan premion, ol vi por la lasta dramo ĉe la konkurso. Pardonu
+pro la komparo, sed tiel ĝi estas. La cirkonstancaro ne estas poezia,
+sed por mi gravas la rezultato. La mono estas unu kaj sama, ĉu donita
+por iu sentimentala romano aŭ por purigo de necesejoj. Jen ĉi tiun
+aferon oni ne volas kompreni, kaj tial ekzistas malfeliĉuloj. Mi scias,
+ke vi estas aliopinia: por vi ankaŭ la mono havas biografion, ankaŭ
+ĝi devas esti pura, nobla. Kaj la mondo estas tia, ke la malpura laboro
+pli multe enspezigas, ĉar ne ĉiu entreprenas ĝin.--Post iom da tempo
+ili eliris el la gastejo kaj ekiris al la domo de Linovski.
+
+Irmov ekzamenadis en profilo sian kuniranton kaj miris pri lia
+trankvileco, senzorgeco kaj gaja humoro. "Ĉu li ja nenion sentas? Ĉu
+li ja ĉion forgesis? Ĉu ja la societo de l'porkoj mortigis ĉe li
+ĉion homan?" ... Ili atingis la domon, supreniris la duan etaĝon,
+trapasis grandan koridoron kaj eniris en vastan manĝoĉambron. Ĝi
+estis ordigita laŭ Sofia maniero: granda kvarangula tablo, altaj lignaj
+apogseĝoj, apud la muro granda bufedo. Sur la tablo manĝilaro,
+en la mezo diversaj boteletoj da brandoj kaj konjako kaj ĉiueblaj
+almanĝaĵoj. De la manĝoĉambro trans malfermita pordo estis videbla
+la salono: en angulo videtiĝis piano, super ĝi la portreto de la
+princo[6], kaj sur la aliaj muroj bildoj kun diversaj pejzaĵoj--kaj
+ĉie remburita meblaro eĉ nekovrita. Irmov estis surprizita.
+Li estas vidinta ankaŭ pli belajn meblarojn ol tiuj ĉi, ne
+siajn--fremdajn; sed, nesciante kial, li sentis ĝenecon en sia animo.
+Linovski komprenis liajn pensojn.
+
+--Vi miras, ĉu ne? Ĉu estas la sama tiu Linovski, al kiu vi en Eŭropo
+50 centimojn ne pruntedonis, ĉar vi sciis, ke li ne redonos ilin al vi.
+Sed kio estas ĉio ĉi kompare kun via sorto? ... gloro, senmorteco,
+monumentoj ... Ne miru: ĉiuokaze, ankaŭ ni estas io en la vivo,
+kvankam maldekstraj.
+
+--Maldekstraj, kiuj havas kelkajn parojn da dekstroj, diris ridetante
+Irmov, mi ne povus amasigi ĉion ĉi dum 100 jaroj.
+
+--Vi ĉion turnas en pensojn kaj figurojn, kaj ni nian tutan cerbon
+ŝanĝas en spesdekojn.
+
+En tiu tempo en la koridoro estis aŭdata tia krio, kvazaŭ tuta roto
+da soldatoj atakis la ĉambron. La pordo brue malfermiĝis kaj unu
+post alia spiregantaj eniris la infanoj de Linovski.
+
+--Kiel vi vidas, ni bredas ne nur porkojn, li diris ridetante. La
+infanoj ĉirkaŭiris sian patron kaj scivoleme trarigardadis la
+gaston.--Diru "bonan tagon" al la onklo. La infanoj unu post alia
+iris ĉe Irmov kaj memkontente etendis al li siajn manetojn.
+
+--Belaj, sanaj knabetoj, diris Irmov.
+
+--Ili vivas en plena libereco, kaj la bato estas malpermesita. Ankaŭ mi
+havas principojn. La infano ne devas esti timigita, por ke ĝi timu
+poste neniun en la vivo. Al instruado apartan emon ili ne havas, kaj mi
+ne trolaborigas ilin, sed la gimnazion ili finos ĉiuj, kaj poste ni
+disigos la ŝafojn de l'kaproj. Unujn mi sendos eksterlanden, la aliajn
+mi lasos ĉe mi, nur ne oficistoj--ili ne bezonas, mi de nun difinis la
+pension de ĉiu.
+
+--He, Ivanĉjo, venu ĉi tien.
+
+Unu el la infanoj proksimiĝis al la patro.
+
+--Ivanĉjo, ĉu ci volas esti oficiro?
+
+--Mi ne volas, paĉjo.
+
+--Kaj oficisto?
+
+--Ne.
+
+--Kaj instruisto?
+
+--Ne, paĉjo. La instruistoj marŝas kun disŝiritaj pantalonoj.
+
+--Kaj kia ci volas fariĝi?
+
+--Komercisto, paĉjo, kiel ci.
+
+--Kial?
+
+--Ĉar ĉiuj venos al mi peti monon, sed mi al neniu donos.
+
+Linovski ekridetis, kaj Irmov malafabliĝis.
+
+--Nun, infanoj, for de ĉi tie! ekparolis Linovski, hodiaŭ vi manĝos
+en via ĉambro, kaj posttagmeze Petro veturigos vin al la farmo.
+Ĉu vi volas?
+
+--Ni volas, ni volas ... kaj post nelonge la infanoj malaperis
+en la koridoron.
+
+--Disciplino kaj humaneco ... sen perforto kaj sen sentimentaleco.
+
+--Ĉu vi scias, ke via edukado estas iom originaleta, vi mortigos en la
+infanoj ĉian homecon. Ĉu de nun vi preparas ilin por procenteguloj?
+
+--Daŭrigu, daŭrigu ... ni konas tiujn teoriojn, ni mem pro ili
+baldaŭ estus restinta sur la strato, se ni ne estus forlasinta ilin
+ĝustatempe. Ĉiuokaze, kia ajn mi estu, mi kredas, vi konsentos, ke
+mi ne deziras malbonon al miaj propraj infanoj.
+
+--Jes, sed via teorio estas falsa. La vivo malvarmigos la plej
+sentimentalajn junulojn, kaj pro tio ne estas necesa speciala lernejo.
+Kaj se vi jam nun komencas veki ĉe ili tiujn instinktojn, ili fariĝos
+sovaĝbestoj--kanibaloj.
+
+--Mi ne preparas ilin por misiistoj. La vivo estas bestomontrejo kaj, se
+vi min demandas, mi ne povas kompreni, por kiu vi skribas viajn dramojn.
+Mi legis kelkajn el ili kaj unu mi vidis sur la scenejo. Kaj, vere diri
+al vi, mi ne povis kompreni, kiel saĝaj homoj esperas, ke kiam ajn, kie
+ajn, alvenos tiu regno, pri kiu vi revas.
+
+--Ni revenu tiam en primitivan staton?
+
+--Kial ni revenos, kvazaŭ ni ne estas en ĝi nun! ... Aŭskultu, Irmov,
+ni ne interkomprenos nin unu la alian, ni estas kreitaj de malsama koto.
+Vi ne estas de la "nuna mondo", kaj mi estas nur bulgaro de la kapo ĝis
+la kalkanoj kun granda ventro en la mezo. Per ĝi mi spiras, sentas,
+vivas kaj mi scias, ke iun tagon la infanoj min benos. Vi diros: mi
+estas riĉa, ili estas garantiitaj ... Kial vi ilin edukas tiel? Ne
+estas tiel, kara mia! Nenio estas certa en tiu ĉi mondo. Jen, vi
+timas nenion--vian cerbon neniu povas sekestri, kaj la plej solidaj
+konstruaĵoj malaperas "kiel fumo", kiam aperas la polickomisario. Vi ne
+timas lin, sed demandu la tutan regionon, kio estas pli timiga: la
+ĥolero aŭ li? Morgaŭ mi fermu miajn okulojn, ĉio povos renversiĝi.
+Aperos parencoj, zorgantoj ... advokatoj, juĝejoj ... kaj tiujn ĉi
+aferojn ni konas tre bone. Jen kial mi ilin instruas jam nun scipovi
+montri la dentojn. Ne forgesu, ke ni vivas en Bulgario. Sed sufiĉas
+tiom ... nun ni vespermanĝu, kaj _en attendant_ ni glutu po
+unu--ĉu vi trinkos konjakon aŭ prunbrandon?
+
+--Al mi estas egale ...
+
+Linovski plenigis la glasojn.
+
+--Je via sano ... kaj jen ankaŭ almanĝaĵo, ne ĝenu vin, mi tre
+ĝojas, ke ni vidis nin. Mi scias, mi scias ... ne pravigu vin, al vi
+estas iom malagrabla tiu ĉi renkonto. Sed mi ne koleras al vi, la mondo
+ja estas tia. Ĉiu havas la sian. Vi miras pri mi--mi pri vi. Pli bone
+estas neniu pri neniu miru. Nenio estas mirinda en tiu ĉi mondo, kiam
+ĝi okazas. Kion vi rigardas tien en la salono? La pianon? ... Ĉu vi
+opinias, ke hejme, estante piano, estas ankaŭ pianisto ... ne ekzistas
+tiaĵo. Vi demandos, kial mi ĝin aĉetis? por la edzino, la
+infanoj?--Vana babilo! ... He tiel, mi ĝin aĉetis ... pro plezuro:
+la tuta regiono scias, ke nur ĉe mi estas piano.
+
+Tiumomente en la ĉambron eniris alta, juna, bela virino. Linovski
+ŝin prezentis al Irmov. "Kia belulino" nevole ekpensis Irmov kaj,
+ne volante, ĵetis rigardon al Linovski.
+
+Linovski sciis, ke lia edzino impresos kaj memkontente ridetis. Liaj
+okuloj parolis al Irmov: "kiel vi vidas, ankaŭ ĉi tion en la vivo ni
+elektis, kiel decas."
+
+La vespermanĝo komenciĝis. Ili manĝis, trinkis kaj al la fino de
+l'vespermanĝo Linovski estis jam duonebria. Li komencis eĉ insulti,
+ne atentante, ke lia edzino estas tie. En la najbara ĉambro aŭdiĝis
+voĉo de infano kaj la sinjorino eliris el la ĉambro. Linovski
+plenigadis la glasojn, invitadis Irmov'on kaj, ne rigardante, ke tiu ĉi
+nur tuŝas sian glason, li levadis la sian, malplenigadis ĝin ĝisfunde
+kaj daŭrigadis paroli. Iom post iom li ebriiĝis. Lia vizaĝo
+flamiĝis, la okuloj brulis kaj iu nebela malkaŝemo ekludis en lia
+rigardo.
+
+--Mi scias ... mi scias ĉion, mi ne estas verkisto, mi ne estas
+psiĥologo, sed nun mi legas en viaj okuloj, kion vi pensas! Al vi
+oni parolis tie ĉi pri mi ... oni diris al vi ĉion.
+
+--Neniu nenion parolis al mi, pravigadis sin Irmov.
+
+--Al mi ne pasas tiaj, mi konas la homojn, nur ke mi ne traserĉas en
+ilia animo. Kial estas al mi ilia animo? Kapra felo kostas pli ol ĝi.
+Ne ŝajnigu vin ... vi almenaŭ konas la historion pri la diplomo kaj al
+ci ne estas agrable sidi kun mi, kun homo, kiu falsigis dokumentojn, ĉu
+ne? Vi hontas de mi, kaj mi hontas de neniu ... ĉu vi aŭdas?--de
+neniu. En Bulgario oni ne havas de kiu honti, ĉiuj estas friponoj ĝis
+la lasta--ĉiu en la sia. Nur vi estas tute apartaj homoj--kun aero
+kaj gloro vi nutras vin kaj ne bezonas monon. He, kara mia, vi estas
+verkistoj--psiĥologoj ... vi konas la homon, kaj ne konas la bulgaron.
+Vi skribas dramojn, vi konas la vivon, sed vi ne scias vivi. Tuta
+Bulgario vin konas, en Sofio per fingro oni montras vin ... Vi donas
+saĝon al la tuta mondo, kaj unu propran domon vi ne havas. Mi scias, ke
+vi flugas alte, ke por vi mi estas bagatela, malpura insekto--pediko, ke
+vi naŭzas nun aŭskulti min kaj, se vi sidas ĉi tie, ĝi estas ĉar
+neniu vidas. En Sofio vi deiros en alian straton, se vi renkontos min,
+kaj ĉu vi haltigis iam vian saĝon sur mian vivon? ... Tuta Bulgario
+esti grakanta kontraŭ mi, kiam okaze malkovriĝis, ke mia diplomo estas
+falsa. Tuj telegramoj en Eŭropon al diversaj universitatoj, korespondoj
+kun la prokuroro, la esplorjuĝisto--viva oni min estus enteriginta. Oni
+komencis proceson--la proceso perdiĝis, kompreneble, ĉiuj suspektis
+min. Kaj kial kaŝi nun--mi ĝin ŝtelis. Kaj ne nur mi estus ĝin
+ŝtelinta, kaj ne nur tion mi estus farinta--se mi ne povus ĝin
+forŝteli, mi estus ekbruliginta la tutan juĝejon ... Sofion mi estus
+bruliginta. He, amiko, facile estas paroli tiel: honesteco, ideeco,
+principoj, kiam vi estas naskita de honestaj gepatroj, en varma ĉambro,
+kaj jam en la popollernejon vi iradis kun gantetoj kaj galoŝoj; en la
+gimnazion kun horloĝo kaj monujo, kaj en Okcidenton via patro mem
+forkondukis vin. Li mem metis vin en pensionon, por ke ne difektiĝu la
+stomaketo de la knabeto, dum mi, kvazaŭ kiam mi naskiĝis, mi eliris
+nuda sur la straton kaj ĝis mia dekjara aĝo mi vagis sur la vojo,
+servis en gastejoj, drinkejoj, razejoj. Troviĝis poste iu pli prudenta
+stultulo, akcepti min por nutri min kaj sendi min en la gimnazion.
+Mirinde bela estis la vivo ĉe li! neniam ĝis tiam mi manĝis ĉiutage.
+Vere, la scienco marŝis malforte, sed mi pasigis kvin klasojn. Poste mi
+malpaciĝis kun mia bonfaranto, kaj ĉu vi scias kial? Li kulpigis min,
+la malbenito, ke mi forŝtelis la orajn ornammonerojn de lia edzino.
+Mi ne estas de la speco de l'kaŝemuloj ... La tutan regionon mi nun
+senhaŭtigis, la infanon de patrina brusto mi forŝiros, se mi havas
+ekzekutpermesilon. Mi venenas la tutan distrikton per falsigita
+vino, miajn servistojn mi nutras per putra sekviando. Mi estas
+fripono, azeno, porko--pli granda ol tiu, kiun vi vidis en mia gastejo,
+sed la ornammonerojn ne estis forŝtelinta mi. Kaj ne ke mi ne bezonis
+monon, kaj ne ke mi ne sciis kie ili troviĝas ... ne, sed tiam mi estis
+bruto kiel vi ... principojn mi ankoraŭ havis: ke la ŝtelo estas
+krimo, kaj sin fleksi pro malsato estas heroaĵo. Mi lin forlasis,
+komencis la oficistecon--fariĝis skribisto. En nia tempo la skribistojn
+oni rigardis kiel vin la verkistojn nun, nur ke oni pagis al ili. Post
+du jaroj mi jam havis lakŝuojn kaj bastoneton--kaj eĉ monon mi estis
+metinta flanken. Pli poste mi decidis laŭ la konsiloj de kelkaj
+kamaradoj en la gimnazio forveturi por studi la juron. Tiam oni
+akceptadis ankoraŭ ĉiun ajn. Mi forveturis, enskribiĝis, studis jaron
+kaj duonon. Restis al mi ankoraŭ tiom--la monon mi elmanĝis ĝis
+centimo. Vi, kiuj restis en Okcidento kvin ĝis dek jaroj, kaj
+ĉiumonate la poŝtoficisto alportadis al vi la bluetajn mandatojn[7],
+ĉu vi havas ideon, kio estas resti sen speso--al la tuta mondo skribi
+kaj ne havi kiu sendu al vi centimon? Vi tiam malestimis min, ke mi ne
+havas monon por tabakon aĉeti al mi, nun oni manĝas mian kapon, ke mi
+havas multe da mono--ke mi povas ĉiujn aĉeti. Samtempe ili manĝas
+mian kapon--samtempe ili envias. Ankaŭ vi envias min--sed vi diros, kun
+malnoblaĵo mi ĝin gajnis ... ankaŭ tiel ĝi estu. Ĉu vi scias, kio
+estas malnoblaĵo? Ne, vi ne scias--ankaŭ ĝi estas talento, ennaskita
+en la homo, kiel via talento. Unu naskiĝas talenta verkisto--alia
+talenta fripono. Ĉu vi komprenis?
+
+Momenton li haltis, verŝis vinon en sian glason, eltrinkis ĝin,
+viŝis siajn lipojn kaj ankoraŭ pli nerve daŭrigis.
+
+--Kvazaŭ nun mi ĝin memoras, tri tagojn mi estis manĝinta nenion--kaj
+tiam unuafoje venis al mi la ideo, kvankam mi studis la juron, ke ne
+estas justeco en tiu ĉi mondo. Kien mi ne vagis en Eŭropo por serĉi
+panon kaj laboron, mi apenaŭ subtenis min. Kaj iun belan tagon, eĉ sen
+plej malgranda riproĉo de l'konscienco, mi fabrikis mian diplomon. Kaj,
+prave diri al vi, mi pli meritis ĝin ol multaj aliaj. Ankaŭ nun ĉiujn
+miajn procesojn mi mem gvidas, speson mi ne donas al advokatoj; kaj miaj
+procesoj estas ĉiuj ĉarlatanaj de ambaŭ flankoj, mi ruinigis la plej
+famajn friponojn tie ĉi. Pasante tra la stratoj, ne estas homo, kiu ne
+tremu pro mi. Al ĉiuj mi eniĝis en la cerbo, la animo kaj la poŝo,
+kaj mi dormas trankvile kiel novenaskita infano. Mi suferas nek
+sendormon, ne perdas eĉ apetiton. Kial vi rigardas min tiel, Irmov?
+Vi miras, ne kredas? Vi pensas, ke mi ŝercas, ke mi afektas, ke pro
+ebrieco mi parolas tiel? Vere, la vino malligis mian langon, sed mi
+ankaŭ en sobra stato ĉiam tiel pensas. Mirinda homo vi estas! Kial vi
+fiksis la okulojn sur min kaj min rigardas, kvazaŭ vi supreniris la
+Eiffel-turon? Ne estas vi por tie ... ne estas: tre facile
+senkonsciiĝas via cerbo, vi falos. Kaj vane vi imagas, ke vi estas iaj
+elektitoj en tiu ĉi mondo, ke vi estas naskitaj speciale por ĝin
+ordigi. Vana babilo ... Ne estas tiel, Irmov! Kaj ne nur vi: nek Ibsen,
+nek Tolstoj ŝanĝos la mondon--mi ŝanĝos Bulgarion kaj tiaj kiel mi,
+ĉar mi estas forto, aŭtoritato ... kaj mi dispremos ĉion, kio aperos
+antaŭ mi. Mi estas nun inter porkoj--morgaŭ vi vidos min en la
+parlamento. Leĝojn mi kreos kaj vi obeos min, kaj ne mi vin. Vi ja
+daŭrigu skribi viajn dramojn, se vi ne havas alian laboron.
+
+Liaj okuloj brulis. Lia vizaĝo malheliĝadis. Malbonsigna fajro
+erarvagis en liaj rigardoj, kvazaŭ li denove travivis ĉiujn siajn
+suferojn kaj iun minacis pro ili.
+
+Al Irmov fariĝis ĉio tie ĉi malplaĉa: kaj Linovski, kaj tiu ĉi
+meblaro, kaj tiu ĉi vespermanĝo.
+
+Al li komencis naŭzi, kvazaŭ li manĝis ion malbonan, nesanan. Kaj
+li sentis senfinan deziron pli baldaŭ foriri de ĉi tie.
+
+--He, tempo estas jam, Linovski! li diris kontraŭvole ridetanta,
+stariĝinte de la seĝo.
+
+Linovski rekonsciiĝis.
+
+--Kion? Ĉu vi foriros? Mi tedis al vi, ofendis ... vi ekhontas pro mi,
+ĉu ne? vi pentas, ke vi venis, sed ne koleru al mi. Plej poste ne estas
+mi, kiu malkonvinkos vin, kaj kiam mi venos en Sofio, ne forkuru de mi:
+eble mi estos bezona al vi iun tagon. Kaj ja, prave diri al vi, se mi
+estus peninta fariĝi kiel vi, certe ĝis nun skribisto mi estus ie kaj
+pensus, ke Bulgario estas kreita por ĉiuj, sed ne ankaŭ por mi.
+
+--He, adiaŭ ... diris Irmov.
+
+--Adiaŭ ... kaj vidu, kiam vi iros en Sofio, skribaĉu iun felietonon
+pri la provincaj bestmontrejoj, kaj min insultu bone por edifo de la
+juna generacio, sendu al mi ankaŭ la gazeton, mi ne koleros al vi. Mi
+min konas tre bone kaj duan fojon se mi naskiĝus, ĉiam tiel mi vivos.
+Kaj sen ofendo, Irmov, se mi eĉ nur eksentus, ke miaj infanoj skribas
+versojn, iliajn manojn mi fortranĉos. Adiaŭ.
+
+La morgaŭan tagon Irmov forlasis la urbon.
+
+Sidiĝinta en la fiakro, li penis pensi pri sia nova romano, vicigadis
+en sia cerbo la ombrojn de la iamaj puraj bulgaroj, kaj antaŭ li nevole
+videtiĝis la ebria Linovski, kaj apud liaj oreloj ankoraŭ sonis lia
+malagrabla voĉo.
+
+Ili alvenis ĉe la stacidomo.
+
+Irmov supreniris la vagonaron.
+
+Sed ankaŭ en la kupeo, lokita sur mola kanapo, li ne pensis pri Sofio,
+kie lin atendis edzino, kamaradoj, literaturo--kaj antaŭ liaj okuloj
+kiel viva staris la figuro de lia iama kunlernanto.
+
+Ili alproksimiĝis Sofion.
+
+Ili eniris la stacidomon. Irmov eliris el la kupeo. Sur la platformo lin
+atendis lia edzino.
+
+Unuan fojon li rimarkis, ke ŝi ne estas tiel bela, nek tiel aminda,
+kiel li imagis al si pli frue.
+
+Kaj kiel neniam li rimarkis, ke ŝia ĵaketeto estas iom eluzita.
+
+Ili sidiĝis en fiakro. Ili alvenis hejme.
+
+Irmov eniris en sian kabineton--malgranda, malalta ĉambreto kun
+ordinara ligna tablo, apogita ĉe la muro, kun arigitaj sur ĝi en
+malordo libroj kaj broŝuroj. Kaj, ne sciante kiel, li sidiĝis apud
+ĝi kaj enpensiĝis.
+
+--Niĉjo, li aŭdis la voĉon de sia edzino, venu, la vespermanĝo
+estas preta.
+
+--Tuj, elkriis li iel nerve.
+
+Kaj denove antaŭ li videtiĝis la granda korto, en ĝi ridetanta ĝis
+la oreloj, memkontenta Linovski ... apud li juna, bela, majesta,
+ridetanta virino--kaj apud ili staranta, dentmontranta porko, kvazaŭ
+kune kun ili ĝi ridis al li pro io.
+
+
+
+
+Piednotoj de l'tradukinto
+
+
+[1] Pitoreska vilaĝeto ok kilometrojn okcidente de Sofio, en kiun
+oni ofte iras por pasigi la somerajn tagojn.
+
+[2] 20 frankaj ormoneroj.
+
+[3] la bulgara nacia poeto.
+
+[4] Ordinare la bulgaroj alnomas per _baj_ ĉiujn pli aĝajn
+virojn.
+
+[5] Tiel la bulgaroj ordinare nomas la Okcidentan fremdlandon.
+
+[6] Tiam Bulgario estis princlando.
+
+[7] t. e. poŝtmandatoj internaciaj, kiuj ĉe ni estas bluaj.
+
+
+
+ESPERANTO-LITERATURO
+
+
+Bennemann, Paul: Internacia legolibro
+
+TRA LA MONDO
+
+1a parto: Por komencantoj. Kun multaj bildoj kaj muziknotoj.
+1922. 2a eldono. 96 paĝoj. Kartonita.
+
+2a parto: Por progresintoj. Kun aldono de 4 komponaĵoj.
+1922. 144 paĝoj. Kun 12 paĝa muzika aldono. Kartonita.
+
+-- Internacia Kantaro. 3a eldono de la Esperantista
+Kantaro. Kolekto de 64 popolaj kantoj el 26 nacioj.
+Kun aldono de 3 famaj koncertarioj (Händel-Mozart-Wagner)
+Tekstaro. 1922. 64 paĝoj. Broŝurita.
+
+-- -- Muzika eldono. Aranĝita de Josef Achtélik, iama
+orkestrestro ĉe la opero en Leipzig.
+1922. 80 paĝoj. Broŝurita. Bindita.
+
+Dietterle, Joh., Prof. D-ro.: La Vendreda Klubo. 11 diversaj
+originalaj artikoloj, verkitaj de la Vendredoklubanoj en Leipzig.
+Kun unu portreto kaj kelkaj desegnaĵoj. 1921. 115 paĝoj. Broŝurita.
+
+Hankel, M.: Sableroj. Poeziaĵoj kaj skizoj. Kun portreto
+de la altŝatata aŭtorino. 1911. 91 paĝoj. Broŝurita.
+
+Hebbel, Friedrich: Gyges kaj lia ringo. Tragedio kvinakta.
+El la germana originalo trad. P. Bennemann. 1916. 151 paĝoj. Bindita.
+
+Luyken, H. A., F. B. E. A.: Stranga Heredaĵo. Romano originale
+verkita. 1922. 320 paĝoj. Broŝurita kaj bindita.
+
+Molière: La malsanulo pro imago. Komedio en tri aktoj.
+El la franca originalo trad. W. Velten. 1913. 98 paĝoj. Broŝurita.
+
+Zahn, Ernst: Svisaj rakontoj. El la germana originalo trad.
+Ch. Pulvers. 1913. 68 paĝoj. Broŝurita.
+
+
+
+Internacia Mondliteraturo
+
+La kolekto estas submetita al la gvidado de Prof. D-ro Joh.
+Dietterle, direktoro de la Esperanto-Instituto por la Germana
+Respubliko.
+
+Ĝi enhavas nur la plej famajn verkojn el ĉiuj naciaj literaturoj.
+Nur tiuj tradukoj estas publikigotaj, kiujn faris samnacianoj de
+la koncernaj naciaj verkistoj. Ĝis nun aperis la jenaj verkoj:
+
+Volumo 1:
+
+Goethe, J. W. von: Hermano kaj Doroteo. Eposo idilia. El la
+germana originalo trad. B. Küster. 2a, korektita eldono. Kun
+antaŭparolo de Prof. D-ro Joh. Dietterle. 1922. 77 paĝoj.
+Kartonita.
+
+Volumo 2/3:
+
+Niemojewski, A.: 12 Legendoj. El la pola originalo trad. B.
+Kuhl. Kun antaŭparolo de Antoni Grabowski. 1911. 232 paĝoj. Bindita.
+
+Volumo 4:
+
+Raabe, Wilhelm: La nigra galero. Historia rakonto. El la
+germana originalo trad. Prof. D-ro Fritz Wicke. 2a, korektita eldono.
+1922. 64 paĝoj. Kartonita.
+
+Volumo 5/6:
+
+Meier, E. L.: Kvin germanaj noveloj de bone konataj aŭtoroj
+(Rumohr-Körner-Seidl-Grillparzer-Halm). 1914. 254 paĝoj. Bindita.
+
+Volumo 7:
+
+Chamisso, A. de: La mirinda historio de Petro Schlemihl. El la
+germana originalo trad. Eug. Wüster. 1922. 84 paĝoj. Kartonita.
+
+Volumo 8:
+
+Stamatov, G. P.: Nuntempaj rakontoj. El la bulgara originalo
+trad. Iv. H. Krestanoff. 1922. 80 paĝoj. Kartonita.
+
+La kolekto estas daŭrigota.
+
+
+
+
+Notoj de tekstpreparanto.
+
+
+Mi forigis la frazon "Rim. de l'tradukinto", kiu estis ĉe
+la fino de ĉiuj piednotoj.
+
+Anstataŭ german-stilaj citiloj, mi uzis simplajn ascii-ajn citilojn.
+
+Mi samigis la aspekton de la elipsoj.
+
+Por signifi vortemfazojn kaj alilingvaĵojn, la originala libro
+uzis _gesperrt_-stilan aspekton (kun kromaj interliteraj spacoj).
+Anstataŭe mi uzis kursivan tiparon en html-a dosiero, kaj _substrekojn_
+en nur-tekstaj dosieroj.
+
+Mi ŝanĝis ĉi-subajn detalojn en la teksto:
+
+ Paĝo   Originalteksto          Korektaĵo
+  21  ke al Marski            ke al Mirski
+  47  la mabenitan tirkeston  la malbenitan tirkeston
+  53  Mi imagas le ekmiron    Mi imagas la ekmiron
+  54  e Stefania              je Stefania
+  57  inter ni!               inter ni!"
+  71  entreprenas ĝin."       entreprenas ĝin.
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Nuntempaj Rakontoj, by G. P. Stamatov
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NUNTEMPAJ RAKONTOJ ***
+
+***** This file should be named 23670-0.txt or 23670-0.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/2/3/6/7/23670/
+
+Produced by David Starner, J. C. Goodin and the Online
+Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.