diff options
| -rw-r--r-- | .gitattributes | 3 | ||||
| -rw-r--r-- | 14281-0.txt | 4159 | ||||
| -rw-r--r-- | 14281-h/14281-h.htm | 4758 | ||||
| -rw-r--r-- | 14281-h/images/cover.jpg | bin | 0 -> 30075 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 14281-h/images/whitman.jpg | bin | 0 -> 9383 bytes | |||
| -rw-r--r-- | LICENSE.txt | 11 | ||||
| -rw-r--r-- | README.md | 2 | ||||
| -rw-r--r-- | old/14281-8.txt | 4548 | ||||
| -rw-r--r-- | old/14281-8.zip | bin | 0 -> 69168 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/14281-h.zip | bin | 0 -> 119409 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/14281-h/14281-h.htm | 5171 | ||||
| -rw-r--r-- | old/14281-h/images/cover.jpg | bin | 0 -> 30075 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/14281-h/images/whitman.jpg | bin | 0 -> 9383 bytes |
13 files changed, 18652 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes new file mode 100644 index 0000000..6833f05 --- /dev/null +++ b/.gitattributes @@ -0,0 +1,3 @@ +* text=auto +*.txt text +*.md text diff --git a/14281-0.txt b/14281-0.txt new file mode 100644 index 0000000..87e50a8 --- /dev/null +++ b/14281-0.txt @@ -0,0 +1,4159 @@ +*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 14281 *** + + "...............dit is geen boek, + Die 't aanraakt, raakt een mensch aan." + (W. W. "Tot ziens!") + + +WALT WHITMAN + +GRASHALMEN + +(LEAVES OF GRASS) + +VERTAALD DOOR +MAURITS WAGENVOORT + +MET PORTRET VAN DEN DICHTER + +1917 + +GEDRUKT TER DRUKKERIJ "DE DEGEL", AMSTERDAM. + +[Illustratie] + +WERELDBIBLIOTHEEK + +ONDER LEIDING VAN L. SIMONS. + +UITGEGEVEN DOOR +DE MAATSCHAPPIJ VOOR GOEDE EN +GOEDKOOPE LECTUUR--AMSTERDAM + + + + +INLEIDING + + +Een korte inleiding schijnt mij gewenscht. Van een reis, in 1892, door +de Vereenigde Staten van Noord-Amerika, bracht ik als kostbaarste +herinnering de _Leaves of Grass_ van Walt Whitman mee. Tijdens mijn reis +ging er geen dag om zonder dat ik iets van hem las, en nog lang daarna +nam ik dagelijks het boek op om te herlezen. Diep was de indruk geweest, +dien ik van den arbeid en het leven der Noord-Amerikanen had ontvangen, +diep was de indruk, dien ik van de _Leaves of Grass_ ontving. Deze +poëmen, docht mij, geven een kort begrip van wat ik met bewondering en +eerbied, soms met verbijstering heb gezien; zij zijn een verkleind beeld +der geweldige republiek, het leven van Amerika verpuurd door liefde en +denken van een universeel dichter. Toch geven zij meer dan de +"athletiscihe republiek": zij openen heerlijke visioenen van wording, +ontwikkeling en voortgang in steeds groeiend recht: het Universum +aanschouwd door een Amerikaan, wien de Menschheid eens een plaats zal +aanwijzen te midden der groot-edelsten van allen tijd. + +Anderhalf jaar: te Chicago, Berlijn en Genua, gaf ik aan de vertaling +van wat thans wordt gepubliceerd. Dit is niet de geheele _Leaves of +Grass_, wel de geheele Whitman, zooals hij zich in de _Leaves_ +openbaart. De dichter herhaalt hier en daar wat hij gezegd heeft: er was +geen reden die herhalingen te vertalen; buitendien liet ik mij door mijn +smaak leiden. Er zijn enkele poëmen in de _Leaves of Grass_, die mij +niet bezielen, wat natuurlijk aan mij en niet aan Whitman ligt. Zoo ook +zijn eenig berijmd gedichtje _Captain, my captain_, dat ik onvertaald +liet, uit eerbied voor het rijm, en wijl Whitmans karakter als dichter +toch het heerlijkst in ongebondenheid zich uit. Niettemin was het +denkbeeld mij een gruwel een salon-Whitman te geven. In mijn vertaling +spreekt de bard zich uit met dezelfde zware en toch zoo zielvolle stem, +die de zijne is, ruw soms, duister soms, maar altijd verheven, altijd +menschelijk, altijd natuurlijk. + +Mijn loon was mijn arbeid-zelf. Wat kon ik inderdaad van mijn vertaling +verwachten? Behalve door Emerson, Whittier, Thoreau, in Amerika niet, in +Europa, behalve door Tennyson en Rosetti, weinig gewaardeerd, is Walt +Whitman arm en ongeacht gestorven, nadat hij, om de "onzedelijkheid" van +de _Leaves of Grass_, uit een betrekkinkje aan een ministerie te +Washington was ontslagen. Wat ik niet verwachtte, een kleine twintig +jaar geleden, was het bezwaar om _Grashalmen_ gedrukt te krijgen. Indien +ik Whitman fatsoenlijk had willen maken--wat men een bloemlezing noemt, +uit zijn _Leaves of Grass_--zou ik niet bijna vijf jaren hebben behoeven +te wachten voor een uitgever geneigd was althans een deel van Walt +Whitmans werk te publiceeren. Dit evenwel leek mij toen beneden den +eerbied dien ik voor den bard gevoelde: mijn vertaling zou in haar +geheel of niet verschijnen. Zij verschijnt nu, wel is waar niet in haar +geheel, maar toch in haar schoonste fragmenten. + +Wà t, in dezen tegenspoed, kon mij teleurstellen? Niets. Walt Whitman kon +wachten, ik had geen haast. Indien mijn levensgeluk afhankelijk ware +geweest van mijn literair succes, zou ik zeer beklagenswaard zijn. Mijne +boeken vinden weinig lezers: het verlies daarvan is niet geheel aan mijn +kant. Het verwonderde noch ontmoedigde mij, dat ik jaren had te wachten +eer men mijn _Grashalmen_ wilde publiceeren. De anderhalf jaar met +Whitman doorleefd, schonken mij een levenswinst, die noch door eenig +succes kon vermeerderd, noch door eenigen tegenspoed kon verminderd +worden. + +Over Walt Whitman en zijne _Leaves of Grass_ wil ik hier weinig zeggen. +Mijn vertaling geeft de maat aan van de bewondering en de liefde die ik +voor deze heerlijke twee-eenheid gevoel. Misschien toch kunnen een paar +verklarende woorden hem een of twee _lovers_ meer winnen. Men moet de +_Leaves of Grass_ niet nemen als gedichten, Walt Whitman niet als +dichter. Om een paar dichters van onderscheiden genie te noemen: Keats, +Kloos, Heine, Verlaine: naar hun beteekenis is Walt Whitman geen +dichter. Noch kan hij gemeten worden naar welken dichter ook: zijn +zangen zijn als symphonieën, en men denkt soms aan Beethoven, wanneer +men hem leest. + +De oer-dichter was de man, door veel strijd, veel denken, veel leven +hoog en groot geworden, richter, leider, priester, zanger van zijn volk. +Hij verkondigde wat recht was, deugd, liefde en schoonheid. Wat hij +sprak was de natuurlijke wijsheid van een God-gewijde ziel, door +innerlijke aanschouwing en nog meer door het vuur des levens gelouterd. +Maat en rijm kende hij niet, van verzen had hij nooit vernomen, wat men +poëzie noemt had geen zin voor hem, maar beter dan eenig ander wist hij +wat harmonie was en schoonheid. Hij had de menschheid lief en kende haar +zwakheid en lijden, haar kracht en vreugde. Hij bezat dien oppermoed, +die, geboren uit een onbedaarlijke zucht naar vrijheid, voorbeschikt om +alleen en hoog te staan te midden der menschen. Het leven had enkel +bekoring en de dood geen verschrikking voor hem. Dus had zijn volk hem +erkend als richter van allen, leider van allen, priester en zanger +tevens. Ziehier, in de tweede helft der negentiende eeuw, in een +samenleving, de Noord-Amerikaansche, die nog aan het begin harer +geestelijke vorming staat, de oer-dichter in Walt Whitman herboren, maar +verworpen door zijn volk, omdat de menschen van heden niet natuurlijk +kunnen zijn. + +Aldus moet de lezer Whitman beschouwen, wil hij hem begrijpen; zijne +poëmen, zijne zangen zijn geen gedichten; het zijn visioenen; +uitspraken, wetten, poëzie, zoo gij wilt, maar poëzie als erts, zooals +het gevonden wordt in de Ilias, in het Nibelungenlied, in de Veda's, in +de Psalmen, in het Hooglied. + +Wie lezen wil om zich te amuseeren, poëzie wil genieten als een zoete +zielestreelinig, bekoorlijk door fraaie rijmen, lichten cadans en +gedachten zwevend tusschen banaliteit, weemoed en burgermans +verliefdheid, dien heeft Walt Whitman zelf terecht gewezen: de _Leaves +of Grass_ zijn niet voor hem of haar. Wien het gegeven is vrij te zijn +van voor-oordeel, wie de schoonheid kan zien, ook wanneer zij in +ongewonen vorm verschijnt, wie zich-zelf wil geven aan den dichter en +het lezen steeds wil afwisselen door lang en rustig nadenken, dien opent +Whitman grootsche verschieten van sterke liefde in de goddelijke eenheid +van lichaam en ziel, dien schenkt hij moed, hoop en zelfvertrouwen. + +Wat mijn vertaling betreft: zij zal hare gebreken hebben, maar, wie mij +ook het tegendeel zegge, ik weet dat zij goed is, als geheel. Whitmans +vlucht door Tijd en Ruimte, niettemin, is soms zoo verheven, dat ik hem +slechts heb kunnen volgen door lager te Wijven dan hij; op andere punten +is de vertaling, onder het werk-zelf, en, natuurlijk zonder dat die +bedoeling voorzat, beter geworden dan het oorspronkelijke. Ik gewoel +temeer vrijmoedigheid dit te zeggen, wijl ik bij mijn werk geholpen werd +door een dier vrouwen, die door een waarlijk hemielsche eigenschap alles +verbeteren wat zij aanraken. Onze vriendschap-zelve belet mij haar te +noemen, maar wanneer ik, zooals ik hiermeê doe, _Grashalmen_ aan haar +opdraag, geef ik haar slechts terug wat zij mij geleend heeft, wetende, +dat ik voor mijn leven haar schuldenaar blijf, ook waar mij slechts van +haar de nagedachtenis rest. + +_Sevilla, Oct. '98._ M. W. + +_'s-Hage_--_'17._ + + + + +UIT: INSCRIPTIES + + +MIJN LIED IS VOOR HET IK + +Mijn lied is voor het ik, is voor den mensch des eigen levens, +Maar van mijn lippen klinkt het woord Democratie, het woord + En-Masse. + +Mijn lied geldt fysiologie van hoofd tot voeten, +Mijn muze is niet enkel gezicht, niet enkel ziel, ze is beiden + en dus meer dan ieder waard: +Mijn lied geldt dan het vrouwelijke volkomen even met het + manlijke. + +O Leven onbedwingbaar in uw passie, polsslag, kunnen; +Kracht en Vreugde zijn uw namen, geroepen, gij, tot het vrije + doen door goddelijke wetten. +Mijn lied geldt den modernen mensch. + + +TOEN IK HET BOEK GELEZEN HAD + +Toen ik het boek gelezen had, de veel geroemde levensschets, +Vroeg ik mij af: is dit dan wat de schrijver noemt een menschenleven? +En zoo zal iemand, ben ik dood en heen, beschrijven wat hij + noemt mijn leven? +Alsof iemand in waarheid iets weet van mijn leven, +Terwijl ik zelf vaak denk weinig of niets te weten van wat in + waarheid is mijn leven. +Een paar wenken, een paar sleutelwoorden en aanduidingen +Tracht ik in dit boek ten eigen nut te schrijven. + + +WERPT VOOR MIJ NIET UW DEUREN DICHT + +Werpt voor mij niet uw deuren dicht, gij koude boekzalen, +Want wat op uwe doorgebogen planken 't meest ontbreekt en + wat gij 't meest behoeft, dat breng ik u. +Uit den strijd zelf opkomende, heb ik dit boek gemaakt; +De woorden van dit boek zijn niets, let enkel op zijn ziel, de + ziel is alles, +Dit boek is eenig in de wereld, dit boek heeft niets van + andere boeken, dit boek wordt door het verstand alleen + niet gevat. +Uit ieder blad, uit ieder woord vloeit u de heete stroom des + levens te gemoet. + + + + +VAN PAUMANOK UIT +(FRAGMENTEN) + + +1. + +Van visch-gelijkend Paumanok uit, waar ik geboren ben, +Wel gewonnen en opgevoed door een treffelijke moeder, +Na in vele landen te hebben gedoold, vriend van menschen-drukke + straten, +Toever in Mannahatta[1], mijn stad, of op de Zuider-savanna's, +Dan als soldaat in 't kamp, of dragend geweer en ransel, + straks mijngraver in Californië, +Boersch in mijn huis in Dakota's wouden, sober mijn maal + met een dronk bronwater. +Nu ingetogen tot aanschouwing en bepeinzing in stille eenzaamheid, +Ver van de plaats waar het voetstapgeschuifel der menigte + druischt, gelukkig en dankbaar, +Bewust van den frisschen, vrijen gids, den stroomenden + Missouri, bewust van de machtige Niagara, +Bewust van de buffelskudden, grazende op de vlakten, den + harigen, sterkborstigen stier, +Door aarde en rotsen en bloemen der vijfde maand ervaren, + door sterren, regen en sneeuw getroffen, +Na des lachvogels lied en des bergvalks vlucht te hebben + bestudeerd, +Na in den ochtendstond het lied te hebben gehoord van den + weêrgalooze, den eenzamen lijster der moeras-ceders, +Eenzaam als hij, in het Westerland zingend, neem 'k mijn + vlucht voor nieuw een wereld. + + +[1] New-York. + + +2. + +Victorie, Unie, Geloof, twee-een zijn, tijd, +De onverbrekelijke tezaam-gevoegden, schatten, mysterie, +Beschaving als natuurwet, de kosmos, en de nieuwe arbeid. + +Aldus het leven, +Hier is wat op kwam na zooveel weeën en krampen. + +Hoe wonderlijk en tevens: hoe reëel! +De goddelijke aarde onder onze voeten, boven ons hoofd + de zon. + +Zie den aardkloot wentelen, +De vader-continenten bijeengegroept ter zij, +De continenten van heden en toekomst, Noord en Zuid, en de + landengte daar tusschen. + +Zie, onafzienbre ongebaande landen, +En steeds gewijzigd, als in een droom gezien, woelt daar het + leven, +Ontelbre menigten trekken over hen voort. +Nu zijn ze bedekt met een volk, dat de beschaving leidt, dat + kunsten leven doet, dat al wat goed is lief heeft. + +Zie, heenvloeiend door de tijden, +En voor mij uit een oneindigheid van menschen die mij + hooren. + +Met vasten en gelijken tred gaan zij hun weg, en nimmer + rusten zij, +En altijd volgen anderen, Americanos, een honderdtal millioenen, +De eene generatie doet wat zij vindt te doen en volgt het + voorgeslacht, +Een andere generatie komt en doet wat is te doen en volgt + dan in haar spoor. + +Zij gaan en keeren het gelaat eerst zijwaarts, achterwaarts + vervolgens, naar mij luisterend, +De oogen in het gaan op mij gericht. + + +3. + +Americanos! overwinnaars! humaniteitsarmeeën! +Voorwaarts! Nooit rust de eeuw! Libertad! Menigten! +Aan u een reeks van zangen. + +Zangen van de prairiën, +Zangen van den ver weg vloeienden Mississippi, neerwaarts + naar de Mexicaansche zee, +Zangen van Ohio, Indiana, Illinois, lowa, Wisconsin en Minnesota, +Zangen als een stroom uit Kansas' harte vloeiend en voortsnellend + in en naast rivieren, +Uit het hart van Amerika zelf schietend door hare polsen als + vloeiend vuur, dat al doet leven. + + +4. + +Neem deze zangen dan, Amerika, neem hen ten Zuid en + neem hen ten Noord, +Bereid hun overal een welkom, want zij zijn leven van uw + leven, +Verklaar hen Oost en West, want zij verklaren u, +En gij, Verleden, heb hen lief, want zij hebben ook liefde + voor u. + +Eén in gedachten was ik met vervlogen tijden, +Ik zat aan de voeten der groote meesters en luisterde + naar hen, +Nu, ware 't mogelijk, o dat de groote meesters konden terugkomen + en luisteren naar mij. + +Zal ik, in dezer Staten naam, de Oudheid smaden? +Weet ik dan niet, dat zij de kinderen zijn dier Oudheid, en + haar verklaren? + + +5. + +Gestorven dichters, filosofen, priesters, +Gij martelaars, gij zoekers, kunstenaars, verdwenene + regeerders, +Gij die in verre landen uw taal eens tot nieuw leven riept, +Gij natiën eens gevreesd, nu klein, vergeten of vervallen, +Voor ik saluut breng aan wat er van uw geest nog in ons + naleeft durf ik niet uitgaan tot mijn arbeid, +Ik heb met u een wijl geleefd en beken dat gij bewondering + verdient, +Ik denk: nooit kan iets grooter zijn dan het is, niets kan ooit + meer verdienen dan het verdient, +Ik heb, voor ik u losliet, u gedachtenvol een langen tijd aanschouwd, +Nu sta ik hier op eigen plaats en in eigen tijd. + +En met mij de landen vrouwelijk en mannelijk. +En met mij de erfgenamen der wereld vrouwelijk en mannelijk, + en met mij het vuur der materie, +En met mij het ideaal: verklaring van God, door allen openlijk + erkend, +De altijd voor ons uit zwevende finale van wat daar zichtbaar + is, +De Al-voldoener, die, na lang gedwaald te hebben, nu zijn + weg kiest, +Ja, zij is hier, de Ziel, haar die ik liefheb. + + +6. + +De Ziel, +Altijd en immer, vóór de aarde bruin en vast was levende, + vóór water keerde en weerkwam, ebbe en vloed, levende! + +Niettemin zal ik de materie bezingen, omdat ik door haar + 't schoonst de ziel bezing, +En ik zal mijn lichaam en mijn sterflijkheid bezingen, +Want dán en daardoor vloeit door mij het lied van ziel en + onvergankelijkheid. + +Ik zal een lied zingen voor deze Staten, dat niet een hunner, + in wat omgaan ook, zij onderworpen aan een anderen Staat, +En ik zal een lied zingen, dat er overleg zij, bij dag en bij + nacht, tusschen al de Staten en tusschen elk twee-tal hunner, +En ik zal een lied zingen bestemd om gehoord te worden door + den President, vol van scherppuntige dreigende wapens, +En achter die wapens ontelbare ontevreden gezichten, + +Ook zing ik een lied van de Eene die uit allen geschapen is, +De vreesbre, luistervolle Eene, die groot is bovenal, +De onwrikbre, de strijdbre Eene, omvattend al en bovenal, +Hoe hoog het hoofd van iemand zij, Haar hoofd is bovenal. + +Ik zal alle landen die leven hulde brengen, +Ik zal de landbeschrijving van heel de aarde volgen en een + eerbiedsgroet brengen aan elke stad, 't zij groot of klein, +En aan allen arbeid! Ik zal zeggen in mijn gedichten, dat met + U, ter land en zee, het ware held-zijn is, +En ik zal dat held-zijn gadeslaan met de oogen van een + Amerikaan. + +Ik zal het lied zingen der kameraadschap, +Ik zal aantoonen wat enkel en ten slotte de menschen + moet bijeenbrengen, +Ik geloof zij zullen hun eigen ideaal van sterke liefde hebben, + zoo als dat nu reeds in mij leeft, +Aldus zal ik hoog laten opvlammen uit mijn ziel de laaiende + vuren die mij dreigden te verteren, +Ik zal deze vuren, die te lang smeulden, vrij-geven, +Ik zal hen vrijelijk laten woelen, +Ik zal schrijven het evangelium-gedicht van kameraden en + van liefde, +Want wie beter dan ik verstaat de liefde met al haar verdriet + en haar vreugd? +En wie eerder dan ik zou de dichter zijn der kameraadschap? + + +7. + +Ik geloof in de deugd, in de eeuwen, in de rassen, +En ik ga uit voor een arbeid in den eigen geest van het volk, +Hoort dan het lied van onbeperkt geloof. + +Omnes! Omnes! Laat anderen onbewust zijn van wat zij niet + kennen, +Ik maak een gedicht ook ter eere van het kwade, ik sla dit + levensdeel niet over, +Ik-zelf ben juist even kwaad als goed en zoo is ook mijn + volk--en ik zeg: in werkelijkheid is er geen kwaad. +(En zoo er kwaad is, dan is dit voor U, voor allen, voor mij + even gewichtig als wat ook in het leven). +Ook ik, velen volgend en door velen gevolgd, breng een + religie tot wijding, ik daal in den arena af, +(Misschien wel bestemd de luidste kreten, den overwinningsroep + te doen hooren, +Wie weet? Dat die kreten dan nu reeds van mij worden gehoord). + +Niemand is enkel om zijnentwil, +Ik zeg de geheele aarde en al de sterren in het firmament + zijn daar om religiëns wil. + +Ik zeg: niemand was tot nu half vroom genoeg, +Niemand heeft ooit aangebeden en vereerd half genoeg, +Niemand heeft er nog aan gedacht hoe divijn hij zelf en hoe + zeker de toekomst is. + +Ik zeg de ware en blijvende grandeur dezer Staten moet hun + religie zijn, +Zonder religie is er geen ware en blijvende grandeur, +(Noch karakter, noch leven dien naam waardig zonder religie, +Noch land, noch man of vrouw zonder religie). + + +8. + +Wat, jonge man, is uw streven? +Zijt gij zoo ernstig, zoo vol toewijding voor litteratuur, wetenschap, + kunst, amours? +Deze tastbare realiteiten, politiek, dingen? +Uw eerzucht of uw vak, wat dan ook? + +'t Is goed,--ik heb tegen dezulken niets, ik ben ook hun + dichter. +Maar zie! Zie hoe snel in brand en snel verteerd, zie dit + branden om religiëns wil; +Niet alle brandstof verwarmt in haar gloeien, niet alle vlam + geeft licht aan het eigenlijk leven dezer aarde: +Voor religie is alles meer dan dit. + + +9. + +Wat zoekt gij zoo nadenkend en zwijgzaam? +Wat is uw nood, Camerado? +Lieve zoon, denkt gij liefde is wat gij behoeft? +Luister, lieve zoon, luister Amerika, 't zij dochter of zoon, +'t Is een smartenlast een man of vrouw onstuimig lief te + hebben, en toch 't verheft ons en 't is groot, +Maar er is iets anders zéér groot, iets dat het al omvat, +Dat, heerlijk boven alle stof verheven, met onvermoeide + handen uitstrooit voor allen en zorgt voor allen. + + +10. + +Eens toen ik wandelde, in Alabama, mijn morgenwandeling, +Zag ik hoe in de struiken het wijfken des lachvogels op haar + nest zat en haar jongen koesterde. +Ook zag ik het mannetje, +En ik stond een wijl dichtbij en luisterde naar zijn heerlijk + lied van leven. + +En toen ik daar wijlde kwam het in mij, dat hij niet enkel + zong voor wat dicht aan zijn zijde was, +Niet enkel voor zijn gezellinne, niet enkel voor zichzelf, noch + enkel voor de echo's die het lied aan het verleden schonken. +Maar wonder-zacht, onmerkbaar bijna, heel ver omhoog, +Schonk en vertolkte hij in 't lied een hemelgift voor hen die + pas geboren waren voor de toekomst. + + +11. + +Democratie! dicht bij u zingt nu een stem het lied des + levens, blijde en krachtig. + +Ma femme! Voor onze kinderen van toekomst en heden, +Voor hen, die om ons heen zijn en voor hen die komen, +Ik, juichend, nu mij-zelf bewust, doe opluiden mijn zangen, + kloeker zangen, hooger zangen dan ooit op aarde gehoord. + +Ik zal den zangen van de passie vrijgeven, +En ook uw zangen, wetschenders en uitgestootenen, want ik + zie u aan met een goed oog, gij ook leeft in mijn hart, zoo + goed als de anderen. + +Ik zal het ware gedicht der schatten schrijven, +En voor lichaam en geest winnen al wat zij behoeven en wat + leven heeft voor hen en door den dood niet wordt geschaad; +Ik wil egotisme zaaien en toonen, dat het de kiem van alles + is, en ik wil de bard van het karakter zijn, +En ik zal toonen, dat man en vrouw volkomen elkaars gelijke + zijn, +En sexueele organen en daden! Versterkt U in mij, want ik + ben vast besloten U te erkennen en luide en moedig te + verkondigen, dat gij verheven zijt, +En ik zal toonen, dat er in het leven geen onvolmaaktheid is, + en dat zij ook in de toekomst niet zal zijn, +En ik zal bewijzen, dat wat ons in het leven overkomt, de + gevolgen altijd heerlijk kunnen wezen, +En ik zal verklaren, dat ons niets lieflijkers kan overkomen + dan de dood, +En door mijne poëmen zal de gedachte vloeien, dat het + eeuwige en het tijdelijke hetzelfde zijn, +En dat alle dingen des heelals wonderen zijn, elk hunner zoo + groot als een ander. + +Ik zal niet dichten om een deel slechts eer te geven, +Ik wil dichten, zingen, denken ter glorie van het Al, +En ik zal niet zingen om een enkelen dag, maar om alle + dagen te eeren, +En ik zal niet een enkel gedicht, noch een enkelen regel van + een gedicht schrijven, zonder de ziel te eeren, +Immers, na het leven des Heelals te hebben aanschouwd, vind + ik dat geheel noch deel zijn kan zonder de ziel. + + +12. + +Vroeg daar iemand de ziel te zien? +Zie uw eigen gestalte en gelaat, de menschen, de dingen, de + beesten, boomen, stroomende rivieren, de rotsen en de + woestijnen, +Alles heeft eens het Paradijs gekend en later verloren; +Hoe kan dan waarlijk het lichaam ooit sterven en begraven + worden? + +Of waarlijk uw lichaam, of waarlijk het lichaam van welken + man of welke vrouw ook, +Iedere atoom van ons lichaam ontsnapt aan de hand des + afleggers en wijkt naar de sferen die van gelijk leven zijn, +Met zich nemende al wat bezeten en ontvangen werd van het + moment der geboorte tot het oogenblik des doods. + +De lettertypen door den zetter bijeengevoegd geven in hun + afdruk de meening en de bedoeling des schrijvers niet + beter weer, +Dan eens mans wezen en leven of eener vrouw door lichaam + en ziel worden weergegeven, + Onverschillig voor den dood of na den dood. + +Zie dan, het lichaam bevat de meening en de bedoeling Gods, + het bevat en is de ziel; +Wie gij ook zijt, hoe heerlijk en hoe goddelijk is uw lichaam + en ieder deel uws lichaams! + + +13. + +O Camerado dien ik liefheb! O gij en ik vereend ten laatste + en wij tweeën nu voor ons-zelf alleen! +O, één woord dat het leven schoon en kostelijk en eindeloos + maakt! +O, iets dat ons extase geeft en niet van deze aarde! O muziek + van passie! +O, nu is mijn triumf volkomen en de uwe met de mijne; +O, hand in hand--O, enkel vreugde--O, een die mij + begeert en liefheeft meer! +O, het leven is ons! Spoeden wij ons! Spoeden wij ons! Spoed + U met mij voort naar de toekomst! + + + + +UIT: HET LIED VAN MIJN EIGEN IK + + +1. + +Ik verheerlijk mij-zelf en bezing mij-zelf, +En wat ik voor mij vorder zult gij vorderen voor U, +Want elke atoom mijns levens is een atoom uws levens. + +Ik ga om in de natuur en bepeins hoe zij zich weerkaatst in + mijn ziel, +Ik dwaal rond, leg mij neder en sla een grasspriet gade. + +Mijn spraak, elke bloedatoom in mij is voortgekomen uit + dezen zelfden grond en uit deze zelfde lucht. +Hier geboren, uit ouders hier geboren oók, uit ouders gelijkelijk + hier geboren en dier ouders tevens, +Ik, nu zevenendertig jaren oud, volkomen gezond, ga uit tot + mijn arbeid, +Hopende dien arbeid te kunnen voortzetten tot mijn stervensuur. + +Ik laat credo's en theorieën voor wat zij zijn, +In mijn beschouwing is hun aanzijn reeds voldoende, maar + nooit vergeet ik ze, +Goed en kwaad zijn mij welkom, beiden mogen spreken als + het leven hun dringt, +Natuur, zonder dwang, en met oerkracht. + + +2. + +Ik heb den praat gehoord van de praters, den praat over het + begin en het einde; +Maar ik praat niet over het begin en het einde. + +Nooit was het begin aanvankelijker dan het nu is, +Nooit was er meer jeugd of oudheid dan er nu is, + +En nooit zal er meer volkomenheid zijn dan er nu is. +Evenmin ietwat meer hemel of hel dan er nu is. +Vooruitgang was het begin, vooruitgang zal het eind zijn, +De scheppende vooruitgang van de wereld altijd en immer. + +Licht is in duisternis en beiden gaan evenredig voort, altijd + en overal is het wezen, altijd zal de kunne er zijn; +Altijd de vereeniging van wat aantrekt, altijd het zich-zelf + blijven der verscheidenheden, altijd een nieuw geslacht. + +Hier tegen in te gaan heeft geen nut, geleerd of ongeleerd + gevoelt dat dit de waarheid is. + +Zeker als de onwankelbare zekerheid, lood in de rechtstandigheid, + goed doorvoegd, gesteund in de balken, +Moedig als een paard, vol kracht van liefde, onbevangen, + electrisch, + Staan wij hier in het leven, ik en dit mysterie. + +Zuiver en zoet is mijn ziel, en zuiver en zoet is alles wat + niet is mijn ziel. +Waar een ontbreekt ontbreken beiden, en het ongeziene wordt + door het zichtbare bewezen, +Totdat ook dit onzichtbaar wordt en bewezen wordt op + zijn tijd. + + +3. + +Heeft iemand ooit gemeend, dat het gelukkig was geboren + te zijn? +Ik haast mij hem of haar te zeggen, dat 't even gelukkig is te + sterven, en ik weet dat. + +Ik ga den dood door met den stervende en het leven door + met het zoo-even ontbonden kind, en wat gij daar van mij + ziet tusschen laarzen en hoed is niet mijn geheele Ikheid. +Mijn leven is het leven der menigvuldigheid en in die menigvuldigheid + zijn daar niet twee eveneens en allen zijn goed, +De aarde goed, de sterren goed en alles wat daarop of omheen + leeft goed. + +Ik ben geen aarde, ook geen satelliet van een aarde, +Ik ben de maat en gezel van menschen die allen even onsterflijk + en vademloos zijn als ik-zelf ben, +(Zij weten niet hoe onsterflijk, maar ik weet 't). + +Iedere mensch leeft voor zichzelf en voor wat zijn leven is, + ik leef voor mij en weet wat mijn is, mannelijk en + vrouwelijk, +Zij zijn mijn die knapen geweest zijn en vrouwen begeeren, +Hij is mijn de man, de fiere, die het steken voelt der + geringschatting, +Zij is mijn de verloofde, en de oude maagd is mijn, zij zijn + mijn de moeders en de moeders van moeders, +Mijn zijn de lippen die glimlachen en de oogen die tranen + storten, +Mijn zijn de kinderen en die kinderen gewinnen. + +Naakt! Voor mij hebt gij geen schuld, door mij wondt gij niet + uitgeworpen, door mij niet geminacht, +Ik zie U door kleed en hemd in de ziel, +Ik omgeef U, ik laat niet af voor ik U gewonnen heb, ik ben + onvermoeid, gij kunt mij niet afschudden. + + +4. + +Ik kom met luide muziek, met trompetten en trommen, +Ik speel niet enkel de marschen ter eere van de overwinnaars + die ieder toejuicht, ik speel ook de marschen voor + overwonnenen en verslagenen. +Heeft men U gezegd, dat het goed was het pleit te winnen? +Dan zeg ik U daarbij, dat 't goed is de nederlaag te lijden: + veldslagen worden in denzelfden geest verloren als zij + worden gewonnen. + +Ik trommel en trompet voor den dood, +Mijn luidste en blijdste muziek is voor de dooden. + +Vivats voor hen die verloren hebben! +En voor hen wier oorlogsschepen in de zee zijn ondergegaan! +En voor hen-zelf die in zee zijn ondergegaan! +En voor alle veldheeren wier leger verslagen werd en voor + alle overwonnen helden! +En vivats voor de tallooze onbekende helden, zoo luid als + voor de grootste helden wier naam beroemd is. + + +5. + +Denkt gij, dat ik eenig diep verborgen doel hebbe? +Nu dan, ik heb dat doel, want de zaaiers der Vierde-maand + hebben dat doel en het mica aan de rotshellingen heeft + het ook. + +Houdt gij 't er voor, dat ik verwonderen wil? +Wil het daglicht verwonderen? Wil het roodborstje, dat vroeg + in den morgen kwinkeleert, het doen? +Wil ik 't dan doen eenigermate meer dan zij? +Dit uur wil ik U in vertrouwen iets meedeelen. +Ik zou 't niet gaarne iedereen vertellen, maar U wil ik 't + vertellen. + + +6. + +Ik ben de poëet van het Lijf en ik ben de poëet van de Ziel, +De vreugden des hemels zijn met mij en de pijnen der hel zijn met mij, +De eersten ent en kweek ik op mij-zelf, de laatsten spreek ik + uit in een nieuwe taal. + +Ik ben de poëet van de vrouw dezelfde als van den man, +En ik zeg: groot is 't vrouw te zijn, groot is 't man te zijn, +En ik zeg: niets is er grooter dan de moeder te zijn van + menschen. + +Ik zing den zang van hoogheid en hoogmoed, +Wij hebben nu tamelijk wel genoeg gehad van nederigheid en + verlaging, +Ik toon aan dat gesteldheid ontwikkeling beteekent. + +Zijt gij de anderen voorbijgestreefd? Zijt gij de President? +'t Beteekent niet veel, iedereen zal verder dan zoover komen + en toch altijd voortgaan. +Ik ben de man die met den teederen, klimmenden nacht + wandelt, +Ik spreek tot aarde en zee, door den nacht half-beschemerd. + +Druk mij vast tegen u aan, blootborstige nacht--druk mij + vast tegen u aan, nacht die mij magnetisch doorvloeit! +Nacht van Zuider winden--nacht van enkele groote sterren! +Nacht die mij toeknikt--genotnaakte zomernacht +Glimlach, o wellustige, koel-ademende aarde! +Aarde van de sluimerende, smeltende boomen! +Aarde van den weggeduisterden zonsondergang--aarde van + de nevelbetopte bergen! +Aarde van den glas-schijnenden maanstraal, ietwat met blauw + doortrokken! +Aarde van licht en duister spranklend in den riviervloed! +Aarde van het doorzichtige wolkengrijs, dat om mijnentwil + klaarder en helderder wordt! +Aarde die op de breed-neergestreken elbogen rust--rijke + appelbloesem aarde! +Glimlach, glimlach, want hij die u liefheeft is op weg. + +Liefde hebt gij mij overvloediglijk gegeven--daarvoor geef +ik U liefde weer! +O, onuitsprekelijke, onuitbluschbare liefde. + + +7. + +Ik ben niet enkel de dichter van goedheid, ik versmaad niet + de dichter te zijn van slechtheid tevens. +Wat is er al gebabbel over deugd en ondeugd? +Het kwaad drijft mij voort, de strijd tegen kwaad drijft mij + voort, ik blijf onaangedaan. + +Mijn levensdoel is niet onkruid te zoeken hier, te verwerpen + daar, +Ik besproei de wortels van al wat groei heeft. + +Hebt gij vrees voor wat scrofula dat uit levenskrachtige + vruchtbaarheid voortkomt? +Denkt gij, dat de goddelijke wetten nog te herzien en te verbeteren + zijn? + +Ik vind evenwicht aan deze zijde en evenwicht aan den + tegenkant, +De leer der zwakheid helpt zoo goed als de leer van kracht, +Daden en gedachten des Levens verrijzen met ons en tijgen + vroeg aan den arbeid. + +De minuut die nu volgt en over mij heen gaat komt uit een + verleden van eonen, +Er was geen betere dan deze en er zal geen betere zijn. + +Wat schoon was in 't verleden en schoon is nu is geen wonder, +Een wonder is altijd en altijd hoe daar een mensch kan zijn + die zich-zelven ontrouw is en die niet gelooft. + + +8. + +Walt Whitman, een kosmos, zoon van Manhattan, +Onstuimig, vleezig, zinnelijk, etende, drinkende, leven verwekkende, +Geen sentimentalist, zich niet verheffende boven mannen en + vrouwen, zich niet van hen afscheidende, +Niet bescheidener dan onbescheiden. + +Ontschroef de deursloten! +Ontschroef de deuren zelven van de scharnieren! + +Wie ooit een ander vernedert, vernedert mij! +En wat ooit gedaan of gezegd wordt komt ten slotte tot mij. + +Door mij gaat de stroom der goddelijke wijsheid, in mij de + verklaring van leven en toekomst + +Ik spreek het oer-wachtwoord, ik geef het teeken der Democratie, +Bij God! Niets zal ik aanvaarden waaraan niet allen op + dezelfde voorwaarden deel kunnen hebben. + +Door mij spreken verboden stemmen, +Stemmen van seksen en van begeerten, stemmen heesch nog + en ik verwijder die heeschheid, +Stemmen die laag worden geacht en die ik zal verluiden en + verklaren + +Ik leg mij de vingers niet op de lippen, +Voor mij zijn de ingewanden even schoon en even hoog als + hoofd en hart, +De paring is mij niet minder schoon dan mij de dood is. + +Ik geloof in den vleeze en in de begeerten, +Zien, hooren, voelen zijn wonderen, en elk deel en elke vezel + van mij is een wonder. + + +9. + +Ik denk ik zou met de dieren kunnen omgaan en leven, zij + zijn zoo vreedzaam en zelf-voldaan, +Ik sta langen tijd stil om hen te bespieden. +Zij maken zich niet warm en schreien niet over hun leven, +Zij zijn niet slapeloos in den nacht en beweenen hunne zonden, +Zij maken mij niet wee met den praat over hunne plichten + tot God, +Niet een hunner is onbevredigd, niet een geslagen met de + manie van eigendomsbegeerte, +Niet een knielt voor den ander, niet voor zijns gelijke die + duizenden jaren vroeger leefde, +Niet een is achtenswaardig of ongelukkig over de geheele + wereld. + +Aldus toonen zij hun betrekking tot mij en ik erken die, +Ik vind eigenschappen van mij zelf in hen terug, die zij + duidelijk toonen te bezitten + +Ik verwonder mij hoe zij aan die eigenschappen zijn gekomen, +Heb ik hun weg in den oer-tijd bewandeld en heb ik ze + onachtzaam verloren, +Ik-zelf toen, nu en altijd voortgaande, +Verzamelende en bewijzende altijd meer en altijd sneller, +Oneindig en alsoortig en dus de gelijken van dezen daarbij, +Niet laag neerziende op hen, die mij mijn vroeger bestaan + herinneren, +Zoek ik uit allen een dien ik liefheb en met wien ik als een + broeder zal leven. + + +10. + +Eenzaam te middernacht in mijn tuin, mijne gedachten gaan + een lange wijl van mij uit, +Daar wandel ik over de oude heuvels van Judea met den + schoonen, zachtmoedigen God aan mijn zijde, +En snel op door de ruimte, snel op door hemelen en sterrengroepen, +Snel op tusschen de zeven satellieten door den breeden ring + en den diameter van tachtig duizend mijlen, +Snel op met de staartmeteoren, vuurkloten afwerpende als zij, +Dragende het groeiende kind dat zijn eigen zwangere moeder + in de buik draagt, +Stormend, genietend, ontwerpend, liefhebbend, waarschuwend, +Steunend en tevredenstellend, verschijnend en verdwijnend +Aldus betreed ik deze paden dag en nacht. + +Ik bezoek de gaarden der sferen en zie wat zij voortbrengen, +En zie quintillioenen rijpe en quintillioenen onrijpe vruchten. + +Ik vlieg de vlucht eener vloeiende, zwelgende ziel, +Mijn loop gaat dieper dan het dieplood peilt. + +Ik help mij-zelf aan wat ik stoffelijks of onstoffelijks behoef, +Geen wacht kan mij buitenhouden, geen wet kan mij verhinderen. + + +11. + +Ik hoorde wat daar over het Universum werd gezegd, +Heb 't gehoord en weer gehoord vele duizenden jaren lang; +'t Is tamelijk goed, voor zoover 't gaat--maar 't is niet alles. + +Ik kom en van mij gaat de Heerlijkheid uit en de Kracht, +Eerst van al overbied ik alle oude waarborgventers der + Alleen-Zaligmaking, +Ik leg mij de zelfde afmetingen als Jehova aan, +Maak een prentje van Kronos, van Zeus zijn zoon, van + Hercules zijn kleinzoon, +Koop plaatjes van Osiris, Isis, Belus, Brahma, Boeddha, +Leg Manitoe los in mijn portefeuille, Allah op een blad papier, + heb een ets van den gekruisigde, +Ik reken af met Odin en met den afzichtelijk grijnzenden + Mexitli en met ieder afgods- en heiligenbeeld. +Ik neem allen voor wat zij waard zijn, maar niet voor een + cent meer, +Erken dat zij geleefd hebben en in hun tijd hun werk deden, +(Zij droegen wormpjes aan als voor ongevederde vogels, maar + dezen zullen nu opstaan en uitvliegen en zingen in eigen + kracht.) +Ik aanvaard de ruwe Godsbegrippen, maar verbeter en verfijn + ze in mij-zelf en deel er gulhartig van mee aan iederen + man en iedere vrouw die ik ontmoet, +Ontdek evenveel van hun godheid of meer zelfs in den bouwer + die een huis bouwt, +Eisch hoogere rechten voor hem daar met zijne opgerolde + hemdsmouwen en hamer of beitel ter hand, +Weiger niet de bijzondere openbaringen aan te hooren, maar + beschouw een rookwenteling of een haar op den rug mijner + hand even gewichtig als welke openbaring ook +Jonge kerels bij de brandspuiten en op de reddingsladders + zijn voor mij niet minder dan de goden in den antieken + krijg. +Ik luister naar den galm hunner stemmen, die het vlammengieren + der verdelging doorsnijdt, +Terwijl hunne gespierde lichamen ongedeerd over de verkoolde + balken gaan, hunne bleeke voorhoofden ongedeerd + en boven het vuur uit; +Ik vergelijk die goden bij de smidsvrouw, met haar zuigeling + aan de borst, die genadig is voor iederen pasgeborene; +Drie gierende seizen ter oogst in een rij van drie sterke + engelen met hemden om hunne lendenen opgerold; +De roodharige staljongen met puntige tanden, verlosser van + verleden en toekomstige zonden, +Die al wat hij bezit verkoopt en een verre voetreis maakt om + een advocaat te betalen voor zijn broêr, die voor vervalsching + terechtstaat en om dien broêr bij te staan; +Wat werd ooit in de mildste rooiing op de vierkante roede om + mij heen gerooid, waarvan die vierkante roede niet vervuld + was? +De stier en het insect werden nimmer genoeg verheerlijkt; +Drek en vuil zijn bewonderenswaardiger dan ooit werd gedroomd; +Het bovennatuurlijke is voor ons van geen belang: ik zelf + wacht mijn tijd uit om eens een der allerhoogsten te + worden; +De dag zal weldra daar zijn, dat ik evenveel goed zal doen + als de beste en even wonderbaarlijk zal zijn. +Bij mijn lichaam! Ik word reeds een schepper, +En leg de kracht van mijn leven in den omwikkelden schoot + der duisternis. + + +12. + +Dit mijn lied is niet het lied van den sleur, +Het vraagt onverwacht, het snelt op en daalt af, maar brengt + altijd nader; +Dat is een gedrukt en gebonden boek--maar wat is de drukker, + wat is de drukkersjongen? +Een welgeslaagde fotografie--maar uw vriend of meisje + teeder en vast in uw armen? +Het zwarte schip met ijzer gepantserd, zijn vreeselijke kanonnen + in de torens--maar de zeemanschap van kapitein en + machinisten? +In de huizen de gevulde schalen en het maal en de meubels-- + maar de gastheer en de gastvrouw en de blik hunner oogen? +De hemel daar omhoog--maar hier, of naast de deur of over + den weg? +De heiligen en wijsgeeren in de geschiedenis--maar gij-zelf? +Preeken, credo's, godgeleerdheid,--maar het onnaspeurlijk + menschelijk denken? +En wat is rede? en wat is liefde? en wat is leven? + + +13. + +Ik ben een toppunt van verleden dingen en bevat alle dingen + der toekomst. + +Mijne voeten raken een trede van de treden der trap, +En iedere trede draagt bundels eeuwen en grooter bundels + eeuwen liggen tusschen twee treden, +Al wat onder mij is ben ik opmerkzaam doorgegaan en steeds + klim ik en klim ik. + +Geslacht na geslacht buigen de geesten zich achter mij neer, +In de verre verte zie ik het geweldige Oer, ik weet dat ik + dà à r zelfs was, +Ongezien wachtte ik alomtegenwoordig en sliep in den lethargischen + nevel, +En wachtte mijn tijd af, zonder geschaad te worden door de + stinkende koolstof. + +Lang werd ik door krachtige armen omhelsd--lang en lang. + +Onberekenbaar zijn de voorbereidingen voor mij geweest, +Trouw en liefdevol waren de armen die mij droegen, +Door de kringloopen werd mijn wieg voortbewogen, zij roeiden + en roeiden als vroolijke roeiers, +Om mij ruimte te geven stelden de sterren zich in hare ringen + ter zij, +Zij zonden mij hare invloeden om zorg voor mij te dragen. + +Voor ik uit mijn moeder geboren werd baanden vele menschengeslachten + mijn weg, +Nooit is mijn embryo in zijn groei vertraagd, niets kon den + glans er van verduisteren. + +Nevelen formeerden zich er voor tot werelden, +De lange, langzame melkweg werd vast om het te doen + rusten, +Reuzengewassen gaven het levenssap, +Monsterachtige sauroïden droegen het in den muil en legden + het voorzichtiglijk neer. + +Alle krachten van het Heelal zijn eeuwig voor mij ingespannen + om mij te volmaken en te bekoren, +Nu sta ik hier op deze plek met mijn sterke ziel. + + +14. + +Ik open mijn dakvenster in den nacht en zie de ver-uitgestrooide + sterrengroepen, +En allen die ik zie, zooveel vermenigvuldigd als ik kan + becijferen, geven slechts een som die de nog verdere + sterrengroepen bezoomt. + +Zij verspreiden zich verder en verder, wijden zich uit en + wijden zich altijd uit, +Dieper en dieper en eeuwig dieper in de eeuwigheid. +Mijn zon heeft haar zon die gehoorzaam om haar rondwentelt, +Deze vereenigt zich met hare makkers tot een groep van nog + verhevener omgang, +En dichtere rijen volgen, die van de grootsten in haar midden + stippen maken. + +Er is geen stilstand en nimmer kan er stilstand zijn, +Indien ik, gij en de werelden en alles beneden en op haar + oppervlak zouden worden herleid tot een bleek gedobber in + het Al, 't zou niets hinderen op den duur, +Wij zouden zeker opnieuw komen waar wij nu staan, +En zeker zoover komen als wij gekomen zijn en dan verder + gaan en verder. + +Enkele quadrillioenen tijdperken, enkele octillioenen kubieke + mijlen brengen het Verband niet in gevaar of doen er + ongeduld binnensluipen, +Zij zijn maar deelen, en alles is maar een deel. + +Zie zoover gij kunt, verder nog is onbegrensde ruimte, +Reken zooveel gij kunt, daar is oneindige tijd omheen. + +Mijn samentreffen is bepaald, is zeker, +De Heer zal mij wachten tot ik in volmaaktheid kom, +De verheven Camerado, de ware liefdegever naar wien ik + smacht, zal ik ontmoeten. + + +15. + +Ik weet mij behoort het beste van tijd en ruimte, en nooit + werd ik gemeten en nimmer zal ik gemeten worden. + +Ik voeteer een altijddurende reis (komt, luistert allen!) +Mijn kenteekenen zijn een waterdichte mantel, sterke schoenen + en een boomtak tot staf, +Geen mijner vrienden kan zijn rust in mijn stoel nemen, +Ik heb geen stoel, geen kerk, geen filosofie, +Ik leid niemand ten maaltijd, of naar de bibliotheek of naar + de Beurs, +Maar ieder uwer, man of vrouw, leid ik op een bergtop, +Mijn linkerhand kromt zich rond uw middel, +En mijn rechterhand wijst op de landschappen der werelddeelen + en op den open heirweg. + +Noch ik, noch iemand anders kan dien weg voor U opgaan, +Gij-zelf moet dien weg opgaan. + +Die weg is niet ver, die weg is licht te bereiken, +Misschien bewandelt gij dien weg reeds van het oogenblik + uwer geboorte af, zonder het te weten, +Misschien is die weg overal, te water en te land. + +Schouder uw ransel, lieve zoon, en ook ik zal mijn ransel + schouderen en laten wij haast maken om voort te komen, +Wondervolle steden en vrije volken zullen wij op onze reis + bezoeken. + +Indien gij vermoeid zijt, geef mij dan beide lasten te dragen + en laat uw hand op mijn heup rusten, +Ter zijner tijd zult gij mij denzelfden dienst bewijzen, +Want als wij eenmaal dien weg zijn opgegaan zullen wij niet + weder rusten. + +Voor 't hedenmorgen daagde ben ik een heuvel opgegaan en + keek op naar den sterrenhemel, +En ik zei tot mijn geest: _Wanneer wij een zullen geworden + zijn met gindsche werelden en één met het genot en de + kennis van alle dingen die zij bevatten, zullen wij dan zalig + zijn en voldaan?_ +En mijn geest zeide: _Neen, wij dringen enkel tot hunne hoogste + hoogten door om, daar voorbij, verder te streven._ + +Ook gij stelt mij vragen en ik hoor U aan, +Ik antwoord dat ik niet kan antwoorden, gij moet U-zelf de + verklaring geven. + +Zet U neer een poos lieve zoon, +Hier is brood om te eten en hier is melk om te drinken, +Maar zoodra gij slaapt en U-zelf dus vernieuwt in een zoet + kleed, kus ik U met een vaarwel-kus en open de deur + voor uw later vertrek. + +Lang genoeg hebt gij verachtelijke droomen gedroomd, +Nu wasch ik U den slaap uit de oogen, +En moet gij U gewennen aan den glans van het daglicht en + van elk uwer levensoogenblikken. + +Gij hebt lang genoeg schroomvallig gewaad en de plank + vastgehouden, die U met het land verbond, +Nu begeer ik dat gij een kloek zwemmer zijt, +Dat gij U midden in de golvende baren werpt, dan weer + opkomt, mij toeknikt, schatert en lachend het water uit + uwe haren doet spatten. + + +16. + +Ik heb gezegd, dat de ziel niet meer is dan het lijf, +En ik heb gezegd, dat het lijf niet meer is dan de ziel. +En niets, God niet, is gewichtiger voor iemand dan zijn eigen + ik voor hem is, +En wie ook een honderd meter vèr gaat zonder sympathie, + loopt in een doodskleed in zijn eigen begrafenisstoet, +En ik en gij, zonder een cent op zak, wij mogen het beste + der aarde koopen, +En die zijne oogen op U richt, of een boon in haar schel laat + zien maakt het onderwijs van alle tijden beschaamd, +En daar is noch handel noch ambt of de jongeling die er zich + in begeeft kan er een held in worden, +En daar is geen ding zoo klein of 't is een naaf voor de + wielen des Heelals, +En ik zeg tot iederen man of vrouw; richt uw ziel onverschillig +en rustig op tegenover een millioen Heelallen. + +En ik zeg tot de Menschheid: stel geen vragen ten opzichte + van God, +Want ik die vragen stel ten opzichte van alles, stel geen + vragen ten opzichte van God, +(Niet een enkele woordschikking kan zeggen hoe gerust ik + ben ten opzichte van God en van den Dood). + +Ik hoor en zie God in ieder ding, toch begrijp ik God in 't + geheel niet, +Noch begrijp ik hoe daar een grooter wonder kan zijn dan + ik-zelf ben. + +Waarom zou ik wenschen God beter te zien dan ik Hem + dezen dag zie? +Ik zie iets van God elk uur van een etmaal en elk oogenblik + van een uur, +In de gezichten van mannen en vrouwen zie ik God en in mijn + eigen gezicht in den spiegel, +Ik vind brieven van God in de straten en elke brief is + geteekend met Gods naam, +En ik laat hen waar zij zijn, want ik weet dat waar ik ook ga, +Ik anderen zal vinden eeuwiglijk en eeuwiglijk. + + +17. + +En wat U betreft, Dood, en U bittere kus der sterflijkheid, + vergeefs tracht gij mij ongerust te maken. + +Zonder zich op zijn weg op te houden snelt de vroedmeester + naar zijn werk, +Ik zie hoe de ervaren hand drukt, ontvangt, ondersteunt, +Ik zie aandachtig toe aan de drempels dier uitnemend gewillige + deuren, +En zie het uitlaten en merk op hoe verlichting wordt gegeven + en hoe het leven uitbreekt. + +En wat U betreft, Lijk, ik denk gij zijt een voortreffelijke + mest, maar hinderen doet dit mij niet, +Ik ruik den zoeten geur der bloeiende witte rozen, +Ik strek mij uit naar de gebladerde lippen, ik strek mij uit + naar de gladde borsten der meloenen. + +En wat U betreft, Leven, ik denk gij zijt de erfenis van + velerlei dood, +(En zonder twijfel ben ik-zelf vroeger reeds tienduizenden + malen gestorven.) +Ik hoor uw gefluister o hemelsche sterren, +O zon--o gras van graven--o eindeloos overbrengen en + bevorderen, +Indien gij niets zegt, hoe kan ik dan iets zeggen? + +Van de troebele poel in het herfstbosch, +Van de maan die steile schachten in de suizende schemering + doet glanzen, +Valt vonkels van dag en duister--valt op de zwarte stammen + die in de drab vergaan, +Verlicht het klagelijk gefluister der verdorde rompen. + +Ik stijg hooger dan de maan, hooger dan de nacht, +Ik ontdek dat de doodsbleeke schemer een weerschijn is van + de middagzonnestralen, +En goed doet aan het hechtste en middenste van alle leven, + groot of klein. + + +18. + +Verleden en heden wijken naar achteren--ik heb er aan + gegeven, ik heb er aan ontleend, +Nu arbeid ik door en vervul den arbeid van de toekomst. + +Gij daar die naar mij luistert! Wat hebt gij mij toe te vertrouwen? +Zie mij in het gezicht, terwijl ik de avondlucht inadem, +(Spreek eerlijk, niemand anders luistert, en ik wil een minuut + langer toeven.) + +Spreek ik mij-zelf tegen? +Zeer goed, dan spreek ik mij-zelf tegen. +Ik ben breed, ik omvat veelheden. + +Ik richt mij tot hen die mij na zijn, ik wacht op den dorpel. + +Wie heeft zijn dagtaak verricht? Wie zal 't eerste klaar zijn + met zijn avondmaal? +Wie wenscht met mij te gaan? + +Wilt gij spreken voor ik zal vertrokken zijn? Wilt gij zeggen + dat 't reeds te laat is? + + +19. + +De gevlekte valk strijkt neer en beschuldigt mij, hij beklaagt + zich over mijn gesnap en getalm. + +Ook ik ben niet in 't minste getemd, ook ik ben onverklaarbaar, +Ik doe mijn wilde kreten galmen over de daken der wereld. + +De laatste wolkenvlucht van den dag houdt zich voor mij op, +Zij is een beeld van mij zoo gelijkend als eenig beeld kan zijn, +Het vleit mij dat ik damp ben en stof. + +Ik ga heen als lucht, ik schud mijn witte lokken bij het wegsnellen + van de zon, +Mijn vleesch wordt damp en drijft weg in sierlijk-gewaaide + vlokken. + +Ik vermaak mij-zelf aan het slijk om er het gras uit te laten + groeien dat ik liefheb, +Indien gij mij opnieuw mocht wenschen te zien, zie dan naar + mij uit onder uwe voeten. + +Gij zult nauwelijks kunnen weten wie ik ben of wat ik bedoel, +Maar niettemin zal ik U welzijn schenken, +En uw bloed zuiveren en krachtig maken. +En indien gij mij aanvankelijk niet mocht kunnen vinden, + verlies den moed niet, +Onderzoek dan, na de eene, de andere plaats, +Ergens toef ik en ergens wacht ik op U. + + + + +UIT: ADAMSKINDEREN + + +EEN UUR VAN WOEST GENOT + +Een uur van woest genot, O geweldig! O laat mij bandeloos + wezen! +(Hoe komt 't toch dat ik mij in stormen zoo vrij gevoel? +Wat beteekent toch mijn gejuich onder het lichten des + bliksems en het woeden der winden?) +O laat mij meer van de mystieke deliria drinken dan eenig + ander man! +O wilde en teedere pijnen! (Ik vermaak ze U mijn kinderen, +Ik deel ze gaarne aan U mede o bruidegom en bruid.) +O laat me mij aan U overgeven wie gij ook zijt en gij geef U + over aan mij ten trots van de wereld! +O laat ik teruggaan naar het Paradijs! O schaamte en Vrouw! +O laat ik U tegen mij aandrukken om op uwe lippen voor 't + eerst de kussen te planten van een zelfbewusten man. + +O, het raadsel, de drievoudig-gelegde knoop, de diepe, duistere + afgrond, alles ontbonden en verlicht! +O ik wil heensnellen waar ik eindelijk ruimte en lucht genoeg + vind! +Ik wil vrijgemaakt zijn van vroegere banden en vooroordeelen, + ik van de mijnen zoo goed als gij van de uwen! +Ik begeer een nieuw en ongekend vrijmoedig omgaan met het + beste van natuur! +Ik wil de beklemming van onzen mond losgemaakt hebben! +Heden of morgen het gevoel bezitten: ik ben genoegzaam + zooals ik ben. + +O geef mij iets nog onbewezens! iets in een verrukking des + geestes! +Laat mij geheel ontsnappen aan de ankers en de grepen van + anderen! +Vrij te drijven! vrij te leven! zorgeloos gevaarvol door te + slaan! + +Verdelging aan te zien met hoon en haar te lokken! +Op te stijgen tegen de hemelen der liefde waarvan ik droom, + er tegen op te tuimelen! +En steeds hooger te klimmen met mijn liefdedronken ziel! +Verloren te gaan indien dat zijn moet! +Het geheele verdere leven te voeden met een uur van volkomen + zaligheid en vrijheid! +Met een kort uur van woest genot. + + +OER-MOMENTEN + +Oer-momenten--wanneer gij over mij heen gaat--o reeds + komt gij weer, +Geeft mij nu enkel het genot van wellust, +Geeft mij den drank mijner hartstochten, geeft mij welig, wild + leven, +Heden ben ik de metgezel van de lievelingen der natuur, + hedennacht tevens, +Ik behoor tot hen die gelooven in den vrijen wellust, ik neem + deel aan de nachtelijke orgieën van jonge mannen, +Ik dans met wie dansen en drink met wie drinken, +De echo's weergalmen ons ontuchtig gezang, ik neem een + diepgevallene tot liefsten vriend, +Hij moet een wetschender zijn, ruw, ongeletterd, hij moet + iemand zijn door anderen veroordeeld om bedreven daden, +Ik wil niet langer veinzen, waarom zou ik vèr blijven van hen + die mijn ware makkers zijn? +O gij geschuwden, ik ten minste houd mij niet verre van U, +Ik begeef mij oogenblikkelijk in uw midden, ik zal uw dichter + zijn. +Voor U zal ik meer zijn dan voor een der anderen. + + + + +UIT: CALAMUS + + +OP ONBETREDEN PADEN + +Op onbetreden paden, +In het gewas der poelzoomen, +Ontsnapt aan het leven dat zich bloot geeft, +Aan alle standaardmaten, die tot nu algemeen golden, aan de + genoegens, voordeelen, gelijkvormigheid, +Waarmee ik te lang mijn ziel heb trachten te voeden, +Duidelijk nu voor mij dat er een eerlijke maat is nog niet + algemeen aanvaard, duidelijk mij nu dat mijn ziel, +Dat de ziel van den man voor wien ik spreek welbehagen + vindt in zijne gezellen, +Hier in eenzaamheid, weg van het gedruisch der wereld, +Leg ik den kerfstok aan en hoor ik mij toespreken door welgeurende + lippen, +Niet langer beschaamd (want op deze afgelegen plek kan ik + antwoorden wat ik elders niet zou hebben durven zeggen.) +Krachtig in mij het leven dat zich niet vertoont en toch al het + andere omvat, +Vast besloten heden geen andere zangen te zingen dan die + van mannelijke gehechtheid, +En neem mij voor ze door geheel mijn aardsche leven te doen + hooren, +Voortaan zal ik het voorbeeld geven van athletische liefde, +Op den namiddag van deze lieflijke Negende Maand van mijn + een en veertigste jaar, +Begin ik mijn arbeid voor allen die jonge mannen zijn of + geweest zijn, +Ik zal het geheim vertellen van mijne nachten en dagen,... +Ik zal de noodzaak van makkers loven. + + +WIE GIJ OOK ZIJT DIE MIJ NU VASTHOUDT + +Wie gij ook zijt die mij nu vasthoudt, +Indien gij mist wat gij boven alles behoeft is al wat gij doet + nutteloos, +Ernstig waarschuw ik U voor gij dieper in mij doordringt, +Ik ben niet zooals gij mij dacht maar heel anders. + +Wie is hij die mijn volgeling wilde worden? +Wie wilde mij toonen naar mijn liefde te dingen? + +De weg is gevaarlijk, het einde onzeker, misschien ondergang, +Gij zult al 't andere moeten opgeven, ik alleen zal eenig en + alleen den standaard moeten zijn waaraan gij U meet, +Ook dan zal uw discipelschap lang duren en uwe krachten + uitputten, +Al wat er in uw leven aan leer is en al wat uw leven gelijk + maakt aan de levens om U heen zult gij moeten opgeven, +Daarom laat nu van mij af voor dat uw leven nog erger door + mij wordt verontrust, laat uw hand vallen van mijne + schouders, +Laat mij mijn weg gaan en ga gij den uwe. + +Zoo niet, kom ga dan stil met mij in de woudeenzaamheid, + waar ik U zal beproeven, +Of achter een rots in de open lucht, +(Want in geen bedekte ruimte van eenig huis verschijn ik U, + noch zult gij mij in gezelschappen zien, +En in bibliotheken ben ik als een stomme, als een zot, of een + ongeborene of een gestorvene), +Of mogelijk met U op een hoogen heuvel, waar wij eerst + zullen uitturen dat niemand voor mijlen in 't rond ons onbemerkt + kan naderen, +Of te zeilen met U, of met U van het zeestrand af op een stil + eiland, +Daar veroorloof ik U uwe lippen op de mijne te drukken, +Met de langbezielde kus van den makker of met de kus van + den jongen echtgenoot, +Want ik ben de jonge echtgenoot en ik ben de makker. +Of zoo gij wilt, en mij vertrouwt onder uw kleed, +Waar ik het kloppen van uw hart mag voelen of rusten mag + op uw heup, +Neem mij dan met U als gij landen en zeeën oversteekt; +Want U aldus enkel te beroeren is mij goed, is mij lief, +En dus U beroerende wenschte ik zachtekens in te slapen en + gedragen te worden eeuwiglijk. + +Maar indien gij U drenkt met het levenssap dezer halmen, + zal er gevaar voor U zijn, +Want noch deze halmen noch mij zult gij verstaan, +De geest dezer halmen zal U bij het begin ontsnappen en + steeds meer en meer ontsnappen, ik zal U zekerlijk ontgaan, +Zelfs terwijl gij zult denken, dat gij mij twijfelloos gevat + haddet, zie dan toe! +Reeds dadelijk merkt gij dat ik U ontgaan ben. + +Want 't is niet ter wille van wat ik er in heb nedergelegd, dat + ik dit boek heb geschreven, +Evenmin zult gij het bezitten terwijl gij mij leest, +Evenmin kennen zij mij 't best die mij bewonderen en mij + hoogdravend prijzen, +Evenmin zullen zij die dingen naar mijn liefde (tenzij op zijn + best een zeer gering getal) die liefde winnen, +Evenmin zullen mijne gedichten enkel goed doen, zij zullen + even veel kwaad doen als goed en meer nog misschien, +Want alles is te vergeefs zonder dat waarop ik zinspeel en + waarnaar gij menigmaal kunt raden zonder het te vatten; +Daarom verlaat mij nu het nog tijd is en ga uw weg. + + +NIET ENKEL IN WAT IK MIJ VAN DE BORST WERP + +Niet enkel in wat ik mij van de borst werp, +Niet in mijn zuchten, in mijn wanhoop 's nachts, als ik in + strijd ben met mijzelf, +Niet in die lange, kwalijk onderdrukte bange zuchten, +Niet in de vele eeden en beloften die ik brak, +Niet in het krachtige en ontembare willen van mijn ziel, +Niet in de ijle levenskracht der lucht, +Niet in dit kloppen em bonzen van mijne slapen en polsen, +Niet in dat wonderbare samentrekken en uitzetten in mijn +binnenste, dat eenmaal zal ophouden, +Niet in de vele wellustige wenschen die ik enkel aan de wolken + heb toevertrouwd, +Niet in de kreten, het gelach, de verwenschingen door mij + uitgestooten als ik diep in de wildernissen alleen was, +Niet in het schor gehijg door vastgeklemde tanden, +Niet in klinkende en weêrklinkende woorden, kakelwoorden, + echo's daarvan, doode woorden, +Niet in het gemurmer mijner droomen terwijl ik slaap, +Noch in dat andere gemurmer dier ongelooflijke droomen van + elken dag, +Noch in de leden en zinnen van mijn lijf, die U voortdurend + aannemen en verstooten--niet dà à rin, +Niet in een hunner noch in allen, O aantrekkingskracht! O + mijns levens polsslag! +Wensch ik dat gij meer wordt gevonden of meer U-zelf bewijst + dan in deze zangen. + + +DE VREESELIJKE TWIJFEL VAN DEN SCHIJN + +De vreeselijke twijfel van den schijn, +De onzekerheid ten slotte dat wij misschien misleid worden, +Dat misschien vertrouwen en hoop slechts hersenschimmen zijn, +Dat misschien het identieke leven aan gene zijde des grafs + slechts een mooie fabel is. +Misschien de dingen die ik waarneem, dieren, planten, menschen, + heuvelen, weerspiegelende en vloeiende wateren, +De luchten van dag en nacht, kleuren, het vaste, en de vormen + slechts verschijningen (zooals ook zonder twijfel het geval + is) en wat zij werkelijk zijn nog onbekend, +(Hoe vaak treden zij uit zich-zelven naar voren als wilden zij + mij verlegen maken en mij bespotten! +Hoe vaak denk ik, dat ik noch iemand het geringste van hen + weet,) +Dat misschien hun schijn dien ik van mijn tegenwoordig + standpunt zie (en die schijn tenminste is zeker) indien ik op + een geheel ander standpunt naar hen uitzie zal blijken + anders te wezen (zooals die schijn dan ook even zeker + anders zal zijn) en niets gemeen te hebben met den schijn + van nu of in 't geheel niets is; +Deze en dergelijke vragen worden wonderbaar beantwoord + door hen die mij liefhebben, mijn lieve vrienden, +Wanneer hij die mij liefheeft met mij reist of langen tijd + naast mij zit, terwijl hij mijn hand in de zijne houdt, +Als de ijle lucht, de ontastbaarheid, de zin dien woorden en + redenen niet bevatten ons omringt en in ons doordringt, +Dan ben ik zalig van ongezegde en niet te zeggen wijsheid, + ik ben stil en vraag niets meer, +Wel kan ik de vraag van zijn en schijnen of die van het + identieke leven aan gene zijde des grafs niet beantwoorden, +Maar ik ga voort of zit neder en stoor er mij niet verder aan, + ik ben tevreden, +Hij die mijn hand in de zijne houdt heeft mij volkomen + bevredigd. + + +GIJ DIE GETUIGEN ZULT IN DE VOLGENDE EEUWEN + +Gij die getuigen zult in de volgende eeuwen, +Komt, ik wil U vertrouwen in het innigste onder dit onlijdelijk + uiterlijk, ik zal U zeggen hoe gij mij heeten moet, +Noem mijn naam en hang mijn beeltenis op als van den man + die de teederste minnaar was, +Het portret van den vriend, den liefdezoeker, die door zijn + vriend, zijn liefdezoeker zeer teeder werd bemind, +Die zich niet verhief op zijne zangen maar wel op de onmetelijke + zee van liefde in zijn ziel, die hij mildelijk uitstortte, +Die vaak in groote verlatenheid waarde en dan dacht aan + zijne lieve vrienden, aan die hem lief hadden, +Die vèr verwijderd van hem dien hij liefhad peinsde in slapelooze + nachten, vol onvoldaanheid, +Die maar al te goed de pijnlijke, pijnlijke vrees kende, dat hij + hem dien hij liefhad toch heimelijk onverschillig was, +Wiens gelukkigste dagen die waren als, in de verte van alles, + in velden, wouden en op heuvels, hij en een ander wandelden + hand in hand, zij tweeën alleen, van andere menschen + verwijderd, +Die vaak in de straten drentelde zijn arm gebogen over den + schouder van zijn vriend, terwijl de arm van zijn vriend + op zijn schouder rustte. + + +TOEN IK DEN AVONDSTOND HOORDE + + Toen ik in den avondstond hoorde dat mijn naam in het + Capitool met toejuichingen was ontvangen, was voor mij de + nacht die volgde toch geen nacht van geluk, +En later in welslagen of wanneer mijn voornemens verwerkelijkt + waren, was ik toch niet gelukkig, +Maar de dag dat ik mij met zonsopgang van mijn bed verhief + volkomen gezond, verfrischt, zingende, ademende den + rijpen herfstadem, +Toen ik ten Westen de volle maan zag verbleeken en in het + morgenlicht verdwijnen, +Toen ik alleen over het strand wandelde en, ontkleed, + baadde, dartelend met de koele wateren en de zon zag + opstijgen, +En toen ik dacht dat mijn lieve vriend, die mij teeder liefheeft, + op weg was naar mij toe, o toen was ik gelukkig, +O toen smaakte elke bete mij zoeter en dien geheelen dag + voedde mijn brood mij beter en die heerlijke dag ging heerlijk + voorbij, +En de volgende kwam met gelijke vreugd en met den volgende, + 's avonds, kwam mijn vriend, +En dien nacht, toen alles rondom stil was, hoorde ik de + wateren langzaam rollen, rollen op het strand, +Ik hoorde het gierend ruischen van water en zand die fluisterend + op mij toekwamen, om mij geluk te wenschen, +Want hij dien ik boven alles liefheb lag slapend aan mijn + zijde onder hetzelfde dek in den koelen nacht, +In de nachtstilte, in den herfstmaneschijn was zijn gezicht + naar mij toegekeerd, +En zijn arm lag zachtkens over mijn borst--en die nacht + was een nacht van geluk. + + +VIND IK IN U OPNIEUW EEN HART DAT ZICH DOOR MIJ VOELT AANGETROKKEN? + +Vind ik in U opnieuw een hart dat zich door mij voelt aangetrokken? +Laat ik U dan dadelijk waarschuwen, ik ben zeker heel + anders dan gij denkt; +Denkt gij dat gij in mij uw ideaal zult vinden? +Denkt gij dat 't zoo gemakkelijk is mijn liefde te winnen? +Denkt gij dat mijn vriendschap U onvermengde voldoening + zou schenken? +Denkt gij dat ik geloofwaardig ben en getrouw? +Ziet gij dan niet dieper dan den schijn, niet beneden mijne + zachte en verdraagzame woorden? +Gelooft gij dat ge met uwe voeten op de werkelijkheid voortschrijdt + naar een werkelijken held? +Is niet wel eens de gedachte in U op gekomen, o Droomer, + dat dit alles misschien niets is dan maya, illusie. + + +IK ZAG IN LOUISIANA EEN LEVENSEIK + +Ik zag in Louisiana een levenseik, +Hij stond ganschelijk alleen en het mos hing neer van zijne + takken, +Hij leefde daar zonder een enkelen kameraad, toch uitte hij + zich in blijde donkergroene bladen, +En zijn uitzien ruw, vrij en krachtig deed mij denken aan + mij-zelf, +Toch verwonderde ik mij hoe hij zich in blijde bladen kon + uiten, daar in de eenzaamheid zonder een makker aan zijn + zijde, ik wist wel dat ik dit niet zou kunnen, +En ik brak een twijg af met wat bladeren er aan en wond er + wat mos om, +En nam haar mee en hing haar in mijn kamer op, zoodat ik er + altijd het oog op heb, +'t Was niet noodig om mij steeds aan mijne lieve vrienden + te doen denken, +(Want in den laatsten tijd, geloof ik, denk ik aan weinig + anders dan aan hen,) +Toch blijft die twijg mij een wonderbaar zinnebeeld en doet + me aan mannelijke liefde denken; +Hoe dan ook, die levenseik moge daar in Louisiana vroolijk + gedijen, alleenig in een groot vlak land, +Hij moge zich kunnen uiten in blijde bladeren, terwijl hem + heel zijn leven lang geen vriend, geen die zijn liefde + zoekt nabij is, +Ik weet maar al te goed dat ik 't niet zou kunnen. + + +AAN EEN VREEMDE + +Voorbijgaande vreemdeling! gij weet niet hoe innig verlangend + ik U aanzie, +Gij moet zijn hem dien ik zoek, of haar die ik zoek ('t komt + in mij als een droom) +Ergens heb ik zeker een vreugdevol leven met U geleefd, +Terwijl wij elkaar voorbijgaan fluïdisch, liefdedorstend, rein + en volwassen, herinner ik mij alles weer duidelijk, +Gij groeidet met mij op, waart een knaap met mij of een + meisje met mij, +Ik at met U en sliep met U, uw lichaam is niet enkel het + uwe gebleven noch heeft het mijne enkel het mijne laten + blijven, +Gij geeft mij de vreugde van uwe oogen, gezicht, lijf, als wij + elkaar voorbijgaan, gij neemt in keer van mijn baard, borst, + handen, +Het is mij niet vergund tot U te spreken, het is mij enkel + vergund aan U te denken als ik alleen ben of waak in den + eenzamen nacht, +Ik moet op U wachten, ik twijfel er niet aan, dat 't mij vergund + zal zijn U eens opnieuw te ontmoeten, +Ik moet oppassen dat ik U niet verlieze. + + +IK HOOR DAAR WERD TEGEN MIJ GETUIGD + +Ik hoor daar werd tegen mij getuigd, dat ik instellingen door + de eeuwen gewijd zocht te vernietigen, +Maar waarlijk ik ben noch voor noch tegen die door de + eeuwen gewijde instellingen, +(Wat toch heb ik met ze gemeen of met de vernietiging + er van?) +Ik wil slechts vestigen in de Mannahatta en in elke stad + dezer Staten, 't zij diep in het land of aan de zee, +En in de velden en wouden en boven elke kiel klein of groot + die op de wateren dobbert, +Zonder gebouwen of wetten of besturen of eenige belijdenis, +De instelling van trouwe liefde tusschen kameraden. + + +ALS IK EENS NAGA WAT ROEM IS + +Als ik eens naga wat roem is, roem van heldendaden, roem + van overwinningen door groote veldheeren bevochten, dan + benijd ik die veldheeren niet, +En ik benijd evenmin den President in zijn presidentschap, + noch den rijkaard in zijn paleis, +Maar wanneer ik hoor spreken over de broederschap van hen + die elkaar liefhebben, hoe zij leefden, +Hoe zij zijde aan zijde gingen door het leven, door gevaren, + den blaam trotseerende, altijd vol liefde voor elkaar, heel + den langen weg, +Van jeugd tot manzijn en van manzijn tot grijsheid, hoe fier + zij waren in hun liefde, hoezeer elkaar genegen en getrouw, +Dan word' ik stil--ik ga haastig voort vervuld van den + bittersten nijd. + + +SOMS, IN MIJN LIEFDE + +Soms, in mijn liefde, word ik vervuld van wanhoop, uit vrees + liefde uit te storten over een die mijn liefde niet beantwoordt, +Maar nu denk ik, dat elke liefde beantwoord wordt, en dat + op een of andere wijs het loon zeker is, +(Eens had ik vurig lief en werd mijn liefde niet beantwoord, +Nu, door die liefde heb ik deze zangen geschreven.) + + + + +UIT: HET LIED VAN DEN OPEN HEIRWEG + + +1. + +Te voet en blijmoedig neem ik den open heirweg, +Gezond, vrij, heel de wereld voor mij uit, +De onafzienbare bruine weg voor mij uit, die mij brengt + overal waar ik wensch te gaan. + +Voortaan zal ik nimmer naar geluk vragen, ik heb geluk in + mijzelf, +Voortaan zal ik niet meer klagen, niets meer verdagen, + voortaan zal ik mij niets voelen ontbreken, +'t Is gedaan met in huiszitten en klagen, met boekenwijsheid, + met het nutteloos oordeel over anderen, +Sterk en tevreden ga ik den open heirweg op. + +De aarde is mij voldoende, +Ik begeer mij de sterren niet nader, +Ik weet, wáár zij zijn is 't goed dat zij zijn, +Ik weet, dat zij genoegzaam zijn hun wier leven van hun + leven is. + +Maar ook hier draag ik mijne oude lieve lasten met mij, +Ik draag ze mee, mannen en vrouwen, ik draag ze mee overal + waar ik ga, +Ik zweer U: 't is onmogelijk ze van mij af te schudden, +Zij leven in mijn leven, en ik wil hun leven vervullen van + het mijne. + + +2. + +Gij heirweg, dien ik nu betreed en waarover ik mijn oog + laat ronddwalen, ik geloof dat hier meer is dan het zichtbare, +Ik geloof dat hier ook veel onzichtbaars is. +Gij leert de moeilijke les van Al-ontvankelijkheid, gij kent + voorkeur noch uitzondering; +De zwarte met zijn wollig hoofdhaar, de uitgestootene, de + melaatsche, de ongeletterde worden door U niet geweigerd; +De geboorte, het haastig halen van den doctor, de strompelende + bedelaar, de waggelende dronkaard, de vroolijke + troep werklieden, +De uitgelaten jeugd, de karos van den rijkaard, de pronker, + het vluchtende paar, +De vroeg ter markt gaande man, de lijkwagen, de verhuiskar + naar stad, de wagen die uit de stad terugkomt, +Zij gaan voort, aldus ga ook ik voort, geweerd wordt er + geen, +Allen deelen in dezelfde ontvangst en mij zijn allen lief. + + +3. + +Links en rechts wijdt de aarde zich uit, +Een levend beeld van leven, alles in zijn beste licht, +Natuurmuziek gehoord waar men haar wenscht te hooren en + onhoorbaar als de ziel aanschouwen wil, +De blijde stem van den open heirweg en de blijmoedige, + frissche ziel van dien weg. + +O, heirweg dien ik nu heb ingeslagen, zegt gij mij: _verlaat + mij niet?_ +Zegt gij mij: _Waag U niet--gij zijt verloren indien gij mij + verlaat?_ +Zegt gij mij: _Reeds ben ik welgebaand en drukbeloopen, geen + die mij niet roemt, houd U aan mij?_ +O heirweg, ik antwoord U: niet bevreesd ben ik U te verlaten, + maar ik heb U lief, +Gij, beter dan ik 't doen kan, verklaart wat in mij is, +Gij zult mij meer zijn dan mijn gedicht. + +Ik denk: alle heldendaden en alle vrije gedachten hebben + hun bezieling gevonden in de open lucht, +Ik denk: hier toevende zou ik wonderen kunnen doen, +Ik denk: wat ik ook op den heirweg ontmoete zal mij welkom + zijn en ieder die mij ziet zal mij liefhebben, +Ik denk: ieder dien ik zie moet gelukkig zijn. + + +4. + +Van dezen stond af verklaar ik mij los van limieten en + gedachte grenzen, +Ik ga waar 't mij lijkt, geheel en volkomen mijn eigen + meester, +Luister naar anderen, overweeg wat zij zeggen, +Denk na, onderzoek, neem in mij op, bepeins, +Maar ik maak mij vriendelijk doch met onwrikbaren wil los + uit den greep die mij zou willen vasthouden. + +Ik adem de ruimte met lange teugen in, +Ik bezit Oost en West en ik bezit Noord en Zuid. + +Ik ben grooter, beter dan ik dacht, +Ik wist niet, dat ik zoo rijk aan goedheid was. + +Alles lijkt mij schoon, +Ik kan tot mannen en vrouwen zeggen en herhalen: gij hebt + mij zooveel goed gedaan, ik woû U hetzelfde doen, +Wat ik op mijn weg zal vinden zal gelijkelijk voor U en voor + mij zijn, +Op mijn weg zal ik aan mannen en vrouwen geven van + mij-zelf, +Ik zal nieuwe vreugde en onstuimigheid in hen werpen, +Wie mij verloochene, het zal mij niet bedroeven, +Wie mij aanvaarde, hij of zij zal gezegend zijn en mij + zegenen. + + +5. + +Indien thans een duizendtal volmaakte mannen verscheen + zou mij dat niet verbazen, +Indien thans een duizendtal schoone vrouwengestalten verscheen + zou dat mij niet verwonderen. + +Thans ken ik het geheim om voortreffelijke menschen te + gewinnen: +Het is te leven in de open lucht en te eten en te slapen + met de aarde. + +Hier heeft een groote persoonlijke daad ruimte, +(Zulk een daad legt beslag op de harten van heel het menschelijk + geslacht, +De uitvloeiing van haar kracht en wil breekt de wet en + bespot alle gezag en redenen die zich tegen haar mochten + willen kanten). + +Hier is de toetssteen der wijsheid, +Wijsheid wordt niet in de scholen getoetst, +Wijsheid kan niet worden overgedragen van den een die + haar bezit op den ander die haar niet bezit, +Wijsheid is ziel, wijsheid laat zich niet toetsen, maar toetst + zelf, +Zij doordringt zich van alle tijden, dingen, eigenschappen en + is voldaan, +Zij is de zekerheid van wat waar en onvergankelijk is in + 't leven en van wat volkomen is in 't leven, +Er is iets in de veelheid der zichtbare dingen dat haar + oproept uit de ziel. + +Nu onderzoek ik opnieuw de religiën en de wijsbegeerten, +Zij kunnen voortreffelijk zijn in collegiezalen en toch niets + bewijzen onder de uitgestrekte wolken en langs het landschap + en de vloeiende stroomen. + +Hier is werkelijkheid, +Hier is een mensch--hier openbaart hij wat er in hem is, +Het verleden, de toekomst, majesteit, liefde--indien zij + niet van U zijn vervuld, zijt gij niet van hen vervuld. + + +6. + +Hier is de uitvloeiing der Ziel, +Wat uit de ziel vloeit komt uit het binnenste door bloembekranste + poorten en stelt vragen steeds. +Waarom toch dat smachten? Waarom toch dat gepeins in + stikdonkeren nacht? +Waarom toch zijn er mannen en vrouwen, die als zij dicht bij + mij zijn zonnelicht en zonnewarmte in mijn bloed doen + vloeien, waardoor het zich uitzet? +Waarom toch, wanneer zij mij verlaten, hangen mijne vreugdevanen + slap en plat neer? +Waarom toch zijn er boomen onder wier gebladert ik nooit + wandel of verheven en melodieuze gedachten dalen in mij + neer! +(Ik denk, dat zij daar winter en zomer aan die boomen + bloeien en als rijpe vruchten afvallen als ik voorbijkom;) +Wat ruil ik toch zoo plotseling met vreemden? +Wat met dien koetsier als ik op den bok aan zijn zijde zit? +Wat met dien visscher die aan de kust zijn zegen uitwerpt, + terwijl ik in 't voorbijgaan een oogenblik blijf kijken? +Wat geeft mij een zoo vrij beroep op de welwillendheid van + die vrouw of dien man? Wat geeft hun een zoo vrij beroep + op de mijne? + + +7. + +Wat uit de ziel vloeit is geluk, hier is geluk, +Ik denk het vervult de open lucht en is van allen tijde, +Nu vloeit het op ons aan en zijn wij er welzalig van. + +Hier stijgt het fluïdum op, hier wast de zielegehechtheid, +Het fluïdum en de zielegehechtheid is de frischheid en de + bekoring van man en vrouw, +(Het ochtendstondgras spruit niet frisscher en bekoorlijker + iederen dag uit eigen wortels voort, dan dezen voortspruiten, + frisch en bekoorlijk altijd, uit zich-zelf.) +Uit naar het fluïdum en de zielegehechtheid vloeit van jong + en oud het liefdezweet, +En als een regen daalt de verrukking die alle schoonheid en + rijkdom te boven gaat er uit neer, +Uit naar het fluïdum en de zielegehechtheid zwelt het + smachten en sidderen van de pijn der gemeenschap, + + +8. + +Allons! wie gij ook zijt, kom en reis mede! +Met mij reizende zult gij vinden wat nimmer U vermoeit. +De aarde vermoeit nimmer, +De aarde is eerst ruw, zwijgzaam, onbegrijpelijk, de natuur is + eerst ruw en onbegrijpelijk, +Zij niet moedeloos, geef niet op, daar zijn godsdingen diep + verborgen, +Ik zweer U daar zijn godsdingen heerlijker dan woorden kunnen + zeggen. + +Allons! Wij moeten hier niet toeven, +Hoe verlokkelijk deze overvloeden, hoe gemakkelijk deze + woningen zijn, wij kunnen hier niet blijven, +Hoe veilig deze haven zij en hoe kalm deze wateren zijn, wij + mogen hier niet ankeren, +Hoe welkom de gastvrijheid zij die ons omgeeft, slechts voor + een korte wijl is 't ons veroorloofd er van te genieten. + + +9. + +Allons, de drang wordt krachtiger, +Wij zullen onbekende en wilde zeeën bevaren, +Wij zullen het gegier der winden en de stortvloeden der + golven trotseeren en gaan waar de Yankee-klipper voortsnelt + met volle zeilen. +Allons! Met kracht, vrijheid, de aarde, de elementen, +Gezondheid, moed, blijheid, zelf-achting, weetgierigheid; +Allons! weg van alle evangeliën! +Vooral weg van uwe evangeliën, O loensche materialistische + priesters. + +Die mummie blokkeert den doorgang--wij zullen met het + begraven niet langer wachten. + + +10. + +Luister! Ik wil oprecht jegens U zijn, +Ik loof niet de oude, smedige prijzen uit, maar ruwe, nieuwe + prijzen, +Aldus de zelf-overwinningen die uw deel moeten zijn: +Gij zult U niet ophoopen wat rijkdom genoemd wordt, +Gij zult met kwistige hand uitdeelen wat gij wint of verkrijgt, +Gij zult nauwelijks de stad bereikt hebben die het doel uwer + reis was, ter nauwernood hebt gij U er voldaan nedergezet, + of gij wordt opgeroepen door een onafwijsbaar bevel om + door te gaan, +Gij zult U niet storen aan de ironische glimlachen en den spot + van hen die achterblijven, +Welke liefdewenken gij ook ontvangt, gij moogt enkel antwoorden + met hartstochtelijke kussen van afscheid, +Gij zult niet veroorloven, dat zij die de armen naar U uitstrekken + U vasthouden. + + +11. + +Alles wijkt terug van den voortgang der zielen, +Alle godsdienstvormen, alle tastbare dingen, kunsten, regeeringen--al + wat op deze of welke wereld ook zichtbaar was + of is trekt zich terug in nissen en gewelven voor de zielenprocessie + langs de verheven wegen des Heelals. + +Den voortgang der zielen van mannen en vrouwen langs de + verheven wegen des Heelals is alle andere voortgang enkel + toevoegsel en steun. + +Eeuwig leven, eeuwig voorwaarts, +Statig, plechtig, droef, terughoudend, bespot, woedend, onstuimig, + zwak, onvoldaan, +Wanhopig, trotsch, teeder, ziek, erkend door menschen, verloochend + door menschen, +Zij gaan! Zij gaan! Ik weet dat zij gaan, maar ik weet niet + waarheen zij gaan, +Toch weet ik dat zij heenwaarts gaan naar het beste--heenwaarts + naar iets verhevens. + +Wie gij ook zijt, kom mee! Man of vrouw kom mee! +Gij moet daar niet staan druilen of leuteren in uw huis, + ofschoon gij het U bouwdet of het voor U gebouwd is. + +Weg uit den duisteren schuilhoek! Weg van achter het schut! +Uwe maren zijn vergeefs, ik weet alles en openbaar alles. + +Zie door U heen, gij zijt zoo krank als de anderen, +Zie door het lachen, het dansen, het feestvieren der menschen + heen, +Zie onder hun kleed en sieraden, zie onder hunne gewasschen, + propere gezichten, +Zie dan een geheime, stille walging en wanhoop. +Geen echtgenoot, geen vrouw, geen vriend vertrouwd genoeg + om de belijdenis te ontvangen, +Als een ander Ik, een dubbelganger van ieder, gaat het + schuilend en angstig door het leven, +Vormloos en woordeloos gaat het door de straten der stad, + beschaafd en lief in de salons, +In spoorwagens, op stoombooten, in openbare bijeenkomsten, +Thuis in de woningen van mannen en vrouwen, aan tafel, in + het slaapvertrek, overal, +Keurig versierd, beleefd-glimlachend, recht van houding: dood + in het hart, verdoemenis in het hoofd, +Onder laken en handschoenen, onder linten en bloemen, +Gebruiken nauwkeurig volgende, met geen syllabe sprekende + over zich-zelf, +Sprekende van alle andere dingen ter wereld, maar nooit over + zich-zelf. + + +12. + +Allons! door gevechten en door strijden! +Het doel dat wij ons gesteld hebben kan niet worden ontgaan. + +Was het einde van vroeger strijden overwinning? +Wat heeft overwonnen? Gij-zelf? Uw volk? de Natuur? +Welaan, versta mij goed--de Voorzienigheid heeft in het + wezen der dingen de eeuwige wet gelegd, dat uit het genot + zelf der overwinning, 't hindert niet wat zij geldt, iets groeit, + dat een moeilijker strijd noodzakelijk maakt. + +Mijn roep is de roep ten strijde, ik kweek feitelijke rebellie, +Hij die met mij gaat moet wel gewapend gaan, +Hij die met mij gaat zal dikwijls karig voedsel, armoede, boosaardige + vijanden, verlatenheid vinden. + + +13. + +Allons! De heirweg ligt voor ons open! +Hij is veilig--ik heb hem beproefd--mijn eigen voeten + hebben hem lang en vaak betreden--blijf niet achter! +Laat het papier liggen op de lessenaar onbeschreven en het + boek op de plank ongeopend! +Laat de gereedschappen liggen in de werkplaats! laat het + geld ongeïnd! +Laat de school voor wat zij is! Stoor U niet aan het geroep + des onderwijzers! +Laat den prediker prediken in zijn preekstoel! laat den + advocaat pleiten in het Hof en den rechter de wet verklaren. + +Camerado, ik geef U mijn hand! +Ik geef U mijn liefde oneindig kostelijker dan geld, +Ik geef U mij-zelf buiten preek of wet om; +Wilt gij U-zelf aan mij geven? Wilt gij de reis met mij + maken? +Zullen wij te zamen en elkaar trouw blijven heel ons leven + lang? + + + + +UIT: OVER NAAR BROOKLYN MET DE VEERBOOT + + +1. + +Vloedstroom daar omlaag! Ik zie U van aangezicht tot aangezicht! +Wolken ten Westerhemel--gij daar, zon, ter halfuurshoogte--ook + U zie ik van aangezicht tot aangezicht. + +Menigten mannen en vrouwen in uw dagelijksch kleed, hoe + belangwekkend vind ik U! +De honderden en honderden die op de veerbooten naar + Brooklyn oversteken om huiswaarts te keeren vind ik belangwekkender + dan zij kunnen denken, +En gij allen die van oever tot oever zult oversteken in volgende + tijden, gij zijt mij meer, gij hebt grooter deel in mijn + gepeins dan gij kunt denken. + + +2. + +Tijd noch plaats doet zich gelden--afstand geldt niet, +Ik ben met U, gij mannen en vrouwen van de volgende generatie + of van alle volgende generatiën, +Juist wat gij gevoelt wanneer gij rivier en hemel gadeslaat, + gevoelde ik, +Juist zooals ieder uwer een mensch in een menigte menschen + is, was ik een mensch in een menigte menschen, +Juist zooals gij U verkwikt gevoelt door het blijde leven van + de rivier en den schittervloed, gevoelde ik mij verkwikt, +Juist zooals gij staat te leunen over de borstwering en toch + voortsnelt met den haastigen vloed, stond ik en snelde + voort, +Juist zooals gij ziet naar de tallooze scheepsmasten en de + dikstammige schoorsteenen der booten, zag ik. +Ook ik menig en menig keer stak de aloude rivier over, +Sloeg de Twaalfde-maands zeemeeuwen gade, zag hen hoog + in de lucht drijven met beweginglooze vleugelen en wiegelende + lichamen, +Zag hoe het glinstergeel lichtte op een deel hunner lichamen, + terwijl het overige in zwarte schaduw bleef, +Zag ze in langzaam beschreven cirkels zachtkens in het + Zuiden dalen, +Zag den weerschijn van zomerlicht in het water, +Werd verblind soms door den glinsterenden zonnestroom, +Keek naar de fijn uitsprankelende lichtspaken om de weerspiegeling + van mijn hoofd in het zonneweerkaatsende water, +Keek naar den nevel over den rug der heuvels Zuidwaarts en + Zuidwestwaarts, +Keek naar den stoomdamp in dikke violetgetinte vachten + heendrijvende, +Keek in de richting van den beneden-baaij om de aankomst + der schepen te zien, +Zag ze naderen, zag aan boord hen die mij na waren, +Zag de witte zeilen der schoeners, zag de sloepen, zag de + schepen voor anker, +De matrozen aan hun werk in het want of schrijlings op de + sparren, +De ronde masten, de schommelende beweging van de kielen, + de ranke, kronkelende wimpels, +De groote en kleine stoomers in vaart, de loodsen en de + loodshuizen, +Het witte zog in de vaart achtergelaten, de snelle, sidderende + wenteling der raderen, +De vlaggen aller natiën en hoe zij bij zonsondergang gestreken + werden, +De uitgeschulpte golven in den schemer, het scheppen der + raderborden, het dartelende, glinsterende gekuif, +Het verre verschiet dat steeds neveliger werd, de grauwe + muren van de steenen pakhuizen der dokken, +Op de rivier het schemerachtig beweeg, de zware stoomsleepers + dicht naast elkaar aan weerskanten bij de sloepen, + de hooischepen, de door den nacht verraste lichters, +Aan den naderenden oever de vuren der gieterij-schoorsteenen + hoog op en helder vlammend in den nacht, +En hun flikkering van zwart en bloedrood en geel licht werpende + over de daken der huizen en omlaag in de straatspleten. + + +3. + +Wat is de som der tientallen en honderdtallen jaren, die ons + scheiden? + +Wat het zij, het geldt niet, afstand noch tijd geldt. +Ook ik leefde eens, het Brooklyn der breede heuvelen was + mijn Brooklyn, +Ook ik liep in de straten van Manhattan-eiland en baadde in + de wateren die het omspoelen, +Ook ik voelde die vreemde plotselinge vragen mijn binnenste + bewegen, +Op den dag midden in de menigte kwamen zij in mij op, +Als ik in den laten nacht huiswaarts ging, of in bed, kwamen + zij in mij op, +Ook ik dobberde in den stroom der eeuwig onopgeloste + raadselen, +Ook ik had de identiteit mijns lijfs ontvangen, +Wat ik was wist ik was mijns lijfs en wat ik zou worden wist + ik, zou ik worden door het lijf. + + +4. + +Niet enkel over U vallen schaduwen, +Over mij ook zijn schaduwen gegaan, +Het beste wat ik gedaan had leek mij ijdel en verdacht, +Waren mijne gedachten die ik zoo verheven waande niet in + waarheid zeer onbeduidend? +Evenmin zijt gij 't alleen die weet wat het is slecht te zijn, +Ook ik wist, wat het is slecht te zijn, +Ook ik verwarde mij in den eeuwigen knoop van tegenstrijdigheid, +Leuterde, gevoelde schaamte, berouw, wangunst, ik loog + en stal, +Was valsch, toornig, geil, had begeerten die ik zelfs niet + durfde uitspreken, +Was grillig, ijdel, gulzig, bekrompen, sluw, lafhartig, boosaardig, +De wolf, de slang, het zwijn leefden in mij, +De steelsche blik, het ijdele woord, de overspelige wensch + leefde in mij, +Weigering, haat, uitstel, laagheid, luiheid, dit alles ontbrak + mij niet, +Ik was een met de anderen, was een met het leven en de + gebeurlijkheid van anderen, +Ik werd bij mijn streelnaam toegeroepen door heldere, luide + stemmen van jonge mannen als zij mij zagen naderen of + voorbijgaan, +Voelde hun arm om mijn nek als ik stond, of het achteloos + leunen van hun lichaam tegen het mijne als ik zat, +Zag velen die ik liefhad in de straten of op de veerbooten of + in openbare bijeenkomsten en sprak hun toch met geen + woord van die liefde, +Leefde hetzelfde leven der anderen, hetzelfde oude, lachende, + knagende, slapende leven, +Speelde de rol die altijd den speler of de speelster zal blijven + nastaren, +Altijd dezelfde oude rol, de rol die is wat wij er van maken, + zoo groot als wij wenschen, +Of zoo klein als wij wenschen, of beiden groot en klein + tegelijk. + + +5. + +O, wat kan mij ooit luistervoller en schooner zijn dan het + mastomboorde Manhattan? +Rivier en zonsondergang en geschulpte golven van den vloedstroom? +De zeemeeuwen en hunne wiegelende lichamen, het hooischip + in den schemer en den lichter in den nacht? +Wat zijn heerlijker goden dan die mij de hand drukken en mij + met stemmen, lieflijk voor mijne ooren, luide en krachtig + bij mijn streelnaam toeroepen als ik voorbijga? +Wat is teerder dan wat mij verbindt aan de vrouw of den + man die mij nu aanziet? +En mij nu met U vereenigt en mijn ziel in de uwe doet leven? + +Want wij begrijpen elkander, doen we niet? +Wat ik U beloofde zonder het te noemen, hebt gij dat niet + aanvaard? +Wat de geleerdheid niet kan onderwijzen--wat het sermoen + niet kan vervullen, is nu vervuld, niet waar? + + +6. + +Stroom voort, rivier! Zwel aan met den vloed, neem af met de + ebbe! +Dartelt voort, gekuifde en geschulpte golven! +Heerlijke wolken van zonsondergang! doordringt mij van uw + pracht, of de mannen en vrouwen van alle volgende + generatiën! +Steekt over van oever tot oever, ontelbare menigten passagiers! +Verheft U, hooge masten van Manhattan! Verheft U, schoone + heuvelen van Brooklyn! +Klop, bedrogen en wonderlijk brein! Werp uw vragen en antwoorden + uit! +Sleurt hier en overal met U voort, stroom van eeuwig onopgeloste + raadselen, +Staart oogen van dorstende liefde, staart in huis of op straat + of in de openbare bijeenkomst! +Klinkt op, stemmen van jonge mannen! roept mij luide en + welklinkend bij mijn speelnaam! +Leef, oud leven! Speel de rol die hem of haar die speelt + eeuwig achterna staart, +Speel de oude rol, de rol die groot is of klein, naar men + haar maken wil. +Bedenk wel, gij die mij leest, of ik U niet onzichtbaar aanzie; +Zij sterk, borstwering boven het water, steun hen die achteloos + tegen U aanleunen en zich toch met den stroom + meehaasten; +Vliegt voort, zeevogels! Vliegt op uwe zijde of wentelt in + wijde cirkels hoog in de lucht; +Weerkaats den zomerhemel, gij water en bewaart hem tot + aller neerziende oogen tijd hebben gehad U te zien, +Sprankelt uit fijne zonnelichtspaken om de weerspiegeling in + het zonbeschenen water van mijn hoofd of ieders hoofd! +Nadert schepen in den beneden-baaij! Vaart op en af witbezeilde + schoeners, sleepen, lichters! +Praalt uit, aller natiën vlaggen! Wordt naar behooren gestreken + bij zonsondergang! +Brandt uwe vuren hoog op, gij gieterij-schoorsteenen! Werpt + zwarte schaduwen in het vallen van den avond, werpt rood + en geel licht over de daken der huizen! +Verschijnselen bewijst nu of in de toekomst wat gij zijt, +Gij noodzakelijke nevel omhul de ziel, +Voor mij om mijn lijf, voor U om uw lijf, geuren de goddelijkste + aroma's, +Gedijt steden--brengt uwe ladingen, brengt uwe fiere + schouwspelen, breede en genoegzame wateren, +Bloei op, Wezen dat misschien meer ziel heeft dan al wat leeft, +Behoudt uwe plaatsen, dingen, duurzamer dan al het andere. + +Gij hebt gewacht, gij wacht altijd, stomme heerlijke getuigers, +Wij nemen U gretig in ons op en toch blijven wij steeds + onverzadigd, +Zoo abel zijt gij niet, dat gij ons kunt teleurstellen of U-zelven + buiten ons bereik houden, +Wij nemen U in ons op en verwerpen U niet--wij bevestigen + U voor altijd in ons hart, +Wij vademen U niet--wij hebben U lief--ook in U is volmaaktheid, +Gij zijt ook een deel der eeuwigheid, +Groot of klein, gij zijt een deel van de ziel. + + + + +UIT: LIED VAN DE BREEDE BIJL + + +Kracht, beleid en moed, dat is het hoogste! +Wat het leven sterkt, sterkt tevens den dood, +En de dooden zijn in de processie des levens even goed als + de levenden zelf, +En de zekerheid der toekomst staat even rotsvast als die + van het heden, +Want de teelkracht der aarde en der menschheid is hetzelfde + als de ziel der aarde en der menschheid, +En niets is blijvender dan de kracht die een man stempelt + tot man. + +Wat, denkt gij, is blijvend? +Denkt gij, dat een groote stad blijvend is? +Of een staat, waarin de nijverheid bloeit? Of een weldoorwrochte + constitutie? of de best-gebouwde stoomschepen? +Of huizen van graniet en ijzer? Of chef-d'oeuvres van werktuigkunde, + vestingbouw, verdediging? + +Weg er mede! Dit alles leeft geen eigen leven, dat tot liefhebben + bezielt. +O zeker, zij vervullen hun uur, alzoo ook dansen de dansers + en pijpen de pijpers voor hen, +Hun schoonheid gaat voorbij, zij doen wat zij moeten doen, +Dit alles doet wat het moet doen tot het door een enkel + woord der Godheid in het namelooze wordt weggeslingerd. + +Dà t is de groote stad die de verhevenste mannen en vrouwen + bezit, +Misschien bestaat zij uit wat vervallen hutten, toch is zij de + grootste stad van heel de wereld. + +Een groote stad is niet allereerst de plaats van groote werven, +dokken, fabrieken, opslagen, +Noch de plaats van den altijd-vernieuwden groet van baren + of van hen die het anker lichten voor het vertrek, +Noch de plaats van de hoogste en kostbaarste gebouwen of + winkels waarin goederen van heel de aarde worden verkocht, +Noch de plaats waar de beste bibliotheken en scholen te + vinden zijn, noch de plaats waar geld 't overvloedigst is, +Noch de plaats met de talrijkste bevolking. + +De stad van redenaars en barden, die in natuur en arbeid + ziel en lichaam gestaald hebben, +De stad die dezen liefheeft en verstaat en door dezen wederkeerig + wordt geliefd, +Waar de nagedachtenis der helden wordt gehuldigd door het + gewone woord en de gewone daad en niet door monumenten + op de pleinen, +Waar geestdrift en beleid ieder zijn tijd en gelegenheid + vindt, +Waar de mannen en vrouwen lichtelijk denken over geschreven + wetten, +Waar niemand een slaaf is en niemand een meester van + slaven, +Waar de bevolking als een man op staat tegen de onbeperkte + vermetelheid van lieden die enkel kracht vinden + in den volkswil. +Waar mannen en vrouwen wild van verontwaardiging opstorten, + zooals, op 't gefluit van den dood, de zee zwiepende + en rijtende baren opstort, +Waar de achtbaarheid van het kleed altijd achterstaat bij de + achtbaarheid van het hart, +Waar de burger steeds hoofd en ideaal is, en de President, + Mayor, gouverneur, en wie meer, betaalde dienaren, +Waar den kinderen wordt onderwezen, dat zij de hoogste + wetten in de ziel vinden en naar dezen behooren te leven, +Waar in handel en wandel een volkomen eerlijkheid wordt + toegepast, +Waar de bespiegeling van het ongeziene wordt aangemoedigd, +Waar vrouwen in optochten door de straten trekken naast + de mannen, +Waar zij in openbare bijeenkomsten plaats nemen naast de + mannen; +De stad van de trouwste vrienden, De Stad! +De stad van het reine omgaan der seksen, De Stad! +De stad van de gezondste vaders, De Stad! +De stad van de best-belichaamde moeders, De Stad!, +Dà t is de groote stad, dà t is De Stad! + + + + +UIT: HET TENTOONSTELLINGSLIED + + +1. + +(Ach, weinig bevroedt de arbeider, +Hoe na zijn arbeid hem brengt tot God, +Den liefdevollen arbeider van het Al en het Eeuwig). + +Niet enkel om uit het niet op te roepen, noch enkel om te + stichten, +Maar wellicht om aan het verre te ontleenen wat reeds goed + gesticht is, +En om er dan uw eigen karakter aan te geven, bezield en vrij, +Om van de ruwe en trage oerkrachten der natuur brandstoffen + te maken voor het levensvuur der religie, +Om minder af te wijzen en te vernietigen dan te aanvaarden, + te vereenigen, te verheffen, +Om te gehoorzamen zoo goed als te bevelen, meer te volgen + dan voor te gaan, +Ook dit alles leert ten slotte onze nieuwe wereld ons, +De nieuwe wereld, maar hoe weinig nieuw inderdaad, hoezeer + de oude, oude wereld! + +Lang, zeer lang groeide het gras, +Lang, zeer lang daalde de regen neder, +Lang, zeer lang rolde de aardkloot om zijn as. + + +2. + +Kom, Muze, keer Griekenland en Ionië den rug toe, +Sla het boek dier onmetelijk overschatte gloriën dicht, +Dat verhaal van Troye en van Achilles' toorn en van Aeneas', + Odysseus' zwerftochten, +Schrijf "Verhuisd" en "Te huur" op de rotsen van uw + sneeuwbekruinden Parnassus, +Doe dit ook te Jeruzalem, stel die kennisgeving hoog op de + poorten van Jaffa, en op den Moriah-berg, +En hoog op de muren van uwe Duitsche, Fransche en Spaansche + burgten, uwe Italiaansche paleizen, +Want een beter, vruchtbaarder, wijder levenskring, een onafzienbaar, + ongeploegd arbeidsveld wacht en roept U. + + +3. + +Zij hoort en geeft aan onze roepstem gehoor, +Of liever, zij volgt haar langgekoesterd begeeren, +Zij komt door onweerstaanbare natuurlijke neiging gedreven! +Ik hoor het ruischen van haar gewaad, +Ik neem de ziel in mij op van haars adems lieflijken geur, +Ik zie haar godinne-tred, haar wonderbaar oogenbeweeg, +Als zij ommegaat en dit heerlijke schouwspel in 't rond ziet. + +Zij, de edelvrouw der edelvrouwen! Kan ik dan gelooven + wat ik zie? +Kon geen dier antieke tempels, geen dier klassieke beeldgehouwen + haar langer bekoren? +Konden de schimmen van Vergilius en Dante, noch de + myriaden heldenfamen, heldendichten, heldendaden haar + langer bezielen en boeien? +Heeft zij allen verlaten om tot ons te komen? + +Ja, indien het niet te stout een beweren is, vrienden, +Ik, zoo gij haar nog in het verleden waant, ik zie haar in + het heden en in ons midden; +Vindt zij in ons heden niet alles wat haar het verleden + schonk en beter nog? +Vindt zij ook niet hier de onsterflijke ziel der aarde en de + bezielende kracht van de daad, van de schoonheid, van + den heldenmoed? +Wat haar vroeger bekoorde leeft niet meer, wat haar vroeger + bezielde bezielt haar niet meer, +De heldendaden van het heden en de scheppingen van het + heden doen die van 't verleden vergeten, +Niet meer klinkt haar stem, verstorven in de tijden, aan de + bronnen van Castalië, +Zwijgend zijn de gebroken lippen der Egyptische sphinxen, + zwijgend al die pyramiden-graven die den tijd trotseerden, +Voor altijd uit: het epos van Azië's en Europa's gehelmde + krijgers, de wilde roep der muzen zwijgt, +Zwijgt! Voor altijd de roepstem van Calliope! Dood! Clio, + Melpomene, Thalia! +Stil nu, de plechtige rhytmen van Una en Oriana, niemand + nu zoekt meer den Heiligen Graal, +Jeruzalem, een handvol koude asch in de winden geworpen, +De middernacht-duistere heiren der kruisvaarders verdwenen + voor het licht van den morgenstond, +Amadis, Tancred namen slechts, Charlemagne, Roelant, + Olivier namen slechts, +Palmerijn en de bietebouw vergeten, verdwenen het torengespiegel + in de wateren der Usk, +Dood koning Arthur en zijne ridders, Merlijn en Lancelot en + Galahad heengegaan, weggetrokken allen als de ademwas + op glimmend staal, +Dood! Dood! Voor ons en voor alle tijden dood, die eenmaal + zoo machtige wereld, die nu ledige, onbezielde schimmenwereld, +Die gulden, verblindende wonderwereld met al hare heerlijke + legenden en mythen, +Hare koningen en fiere kasteelen, hare priesters en strijdvaardige + ridders en schoone riddervrouwen, +Dood, de lijken in de wade, in de rusting, gedekt door de + kroon, bijgezet in het knekelgewelf. +Toen, in zijn koninklijke dicht, schalde Shakespeare hun + dood uit met de klaroen der eeuwen, +En heeft Tennyson's liefelijk, droevig rijm den lijkzang gezongen. + +Ik zeg, vrienden, ik, zooal gij niet, zie de verheven zoekster, + ('t is waar, hoewel altijd dezelfde, sinds dien veel veranderd + op haar reis door eeuwen en landen,) +En, bezield als ooit, streeft zij er naar ons te vinden, met + kracht haar weg banende dwars door de warreling heen, +Niet afgeschrikt door het gegons der machines en de schrille + stoomfluit, +Vindt zij draineer-pijpen, gazometers en fertilisators niet beneden + haar aandacht, +Glimlachend, bekoord, blijkbaar besloten bij ons te blijven, +Daar is zij! onze moeder, onze vrouw, onze zuster, en bereidt + ons middagmaal! + + +4. + +Maar hoe? Weet ik niet langer hoe 't behoort? +Ik leid de gast, O Columbia, uw huis binnen; (en wat anders + zou dan mijn levensdoel en dezer zangen doel zijn?) +In naam der vrijheid een onsterflijk Welkom! Laat ons + juichen dat Europa tot ons komt! +En in het altijd en eeuwig der toekomst zijt beiden mijne + lieve zusters, oude en nieuwe wereld. + +Vrees niet, Muze! Een echt nieuw leven en een echte nieuwe + tijd ontvangen U en zullen U bezielen, +Ik beken u oprecht, mijn volk is een vreemd, een wonderlijk + volk, het doet zijn eigen nieuwe doen, +Toch vindt gij er dezelfde oude menschheid in, dezelfde van + binnen en van buiten, +Dezelfde gezichten en harten, hetzelfde gevoel, hetzelfde + smachten naar het onbereikbare, +Dezelfde oude liefde, oude schoonheid, hetzelfde oude leven. + + +5. + +Zwijge dan de verheerlijking van den oorlog, zwijge dan + oorlog zelf, +Weg van mijn huiverend zien, en dat het nimmer terugkome, + dat veld vol zwart gebrande, verminkte lijken! +Die onbeschrijflijke hel met stroomen bloeds, waar ontketende + tijgers en wolven, wier tong uit den muil hangt, geen + denkende menschen zich in verlustigen, +En daarvoor: verheft U, strijd van denkende hoofden en + nijvere handen, +Komt met onversaagde legerscharen, machinenbouwers, +Kom met uwe vaandels, arbeid, laat hen dartelen op den + wind, +Laat luide en klaar uwe trompetten schallen. + +Zwijge dan de oude roman! +Zwijge novelle, spijt en spel van hovelingen, +Zwijge het minnelied van suikerzoete rijmen, het lied dat + lusten en liefden van lediggangers bezingt, +Enkel geschikt om gezongen te worden bij het banketteeren + in den nacht, als de late dansers huppelen op de maat + van vroolijke klanken, +De ongezonde genoegens en buitensporige vermaken der + enkelen, +In geuren, gloed en wijn, onder het schitterlicht der kaarsen. + +Voor U eerbiedwekkende, krachtige zusteren, +Verhef ik mijn stem om kunst en dichter te bezielen voor + onderwerpen die hunner waardiger zijn dan dezen. +Dat kunst en dichter het heden en de realiteit verheffen, +Dat de dichter niet voor enkelen zinge, maar voor den middelmaat-mensch + en diens roem van dagelijkschen wandel + en handel, +Dat hij in liederen roeme arbeid en het gistend leven, en hoe + dezen grootscher zijn dan alles, +Dat hij bezinge den handenarbeid van ieder en allen, het + ploegen, wieden en graven, +Het planten en kweeken van den boom, van den boomstruik, + het moesbed en de bloemen, +De dichter zegge, dat iedere man zijn grootsche taak in het + leven heeft en vervult en iedere vrouw tevens; +De dichter zegge: neem hamer en zaag ter hand en gevoel + U-zelf hoog, +Hij zinge het lied van den timmerman, den stuc-werker, den + schilder, +Het lied van den kleêrmaker en kleêrmaakster, van de + dienstmaagd, van den stalknecht en den portier, +En vooral prijze hij het vernuft, dat het wasschen, koken en + reinigen helpt door kleine uitvinding, +En vooral achte hij 't niet beneden zich-zelf de hand aan + den arbeid te leggen, welke ook. + +Ik zeg: ik breng U, Muze, heden en hier, +Allen arbeid en allen plicht, verheven of gewoon, +Ik breng U het zwoegen, het gezonde zwoegen in het zweet, + het eindeloos zwoegen zonder rust, +Ik breng U de oude lasten van het werkzame leven en zijne + belangen en zijne vreugden, +Het huisgezin, de bloedverwantschap, kinderen, man en + vrouw, +De welvaart van het huis, het huis zelf en wat het huis + toebehoort, +Levensmiddelen en het conserveeren van levensmiddelen, + door de scheikunde geholpen, +En al wat den mensch sterk maakt, den gezonden man, de + gezonde vrouw, den volkomen lang levenden mensch, +Wat dien mensch in dit leven gezondheid en geluk schenkt en + zijn ziel loutert, +Voor het eeuwige toekomstige leven. + +Dà n de jongste paringen der volken, hun arbeid, het onderling + verkeer der werelddeelen, +De stoomkracht, de sneltreinspoorwegen, gas en petroleum, +Al deze triomfen van onzen tijd: de kabels van den Atlantischen + Oceaan, +De Pacifiek-spoorwegen, het Suez-kanaal, de Mont-Cenis, + Gothard en Hoosac tunnels, de Brooklyn-brug, +Deze geheele aarde door ijzeren banden omspannen, met de + stoomvaartlijnen die als draden over de zeeën zijn getrokken, +Dezen wereldkloot in zijn tuimeling door het heelal breng + ik U. + + + + +UIT: EEN LIED VOOR DEN ARBEID + + +1. + +Een lied voor den arbeid! +In den arbeid van machines en in den handarbeid en in den + arbeid op de velden vind ik de verklaring der godskrachten, +Vind ik de godskracht zelf. + +Arbeiders en arbeidsters! +Indien alle geleerdheid en haar nut en haar fraai mij ontstraalde, + zou dat dan veel zijn? +Indien ik een geleerd professor, een liefdadig landheer, een + wijs staatsman ware, zou dat dan veel zijn? +Indien ik U was wat de patroon is die U in dienst neemt en + betaalt, zou U dat bevredigen? + +De geleerde, de brave, de weldadige en dan nog dit: de + banaliteit, +Neem een man als ik: geleerd, braaf noch weldadig misschien, + maar de banaliteit verre. + +Ik dienaar noch meester, +Ik verlang niet eerder het vele dan het weinige, wie ook + van mij geniet, ik verlang slechts wat mij toekomt, +Ik wil uw gelijke zijn en gij zult mijn gelijke zijn. +Indien gij aan de werkbank staat in de werkplaats, sta ik U + zoo na als de naaste aan dezelfde bank, +Indien gij uw broeder of liefsten vriend beschenkt vraag ik + van U hetzelfde als gij aan broeder of liefsten vriend + schenkt, +Indien uw minnaar, man, vrouw u dag en nacht lief is, moet + ik persoonlijk U even lief zijn, +Indien gij geschandvlekt, misdadig, ongelukkig wordt, zal ik + dat worden om uwentwil, +Indien gij U uwe dwaze wetschennende daden herinnert, + zult gij dan denken dat ik mij niet herinner mijne eigen + dwaze, wetschennende daden? +Indien gij in het drinkgelag aan tafel zit, zit ik in het + drinkgelag tegenover U aan die tafel, +Indien gij een vreemde ontmoet in de straten en hem of + haar uw liefde schenkt, o ik ontmoet vele vreemden en + schenk hun mijn liefde, + +Nu, wat denkt gij dan van U-zelf? +Hebt gij gering gedacht van U-zelf? +Hebt gij den President hooger gesteld dan U-zelf? +Of den rijke er beter aan toe dan gij? Of de geschoolde + wijzer dan gij? +(Omdat uw gezicht vuil of puistig is, of omdat gij eens dronken + of een dief waart, +Of omdat gij ziekelijk, of rheumatisch, of een lichtekooi zijt, +Of omdat uw kracht gering is of gebroken, of omdat gij geen + vat vol geleerdheid zijt en uw naam nooit gedrukt hebt + gezien, +Leidt gij daarvan af, dat gij iets minder onsterflijk zijt?) + + +2. + +Zielen van mannen en vrouwen! U noem ik niet onzichtbaar, + onhoorbaar, ongevoelig en onvoelbaar, +Ik zal mij niet bemoeien voor of tegen U te pleiten om uit + te maken of gij al dan niet bestaat, +Ik erken openlijk wie gij zijt, al erkent niemand anders dat. + +Volwassen, halfwassen, kind, van dit volk of elk ander volk, + in huis of buitenshuis, ik zie in den een dezelfde waarde + als in den ander, +En ik zie al het andere door hen heen en achter hen. + +Ik zie de vrouw en zij is geen zier minder dan haar man, +Ik zie de dochter en zij is even goed als de zoon, +Ik zie de moeder en zij is de volkomen gelijke van den + vader. + +Kinderen van den onwetende en den behoeftige, knapen die + opgeleid worden in een vak, +Jonge mannen die bij den boer werken en oude mannen die + bij den boer werken, +Matrozen, sjouwers, kustvaarders, landverhuizers, +Ik zie ze allen en zij zijn mij na, ik zie ver weg anderen en + zij zijn mij na, +Niet een ontgaat mij, en niet een wenscht mij te ontgaan. + +Ik breng U wat gij 't meeste behoeft en toch steeds hebt + bezeten, +Het is geen geld, amours, kleed, eten, geleerdheid, maar het + is even goed, +Ik zend geen zaakwaarnemer of tusschenman, bied U geen + wissel van de waarde aan, maar geef U de waarde zelf. + +Daar is iets dat den mensch invloeit nu en steeds, +Niet in gedrukte woorden, noch in gepreekte of gepraten + woorden kan men 't vinden, het ontsnapt aan die woorden, +Niet in een boek, niet in dit boek is 't te vinden, +Wie gij ook zijt het is 't uwe, het 'is niet verder van U dan + uw gehoor of uw gezicht, +Wat U het naaste, het gewoonste, het gereedste is spreekt er + U van en daaruit komt het U immer te gemoet. + +Lees in vele talen, toch leest gij hierover niets, +Lees de Boodschap van den President en gij leest ook + daarin niets hier over, +Niet in de rapporten van het Binnenlandsch Ministerie of + van het Ministerie van Financiën, niets in dagbladen of + weekbladen, +Niets in de belasting- of pensioenberichten, niets in de prijsnoteeringen + of de mededeelingen van de Beurs. + + +3. + +De zon en de kringloopende sterren in het firmament, +De appelvormige aarde en wij met ons leven van die aarde, + het is grootsch in zijn eeuwig gedobber, +Ik weet niet wà t het is behalve dat het grootsch is en dat + het geluk is, +En dat de beteekenis van ons leven niet ligt in een bespiegeling + of een bon-mot of eenig onderzoek, +En dat het niet iets is, dat bij geluk ten goede kan keeren + en bij ongeluk ons kan ontgaan, +En niet iets, dat wij door een of andere omstandigheid + kunnen verliezen, +Het licht en de schaduw, de wonderbare beteekenis van het + lichaam en zijn identiteit met de ziel, de tuk die met + volkomen bereidwilligheid alle aardsche dingen verslindt, +De alomvattende fierheid en het kunnen van den mensch, + zijn onuitsprekelijke vreugden en smarten, +Het wonder dat iedereen ziet in iedereen dien hij ziet en + de wonderen die elke minuut der komende tijden van zich + zullen vervullen, +Wat is het doel van dit alles, dacht gij, Camerado? +Dacht gij dat het enkel was voor uw handwerk of landwerk? + of voor de winsten van uw winkel? +Of om U aan een of andere betrekking te helpen? Of voor + een spelletje in het beuzeluur van dezen heer en die + dame? +Hebt gij gedacht dat het landschap leven, vorm en kleur had + enkel om in een schilderij geschilderd te worden? +En dat de menschen leefden enkel opdat men hun leven + konde beschrijven of bezingen, +Of dat de zwaartekracht en de natuurwetten en de harmonieuze + samenstelling van het Heelal en de luchtstroomingen + enkel waren om aan schoolmeesters geleerdheid te + verschaffen? +Of dat het bruine land en de blauwe zee waren voor de + atlassen en de landkaarten? +Of de sterren om in sterrengroepen verdeeld te worden en + dan aangeduid bij fantasie-namen? +Of dat de groei en ontluiking der zaden zijn voor landbouwkundige + tabellen of den landbouw zelf? + +Oude instellingen, kunsten, boeken, verhalen en de vaardigheid + in een beroep, zullen wij dit alles hoog stellen? +Zullen wij ons eigendom, onzen handel hoog stellen? Ik heb + er niets tegen. +Ik stel dit alles even hoog als het hoogste--maar boven dit + hoogste stel ik het kind dat geboren wordt van eene + vrouw en een man. + + +4. + +De som van al wat eerbied verdient tel ik op in U, wie gij + ook zijt, +De President bevindt zich in het Witte Huis om uwentwil, + gij zijt niet hier ter wille van hem, +De secretarissen arbeiden in hun bureaux voor U, gij arbeidt + niet voor hen, +Het Congres vergadert elke Twaalfde Maand voor U, +Wetten, hoven, staatsconstituties, stedelijke charters, het + komen en trekken van handel en verkeer, dit alles is + voor U. +Luistert goed, lieve discipelen, +Leer, staatkunde, beschaving vloeien uit U, +Standbeelden en monumenten en alle roem-inschriften waar + ook zijn gehouwen in U, +De waarde van geschiedenis en statistiek, zoo ver als haar + geest het verleden mag zijn doorgedrongen, bevindt zich + dit uur in U en die van mythen en verhalen evenzoo, +Indien gij op dit oogenblik geen adem haddet en geen + kracht, wat zou er van hen allen zijn? +Het heerlijke epos zou niets zijn en oratiën en tragediën + zouden ledig zijn. + +De paleizen zijn wat gij er van maakt als uw oog hen aanschouwt, +(Dacht gij dat hun waarde lag in den witten of grijzen steen? + Of in de lijnen hunner bogen en kroonlijsten?) + +De muziek is wat er uit uw ziel opvloeit als de instrumenten + U aan uw werkelijk leven doen denken, +Zij is niet de violen en cornetten, niet de hobo noch de + trommen, noch de klanken van den bariton-zanger die zijn + liefelijke romanza zingt, noch die van het mannenkoor, + noch die van vrouwenkoor, +Zij is dichter bij en verder dan dezen. + + +5. + +Zal dan alles eenmaal zijn weg terug afleggen? +Kan dan ieder de eeuwige schoonheid zien door een blik in + den spiegel? Is daar niets hoogers of beters? +Bevat gij alles, bevat de mystiek-onzichtbare ziel alles? +En vreemd en zwaar zeker is mijn paradox; +Het ruwste ter wereld en de onzichtbare ziel der wereld + zijn één. + + +6. + +Wilt gij dan de zaligheid verre zoeken? Gij zult zeker op + uwe schreden terugkomen. +In de dingen uws dagelijkschen levens vindt gij het beste, of + zoo goed als het beste, +In de menschen uws dagelijkschen levens vindt gij de edelste, + krachtigste, liefdewaardigste! +Geluk, kennis vindt gij niet elders maar hier, niet in de + toekomst maar nu, +In den man dien gij 't eerst ziet en aanraakt vindt gij altijd + een vriend, een broeder, een naasten buur--in de vrouw + een moeder, zuster, vrouw, +De liefde en de arbeid der volken hebben de eerste plaats + in poëmen en overal, +Gij arbeidsters en arbeiders dezer Staten, gij bezit uw eigen + goddelijk en krachtvol leven, +En alles daarbuiten heeft plaats voor mannen en vrouwen + zooals gij. + +Wanneer de psalm gaat zingen in steê van den zanger, +Wanneer de Schrift zal prediken in steê van den leeraar, +Wanneer de kansel afdaalt en onder de menschen gaat in + steê van den prediker, +Wanneer ik bij dag of bij nacht het lichaam van boeken kan + beroeren en zij dan mijn lichaam beroeren in keer, +Wanneer eens professors collegie zooveel bewijst als een sluimerende + vrouw of een slapend kind, +Wanneer de goudstukken in de kelders glimlachen als des + nachtwakers dochter, +Wanneer de gevolmachtigde bazelt in den presidentsstoel en + ik zijn vriend ben en metgezel, +Dan, en niet eerder, zal ik dezen de hand reiken en hen zoo + hoog verheffen als ik U doe, mannen en vrouwen aan den + arbeid. + + + + +UIT: LIED VAN DE WENTELENDE AARDE + + +1. + +Een lied van de wentelende aarde, in woorden die met haar + harmonieeren, +Dacht gij dat dit de woorden zijn, deze rechtoppe-lijntjes, + deze boogjes, hoekjes, en stipjes? +Neen, dat zijn de woorden niet, de echte woorden zijn in de + aarde en in de zee, +Zij zijn in de lucht, zij zijn in U. + +Dacht gij dat deze woorden de liefelijke klanken zijn door + den mond uws vriends gesproken? +Neen, de ware woorden zijn liefelijker dan deze. + +Menschenlijven zijn woorden, myriaden woorden, +(In de beste gedichten ziet gij altijd het lijf van man of + vrouw, altijd welgevormd, natuurlijk, levensvol, +En elk deel vol kracht om te geven of te ontvangen zonder + schaamte of reden tot schaamte.) + +Lucht, aarde, water, vuur--de elementen zijn de woorden, +Ik zelf ben een woord met dezen--mijne krachten vloeien + samen met de hunne--mijn naam is voor hen een niets, +Al wierd mijn naam ook genoemd in de drie duizend talen, + wat zouden lucht, aarde, water, vuur weten van mijn naam? +Een gezond gezicht, een vriendelijk bemoedigend gebaar zijn + woorden, en zij zijn welsprekendheid en wijsheid, +De bekoring van den oogopslag van sommige mannen en + vrouwen, ook zij is vol welsprekendheid en wijsheid. + +Het werk waaruit de ziel spreekt is het poëem dier onhoorbare + woorden der aarde, +De meesters kennen die aarde-woorden en zeggen daarin + meer dan in hoorbare woorden. +De aarde ontbloot haar schoonheid niet doch weigert ook niet + haar schoonheid te ontblooten, niettemin is haar onzichtbaar + leven het schoonste, +Dring in haar door en gij verneemt luid-hoorbare klanken, + het verheven koorgezang der helden, de weeklachten der + slaven, +De eeden der liefde, vervloekingen, doodsnikken van stervenden, + gelach van jongelieden, geschreeuw van markters, +Dring in haar door om de sleutelwoorden te kennen die + nooit missen. + +De woorden der welsprekende, stomme eeuwe-moeder tot + hare kinderen missen nooit, +De echte woorden missen nooit, want de slag mist nooit en + de terugslag mist nooit, +Aldus ook missen nimmer de dag en de nacht, evenmin als + onze reis door de eeuwigheid mist. + +Het Godsschip bevaart de Godszee, +Rondwentelend, staag, om nimmer te vergaan, +Zonneschijn, storm, koude, hitte voor altijd weerstaat, voorbij + snelt, draagt het dezen, +De waarheid en de bestemming der ziel bevat het, +Het vloeiende ledig in 't rond en vooruit klieft en doordringt + het, +En steeds voort, door geen tegenspoed opgehouden, door + geen anker vastgehouden, door geen klip geraakt, +Vlug, vroolijk, voldaan, niets dervende, niets verliezende, +Elk oogenblik in staat en bereid het logboek open te slaan, +Het Godsschip bevaart de Godszee. + + +2. + +Wie gij ook zijt! Slag en terugslag zijn bepaaldelijk voor U, +Het Godsschip bevaart de Godszee voor U. + +Wie gij ook zijt! Gij zijt de man of de vrouw voor wie de + aarde vast en vloeibaar is, +Gij zijt de man of de vrouw voor wie zon en maan daar zijn + in het firmament, +Voor niemand eerder dan voor U is het heden en het verleden, +Voor niemand zekerder dan voor U is de onsterflijkheid. + +Ieder man is voor zich en iedere vrouw is voor zich het sleutelwoord + van verleden en heden en dat der onsterflijkheid; +Niet een kan daar verwerven voor den ander--niet een, +Niet een daar leven voor den ander--niet een. +Het gezang is voor den zanger en komt tot hem terug, +Het onderwijs is voor den onderwijzer en komt tot hem terug, +De moord is voor den moordenaar en komt tot hem terug, +De diefstal is voor den dief en komt tot hem terug, +De liefde is voor hem die liefde geeft en komt tot hem terug, +De gift is voor den gever en komt tot hem terug--het + kan niet missen, +De redevoering is voor den redenaar, het spel is voor den + tooneelspeler en speelster niet voor het gehoor, +En geen mensch verstaat grootheid en goedheid dan de zijne + of die door de zijne wordt verklaard. + + +3. + +Ik zweer de aarde zal gewis hem of haar volkomen zijn die + zelf volkomen is, +En de aarde zal gehavend en gebroken blijven hem of haar + die zelf gehavend en gebroken blijft. + +Ik zweer daar is grootheid noch vermogen die wedijvert met + de grootheid en het vermogen der aarde, +Daar kan geen leer welke ook zijn, ten ware zij worde bevestigd + door die der aarde, +Geen staatkunde, poëzie, religie, zede of wat ook, tenzij + gegrondvest in de aarde, +Tenzij oog in oog met de stiptheid, levenskracht, onpartijdigheid, + rechtschapenheid dezer aarde. + +Ik zweer ik zie in de liefde liefelijker krampen dan die de + liefde oproept, +Het is zelf-bezit dat nooit lokt of afwijst. +Ik zweer ik zie weinig of niets meer in hoorbare woorden, +'t Vloeit alles opwaarts tot de ongezegde waarheden dezer + aarde, +Tot hem die zingt de zangen des lijfs en zegt de waarheden + der aarde, +Tot hem die woordenboeken maakt van de woorden die aan + den druk ontsnappen. + +Ik zweer ik zie wat daar beter is dan het beste te noemen, +Het is het beste altijd en immer ongenoemd te laten. + +Zoodra ik mij ondersta het beste te noemen merk ik mijn + krachteloosheid, +Dan ligt mijn tong verlamd onder mijn verhemelte, +Dan weigert mijn adem mijne longen te vullen, +Ik word met stomheid geslagen. +Het beste der aarde kan niet, kan nooit genoemd worden, + alles en ieder is het beste, +Dat beste is niet wat gij vermoeddet, het is veiler, lichter, + nader, +Niets behoeft er voor uit zijn natuurlijke voegen te worden + gelicht, +De aarde is even zeker en direct nu als zij was voorheen, +Feiten, religiën, vooruitgang, beleid, handel en wandel zijn + nu zoo reëel als voorheen, +En ook de ziel is reëel, ook zij is zeker en direct, +Geen preek of proef heeft haar bewezen, +Onloochenbare vooruitgang bewijst haar. + + +4. + +Dat dan in deze zangen weergalmen de klanken der ziel en + de melodieën der ziel, +(Indien zij niet den weergalm bevatten van de melodieën der + ziel, wat zouden zij dan zijn? +Indien zij niet leven waren direct van uw leven, wat zouden + zij dan zijn?) + +Ik zweer voortaan zal ik niets meer gemeen hebben met den + godsdienst die het beste noemt, +Ik wil enkel gemeen hebben met den godsdienst die het beste + ongemoeid laat. + +Spreekt sprekers, zingt zangers! +Delft diep, vormt groot, stapelt hoog de woorden der aarde! +Arbeidt, eeuwen na eeuwen, want niets zal verloren gaan, +Misschien zal uw arbeid lang hebben te wachten, maar zeker + zult gij er de wel-daad van zien, +Wanneer de bouwstoffen allen bereid en gereed zijn, zullen + de bouwmeesters verschijnen. + +Ik zweer U, de bouwmeesters zullen verschijnen onafwijsbaar, +Ik zweer U, dat zij U zullen verstaan en rechtvaardigen, +De verhevenste onder hen zal hij zijn die U het beste van + allen verstaat, en die allen verklaart en allen getrouw is, +Hij en zijne makkers zullen U niet vergeten, zij zullen inzien, + dat gij niet een jota minder zijt dan zij zelven, +In hen en door hen zult gij volkomen verheerlijkt worden. + + + + +LIED DES HEELALS + + +1. + +Kom, zei de Muze, +Zing thans een lied door geen dichter nog gezongen, +Zing thans het lied des Heelals. +In deze onze ruwe aarde, +Middenin den onpeilbaren chaos, +Verborgen en veilig in haar hart, +Kiemt het zaad der volmaaktheid. +In allen leven kiemt dit zaad, +Geen geboorte zonder de ontkieming van dit zaad, verborgen + of zichtbaar, dit zaad ontvangt bloei. + + +2. + +Heil U, waakzame, hoogstrevende wetenschap, +Gij die, als van hooge bergtoppen, het jonge leven overziet, +En verder steeds en verder Uw uitkomsten bevestigt. +Maar heil, heil, heil der ziele, die alle wetenschap overtreft, +Voor haar heeft de wereldgeschiedenis zich als een schel om + den aardkloot gelegd, +Voor haar wentelen alle sterren-myriaden door 't Heelal. +Voor haar, spiralend omhoog en breed van slagen, +(Of als een schip op zee, dat vaak boegseert) +Vloeit wat vergankelijk is uit in het Eeuwige +En strekt de realiteit zich uit naar 't ideaal. +Voor haar de ontwikkeling van het al, die niet in wezen, wèl + in schijn wordt gekend, +En rechtvaardiging is niet enkel van het goede, maar van + wat wij slecht noemen tevens. +Eenmaal werpt ieder den mom af, wat deze ook waard zij, +Eenmaal bloeit er heil uit alle verzwering, eenmaal vreugde + uit list, bedrog en tranen, +Heil waar de kracht aan ontspringt en vreugde, vreugde des + Heelals. +Uit het gros, uit het ongezonde, uit het onbeteekenende, +Uit de middelmatige meerderheid, het talloos-vake bedrog + van menschen en volken, +Ontspringt het goede, +Alom dan het goede, electrisch, bederfwerend, alles doordringend, + alles vervullend. + + +3. + +Boven de berghoogten van kwalen en smarten, +Fladdert, fladdert en zweeft een nooit-gelamde vogel +Hoog in de reine sferen des geluks, +Door de duisterste wolken der onvolkomenheid, +Breekt altijd een glimp van 't reinste licht der zon, +Een straal der hemel-heerlijkheid-zelve. +In de wangeluiden van zeden en gebruiken +In het dolle Babyloonsch geraas, in oorverdoovende orgiën, +Elk getier overruischende, wordt een toon gehoord, en niet + meer dan vernomen, +Van 't koorgezang der eeuwen in verre hemelgewesten gezongen. +O, de zegenvolle oogen, o, de gelukkige harten +Die in 't geweldig labyrinth, +Den teederen leiddraad zien en volgen kunnen. + + +4. + +En gij, Amerika, +Als bekroning van het godsplan, in zijn overleg en in zijn + uitvoering, +Zijt gij--en niet om U zelfs wil--tot leven geroepen. +Want ook gij omvat alles, +Gij torscht en ontvangt alles en begroet alles, ook langs + paden breed en nieuw +Wendt gij U naar 't Ideaal. +De tamme idealen van andere landen, de grandeurs van het + verleden, +Zijn niet voor U, gij hebt Uw eigen grandeurs van dezen dag. +Goddelijk vertrouwen en grootheid die alles omvatten en + verklaren, +En dit alles bereikbaar voor allen. + +Alles en allen om der wille der onsterflijkheid, +Liefde evenals licht verwint het Al stilzwijgend, +En de voortdurende verheffing der natuur beschenkt het Al + met haar zegeningen, +De bloesem draagt vrucht, de vrucht der eeuwen rijpt, de + gaarden worden godstuinen, de oogst is zeker, +Aldus rijpt alles: vormen, voorwerpen, ontwikkeling, menschheid + tot het leven der zaligheid, + +Geef dan, o God, mij altijd die gedachte, opdat altijd mijn + ziel hoog zij en zinge, +Geef mij, geef hem of haar, die ik liefheb dit onvernietigbaar + geloof, +In Uw Heelal, wat gij ons ook onthoudt, onthoud ons niet + het geloof in Uw Godsplan, dat tijd en ruimte vervult, +Het geloof in Heil, Vrede, volkomen Verlossing! + +Is dit een droom? +Neen, het ongeloof is een droom, +En in de ontkenning is de leer en rijkdom des levens een + droom, +En de geheele wereld een droom. + + + + +PIONIERS! O PIONIERS! + + +Komt mijn zon-gebruinde kinderen, +Volgt mij nu in dichte drommen, houdt Uw wapens blank en + vaardig, +Hebt gij allen Uw pistolen? Hebt ge Uw scherpgewette bijlen? + Pioniers! O Pioniers! + +Want wij kunnen hier niet dralen, +Vòòrt wij moeten, lieve vrienden, moeten het gevaar trotseeren, +Wij zijn het jonge sterkgespierde ras, alles rust op onze + armen, + Pioniers! O Pioniers! + +O, gij knapen, Westerknapen, +Krachten-ziedend, strijdbegeerig, rijk aan mannentrots en + vriendschap, +'k Zie U duidelijk, Westerknapen, 'k zie U der beschaving + voorgaan, + Pioniers! O Pioniers! + +Rusten thans de oude volken, +Laten zij het hoofd nu hangen na een half-volbrachte taak, + zijn zij moê daar ginds over de wijde zeeën? +De eeuwige taak dan vatten wij op, en haar lasten en haar + wijsheid, + Pioniers! O Pioniers! + +Wat verleën is moeit ons niet, +Nieùw een wereld, groòtsch een wereld, dat is de wereld van + ons streven, +Ons is frisch en kloek de wereld, en zij roept ons aan den + arbeid + Pioniers! O Pioniers! + +Rotsen rukken we uit de voegen, +Over afgrond, door valleien, langs de hooge bergenklippen, +Waar wij gaan, wij overwinnen, moedig, wagend en vermetel, + langs nog onbetreden paden, + Pioniers! O Pioniers! + +'t Dichte oerwoud wordt geveld, +Stroomen stuiten we en doen wij keeren, wij dringen door + in de aderen der moeder en brengen haar onrust, +Delvend in den maagd-grond brengen wij er weeldevollen + waschdom, + Pioniers! O Pioniers! + +Colorado-mannen zijn we, +Ons het land der hooge bergen, òns het land der breede + sierra's en der hooge bergenvlakten, +Van de mijnen, van de stroomen komen wij langs jagersporen, + Pioniers! O Pioniers! + +Van Nebraska, Van Arkansas, +Van het midden dezer Staten, van Missouri zijn wij zonen, + zonen van Amerika, +Handslag geven we allen broeder, òf van 't Zuiden, òf van + 't Noorden, + Pioniers! O Pioniers! + +Onweerstaanbaar--wak're mannen, +Lieve broeders, kameraden! In mijn borst gloeit voor U allen + wonderteêre, sterke liefde! +O ik treur, en nochtans juich ik! Voor U allen gloei ik + van liefde, + Pioniers! O Pioniers! + +Heft dan hoog de moeder-liefste +Wapp're hoog de lieve liefste, de beste en de schoone liefste, + wuiv' beheerschend boven alles (buig Uw hoofd) +Hoog de vreesbre-sterke liefste, majesteitelijk rein die + liefste, + Pioniers! O Pioniers! + +Ziet dan kinderen, onvertsaagde kinderen, +Bij den strijd van onze vaadren, nimmer weif'len wij of + wijken, +Uit het schimmenrijk voorheen dringen ons millioenen voorwaarts, + Pioniers! O Pioniers! + +Voorwaarts, voorwaarts trekt ons leger, +Jonge kracht brengt ons versterking, zij die in den veldtocht + vallen worden spoedig weer vervangen, +Somtijds in den strijd de neerlaag, maar toch voorwaarts, + altijd voorwaarts, + Pioniers! O Pioniers! + +Al der wereld levenspolsen +Slaan voor ons den opmarschroffel in den kracht'gen Westermaat, +Maar wij, enkel of tezamen, dringen, werken ons vooruit. + Pioniers! O Pioniers! + +'t Is à l voor ons ideaal, +Al wat is bereikt in 't leven, al wie denkt of doet in 't leven, + al de werkers, al hun werk, +Die ter zee zijn, die te land zijn, al de meesters, al de slaven, + Pioniers! O Pioniers! + +Al die liefde's helvuur kennen, +De gevangnen in 't gevang, al de braven, al de boeven, +Al de blijden, al de droeven, al de levenden en dooden, + Pioniers! O Pioniers! + +En ook ik met lijf en ziele, +Wij, aldus een trio vreemd, saamlend al wat wij ervaren, + gaan ge-drieën onzen weg, +Door de landen, over zeeën, door het licht en door den + schemer, door verledens spokenheiren, + Pioniers! O Pioniers! + +Zie deez' wentelenden aardbol! +Zie in 't rond de broeder-bollen, al de zonnen, de planeten, + samenhangende als trossen, +In de schit'rend-lichte dagen, in de droom-mystieke nachten, + Pioniers! O Pioniers! + +Al die werelden zijn ons, +Zijn voor 't groot ontginningswerk, wijl de volgers ongeboren + in die werelden ons wachten, +Wij gaan slechts aan 't hoofd des hedens en bereiden hun + den weg, + Pioniers! O Pioniers! + +O gij dochters van het Westen! +O gij jonge en oud're dochters! O gij moeders en gij vrouwen! +Nimmer moet gij van ons wijken! Uwe plaats is in ons leger + Pioniers! O Pioniers! + +Prairiedichters ongeboren! +(Dichters van de oude landen, gij moogt rusten in Uw doodskleed, + want ook gij deedt eens uw arbeid,) +Spoedig zal 'k Uw krijgslied hooren, spoedig trekt gij met + ons op, + Pioniers! O Pioniers! + +Niet de zoete minneliedjes, +Niet op kussens, niet op muilen, niet het vredige, niet het + lieve, +Niet de vadse rust der rijkaards, niet voor ons het tam + vermaak, + Pioniers! O Pioniers! + +Laat dan anderen gulzig fuiven, +Laat de dikke slapers slapen, laat hen in hun rust verroesten, +Karig, spaarzaam, zij ons voedsel, hard ons bed en zwaar de + arbeid, + Pioniers! O Pioniers! + +Is de nacht voor ons gekomen? +Was de weg ons heden moeilijk? Vielen wij soms moedloos + neder? +Laat ons dan een wijle rusten, voor een uur den strijd + vergeten, + Pioniers! O Pioniers! + +Op! met schaat'rend een trompetschal, +Roept ons de ochtendstond--hoort!-- +Luide en gebiedend klinkt zijn: + "ontwaakt!" +Op! Op! naar de voorhoede des legers! +Op! Dat ieder naar zijn plaats snelle, + Pioniers! O Pioniers! + + + + +AAN U + + +Wie gij ook zijt, ik vrees gij gaat den weg der droomen, +Ik weet, dat de werkelijkheid waarop gij meent te rusten + sneeuw is, die U onder handen en voeten wegsmelt, +Zelfs op dit oogenblik zie ik alles wat gij 't Uwe meent + verdwijnen: Uw gezicht, Uw vreugden, woorden, huis, handel, + wandel, verdriet, dwaasheden, gewoonten, misdaden, +Uw ware ziel, Uw ware lichaam verschijnt mij, +Verschijnt mij, opkomende uit Uw bedrijf, Uw zaken, Uw + winkel, arbeid, hofsteê, kleed, uit uw koop en verkoop, + eten, drinken, lijden en doodgaan. + +Wie gij ook zijt, ik leg nu de hand op Uw hoofd, opdat gij + mijn gedicht moogt zijn, +En met mijne lippen dicht aan Uwe ooren fluister ik: +Ik heb vele vrouwen en mannen innig liefgehad, maar voor + geen hunner was mijn liefde inniger dan voor U. + +O, wel traag en wel dom ben ik geweest, +Reeds veel vroeger had ik zonder omwegen mijn weg recht + op U toe moeten nemen, +Wat ik tot nu heb gezegd was gebabbel omdat ik 't niet tot + U zei; wat ik tot dusver heb gezongen was het lied der + zotheid, omdat ik U niet bezong. + +Nu wil ik alles wegwerpen en tot U komen en de hymnen + zingen van U, +Niemand heeft U ooit begrepen, maar ik begrijp U, +Niemand heeft U ooit recht laten wedervaren, ook gij deedt + U zelf onrecht, +Niemand, of hij zag gebreken in U, ik alleen vind in U geen + gebrek, +Niemand, of hij wilde èèn boven U stellen, _ik_ ben de man, + die nimmer zal toestaan, dat er èèn boven U worde gesteld, +Ik ben de eenige, die noch heer, meester, betere, noch zelfs + God, hooger stel dan wat in U leeft. +Schilders hebben zwevende engelen geschilderd en in hun + midden het godsbeeld, +En om het hoofd van het godsbeeld deden zij een nimbus + stralen van goudzonnig licht. +Maar ik schilder myriaden hoofden en schilder geen hoofd + zonder dien nimbus van goud-zonnig licht, +Uit mijn vingertoppen, uit het brein van iederen man en + vrouw stroomt dat licht voor eeuwig zijn stralen uit. + +O, ik zou zulke verheven roemzangen van U kunnen zingen! +Gij kendet U-zelf niet, heel U leven hebt gij in U-zelf + liggen slapen, +Uw oogen zijn heel Uw leven zoo goed als gesloten geweest, +Al uw daden komen reeds nu tot U terug en zij bespotten U, +(Uw streven, weten, bidden, indien zij niet terugkomen om + U te bespotten, hoe zullen zij dan tot U terug komen?) + +Die spot geldt niet Uw ware leven, +Achter dien spot en er doorheen zie ik Uw ziel onbevredigd + staren, +Ik volg U in Uw geheimste schuilhoeken, waar nog nooit + iemand U volgde, +Indien Uw zwijgen, Uw voorovergebogen zitten aan Uw lessenaar, + Uw onverschillig doen, de nacht, het wijde kleed + der gewoonte U verhullen voor anderen, zij verhullen U + niet voor mij, +Indien Uw glad geschoren gelaat, Uw dwalend oog, Uw + puistig voorhoofd anderen afstooten, mij doen zij dat niet, +Uw bemorst kleed, lichaamseuvel, dronkenschap, gulzigheid, + of vroegtijdige onmatigheidsdood, dat alles wordt door + mij ter zijde geschoven. + +Daar wordt geen talent of gave in eenigen man of vrouw + gevonden, of in U kan gelijkwaardigs gevonden worden. +Daar is geen deugd, geen schoonheid in eenigen man of + vrouw, of het even goede is in U, +Daar is geen zaligheid bereid voor anderen, of gelijke zaligheid + wacht U, + +Wat mij betreft: ik zal niemand beschenken, tenzij ik volkomen + hetzelfde U schenken kan, +Niet eerder zal ik Gods of iemand glorie zingen dan ik Uw + glorie zing. +Wie gij ook zijt! Gij hebt recht aanspraak te maken op alles! +De heerlijke landen van Oost en West zijn erbarmelijk een + schouwspel, vergeleken bij U, +Zie deze onmetelijke weiden, deze eindelooze rivieren, gij zijt + onmetelijk en eindeloos als zij, +Deze furiën, elementen, stormen, het geweld der ontketende + natuur, weeën van schijnbare ontbinding: gij zijt de man, + gij zijt de vrouw die hen kan bedwingen, +In Uw eigen recht zijt gij gebieder over de natuur, de elementen, + pijnen, passiën, ontbinding. + +Uw kluisters vallen van Uw enkels, er is in U een nooit + falend vermogen, +Oud of jong, man of vrouw, ongeschoold en laag, door anderen + uitgebannen, wat er in U is openbaart zich, +Door geboorte, leven, dood, aardlegging heen zijn Uw wegen + gebaand en niets is veronachtzaamd, +Door bittere ervaring, verlies, eerzucht, onwetendheid, verdriet + heen, volgt wat in U is zijn weg. + + + + +TERWIJL IK WEGDREEF MET DE EB VAN 'S LEVENS OCEAAN + + +1. + +Terwijl ik wegdreef met de eb van 's levens Oceaan, +Terwijl ik terug ging langs de kust, die ik zoo goed ken, +Terwijl ik wandelde in Uw vochtig rimpel-zand, Paumanok, + door de golven bespoeld, +Waar het sissend en dreigend geruisch der baren wordt + gehoord, +Waar de woeste oude moeder eindeloos krijt om haar verloren + telgen, +Ik, op den laten herfstdag, ging peinzend, zuidwaarts + starende, +Door mijn electrische Ikheid-zelve vervreemd van den hoogmoed, + die mij mijn poëmen doet zeggen, +Ik ging, en was vervuld van den geest, die onder mijn + voeten in het zand zijn lijnen had getrokken, +Ik dacht aan het bezinksel op den bodem van alles, ook + op den bodem van alle zee, alle land, alle leven der + wereld. + +Mijn aandacht geboeid, mijn oogen afgedwaald van het zuiden, + aangetrokken door die rimpels in het zand, volgden + het spoor der ebbegolven, +Kaf, stroo, houtsplinters, zeegras en kwallen, +Schuim, schilvers van glimmende rotsen, zeegras, dit alles + had de vloed achtergelaten op het strand, +Mijlen ver wandelde ik, steeds met het geruisch der brekende + golven naast mij, +Daar op Paumanok's kust, en in mij de oude gedachte, dat + alles buiten mij wordt weerspiegeld door alles in mijn + binnenste, +Die gedachte kwam door U opnieuw in mij op, gij vischvormig + eiland, +Terwijl ik terugging langs de kust, die ik zoo goed ken, +Terwijl mijn electrische Ik-heid mij deed zoeken naar mijn + evenbeeld. + + +2. + +Terwijl ik de kusten van het onbekende zoek, +Terwijl ik luister naar het lijklied, de stemmen van mannen + en vrouwen, die schipbreuk leden, +Terwijl ik de invloeden adem, die als windstroomen op mij + instormen, +Terwijl de geheimzinnige Oceaan dichter en dichter op mij + aanvloeit, +Komt de gedachte in mij, dat ook ik ten hoogste een nietig + aanspoelsel ben van d'Oceaan, +Een handvol zand en doode zeegrassen, die men kan oprapen, +Die wòrden opgeraapt, of misschien wel straks weêr worden + weggespoeld. + +O, teleurgesteld, vernietigd, het hoofd op de borst, de oogen + zoekende diep in de aarde, +Gedrukt door het weten, dat ik heb dùrven openen mijn + mond, +Nu wetende, dat te midden van allen die hun niet uitklappen + en mij de holle echo's hunner woorden in het oor + blazen, ik zelf nièt het geringste denkbeeld heb gehad + van het wat en wie mijner Ik-heid, +Dat uit al mijn verwaten poëemen nu mijn werkelijke Ik-heid + opstaat, nog altijd ongezegd, onbegrepen, onverklaard, + onbereikt, +Ik zie haar voor mij uit, mij bespottende met spot-beleefde + groeten en buigingen, +Met de galmen van uit de verte gehoord spotgelach, om elk + woord dat ik heb geschreven, +Zwijgend wijzen naar deze zangen èèrst, dan naar het zand + onder mijn voeten. +Nu wordt het mij duidelijk, dat ik niets in zijn echten zin heb + kunnen bevatten, niet het geringste, en dat niemand dit + vermag, +Hier, in het gezicht van d'Oceaan, neemt de Natuur de gelegenheid + waar om mij neer te vellen tot mijn Niets, +Omdat ik gewaagd heb ooit den mond te openen om te + spreken. + + +3. + +Gij Oceanen beide, gij en ik, wij dicht bijeen, +Wij murmelen beiden het zelfde droeve lied, en spoelen zand + en slib aan, en weten niet waarom, +Gij, ik en allen hebben in onze ziel, gelijk dit zand de dunne + kerven van het weggespoelde leven. +Gij, broze kust bedekt met wrakhout, +Gij, visch-vormig eiland, ik aanvaard wat nu aan mijn voeten + ligt, +Wat het Uwe is, is het mijne òok, vader. +Paumanok, ook ik, +Ook ik blies mij op als waterbellen in mijn najagen van + hersenschimmen, dobberde op de onmetelijke golven des + levens, werd aangespoeld op Uw kusten, +Ook ik ben niet anders dan een op het zand geslingerd wrak, +Ook ik laat mijn splinters op U achter, gij visch-vormig + eiland. +Ik werp mij aan Uw borst, vader, +Ik omklem U zoo, dat gij U niet uit mijn omarming kunt + losmaken, +Ik houd innig vast, zoolang tot gij mij het antwoord geeft, + dat ik begeer. +Kus mij, kus mij, vader, +Beroer mij met Uw lippen, zooals ik hen beroer, die ik + liefheb, +Laat, terwijl ik U aan mijn borst klem, Uw adem mij het + lieflijk geheim influisteren van dat murmelen, waar ik naar + smacht. + + +4. + +Eb, Oceaan des Levens, (de vloed zal terugkomen) +Staak niet Uw gejammer, woeste moeder oud, +Krijt eindeloos om Uw verloren telgen, doch vrees niet en + verloochen mij niet, +Ook ik ben Uw zoon, ruìsch niet zoo heesch en toornig aan + mijn voeten als ik U beroer, of wat gij wegwerpt, verzamel, +U en allen heb ik teeder lief, +Wat ik verzamel is zoowel voor mij-zelf als voor dien geest, + die op ons neerziet waar wij gaan, en mij en wat het mijne + is volgt, +Ik en het mijne, ebberimpels in het zand, wat waardelooze + wrakhout, +Sneeuwwit schuim, ledige waterbellen, +(Zie, hoe eindelijk door mijn doode lippen den stervensdroesem + wordt uitgeworpen, +Zie, de prismatieke kleuren glinsteren en bewegen,) +Stroohalmen, spoelzand, splinters, +Op het doodstrand gespoeld uit velerlei Niets van 's levens + droefheid en vreugd. Niets altijd Niets, en toch het een in + strijd met het ander, +Uit stroomen, kalmten, duisternis en deining, +Uit gepeins en nadenken, altijd Niets, ten hoogste een ademtocht, + een traan, een spat waters of modders, +En Niets altijd uit ons bodemloos gestreef, dat opgist en + wegvloeit, +Niets, ten hoogste een of twee teedere maar geschonden + bloesembladeren dobberende op de golven en lichtelijk aangespoeld, +Niets! en ook om ònzentwil die snikkende lijkzang der natuur, +Ook voor ons, wat ook onze oorsprong zij, dat geloei der + wolkbazuinen, +Wij, als nietswaardig aangespoeld, vanwaar is ons onbekend, + en neergeworpen aan Uw voeten, +Gij die daar zit of gaat, aan Uw voeten, +Wie gij ook zijt, ook wij liggen als wrakken aan Uw voeten. + + + +ZEKERHEID + + +Ik heb geen zekerheid noodig, ik ben een mensch wiens ziel + zijn geheele aandacht vraagt; +Ik twijfel niet of van onder de voeten en naast de handen en + het gezicht, die ik van mij ken, zien nu reeds andere gezichten + uìt, die ik niet ken, schoone tastbare gezichten, +Ik twijfel niet of de majesteit en schoonheid der wereld zijn + verborgen in iedere iota der wereld, +Ik twijfel niet of ik ben oneindig en het Universum is + oneindig, vergeefs tracht ik mij voor te stellen hoe oneindig, +Ik twijfel niet of de werelden en hun zonnestelsels snellen + met een goddelijk doel zoo harmonisch door het ruim, en + dat ik eenmaal in staat zal zijn te doen als zij, en mèèr + dan zij, +Ik twijfel niet of het tijdelijke heeft een duur van millioenen + jaren, +Ik twijfel niet of het binnenste heeft zijn binnenste en het + buitenste zijn buitenste en het oogenlicht heeft een ander + oogenlicht en het gehoor heeft een ander gehoor en de + stem een andere stem, +Ik twijfel niet of de dood van de jonge mannen, die zoo innig + wordt beweend, heeft zijn levensbloei, en de dood van + jonge vrouwen en de dood van kindertjes heeft zijn + levensbloei, +(Of denkt gij, dat het leven kan bloeien, en dat de dood, het + doel des levens, niet zijn bloei heeft?) +Ik twijfel niet of de wrakken in de zee ('t doet er niet toe + welke verschrikkingen zij gezien hebben, 't doet er niet + toe wiens vrouw, kind, man, vader, vriend er ook mede is + onder gegaan) bloeien dà à r, des levens vol, +Ik twijfel niet of wat daar ooit en ergens gebeurt, heeft in + den samenhang der dingen zijn levensbloei, +Ik denk niet, dat Leven de bloeitijd is van het Al, van Tijd + en Ruimte, maar ik geloof, dat Zalige Dood die bloeitijd is. + + + + +EEN STILLE GEDULDIGE SPIN + + +Een stille geduldige spin, +Zag ik, waar zij op een kleinen vooruitspringenden hoek + alleen zat, +En ik zag, hoe zij, om de ledige groote ruimte rond zich + heen te onderzoeken, +Zich spinnende, spinnende, spinnende langzaam liet afzakken + aan onzichtbare draden, +Die zij steeds effende, die zij onvermoeid verlengde. +En gij, o mijn ziel, waar zijt gij, +Omgeven, los, in matelooze oceanen van Ruimte, +Eindeloos peinzend, wagend, spinnend zoekt gij de sferen + om U er mee te verbinden, +Tot de tijd, tot de brug, die gij behoeft, zal gelegd zijn, tot + het slepende anker vasthoudt, +Tot de herfstdraad, die gij uitlaat, ergens aan vastblijft, + o ziel. + + + + +AAN EEN, DIE SPOEDIG ZAL STERVEN + + +Te midden van alle anderen richt ik mij tot U: ik heb U iets + te zeggen, +Gij zult sterven--Laat anderen U vertellen wat zij willen, ik + zoek geen uitvluchten, +Zonder genade zeg ik U de waarheid, want ik heb U lief, en + daarom zeg ik, dat geen ontkomen U mogelijk is. +Zachtkens leg ik op U mijn rechterhand, als een liefkoozing + voelt gij 't, Ik praat niet met U, ik buig mijn hoofd zoo + dicht over het Uwe, dat gij enkel mijn oogen ziet. +Rustig zit ik aan Uw zijde, ik blijf U trouw, +Ik ben U meer dan verpleegster, meer dan verwant of buur, +Ik ontbind U van alles en allen behalve van Uw eigen ziel, + Uw eeuwige ziel, Uw echte ik, dat zekerlijk den dood + ontkomt, +Het lijk, dat gij achter zult laten, zal de droesem zijn van + het echte goud Uwer ziel. +Nu breekt de zon door de wolken, die gij den dood-zelf + waandet, +Fiere gedachten vervullen U, vertrouwen vervult U, gij + glimlacht, +Gij vergeet, dat gij ziek zijt, zooals ik vergeet, dat gij + ziek zijt, +Gij ziet Uw geneesmiddelen niet meer, gij let niet meer op + Uw weenende vrienden, ik zit aan Uw zijde, +Anderen weer ik van U af, daar valt niet te weeklagen, daar + is niemand te beklagen, +Ik beklaag U niet, ik benijd U, want meer dan het geluk, dat + wij kennen is U bereid. + + + + +GEZICHTEN + + +1. + +Drentelende door de straten of rijdende op den rijweg buiten, + o wat al gezichten! +Gezichten van vriendschap, stelligheid, borgtocht, lieflijkheid, + ideaal, +Het gezicht van den toekomst-droomer, het overal welkome + alledaags-vriendelijke gezicht, +Het gezicht van een die zingt, de indrukwekkende gezichten + van natuurwetkenners, en van rechters met breede jukbeenderen, +Het gezicht van jagers en visschers met knobbels van opmerkzaamheid + boven de wenkbrauwen, de geschoren witte gezichten + van vrome burgers, +De nobele, ongewone, verlangende, vragende kunstenaarsgezichten, +Het leelijke gezicht, dat een majesteitelijke ziel soms bedekt, + het mooie gezicht van een, die verfoeid of veracht wordt, +De heilige gezichten van kleine kinderen, het lichtstralende + gezicht van de moeder van vele kinderen, +Het gezicht van een mignon, het gezicht van vereering, +Het gezicht vaag als een droom, het gezicht streng als een + eeuwig verstijfde rots, +Het gezicht ontdaan van zijn goed of zijn kwaad, het gezicht + van den ontmande, +Een wilde valk, zijn vleugels door den snoeier gekortwiekt. +Een hengst, overgegeven aan riemen en mes van den snijder. +Dus, drentelende door de straten of overstekende met de + steeds heen en weer varende veerboot, gezichten en gezichten + en gezichten, +Ik zie hen, klaag niet, en ben tevreden met allen. + + +2. + +Denkt gij, dat ik tevreden ben, zou kunnen zijn, indien ik + dacht, dat deze gezichten d'eindvorm des levens waren? +Dit gezicht is te jammerlijk om van een man te kunnen zijn, +Een verworpen luis, die kruipend soebat om te leven, +Een witgemuilde made, blij als zij in haar gat mag wegkruipen. +Dit gezicht is een hondensnuit, snuffelend naar afval, +Adders nestelen in dien muil, ik hoor de sissende bedreiging. +Dit gezicht is mist, kouder dan de Poolzee, +De slaperige en waggelende ijsbergen kreunen onder het + voortdrijven. +Dit is een gezicht van bittere kruiden, dà t van een laxeermiddel: + zij hebben geen etiket noodig, +En nog meer van den apotheker: een gezicht van laudanum, + caoutchouc, duveltjesdrek, +Dit gezicht is een toeval: de sprakelooze tong uit een onmenschelijken + kreet, +De aderen aan den nek zwellen op, de oogen rollen tot enkel + hun wit wordt gezien, +De tanden knarsen, de handpalmen zijn opengereten door de + ingedrukte nagels, +De man valt strijdende tegen zijn ziekte schuimbekkend + neer, terwijl zijn oogen staren. +Dit gezicht is opgevreten van ongedierte en wormen, +En dit is het mes van een moordenaar, half uit de schede. +Dit gezicht is den doodgraver zijn vreeselijk loon schuldig, +Een nooit-stille doodsklok wordt daarin geluid. + + +3. + +Gelaatstrekken van mijn evennaasten, wildet gij mij misleiden + in Uw kronkelenden doodendans? +O, misleiden kunt gij mij niet! +Ik zie Uw bochtigen nimmer afgebroken stoet, +Ik zie beneden het oppervlak van Uw woeste en lage + mommen. +Vertrekt en verdraait Uw gezicht, zooveel gij wilt, tast met + het fijne voel-instituut van visschen of ratten, +Eenmaal zult gij zekerlijk Uw ware gezicht moeten toonen. + +Ik zag het gezicht van den smerigsten, slobberendsten idioot + in het gesticht, +En ik wist tot mijn troost wat de doctors daar niet wisten, +Ik kende de krachten, die het denken van mijn broeder hadden + verlamd en gebroken, +En diezelfde krachten zullen eens het vuil voor het vervallen + huis opruimen, +En ik zal opnieuw uitzien, als wij twee geslachten verder zijn, +Dan zal ik den echten huisheer ontmoeten, volkomen en + ongedeerd, elke atoom van hem zoo goed als een van de + mijne. + + +4. + +De Heer komt nader en steeds nader, +Overal strijdende tegen de duisternis, de tragen meevoerende + met krachtigen arm. +Uit dit gezicht dagen banieren en ruiterij op--O, heerlijk! + Ik zie wat verschijnt, +Ik zie de hooge mutsen van pioniers, ik zie de staven der + voorloopers ruim baan maken, +Ik hoor het tromgeroffel der overwinning. +Dit gezicht is een reddingsboot, +Dit is het gebaarde gezicht, dat het bevel geeft, het ontleent + gezag aan zich-zelf; +Dit gezicht is een geurige vrucht, rijp om genoten te worden, +Dit gezicht van een gezonden, eerlijken knaap is de belofte + van al wat goed is. +Deze gezichten getuigen of zij slapen of waken, +Zij bewijzen hun afkomst van den Meester zelf. +Het woord, dat ik sprak, kome in vervulling, niet èèn sluit + ik uit--rood, wit, zwart, allen zijn goddelijk, +In elk huis is het Ovum, na duizenden jaren zal het bewezen + worden. +Vlekken of barsten in de vensters schrikken mij niet af, +Verheven en volkomen menschen staan daar achter, en wenken + mij toe, +Ik hoor de belofte en heb tijd om te wachten. +Dit is het gezicht van een volbloeide lelie, +Zij spreekt tot den hinkenden man dicht aan het tuinhek, +_Kom hier_, roept zij blozend, _kom heel dicht bij me, hinkende +man,_ +_Blijf naast mij staan tot ik zoo hoog ik maar kan tegen U kan +aanleunen,_ +_Vervul mij met witten honig, buig U over mij heen,_ +_Beroer mij met Uw baard, beroer mij aan borst en schouders._ + + +5. + +Het oude gezicht van de moeder van vele kinderen, +Stil! Nu is 't mij zeer liefelijk. +Laag en laat is de rook op den Eersten-dagmorgen, +Hij hangt vlak boven de boomen-rijen aan de schuttingen, +Hij hangt dun bij de sassafras en de wilde kers, en in de + katstruiken omlaag. +Ik zag de rijke dames prachtig gekleed op de soirée, +Ik hoorde wat de zangers zoo lang zongen, +Leerde wie in karmozijne jeugd opkwam uit het witte schuim + en het waterblauw. +Zie een vrouw! +Haar gezicht komt half uit haar kwaker-muts, haar gezicht + is reiner en schooner dan de hemel. +Zij zit in een armstoel onder de beschaduwde deur van de + boerderij, +De zon streelt haar oude witte hoofd, +Haar ruim gewaad is van roomkleurig linnen, +Haar kleinzonen teelden het vlas en haar kleindochters + sponnen 't met het rokken en het wiel. +Het melodieuze karakter der aarde, +Het einde waar voorbij het denken niet kan gaan, en ook niet + wenscht te gaan, +De gerechtvaardigde moeder der menschen. + + + + +LIED VAN ZONSONDERGANG + + +Pracht van den vallenden dag, die mij verheft en vervult, +Uur van profetische kracht, uur dat het verleden doet herleven, +Het leven stijgt op in mijn keel, U, goddelijke middenmensch, +U, aarde en leven, zal ik bezingen tot den laatsten zonnegloor. + +Open mond mijner ziel, die blijheid uit, +Oogen mijner ziel, die volmaaktheid zien, +Mijn grashalmen, die de dingen des levens trouwelijk roemen, +En de triumf der dingen des levens bevestigen. + +Schoon iedereen! +Schoon, wat wij Ruimte noemen, sfeer van ongetelde geesten, +Schoon het voortbrengings-mysterie van het Zijn zelfs in het + onnaspeurlijke insect, +Schoon het vermogen der spraak, de zinnen, het lijf, +Schoon het verdwijnende licht, schoon de bleeke weerglans + der nieuwe maan aan den Westerhemel, +Schoon wat ik ook zie of hoor of voel tot het einde. + +Grootheid, in alles, +In de voldoening en de zekerheid der dieren, +In den jaarlijkschen terugkeer der seizoenen, +In de vreugden der jonkheid, +In de kracht en den bloei des mannelijken levens, +In de grandeur en de uitgelezenheid van den ouderdom, +In het heerlijke uitzien op den Dood. +Wonderbaarlijk, het heengaan! +Wonderbaarlijk, het leven! +Het hart, de drijfkracht van 't overal-gelijke en onschuldige + bloed! +Hoe liefelijk, de lucht te ademen! +Te spreken--te gaan--iets met de hand aan te vatten! +Zich voor te bereiden op den slaap, op het naar bed gaan, + neer te zien op mijn rooskleurig lijf! +Bewustzijn te bezitten van dit lijf, zoo voldaan, zoo grootsch! +Deze ongelooflijke God te zijn, die ik ben! +Te hebben gewandeld onder andere Goden, deze mannen + en vrouwen, die ik liefheb. +Wonderbaarlijk, hoe ik U en mij-zelf roem! +Hoe mijn gedachten zachtkens spelen over de dingen, die ik + zie om mij heen! +Hoe de aarde op haar baan voort en voort schiet! Hoe de + zon, maan, sterren voort en voort schieten op hun baan! +Hoe het water wegsnelt en zingt! (Daar is leven overal en in + alles!) +Hoe de boomen oprijzen en opstaan met sterke stammen, met + takken en bladeren! +(Daar is meer dan wij zien in elk dier boomen, daar is een + levende ziel!) +O wonder van alle dingen--wonder van het kleinste atoom + zelfs! +O spiritualiteit der dingen! +O levensaccoord, dat lieflijk vloeit door menschengeslachten, + en nu mij en Amerika bezielt! +Ik voel Uw sterke trilling, doe haar uit mij vloeien, en blijde + van mij uitgaan in anderen. +Ik ook bezing de zon, in opkomst of ter noen, of, gelijk nu, in + haar ondergaan, +Ik ook weerklop het brein en de schoonheid der aarde, en + van heel het leven der aarde, +Ik heb ook den onweerstaanbaren drang gevoeld van mijn + Ik-heid. + +Toen ik den Missisippi afdreef, +Toen mijn gang ging over de prairiën, +Toen ik volop leefde, toen ik uitkeek door mijn vensters, + deze oogen, +Toen ik uitging in den morgen, toen ik het licht in het + Oosten zag doorbreken, +Toen ik baadde aan het strand der Oosterzee en dan weer + aan het strand der Westerzee, +Toen ik zwierf in de straten van Chicago, diep-in-'t-land, of + waar ik ook omzwierf in de straten, +Of steden, of zwijgende wouden, of zelfs midden in het + schouwspel van oorlog, +Waar ik ook was, steeds heb ik mij vervuld van tevredenheid + en overwinning. + +Tot het einde bezing ik het twee-een-zijn, nieuw of oud, +Ik bezing het eindeloos einde der dingen, +Ik zeg de natuur blijft, licht blijft, +Wat ik bezing, bezing ik met bezielende stem, +Want niet één onvolmaaktheid zie ik in gansch het Heelal, +En ik zie aan het Einde niet eenig ding, niet eenige uitkomst, + die treuren doet in het Heelal. + +O, ondergaande zon! hoewel Uw tijd is gekomen, +Blijf ik voortgaan onder U te zingen, en zoo anderen niet, ik + zing in onverzwakte aanbidding voor U! + + + + +TOT WEERZIENS! + + +Om te besluiten kondig ik aan wat na mij komt. +Ik herinner U, dat ik, voor dit boek tot leven kwam, heb + gezegd, +Ik zou mijn stem blijde en krachtig doen getuigen, dat er + volmaaktheid is in alles. +Wanneer Amerika volbrengt wat beloofd is, +Wanneer door deze Staten honderd-millioen voortreffelijke + menschen gaan, +Wanneer de overigen voor hen ter zijde gaan en voor hen + leven, +Wanneer de kinderen van de volmaakte moeders bewijzen + wat Amerika is, +Dan komt voor mij en het mijne d'echte blijdschap. + +Ik ben doorgedrongen sterk in mijn eigen recht, +Ik heb lijf en ziel, vrede en oorlog bezongen, en de zangen + van leven en dood doen hooren, +En de zangen van geboorte, en laten zien dat daar vele geboorten + zijn. +Ik heb mijn leer opengelegd voor ieder, met vasten tred ben + ik het leven doorgegaan; +Terwijl mijn levensvreugde nu volmaakt is, fluister ik: _Tot + weerziens!_ +En neem de hand van de jonge vrouw en de hand van den + jongen man voor den laatsten keer. + +Ik verkondig de opkomst van natuurlijke menschen, +Ik verkondig de triomfantelijke rechtvaardigheid, +Ik verkondig ongedeerde vrijheid en gelijkheid, +Ik verkondig de rechtvaardiging van oprechtheid en de + rechtvaardiging van zelfbewustheid, +Ik verkondig, dat de identiteit dezer Staten een enkele + identiteit is, +Ik verkondig, dat de Unie steeds vaster en onverbrekelijker + wordt, +Ik verkondig zooveel heerlijkheid en zooveel Majesteit, dat + al wat daar voorheen schoon was op aarde er bij verbleekt. + +Ik verkondig verknochtheid, ik zeg: zij zal eindeloos en onoplosbaar + zijn, +Ik zeg: gij zult den vriend vinden naar wien gij gezocht hebt. + +Ik verkondig de komst van een man of een vrouw, misschien + zijt gij dat _(Tot ziens dan!)_ +Ik verkondig den grooten Mensch, vloeizaam als de Natuur, + kuisch, liefdevol, deelnemend, welgewapend. + +Ik verkondig een leven, dat overvloedig, vurig, goddelijk, + stoutmoedig zal zijn, +Ik verkondig het Einde, dat lichtvol en blijde zich zal passen + aan den overgang. + +Ik verkondig myriaden van jeugd, schoonheid, kracht en + lieflijk bloed, +Ik verkondig een geslacht van heerlijke en wijze grijsheid. + +O geweldiger en heviger--_(Tot ziens!)_ +O myriaden, die te dicht mij omgeeft, +Ik voorzie te veel, ik zie de goddelijke toekomst helderder + dan ooit te voren, +Dit is, geloof ik, de helderziendheid van het sterven. + +Spoed U dan, o stem, klink op voor 't laatst, +Groet, groet nog eens het licht, galm nog eens den ouden + kreet uit. + +Bezield schalt mijn roep, het luchtruim is mijn, +Ik zie om mij heen vrijelijk, neem wat ik zie in mij op, +Snel voorwaarts, maar nu een wijl afgestegen, +Vreemd klinkend nieuws breng ik, +Gloeiende vonken, hemelsche zaden werp ik neer in den + droesem, +Ik zelf, onkundig, vervul mijn opdracht, en verlies nooit den + moed van het Waarom? +En den groei en den bloei van het zaad laat ik over aan + geslacht na geslacht, +Aan troepen, die in den strijd-zelf opkomen, zij zullen de + taak, die ik opgelegd heb, volbrengen, +Aan vrouwen vermaak ik enkele fluisteringen van mijn Ikheid, + haar liefde verklaar ik mij duidelijker, +Aan jonge mannen geef ik de vragen des levens--geen + zwetser, ik--en beproef de kracht van hun brein, +Zoo ga ik voort, korten tijd sprekende, zichtbaar, vol tegenstrijdigheid, +Hierna een welluidende echo, waar gretig naar zal geluisterd + worden (sterven maakt mij waarlijk onsterflijk) +Het beste van mijn leven, wanneer ik niet langer zichtbaar + zal zijn, en waartoe ik mij onophoudelijk heb voorbereid. + +Wat dan nog meer, dat ik draal en wijl en voortkruip met + ongesloten mond? +Is er wel eenig beslissend vaarwel? + +Mijn zangen zijn hiermee geëindigd, ik laat hen na, +Van achter het scherm, dat mij verborgen hield, kom ik nu + naar voren, en ga regelrecht op U toe. + +Camerado, dit is geen boek, +Wie het aanraakt, raakt een mensch aan, +(Is 't nacht? Zijn wij hier tezamen alleen?) +Ik ben 't, dien gij vasthoudt en die U vasthoudt, +Ik snel uit deze bladeren in Uw armen--de Dood roept + mij weg. + +O, hoe Uw handen mij verzaligen, +Uw adem omringt mij als morgendauw, Uw hartslag zingt in + mijne ooren, en doet mij sluimeren, +Van hoofd tot voeten is 't mij lieflijk, +Is 't mij wel--genoeg! + +Genoeg van den wellust der toekomstmaking, toekomst plotseling + en geheim, +Genoeg, o wegglijdend heden--genoeg, o herinnerd verleden. + +Lieve vriend, wie gij ook zijt, ontvang deze kus, +In 't bijzonder U kus ik, vergeet mij niet, +Ik voel mij als een, die zijn dagwerk gedaan heeft, en + moede is, +Ik ontvang nu opnieuw den heiligen geest van den Overgang, + uit mijn mensch-gewordenheid vaar ik op, heenwaarts, waar + anderen mij zekerlijk wachten, +Een ongekende Sfeer, werkelijker nog dan ik waande, onmiddellijker + nog, schiet oproepende dageraadstralen door mij + heen. _Tot ziens!_ +Herinner U mijn woorden: ik kan terug komen, +Ik heb U lief, ik ga uit van de stof, +Ik ben als een ontlichaamde, het is de Dood, het is de Overwinning. + + + + +VAARWEL DAN, FANCY! + + +Vaarwel dan, Fancy! +Voortaan zij God met U, lieve droom, lieve lief! +Ik ga heen, waarheen weet ik niet, +Noch wat mijn lot zij, noch of ik U ooit terug zal zien, +Vaarwel dus, mijn zoete droom, mijn Fancy. + +Toch, voor 't laatst--laat m'een oogenblik nog terugzien; +Langzamer en zwakker tikt in mij de klok, +Exit, het vallen van den nacht, spoedig zal het hart zwijgen. + +Langen tijd hebben wij te zamen geleefd, te zamen liefgehad, + te zamen de vreugde des levens genoten; +O Heerlijkheid!--Nu is de scheiding daar--Vaarwel dus, + Fancy. + +Maar niet te haastig toch, +Ja waarlijk, langen tijd was ons leven èèn, ons slapen en + ontwaken èèn, wij zijn samengevloeid tot èèn, in waarheid + vermengeld tot èèn; +Dus indien sterven moet zijn, sterven wij te zamen, ja, èèn + zullen wij blijven, +Indien wij ergens heengaan, zullen wij er samen heengaan, + om samen het onbekende te gemoet te gaan, +Misschien zullen wij een nog schooner, een nog blijder leven + leven, misschien zullen wij iets leeren, +Misschien zijt gij-zelf de onsterflijkheid wel, en leidt gij mij + nu op om het Lied van onsterflijke schoonheid te zingen + (Wie weet?) +Misschien zijt gij 't zelf, die de banden, welke ons aan de + aarde hechten, loswikkelt, ongeduldig om Uw ballingschap + te ontvlieden--dan, nu voor 't laatst: +Vaarwel--en wees gezegend, Fancy! + + + + +INHOUD + + + +INLEIDING + +Uit: INSCRIPTIES: + Mijn lied is voor het Ik + Toen ik het boek gelezen had + Werpt voor mij niet uw deuren dicht +VAN PAUMANOK UIT (fragmenten) + +Uit: HET LIED VAN MIJN EIGEN IK + +Uit: ADAMSKINDEREN: + Een uur van woest genot + Oer-momenten + +Uit: CALAMUS: + Op onbetreden paden + Wie gij ook zijt die mij nu vasthoudt + Niet enkel in wat ik mij van de borst werp + De vreeselijke twijfel van den schijn + Gij die getuigen zult in de volgende eeuwen + Toen ik den avondstond hoorde + Vind ik in u opnieuw een hart dat zich door mij + voelt aangetrokken? + Ik zag in Louisiana een levenseik + Aan een vreemde + Ik hoor daar werd tegen mij getuigd + Als ik eens naga wat roem is + Soms, in mijn liefde + +Uit: HET LIED VAN DEN OPEN HEIRWEG + +Uit: OVER NAAR BROOKLYN MET DE VEERBOOT + +Uit: LIED VAN DE BREEDE BIJL + +Uit: HET TENTOONSTELLINGSLIED + +Uit: EEN LIED VOOR DEN ARBEID + +Uit: LIED VAN DE WENTELENDE AARDE + +LIED DES HEELALS + +PIONIERS! O PIONIERS + +AAN U + +TERWIJL IK WEGDREEF MET DE EB VAN + 's LEVENS OCEAAN + +ZEKERHEID + +EEN STILLE GEDULDIGE SPIN + +AAN EEN, DIE SPOEDIG ZAL STERVEN + +GEZICHTEN + +LIED VAN ZONSONDERGANG + +TOT WEERZIENS! + +VAARWEL DAN, FANCY! + + + + + + + +End of Project Gutenberg's Grashalmen (Leaves of Grass), by Walt Whitman + +*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 14281 *** diff --git a/14281-h/14281-h.htm b/14281-h/14281-h.htm new file mode 100644 index 0000000..893b55d --- /dev/null +++ b/14281-h/14281-h.htm @@ -0,0 +1,4758 @@ +<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"> +<html> + <head> + <meta http-equiv="Content-Type" content= + "text/html; charset=UTF-8"> + <title> + The Project Gutenberg eBook of Grashalmen, by Walt Whitman. + </title> + <style type="text/css"> +/*<![CDATA[ XML blockout */ +<!-- + P { margin-top: .75em; + text-align: justify; + margin-bottom: .75em; + } + H1,H2,H3,H4,H5,H6 { + text-align: center; /* all headings centered */ + } + HR { width: 33%; + margin-top: 1em; + margin-bottom: 1em; + } + BODY{margin-left: 10%; + margin-right: 10%; + } +div.center {text-align: center} + .linenum {position: absolute; top: auto; left: 4%;} /* poetry number */ + .note {margin-left: 2em; margin-right: 2em; margin-bottom: 1em;} /* footnote */ + .blkquot {margin-left: 4em; margin-right: 4em;} /* block indent */ + .pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right;} /* page numbers */ + .sidenote {width: 20%; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em; padding-left: 1em; font-size: smaller; float: right; clear: right;} + .poem {margin-left:10%; margin-right:10%; text-align: left;} + .poem br {display: none;} + .poem .stanza {margin: 1em 0em 1em 0em;} + .poem span {display: block; margin: 0; padding-left: 3em; text-indent: -3em;} + .poem span.i2 {display: block; margin-left: 2em;} + .poem span.i4 {display: block; margin-left: 4em;} + .poem .caesura {vertical-align: -200%;} +span.pagenum {position: absolute; left: 1%; right: 91%; + font-size: 8pt;} + // --> + /* XML end ]]>*/ + </style> + </head> + <body> +<div>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 14281 ***</div> + + <center> + <img src='images/cover.jpg' width='300' height='454' + alt='Walt Whitman, Leaves of Grass' title='Walt Whitman, Leaves of Grass' /> + </center> + <br /> + <br /> + <br /> + + <div class="center"> + "...............dit is geen boek,<br /> + Die 't aanraakt, raakt een mensch aan."<br /> + (W. W. "Tot ziens!")<br /> + </div> + <br /> + + <h2>WALT WHITMAN</h2> + <h1>GRASHALMEN</h1> + <h2>(LEAVES OF GRASS)</h2> + <div class="center"> + <b>VERTAALD DOOR MAURITS WAGENVOORT</b><br /> + <br /> + <b>MET PORTRET VAN DEN DICHTER</b><br /> + <br /> + <b>1917</b><br /> + <br /> + </div> + <hr style='width: 65%;' /> + <div class="center"> + WERELDBIBLIOTHEEK<br /> + <br /> + ONDER LEIDING VAN L. SIMONS.<br /> + <br /> + UITGEGEVEN DOOR DE MAATSCHAPPIJ VOOR GOEDE EN GOEDKOOPE + LECTUUR—AMSTERDAM<br /> + </div> + <br /> + GEDRUKT TER DRUKKERIJ "DE DEGEL", AMSTERDAM.<br /> + + <hr style='width: 65%;' /> + <center> + <img src='images/whitman.jpg' width='300' height='442' alt='Walt Whitman' + title='Walt Whitman' /> + </center> + <hr style='width: 65%;' /> + <h2>INLEIDING</h2> + <span class="pagenum"><a name="vii" id="pagevii"></a>{VII}</span> <br /> + + <p>Een korte inleiding schijnt mij gewenscht. Van een reis, in 1892, door de + Vereenigde Staten van Noord-Amerika, bracht ik als kostbaarste herinnering de + <i>Leaves of Grass</i> van Walt Whitman mee. Tijdens mijn reis ging er geen dag om + zonder dat ik iets van hem las, en nog lang daarna nam ik dagelijks het boek op om te + herlezen. Diep was de indruk geweest, dien ik van den arbeid en het leven der + Noord-Amerikanen had ontvangen, diep was de indruk, dien ik van de <i>Leaves of + Grass</i> ontving. Deze poëmen, docht mij, geven een kort begrip van wat ik met + bewondering en eerbied, soms met verbijstering heb gezien; zij zijn een verkleind + beeld der geweldige republiek, het leven van Amerika verpuurd door liefde en denken + van een universeel dichter. Toch geven zij meer dan de "athletiscihe republiek": zij + openen heerlijke visioenen van wording, ontwikkeling en voortgang in steeds groeiend + recht: het Universum aanschouwd door een Amerikaan, wien de Menschheid eens een + plaats zal aanwijzen te midden der groot-edelsten van allen tijd.</p> + <p>Anderhalf jaar: te Chicago, Berlijn en Genua, gaf ik aan de vertaling van wat + thans wordt gepubliceerd. Dit is niet de geheele <i>Leaves of Grass</i>, wel de + geheele Whitman, zooals hij zich in de <i>Leaves</i> openbaart. De dichter herhaalt + hier en daar wat hij gezegd heeft: er was geen reden die herhalingen te vertalen; + buitendien liet ik mij door mijn smaak leiden. Er zijn enkele poëmen in de + <i>Leaves of Grass</i>, die mij niet bezielen, wat natuurlijk aan mij en niet aan + Whitman ligt. Zoo ook zijn eenig berijmd gedichtje <i>Captain, my captain</i>, dat ik + onvertaald liet, uit eerbied voor het rijm, en wijl Whitmans karakter als<span + class="pagenum"><a name="viii" id="pageviii"></a>{VIII}</span> dichter toch het + heerlijkst in ongebondenheid zich uit. Niettemin was het denkbeeld mij een gruwel een + salon-Whitman te geven. In mijn vertaling spreekt de bard zich uit met dezelfde zware + en toch zoo zielvolle stem, die de zijne is, ruw soms, duister soms, maar altijd + verheven, altijd menschelijk, altijd natuurlijk.</p> + <p>Mijn loon was mijn arbeid-zelf. Wat kon ik inderdaad van mijn vertaling + verwachten? Behalve door Emerson, Whittier, Thoreau, in Amerika niet, in Europa, + behalve door Tennyson en Rosetti, weinig gewaardeerd, is Walt Whitman arm en ongeacht + gestorven, nadat hij, om de "onzedelijkheid" van de <i>Leaves of Grass</i>, uit een + betrekkinkje aan een ministerie te Washington was ontslagen. Wat ik niet verwachtte, + een kleine twintig jaar geleden, was het bezwaar om <i>Grashalmen</i> gedrukt te + krijgen. Indien ik Whitman fatsoenlijk had willen maken—wat men een bloemlezing + noemt, uit zijn <i>Leaves of Grass</i>—zou ik niet bijna vijf jaren hebben + behoeven te wachten voor een uitgever geneigd was althans een deel van Walt Whitmans + werk te publiceeren. Dit evenwel leek mij toen beneden den eerbied dien ik voor den + bard gevoelde: mijn vertaling zou in haar geheel of niet verschijnen. Zij verschijnt + nu, wel is waar niet in haar geheel, maar toch in haar schoonste fragmenten.</p> + <p>Wàt, in dezen tegenspoed, kon mij teleurstellen? Niets. Walt Whitman kon + wachten, ik had geen haast. Indien mijn levensgeluk afhankelijk ware geweest van mijn + literair succes, zou ik zeer beklagenswaard zijn. Mijne boeken vinden weinig lezers: + het verlies daarvan is niet geheel aan mijn kant. Het verwonderde noch ontmoedigde + mij, dat ik jaren had te wachten eer men mijn <i>Grashalmen</i> wilde publiceeren. De + anderhalf jaar met Whitman doorleefd, schonken mij een levenswinst, die noch door + eenig succes kon vermeerderd, noch door eenigen tegenspoed kon verminderd worden.</p> + <p>Over Walt Whitman en zijne <i>Leaves of Grass</i> wil ik<span class="pagenum"><a + name="ix" id="pageix"></a>{IX}</span> hier weinig zeggen. Mijn vertaling geeft de + maat aan van de bewondering en de liefde die ik voor deze heerlijke twee-eenheid + gevoel. Misschien toch kunnen een paar verklarende woorden hem een of twee + <i>lovers</i> meer winnen. Men moet de <i>Leaves of Grass</i> niet nemen als + gedichten, Walt Whitman niet als dichter. Om een paar dichters van onderscheiden + genie te noemen: Keats, Kloos, Heine, Verlaine: naar hun beteekenis is Walt Whitman + geen dichter. Noch kan hij gemeten worden naar welken dichter ook: zijn zangen zijn + als symphonieën, en men denkt soms aan Beethoven, wanneer men hem leest.</p> + <p>De oer-dichter was de man, door veel strijd, veel denken, veel leven hoog en groot + geworden, richter, leider, priester, zanger van zijn volk. Hij verkondigde wat recht + was, deugd, liefde en schoonheid. Wat hij sprak was de natuurlijke wijsheid van een + God-gewijde ziel, door innerlijke aanschouwing en nog meer door het vuur des levens + gelouterd. Maat en rijm kende hij niet, van verzen had hij nooit vernomen, wat men + poëzie noemt had geen zin voor hem, maar beter dan eenig ander wist hij wat + harmonie was en schoonheid. Hij had de menschheid lief en kende haar zwakheid en + lijden, haar kracht en vreugde. Hij bezat dien oppermoed, die, geboren uit een + onbedaarlijke zucht naar vrijheid, voorbeschikt om alleen en hoog te staan te midden + der menschen. Het leven had enkel bekoring en de dood geen verschrikking voor hem. + Dus had zijn volk hem erkend als richter van allen, leider van allen, priester en + zanger tevens. Ziehier, in de tweede helft der negentiende eeuw, in een samenleving, + de Noord-Amerikaansche, die nog aan het begin harer geestelijke vorming staat, de + oer-dichter in Walt Whitman herboren, maar verworpen door zijn volk, omdat de + menschen van heden niet natuurlijk kunnen zijn.</p> + <p>Aldus moet de lezer Whitman beschouwen, wil hij hem begrijpen; zijne poëmen, + zijne zangen zijn geen <span class="pagenum"><a name="x" + id="pagex"></a>{X}</span>gedichten; het zijn visioenen; uitspraken, wetten, + poëzie, zoo gij wilt, maar poëzie als erts, zooals het gevonden wordt in de + Ilias, in het Nibelungenlied, in de Veda's, in de Psalmen, in het Hooglied.</p> + <p>Wie lezen wil om zich te amuseeren, poëzie wil genieten als een zoete + zielestreelinig, bekoorlijk door fraaie rijmen, lichten cadans en gedachten zwevend + tusschen banaliteit, weemoed en burgermans verliefdheid, dien heeft Walt Whitman zelf + terecht gewezen: de <i>Leaves of Grass</i> zijn niet voor hem of haar. Wien het + gegeven is vrij te zijn van voor-oordeel, wie de schoonheid kan zien, ook wanneer zij + in ongewonen vorm verschijnt, wie zich-zelf wil geven aan den dichter en het lezen + steeds wil afwisselen door lang en rustig nadenken, dien opent Whitman grootsche + verschieten van sterke liefde in de goddelijke eenheid van lichaam en ziel, dien + schenkt hij moed, hoop en zelfvertrouwen.</p> + <p>Wat mijn vertaling betreft: zij zal hare gebreken hebben, maar, wie mij ook het + tegendeel zegge, ik weet dat zij goed is, als geheel. Whitmans vlucht door Tijd en + Ruimte, niettemin, is soms zoo verheven, dat ik hem slechts heb kunnen volgen door + lager te Wijven dan hij; op andere punten is de vertaling, onder het werk-zelf, en, + natuurlijk zonder dat die bedoeling voorzat, beter geworden dan het oorspronkelijke. + Ik gewoel temeer vrijmoedigheid dit te zeggen, wijl ik bij mijn werk geholpen werd + door een dier vrouwen, die door een waarlijk hemielsche eigenschap alles verbeteren + wat zij aanraken. Onze vriendschap-zelve belet mij haar te noemen, maar wanneer ik, + zooals ik hiermeê doe, <i>Grashalmen</i> aan haar opdraag, geef ik haar slechts + terug wat zij mij geleend heeft, wetende, dat ik voor mijn leven haar schuldenaar + blijf, ook waar mij slechts van haar de nagedachtenis rest.</p> + <p><i>Sevilla, Oct. '98.</i> M. W.</p> + <p><i>'s-Hage</i>—<i>'17.</i></p> + <hr style='width: 65%;' /> + <span class="pagenum"><a name="page1" id="page1"></a>{1}</span> + <h2>UIT: INSCRIPTIES</h2> + <br /> + + <p>MIJN LIED IS VOOR HET IK</p> + <br /> + Mijn lied is voor het ik, is voor den mensch des eigen levens,<br /> + Maar van mijn lippen klinkt het woord Democratie, het woord<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>En-Masse.</span><br /> + <br /> + Mijn lied geldt fysiologie van hoofd tot voeten,<br /> + Mijn muze is niet enkel gezicht, niet enkel ziel, ze is beiden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en dus meer dan ieder waard:</span><br /> + Mijn lied geldt dan het vrouwelijke volkomen even met het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>manlijke.</span><br /> + <br /> + O Leven onbedwingbaar in uw passie, polsslag, kunnen;<br /> + Kracht en Vreugde zijn uw namen, geroepen, gij, tot het vrije<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>doen door goddelijke wetten.</span><br /> + Mijn lied geldt den modernen mensch.<br /> + <br /> + <br /> + TOEN IK HET BOEK GELEZEN HAD<br /> + <br /> + Toen ik het boek gelezen had, de veel geroemde levensschets,<br /> + Vroeg ik mij af: is dit dan wat de schrijver noemt een menschenleven?<br /> + En zoo zal iemand, ben ik dood en heen, beschrijven wat hij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>noemt mijn leven?</span><br /> + Alsof iemand in waarheid iets weet van mijn leven,<br /> + Terwijl ik zelf vaak denk weinig of niets te weten van wat in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waarheid is mijn leven.</span><br /> + Een paar wenken, een paar sleutelwoorden en aanduidingen<br /> + Tracht ik in dit boek ten eigen nut te schrijven.<br /> + <br /> + <br /> + WERPT VOOR MIJ NIET UW DEUREN DICHT<br /> + <br /> + Werpt voor mij niet uw deuren dicht, gij koude boekzalen,<br /> + Want wat op uwe doorgebogen planken 't meest ontbreekt en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat gij 't meest behoeft, dat breng ik + u.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page2" id="page2"></a>{2}</span> Uit den strijd zelf + opkomende, heb ik dit boek gemaakt;<br /> + De woorden van dit boek zijn niets, let enkel op zijn ziel, de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ziel is alles,</span><br /> + Dit boek is eenig in de wereld, dit boek heeft niets van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>andere boeken, dit boek wordt door het verstand + alleen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>niet gevat.</span><br /> + Uit ieder blad, uit ieder woord vloeit u de heete stroom des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>levens te gemoet.</span><br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page3" id="page3"></a>{3}</span> + <h2>VAN PAUMANOK UIT (fragmenten)<br /> + </h2> + <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Van visch-gelijkend Paumanok uit, waar ik geboren ben,<br /> + Wel gewonnen en opgevoed door een treffelijke moeder,<br /> + Na in vele landen te hebben gedoold, vriend van menschen-drukke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>straten,</span><br /> + Toever in Mannahatta[1], mijn stad, of op de Zuider-savanna's,<br /> + Dan als soldaat in 't kamp, of dragend geweer en ransel,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>straks mijngraver in Californië,</span><br /> + Boersch in mijn huis in Dakota's wouden, sober mijn maal<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met een dronk bronwater.</span><br /> + Nu ingetogen tot aanschouwing en bepeinzing in stille eenzaamheid,<br /> + Ver van de plaats waar het voetstapgeschuifel der menigte<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>druischt, gelukkig en dankbaar,</span><br /> + Bewust van den frisschen, vrijen gids, den stroomenden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Missouri, bewust van de machtige + Niagara,</span><br /> + Bewust van de buffelskudden, grazende op de vlakten, den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>harigen, sterkborstigen stier,</span><br /> + Door aarde en rotsen en bloemen der vijfde maand ervaren,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door sterren, regen en sneeuw getroffen,</span><br /> + Na des lachvogels lied en des bergvalks vlucht te hebben<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bestudeerd,</span><br /> + Na in den ochtendstond het lied te hebben gehoord van den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>weêrgalooze, den eenzamen lijster der + moeras-ceders,</span><br /> + Eenzaam als hij, in het Westerland zingend, neem 'k mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vlucht voor nieuw een wereld.</span><br /> + <br /> + <br /> + [1] New-York.<br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Victorie, Unie, Geloof, twee-een zijn, tijd,<br /> + De onverbrekelijke tezaam-gevoegden, schatten, mysterie,<br /> + Beschaving als natuurwet, de kosmos, en de nieuwe arbeid.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page4" id="page4"></a>{4}</span> <br /> + Aldus het leven,<br /> + Hier is wat op kwam na zooveel weeën en krampen.<br /> + <br /> + Hoe wonderlijk en tevens: hoe reëel!<br /> + De goddelijke aarde onder onze voeten, boven ons hoofd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de zon.</span><br /> + <br /> + Zie den aardkloot wentelen,<br /> + De vader-continenten bijeengegroept ter zij,<br /> + De continenten van heden en toekomst, Noord en Zuid, en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>landengte daar tusschen.</span><br /> + <br /> + Zie, onafzienbre ongebaande landen,<br /> + En steeds gewijzigd, als in een droom gezien, woelt daar het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven,</span><br /> + Ontelbre menigten trekken over hen voort.<br /> + Nu zijn ze bedekt met een volk, dat de beschaving leidt, dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kunsten leven doet, dat al wat goed is lief + heeft.</span><br /> + <br /> + Zie, heenvloeiend door de tijden,<br /> + En voor mij uit een oneindigheid van menschen die mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hooren.</span><br /> + <br /> + Met vasten en gelijken tred gaan zij hun weg, en nimmer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>rusten zij,</span><br /> + En altijd volgen anderen, Americanos, een honderdtal millioenen,<br /> + De eene generatie doet wat zij vindt te doen en volgt het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voorgeslacht,</span><br /> + Een andere generatie komt en doet wat is te doen en volgt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan in haar spoor.</span><br /> + <br /> + Zij gaan en keeren het gelaat eerst zijwaarts, achterwaarts<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vervolgens, naar mij luisterend,</span><br /> + De oogen in het gaan op mij gericht.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page5" id="page5"></a>{5}</span> <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Americanos! overwinnaars! humaniteitsarmeeën!<br /> + Voorwaarts! Nooit rust de eeuw! Libertad! Menigten!<br /> + Aan u een reeks van zangen.<br /> + <br /> + Zangen van de prairiën,<br /> + Zangen van den ver weg vloeienden Mississippi, neerwaarts<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar de Mexicaansche zee,</span><br /> + Zangen van Ohio, Indiana, Illinois, lowa, Wisconsin en Minnesota,<br /> + Zangen als een stroom uit Kansas' harte vloeiend en voortsnellend<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in en naast rivieren,</span><br /> + Uit het hart van Amerika zelf schietend door hare polsen als<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vloeiend vuur, dat al doet leven.</span><br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Neem deze zangen dan, Amerika, neem hen ten Zuid en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>neem hen ten Noord,</span><br /> + Bereid hun overal een welkom, want zij zijn leven van uw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven,</span><br /> + Verklaar hen Oost en West, want zij verklaren u,<br /> + En gij, Verleden, heb hen lief, want zij hebben ook liefde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voor u.</span><br /> + <br /> + Eén in gedachten was ik met vervlogen tijden,<br /> + Ik zat aan de voeten der groote meesters en luisterde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar hen,</span><br /> + Nu, ware 't mogelijk, o dat de groote meesters konden terugkomen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en luisteren naar mij.</span><br /> + <br /> + Zal ik, in dezer Staten naam, de Oudheid smaden?<br /> + Weet ik dan niet, dat zij de kinderen zijn dier Oudheid, en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar verklaren?</span><br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + Gestorven dichters, filosofen, priesters,<br /> + Gij martelaars, gij zoekers, kunstenaars, verdwenene<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>regeerders,</span><br /> + Gij die in verre landen uw taal eens tot nieuw leven riept,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page6" id="page6"></a>{6}</span> Gij natiën eens + gevreesd, nu klein, vergeten of vervallen,<br /> + Voor ik saluut breng aan wat er van uw geest nog in ons<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naleeft durf ik niet uitgaan tot mijn + arbeid,</span><br /> + Ik heb met u een wijl geleefd en beken dat gij bewondering<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verdient,</span><br /> + Ik denk: nooit kan iets grooter zijn dan het is, niets kan ooit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>meer verdienen dan het verdient,</span><br /> + Ik heb, voor ik u losliet, u gedachtenvol een langen tijd aanschouwd,<br /> + Nu sta ik hier op eigen plaats en in eigen tijd.<br /> + <br /> + En met mij de landen vrouwelijk en mannelijk.<br /> + En met mij de erfgenamen der wereld vrouwelijk en mannelijk,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en met mij het vuur der materie,</span><br /> + En met mij het ideaal: verklaring van God, door allen openlijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>erkend,</span><br /> + De altijd voor ons uit zwevende finale van wat daar zichtbaar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is,</span><br /> + De Al-voldoener, die, na lang gedwaald te hebben, nu zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>weg kiest,</span><br /> + Ja, zij is hier, de Ziel, haar die ik liefheb.<br /> + <br /> + <br /> + 6.<br /> + <br /> + De Ziel,<br /> + Altijd en immer, vóór de aarde bruin en vast was levende,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vóór water keerde en weerkwam, ebbe en + vloed, levende!</span><br /> + <br /> + Niettemin zal ik de materie bezingen, omdat ik door haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>'t schoonst de ziel bezing,</span><br /> + En ik zal mijn lichaam en mijn sterflijkheid bezingen,<br /> + Want dán en daardoor vloeit door mij het lied van ziel en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onvergankelijkheid.</span><br /> + <br /> + Ik zal een lied zingen voor deze Staten, dat niet een hunner,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in wat omgaan ook, zij onderworpen aan een anderen + Staat,</span><br /> + En ik zal een lied zingen, dat er overleg zij, bij dag en bij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nacht, tusschen al de Staten en tusschen elk twee-tal + hunner,</span><br /> + En ik zal een lied zingen bestemd om gehoord te worden door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den President, vol van scherppuntige dreigende + wapens,</span><br /> + En achter die wapens ontelbare ontevreden gezichten,<br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page7" id="page7"></a>{7}</span> Ook zing ik een lied + van de Eene die uit allen geschapen is,<br /> + De vreesbre, luistervolle Eene, die groot is bovenal,<br /> + De onwrikbre, de strijdbre Eene, omvattend al en bovenal,<br /> + Hoe hoog het hoofd van iemand zij, Haar hoofd is bovenal.<br /> + <br /> + Ik zal alle landen die leven hulde brengen,<br /> + Ik zal de landbeschrijving van heel de aarde volgen en een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eerbiedsgroet brengen aan elke stad, 't zij groot of + klein,</span><br /> + En aan allen arbeid! Ik zal zeggen in mijn gedichten, dat met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U, ter land en zee, het ware held-zijn + is,</span><br /> + En ik zal dat held-zijn gadeslaan met de oogen van een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Amerikaan.</span><br /> + <br /> + Ik zal het lied zingen der kameraadschap,<br /> + Ik zal aantoonen wat enkel en ten slotte de menschen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>moet bijeenbrengen,</span><br /> + Ik geloof zij zullen hun eigen ideaal van sterke liefde hebben,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoo als dat nu reeds in mij leeft,</span><br /> + Aldus zal ik hoog laten opvlammen uit mijn ziel de laaiende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vuren die mij dreigden te verteren,</span><br /> + Ik zal deze vuren, die te lang smeulden, vrij-geven,<br /> + Ik zal hen vrijelijk laten woelen,<br /> + Ik zal schrijven het evangelium-gedicht van kameraden en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van liefde,</span><br /> + Want wie beter dan ik verstaat de liefde met al haar verdriet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en haar vreugd?</span><br /> + En wie eerder dan ik zou de dichter zijn der kameraadschap?<br /> + <br /> + <br /> + 7.<br /> + <br /> + Ik geloof in de deugd, in de eeuwen, in de rassen,<br /> + En ik ga uit voor een arbeid in den eigen geest van het volk,<br /> + Hoort dan het lied van onbeperkt geloof.<br /> + <br /> + Omnes! Omnes! Laat anderen onbewust zijn van wat zij niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kennen,</span><br /> + Ik maak een gedicht ook ter eere van het kwade, ik sla dit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>levensdeel niet over,</span><br /> + Ik-zelf ben juist even kwaad als goed en zoo is ook mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>volk—en ik zeg: in werkelijkheid is er geen + kwaad.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page8" id="page8"></a>{8}</span> (En zoo er kwaad is, + dan is dit voor U, voor allen, voor mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>even gewichtig als wat ook in het + leven).</span><br /> + Ook ik, velen volgend en door velen gevolgd, breng een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>religie tot wijding, ik daal in den arena + af,</span><br /> + (Misschien wel bestemd de luidste kreten, den overwinningsroep<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te doen hooren,</span><br /> + Wie weet? Dat die kreten dan nu reeds van mij worden gehoord).<br /> + <br /> + Niemand is enkel om zijnentwil,<br /> + Ik zeg de geheele aarde en al de sterren in het firmament<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn daar om religiëns wil.</span><br /> + <br /> + Ik zeg: niemand was tot nu half vroom genoeg,<br /> + Niemand heeft ooit aangebeden en vereerd half genoeg,<br /> + Niemand heeft er nog aan gedacht hoe divijn hij zelf en hoe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zeker de toekomst is.</span><br /> + <br /> + Ik zeg de ware en blijvende grandeur dezer Staten moet hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>religie zijn,</span><br /> + Zonder religie is er geen ware en blijvende grandeur,<br /> + (Noch karakter, noch leven dien naam waardig zonder religie,<br /> + Noch land, noch man of vrouw zonder religie).<br /> + <br /> + <br /> + 8.<br /> + <br /> + Wat, jonge man, is uw streven?<br /> + Zijt gij zoo ernstig, zoo vol toewijding voor litteratuur, wetenschap,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kunst, amours?</span><br /> + Deze tastbare realiteiten, politiek, dingen?<br /> + Uw eerzucht of uw vak, wat dan ook?<br /> + <br /> + 't Is goed,—ik heb tegen dezulken niets, ik ben ook hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dichter.</span><br /> + Maar zie! Zie hoe snel in brand en snel verteerd, zie dit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>branden om religiëns wil;</span><br /> + Niet alle brandstof verwarmt in haar gloeien, niet alle vlam<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geeft licht aan het eigenlijk leven dezer + aarde:</span><br /> + Voor religie is alles meer dan dit.<br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page9" id="page9"></a>{9}</span> <br /> + 9.<br /> + <br /> + Wat zoekt gij zoo nadenkend en zwijgzaam?<br /> + Wat is uw nood, Camerado?<br /> + Lieve zoon, denkt gij liefde is wat gij behoeft?<br /> + Luister, lieve zoon, luister Amerika, 't zij dochter of zoon,<br /> + 't Is een smartenlast een man of vrouw onstuimig lief te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hebben, en toch 't verheft ons en 't is + groot,</span><br /> + Maar er is iets anders zéér groot, iets dat het al omvat,<br /> + Dat, heerlijk boven alle stof verheven, met onvermoeide<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>handen uitstrooit voor allen en zorgt voor + allen.</span><br /> + <br /> + <br /> + 10.<br /> + <br /> + Eens toen ik wandelde, in Alabama, mijn morgenwandeling,<br /> + Zag ik hoe in de struiken het wijfken des lachvogels op haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nest zat en haar jongen koesterde.</span><br /> + Ook zag ik het mannetje,<br /> + En ik stond een wijl dichtbij en luisterde naar zijn heerlijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lied van leven.</span><br /> + <br /> + En toen ik daar wijlde kwam het in mij, dat hij niet enkel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zong voor wat dicht aan zijn zijde was,</span><br /> + Niet enkel voor zijn gezellinne, niet enkel voor zichzelf, noch<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>enkel voor de echo's die het lied aan het verleden + schonken.</span><br /> + Maar wonder-zacht, onmerkbaar bijna, heel ver omhoog,<br /> + Schonk en vertolkte hij in 't lied een hemelgift voor hen die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>pas geboren waren voor de toekomst.</span><br /> + <br /> + <br /> + 11.<br /> + <br /> + Democratie! dicht bij u zingt nu een stem het lied des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>levens, blijde en krachtig.</span><br /> + <br /> + Ma femme! Voor onze kinderen van toekomst en heden,<br /> + Voor hen, die om ons heen zijn en voor hen die komen,<br /> + Ik, juichend, nu mij-zelf bewust, doe opluiden mijn zangen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kloeker zangen, hooger zangen dan ooit op aarde + gehoord.</span><br /> + <br /> + Ik zal den zangen van de passie vrijgeven,<br /> + En ook uw zangen, wetschenders en uitgestootenen, want ik<br /> + <span class="pagenum"><a name="page10" id="page10"></a>{10}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>zie u aan met een goed oog, gij ook leeft in mijn hart, + zoo</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>goed als de anderen.</span><br /> + <br /> + Ik zal het ware gedicht der schatten schrijven,<br /> + En voor lichaam en geest winnen al wat zij behoeven en wat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven heeft voor hen en door den dood niet wordt + geschaad;</span><br /> + Ik wil egotisme zaaien en toonen, dat het de kiem van alles<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is, en ik wil de bard van het karakter + zijn,</span><br /> + En ik zal toonen, dat man en vrouw volkomen elkaars gelijke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn,</span><br /> + En sexueele organen en daden! Versterkt U in mij, want ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ben vast besloten U te erkennen en luide en moedig + te</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verkondigen, dat gij verheven zijt,</span><br /> + En ik zal toonen, dat er in het leven geen onvolmaaktheid is,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en dat zij ook in de toekomst niet zal + zijn,</span><br /> + En ik zal bewijzen, dat wat ons in het leven overkomt, de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gevolgen altijd heerlijk kunnen wezen,</span><br /> + En ik zal verklaren, dat ons niets lieflijkers kan overkomen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan de dood,</span><br /> + En door mijne poëmen zal de gedachte vloeien, dat het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eeuwige en het tijdelijke hetzelfde + zijn,</span><br /> + En dat alle dingen des heelals wonderen zijn, elk hunner zoo<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>groot als een ander.</span><br /> + <br /> + Ik zal niet dichten om een deel slechts eer te geven,<br /> + Ik wil dichten, zingen, denken ter glorie van het Al,<br /> + En ik zal niet zingen om een enkelen dag, maar om alle<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dagen te eeren,</span><br /> + En ik zal niet een enkel gedicht, noch een enkelen regel van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een gedicht schrijven, zonder de ziel te + eeren,</span><br /> + Immers, na het leven des Heelals te hebben aanschouwd, vind<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik dat geheel noch deel zijn kan zonder de + ziel.</span><br /> + <br /> + <br /> + 12.<br /> + <br /> + Vroeg daar iemand de ziel te zien?<br /> + Zie uw eigen gestalte en gelaat, de menschen, de dingen, de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>beesten, boomen, stroomende rivieren, de rotsen en + de</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woestijnen,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page11" id="page11"></a>{11}</span> Alles heeft eens + het Paradijs gekend en later verloren;<br /> + Hoe kan dan waarlijk het lichaam ooit sterven en begraven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>worden?</span><br /> + <br /> + Of waarlijk uw lichaam, of waarlijk het lichaam van welken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>man of welke vrouw ook,</span><br /> + Iedere atoom van ons lichaam ontsnapt aan de hand des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>afleggers en wijkt naar de sferen die van gelijk + leven zijn,</span><br /> + Met zich nemende al wat bezeten en ontvangen werd van het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>moment der geboorte tot het oogenblik des + doods.</span><br /> + <br /> + De lettertypen door den zetter bijeengevoegd geven in hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>afdruk de meening en de bedoeling des schrijvers + niet</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>beter weer,</span><br /> + Dan eens mans wezen en leven of eener vrouw door lichaam<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en ziel worden weergegeven,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Onverschillig voor den dood of na den + dood.</span><br /> + <br /> + Zie dan, het lichaam bevat de meening en de bedoeling Gods,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het bevat en is de ziel;</span><br /> + Wie gij ook zijt, hoe heerlijk en hoe goddelijk is uw lichaam<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en ieder deel uws lichaams!</span><br /> + <br /> + <br /> + 13.<br /> + <br /> + O Camerado dien ik liefheb! O gij en ik vereend ten laatste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en wij tweeën nu voor ons-zelf + alleen!</span><br /> + O, één woord dat het leven schoon en kostelijk en eindeloos<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>maakt!</span><br /> + O, iets dat ons extase geeft en niet van deze aarde! O muziek<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van passie!</span><br /> + O, nu is mijn triumf volkomen en de uwe met de mijne;<br /> + O, hand in hand—O, enkel vreugde—O, een die mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>begeert en liefheeft meer!</span><br /> + O, het leven is ons! Spoeden wij ons! Spoeden wij ons! Spoed<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U met mij voort naar de toekomst!</span><br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: HET LIED VAN MIJN EIGEN IK</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page12" id="page12"></a>{12}</span> <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Ik verheerlijk mij-zelf en bezing mij-zelf,<br /> + En wat ik voor mij vorder zult gij vorderen voor U,<br /> + Want elke atoom mijns levens is een atoom uws levens.<br /> + <br /> + Ik ga om in de natuur en bepeins hoe zij zich weerkaatst in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn ziel,</span><br /> + Ik dwaal rond, leg mij neder en sla een grasspriet gade.<br /> + <br /> + Mijn spraak, elke bloedatoom in mij is voortgekomen uit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dezen zelfden grond en uit deze zelfde + lucht.</span><br /> + Hier geboren, uit ouders hier geboren oók, uit ouders gelijkelijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hier geboren en dier ouders tevens,</span><br /> + Ik, nu zevenendertig jaren oud, volkomen gezond, ga uit tot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn arbeid,</span><br /> + Hopende dien arbeid te kunnen voortzetten tot mijn stervensuur.<br /> + <br /> + Ik laat credo's en theorieën voor wat zij zijn,<br /> + In mijn beschouwing is hun aanzijn reeds voldoende, maar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nooit vergeet ik ze,</span><br /> + Goed en kwaad zijn mij welkom, beiden mogen spreken als<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het leven hun dringt,</span><br /> + Natuur, zonder dwang, en met oerkracht.<br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Ik heb den praat gehoord van de praters, den praat over het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>begin en het einde;</span><br /> + Maar ik praat niet over het begin en het einde.<br /> + <br /> + Nooit was het begin aanvankelijker dan het nu is,<br /> + Nooit was er meer jeugd of oudheid dan er nu is,<br /> + <br /> + En nooit zal er meer volkomenheid zijn dan er nu is.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page13" id="page13"></a>{13}</span> Evenmin ietwat + meer hemel of hel dan er nu is.<br /> + Vooruitgang was het begin, vooruitgang zal het eind zijn,<br /> + De scheppende vooruitgang van de wereld altijd en immer.<br /> + <br /> + Licht is in duisternis en beiden gaan evenredig voort, altijd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en overal is het wezen, altijd zal de kunne er + zijn;</span><br /> + Altijd de vereeniging van wat aantrekt, altijd het zich-zelf<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>blijven der verscheidenheden, altijd een nieuw + geslacht.</span><br /> + <br /> + Hier tegen in te gaan heeft geen nut, geleerd of ongeleerd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gevoelt dat dit de waarheid is.</span><br /> + <br /> + Zeker als de onwankelbare zekerheid, lood in de rechtstandigheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>goed doorvoegd, gesteund in de balken,</span><br /> + Moedig als een paard, vol kracht van liefde, onbevangen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>electrisch,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Staan wij hier in het leven, ik en dit + mysterie.</span><br /> + <br /> + Zuiver en zoet is mijn ziel, en zuiver en zoet is alles wat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>niet is mijn ziel.</span><br /> + Waar een ontbreekt ontbreken beiden, en het ongeziene wordt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door het zichtbare bewezen,</span><br /> + Totdat ook dit onzichtbaar wordt en bewezen wordt op<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn tijd.</span><br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Heeft iemand ooit gemeend, dat het gelukkig was geboren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te zijn?</span><br /> + Ik haast mij hem of haar te zeggen, dat 't even gelukkig is te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sterven, en ik weet dat.</span><br /> + <br /> + Ik ga den dood door met den stervende en het leven door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met het zoo-even ontbonden kind, en wat gij daar van + mij</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ziet tusschen laarzen en hoed is niet mijn geheele + Ikheid.</span><br /> + Mijn leven is het leven der menigvuldigheid en in die menigvuldigheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn daar niet twee eveneens en allen zijn + goed,</span><br /> + De aarde goed, de sterren goed en alles wat daarop of omheen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leeft goed.</span><br /> + <br /> + Ik ben geen aarde, ook geen satelliet van een aarde,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page14" id="page14"></a>{14}</span> Ik ben de maat en + gezel van menschen die allen even onsterflijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en vademloos zijn als ik-zelf ben,</span><br /> + (Zij weten niet hoe onsterflijk, maar ik weet 't).<br /> + <br /> + Iedere mensch leeft voor zichzelf en voor wat zijn leven is,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik leef voor mij en weet wat mijn is, mannelijk + en</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouwelijk,</span><br /> + Zij zijn mijn die knapen geweest zijn en vrouwen begeeren,<br /> + Hij is mijn de man, de fiere, die het steken voelt der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geringschatting,</span><br /> + Zij is mijn de verloofde, en de oude maagd is mijn, zij zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn de moeders en de moeders van + moeders,</span><br /> + Mijn zijn de lippen die glimlachen en de oogen die tranen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>storten,</span><br /> + Mijn zijn de kinderen en die kinderen gewinnen.<br /> + <br /> + Naakt! Voor mij hebt gij geen schuld, door mij wondt gij niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uitgeworpen, door mij niet geminacht,</span><br /> + Ik zie U door kleed en hemd in de ziel,<br /> + Ik omgeef U, ik laat niet af voor ik U gewonnen heb, ik ben<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onvermoeid, gij kunt mij niet + afschudden.</span><br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Ik kom met luide muziek, met trompetten en trommen,<br /> + Ik speel niet enkel de marschen ter eere van de overwinnaars<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die ieder toejuicht, ik speel ook de marschen + voor</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>overwonnenen en verslagenen.</span><br /> + Heeft men U gezegd, dat het goed was het pleit te winnen?<br /> + Dan zeg ik U daarbij, dat 't goed is de nederlaag te lijden:<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>veldslagen worden in denzelfden geest verloren als + zij</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>worden gewonnen.</span><br /> + <br /> + Ik trommel en trompet voor den dood,<br /> + Mijn luidste en blijdste muziek is voor de dooden.<br /> + <br /> + Vivats voor hen die verloren hebben!<br /> + En voor hen wier oorlogsschepen in de zee zijn ondergegaan!<br /> + En voor hen-zelf die in zee zijn ondergegaan!<br /> + En voor alle veldheeren wier leger verslagen werd en voor<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alle overwonnen helden!</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page15" id="page15"></a>{15}</span> En vivats voor de + tallooze onbekende helden, zoo luid als<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voor de grootste helden wier naam beroemd + is.</span><br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + Denkt gij, dat ik eenig diep verborgen doel hebbe?<br /> + Nu dan, ik heb dat doel, want de zaaiers der Vierde-maand<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hebben dat doel en het mica aan de rotshellingen + heeft</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het ook.</span><br /> + <br /> + Houdt gij 't er voor, dat ik verwonderen wil?<br /> + Wil het daglicht verwonderen? Wil het roodborstje, dat vroeg<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in den morgen kwinkeleert, het doen?</span><br /> + Wil ik 't dan doen eenigermate meer dan zij?<br /> + Dit uur wil ik U in vertrouwen iets meedeelen.<br /> + Ik zou 't niet gaarne iedereen vertellen, maar U wil ik 't<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vertellen.</span><br /> + <br /> + <br /> + 6.<br /> + <br /> + Ik ben de poëet van het Lijf en ik ben de poëet van de Ziel,<br /> + De vreugden des hemels zijn met mij en de pijnen der hel zijn met mij,<br /> + De eersten ent en kweek ik op mij-zelf, de laatsten spreek ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uit in een nieuwe taal.</span><br /> + <br /> + Ik ben de poëet van de vrouw dezelfde als van den man,<br /> + En ik zeg: groot is 't vrouw te zijn, groot is 't man te zijn,<br /> + En ik zeg: niets is er grooter dan de moeder te zijn van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>menschen.</span><br /> + <br /> + Ik zing den zang van hoogheid en hoogmoed,<br /> + Wij hebben nu tamelijk wel genoeg gehad van nederigheid en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verlaging,</span><br /> + Ik toon aan dat gesteldheid ontwikkeling beteekent.<br /> + <br /> + Zijt gij de anderen voorbijgestreefd? Zijt gij de President?<br /> + 't Beteekent niet veel, iedereen zal verder dan zoover komen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en toch altijd voortgaan.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page16" id="page16"></a>{16}</span> Ik ben de man die + met den teederen, klimmenden nacht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wandelt,</span><br /> + Ik spreek tot aarde en zee, door den nacht half-beschemerd.<br /> + <br /> + Druk mij vast tegen u aan, blootborstige nacht—druk mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vast tegen u aan, nacht die mij magnetisch + doorvloeit!</span><br /> + Nacht van Zuider winden—nacht van enkele groote sterren!<br /> + Nacht die mij toeknikt—genotnaakte zomernacht<br /> + Glimlach, o wellustige, koel-ademende aarde!<br /> + Aarde van de sluimerende, smeltende boomen!<br /> + Aarde van den weggeduisterden zonsondergang—aarde van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de nevelbetopte bergen!</span><br /> + Aarde van den glas-schijnenden maanstraal, ietwat met blauw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>doortrokken!</span><br /> + Aarde van licht en duister spranklend in den riviervloed!<br /> + Aarde van het doorzichtige wolkengrijs, dat om mijnentwil<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>klaarder en helderder wordt!</span><br /> + Aarde die op de breed-neergestreken elbogen rust—rijke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>appelbloesem aarde!</span><br /> + Glimlach, glimlach, want hij die u liefheeft is op weg.<br /> + <br /> + Liefde hebt gij mij overvloediglijk gegeven—daarvoor geef<br /> + ik U liefde weer!<br /> + O, onuitsprekelijke, onuitbluschbare liefde.<br /> + <br /> + <br /> + 7.<br /> + <br /> + Ik ben niet enkel de dichter van goedheid, ik versmaad niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de dichter te zijn van slechtheid + tevens.</span><br /> + Wat is er al gebabbel over deugd en ondeugd?<br /> + Het kwaad drijft mij voort, de strijd tegen kwaad drijft mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voort, ik blijf onaangedaan.</span><br /> + <br /> + Mijn levensdoel is niet onkruid te zoeken hier, te verwerpen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>daar,</span><br /> + Ik besproei de wortels van al wat groei heeft.<br /> + <br /> + Hebt gij vrees voor wat scrofula dat uit levenskrachtige<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vruchtbaarheid voortkomt?</span><br /> + Denkt gij, dat de goddelijke wetten nog te herzien en te verbeteren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn?</span><br /> + <br /> + Ik vind evenwicht aan deze zijde en evenwicht aan den<br /> + <span class="pagenum"><a name="page17" id="page17"></a>{17}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>tegenkant,</span><br /> + De leer der zwakheid helpt zoo goed als de leer van kracht,<br /> + Daden en gedachten des Levens verrijzen met ons en tijgen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vroeg aan den arbeid.</span><br /> + <br /> + De minuut die nu volgt en over mij heen gaat komt uit een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verleden van eonen,</span><br /> + Er was geen betere dan deze en er zal geen betere zijn.<br /> + <br /> + Wat schoon was in 't verleden en schoon is nu is geen wonder,<br /> + Een wonder is altijd en altijd hoe daar een mensch kan zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die zich-zelven ontrouw is en die niet + gelooft.</span><br /> + <br /> + <br /> + 8.<br /> + <br /> + Walt Whitman, een kosmos, zoon van Manhattan,<br /> + Onstuimig, vleezig, zinnelijk, etende, drinkende, leven verwekkende,<br /> + Geen sentimentalist, zich niet verheffende boven mannen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouwen, zich niet van hen afscheidende,</span><br /> + Niet bescheidener dan onbescheiden.<br /> + <br /> + Ontschroef de deursloten!<br /> + Ontschroef de deuren zelven van de scharnieren!<br /> + <br /> + Wie ooit een ander vernedert, vernedert mij!<br /> + En wat ooit gedaan of gezegd wordt komt ten slotte tot mij.<br /> + <br /> + Door mij gaat de stroom der goddelijke wijsheid, in mij de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verklaring van leven en toekomst</span><br /> + <br /> + Ik spreek het oer-wachtwoord, ik geef het teeken der Democratie,<br /> + Bij God! Niets zal ik aanvaarden waaraan niet allen op<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dezelfde voorwaarden deel kunnen hebben.</span><br /> + <br /> + Door mij spreken verboden stemmen,<br /> + Stemmen van seksen en van begeerten, stemmen heesch nog<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en ik verwijder die heeschheid,</span><br /> + Stemmen die laag worden geacht en die ik zal verluiden en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verklaren</span><br /> + <br /> + Ik leg mij de vingers niet op de lippen,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page18" id="page18"></a>{18}</span> Voor mij zijn de + ingewanden even schoon en even hoog als<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hoofd en hart,</span><br /> + De paring is mij niet minder schoon dan mij de dood is.<br /> + <br /> + Ik geloof in den vleeze en in de begeerten,<br /> + Zien, hooren, voelen zijn wonderen, en elk deel en elke vezel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van mij is een wonder.</span><br /> + <br /> + <br /> + 9.<br /> + <br /> + Ik denk ik zou met de dieren kunnen omgaan en leven, zij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn zoo vreedzaam en zelf-voldaan,</span><br /> + Ik sta langen tijd stil om hen te bespieden.<br /> + Zij maken zich niet warm en schreien niet over hun leven,<br /> + Zij zijn niet slapeloos in den nacht en beweenen hunne zonden,<br /> + Zij maken mij niet wee met den praat over hunne plichten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tot God,</span><br /> + Niet een hunner is onbevredigd, niet een geslagen met de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>manie van eigendomsbegeerte,</span><br /> + Niet een knielt voor den ander, niet voor zijns gelijke die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>duizenden jaren vroeger leefde,</span><br /> + Niet een is achtenswaardig of ongelukkig over de geheele<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wereld.</span><br /> + <br /> + Aldus toonen zij hun betrekking tot mij en ik erken die,<br /> + Ik vind eigenschappen van mij zelf in hen terug, die zij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>duidelijk toonen te bezitten</span><br /> + <br /> + Ik verwonder mij hoe zij aan die eigenschappen zijn gekomen,<br /> + Heb ik hun weg in den oer-tijd bewandeld en heb ik ze<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onachtzaam verloren,</span><br /> + Ik-zelf toen, nu en altijd voortgaande,<br /> + Verzamelende en bewijzende altijd meer en altijd sneller,<br /> + Oneindig en alsoortig en dus de gelijken van dezen daarbij,<br /> + Niet laag neerziende op hen, die mij mijn vroeger bestaan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>herinneren,</span><br /> + Zoek ik uit allen een dien ik liefheb en met wien ik als een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>broeder zal leven.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page19" id="page19"></a>{19}</span> <br /> + 10.<br /> + <br /> + Eenzaam te middernacht in mijn tuin, mijne gedachten gaan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een lange wijl van mij uit,</span><br /> + Daar wandel ik over de oude heuvels van Judea met den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schoonen, zachtmoedigen God aan mijn + zijde,</span><br /> + En snel op door de ruimte, snel op door hemelen en sterrengroepen,<br /> + Snel op tusschen de zeven satellieten door den breeden ring<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en den diameter van tachtig duizend + mijlen,</span><br /> + Snel op met de staartmeteoren, vuurkloten afwerpende als zij,<br /> + Dragende het groeiende kind dat zijn eigen zwangere moeder<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in de buik draagt,</span><br /> + Stormend, genietend, ontwerpend, liefhebbend, waarschuwend,<br /> + Steunend en tevredenstellend, verschijnend en verdwijnend<br /> + Aldus betreed ik deze paden dag en nacht.<br /> + <br /> + Ik bezoek de gaarden der sferen en zie wat zij voortbrengen,<br /> + En zie quintillioenen rijpe en quintillioenen onrijpe vruchten.<br /> + <br /> + Ik vlieg de vlucht eener vloeiende, zwelgende ziel,<br /> + Mijn loop gaat dieper dan het dieplood peilt.<br /> + <br /> + Ik help mij-zelf aan wat ik stoffelijks of onstoffelijks behoef,<br /> + Geen wacht kan mij buitenhouden, geen wet kan mij verhinderen.<br /> + <br /> + <br /> + 11.<br /> + <br /> + Ik hoorde wat daar over het Universum werd gezegd,<br /> + Heb 't gehoord en weer gehoord vele duizenden jaren lang;<br /> + 't Is tamelijk goed, voor zoover 't gaat—maar 't is niet alles.<br /> + <br /> + Ik kom en van mij gaat de Heerlijkheid uit en de Kracht,<br /> + Eerst van al overbied ik alle oude waarborgventers der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Alleen-Zaligmaking,</span><br /> + Ik leg mij de zelfde afmetingen als Jehova aan,<br /> + Maak een prentje van Kronos, van Zeus zijn zoon, van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Hercules zijn kleinzoon,</span><br /> + Koop plaatjes van Osiris, Isis, Belus, Brahma, Boeddha,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page20" id="page20"></a>{20}</span> Leg Manitoe los in + mijn portefeuille, Allah op een blad papier,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heb een ets van den gekruisigde,</span><br /> + Ik reken af met Odin en met den afzichtelijk grijnzenden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Mexitli en met ieder afgods- en + heiligenbeeld.</span><br /> + Ik neem allen voor wat zij waard zijn, maar niet voor een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>cent meer,</span><br /> + Erken dat zij geleefd hebben en in hun tijd hun werk deden,<br /> + (Zij droegen wormpjes aan als voor ongevederde vogels, maar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dezen zullen nu opstaan en uitvliegen en zingen in + eigen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kracht.)</span><br /> + Ik aanvaard de ruwe Godsbegrippen, maar verbeter en verfijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ze in mij-zelf en deel er gulhartig van mee aan + iederen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>man en iedere vrouw die ik ontmoet,</span><br /> + Ontdek evenveel van hun godheid of meer zelfs in den bouwer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die een huis bouwt,</span><br /> + Eisch hoogere rechten voor hem daar met zijne opgerolde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hemdsmouwen en hamer of beitel ter hand,</span><br /> + Weiger niet de bijzondere openbaringen aan te hooren, maar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>beschouw een rookwenteling of een haar op den rug + mijner</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hand even gewichtig als welke openbaring + ook</span><br /> + Jonge kerels bij de brandspuiten en op de reddingsladders<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn voor mij niet minder dan de goden in den + antieken</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>krijg.</span><br /> + Ik luister naar den galm hunner stemmen, die het vlammengieren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der verdelging doorsnijdt,</span><br /> + Terwijl hunne gespierde lichamen ongedeerd over de verkoolde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>balken gaan, hunne bleeke voorhoofden + ongedeerd</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en boven het vuur uit;</span><br /> + Ik vergelijk die goden bij de smidsvrouw, met haar zuigeling<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aan de borst, die genadig is voor iederen + pasgeborene;</span><br /> + Drie gierende seizen ter oogst in een rij van drie sterke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>engelen met hemden om hunne lendenen + opgerold;</span><br /> + De roodharige staljongen met puntige tanden, verlosser van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verleden en toekomstige zonden,</span><br /> + Die al wat hij bezit verkoopt en een verre voetreis maakt om<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een advocaat te betalen voor zijn broêr, die + voor vervalsching</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>terechtstaat en om dien broêr bij te + staan;</span><br /> + Wat werd ooit in de mildste rooiing op de vierkante roede om<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij heen gerooid, waarvan die vierkante roede niet + vervuld</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>was?</span><br /> + De stier en het insect werden nimmer genoeg verheerlijkt;<br /> + <span class="pagenum"><a name="page21" id="page21"></a>{21}</span> Drek en vuil zijn + bewonderenswaardiger dan ooit werd gedroomd;<br /> + Het bovennatuurlijke is voor ons van geen belang: ik zelf<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wacht mijn tijd uit om eens een der allerhoogsten + te</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>worden;</span><br /> + De dag zal weldra daar zijn, dat ik evenveel goed zal doen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>als de beste en even wonderbaarlijk zal + zijn.</span><br /> + Bij mijn lichaam! Ik word reeds een schepper,<br /> + En leg de kracht van mijn leven in den omwikkelden schoot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der duisternis.</span><br /> + <br /> + <br /> + 12.<br /> + <br /> + Dit mijn lied is niet het lied van den sleur,<br /> + Het vraagt onverwacht, het snelt op en daalt af, maar brengt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>altijd nader;</span><br /> + Dat is een gedrukt en gebonden boek—maar wat is de drukker,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat is de drukkersjongen?</span><br /> + Een welgeslaagde fotografie—maar uw vriend of meisje<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>teeder en vast in uw armen?</span><br /> + Het zwarte schip met ijzer gepantserd, zijn vreeselijke kanonnen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in de torens—maar de zeemanschap van kapitein + en</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>machinisten?</span><br /> + In de huizen de gevulde schalen en het maal en de meubels—<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>maar de gastheer en de gastvrouw en de blik hunner + oogen?</span><br /> + De hemel daar omhoog—maar hier, of naast de deur of over<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den weg?</span><br /> + De heiligen en wijsgeeren in de geschiedenis—maar gij-zelf?<br /> + Preeken, credo's, godgeleerdheid,—maar het onnaspeurlijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>menschelijk denken?</span><br /> + En wat is rede? en wat is liefde? en wat is leven?<br /> + <br /> + <br /> + 13.<br /> + <br /> + Ik ben een toppunt van verleden dingen en bevat alle dingen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der toekomst.</span><br /> + <br /> + Mijne voeten raken een trede van de treden der trap,<br /> + En iedere trede draagt bundels eeuwen en grooter bundels<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eeuwen liggen tusschen twee treden,</span><br /> + Al wat onder mij is ben ik opmerkzaam doorgegaan en steeds<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>klim ik en klim ik.</span><br /> + <br /> + Geslacht na geslacht buigen de geesten zich achter mij neer,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page22" id="page22"></a>{22}</span> In de verre verte + zie ik het geweldige Oer, ik weet dat ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dààr zelfs was,</span><br /> + Ongezien wachtte ik alomtegenwoordig en sliep in den lethargischen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nevel,</span><br /> + En wachtte mijn tijd af, zonder geschaad te worden door de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stinkende koolstof.</span><br /> + <br /> + Lang werd ik door krachtige armen omhelsd—lang en lang.<br /> + <br /> + Onberekenbaar zijn de voorbereidingen voor mij geweest,<br /> + Trouw en liefdevol waren de armen die mij droegen,<br /> + Door de kringloopen werd mijn wieg voortbewogen, zij roeiden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en roeiden als vroolijke roeiers,</span><br /> + Om mij ruimte te geven stelden de sterren zich in hare ringen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ter zij,</span><br /> + Zij zonden mij hare invloeden om zorg voor mij te dragen.<br /> + <br /> + Voor ik uit mijn moeder geboren werd baanden vele menschengeslachten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn weg,</span><br /> + Nooit is mijn embryo in zijn groei vertraagd, niets kon den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>glans er van verduisteren.</span><br /> + <br /> + Nevelen formeerden zich er voor tot werelden,<br /> + De lange, langzame melkweg werd vast om het te doen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>rusten,</span><br /> + Reuzengewassen gaven het levenssap,<br /> + Monsterachtige sauroïden droegen het in den muil en legden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het voorzichtiglijk neer.</span><br /> + <br /> + Alle krachten van het Heelal zijn eeuwig voor mij ingespannen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>om mij te volmaken en te bekoren,</span><br /> + Nu sta ik hier op deze plek met mijn sterke ziel.<br /> + <br /> + <br /> + 14.<br /> + <br /> + Ik open mijn dakvenster in den nacht en zie de ver-uitgestrooide<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sterrengroepen,</span><br /> + En allen die ik zie, zooveel vermenigvuldigd als ik kan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>becijferen, geven slechts een som die de nog + verdere</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sterrengroepen bezoomt.</span><br /> + <br /> + Zij verspreiden zich verder en verder, wijden zich uit en<br /> + <span class="pagenum"><a name="page23" id="page23"></a>{23}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>wijden zich altijd uit,</span><br /> + Dieper en dieper en eeuwig dieper in de eeuwigheid.<br /> + Mijn zon heeft haar zon die gehoorzaam om haar rondwentelt,<br /> + Deze vereenigt zich met hare makkers tot een groep van nog<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verhevener omgang,</span><br /> + En dichtere rijen volgen, die van de grootsten in haar midden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stippen maken.</span><br /> + <br /> + Er is geen stilstand en nimmer kan er stilstand zijn,<br /> + Indien ik, gij en de werelden en alles beneden en op haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>oppervlak zouden worden herleid tot een bleek + gedobber in</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het Al, 't zou niets hinderen op den + duur,</span><br /> + Wij zouden zeker opnieuw komen waar wij nu staan,<br /> + En zeker zoover komen als wij gekomen zijn en dan verder<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gaan en verder.</span><br /> + <br /> + Enkele quadrillioenen tijdperken, enkele octillioenen kubieke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijlen brengen het Verband niet in gevaar of doen + er</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ongeduld binnensluipen,</span><br /> + Zij zijn maar deelen, en alles is maar een deel.<br /> + <br /> + Zie zoover gij kunt, verder nog is onbegrensde ruimte,<br /> + Reken zooveel gij kunt, daar is oneindige tijd omheen.<br /> + <br /> + Mijn samentreffen is bepaald, is zeker,<br /> + De Heer zal mij wachten tot ik in volmaaktheid kom,<br /> + De verheven Camerado, de ware liefdegever naar wien ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>smacht, zal ik ontmoeten.</span><br /> + <br /> + <br /> + 15.<br /> + <br /> + Ik weet mij behoort het beste van tijd en ruimte, en nooit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>werd ik gemeten en nimmer zal ik gemeten + worden.</span><br /> + <br /> + Ik voeteer een altijddurende reis (komt, luistert allen!)<br /> + Mijn kenteekenen zijn een waterdichte mantel, sterke schoenen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en een boomtak tot staf,</span><br /> + Geen mijner vrienden kan zijn rust in mijn stoel nemen,<br /> + Ik heb geen stoel, geen kerk, geen filosofie,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page24" id="page24"></a>{24}</span> Ik leid niemand + ten maaltijd, of naar de bibliotheek of naar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de Beurs,</span><br /> + Maar ieder uwer, man of vrouw, leid ik op een bergtop,<br /> + Mijn linkerhand kromt zich rond uw middel,<br /> + En mijn rechterhand wijst op de landschappen der werelddeelen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en op den open heirweg.</span><br /> + <br /> + Noch ik, noch iemand anders kan dien weg voor U opgaan,<br /> + Gij-zelf moet dien weg opgaan.<br /> + <br /> + Die weg is niet ver, die weg is licht te bereiken,<br /> + Misschien bewandelt gij dien weg reeds van het oogenblik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uwer geboorte af, zonder het te weten,</span><br /> + Misschien is die weg overal, te water en te land.<br /> + <br /> + Schouder uw ransel, lieve zoon, en ook ik zal mijn ransel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schouderen en laten wij haast maken om voort te + komen,</span><br /> + Wondervolle steden en vrije volken zullen wij op onze reis<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bezoeken.</span><br /> + <br /> + Indien gij vermoeid zijt, geef mij dan beide lasten te dragen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en laat uw hand op mijn heup rusten,</span><br /> + Ter zijner tijd zult gij mij denzelfden dienst bewijzen,<br /> + Want als wij eenmaal dien weg zijn opgegaan zullen wij niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>weder rusten.</span><br /> + <br /> + Voor 't hedenmorgen daagde ben ik een heuvel opgegaan en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>keek op naar den sterrenhemel,</span><br /> + En ik zei tot mijn geest: <i>Wanneer wij een zullen geworden</i><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>zijn met gindsche werelden en één + met het genot en de</i></span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>kennis van alle dingen die zij bevatten, zullen + wij dan zalig</i></span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>zijn en voldaan?</i></span><br /> + En mijn geest zeide: <i>Neen, wij dringen enkel tot hunne hoogste</i><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>hoogten door om, daar voorbij, verder te + streven.</i></span><br /> + <br /> + Ook gij stelt mij vragen en ik hoor U aan,<br /> + Ik antwoord dat ik niet kan antwoorden, gij moet U-zelf de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verklaring geven.</span><br /> + <br /> + Zet U neer een poos lieve zoon,<br /> + Hier is brood om te eten en hier is melk om te drinken,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page25" id="page25"></a>{25}</span> Maar zoodra gij + slaapt en U-zelf dus vernieuwt in een zoet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kleed, kus ik U met een vaarwel-kus en open de + deur</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voor uw later vertrek.</span><br /> + <br /> + Lang genoeg hebt gij verachtelijke droomen gedroomd,<br /> + Nu wasch ik U den slaap uit de oogen,<br /> + En moet gij U gewennen aan den glans van het daglicht en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van elk uwer levensoogenblikken.</span><br /> + <br /> + Gij hebt lang genoeg schroomvallig gewaad en de plank<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vastgehouden, die U met het land + verbond,</span><br /> + Nu begeer ik dat gij een kloek zwemmer zijt,<br /> + Dat gij U midden in de golvende baren werpt, dan weer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>opkomt, mij toeknikt, schatert en lachend het water + uit</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uwe haren doet spatten.</span><br /> + <br /> + <br /> + 16.<br /> + <br /> + Ik heb gezegd, dat de ziel niet meer is dan het lijf,<br /> + En ik heb gezegd, dat het lijf niet meer is dan de ziel.<br /> + En niets, God niet, is gewichtiger voor iemand dan zijn eigen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik voor hem is,</span><br /> + En wie ook een honderd meter vèr gaat zonder sympathie,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>loopt in een doodskleed in zijn eigen + begrafenisstoet,</span><br /> + En ik en gij, zonder een cent op zak, wij mogen het beste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der aarde koopen,</span><br /> + En die zijne oogen op U richt, of een boon in haar schel laat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zien maakt het onderwijs van alle tijden + beschaamd,</span><br /> + En daar is noch handel noch ambt of de jongeling die er zich<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in begeeft kan er een held in worden,</span><br /> + En daar is geen ding zoo klein of 't is een naaf voor de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wielen des Heelals,</span><br /> + En ik zeg tot iederen man of vrouw; richt uw ziel onverschillig<br /> + en rustig op tegenover een millioen Heelallen.<br /> + <br /> + En ik zeg tot de Menschheid: stel geen vragen ten opzichte<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van God,</span><br /> + Want ik die vragen stel ten opzichte van alles, stel geen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vragen ten opzichte van God,</span><br /> + (Niet een enkele woordschikking kan zeggen hoe gerust ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ben ten opzichte van God en van den + Dood).</span><br /> + <br /> + Ik hoor en zie God in ieder ding, toch begrijp ik God in 't<br /> + <span class="pagenum"><a name="page26" id="page26"></a>{26}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>geheel niet,</span><br /> + Noch begrijp ik hoe daar een grooter wonder kan zijn dan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik-zelf ben.</span><br /> + <br /> + Waarom zou ik wenschen God beter te zien dan ik Hem<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dezen dag zie?</span><br /> + Ik zie iets van God elk uur van een etmaal en elk oogenblik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van een uur,</span><br /> + In de gezichten van mannen en vrouwen zie ik God en in mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eigen gezicht in den spiegel,</span><br /> + Ik vind brieven van God in de straten en elke brief is<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geteekend met Gods naam,</span><br /> + En ik laat hen waar zij zijn, want ik weet dat waar ik ook ga,<br /> + Ik anderen zal vinden eeuwiglijk en eeuwiglijk.<br /> + <br /> + <br /> + 17.<br /> + <br /> + En wat U betreft, Dood, en U bittere kus der sterflijkheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vergeefs tracht gij mij ongerust te + maken.</span><br /> + <br /> + Zonder zich op zijn weg op te houden snelt de vroedmeester<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar zijn werk,</span><br /> + Ik zie hoe de ervaren hand drukt, ontvangt, ondersteunt,<br /> + Ik zie aandachtig toe aan de drempels dier uitnemend gewillige<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>deuren,</span><br /> + En zie het uitlaten en merk op hoe verlichting wordt gegeven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en hoe het leven uitbreekt.</span><br /> + <br /> + En wat U betreft, Lijk, ik denk gij zijt een voortreffelijke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mest, maar hinderen doet dit mij niet,</span><br /> + Ik ruik den zoeten geur der bloeiende witte rozen,<br /> + Ik strek mij uit naar de gebladerde lippen, ik strek mij uit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar de gladde borsten der meloenen.</span><br /> + <br /> + En wat U betreft, Leven, ik denk gij zijt de erfenis van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>velerlei dood,</span><br /> + (En zonder twijfel ben ik-zelf vroeger reeds tienduizenden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>malen gestorven.)</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page27" id="page27"></a>{27}</span> Ik hoor uw + gefluister o hemelsche sterren,<br /> + O zon—o gras van graven—o eindeloos overbrengen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bevorderen,</span><br /> + Indien gij niets zegt, hoe kan ik dan iets zeggen?<br /> + <br /> + Van de troebele poel in het herfstbosch,<br /> + Van de maan die steile schachten in de suizende schemering<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>doet glanzen,</span><br /> + Valt vonkels van dag en duister—valt op de zwarte stammen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die in de drab vergaan,</span><br /> + Verlicht het klagelijk gefluister der verdorde rompen.<br /> + <br /> + Ik stijg hooger dan de maan, hooger dan de nacht,<br /> + Ik ontdek dat de doodsbleeke schemer een weerschijn is van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de middagzonnestralen,</span><br /> + En goed doet aan het hechtste en middenste van alle leven,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>groot of klein.</span><br /> + <br /> + <br /> + 18.<br /> + <br /> + Verleden en heden wijken naar achteren—ik heb er aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gegeven, ik heb er aan ontleend,</span><br /> + Nu arbeid ik door en vervul den arbeid van de toekomst.<br /> + <br /> + Gij daar die naar mij luistert! Wat hebt gij mij toe te vertrouwen?<br /> + Zie mij in het gezicht, terwijl ik de avondlucht inadem,<br /> + (Spreek eerlijk, niemand anders luistert, en ik wil een minuut<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>langer toeven.)</span><br /> + <br /> + Spreek ik mij-zelf tegen?<br /> + Zeer goed, dan spreek ik mij-zelf tegen.<br /> + Ik ben breed, ik omvat veelheden.<br /> + <br /> + Ik richt mij tot hen die mij na zijn, ik wacht op den dorpel.<br /> + <br /> + Wie heeft zijn dagtaak verricht? Wie zal 't eerste klaar zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met zijn avondmaal?</span><br /> + Wie wenscht met mij te gaan?<br /> + <br /> + Wilt gij spreken voor ik zal vertrokken zijn? Wilt gij zeggen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat 't reeds te laat is?</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page28" id="page28"></a>{28}</span> <br /> + <br /> + 19.<br /> + <br /> + De gevlekte valk strijkt neer en beschuldigt mij, hij beklaagt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zich over mijn gesnap en getalm.</span><br /> + <br /> + Ook ik ben niet in 't minste getemd, ook ik ben onverklaarbaar,<br /> + Ik doe mijn wilde kreten galmen over de daken der wereld.<br /> + <br /> + De laatste wolkenvlucht van den dag houdt zich voor mij op,<br /> + Zij is een beeld van mij zoo gelijkend als eenig beeld kan zijn,<br /> + Het vleit mij dat ik damp ben en stof.<br /> + <br /> + Ik ga heen als lucht, ik schud mijn witte lokken bij het wegsnellen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van de zon,</span><br /> + Mijn vleesch wordt damp en drijft weg in sierlijk-gewaaide<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vlokken.</span><br /> + <br /> + Ik vermaak mij-zelf aan het slijk om er het gras uit te laten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>groeien dat ik liefheb,</span><br /> + Indien gij mij opnieuw mocht wenschen te zien, zie dan naar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij uit onder uwe voeten.</span><br /> + <br /> + Gij zult nauwelijks kunnen weten wie ik ben of wat ik bedoel,<br /> + Maar niettemin zal ik U welzijn schenken,<br /> + En uw bloed zuiveren en krachtig maken.<br /> + En indien gij mij aanvankelijk niet mocht kunnen vinden,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verlies den moed niet,</span><br /> + Onderzoek dan, na de eene, de andere plaats,<br /> + Ergens toef ik en ergens wacht ik op U.<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: ADAMSKINDEREN</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page29" id="page29"></a>{29}</span> <br /> + <br /> + EEN UUR VAN WOEST GENOT<br /> + <br /> + Een uur van woest genot, O geweldig! O laat mij bandeloos<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wezen!</span><br /> + (Hoe komt 't toch dat ik mij in stormen zoo vrij gevoel?<br /> + Wat beteekent toch mijn gejuich onder het lichten des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bliksems en het woeden der winden?)</span><br /> + O laat mij meer van de mystieke deliria drinken dan eenig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ander man!</span><br /> + O wilde en teedere pijnen! (Ik vermaak ze U mijn kinderen,<br /> + Ik deel ze gaarne aan U mede o bruidegom en bruid.)<br /> + O laat me mij aan U overgeven wie gij ook zijt en gij geef U<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>over aan mij ten trots van de wereld!</span><br /> + O laat ik teruggaan naar het Paradijs! O schaamte en Vrouw!<br /> + O laat ik U tegen mij aandrukken om op uwe lippen voor 't<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eerst de kussen te planten van een zelfbewusten + man.</span><br /> + <br /> + O, het raadsel, de drievoudig-gelegde knoop, de diepe, duistere<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>afgrond, alles ontbonden en verlicht!</span><br /> + O ik wil heensnellen waar ik eindelijk ruimte en lucht genoeg<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vind!</span><br /> + Ik wil vrijgemaakt zijn van vroegere banden en vooroordeelen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik van de mijnen zoo goed als gij van de + uwen!</span><br /> + Ik begeer een nieuw en ongekend vrijmoedig omgaan met het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>beste van natuur!</span><br /> + Ik wil de beklemming van onzen mond losgemaakt hebben!<br /> + Heden of morgen het gevoel bezitten: ik ben genoegzaam<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zooals ik ben.</span><br /> + <br /> + O geef mij iets nog onbewezens! iets in een verrukking des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geestes!</span><br /> + Laat mij geheel ontsnappen aan de ankers en de grepen van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>anderen!</span><br /> + Vrij te drijven! vrij te leven! zorgeloos gevaarvol door te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>slaan!</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page30" id="page30"></a>{30}</span> Verdelging aan te + zien met hoon en haar te lokken!<br /> + Op te stijgen tegen de hemelen der liefde waarvan ik droom,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>er tegen op te tuimelen!</span><br /> + En steeds hooger te klimmen met mijn liefdedronken ziel!<br /> + Verloren te gaan indien dat zijn moet!<br /> + Het geheele verdere leven te voeden met een uur van volkomen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zaligheid en vrijheid!</span><br /> + Met een kort uur van woest genot.<br /> + <br /> + <br /> + OER-MOMENTEN<br /> + <br /> + Oer-momenten—wanneer gij over mij heen gaat—o reeds<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>komt gij weer,</span><br /> + Geeft mij nu enkel het genot van wellust,<br /> + Geeft mij den drank mijner hartstochten, geeft mij welig, wild<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven,</span><br /> + Heden ben ik de metgezel van de lievelingen der natuur,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hedennacht tevens,</span><br /> + Ik behoor tot hen die gelooven in den vrijen wellust, ik neem<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>deel aan de nachtelijke orgieën van jonge + mannen,</span><br /> + Ik dans met wie dansen en drink met wie drinken,<br /> + De echo's weergalmen ons ontuchtig gezang, ik neem een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>diepgevallene tot liefsten vriend,</span><br /> + Hij moet een wetschender zijn, ruw, ongeletterd, hij moet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>iemand zijn door anderen veroordeeld om bedreven + daden,</span><br /> + Ik wil niet langer veinzen, waarom zou ik vèr blijven van hen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die mijn ware makkers zijn?</span><br /> + O gij geschuwden, ik ten minste houd mij niet verre van U,<br /> + Ik begeef mij oogenblikkelijk in uw midden, ik zal uw dichter<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn.</span><br /> + Voor U zal ik meer zijn dan voor een der anderen.<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: CALAMUS</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page31" id="page31"></a>{31}</span> <br /> + <br /> + OP ONBETREDEN PADEN<br /> + <br /> + Op onbetreden paden,<br /> + In het gewas der poelzoomen,<br /> + Ontsnapt aan het leven dat zich bloot geeft,<br /> + Aan alle standaardmaten, die tot nu algemeen golden, aan de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>genoegens, voordeelen, gelijkvormigheid,</span><br /> + Waarmee ik te lang mijn ziel heb trachten te voeden,<br /> + Duidelijk nu voor mij dat er een eerlijke maat is nog niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>algemeen aanvaard, duidelijk mij nu dat mijn + ziel,</span><br /> + Dat de ziel van den man voor wien ik spreek welbehagen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vindt in zijne gezellen,</span><br /> + Hier in eenzaamheid, weg van het gedruisch der wereld,<br /> + Leg ik den kerfstok aan en hoor ik mij toespreken door welgeurende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lippen,</span><br /> + Niet langer beschaamd (want op deze afgelegen plek kan ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>antwoorden wat ik elders niet zou hebben durven + zeggen.)</span><br /> + Krachtig in mij het leven dat zich niet vertoont en toch al het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>andere omvat,</span><br /> + Vast besloten heden geen andere zangen te zingen dan die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van mannelijke gehechtheid,</span><br /> + En neem mij voor ze door geheel mijn aardsche leven te doen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hooren,</span><br /> + Voortaan zal ik het voorbeeld geven van athletische liefde,<br /> + Op den namiddag van deze lieflijke Negende Maand van mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een en veertigste jaar,</span><br /> + Begin ik mijn arbeid voor allen die jonge mannen zijn of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geweest zijn,</span><br /> + Ik zal het geheim vertellen van mijne nachten en dagen,...<br /> + Ik zal de noodzaak van makkers loven.<br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page32" id="page32"></a>{32}</span> <br /> + WIE GIJ OOK ZIJT DIE MIJ NU VASTHOUDT<br /> + <br /> + Wie gij ook zijt die mij nu vasthoudt,<br /> + Indien gij mist wat gij boven alles behoeft is al wat gij doet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nutteloos,</span><br /> + Ernstig waarschuw ik U voor gij dieper in mij doordringt,<br /> + Ik ben niet zooals gij mij dacht maar heel anders.<br /> + <br /> + Wie is hij die mijn volgeling wilde worden?<br /> + Wie wilde mij toonen naar mijn liefde te dingen?<br /> + <br /> + De weg is gevaarlijk, het einde onzeker, misschien ondergang,<br /> + Gij zult al 't andere moeten opgeven, ik alleen zal eenig en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alleen den standaard moeten zijn waaraan gij U + meet,</span><br /> + Ook dan zal uw discipelschap lang duren en uwe krachten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uitputten,</span><br /> + Al wat er in uw leven aan leer is en al wat uw leven gelijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>maakt aan de levens om U heen zult gij moeten + opgeven,</span><br /> + Daarom laat nu van mij af voor dat uw leven nog erger door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij wordt verontrust, laat uw hand vallen van + mijne</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schouders,</span><br /> + Laat mij mijn weg gaan en ga gij den uwe.<br /> + <br /> + Zoo niet, kom ga dan stil met mij in de woudeenzaamheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waar ik U zal beproeven,</span><br /> + Of achter een rots in de open lucht,<br /> + (Want in geen bedekte ruimte van eenig huis verschijn ik U,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>noch zult gij mij in gezelschappen zien,</span><br /> + En in bibliotheken ben ik als een stomme, als een zot, of een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ongeborene of een gestorvene),</span><br /> + Of mogelijk met U op een hoogen heuvel, waar wij eerst<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zullen uitturen dat niemand voor mijlen in 't rond + ons onbemerkt</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kan naderen,</span><br /> + Of te zeilen met U, of met U van het zeestrand af op een stil<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eiland,</span><br /> + Daar veroorloof ik U uwe lippen op de mijne te drukken,<br /> + Met de langbezielde kus van den makker of met de kus van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den jongen echtgenoot,</span><br /> + Want ik ben de jonge echtgenoot en ik ben de makker.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page33" id="page33"></a>{33}</span> Of zoo gij wilt, + en mij vertrouwt onder uw kleed,<br /> + Waar ik het kloppen van uw hart mag voelen of rusten mag<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op uw heup,</span><br /> + Neem mij dan met U als gij landen en zeeën oversteekt;<br /> + Want U aldus enkel te beroeren is mij goed, is mij lief,<br /> + En dus U beroerende wenschte ik zachtekens in te slapen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gedragen te worden eeuwiglijk.</span><br /> + <br /> + Maar indien gij U drenkt met het levenssap dezer halmen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zal er gevaar voor U zijn,</span><br /> + Want noch deze halmen noch mij zult gij verstaan,<br /> + De geest dezer halmen zal U bij het begin ontsnappen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>steeds meer en meer ontsnappen, ik zal U zekerlijk + ontgaan,</span><br /> + Zelfs terwijl gij zult denken, dat gij mij twijfelloos gevat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haddet, zie dan toe!</span><br /> + Reeds dadelijk merkt gij dat ik U ontgaan ben.<br /> + <br /> + Want 't is niet ter wille van wat ik er in heb nedergelegd, dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik dit boek heb geschreven,</span><br /> + Evenmin zult gij het bezitten terwijl gij mij leest,<br /> + Evenmin kennen zij mij 't best die mij bewonderen en mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hoogdravend prijzen,</span><br /> + Evenmin zullen zij die dingen naar mijn liefde (tenzij op zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>best een zeer gering getal) die liefde + winnen,</span><br /> + Evenmin zullen mijne gedichten enkel goed doen, zij zullen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>even veel kwaad doen als goed en meer nog + misschien,</span><br /> + Want alles is te vergeefs zonder dat waarop ik zinspeel en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waarnaar gij menigmaal kunt raden zonder het te + vatten;</span><br /> + Daarom verlaat mij nu het nog tijd is en ga uw weg.<br /> + <br /> + <br /> + NIET ENKEL IN WAT IK MIJ VAN DE BORST WERP<br /> + <br /> + Niet enkel in wat ik mij van de borst werp,<br /> + Niet in mijn zuchten, in mijn wanhoop 's nachts, als ik in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>strijd ben met mijzelf,</span><br /> + Niet in die lange, kwalijk onderdrukte bange zuchten,<br /> + Niet in de vele eeden en beloften die ik brak,<br /> + Niet in het krachtige en ontembare willen van mijn ziel,<br /> + Niet in de ijle levenskracht der lucht,<br /> + Niet in dit kloppen em bonzen van mijne slapen en polsen,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page34" id="page34"></a>{34}</span> Niet in dat + wonderbare samentrekken en uitzetten in mijn<br /> + binnenste, dat eenmaal zal ophouden,<br /> + Niet in de vele wellustige wenschen die ik enkel aan de wolken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heb toevertrouwd,</span><br /> + Niet in de kreten, het gelach, de verwenschingen door mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uitgestooten als ik diep in de wildernissen alleen + was,</span><br /> + Niet in het schor gehijg door vastgeklemde tanden,<br /> + Niet in klinkende en weêrklinkende woorden, kakelwoorden,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>echo's daarvan, doode woorden,</span><br /> + Niet in het gemurmer mijner droomen terwijl ik slaap,<br /> + Noch in dat andere gemurmer dier ongelooflijke droomen van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>elken dag,</span><br /> + Noch in de leden en zinnen van mijn lijf, die U voortdurend<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aannemen en verstooten—niet + dààrin,</span><br /> + Niet in een hunner noch in allen, O aantrekkingskracht! O<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijns levens polsslag!</span><br /> + Wensch ik dat gij meer wordt gevonden of meer U-zelf bewijst<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan in deze zangen.</span><br /> + <br /> + <br /> + DE VREESELIJKE TWIJFEL VAN DEN SCHIJN<br /> + <br /> + De vreeselijke twijfel van den schijn,<br /> + De onzekerheid ten slotte dat wij misschien misleid worden,<br /> + Dat misschien vertrouwen en hoop slechts hersenschimmen zijn,<br /> + Dat misschien het identieke leven aan gene zijde des grafs<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>slechts een mooie fabel is.</span><br /> + Misschien de dingen die ik waarneem, dieren, planten, menschen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heuvelen, weerspiegelende en vloeiende + wateren,</span><br /> + De luchten van dag en nacht, kleuren, het vaste, en de vormen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>slechts verschijningen (zooals ook zonder twijfel het + geval</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is) en wat zij werkelijk zijn nog + onbekend,</span><br /> + (Hoe vaak treden zij uit zich-zelven naar voren als wilden zij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij verlegen maken en mij bespotten!</span><br /> + Hoe vaak denk ik, dat ik noch iemand het geringste van hen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>weet,)</span><br /> + Dat misschien hun schijn dien ik van mijn tegenwoordig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>standpunt zie (en die schijn tenminste is zeker) + indien ik op</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een geheel ander standpunt naar hen uitzie zal + blijken</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>anders te wezen (zooals die schijn dan ook even + zeker</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>anders zal zijn) en niets gemeen te hebben met den + schijn</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van nu of in 't geheel niets is;</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page35" id="page35"></a>{35}</span> Deze en dergelijke + vragen worden wonderbaar beantwoord<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door hen die mij liefhebben, mijn lieve + vrienden,</span><br /> + Wanneer hij die mij liefheeft met mij reist of langen tijd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naast mij zit, terwijl hij mijn hand in de zijne + houdt,</span><br /> + Als de ijle lucht, de ontastbaarheid, de zin dien woorden en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>redenen niet bevatten ons omringt en in ons + doordringt,</span><br /> + Dan ben ik zalig van ongezegde en niet te zeggen wijsheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik ben stil en vraag niets meer,</span><br /> + Wel kan ik de vraag van zijn en schijnen of die van het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>identieke leven aan gene zijde des grafs niet + beantwoorden,</span><br /> + Maar ik ga voort of zit neder en stoor er mij niet verder aan,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik ben tevreden,</span><br /> + Hij die mijn hand in de zijne houdt heeft mij volkomen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bevredigd.</span><br /> + <br /> + <br /> + GIJ DIE GETUIGEN ZULT IN DE VOLGENDE EEUWEN<br /> + <br /> + Gij die getuigen zult in de volgende eeuwen,<br /> + Komt, ik wil U vertrouwen in het innigste onder dit onlijdelijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uiterlijk, ik zal U zeggen hoe gij mij heeten + moet,</span><br /> + Noem mijn naam en hang mijn beeltenis op als van den man<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die de teederste minnaar was,</span><br /> + Het portret van den vriend, den liefdezoeker, die door zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vriend, zijn liefdezoeker zeer teeder werd + bemind,</span><br /> + Die zich niet verhief op zijne zangen maar wel op de onmetelijke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zee van liefde in zijn ziel, die hij mildelijk + uitstortte,</span><br /> + Die vaak in groote verlatenheid waarde en dan dacht aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijne lieve vrienden, aan die hem lief + hadden,</span><br /> + Die vèr verwijderd van hem dien hij liefhad peinsde in slapelooze<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nachten, vol onvoldaanheid,</span><br /> + Die maar al te goed de pijnlijke, pijnlijke vrees kende, dat hij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hem dien hij liefhad toch heimelijk onverschillig + was,</span><br /> + Wiens gelukkigste dagen die waren als, in de verte van alles,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in velden, wouden en op heuvels, hij en een ander + wandelden</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hand in hand, zij tweeën alleen, van andere + menschen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verwijderd,</span><br /> + Die vaak in de straten drentelde zijn arm gebogen over den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schouder van zijn vriend, terwijl de arm van zijn + vriend</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op zijn schouder rustte.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page36" id="page36"></a>{36}</span> <br /> + <br /> + TOEN IK DEN AVONDSTOND HOORDE<br /> + <br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Toen ik in den avondstond hoorde dat mijn naam in + het</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Capitool met toejuichingen was ontvangen, was voor + mij de</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nacht die volgde toch geen nacht van + geluk,</span><br /> + En later in welslagen of wanneer mijn voornemens verwerkelijkt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waren, was ik toch niet gelukkig,</span><br /> + Maar de dag dat ik mij met zonsopgang van mijn bed verhief<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>volkomen gezond, verfrischt, zingende, ademende + den</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>rijpen herfstadem,</span><br /> + Toen ik ten Westen de volle maan zag verbleeken en in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>morgenlicht verdwijnen,</span><br /> + Toen ik alleen over het strand wandelde en, ontkleed,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>baadde, dartelend met de koele wateren en de zon + zag</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>opstijgen,</span><br /> + En toen ik dacht dat mijn lieve vriend, die mij teeder liefheeft,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op weg was naar mij toe, o toen was ik + gelukkig,</span><br /> + O toen smaakte elke bete mij zoeter en dien geheelen dag<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voedde mijn brood mij beter en die heerlijke dag ging + heerlijk</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voorbij,</span><br /> + En de volgende kwam met gelijke vreugd en met den volgende,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>'s avonds, kwam mijn vriend,</span><br /> + En dien nacht, toen alles rondom stil was, hoorde ik de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wateren langzaam rollen, rollen op het + strand,</span><br /> + Ik hoorde het gierend ruischen van water en zand die fluisterend<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op mij toekwamen, om mij geluk te + wenschen,</span><br /> + Want hij dien ik boven alles liefheb lag slapend aan mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijde onder hetzelfde dek in den koelen + nacht,</span><br /> + In de nachtstilte, in den herfstmaneschijn was zijn gezicht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar mij toegekeerd,</span><br /> + En zijn arm lag zachtkens over mijn borst—en die nacht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>was een nacht van geluk.</span><br /> + <br /> + <br /> + VIND IK IN U OPNIEUW EEN HART DAT ZICH DOOR MIJ VOELT AANGETROKKEN?<br /> + <br /> + Vind ik in U opnieuw een hart dat zich door mij voelt aangetrokken?<br /> + Laat ik U dan dadelijk waarschuwen, ik ben zeker heel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>anders dan gij denkt;</span><br /> + Denkt gij dat gij in mij uw ideaal zult vinden?<br /> + Denkt gij dat 't zoo gemakkelijk is mijn liefde te winnen?<br /> + <span class="pagenum"><a name="page37" id="page37"></a>{37}</span> Denkt gij dat mijn + vriendschap U onvermengde voldoening<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zou schenken?</span><br /> + Denkt gij dat ik geloofwaardig ben en getrouw?<br /> + Ziet gij dan niet dieper dan den schijn, niet beneden mijne<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zachte en verdraagzame woorden?</span><br /> + Gelooft gij dat ge met uwe voeten op de werkelijkheid voortschrijdt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar een werkelijken held?</span><br /> + Is niet wel eens de gedachte in U op gekomen, o Droomer,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat dit alles misschien niets is dan maya, + illusie.</span><br /> + <br /> + <br /> + IK ZAG IN LOUISIANA EEN LEVENSEIK<br /> + <br /> + Ik zag in Louisiana een levenseik,<br /> + Hij stond ganschelijk alleen en het mos hing neer van zijne<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>takken,</span><br /> + Hij leefde daar zonder een enkelen kameraad, toch uitte hij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zich in blijde donkergroene bladen,</span><br /> + En zijn uitzien ruw, vrij en krachtig deed mij denken aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij-zelf,</span><br /> + Toch verwonderde ik mij hoe hij zich in blijde bladen kon<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uiten, daar in de eenzaamheid zonder een makker aan + zijn</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijde, ik wist wel dat ik dit niet zou + kunnen,</span><br /> + En ik brak een twijg af met wat bladeren er aan en wond er<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat mos om,</span><br /> + En nam haar mee en hing haar in mijn kamer op, zoodat ik er<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>altijd het oog op heb,</span><br /> + 't Was niet noodig om mij steeds aan mijne lieve vrienden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te doen denken,</span><br /> + (Want in den laatsten tijd, geloof ik, denk ik aan weinig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>anders dan aan hen,)</span><br /> + Toch blijft die twijg mij een wonderbaar zinnebeeld en doet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>me aan mannelijke liefde denken;</span><br /> + Hoe dan ook, die levenseik moge daar in Louisiana vroolijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gedijen, alleenig in een groot vlak + land,</span><br /> + Hij moge zich kunnen uiten in blijde bladeren, terwijl hem<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heel zijn leven lang geen vriend, geen die zijn + liefde</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoekt nabij is,</span><br /> + Ik weet maar al te goed dat ik 't niet zou kunnen.<br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page38" id="page38"></a>{38}</span> <br /> + AAN EEN VREEMDE<br /> + <br /> + Voorbijgaande vreemdeling! gij weet niet hoe innig verlangend<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik U aanzie,</span><br /> + Gij moet zijn hem dien ik zoek, of haar die ik zoek ('t komt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in mij als een droom)</span><br /> + Ergens heb ik zeker een vreugdevol leven met U geleefd,<br /> + Terwijl wij elkaar voorbijgaan fluïdisch, liefdedorstend, rein<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en volwassen, herinner ik mij alles weer + duidelijk,</span><br /> + Gij groeidet met mij op, waart een knaap met mij of een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>meisje met mij,</span><br /> + Ik at met U en sliep met U, uw lichaam is niet enkel het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uwe gebleven noch heeft het mijne enkel het mijne + laten</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>blijven,</span><br /> + Gij geeft mij de vreugde van uwe oogen, gezicht, lijf, als wij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>elkaar voorbijgaan, gij neemt in keer van mijn baard, + borst,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>handen,</span><br /> + Het is mij niet vergund tot U te spreken, het is mij enkel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vergund aan U te denken als ik alleen ben of waak in + den</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eenzamen nacht,</span><br /> + Ik moet op U wachten, ik twijfel er niet aan, dat 't mij vergund<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zal zijn U eens opnieuw te ontmoeten,</span><br /> + Ik moet oppassen dat ik U niet verlieze.<br /> + <br /> + <br /> + IK HOOR DAAR WERD TEGEN MIJ GETUIGD<br /> + <br /> + Ik hoor daar werd tegen mij getuigd, dat ik instellingen door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de eeuwen gewijd zocht te vernietigen,</span><br /> + Maar waarlijk ik ben noch voor noch tegen die door de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eeuwen gewijde instellingen,</span><br /> + (Wat toch heb ik met ze gemeen of met de vernietiging<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>er van?)</span><br /> + Ik wil slechts vestigen in de Mannahatta en in elke stad<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dezer Staten, 't zij diep in het land of aan de + zee,</span><br /> + En in de velden en wouden en boven elke kiel klein of groot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die op de wateren dobbert,</span><br /> + Zonder gebouwen of wetten of besturen of eenige belijdenis,<br /> + De instelling van trouwe liefde tusschen kameraden.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page39" id="page39"></a>{39}</span> <br /> + <br /> + ALS IK EENS NAGA WAT ROEM IS<br /> + <br /> + Als ik eens naga wat roem is, roem van heldendaden, roem<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van overwinningen door groote veldheeren bevochten, + dan</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>benijd ik die veldheeren niet,</span><br /> + En ik benijd evenmin den President in zijn presidentschap,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>noch den rijkaard in zijn paleis,</span><br /> + Maar wanneer ik hoor spreken over de broederschap van hen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die elkaar liefhebben, hoe zij leefden,</span><br /> + Hoe zij zijde aan zijde gingen door het leven, door gevaren,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den blaam trotseerende, altijd vol liefde voor + elkaar, heel</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den langen weg,</span><br /> + Van jeugd tot manzijn en van manzijn tot grijsheid, hoe fier<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zij waren in hun liefde, hoezeer elkaar genegen en + getrouw,</span><br /> + Dan word' ik stil—ik ga haastig voort vervuld van den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bittersten nijd.</span><br /> + <br /> + <br /> + SOMS, IN MIJN LIEFDE<br /> + <br /> + Soms, in mijn liefde, word ik vervuld van wanhoop, uit vrees<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>liefde uit te storten over een die mijn liefde niet + beantwoordt,</span><br /> + Maar nu denk ik, dat elke liefde beantwoord wordt, en dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op een of andere wijs het loon zeker is,</span><br /> + (Eens had ik vurig lief en werd mijn liefde niet beantwoord,<br /> + Nu, door die liefde heb ik deze zangen geschreven.)<br /> + <br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page40" id="page40"></a>{40}</span> <br /> + <br /> + <h2>UIT: HET LIED VAN DEN OPEN HEIRWEG</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Te voet en blijmoedig neem ik den open heirweg,<br /> + Gezond, vrij, heel de wereld voor mij uit,<br /> + De onafzienbare bruine weg voor mij uit, die mij brengt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>overal waar ik wensch te gaan.</span><br /> + <br /> + Voortaan zal ik nimmer naar geluk vragen, ik heb geluk in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijzelf,</span><br /> + Voortaan zal ik niet meer klagen, niets meer verdagen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voortaan zal ik mij niets voelen + ontbreken,</span><br /> + 't Is gedaan met in huiszitten en klagen, met boekenwijsheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met het nutteloos oordeel over anderen,</span><br /> + Sterk en tevreden ga ik den open heirweg op.<br /> + <br /> + De aarde is mij voldoende,<br /> + Ik begeer mij de sterren niet nader,<br /> + Ik weet, wáár zij zijn is 't goed dat zij zijn,<br /> + Ik weet, dat zij genoegzaam zijn hun wier leven van hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven is.</span><br /> + <br /> + Maar ook hier draag ik mijne oude lieve lasten met mij,<br /> + Ik draag ze mee, mannen en vrouwen, ik draag ze mee overal<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waar ik ga,</span><br /> + Ik zweer U: 't is onmogelijk ze van mij af te schudden,<br /> + Zij leven in mijn leven, en ik wil hun leven vervullen van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het mijne.</span><br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Gij heirweg, dien ik nu betreed en waarover ik mijn oog<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>laat ronddwalen, ik geloof dat hier meer is dan het + zichtbare,</span><br /> + Ik geloof dat hier ook veel onzichtbaars is.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page41" id="page41"></a>{41}</span> Gij leert de + moeilijke les van Al-ontvankelijkheid, gij kent<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voorkeur noch uitzondering;</span><br /> + De zwarte met zijn wollig hoofdhaar, de uitgestootene, de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>melaatsche, de ongeletterde worden door U niet + geweigerd;</span><br /> + De geboorte, het haastig halen van den doctor, de strompelende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bedelaar, de waggelende dronkaard, de + vroolijke</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>troep werklieden,</span><br /> + De uitgelaten jeugd, de karos van den rijkaard, de pronker,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het vluchtende paar,</span><br /> + De vroeg ter markt gaande man, de lijkwagen, de verhuiskar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar stad, de wagen die uit de stad + terugkomt,</span><br /> + Zij gaan voort, aldus ga ook ik voort, geweerd wordt er<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geen,</span><br /> + Allen deelen in dezelfde ontvangst en mij zijn allen lief.<br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Links en rechts wijdt de aarde zich uit,<br /> + Een levend beeld van leven, alles in zijn beste licht,<br /> + Natuurmuziek gehoord waar men haar wenscht te hooren en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onhoorbaar als de ziel aanschouwen wil,</span><br /> + De blijde stem van den open heirweg en de blijmoedige,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>frissche ziel van dien weg.</span><br /> + <br /> + O, heirweg dien ik nu heb ingeslagen, zegt gij mij: <i>verlaat</i><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>mij niet?</i></span><br /> + Zegt gij mij: <i>Waag U niet—gij zijt verloren indien gij mij</i><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>verlaat?</i></span><br /> + Zegt gij mij: <i>Reeds ben ik welgebaand en drukbeloopen, geen</i><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>die mij niet roemt, houd U aan + mij?</i></span><br /> + O heirweg, ik antwoord U: niet bevreesd ben ik U te verlaten,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>maar ik heb U lief,</span><br /> + Gij, beter dan ik 't doen kan, verklaart wat in mij is,<br /> + Gij zult mij meer zijn dan mijn gedicht.<br /> + <br /> + Ik denk: alle heldendaden en alle vrije gedachten hebben<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hun bezieling gevonden in de open lucht,</span><br /> + Ik denk: hier toevende zou ik wonderen kunnen doen,<br /> + Ik denk: wat ik ook op den heirweg ontmoete zal mij welkom<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn en ieder die mij ziet zal mij + liefhebben,</span><br /> + Ik denk: ieder dien ik zie moet gelukkig zijn.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page42" id="page42"></a>{42}</span> <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Van dezen stond af verklaar ik mij los van limieten en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gedachte grenzen,</span><br /> + Ik ga waar 't mij lijkt, geheel en volkomen mijn eigen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>meester,</span><br /> + Luister naar anderen, overweeg wat zij zeggen,<br /> + Denk na, onderzoek, neem in mij op, bepeins,<br /> + Maar ik maak mij vriendelijk doch met onwrikbaren wil los<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uit den greep die mij zou willen + vasthouden.</span><br /> + <br /> + Ik adem de ruimte met lange teugen in,<br /> + Ik bezit Oost en West en ik bezit Noord en Zuid.<br /> + <br /> + Ik ben grooter, beter dan ik dacht,<br /> + Ik wist niet, dat ik zoo rijk aan goedheid was.<br /> + <br /> + Alles lijkt mij schoon,<br /> + Ik kan tot mannen en vrouwen zeggen en herhalen: gij hebt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij zooveel goed gedaan, ik woû U hetzelfde + doen,</span><br /> + Wat ik op mijn weg zal vinden zal gelijkelijk voor U en voor<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij zijn,</span><br /> + Op mijn weg zal ik aan mannen en vrouwen geven van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij-zelf,</span><br /> + Ik zal nieuwe vreugde en onstuimigheid in hen werpen,<br /> + Wie mij verloochene, het zal mij niet bedroeven,<br /> + Wie mij aanvaarde, hij of zij zal gezegend zijn en mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zegenen.</span><br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + Indien thans een duizendtal volmaakte mannen verscheen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zou mij dat niet verbazen,</span><br /> + Indien thans een duizendtal schoone vrouwengestalten verscheen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zou dat mij niet verwonderen.</span><br /> + <br /> + Thans ken ik het geheim om voortreffelijke menschen te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gewinnen:</span><br /> + Het is te leven in de open lucht en te eten en te slapen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met de aarde.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page43" id="page43"></a>{43}</span> Hier heeft een + groote persoonlijke daad ruimte,<br /> + (Zulk een daad legt beslag op de harten van heel het menschelijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geslacht,</span><br /> + De uitvloeiing van haar kracht en wil breekt de wet en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bespot alle gezag en redenen die zich tegen haar + mochten</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>willen kanten).</span><br /> + <br /> + Hier is de toetssteen der wijsheid,<br /> + Wijsheid wordt niet in de scholen getoetst,<br /> + Wijsheid kan niet worden overgedragen van den een die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar bezit op den ander die haar niet + bezit,</span><br /> + Wijsheid is ziel, wijsheid laat zich niet toetsen, maar toetst<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zelf,</span><br /> + Zij doordringt zich van alle tijden, dingen, eigenschappen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is voldaan,</span><br /> + Zij is de zekerheid van wat waar en onvergankelijk is in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>'t leven en van wat volkomen is in 't + leven,</span><br /> + Er is iets in de veelheid der zichtbare dingen dat haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>oproept uit de ziel.</span><br /> + <br /> + Nu onderzoek ik opnieuw de religiën en de wijsbegeerten,<br /> + Zij kunnen voortreffelijk zijn in collegiezalen en toch niets<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bewijzen onder de uitgestrekte wolken en langs het + landschap</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en de vloeiende stroomen.</span><br /> + <br /> + Hier is werkelijkheid,<br /> + Hier is een mensch—hier openbaart hij wat er in hem is,<br /> + Het verleden, de toekomst, majesteit, liefde—indien zij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>niet van U zijn vervuld, zijt gij niet van hen + vervuld.</span><br /> + <br /> + <br /> + 6.<br /> + <br /> + Hier is de uitvloeiing der Ziel,<br /> + Wat uit de ziel vloeit komt uit het binnenste door bloembekranste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>poorten en stelt vragen steeds.</span><br /> + Waarom toch dat smachten? Waarom toch dat gepeins in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stikdonkeren nacht?</span><br /> + Waarom toch zijn er mannen en vrouwen, die als zij dicht bij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij zijn zonnelicht en zonnewarmte in mijn bloed + doen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vloeien, waardoor het zich uitzet?</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page44" id="page44"></a>{44}</span> Waarom toch, + wanneer zij mij verlaten, hangen mijne vreugdevanen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>slap en plat neer?</span><br /> + Waarom toch zijn er boomen onder wier gebladert ik nooit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wandel of verheven en melodieuze gedachten dalen in + mij</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>neer!</span><br /> + (Ik denk, dat zij daar winter en zomer aan die boomen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bloeien en als rijpe vruchten afvallen als ik + voorbijkom;)</span><br /> + Wat ruil ik toch zoo plotseling met vreemden?<br /> + Wat met dien koetsier als ik op den bok aan zijn zijde zit?<br /> + Wat met dien visscher die aan de kust zijn zegen uitwerpt,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>terwijl ik in 't voorbijgaan een oogenblik blijf + kijken?</span><br /> + Wat geeft mij een zoo vrij beroep op de welwillendheid van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die vrouw of dien man? Wat geeft hun een zoo vrij + beroep</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op de mijne?</span><br /> + <br /> + <br /> + 7.<br /> + <br /> + Wat uit de ziel vloeit is geluk, hier is geluk,<br /> + Ik denk het vervult de open lucht en is van allen tijde,<br /> + Nu vloeit het op ons aan en zijn wij er welzalig van.<br /> + <br /> + Hier stijgt het fluïdum op, hier wast de zielegehechtheid,<br /> + Het fluïdum en de zielegehechtheid is de frischheid en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bekoring van man en vrouw,</span><br /> + (Het ochtendstondgras spruit niet frisscher en bekoorlijker<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>iederen dag uit eigen wortels voort, dan dezen + voortspruiten,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>frisch en bekoorlijk altijd, uit + zich-zelf.)</span><br /> + Uit naar het fluïdum en de zielegehechtheid vloeit van jong<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en oud het liefdezweet,</span><br /> + En als een regen daalt de verrukking die alle schoonheid en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>rijkdom te boven gaat er uit neer,</span><br /> + Uit naar het fluïdum en de zielegehechtheid zwelt het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>smachten en sidderen van de pijn der + gemeenschap,</span><br /> + <br /> + <br /> + 8.<br /> + <br /> + Allons! wie gij ook zijt, kom en reis mede!<br /> + Met mij reizende zult gij vinden wat nimmer U vermoeit.<br /> + De aarde vermoeit nimmer,<br /> + De aarde is eerst ruw, zwijgzaam, onbegrijpelijk, de natuur is<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eerst ruw en onbegrijpelijk,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page45" id="page45"></a>{45}</span> Zij niet + moedeloos, geef niet op, daar zijn godsdingen diep<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verborgen,</span><br /> + Ik zweer U daar zijn godsdingen heerlijker dan woorden kunnen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zeggen.</span><br /> + <br /> + Allons! Wij moeten hier niet toeven,<br /> + Hoe verlokkelijk deze overvloeden, hoe gemakkelijk deze<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woningen zijn, wij kunnen hier niet + blijven,</span><br /> + Hoe veilig deze haven zij en hoe kalm deze wateren zijn, wij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mogen hier niet ankeren,</span><br /> + Hoe welkom de gastvrijheid zij die ons omgeeft, slechts voor<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een korte wijl is 't ons veroorloofd er van te + genieten.</span><br /> + <br /> + <br /> + 9.<br /> + <br /> + Allons, de drang wordt krachtiger,<br /> + Wij zullen onbekende en wilde zeeën bevaren,<br /> + Wij zullen het gegier der winden en de stortvloeden der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>golven trotseeren en gaan waar de Yankee-klipper + voortsnelt</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met volle zeilen.</span><br /> + Allons! Met kracht, vrijheid, de aarde, de elementen,<br /> + Gezondheid, moed, blijheid, zelf-achting, weetgierigheid;<br /> + Allons! weg van alle evangeliën!<br /> + Vooral weg van uwe evangeliën, O loensche materialistische<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>priesters.</span><br /> + <br /> + Die mummie blokkeert den doorgang—wij zullen met het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>begraven niet langer wachten.</span><br /> + <br /> + <br /> + 10.<br /> + <br /> + Luister! Ik wil oprecht jegens U zijn,<br /> + Ik loof niet de oude, smedige prijzen uit, maar ruwe, nieuwe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>prijzen,</span><br /> + Aldus de zelf-overwinningen die uw deel moeten zijn:<br /> + Gij zult U niet ophoopen wat rijkdom genoemd wordt,<br /> + Gij zult met kwistige hand uitdeelen wat gij wint of verkrijgt,<br /> + Gij zult nauwelijks de stad bereikt hebben die het doel uwer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>reis was, ter nauwernood hebt gij U er voldaan + nedergezet,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of gij wordt opgeroepen door een onafwijsbaar bevel + om</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door te gaan,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page46" id="page46"></a>{46}</span> Gij zult U niet + storen aan de ironische glimlachen en den spot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van hen die achterblijven,</span><br /> + Welke liefdewenken gij ook ontvangt, gij moogt enkel antwoorden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met hartstochtelijke kussen van + afscheid,</span><br /> + Gij zult niet veroorloven, dat zij die de armen naar U uitstrekken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U vasthouden.</span><br /> + <br /> + <br /> + 11.<br /> + <br /> + Alles wijkt terug van den voortgang der zielen,<br /> + Alle godsdienstvormen, alle tastbare dingen, kunsten, regeeringen—al<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat op deze of welke wereld ook zichtbaar + was</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of is trekt zich terug in nissen en gewelven voor de + zielenprocessie</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>langs de verheven wegen des Heelals.</span><br /> + <br /> + Den voortgang der zielen van mannen en vrouwen langs de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verheven wegen des Heelals is alle andere voortgang + enkel</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>toevoegsel en steun.</span><br /> + <br /> + Eeuwig leven, eeuwig voorwaarts,<br /> + Statig, plechtig, droef, terughoudend, bespot, woedend, onstuimig,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zwak, onvoldaan,</span><br /> + Wanhopig, trotsch, teeder, ziek, erkend door menschen, verloochend<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door menschen,</span><br /> + Zij gaan! Zij gaan! Ik weet dat zij gaan, maar ik weet niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waarheen zij gaan,</span><br /> + Toch weet ik dat zij heenwaarts gaan naar het beste—heenwaarts<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar iets verhevens.</span><br /> + <br /> + Wie gij ook zijt, kom mee! Man of vrouw kom mee!<br /> + Gij moet daar niet staan druilen of leuteren in uw huis,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ofschoon gij het U bouwdet of het voor U gebouwd + is.</span><br /> + <br /> + Weg uit den duisteren schuilhoek! Weg van achter het schut!<br /> + Uwe maren zijn vergeefs, ik weet alles en openbaar alles.<br /> + <br /> + Zie door U heen, gij zijt zoo krank als de anderen,<br /> + Zie door het lachen, het dansen, het feestvieren der menschen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heen,</span><br /> + Zie onder hun kleed en sieraden, zie onder hunne gewasschen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>propere gezichten,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page47" id="page47"></a>{47}</span> Zie dan een + geheime, stille walging en wanhoop.<br /> + Geen echtgenoot, geen vrouw, geen vriend vertrouwd genoeg<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>om de belijdenis te ontvangen,</span><br /> + Als een ander Ik, een dubbelganger van ieder, gaat het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schuilend en angstig door het leven,</span><br /> + Vormloos en woordeloos gaat het door de straten der stad,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>beschaafd en lief in de salons,</span><br /> + In spoorwagens, op stoombooten, in openbare bijeenkomsten,<br /> + Thuis in de woningen van mannen en vrouwen, aan tafel, in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het slaapvertrek, overal,</span><br /> + Keurig versierd, beleefd-glimlachend, recht van houding: dood<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in het hart, verdoemenis in het hoofd,</span><br /> + Onder laken en handschoenen, onder linten en bloemen,<br /> + Gebruiken nauwkeurig volgende, met geen syllabe sprekende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>over zich-zelf,</span><br /> + Sprekende van alle andere dingen ter wereld, maar nooit over<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zich-zelf.</span><br /> + <br /> + <br /> + 12.<br /> + <br /> + Allons! door gevechten en door strijden!<br /> + Het doel dat wij ons gesteld hebben kan niet worden ontgaan.<br /> + <br /> + Was het einde van vroeger strijden overwinning?<br /> + Wat heeft overwonnen? Gij-zelf? Uw volk? de Natuur?<br /> + Welaan, versta mij goed—de Voorzienigheid heeft in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wezen der dingen de eeuwige wet gelegd, dat uit het + genot</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zelf der overwinning, 't hindert niet wat zij geldt, + iets groeit,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat een moeilijker strijd noodzakelijk + maakt.</span><br /> + <br /> + Mijn roep is de roep ten strijde, ik kweek feitelijke rebellie,<br /> + Hij die met mij gaat moet wel gewapend gaan,<br /> + Hij die met mij gaat zal dikwijls karig voedsel, armoede, boosaardige<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vijanden, verlatenheid vinden.</span><br /> + <br /> + <br /> + 13.<br /> + <br /> + Allons! De heirweg ligt voor ons open!<br /> + Hij is veilig—ik heb hem beproefd—mijn eigen voeten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hebben hem lang en vaak betreden—blijf niet + achter!</span><br /> + Laat het papier liggen op de lessenaar onbeschreven en het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>boek op de plank ongeopend!</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page48" id="page48"></a>{48}</span> Laat de + gereedschappen liggen in de werkplaats! laat het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geld ongeïnd!</span><br /> + Laat de school voor wat zij is! Stoor U niet aan het geroep<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>des onderwijzers!</span><br /> + Laat den prediker prediken in zijn preekstoel! laat den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>advocaat pleiten in het Hof en den rechter de wet + verklaren.</span><br /> + <br /> + Camerado, ik geef U mijn hand!<br /> + Ik geef U mijn liefde oneindig kostelijker dan geld,<br /> + Ik geef U mij-zelf buiten preek of wet om;<br /> + Wilt gij U-zelf aan mij geven? Wilt gij de reis met mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>maken?</span><br /> + Zullen wij te zamen en elkaar trouw blijven heel ons leven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lang?</span><br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: OVER NAAR BROOKLYN MET DE VEERBOOT</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page49" id="page49"></a>{49}</span> <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Vloedstroom daar omlaag! Ik zie U van aangezicht tot aangezicht!<br /> + Wolken ten Westerhemel—gij daar, zon, ter halfuurshoogte—ook<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U zie ik van aangezicht tot aangezicht.</span><br /> + <br /> + Menigten mannen en vrouwen in uw dagelijksch kleed, hoe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>belangwekkend vind ik U!</span><br /> + De honderden en honderden die op de veerbooten naar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Brooklyn oversteken om huiswaarts te keeren vind ik + belangwekkender</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan zij kunnen denken,</span><br /> + En gij allen die van oever tot oever zult oversteken in volgende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tijden, gij zijt mij meer, gij hebt grooter deel in + mijn</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gepeins dan gij kunt denken.</span><br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Tijd noch plaats doet zich gelden—afstand geldt niet,<br /> + Ik ben met U, gij mannen en vrouwen van de volgende generatie<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of van alle volgende generatiën,</span><br /> + Juist wat gij gevoelt wanneer gij rivier en hemel gadeslaat,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gevoelde ik,</span><br /> + Juist zooals ieder uwer een mensch in een menigte menschen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is, was ik een mensch in een menigte + menschen,</span><br /> + Juist zooals gij U verkwikt gevoelt door het blijde leven van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de rivier en den schittervloed, gevoelde ik mij + verkwikt,</span><br /> + Juist zooals gij staat te leunen over de borstwering en toch<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voortsnelt met den haastigen vloed, stond ik en + snelde</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voort,</span><br /> + Juist zooals gij ziet naar de tallooze scheepsmasten en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dikstammige schoorsteenen der booten, zag + ik.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page50" id="page50"></a>{50}</span> Ook ik menig en + menig keer stak de aloude rivier over,<br /> + Sloeg de Twaalfde-maands zeemeeuwen gade, zag hen hoog<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in de lucht drijven met beweginglooze vleugelen en + wiegelende</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lichamen,</span><br /> + Zag hoe het glinstergeel lichtte op een deel hunner lichamen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>terwijl het overige in zwarte schaduw + bleef,</span><br /> + Zag ze in langzaam beschreven cirkels zachtkens in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Zuiden dalen,</span><br /> + Zag den weerschijn van zomerlicht in het water,<br /> + Werd verblind soms door den glinsterenden zonnestroom,<br /> + Keek naar de fijn uitsprankelende lichtspaken om de weerspiegeling<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van mijn hoofd in het zonneweerkaatsende + water,</span><br /> + Keek naar den nevel over den rug der heuvels Zuidwaarts en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Zuidwestwaarts,</span><br /> + Keek naar den stoomdamp in dikke violetgetinte vachten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heendrijvende,</span><br /> + Keek in de richting van den beneden-baaij om de aankomst<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der schepen te zien,</span><br /> + Zag ze naderen, zag aan boord hen die mij na waren,<br /> + Zag de witte zeilen der schoeners, zag de sloepen, zag de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schepen voor anker,</span><br /> + De matrozen aan hun werk in het want of schrijlings op de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sparren,</span><br /> + De ronde masten, de schommelende beweging van de kielen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de ranke, kronkelende wimpels,</span><br /> + De groote en kleine stoomers in vaart, de loodsen en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>loodshuizen,</span><br /> + Het witte zog in de vaart achtergelaten, de snelle, sidderende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wenteling der raderen,</span><br /> + De vlaggen aller natiën en hoe zij bij zonsondergang gestreken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>werden,</span><br /> + De uitgeschulpte golven in den schemer, het scheppen der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>raderborden, het dartelende, glinsterende + gekuif,</span><br /> + Het verre verschiet dat steeds neveliger werd, de grauwe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>muren van de steenen pakhuizen der + dokken,</span><br /> + Op de rivier het schemerachtig beweeg, de zware stoomsleepers<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dicht naast elkaar aan weerskanten bij de + sloepen,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de hooischepen, de door den nacht verraste + lichters,</span><br /> + Aan den naderenden oever de vuren der gieterij-schoorsteenen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hoog op en helder vlammend in den nacht,</span><br /> + En hun flikkering van zwart en bloedrood en geel licht werpende<br /> + <span class="pagenum"><a name="page51" id="page51"></a>{51}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>over de daken der huizen en omlaag in de + straatspleten.</span><br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Wat is de som der tientallen en honderdtallen jaren, die ons<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>scheiden?</span><br /> + <br /> + Wat het zij, het geldt niet, afstand noch tijd geldt.<br /> + Ook ik leefde eens, het Brooklyn der breede heuvelen was<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn Brooklyn,</span><br /> + Ook ik liep in de straten van Manhattan-eiland en baadde in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de wateren die het omspoelen,</span><br /> + Ook ik voelde die vreemde plotselinge vragen mijn binnenste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bewegen,</span><br /> + Op den dag midden in de menigte kwamen zij in mij op,<br /> + Als ik in den laten nacht huiswaarts ging, of in bed, kwamen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zij in mij op,</span><br /> + Ook ik dobberde in den stroom der eeuwig onopgeloste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>raadselen,</span><br /> + Ook ik had de identiteit mijns lijfs ontvangen,<br /> + Wat ik was wist ik was mijns lijfs en wat ik zou worden wist<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik, zou ik worden door het lijf.</span><br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Niet enkel over U vallen schaduwen,<br /> + Over mij ook zijn schaduwen gegaan,<br /> + Het beste wat ik gedaan had leek mij ijdel en verdacht,<br /> + Waren mijne gedachten die ik zoo verheven waande niet in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waarheid zeer onbeduidend?</span><br /> + Evenmin zijt gij 't alleen die weet wat het is slecht te zijn,<br /> + Ook ik wist, wat het is slecht te zijn,<br /> + Ook ik verwarde mij in den eeuwigen knoop van tegenstrijdigheid,<br /> + Leuterde, gevoelde schaamte, berouw, wangunst, ik loog<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en stal,</span><br /> + Was valsch, toornig, geil, had begeerten die ik zelfs niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>durfde uitspreken,</span><br /> + Was grillig, ijdel, gulzig, bekrompen, sluw, lafhartig, boosaardig,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page52" id="page52"></a>{52}</span> De wolf, de slang, + het zwijn leefden in mij,<br /> + De steelsche blik, het ijdele woord, de overspelige wensch<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leefde in mij,</span><br /> + Weigering, haat, uitstel, laagheid, luiheid, dit alles ontbrak<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij niet,</span><br /> + Ik was een met de anderen, was een met het leven en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gebeurlijkheid van anderen,</span><br /> + Ik werd bij mijn streelnaam toegeroepen door heldere, luide<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stemmen van jonge mannen als zij mij zagen naderen + of</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voorbijgaan,</span><br /> + Voelde hun arm om mijn nek als ik stond, of het achteloos<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leunen van hun lichaam tegen het mijne als ik + zat,</span><br /> + Zag velen die ik liefhad in de straten of op de veerbooten of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in openbare bijeenkomsten en sprak hun toch met + geen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woord van die liefde,</span><br /> + Leefde hetzelfde leven der anderen, hetzelfde oude, lachende,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>knagende, slapende leven,</span><br /> + Speelde de rol die altijd den speler of de speelster zal blijven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nastaren,</span><br /> + Altijd dezelfde oude rol, de rol die is wat wij er van maken,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoo groot als wij wenschen,</span><br /> + Of zoo klein als wij wenschen, of beiden groot en klein<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tegelijk.</span><br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + O, wat kan mij ooit luistervoller en schooner zijn dan het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mastomboorde Manhattan?</span><br /> + Rivier en zonsondergang en geschulpte golven van den vloedstroom?<br /> + De zeemeeuwen en hunne wiegelende lichamen, het hooischip<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in den schemer en den lichter in den + nacht?</span><br /> + Wat zijn heerlijker goden dan die mij de hand drukken en mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met stemmen, lieflijk voor mijne ooren, luide en + krachtig</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bij mijn streelnaam toeroepen als ik + voorbijga?</span><br /> + Wat is teerder dan wat mij verbindt aan de vrouw of den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>man die mij nu aanziet?</span><br /> + En mij nu met U vereenigt en mijn ziel in de uwe doet leven?<br /> + <br /> + Want wij begrijpen elkander, doen we niet?<br /> + Wat ik U beloofde zonder het te noemen, hebt gij dat niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aanvaard?</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page53" id="page53"></a>{53}</span> Wat de geleerdheid + niet kan onderwijzen—wat het sermoen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>niet kan vervullen, is nu vervuld, niet + waar?</span><br /> + <br /> + <br /> + 6.<br /> + <br /> + Stroom voort, rivier! Zwel aan met den vloed, neem af met de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ebbe!</span><br /> + Dartelt voort, gekuifde en geschulpte golven!<br /> + Heerlijke wolken van zonsondergang! doordringt mij van uw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>pracht, of de mannen en vrouwen van alle + volgende</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>generatiën!</span><br /> + Steekt over van oever tot oever, ontelbare menigten passagiers!<br /> + Verheft U, hooge masten van Manhattan! Verheft U, schoone<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heuvelen van Brooklyn!</span><br /> + Klop, bedrogen en wonderlijk brein! Werp uw vragen en antwoorden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uit!</span><br /> + Sleurt hier en overal met U voort, stroom van eeuwig onopgeloste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>raadselen,</span><br /> + Staart oogen van dorstende liefde, staart in huis of op straat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of in de openbare bijeenkomst!</span><br /> + Klinkt op, stemmen van jonge mannen! roept mij luide en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>welklinkend bij mijn speelnaam!</span><br /> + Leef, oud leven! Speel de rol die hem of haar die speelt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eeuwig achterna staart,</span><br /> + Speel de oude rol, de rol die groot is of klein, naar men<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar maken wil.</span><br /> + Bedenk wel, gij die mij leest, of ik U niet onzichtbaar aanzie;<br /> + Zij sterk, borstwering boven het water, steun hen die achteloos<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tegen U aanleunen en zich toch met den + stroom</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>meehaasten;</span><br /> + Vliegt voort, zeevogels! Vliegt op uwe zijde of wentelt in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wijde cirkels hoog in de lucht;</span><br /> + Weerkaats den zomerhemel, gij water en bewaart hem tot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aller neerziende oogen tijd hebben gehad U te + zien,</span><br /> + Sprankelt uit fijne zonnelichtspaken om de weerspiegeling in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het zonbeschenen water van mijn hoofd of ieders + hoofd!</span><br /> + Nadert schepen in den beneden-baaij! Vaart op en af witbezeilde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schoeners, sleepen, lichters!</span><br /> + Praalt uit, aller natiën vlaggen! Wordt naar behooren gestreken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bij zonsondergang!</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page54" id="page54"></a>{54}</span> Brandt uwe vuren + hoog op, gij gieterij-schoorsteenen! Werpt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zwarte schaduwen in het vallen van den avond, werpt + rood</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en geel licht over de daken der huizen!</span><br /> + Verschijnselen bewijst nu of in de toekomst wat gij zijt,<br /> + Gij noodzakelijke nevel omhul de ziel,<br /> + Voor mij om mijn lijf, voor U om uw lijf, geuren de goddelijkste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aroma's,</span><br /> + Gedijt steden—brengt uwe ladingen, brengt uwe fiere<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schouwspelen, breede en genoegzame + wateren,</span><br /> + Bloei op, Wezen dat misschien meer ziel heeft dan al wat leeft,<br /> + Behoudt uwe plaatsen, dingen, duurzamer dan al het andere.<br /> + <br /> + Gij hebt gewacht, gij wacht altijd, stomme heerlijke getuigers,<br /> + Wij nemen U gretig in ons op en toch blijven wij steeds<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onverzadigd,</span><br /> + Zoo abel zijt gij niet, dat gij ons kunt teleurstellen of U-zelven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>buiten ons bereik houden,</span><br /> + Wij nemen U in ons op en verwerpen U niet—wij bevestigen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U voor altijd in ons hart,</span><br /> + Wij vademen U niet—wij hebben U lief—ook in U is volmaaktheid,<br /> + Gij zijt ook een deel der eeuwigheid,<br /> + Groot of klein, gij zijt een deel van de ziel.<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: LIED VAN DE BREEDE BIJL</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page55" id="page55"></a>{55}</span> <br /> + <br /> + Kracht, beleid en moed, dat is het hoogste!<br /> + Wat het leven sterkt, sterkt tevens den dood,<br /> + En de dooden zijn in de processie des levens even goed als<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de levenden zelf,</span><br /> + En de zekerheid der toekomst staat even rotsvast als die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van het heden,</span><br /> + Want de teelkracht der aarde en der menschheid is hetzelfde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>als de ziel der aarde en der menschheid,</span><br /> + En niets is blijvender dan de kracht die een man stempelt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tot man.</span><br /> + <br /> + Wat, denkt gij, is blijvend?<br /> + Denkt gij, dat een groote stad blijvend is?<br /> + Of een staat, waarin de nijverheid bloeit? Of een weldoorwrochte<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>constitutie? of de best-gebouwde + stoomschepen?</span><br /> + Of huizen van graniet en ijzer? Of chef-d'oeuvres van werktuigkunde,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vestingbouw, verdediging?</span><br /> + <br /> + Weg er mede! Dit alles leeft geen eigen leven, dat tot liefhebben<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bezielt.</span><br /> + O zeker, zij vervullen hun uur, alzoo ook dansen de dansers<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en pijpen de pijpers voor hen,</span><br /> + Hun schoonheid gaat voorbij, zij doen wat zij moeten doen,<br /> + Dit alles doet wat het moet doen tot het door een enkel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woord der Godheid in het namelooze wordt + weggeslingerd.</span><br /> + <br /> + Dàt is de groote stad die de verhevenste mannen en vrouwen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bezit,</span><br /> + Misschien bestaat zij uit wat vervallen hutten, toch is zij de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>grootste stad van heel de wereld.</span><br /> + <br /> + Een groote stad is niet allereerst de plaats van groote werven,<br /> + dokken, fabrieken, opslagen,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page56" id="page56"></a>{56}</span> Noch de plaats van + den altijd-vernieuwden groet van baren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of van hen die het anker lichten voor het + vertrek,</span><br /> + Noch de plaats van de hoogste en kostbaarste gebouwen of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>winkels waarin goederen van heel de aarde worden + verkocht,</span><br /> + Noch de plaats waar de beste bibliotheken en scholen te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vinden zijn, noch de plaats waar geld 't + overvloedigst is,</span><br /> + Noch de plaats met de talrijkste bevolking.<br /> + <br /> + De stad van redenaars en barden, die in natuur en arbeid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ziel en lichaam gestaald hebben,</span><br /> + De stad die dezen liefheeft en verstaat en door dezen wederkeerig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wordt geliefd,</span><br /> + Waar de nagedachtenis der helden wordt gehuldigd door het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gewone woord en de gewone daad en niet door + monumenten</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op de pleinen,</span><br /> + Waar geestdrift en beleid ieder zijn tijd en gelegenheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vindt,</span><br /> + Waar de mannen en vrouwen lichtelijk denken over geschreven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wetten,</span><br /> + Waar niemand een slaaf is en niemand een meester van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>slaven,</span><br /> + Waar de bevolking als een man op staat tegen de onbeperkte<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vermetelheid van lieden die enkel kracht + vinden</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in den volkswil.</span><br /> + Waar mannen en vrouwen wild van verontwaardiging opstorten,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zooals, op 't gefluit van den dood, de zee + zwiepende</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en rijtende baren opstort,</span><br /> + Waar de achtbaarheid van het kleed altijd achterstaat bij de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>achtbaarheid van het hart,</span><br /> + Waar de burger steeds hoofd en ideaal is, en de President,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Mayor, gouverneur, en wie meer, betaalde + dienaren,</span><br /> + Waar den kinderen wordt onderwezen, dat zij de hoogste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wetten in de ziel vinden en naar dezen behooren te + leven,</span><br /> + Waar in handel en wandel een volkomen eerlijkheid wordt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>toegepast,</span><br /> + Waar de bespiegeling van het ongeziene wordt aangemoedigd,<br /> + Waar vrouwen in optochten door de straten trekken naast<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de mannen,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page57" id="page57"></a>{57}</span> Waar zij in + openbare bijeenkomsten plaats nemen naast de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mannen;</span><br /> + De stad van de trouwste vrienden, De Stad!<br /> + De stad van het reine omgaan der seksen, De Stad!<br /> + De stad van de gezondste vaders, De Stad!<br /> + De stad van de best-belichaamde moeders, De Stad!,<br /> + Dàt is de groote stad, dàt is De Stad!<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: HET TENTOONSTELLINGSLIED</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page58" id="page58"></a>{58}</span> <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + (Ach, weinig bevroedt de arbeider,<br /> + Hoe na zijn arbeid hem brengt tot God,<br /> + Den liefdevollen arbeider van het Al en het Eeuwig).<br /> + <br /> + Niet enkel om uit het niet op te roepen, noch enkel om te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stichten,</span><br /> + Maar wellicht om aan het verre te ontleenen wat reeds goed<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gesticht is,</span><br /> + En om er dan uw eigen karakter aan te geven, bezield en vrij,<br /> + Om van de ruwe en trage oerkrachten der natuur brandstoffen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te maken voor het levensvuur der + religie,</span><br /> + Om minder af te wijzen en te vernietigen dan te aanvaarden,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te vereenigen, te verheffen,</span><br /> + Om te gehoorzamen zoo goed als te bevelen, meer te volgen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan voor te gaan,</span><br /> + Ook dit alles leert ten slotte onze nieuwe wereld ons,<br /> + De nieuwe wereld, maar hoe weinig nieuw inderdaad, hoezeer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de oude, oude wereld!</span><br /> + <br /> + Lang, zeer lang groeide het gras,<br /> + Lang, zeer lang daalde de regen neder,<br /> + Lang, zeer lang rolde de aardkloot om zijn as.<br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Kom, Muze, keer Griekenland en Ionië den rug toe,<br /> + Sla het boek dier onmetelijk overschatte gloriën dicht,<br /> + Dat verhaal van Troye en van Achilles' toorn en van Aeneas',<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Odysseus' zwerftochten,</span><br /> + Schrijf "Verhuisd" en "Te huur" op de rotsen van uw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sneeuwbekruinden Parnassus,</span><br /> + Doe dit ook te Jeruzalem, stel die kennisgeving hoog op de<br /> + <span class="pagenum"><a name="page59" id="page59"></a>{59}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>poorten van Jaffa, en op den Moriah-berg,</span><br /> + En hoog op de muren van uwe Duitsche, Fransche en Spaansche<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>burgten, uwe Italiaansche paleizen,</span><br /> + Want een beter, vruchtbaarder, wijder levenskring, een onafzienbaar,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ongeploegd arbeidsveld wacht en roept U.</span><br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Zij hoort en geeft aan onze roepstem gehoor,<br /> + Of liever, zij volgt haar langgekoesterd begeeren,<br /> + Zij komt door onweerstaanbare natuurlijke neiging gedreven!<br /> + Ik hoor het ruischen van haar gewaad,<br /> + Ik neem de ziel in mij op van haars adems lieflijken geur,<br /> + Ik zie haar godinne-tred, haar wonderbaar oogenbeweeg,<br /> + Als zij ommegaat en dit heerlijke schouwspel in 't rond ziet.<br /> + <br /> + Zij, de edelvrouw der edelvrouwen! Kan ik dan gelooven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat ik zie?</span><br /> + Kon geen dier antieke tempels, geen dier klassieke beeldgehouwen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar langer bekoren?</span><br /> + Konden de schimmen van Vergilius en Dante, noch de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>myriaden heldenfamen, heldendichten, heldendaden + haar</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>langer bezielen en boeien?</span><br /> + Heeft zij allen verlaten om tot ons te komen?<br /> + <br /> + Ja, indien het niet te stout een beweren is, vrienden,<br /> + Ik, zoo gij haar nog in het verleden waant, ik zie haar in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het heden en in ons midden;</span><br /> + Vindt zij in ons heden niet alles wat haar het verleden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schonk en beter nog?</span><br /> + Vindt zij ook niet hier de onsterflijke ziel der aarde en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bezielende kracht van de daad, van de schoonheid, + van</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den heldenmoed?</span><br /> + Wat haar vroeger bekoorde leeft niet meer, wat haar vroeger<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bezielde bezielt haar niet meer,</span><br /> + De heldendaden van het heden en de scheppingen van het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heden doen die van 't verleden vergeten,</span><br /> + Niet meer klinkt haar stem, verstorven in de tijden, aan de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bronnen van Castalië,</span><br /> + Zwijgend zijn de gebroken lippen der Egyptische sphinxen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zwijgend al die pyramiden-graven die den tijd + trotseerden,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page60" id="page60"></a>{60}</span> Voor altijd uit: + het epos van Azië's en Europa's gehelmde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>krijgers, de wilde roep der muzen + zwijgt,</span><br /> + Zwijgt! Voor altijd de roepstem van Calliope! Dood! Clio,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Melpomene, Thalia!</span><br /> + Stil nu, de plechtige rhytmen van Una en Oriana, niemand<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nu zoekt meer den Heiligen Graal,</span><br /> + Jeruzalem, een handvol koude asch in de winden geworpen,<br /> + De middernacht-duistere heiren der kruisvaarders verdwenen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voor het licht van den morgenstond,</span><br /> + Amadis, Tancred namen slechts, Charlemagne, Roelant,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Olivier namen slechts,</span><br /> + Palmerijn en de bietebouw vergeten, verdwenen het torengespiegel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in de wateren der Usk,</span><br /> + Dood koning Arthur en zijne ridders, Merlijn en Lancelot en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Galahad heengegaan, weggetrokken allen als de + ademwas</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op glimmend staal,</span><br /> + Dood! Dood! Voor ons en voor alle tijden dood, die eenmaal<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoo machtige wereld, die nu ledige, onbezielde + schimmenwereld,</span><br /> + Die gulden, verblindende wonderwereld met al hare heerlijke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>legenden en mythen,</span><br /> + Hare koningen en fiere kasteelen, hare priesters en strijdvaardige<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ridders en schoone riddervrouwen,</span><br /> + Dood, de lijken in de wade, in de rusting, gedekt door de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kroon, bijgezet in het knekelgewelf.</span><br /> + Toen, in zijn koninklijke dicht, schalde Shakespeare hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dood uit met de klaroen der eeuwen,</span><br /> + En heeft Tennyson's liefelijk, droevig rijm den lijkzang gezongen.<br /> + <br /> + Ik zeg, vrienden, ik, zooal gij niet, zie de verheven zoekster,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>('t is waar, hoewel altijd dezelfde, sinds dien veel + veranderd</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op haar reis door eeuwen en landen,)</span><br /> + En, bezield als ooit, streeft zij er naar ons te vinden, met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kracht haar weg banende dwars door de warreling + heen,</span><br /> + Niet afgeschrikt door het gegons der machines en de schrille<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stoomfluit,</span><br /> + Vindt zij draineer-pijpen, gazometers en fertilisators niet beneden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar aandacht,</span><br /> + Glimlachend, bekoord, blijkbaar besloten bij ons te blijven,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page61" id="page61"></a>{61}</span> Daar is zij! onze + moeder, onze vrouw, onze zuster, en bereidt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ons middagmaal!</span><br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Maar hoe? Weet ik niet langer hoe 't behoort?<br /> + Ik leid de gast, O Columbia, uw huis binnen; (en wat anders<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zou dan mijn levensdoel en dezer zangen doel + zijn?)</span><br /> + In naam der vrijheid een onsterflijk Welkom! Laat ons<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>juichen dat Europa tot ons komt!</span><br /> + En in het altijd en eeuwig der toekomst zijt beiden mijne<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lieve zusters, oude en nieuwe wereld.</span><br /> + <br /> + Vrees niet, Muze! Een echt nieuw leven en een echte nieuwe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tijd ontvangen U en zullen U bezielen,</span><br /> + Ik beken u oprecht, mijn volk is een vreemd, een wonderlijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>volk, het doet zijn eigen nieuwe doen,</span><br /> + Toch vindt gij er dezelfde oude menschheid in, dezelfde van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>binnen en van buiten,</span><br /> + Dezelfde gezichten en harten, hetzelfde gevoel, hetzelfde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>smachten naar het onbereikbare,</span><br /> + Dezelfde oude liefde, oude schoonheid, hetzelfde oude leven.<br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + Zwijge dan de verheerlijking van den oorlog, zwijge dan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>oorlog zelf,</span><br /> + Weg van mijn huiverend zien, en dat het nimmer terugkome,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat veld vol zwart gebrande, verminkte + lijken!</span><br /> + Die onbeschrijflijke hel met stroomen bloeds, waar ontketende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tijgers en wolven, wier tong uit den muil hangt, + geen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>denkende menschen zich in verlustigen,</span><br /> + En daarvoor: verheft U, strijd van denkende hoofden en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nijvere handen,</span><br /> + Komt met onversaagde legerscharen, machinenbouwers,<br /> + Kom met uwe vaandels, arbeid, laat hen dartelen op den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wind,</span><br /> + Laat luide en klaar uwe trompetten schallen.<br /> + <br /> + Zwijge dan de oude roman!<br /> + Zwijge novelle, spijt en spel van hovelingen,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page62" id="page62"></a>{62}</span> Zwijge het + minnelied van suikerzoete rijmen, het lied dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lusten en liefden van lediggangers + bezingt,</span><br /> + Enkel geschikt om gezongen te worden bij het banketteeren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in den nacht, als de late dansers huppelen op de + maat</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van vroolijke klanken,</span><br /> + De ongezonde genoegens en buitensporige vermaken der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>enkelen,</span><br /> + In geuren, gloed en wijn, onder het schitterlicht der kaarsen.<br /> + <br /> + Voor U eerbiedwekkende, krachtige zusteren,<br /> + Verhef ik mijn stem om kunst en dichter te bezielen voor<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onderwerpen die hunner waardiger zijn dan + dezen.</span><br /> + Dat kunst en dichter het heden en de realiteit verheffen,<br /> + Dat de dichter niet voor enkelen zinge, maar voor den middelmaat-mensch<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en diens roem van dagelijkschen wandel</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en handel,</span><br /> + Dat hij in liederen roeme arbeid en het gistend leven, en hoe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dezen grootscher zijn dan alles,</span><br /> + Dat hij bezinge den handenarbeid van ieder en allen, het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ploegen, wieden en graven,</span><br /> + Het planten en kweeken van den boom, van den boomstruik,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het moesbed en de bloemen,</span><br /> + De dichter zegge, dat iedere man zijn grootsche taak in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven heeft en vervult en iedere vrouw + tevens;</span><br /> + De dichter zegge: neem hamer en zaag ter hand en gevoel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U-zelf hoog,</span><br /> + Hij zinge het lied van den timmerman, den stuc-werker, den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schilder,</span><br /> + Het lied van den kleêrmaker en kleêrmaakster, van de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dienstmaagd, van den stalknecht en den + portier,</span><br /> + En vooral prijze hij het vernuft, dat het wasschen, koken en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>reinigen helpt door kleine uitvinding,</span><br /> + En vooral achte hij 't niet beneden zich-zelf de hand aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den arbeid te leggen, welke ook.</span><br /> + <br /> + Ik zeg: ik breng U, Muze, heden en hier,<br /> + Allen arbeid en allen plicht, verheven of gewoon,<br /> + Ik breng U het zwoegen, het gezonde zwoegen in het zweet,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het eindeloos zwoegen zonder rust,</span><br /> + Ik breng U de oude lasten van het werkzame leven en zijne<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>belangen en zijne vreugden,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page63" id="page63"></a>{63}</span> Het huisgezin, de + bloedverwantschap, kinderen, man en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouw,</span><br /> + De welvaart van het huis, het huis zelf en wat het huis<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>toebehoort,</span><br /> + Levensmiddelen en het conserveeren van levensmiddelen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door de scheikunde geholpen,</span><br /> + En al wat den mensch sterk maakt, den gezonden man, de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gezonde vrouw, den volkomen lang levenden + mensch,</span><br /> + Wat dien mensch in dit leven gezondheid en geluk schenkt en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn ziel loutert,</span><br /> + Voor het eeuwige toekomstige leven.<br /> + <br /> + Dàn de jongste paringen der volken, hun arbeid, het onderling<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verkeer der werelddeelen,</span><br /> + De stoomkracht, de sneltreinspoorwegen, gas en petroleum,<br /> + Al deze triomfen van onzen tijd: de kabels van den Atlantischen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Oceaan,</span><br /> + De Pacifiek-spoorwegen, het Suez-kanaal, de Mont-Cenis,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Gothard en Hoosac tunnels, de + Brooklyn-brug,</span><br /> + Deze geheele aarde door ijzeren banden omspannen, met de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stoomvaartlijnen die als draden over de zeeën + zijn getrokken,</span><br /> + Dezen wereldkloot in zijn tuimeling door het heelal breng<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik U.</span><br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: EEN LIED VOOR DEN ARBEID</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page64" id="page64"></a>{64}</span> <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Een lied voor den arbeid!<br /> + In den arbeid van machines en in den handarbeid en in den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>arbeid op de velden vind ik de verklaring der + godskrachten,</span><br /> + Vind ik de godskracht zelf.<br /> + <br /> + Arbeiders en arbeidsters!<br /> + Indien alle geleerdheid en haar nut en haar fraai mij ontstraalde,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zou dat dan veel zijn?</span><br /> + Indien ik een geleerd professor, een liefdadig landheer, een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wijs staatsman ware, zou dat dan veel + zijn?</span><br /> + Indien ik U was wat de patroon is die U in dienst neemt en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>betaalt, zou U dat bevredigen?</span><br /> + <br /> + De geleerde, de brave, de weldadige en dan nog dit: de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>banaliteit,</span><br /> + Neem een man als ik: geleerd, braaf noch weldadig misschien,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>maar de banaliteit verre.</span><br /> + <br /> + Ik dienaar noch meester,<br /> + Ik verlang niet eerder het vele dan het weinige, wie ook<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van mij geniet, ik verlang slechts wat mij + toekomt,</span><br /> + Ik wil uw gelijke zijn en gij zult mijn gelijke zijn.<br /> + Indien gij aan de werkbank staat in de werkplaats, sta ik U<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoo na als de naaste aan dezelfde bank,</span><br /> + Indien gij uw broeder of liefsten vriend beschenkt vraag ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van U hetzelfde als gij aan broeder of liefsten + vriend</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schenkt,</span><br /> + Indien uw minnaar, man, vrouw u dag en nacht lief is, moet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik persoonlijk U even lief zijn,</span><br /> + Indien gij geschandvlekt, misdadig, ongelukkig wordt, zal ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat worden om uwentwil,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page65" id="page65"></a>{65}</span> Indien gij U uwe + dwaze wetschennende daden herinnert,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zult gij dan denken dat ik mij niet herinner mijne + eigen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dwaze, wetschennende daden?</span><br /> + Indien gij in het drinkgelag aan tafel zit, zit ik in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>drinkgelag tegenover U aan die tafel,</span><br /> + Indien gij een vreemde ontmoet in de straten en hem of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar uw liefde schenkt, o ik ontmoet vele vreemden + en</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schenk hun mijn liefde,</span><br /> + <br /> + Nu, wat denkt gij dan van U-zelf?<br /> + Hebt gij gering gedacht van U-zelf?<br /> + Hebt gij den President hooger gesteld dan U-zelf?<br /> + Of den rijke er beter aan toe dan gij? Of de geschoolde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wijzer dan gij?</span><br /> + (Omdat uw gezicht vuil of puistig is, of omdat gij eens dronken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of een dief waart,</span><br /> + Of omdat gij ziekelijk, of rheumatisch, of een lichtekooi zijt,<br /> + Of omdat uw kracht gering is of gebroken, of omdat gij geen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vat vol geleerdheid zijt en uw naam nooit gedrukt + hebt</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gezien,</span><br /> + Leidt gij daarvan af, dat gij iets minder onsterflijk zijt?)<br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Zielen van mannen en vrouwen! U noem ik niet onzichtbaar,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onhoorbaar, ongevoelig en onvoelbaar,</span><br /> + Ik zal mij niet bemoeien voor of tegen U te pleiten om uit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te maken of gij al dan niet bestaat,</span><br /> + Ik erken openlijk wie gij zijt, al erkent niemand anders dat.<br /> + <br /> + Volwassen, halfwassen, kind, van dit volk of elk ander volk,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in huis of buitenshuis, ik zie in den een dezelfde + waarde</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>als in den ander,</span><br /> + En ik zie al het andere door hen heen en achter hen.<br /> + <br /> + Ik zie de vrouw en zij is geen zier minder dan haar man,<br /> + Ik zie de dochter en zij is even goed als de zoon,<br /> + Ik zie de moeder en zij is de volkomen gelijke van den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vader.</span><br /> + <br /> + Kinderen van den onwetende en den behoeftige, knapen die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>opgeleid worden in een vak,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page66" id="page66"></a>{66}</span> Jonge mannen die + bij den boer werken en oude mannen die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bij den boer werken,</span><br /> + Matrozen, sjouwers, kustvaarders, landverhuizers,<br /> + Ik zie ze allen en zij zijn mij na, ik zie ver weg anderen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zij zijn mij na,</span><br /> + Niet een ontgaat mij, en niet een wenscht mij te ontgaan.<br /> + <br /> + Ik breng U wat gij 't meeste behoeft en toch steeds hebt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bezeten,</span><br /> + Het is geen geld, amours, kleed, eten, geleerdheid, maar het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is even goed,</span><br /> + Ik zend geen zaakwaarnemer of tusschenman, bied U geen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wissel van de waarde aan, maar geef U de waarde + zelf.</span><br /> + <br /> + Daar is iets dat den mensch invloeit nu en steeds,<br /> + Niet in gedrukte woorden, noch in gepreekte of gepraten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woorden kan men 't vinden, het ontsnapt aan die + woorden,</span><br /> + Niet in een boek, niet in dit boek is 't te vinden,<br /> + Wie gij ook zijt het is 't uwe, het 'is niet verder van U dan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uw gehoor of uw gezicht,</span><br /> + Wat U het naaste, het gewoonste, het gereedste is spreekt er<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U van en daaruit komt het U immer te + gemoet.</span><br /> + <br /> + Lees in vele talen, toch leest gij hierover niets,<br /> + Lees de Boodschap van den President en gij leest ook<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>daarin niets hier over,</span><br /> + Niet in de rapporten van het Binnenlandsch Ministerie of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van het Ministerie van Financiën, niets in + dagbladen of</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>weekbladen,</span><br /> + Niets in de belasting- of pensioenberichten, niets in de prijsnoteeringen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of de mededeelingen van de Beurs.</span><br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + De zon en de kringloopende sterren in het firmament,<br /> + De appelvormige aarde en wij met ons leven van die aarde,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het is grootsch in zijn eeuwig gedobber,</span><br /> + Ik weet niet wàt het is behalve dat het grootsch is en dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het geluk is,</span><br /> + En dat de beteekenis van ons leven niet ligt in een bespiegeling<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of een bon-mot of eenig onderzoek,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page67" id="page67"></a>{67}</span> En dat het niet + iets is, dat bij geluk ten goede kan keeren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en bij ongeluk ons kan ontgaan,</span><br /> + En niet iets, dat wij door een of andere omstandigheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kunnen verliezen,</span><br /> + Het licht en de schaduw, de wonderbare beteekenis van het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lichaam en zijn identiteit met de ziel, de tuk die + met</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>volkomen bereidwilligheid alle aardsche dingen + verslindt,</span><br /> + De alomvattende fierheid en het kunnen van den mensch,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn onuitsprekelijke vreugden en + smarten,</span><br /> + Het wonder dat iedereen ziet in iedereen dien hij ziet en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de wonderen die elke minuut der komende tijden van + zich</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zullen vervullen,</span><br /> + Wat is het doel van dit alles, dacht gij, Camerado?<br /> + Dacht gij dat het enkel was voor uw handwerk of landwerk?<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of voor de winsten van uw winkel?</span><br /> + Of om U aan een of andere betrekking te helpen? Of voor<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een spelletje in het beuzeluur van dezen heer en + die</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dame?</span><br /> + Hebt gij gedacht dat het landschap leven, vorm en kleur had<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>enkel om in een schilderij geschilderd te + worden?</span><br /> + En dat de menschen leefden enkel opdat men hun leven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>konde beschrijven of bezingen,</span><br /> + Of dat de zwaartekracht en de natuurwetten en de harmonieuze<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>samenstelling van het Heelal en de + luchtstroomingen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>enkel waren om aan schoolmeesters geleerdheid + te</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verschaffen?</span><br /> + Of dat het bruine land en de blauwe zee waren voor de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>atlassen en de landkaarten?</span><br /> + Of de sterren om in sterrengroepen verdeeld te worden en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan aangeduid bij fantasie-namen?</span><br /> + Of dat de groei en ontluiking der zaden zijn voor landbouwkundige<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tabellen of den landbouw zelf?</span><br /> + <br /> + Oude instellingen, kunsten, boeken, verhalen en de vaardigheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in een beroep, zullen wij dit alles hoog + stellen?</span><br /> + Zullen wij ons eigendom, onzen handel hoog stellen? Ik heb<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>er niets tegen.</span><br /> + Ik stel dit alles even hoog als het hoogste—maar boven dit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hoogste stel ik het kind dat geboren wordt van + eene</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouw en een man.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page68" id="page68"></a>{68}</span> <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + De som van al wat eerbied verdient tel ik op in U, wie gij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ook zijt,</span><br /> + De President bevindt zich in het Witte Huis om uwentwil,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gij zijt niet hier ter wille van hem,</span><br /> + De secretarissen arbeiden in hun bureaux voor U, gij arbeidt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>niet voor hen,</span><br /> + Het Congres vergadert elke Twaalfde Maand voor U,<br /> + Wetten, hoven, staatsconstituties, stedelijke charters, het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>komen en trekken van handel en verkeer, dit alles + is</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voor U.</span><br /> + Luistert goed, lieve discipelen,<br /> + Leer, staatkunde, beschaving vloeien uit U,<br /> + Standbeelden en monumenten en alle roem-inschriften waar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ook zijn gehouwen in U,</span><br /> + De waarde van geschiedenis en statistiek, zoo ver als haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geest het verleden mag zijn doorgedrongen, bevindt + zich</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dit uur in U en die van mythen en verhalen + evenzoo,</span><br /> + Indien gij op dit oogenblik geen adem haddet en geen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kracht, wat zou er van hen allen zijn?</span><br /> + Het heerlijke epos zou niets zijn en oratiën en tragediën<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zouden ledig zijn.</span><br /> + <br /> + De paleizen zijn wat gij er van maakt als uw oog hen aanschouwt,<br /> + (Dacht gij dat hun waarde lag in den witten of grijzen steen?<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Of in de lijnen hunner bogen en + kroonlijsten?)</span><br /> + <br /> + De muziek is wat er uit uw ziel opvloeit als de instrumenten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U aan uw werkelijk leven doen denken,</span><br /> + Zij is niet de violen en cornetten, niet de hobo noch de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>trommen, noch de klanken van den bariton-zanger die + zijn</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>liefelijke romanza zingt, noch die van het + mannenkoor,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>noch die van vrouwenkoor,</span><br /> + Zij is dichter bij en verder dan dezen.<br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + Zal dan alles eenmaal zijn weg terug afleggen?<br /> + Kan dan ieder de eeuwige schoonheid zien door een blik in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den spiegel? Is daar niets hoogers of + beters?</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page69" id="page69"></a>{69}</span> Bevat gij alles, + bevat de mystiek-onzichtbare ziel alles?<br /> + En vreemd en zwaar zeker is mijn paradox;<br /> + Het ruwste ter wereld en de onzichtbare ziel der wereld<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn één.</span><br /> + <br /> + <br /> + 6.<br /> + <br /> + Wilt gij dan de zaligheid verre zoeken? Gij zult zeker op<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uwe schreden terugkomen.</span><br /> + In de dingen uws dagelijkschen levens vindt gij het beste, of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoo goed als het beste,</span><br /> + In de menschen uws dagelijkschen levens vindt gij de edelste,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>krachtigste, liefdewaardigste!</span><br /> + Geluk, kennis vindt gij niet elders maar hier, niet in de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>toekomst maar nu,</span><br /> + In den man dien gij 't eerst ziet en aanraakt vindt gij altijd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een vriend, een broeder, een naasten buur—in de + vrouw</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een moeder, zuster, vrouw,</span><br /> + De liefde en de arbeid der volken hebben de eerste plaats<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in poëmen en overal,</span><br /> + Gij arbeidsters en arbeiders dezer Staten, gij bezit uw eigen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>goddelijk en krachtvol leven,</span><br /> + En alles daarbuiten heeft plaats voor mannen en vrouwen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zooals gij.</span><br /> + <br /> + Wanneer de psalm gaat zingen in steê van den zanger,<br /> + Wanneer de Schrift zal prediken in steê van den leeraar,<br /> + Wanneer de kansel afdaalt en onder de menschen gaat in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>steê van den prediker,</span><br /> + Wanneer ik bij dag of bij nacht het lichaam van boeken kan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>beroeren en zij dan mijn lichaam beroeren in + keer,</span><br /> + Wanneer eens professors collegie zooveel bewijst als een sluimerende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouw of een slapend kind,</span><br /> + Wanneer de goudstukken in de kelders glimlachen als des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nachtwakers dochter,</span><br /> + Wanneer de gevolmachtigde bazelt in den presidentsstoel en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik zijn vriend ben en metgezel,</span><br /> + Dan, en niet eerder, zal ik dezen de hand reiken en hen zoo<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hoog verheffen als ik U doe, mannen en vrouwen aan + den</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>arbeid.</span><br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: LIED VAN DE WENTELENDE AARDE</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page70" id="page70"></a>{70}</span> <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Een lied van de wentelende aarde, in woorden die met haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>harmonieeren,</span><br /> + Dacht gij dat dit de woorden zijn, deze rechtoppe-lijntjes,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>deze boogjes, hoekjes, en stipjes?</span><br /> + Neen, dat zijn de woorden niet, de echte woorden zijn in de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aarde en in de zee,</span><br /> + Zij zijn in de lucht, zij zijn in U.<br /> + <br /> + Dacht gij dat deze woorden de liefelijke klanken zijn door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den mond uws vriends gesproken?</span><br /> + Neen, de ware woorden zijn liefelijker dan deze.<br /> + <br /> + Menschenlijven zijn woorden, myriaden woorden,<br /> + (In de beste gedichten ziet gij altijd het lijf van man of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouw, altijd welgevormd, natuurlijk, + levensvol,</span><br /> + En elk deel vol kracht om te geven of te ontvangen zonder<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schaamte of reden tot schaamte.)</span><br /> + <br /> + Lucht, aarde, water, vuur—de elementen zijn de woorden,<br /> + Ik zelf ben een woord met dezen—mijne krachten vloeien<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>samen met de hunne—mijn naam is voor hen een + niets,</span><br /> + Al wierd mijn naam ook genoemd in de drie duizend talen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat zouden lucht, aarde, water, vuur weten van mijn + naam?</span><br /> + Een gezond gezicht, een vriendelijk bemoedigend gebaar zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woorden, en zij zijn welsprekendheid en + wijsheid,</span><br /> + De bekoring van den oogopslag van sommige mannen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouwen, ook zij is vol welsprekendheid en + wijsheid.</span><br /> + <br /> + Het werk waaruit de ziel spreekt is het poëem dier onhoorbare<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woorden der aarde,</span><br /> + De meesters kennen die aarde-woorden en zeggen daarin<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>meer dan in hoorbare woorden.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page71" id="page71"></a>{71}</span> De aarde ontbloot + haar schoonheid niet doch weigert ook niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar schoonheid te ontblooten, niettemin is haar + onzichtbaar</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven het schoonste,</span><br /> + Dring in haar door en gij verneemt luid-hoorbare klanken,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het verheven koorgezang der helden, de weeklachten + der</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>slaven,</span><br /> + De eeden der liefde, vervloekingen, doodsnikken van stervenden,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gelach van jongelieden, geschreeuw van + markters,</span><br /> + Dring in haar door om de sleutelwoorden te kennen die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nooit missen.</span><br /> + <br /> + De woorden der welsprekende, stomme eeuwe-moeder tot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hare kinderen missen nooit,</span><br /> + De echte woorden missen nooit, want de slag mist nooit en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de terugslag mist nooit,</span><br /> + Aldus ook missen nimmer de dag en de nacht, evenmin als<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onze reis door de eeuwigheid mist.</span><br /> + <br /> + Het Godsschip bevaart de Godszee,<br /> + Rondwentelend, staag, om nimmer te vergaan,<br /> + Zonneschijn, storm, koude, hitte voor altijd weerstaat, voorbij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>snelt, draagt het dezen,</span><br /> + De waarheid en de bestemming der ziel bevat het,<br /> + Het vloeiende ledig in 't rond en vooruit klieft en doordringt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het,</span><br /> + En steeds voort, door geen tegenspoed opgehouden, door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geen anker vastgehouden, door geen klip + geraakt,</span><br /> + Vlug, vroolijk, voldaan, niets dervende, niets verliezende,<br /> + Elk oogenblik in staat en bereid het logboek open te slaan,<br /> + Het Godsschip bevaart de Godszee.<br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Wie gij ook zijt! Slag en terugslag zijn bepaaldelijk voor U,<br /> + Het Godsschip bevaart de Godszee voor U.<br /> + <br /> + Wie gij ook zijt! Gij zijt de man of de vrouw voor wie de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aarde vast en vloeibaar is,</span><br /> + Gij zijt de man of de vrouw voor wie zon en maan daar zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in het firmament,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page72" id="page72"></a>{72}</span> Voor niemand + eerder dan voor U is het heden en het verleden,<br /> + Voor niemand zekerder dan voor U is de onsterflijkheid.<br /> + <br /> + Ieder man is voor zich en iedere vrouw is voor zich het sleutelwoord<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van verleden en heden en dat der + onsterflijkheid;</span><br /> + Niet een kan daar verwerven voor den ander—niet een,<br /> + Niet een daar leven voor den ander—niet een.<br /> + Het gezang is voor den zanger en komt tot hem terug,<br /> + Het onderwijs is voor den onderwijzer en komt tot hem terug,<br /> + De moord is voor den moordenaar en komt tot hem terug,<br /> + De diefstal is voor den dief en komt tot hem terug,<br /> + De liefde is voor hem die liefde geeft en komt tot hem terug,<br /> + De gift is voor den gever en komt tot hem terug—het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kan niet missen,</span><br /> + De redevoering is voor den redenaar, het spel is voor den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tooneelspeler en speelster niet voor het + gehoor,</span><br /> + En geen mensch verstaat grootheid en goedheid dan de zijne<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of die door de zijne wordt verklaard.</span><br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Ik zweer de aarde zal gewis hem of haar volkomen zijn die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zelf volkomen is,</span><br /> + En de aarde zal gehavend en gebroken blijven hem of haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die zelf gehavend en gebroken blijft.</span><br /> + <br /> + Ik zweer daar is grootheid noch vermogen die wedijvert met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de grootheid en het vermogen der aarde,</span><br /> + Daar kan geen leer welke ook zijn, ten ware zij worde bevestigd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door die der aarde,</span><br /> + Geen staatkunde, poëzie, religie, zede of wat ook, tenzij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gegrondvest in de aarde,</span><br /> + Tenzij oog in oog met de stiptheid, levenskracht, onpartijdigheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>rechtschapenheid dezer aarde.</span><br /> + <br /> + Ik zweer ik zie in de liefde liefelijker krampen dan die de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>liefde oproept,</span><br /> + Het is zelf-bezit dat nooit lokt of afwijst.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page73" id="page73"></a>{73}</span> Ik zweer ik zie + weinig of niets meer in hoorbare woorden,<br /> + 't Vloeit alles opwaarts tot de ongezegde waarheden dezer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aarde,</span><br /> + Tot hem die zingt de zangen des lijfs en zegt de waarheden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der aarde,</span><br /> + Tot hem die woordenboeken maakt van de woorden die aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den druk ontsnappen.</span><br /> + <br /> + Ik zweer ik zie wat daar beter is dan het beste te noemen,<br /> + Het is het beste altijd en immer ongenoemd te laten.<br /> + <br /> + Zoodra ik mij ondersta het beste te noemen merk ik mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>krachteloosheid,</span><br /> + Dan ligt mijn tong verlamd onder mijn verhemelte,<br /> + Dan weigert mijn adem mijne longen te vullen,<br /> + Ik word met stomheid geslagen.<br /> + Het beste der aarde kan niet, kan nooit genoemd worden,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alles en ieder is het beste,</span><br /> + Dat beste is niet wat gij vermoeddet, het is veiler, lichter,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nader,</span><br /> + Niets behoeft er voor uit zijn natuurlijke voegen te worden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gelicht,</span><br /> + De aarde is even zeker en direct nu als zij was voorheen,<br /> + Feiten, religiën, vooruitgang, beleid, handel en wandel zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nu zoo reëel als voorheen,</span><br /> + En ook de ziel is reëel, ook zij is zeker en direct,<br /> + Geen preek of proef heeft haar bewezen,<br /> + Onloochenbare vooruitgang bewijst haar.<br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Dat dan in deze zangen weergalmen de klanken der ziel en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de melodieën der ziel,</span><br /> + (Indien zij niet den weergalm bevatten van de melodieën der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ziel, wat zouden zij dan zijn?</span><br /> + Indien zij niet leven waren direct van uw leven, wat zouden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zij dan zijn?)</span><br /> + <br /> + Ik zweer voortaan zal ik niets meer gemeen hebben met den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>godsdienst die het beste noemt,</span><br /> + Ik wil enkel gemeen hebben met den godsdienst die het beste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ongemoeid laat.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page74" id="page74"></a>{74}</span> Spreekt sprekers, + zingt zangers!<br /> + Delft diep, vormt groot, stapelt hoog de woorden der aarde!<br /> + Arbeidt, eeuwen na eeuwen, want niets zal verloren gaan,<br /> + Misschien zal uw arbeid lang hebben te wachten, maar zeker<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zult gij er de wel-daad van zien,</span><br /> + Wanneer de bouwstoffen allen bereid en gereed zijn, zullen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de bouwmeesters verschijnen.</span><br /> + <br /> + Ik zweer U, de bouwmeesters zullen verschijnen onafwijsbaar,<br /> + Ik zweer U, dat zij U zullen verstaan en rechtvaardigen,<br /> + De verhevenste onder hen zal hij zijn die U het beste van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>allen verstaat, en die allen verklaart en allen + getrouw is,</span><br /> + Hij en zijne makkers zullen U niet vergeten, zij zullen inzien,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat gij niet een jota minder zijt dan zij + zelven,</span><br /> + In hen en door hen zult gij volkomen verheerlijkt worden.<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>LIED DES HEELALS</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page75" id="page75"></a>{75}</span> <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Kom, zei de Muze,<br /> + Zing thans een lied door geen dichter nog gezongen,<br /> + Zing thans het lied des Heelals.<br /> + In deze onze ruwe aarde,<br /> + Middenin den onpeilbaren chaos,<br /> + Verborgen en veilig in haar hart,<br /> + Kiemt het zaad der volmaaktheid.<br /> + In allen leven kiemt dit zaad,<br /> + Geen geboorte zonder de ontkieming van dit zaad, verborgen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of zichtbaar, dit zaad ontvangt bloei.</span><br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Heil U, waakzame, hoogstrevende wetenschap,<br /> + Gij die, als van hooge bergtoppen, het jonge leven overziet,<br /> + En verder steeds en verder Uw uitkomsten bevestigt.<br /> + Maar heil, heil, heil der ziele, die alle wetenschap overtreft,<br /> + Voor haar heeft de wereldgeschiedenis zich als een schel om<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den aardkloot gelegd,</span><br /> + Voor haar wentelen alle sterren-myriaden door 't Heelal.<br /> + Voor haar, spiralend omhoog en breed van slagen,<br /> + (Of als een schip op zee, dat vaak boegseert)<br /> + Vloeit wat vergankelijk is uit in het Eeuwige<br /> + En strekt de realiteit zich uit naar 't ideaal.<br /> + Voor haar de ontwikkeling van het al, die niet in wezen, wèl<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in schijn wordt gekend,</span><br /> + En rechtvaardiging is niet enkel van het goede, maar van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat wij slecht noemen tevens.</span><br /> + Eenmaal werpt ieder den mom af, wat deze ook waard zij,<br /> + Eenmaal bloeit er heil uit alle verzwering, eenmaal vreugde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uit list, bedrog en tranen,</span><br /> + Heil waar de kracht aan ontspringt en vreugde, vreugde des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Heelals.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page76" id="page76"></a>{76}</span> Uit het gros, uit + het ongezonde, uit het onbeteekenende,<br /> + Uit de middelmatige meerderheid, het talloos-vake bedrog<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van menschen en volken,</span><br /> + Ontspringt het goede,<br /> + Alom dan het goede, electrisch, bederfwerend, alles doordringend,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alles vervullend.</span><br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Boven de berghoogten van kwalen en smarten,<br /> + Fladdert, fladdert en zweeft een nooit-gelamde vogel<br /> + Hoog in de reine sferen des geluks,<br /> + Door de duisterste wolken der onvolkomenheid,<br /> + Breekt altijd een glimp van 't reinste licht der zon,<br /> + Een straal der hemel-heerlijkheid-zelve.<br /> + In de wangeluiden van zeden en gebruiken<br /> + In het dolle Babyloonsch geraas, in oorverdoovende orgiën,<br /> + Elk getier overruischende, wordt een toon gehoord, en niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>meer dan vernomen,</span><br /> + Van 't koorgezang der eeuwen in verre hemelgewesten gezongen.<br /> + O, de zegenvolle oogen, o, de gelukkige harten<br /> + Die in 't geweldig labyrinth,<br /> + Den teederen leiddraad zien en volgen kunnen.<br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + En gij, Amerika,<br /> + Als bekroning van het godsplan, in zijn overleg en in zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uitvoering,</span><br /> + Zijt gij—en niet om U zelfs wil—tot leven geroepen.<br /> + Want ook gij omvat alles,<br /> + Gij torscht en ontvangt alles en begroet alles, ook langs<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>paden breed en nieuw</span><br /> + Wendt gij U naar 't Ideaal.<br /> + De tamme idealen van andere landen, de grandeurs van het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verleden,</span><br /> + Zijn niet voor U, gij hebt Uw eigen grandeurs van dezen dag.<br /> + Goddelijk vertrouwen en grootheid die alles omvatten en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verklaren,</span><br /> + En dit alles bereikbaar voor allen.<br /> + <br /> + Alles en allen om der wille der onsterflijkheid,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page77" id="page77"></a>{77}</span> Liefde evenals + licht verwint het Al stilzwijgend,<br /> + En de voortdurende verheffing der natuur beschenkt het Al<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met haar zegeningen,</span><br /> + De bloesem draagt vrucht, de vrucht der eeuwen rijpt, de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gaarden worden godstuinen, de oogst is + zeker,</span><br /> + Aldus rijpt alles: vormen, voorwerpen, ontwikkeling, menschheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tot het leven der zaligheid,</span><br /> + <br /> + Geef dan, o God, mij altijd die gedachte, opdat altijd mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ziel hoog zij en zinge,</span><br /> + Geef mij, geef hem of haar, die ik liefheb dit onvernietigbaar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geloof,</span><br /> + In Uw Heelal, wat gij ons ook onthoudt, onthoud ons niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het geloof in Uw Godsplan, dat tijd en ruimte + vervult,</span><br /> + Het geloof in Heil, Vrede, volkomen Verlossing!<br /> + <br /> + Is dit een droom?<br /> + Neen, het ongeloof is een droom,<br /> + En in de ontkenning is de leer en rijkdom des levens een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>droom,</span><br /> + En de geheele wereld een droom.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page78" id="page78"></a>{78}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>PIONIERS! O PIONIERS!</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Komt mijn zon-gebruinde kinderen,<br /> + Volgt mij nu in dichte drommen, houdt Uw wapens blank en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vaardig,</span><br /> + Hebt gij allen Uw pistolen? Hebt ge Uw scherpgewette bijlen?<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Want wij kunnen hier niet dralen,<br /> + Vòòrt wij moeten, lieve vrienden, moeten het gevaar trotseeren,<br /> + Wij zijn het jonge sterkgespierde ras, alles rust op onze<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>armen,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + O, gij knapen, Westerknapen,<br /> + Krachten-ziedend, strijdbegeerig, rijk aan mannentrots en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vriendschap,</span><br /> + 'k Zie U duidelijk, Westerknapen, 'k zie U der beschaving<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voorgaan,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Rusten thans de oude volken,<br /> + Laten zij het hoofd nu hangen na een half-volbrachte taak,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn zij moê daar ginds over de wijde + zeeën?</span><br /> + De eeuwige taak dan vatten wij op, en haar lasten en haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wijsheid,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Wat verleën is moeit ons niet,<br /> + Nieùw een wereld, groòtsch een wereld, dat is de wereld van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ons streven,</span><br /> + Ons is frisch en kloek de wereld, en zij roept ons aan den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>arbeid</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Rotsen rukken we uit de voegen,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page79" id="page79"></a>{79}</span> Over afgrond, door + valleien, langs de hooge bergenklippen,<br /> + Waar wij gaan, wij overwinnen, moedig, wagend en vermetel,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>langs nog onbetreden paden,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + 't Dichte oerwoud wordt geveld,<br /> + Stroomen stuiten we en doen wij keeren, wij dringen door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in de aderen der moeder en brengen haar + onrust,</span><br /> + Delvend in den maagd-grond brengen wij er weeldevollen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waschdom,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Colorado-mannen zijn we,<br /> + Ons het land der hooge bergen, òns het land der breede<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sierra's en der hooge bergenvlakten,</span><br /> + Van de mijnen, van de stroomen komen wij langs jagersporen,<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Van Nebraska, Van Arkansas,<br /> + Van het midden dezer Staten, van Missouri zijn wij zonen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zonen van Amerika,</span><br /> + Handslag geven we allen broeder, òf van 't Zuiden, òf van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>'t Noorden,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Onweerstaanbaar—wak're mannen,<br /> + Lieve broeders, kameraden! In mijn borst gloeit voor U allen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wonderteêre, sterke liefde!</span><br /> + O ik treur, en nochtans juich ik! Voor U allen gloei ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van liefde,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Heft dan hoog de moeder-liefste<br /> + Wapp're hoog de lieve liefste, de beste en de schoone liefste,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wuiv' beheerschend boven alles (buig Uw + hoofd)</span><br /> + Hoog de vreesbre-sterke liefste, majesteitelijk rein die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>liefste,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Ziet dan kinderen, onvertsaagde kinderen,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page80" id="page80"></a>{80}</span> Bij den strijd van + onze vaadren, nimmer weif'len wij of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wijken,</span><br /> + Uit het schimmenrijk voorheen dringen ons millioenen voorwaarts,<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Voorwaarts, voorwaarts trekt ons leger,<br /> + Jonge kracht brengt ons versterking, zij die in den veldtocht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vallen worden spoedig weer vervangen,</span><br /> + Somtijds in den strijd de neerlaag, maar toch voorwaarts,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>altijd voorwaarts,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Al der wereld levenspolsen<br /> + Slaan voor ons den opmarschroffel in den kracht'gen Westermaat,<br /> + Maar wij, enkel of tezamen, dringen, werken ons vooruit.<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + 't Is àl voor ons ideaal,<br /> + Al wat is bereikt in 't leven, al wie denkt of doet in 't leven,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>al de werkers, al hun werk,</span><br /> + Die ter zee zijn, die te land zijn, al de meesters, al de slaven,<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Al die liefde's helvuur kennen,<br /> + De gevangnen in 't gevang, al de braven, al de boeven,<br /> + Al de blijden, al de droeven, al de levenden en dooden,<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + En ook ik met lijf en ziele,<br /> + Wij, aldus een trio vreemd, saamlend al wat wij ervaren,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gaan ge-drieën onzen weg,</span><br /> + Door de landen, over zeeën, door het licht en door den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schemer, door verledens spokenheiren,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Zie deez' wentelenden aardbol!<br /> + Zie in 't rond de broeder-bollen, al de zonnen, de planeten,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>samenhangende als trossen,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page81" id="page81"></a>{81}</span> In de + schit'rend-lichte dagen, in de droom-mystieke nachten,<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Al die werelden zijn ons,<br /> + Zijn voor 't groot ontginningswerk, wijl de volgers ongeboren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in die werelden ons wachten,</span><br /> + Wij gaan slechts aan 't hoofd des hedens en bereiden hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den weg,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + O gij dochters van het Westen!<br /> + O gij jonge en oud're dochters! O gij moeders en gij vrouwen!<br /> + Nimmer moet gij van ons wijken! Uwe plaats is in ons leger<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Prairiedichters ongeboren!<br /> + (Dichters van de oude landen, gij moogt rusten in Uw doodskleed,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>want ook gij deedt eens uw arbeid,)</span><br /> + Spoedig zal 'k Uw krijgslied hooren, spoedig trekt gij met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ons op,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Niet de zoete minneliedjes,<br /> + Niet op kussens, niet op muilen, niet het vredige, niet het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lieve,</span><br /> + Niet de vadse rust der rijkaards, niet voor ons het tam<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vermaak,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Laat dan anderen gulzig fuiven,<br /> + Laat de dikke slapers slapen, laat hen in hun rust verroesten,<br /> + Karig, spaarzaam, zij ons voedsel, hard ons bed en zwaar de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>arbeid,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Is de nacht voor ons gekomen?<br /> + Was de weg ons heden moeilijk? Vielen wij soms moedloos<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>neder?</span><br /> + Laat ons dan een wijle rusten, voor een uur den strijd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vergeten,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page82" id="page82"></a>{82}</span> Op! met + schaat'rend een trompetschal,<br /> + Roept ons de ochtendstond—hoort!—<br /> + Luide en gebiedend klinkt zijn:<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>"ontwaakt!"</span><br /> + Op! Op! naar de voorhoede des legers!<br /> + Op! Dat ieder naar zijn plaats snelle,<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page83" id="page83"></a>{83}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>AAN U</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Wie gij ook zijt, ik vrees gij gaat den weg der droomen,<br /> + Ik weet, dat de werkelijkheid waarop gij meent te rusten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sneeuw is, die U onder handen en voeten + wegsmelt,</span><br /> + Zelfs op dit oogenblik zie ik alles wat gij 't Uwe meent<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verdwijnen: Uw gezicht, Uw vreugden, woorden, huis, + handel,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wandel, verdriet, dwaasheden, gewoonten, + misdaden,</span><br /> + Uw ware ziel, Uw ware lichaam verschijnt mij,<br /> + Verschijnt mij, opkomende uit Uw bedrijf, Uw zaken, Uw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>winkel, arbeid, hofsteê, kleed, uit uw koop en + verkoop,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eten, drinken, lijden en doodgaan.</span><br /> + <br /> + Wie gij ook zijt, ik leg nu de hand op Uw hoofd, opdat gij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn gedicht moogt zijn,</span><br /> + En met mijne lippen dicht aan Uwe ooren fluister ik:<br /> + Ik heb vele vrouwen en mannen innig liefgehad, maar voor<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geen hunner was mijn liefde inniger dan voor + U.</span><br /> + <br /> + O, wel traag en wel dom ben ik geweest,<br /> + Reeds veel vroeger had ik zonder omwegen mijn weg recht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op U toe moeten nemen,</span><br /> + Wat ik tot nu heb gezegd was gebabbel omdat ik 't niet tot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U zei; wat ik tot dusver heb gezongen was het lied + der</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zotheid, omdat ik U niet bezong.</span><br /> + <br /> + Nu wil ik alles wegwerpen en tot U komen en de hymnen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zingen van U,</span><br /> + Niemand heeft U ooit begrepen, maar ik begrijp U,<br /> + Niemand heeft U ooit recht laten wedervaren, ook gij deedt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U zelf onrecht,</span><br /> + Niemand, of hij zag gebreken in U, ik alleen vind in U geen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gebrek,</span><br /> + Niemand, of hij wilde èèn boven U stellen, <i>ik</i> ben de man,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die nimmer zal toestaan, dat er èèn + boven U worde gesteld,</span><br /> + Ik ben de eenige, die noch heer, meester, betere, noch zelfs<br /> + <span class="pagenum"><a name="page84" id="page84"></a>{84}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>God, hooger stel dan wat in U leeft.</span><br /> + Schilders hebben zwevende engelen geschilderd en in hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>midden het godsbeeld,</span><br /> + En om het hoofd van het godsbeeld deden zij een nimbus<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stralen van goudzonnig licht.</span><br /> + Maar ik schilder myriaden hoofden en schilder geen hoofd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zonder dien nimbus van goud-zonnig + licht,</span><br /> + Uit mijn vingertoppen, uit het brein van iederen man en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouw stroomt dat licht voor eeuwig zijn stralen + uit.</span><br /> + <br /> + O, ik zou zulke verheven roemzangen van U kunnen zingen!<br /> + Gij kendet U-zelf niet, heel U leven hebt gij in U-zelf<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>liggen slapen,</span><br /> + Uw oogen zijn heel Uw leven zoo goed als gesloten geweest,<br /> + Al uw daden komen reeds nu tot U terug en zij bespotten U,<br /> + (Uw streven, weten, bidden, indien zij niet terugkomen om<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U te bespotten, hoe zullen zij dan tot U terug + komen?)</span><br /> + <br /> + Die spot geldt niet Uw ware leven,<br /> + Achter dien spot en er doorheen zie ik Uw ziel onbevredigd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>staren,</span><br /> + Ik volg U in Uw geheimste schuilhoeken, waar nog nooit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>iemand U volgde,</span><br /> + Indien Uw zwijgen, Uw voorovergebogen zitten aan Uw lessenaar,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Uw onverschillig doen, de nacht, het wijde + kleed</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der gewoonte U verhullen voor anderen, zij verhullen + U</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>niet voor mij,</span><br /> + Indien Uw glad geschoren gelaat, Uw dwalend oog, Uw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>puistig voorhoofd anderen afstooten, mij doen zij dat + niet,</span><br /> + Uw bemorst kleed, lichaamseuvel, dronkenschap, gulzigheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of vroegtijdige onmatigheidsdood, dat alles wordt + door</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij ter zijde geschoven.</span><br /> + <br /> + Daar wordt geen talent of gave in eenigen man of vrouw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gevonden, of in U kan gelijkwaardigs gevonden + worden.</span><br /> + Daar is geen deugd, geen schoonheid in eenigen man of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouw, of het even goede is in U,</span><br /> + Daar is geen zaligheid bereid voor anderen, of gelijke zaligheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wacht U,</span><br /> + <br /> + Wat mij betreft: ik zal niemand beschenken, tenzij ik volkomen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hetzelfde U schenken kan,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page85" id="page85"></a>{85}</span> Niet eerder zal ik + Gods of iemand glorie zingen dan ik Uw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>glorie zing.</span><br /> + Wie gij ook zijt! Gij hebt recht aanspraak te maken op alles!<br /> + De heerlijke landen van Oost en West zijn erbarmelijk een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schouwspel, vergeleken bij U,</span><br /> + Zie deze onmetelijke weiden, deze eindelooze rivieren, gij zijt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onmetelijk en eindeloos als zij,</span><br /> + Deze furiën, elementen, stormen, het geweld der ontketende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>natuur, weeën van schijnbare ontbinding: gij + zijt de man,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gij zijt de vrouw die hen kan bedwingen,</span><br /> + In Uw eigen recht zijt gij gebieder over de natuur, de elementen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>pijnen, passiën, ontbinding.</span><br /> + <br /> + Uw kluisters vallen van Uw enkels, er is in U een nooit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>falend vermogen,</span><br /> + Oud of jong, man of vrouw, ongeschoold en laag, door anderen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uitgebannen, wat er in U is openbaart + zich,</span><br /> + Door geboorte, leven, dood, aardlegging heen zijn Uw wegen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gebaand en niets is veronachtzaamd,</span><br /> + Door bittere ervaring, verlies, eerzucht, onwetendheid, verdriet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heen, volgt wat in U is zijn weg.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page86" id="page86"></a>{86}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>TERWIJL IK WEGDREEF MET DE EB VAN 'S LEVENS OCEAAN</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Terwijl ik wegdreef met de eb van 's levens Oceaan,<br /> + Terwijl ik terug ging langs de kust, die ik zoo goed ken,<br /> + Terwijl ik wandelde in Uw vochtig rimpel-zand, Paumanok,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door de golven bespoeld,</span><br /> + Waar het sissend en dreigend geruisch der baren wordt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gehoord,</span><br /> + Waar de woeste oude moeder eindeloos krijt om haar verloren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>telgen,</span><br /> + Ik, op den laten herfstdag, ging peinzend, zuidwaarts<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>starende,</span><br /> + Door mijn electrische Ikheid-zelve vervreemd van den hoogmoed,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die mij mijn poëmen doet zeggen,</span><br /> + Ik ging, en was vervuld van den geest, die onder mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voeten in het zand zijn lijnen had + getrokken,</span><br /> + Ik dacht aan het bezinksel op den bodem van alles, ook<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op den bodem van alle zee, alle land, alle leven + der</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wereld.</span><br /> + <br /> + Mijn aandacht geboeid, mijn oogen afgedwaald van het zuiden,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aangetrokken door die rimpels in het zand, + volgden</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het spoor der ebbegolven,</span><br /> + Kaf, stroo, houtsplinters, zeegras en kwallen,<br /> + Schuim, schilvers van glimmende rotsen, zeegras, dit alles<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>had de vloed achtergelaten op het + strand,</span><br /> + Mijlen ver wandelde ik, steeds met het geruisch der brekende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>golven naast mij,</span><br /> + Daar op Paumanok's kust, en in mij de oude gedachte, dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alles buiten mij wordt weerspiegeld daar [**door?] + alles in mijn</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>binnenste,</span><br /> + Die gedachte kwam door U opnieuw in mij op, gij vischvormig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eiland,</span><br /> + Terwijl ik terugging langs de kust, die ik zoo goed ken,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page87" id="page87"></a>{87}</span> Terwijl mijn + electrische Ik-heid mij deed zoeken naar mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>evenbeeld.</span><br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Terwijl ik de kusten van het onbekende zoek,<br /> + Terwijl ik luister naar het lijklied, de stemmen van mannen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en vrouwen, die schipbreuk leden,</span><br /> + Terwijl ik de invloeden adem, die als windstroomen op mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>instormen,</span><br /> + Terwijl de geheimzinnige Oceaan dichter en dichter op mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aanvloeit,</span><br /> + Komt de gedachte in mij, dat ook ik ten hoogste een nietig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aanspoelsel ben van d'Oceaan,</span><br /> + Een handvol zand en doode zeegrassen, die men kan oprapen,<br /> + Die wòrden opgeraapt, of misschien wel straks weêr worden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>weggespoeld.</span><br /> + <br /> + O, teleurgesteld, vernietigd, het hoofd op de borst, de oogen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoekende diep in de aarde,</span><br /> + Gedrukt door het weten, dat ik heb dùrven openen mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mond,</span><br /> + Nu wetende, dat te midden van allen die hun niet uitklappen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en mij de holle echo's hunner woorden in het + oor</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>blazen, ik zelf nièt het geringste denkbeeld + heb gehad</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van het wat en wie mijner Ik-heid,</span><br /> + Dat uit al mijn verwaten poëemen nu mijn werkelijke Ik-heid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>opstaat, nog altijd ongezegd, onbegrepen, + onverklaard,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onbereikt,</span><br /> + Ik zie haar voor mij uit, mij bespottende met spot-beleefde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>groeten en buigingen,</span><br /> + Met de galmen van uit de verte gehoord spotgelach, om elk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woord dat ik heb geschreven,</span><br /> + Zwijgend wijzen naar deze zangen èèrst, dan naar het zand<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onder mijn voeten.</span><br /> + Nu wordt het mij duidelijk, dat ik niets in zijn echten zin heb<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kunnen bevatten, niet het geringste, en dat niemand + dit</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vermag,</span><br /> + Hier, in het gezicht van d'Oceaan, neemt de Natuur de gelegenheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waar om mij neer te vellen tot mijn + Niets,</span><br /> + Omdat ik gewaagd heb ooit den mond te openen om te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>spreken.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page88" id="page88"></a>{88}</span> <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Gij Oceanen beide, gij en ik, wij dicht bijeen,<br /> + Wij murmelen beiden het zelfde droeve lied, en spoelen zand<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en slib aan, en weten niet waarom,</span><br /> + Gij, ik en allen hebben in onze ziel, gelijk dit zand de dunne<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kerven van het weggespoelde leven.</span><br /> + Gij, broze kust bedekt met wrakhout,<br /> + Gij, visch-vormig eiland, ik aanvaard wat nu aan mijn voeten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ligt,</span><br /> + Wat het Uwe is, is het mijne òok, vader.<br /> + Paumanok, ook ik,<br /> + Ook ik blies mij op als waterbellen in mijn najagen van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hersenschimmen, dobberde op de onmetelijke golven + des</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>levens, werd aangespoeld op Uw kusten,</span><br /> + Ook ik ben niet anders dan een op het zand geslingerd wrak,<br /> + Ook ik laat mijn splinters op U achter, gij visch-vormig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eiland.</span><br /> + Ik werp mij aan Uw borst, vader,<br /> + Ik omklem U zoo, dat gij U niet uit mijn omarming kunt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>losmaken,</span><br /> + Ik houd innig vast, zoolang tot gij mij het antwoord geeft,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat ik begeer.</span><br /> + Kus mij, kus mij, vader,<br /> + Beroer mij met Uw lippen, zooals ik hen beroer, die ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>liefheb,</span><br /> + Laat, terwijl ik U aan mijn borst klem, Uw adem mij het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lieflijk geheim influisteren van dat murmelen, waar + ik naar</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>smacht.</span><br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Eb, Oceaan des Levens, (de vloed zal terugkomen)<br /> + Staak niet Uw gejammer, woeste moeder oud,<br /> + Krijt eindeloos om Uw verloren telgen, doch vrees niet en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verloochen mij niet,</span><br /> + Ook ik ben Uw zoon, ruìsch niet zoo heesch en toornig aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn voeten als ik U beroer, of wat gij wegwerpt, + verzamel,</span><br /> + U en allen heb ik teeder lief,<br /> + Wat ik verzamel is zoowel voor mij-zelf als voor dien geest,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die op ons neerziet waar wij gaan, en mij en wat het + mijne</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is volgt,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page89" id="page89"></a>{89}</span> Ik en het mijne, + ebberimpels in het zand, wat waardelooze<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wrakhout,</span><br /> + Sneeuwwit schuim, ledige waterbellen,<br /> + (Zie, hoe eindelijk door mijn doode lippen den stervensdroesem<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wordt uitgeworpen,</span><br /> + Zie, de prismatieke kleuren glinsteren en bewegen,)<br /> + Stroohalmen, spoelzand, splinters,<br /> + Op het doodstrand gespoeld uit velerlei Niets van 's levens<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>droefheid en vreugd. Niets altijd Niets, en toch het + een in</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>strijd met het ander,</span><br /> + Uit stroomen, kalmten, duisternis en deining,<br /> + Uit gepeins en nadenken, altijd Niets, ten hoogste een ademtocht,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een traan, een spat waters of modders,</span><br /> + En Niets altijd uit ons bodemloos gestreef, dat opgist en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wegvloeit,</span><br /> + Niets, ten hoogste een of twee teedere maar geschonden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bloesembladeren dobberende op de golven en lichtelijk + aangespoeld,</span><br /> + Niets! en ook om ònzentwil die snikkende lijkzang der natuur,<br /> + Ook voor ons, wat ook onze oorsprong zij, dat geloei der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wolkbazuinen,</span><br /> + Wij, als nietswaardig aangespoeld, vanwaar is ons onbekend,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en neergeworpen aan Uw voeten,</span><br /> + Gij die daar zit of gaat, aan Uw voeten,<br /> + Wie gij ook zijt, ook wij liggen als wrakken aan Uw voeten.<br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page90" id="page90"></a>{90}</span> <br /> + <br /> + <h2>ZEKERHEID</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Ik heb geen zekerheid noodig, ik ben een mensch wiens ziel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn geheele aandacht vraagt;</span><br /> + Ik twijfel niet of van onder de voeten en naast de handen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het gezicht, die ik van mij ken, zien nu reeds andere + gezichten</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uìt, die ik niet ken, schoone tastbare + gezichten,</span><br /> + Ik twijfel niet of de majesteit en schoonheid der wereld zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verborgen in iedere iota der wereld,</span><br /> + Ik twijfel niet of ik ben oneindig en het Universum is<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>oneindig, vergeefs tracht ik mij voor te stellen hoe + oneindig,</span><br /> + Ik twijfel niet of de werelden en hun zonnestelsels snellen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met een goddelijk doel zoo harmonisch door het ruim, + en</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat ik eenmaal in staat zal zijn te doen als zij, en + mèèr</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan zij,</span><br /> + Ik twijfel niet of het tijdelijke heeft een duur van millioenen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>jaren,</span><br /> + Ik twijfel niet of het binnenste heeft zijn binnenste en het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>buitenste zijn buitenste en het oogenlicht heeft een + ander</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>oogenlicht en het gehoor heeft een ander gehoor en + de</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stem een andere stem,</span><br /> + Ik twijfel niet of de dood van de jonge mannen, die zoo innig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wordt beweend, heeft zijn levensbloei, en de dood + van</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>jonge vrouwen en de dood van kindertjes heeft + zijn</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>levensbloei,</span><br /> + (Of denkt gij, dat het leven kan bloeien, en dat de dood, het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>doel des levens, niet zijn bloei heeft?)</span><br /> + Ik twijfel niet of de wrakken in de zee ('t doet er niet toe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>welke verschrikkingen zij gezien hebben, 't doet er + niet</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>toe wiens vrouw, kind, man, vader, vriend er ook mede + is</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onder gegaan) bloeien dààr, des levens + vol,</span><br /> + Ik twijfel niet of wat daar ooit en ergens gebeurt, heeft in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den samenhang der dingen zijn + levensbloei,</span><br /> + Ik denk niet, dat Leven de bloeitijd is van het Al, van Tijd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en Ruimte, maar ik geloof, dat Zalige Dood die + bloeitijd is.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page91" id="page91"></a>{91}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>EEN STILLE GEDULDIGE SPIN</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Een stille geduldige spin,<br /> + Zag ik, waar zij op een kleinen vooruitspringenden hoek<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alleen zat,</span><br /> + En ik zag, hoe zij, om de ledige groote ruimte rond zich<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heen te onderzoeken,</span><br /> + Zich spinnende, spinnende, spinnende langzaam liet afzakken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aan onzichtbare draden,</span><br /> + Die zij steeds effende, die zij onvermoeid verlengde.<br /> + En gij, o mijn ziel, waar zijt gij,<br /> + Omgeven, los, in matelooze oceanen van Ruimte,<br /> + Eindeloos peinzend, wagend, spinnend zoekt gij de sferen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>om U er mee te verbinden,</span><br /> + Tot de tijd, tot de brug, die gij behoeft, zal gelegd zijn, tot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het slepende anker vasthoudt,</span><br /> + Tot de herfstdraad, die gij uitlaat, ergens aan vastblijft,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>o ziel.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page92" id="page92"></a>{92}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>AAN EEN, DIE SPOEDIG ZAL STERVEN</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Te midden van alle anderen richt ik mij tot U: ik heb U iets<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te zeggen,</span><br /> + Gij zult sterven—Laat anderen U vertellen wat zij willen, ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoek geen uitvluchten,</span><br /> + Zonder genade zeg ik U de waarheid, want ik heb U lief, en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>daarom zeg ik, dat geen ontkomen U mogelijk + is.</span><br /> + Zachtkens leg ik op U mijn rechterhand, als een liefkoozing<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voelt gij 't, Ik praat niet met U, ik buig mijn hoofd + zoo</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dicht over het Uwe, dat gij enkel mijn oogen + ziet.</span><br /> + Rustig zit ik aan Uw zijde, ik blijf U trouw,<br /> + Ik ben U meer dan verpleegster, meer dan verwant of buur,<br /> + Ik ontbind U van alles en allen behalve van Uw eigen ziel,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Uw eeuwige ziel, Uw echte ik, dat zekerlijk den + dood</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ontkomt,</span><br /> + Het lijk, dat gij achter zult laten, zal de droesem zijn van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het echte goud Uwer ziel.</span><br /> + Nu breekt de zon door de wolken, die gij den dood-zelf<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waandet,</span><br /> + Fiere gedachten vervullen U, vertrouwen vervult U, gij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>glimlacht,</span><br /> + Gij vergeet, dat gij ziek zijt, zooals ik vergeet, dat gij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ziek zijt,</span><br /> + Gij ziet Uw geneesmiddelen niet meer, gij let niet meer op<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Uw weenende vrienden, ik zit aan Uw + zijde,</span><br /> + Anderen weer ik van U af, daar valt niet te weeklagen, daar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is niemand te beklagen,</span><br /> + Ik beklaag U niet, ik benijd U, want meer dan het geluk, dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wij kennen is U bereid.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page93" id="page93"></a>{93}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>GEZICHTEN</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Drentelende door de straten of rijdende op den rijweg buiten,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>o wat al gezichten!</span><br /> + Gezichten van vriendschap, stelligheid, borgtocht, lieflijkheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ideaal,</span><br /> + Het gezicht van den toekomst-droomer, het overal welkome<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alledaags-vriendelijke gezicht,</span><br /> + Het gezicht van een die zingt, de indrukwekkende gezichten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van natuurwetkenners, en van rechters met breede + jukbeenderen,</span><br /> + Het gezicht van jagers en visschers met knobbels van opmerkzaamheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>boven de wenkbrauwen, de geschoren witte + gezichten</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van vrome burgers,</span><br /> + De nobele, ongewone, verlangende, vragende kunstenaarsgezichten,<br /> + Het leelijke gezicht, dat een majesteitelijke ziel soms bedekt,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het mooie gezicht van een, die verfoeid of veracht + wordt,</span><br /> + De heilige gezichten van kleine kinderen, het lichtstralende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gezicht van de moeder van vele kinderen,</span><br /> + Het gezicht van een mignon, het gezicht van vereering,<br /> + Het gezicht vaag als een droom, het gezicht streng als een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eeuwig verstijfde rots,</span><br /> + Het gezicht ontdaan van zijn goed of zijn kwaad, het gezicht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van den ontmande,</span><br /> + Een wilde valk, zijn vleugels door den snoeier gekortwiekt.<br /> + Een hengst, overgegeven aan riemen en mes van den snijder.<br /> + Dus, drentelende door de straten of overstekende met de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>steeds heen en weer varende veerboot, gezichten en + gezichten</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en gezichten,</span><br /> + Ik zie hen, klaag niet, en ben tevreden met allen.<br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Denkt gij, dat ik tevreden ben, zou kunnen zijn, indien ik<br /> + <span class="pagenum"><a name="page94" id="page94"></a>{94}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>dacht, dat deze gezichten d'eindvorm des levens + waren?</span><br /> + Dit gezicht is te jammerlijk om van een man te kunnen zijn,<br /> + Een verworpen luis, die kruipend soebat om te leven,<br /> + Een witgemuilde made, blij als zij in haar gat mag wegkruipen.<br /> + Dit gezicht is een hondensnuit, snuffelend naar afval,<br /> + Adders nestelen in dien muil, ik hoor de sissende bedreiging.<br /> + Dit gezicht is mist, kouder dan de Poolzee,<br /> + De slaperige en waggelende ijsbergen kreunen onder het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voortdrijven.</span><br /> + Dit is een gezicht van bittere kruiden, dàt van een laxeermiddel:<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zij hebben geen etiket noodig,</span><br /> + En nog meer van den apotheker: een gezicht van laudanum,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>caoutchouc, duveltjesdrek,</span><br /> + Dit gezicht is een toeval: de sprakelooze tong uit een onmenschelijken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kreet,</span><br /> + De aderen aan den nek zwellen op, de oogen rollen tot enkel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hun wit wordt gezien,</span><br /> + De tanden knarsen, de handpalmen zijn opengereten door de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ingedrukte nagels,</span><br /> + De man valt strijdende tegen zijn ziekte schuimbekkend<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>neer, terwijl zijn oogen staren.</span><br /> + Dit gezicht is opgevreten van ongedierte en wormen,<br /> + En dit is het mes van een moordenaar, half uit de schede.<br /> + Dit gezicht is den doodgraver zijn vreeselijk loon schuldig,<br /> + Een nooit-stille doodsklok wordt daarin geluid.<br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Gelaatstrekken van mijn evennaasten, wildet gij mij misleiden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in Uw kronkelenden doodendans?</span><br /> + O, misleiden kunt gij mij niet!<br /> + Ik zie Uw bochtigen nimmer afgebroken stoet,<br /> + Ik zie beneden het oppervlak van Uw woeste en lage<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mommen.</span><br /> + Vertrekt en verdraait Uw gezicht, zooveel gij wilt, tast met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het fijne voel-instituut van visschen of + ratten,</span><br /> + Eenmaal zult gij zekerlijk Uw ware gezicht moeten toonen.<br /> + <br /> + Ik zag het gezicht van den smerigsten, slobberendsten idioot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in het gesticht,</span><br /> + En ik wist tot mijn troost wat de doctors daar niet wisten,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page95" id="page95"></a>{95}</span> Ik kende de + krachten, die het denken van mijn broeder hadden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verlamd en gebroken,</span><br /> + En diezelfde krachten zullen eens het vuil voor het vervallen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>huis opruimen,</span><br /> + En ik zal opnieuw uitzien, als wij twee geslachten verder zijn,<br /> + Dan zal ik den echten huisheer ontmoeten, volkomen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ongedeerd, elke atoom van hem zoo goed als een van + de</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijne.</span><br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + De Heer komt nader en steeds nader,<br /> + Overal strijdende tegen de duisternis, de tragen meevoerende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met krachtigen arm.</span><br /> + Uit dit gezicht dagen banieren en ruiterij op—O, heerlijk!<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Ik zie wat verschijnt,</span><br /> + Ik zie de hooge mutsen van pioniers, ik zie de staven der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voorloopers ruim baan maken,</span><br /> + Ik hoor het tromgeroffel der overwinning.<br /> + Dit gezicht is een reddingsboot,<br /> + Dit is het gebaarde gezicht, dat het bevel geeft, het ontleent<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gezag aan zich-zelf;</span><br /> + Dit gezicht is een geurige vrucht, rijp om genoten te worden,<br /> + Dit gezicht van een gezonden, eerlijken knaap is de belofte<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van al wat goed is.</span><br /> + Deze gezichten getuigen of zij slapen of waken,<br /> + Zij bewijzen hun afkomst van den Meester zelf.<br /> + Het woord, dat ik sprak, kome in vervulling, niet èèn sluit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik uit—rood, wit, zwart, allen zijn + goddelijk,</span><br /> + In elk huis is het Ovum, na duizenden jaren zal het bewezen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>worden.</span><br /> + Vlekken of barsten in de vensters schrikken mij niet af,<br /> + Verheven en volkomen menschen staan daar achter, en wenken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij toe,</span><br /> + Ik hoor de belofte en heb tijd om te wachten.<br /> + Dit is het gezicht van een volbloeide lelie,<br /> + Zij spreekt tot den hinkenden man dicht aan het tuinhek,<br /> + <i>Kom hier</i>, roept zij blozend, <i>kom heel dicht bij me, hinkende<br /> + man,</i><br /> + <i>Blijf naast mij staan tot ik zoo hoog ik maar kan tegen U kan<br /> + aanleunen,</i><br /> + <span class="pagenum"><a name="page96" id="page96"></a>{96}</span> <i>Vervul mij met + witten honig, buig U over mij heen,</i><br /> + <i>Beroer mij met Uw baard, beroer mij aan borst en schouders.</i><br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + Het oude gezicht van de moeder van vele kinderen,<br /> + Stil! Nu is 't mij zeer liefelijk.<br /> + Laag en laat is de rook op den Eersten-dagmorgen,<br /> + Hij hangt vlak boven de boomen-rijen aan de schuttingen,<br /> + Hij hangt dun bij de sassafras en de wilde kers, en in de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>katstruiken omlaag.</span><br /> + Ik zag de rijke dames prachtig gekleed op de soirée,<br /> + Ik hoorde wat de zangers zoo lang zongen,<br /> + Leerde wie in karmozijne jeugd opkwam uit het witte schuim<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en het waterblauw.</span><br /> + Zie een vrouw!<br /> + Haar gezicht komt half uit haar kwaker-muts, haar gezicht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is reiner en schooner dan de hemel.</span><br /> + Zij zit in een armstoel onder de beschaduwde deur van de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>boerderij,</span><br /> + De zon streelt haar oude witte hoofd,<br /> + Haar ruim gewaad is van roomkleurig linnen,<br /> + Haar kleinzonen teelden het vlas en haar kleindochters<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sponnen 't met het rokken en het wiel.</span><br /> + Het melodieuze karakter der aarde,<br /> + Het einde waar voorbij het denken niet kan gaan, en ook niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wenscht te gaan,</span><br /> + De gerechtvaardigde moeder der menschen.<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page97" id="page97"></a>{97}</span> <br /> + <h2>LIED VAN ZONSONDERGANG</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Pracht van den vallenden dag, die mij verheft en vervult,<br /> + Uur van profetische kracht, uur dat het verleden doet herleven,<br /> + Het leven stijgt op in mijn keel, U, goddelijke middenmensch,<br /> + U, aarde en leven, zal ik bezingen tot den laatsten zonnegloor.<br /> + <br /> + Open mond mijner ziel, die blijheid uit,<br /> + Oogen mijner ziel, die volmaaktheid zien,<br /> + Mijn grashalmen, die de dingen des levens trouwelijk roemen,<br /> + En de triumf der dingen des levens bevestigen.<br /> + <br /> + Schoon iedereen!<br /> + Schoon, wat wij Ruimte noemen, sfeer van ongetelde geesten,<br /> + Schoon het voortbrengings-mysterie van het Zijn zelfs in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onnaspeurlijke insect,</span><br /> + Schoon het vermogen der spraak, de zinnen, het lijf,<br /> + Schoon het verdwijnende licht, schoon de bleeke weerglans<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der nieuwe maan aan den Westerhemel,</span><br /> + Schoon wat ik ook zie of hoor of voel tot het einde.<br /> + <br /> + Grootheid, in alles,<br /> + In de voldoening en de zekerheid der dieren,<br /> + In den jaarlijkschen terugkeer der seizoenen,<br /> + In de vreugden der jonkheid,<br /> + In de kracht en den bloei des mannelijken levens,<br /> + In de grandeur en de uitgelezenheid van den ouderdom,<br /> + In het heerlijke uitzien op den Dood.<br /> + Wonderbaarlijk, het heengaan!<br /> + Wonderbaarlijk, het leven!<br /> + Het hart, de drijfkracht van 't overal-gelijke en onschuldige<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bloed!</span><br /> + Hoe liefelijk, de lucht te ademen!<br /> + Te spreken—te gaan—iets met de hand aan te vatten!<br /> + <span class="pagenum"><a name="page98" id="page98"></a>{98}</span> Zich voor te + bereiden op den slaap, op het naar bed gaan,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>neer te zien op mijn rooskleurig lijf!</span><br /> + Bewustzijn te bezitten van dit lijf, zoo voldaan, zoo grootsch!<br /> + Deze ongelooflijke God te zijn, die ik ben!<br /> + Te hebben gewandeld onder andere Goden, deze mannen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en vrouwen, die ik liefheb.</span><br /> + Wonderbaarlijk, hoe ik U en mij-zelf roem!<br /> + Hoe mijn gedachten zachtkens spelen over de dingen, die ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zie om mij heen!</span><br /> + Hoe de aarde op haar baan voort en voort schiet! Hoe de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zon, maan, sterren voort en voort schieten op hun + baan!</span><br /> + Hoe het water wegsnelt en zingt! (Daar is leven overal en in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alles!)</span><br /> + Hoe de boomen oprijzen en opstaan met sterke stammen, met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>takken en bladeren!</span><br /> + (Daar is meer dan wij zien in elk dier boomen, daar is een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>levende ziel!)</span><br /> + O wonder van alle dingen—wonder van het kleinste atoom<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zelfs!</span><br /> + O spiritualiteit der dingen!<br /> + O levensaccoord, dat lieflijk vloeit door menschengeslachten,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en nu mij en Amerika bezielt!</span><br /> + Ik voel Uw sterke trilling, doe haar uit mij vloeien, en blijde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van mij uitgaan in anderen.</span><br /> + Ik ook bezing de zon, in opkomst of ter noen, of, gelijk nu, in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar ondergaan,</span><br /> + Ik ook weerklop het brein en de schoonheid der aarde, en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van heel het leven der aarde,</span><br /> + Ik heb ook den onweerstaanbaren drang gevoeld van mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Ik-heid.</span><br /> + <br /> + Toen ik den Missisippi afdreef,<br /> + Toen mijn gang ging over de prairiën,<br /> + Toen ik volop leefde, toen ik uitkeek door mijn vensters,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>deze oogen,</span><br /> + Toen ik uitging in den morgen, toen ik het licht in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Oosten zag doorbreken,</span><br /> + Toen ik baadde aan het strand der Oosterzee en dan weer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aan het strand der Westerzee,</span><br /> + Toen ik zwierf in de straten van Chicago, diep-in-'t-land, of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waar ik ook omzwierf in de straten,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page99" id="page99"></a>{99}</span> Of steden, of + zwijgende wouden, of zelfs midden in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schouwspel van oorlog,</span><br /> + Waar ik ook was, steeds heb ik mij vervuld van tevredenheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en overwinning.</span><br /> + <br /> + Tot het einde bezing ik het twee-een-zijn, nieuw of oud,<br /> + Ik bezing het eindeloos einde der dingen,<br /> + Ik zeg de natuur blijft, licht blijft,<br /> + Wat ik bezing, bezing ik met bezielende stem,<br /> + Want niet één onvolmaaktheid zie ik in gansch het Heelal,<br /> + En ik zie aan het Einde niet eenig ding, niet eenige uitkomst,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die treuren doet in het Heelal.</span><br /> + <br /> + O, ondergaande zon! hoewel Uw tijd is gekomen,<br /> + Blijf ik voortgaan onder U te zingen, en zoo anderen niet, ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zing in onverzwakte aanbidding voor U!</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page100" id="page100"></a>{100}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>TOT WEERZIENS!</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Om te besluiten kondig ik aan wat na mij komt.<br /> + Ik herinner U, dat ik, voor dit boek tot leven kwam, heb<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gezegd,</span><br /> + Ik zou mijn stem blijde en krachtig doen getuigen, dat er<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>volmaaktheid is in alles.</span><br /> + Wanneer Amerika volbrengt wat beloofd is,<br /> + Wanneer door deze Staten honderd-millioen voortreffelijke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>menschen gaan,</span><br /> + Wanneer de overigen voor hen ter zijde gaan en voor hen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven,</span><br /> + Wanneer de kinderen van de volmaakte moeders bewijzen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat Amerika is,</span><br /> + Dan komt voor mij en het mijne d'echte blijdschap.<br /> + <br /> + Ik ben doorgedrongen sterk in mijn eigen recht,<br /> + Ik heb lijf en ziel, vrede en oorlog bezongen, en de zangen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van leven en dood doen hooren,</span><br /> + En de zangen van geboorte, en laten zien dat daar vele geboorten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn.</span><br /> + Ik heb mijn leer opengelegd voor ieder, met vasten tred ben<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik het leven doorgegaan;</span><br /> + Terwijl mijn levensvreugde nu volmaakt is, fluister ik: <i>Tot</i><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>weerziens!</i></span><br /> + En neem de hand van de jonge vrouw en de hand van den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>jongen man voor den laatsten keer.</span><br /> + <br /> + Ik verkondig de opkomst van natuurlijke menschen,<br /> + Ik verkondig de triomfantelijke rechtvaardigheid,<br /> + Ik verkondig ongedeerde vrijheid en gelijkheid,<br /> + Ik verkondig de rechtvaardiging van oprechtheid en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>rechtvaardiging van zelfbewustheid,</span><br /> + Ik verkondig, dat de identiteit dezer Staten een enkele<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>identiteit is,</span><br /> + Ik verkondig, dat de Unie steeds vaster en onverbrekelijker<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wordt,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page101" id="page101"></a>{101}</span> Ik verkondig + zooveel heerlijkheid en zooveel Majesteit, dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>al wat daar voorheen schoon was op aarde er bij + verbleekt.</span><br /> + <br /> + Ik verkondig verknochtheid, ik zeg: zij zal eindeloos en onoplosbaar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn,</span><br /> + Ik zeg: gij zult den vriend vinden naar wien gij gezocht hebt.<br /> + <br /> + Ik verkondig de komst van een man of een vrouw, misschien<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijt gij dat <i>(Tot ziens dan!)</i></span><br /> + Ik verkondig den grooten Mensch, vloeizaam als de Natuur,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kuisch, liefdevol, deelnemend, + welgewapend.</span><br /> + <br /> + Ik verkondig een leven, dat overvloedig, vurig, goddelijk,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stoutmoedig zal zijn,</span><br /> + Ik verkondig het Einde, dat lichtvol en blijde zich zal passen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aan den overgang.</span><br /> + <br /> + Ik verkondig myriaden van jeugd, schoonheid, kracht en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lieflijk bloed,</span><br /> + Ik verkondig een geslacht van heerlijke en wijze grijsheid.<br /> + <br /> + O geweldiger en heviger—<i>(Tot ziens!)</i><br /> + O myriaden, die te dicht mij omgeeft,<br /> + Ik voorzie te veel, ik zie de goddelijke toekomst helderder<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan ooit te voren,</span><br /> + Dit is, geloof ik, de helderziendheid van het sterven.<br /> + <br /> + Spoed U dan, o stem, klink op voor 't laatst,<br /> + Groet, groet nog eens het licht, galm nog eens den ouden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kreet uit.</span><br /> + <br /> + Bezield schalt mijn roep, het luchtruim is mijn,<br /> + Ik zie om mij heen vrijelijk, neem wat ik zie in mij op,<br /> + Snel voorwaarts, maar nu een wijl afgestegen,<br /> + Vreemd klinkend nieuws breng ik,<br /> + Gloeiende vonken, hemelsche zaden werp ik neer in den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>droesem,</span><br /> + Ik zelf, onkundig, vervul mijn opdracht, en verlies nooit den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>moed van het Waarom?</span><br /> + En den groei en den bloei van het zaad laat ik over aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geslacht na geslacht,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page102" id="page102"></a>{102}</span> Aan troepen, + die in den strijd-zelf opkomen, zij zullen de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>taak, die ik opgelegd heb, volbrengen,</span><br /> + Aan vrouwen vermaak ik enkele fluisteringen van mijn Ikheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar liefde verklaar ik mij duidelijker,</span><br /> + Aan jonge mannen geef ik de vragen des levens—geen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zwetser, ik—en beproef de kracht van hun + brein,</span><br /> + Zoo ga ik voort, korten tijd sprekende, zichtbaar, vol tegenstrijdigheid,<br /> + Hierna een welluidende echo, waar gretig naar zal geluisterd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>worden (sterven maakt mij waarlijk + onsterflijk)</span><br /> + Het beste van mijn leven, wanneer ik niet langer zichtbaar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zal zijn, en waartoe ik mij onophoudelijk heb + voorbereid.</span><br /> + <br /> + Wat dan nog meer, dat ik draal en wijl en voortkruip met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ongesloten mond?</span><br /> + Is er wel eenig beslissend vaarwel?<br /> + <br /> + Mijn zangen zijn hiermee geëindigd, ik laat hen na,<br /> + Van achter het scherm, dat mij verborgen hield, kom ik nu<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar voren, en ga regelrecht op U toe.</span><br /> + <br /> + Camerado, dit is geen boek,<br /> + Wie het aanraakt, raakt een mensch aan,<br /> + (Is 't nacht? Zijn wij hier tezamen alleen?)<br /> + Ik ben 't, dien gij vasthoudt en die U vasthoudt,<br /> + Ik snel uit deze bladeren in Uw armen—de Dood roept<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij weg.</span><br /> + <br /> + O, hoe Uw handen mij verzaligen,<br /> + Uw adem omringt mij als morgendauw, Uw hartslag zingt in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijne ooren, en doet mij sluimeren,</span><br /> + Van hoofd tot voeten is 't mij lieflijk,<br /> + Is 't mij wel—genoeg!<br /> + <br /> + Genoeg van den wellust der toekomstmaking, toekomst plotseling<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en geheim,</span><br /> + Genoeg, o wegglijdend heden—genoeg, o herinnerd verleden.<br /> + <br /> + Lieve vriend, wie gij ook zijt, ontvang deze kus,<br /> + In 't bijzonder U kus ik, vergeet mij niet,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page103" id="page103"></a>{103}</span> Ik voel mij als + een, die zijn dagwerk gedaan heeft, en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>moede is,</span><br /> + Ik ontvang nu opnieuw den heiligen geest van den Overgang,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uit mijn mensch-gewordenheid vaar ik op, heenwaarts, + waar</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>anderen mij zekerlijk wachten,</span><br /> + Een ongekende Sfeer, werkelijker nog dan ik waande, onmiddellijker<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nog, schiet oproepende dageraadstralen door + mij</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heen. <i>Tot ziens!</i></span><br /> + Herinner U mijn woorden: ik kan terug komen,<br /> + Ik heb U lief, ik ga uit van de stof,<br /> + Ik ben als een ontlichaamde, het is de Dood, het is de Overwinning.<br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page104" id="page104"></a>{104}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>VAARWEL DAN, FANCY!</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Vaarwel dan, Fancy!<br /> + Voortaan zij God met U, lieve droom, lieve lief!<br /> + Ik ga heen, waarheen weet ik niet,<br /> + Noch wat mijn lot zij, noch of ik U ooit terug zal zien,<br /> + Vaarwel dus, mijn zoete droom, mijn Fancy.<br /> + <br /> + Toch, voor 't laatst—laat m'een oogenblik nog terugzien;<br /> + Langzamer en zwakker tikt in mij de klok,<br /> + Exit, het vallen van den nacht, spoedig zal het hart zwijgen.<br /> + <br /> + Langen tijd hebben wij te zamen geleefd, te zamen liefgehad,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te zamen de vreugde des levens genoten;</span><br /> + O Heerlijkheid!—Nu is de scheiding daar—Vaarwel dus,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Fancy.</span><br /> + <br /> + Maar niet te haastig toch,<br /> + Ja waarlijk, langen tijd was ons leven èèn, ons slapen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ontwaken èèn, wij zijn samengevloeid + tot èèn, in waarheid</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vermengeld tot èèn;</span><br /> + Dus indien sterven moet zijn, sterven wij te zamen, ja, èèn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zullen wij blijven,</span><br /> + Indien wij ergens heengaan, zullen wij er samen heengaan,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>om samen het onbekende te gemoet te + gaan,</span><br /> + Misschien zullen wij een nog schooner, een nog blijder leven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven, misschien zullen wij iets leeren,</span><br /> + Misschien zijt gij-zelf de onsterflijkheid wel, en leidt gij mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nu op om het Lied van onsterflijke schoonheid te + zingen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>(Wie weet?)</span><br /> + Misschien zijt gij 't zelf, die de banden, welke ons aan de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aarde hechten, loswikkelt, ongeduldig om Uw + ballingschap</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te ontvlieden—dan, nu voor 't + laatst:</span><br /> + Vaarwel—en wees gezegend, Fancy!<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page105" id="page105"></a>{105}</span> + <h2>INHOUD</h2> + <br /> + <br /> + + <table align='left' border='0' cellpadding='5' cellspacing='1' + summary='table of contents'> + <tr> + <th align='left' width="80%"> </th> + <th align='left' width="20%">Bladz.</th> + </tr> + <tr> + <td align='left'>INLEIDING</td> + <td align='left'><a href='#vii'>VII</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: INSCRIPTIES:</td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Mijn lied is voor het + Ik</span></td> + <td align='left'><a href='#page1'>1</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Toen ik het boek gelezen + had</span></td> + <td align='left'><a href='#page1'>1</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Werpt voor mij niet uw deuren + dicht</span></td> + <td align='left'><a href='#page1'>1</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>VAN PAUMANOK UIT (fragmenten)</td> + <td align='left'><a href='#page3'>3</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: HET LIED VAN MIJN EIGEN IK</td> + <td align='left'><a href='#page12'>12</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: ADAMSKINDEREN:</td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Een uur van woest + genot</span></td> + <td align='left'><a href='#page29'>29</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Oer-momenten</span></td> + <td align='left'><a href='#page30'>30</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: CALAMUS:</td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Op onbetreden paden</span></td> + <td align='left'><a href="#page31">31</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Wie gij ook zijt die mij nu + vasthoudt</span></td> + <td align='left'><a href="#page32">32</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Niet enkel in wat ik mij van de + borst werp</span></td> + <td align='left'><a href="#page33">33</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>De vreeselijke twijfel van den + schijn</span></td> + <td align='left'><a href="#page34">34</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Gij die getuigen zult in de + volgende eeuwen</span></td> + <td align='left'><a href="#page35">35</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Toen ik den avondstond + hoorde</span></td> + <td align='left'><a href="#page36">36</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Vind ik in u opnieuw een hart + dat zich door mij</span></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>voelt aangetrokken?</span></td> + <td align='left'><a href="#page36">36</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Ik zag in Louisiana een + levenseik</span></td> + <td align='left'><a href="#page37">37</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Aan een vreemde</span></td> + <td align='left'><a href="#page38">38</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Ik hoor daar werd tegen mij + getuigd</span></td> + <td align='left'><a href="#page38">38</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Als ik eens naga wat roem + is</span></td> + <td align='left'><a href="#page39">39</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Soms, in mijn liefde</span></td> + <td align='left'><a href="#page39">39</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: HET LIED VAN DEN OPEN HEIRWEG</td> + <td align='left'><a href="#page40">40</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: OVER NAAR BROOKLYN MET DE VEERBOOT</td> + <td align='left'><a href="#page49">49</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: LIED VAN DE BREEDE BIJL</td> + <td align='left'><a href="#page55">55</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: HET TENTOONSTELLINGSLIED</td> + <td align='left'><a href="#page58">58</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: EEN LIED VOOR DEN ARBEID</td> + <td align='left'><a href="#page64">64</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: LIED VAN DE WENTELENDE AARDE</td> + <td align='left'><a href="#page70">70</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>LIED DES HEELALS</td> + <td align='left'><a href="#page75">75</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>PIONIERS! O PIONIERS</td> + <td align='left'><a href="#page78">78</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>AAN U</td> + <td align='left'><a href="#page83">83</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>TERWIJL IK WEGDREEF MET DE EB VAN</td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>'s LEVENS OCEAAN</td> + <td align='left'><a href="#page86">86</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>ZEKERHEID</td> + <td align='left'><a href="#page90">90</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>EEN STILLE GEDULDIGE SPIN</td> + <td align='left'><a href="#page91">91</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>AAN EEN, DIE SPOEDIG ZAL STERVEN</td> + <td align='left'><a href="#page92">92</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>GEZICHTEN</td> + <td align='left'><a href="#page93">93</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>LIED VAN ZONSONDERGANG</td> + <td align='left'><a href='#page97'>97</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>TOT WEERZIENS!</td> + <td align='left'><a href='#page100'>100</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>VAARWEL DAN, FANCY!</td> + <td align='left'><a href='#page104'>104</a></td> + </tr> + </table> + + <div>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 14281 ***</div> +</body> +</html> + + diff --git a/14281-h/images/cover.jpg b/14281-h/images/cover.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7cc5caa --- /dev/null +++ b/14281-h/images/cover.jpg diff --git a/14281-h/images/whitman.jpg b/14281-h/images/whitman.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7b070a0 --- /dev/null +++ b/14281-h/images/whitman.jpg diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt new file mode 100644 index 0000000..6312041 --- /dev/null +++ b/LICENSE.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +This eBook, including all associated images, markup, improvements, +metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be +in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES. + +Procedures for determining public domain status are described in +the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org. + +No investigation has been made concerning possible copyrights in +jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize +this eBook outside of the United States should confirm copyright +status under the laws that apply to them. diff --git a/README.md b/README.md new file mode 100644 index 0000000..93413f2 --- /dev/null +++ b/README.md @@ -0,0 +1,2 @@ +Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for +eBook #14281 (https://www.gutenberg.org/ebooks/14281) diff --git a/old/14281-8.txt b/old/14281-8.txt new file mode 100644 index 0000000..9525f3e --- /dev/null +++ b/old/14281-8.txt @@ -0,0 +1,4548 @@ +The Project Gutenberg EBook of Grashalmen (Leaves of Grass), by Walt Whitman + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Grashalmen (Leaves of Grass) + +Author: Walt Whitman + +Release Date: December 6, 2004 [EBook #14281] + +Language: Dutch + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK GRASHALMEN (LEAVES OF GRASS) *** + + + + +Produced by Miranda van de Heijning and the Online Distributed +Proofreading Team. + + + + + + + "...............dit is geen boek, + Die 't aanraakt, raakt een mensch aan." + (W. W. "Tot ziens!") + + +WALT WHITMAN + +GRASHALMEN + +(LEAVES OF GRASS) + +VERTAALD DOOR +MAURITS WAGENVOORT + +MET PORTRET VAN DEN DICHTER + +1917 + +GEDRUKT TER DRUKKERIJ "DE DEGEL", AMSTERDAM. + +[Illustratie] + +WERELDBIBLIOTHEEK + +ONDER LEIDING VAN L. SIMONS. + +UITGEGEVEN DOOR +DE MAATSCHAPPIJ VOOR GOEDE EN +GOEDKOOPE LECTUUR--AMSTERDAM + + + + +INLEIDING + + +Een korte inleiding schijnt mij gewenscht. Van een reis, in 1892, door +de Vereenigde Staten van Noord-Amerika, bracht ik als kostbaarste +herinnering de _Leaves of Grass_ van Walt Whitman mee. Tijdens mijn reis +ging er geen dag om zonder dat ik iets van hem las, en nog lang daarna +nam ik dagelijks het boek op om te herlezen. Diep was de indruk geweest, +dien ik van den arbeid en het leven der Noord-Amerikanen had ontvangen, +diep was de indruk, dien ik van de _Leaves of Grass_ ontving. Deze +poëmen, docht mij, geven een kort begrip van wat ik met bewondering en +eerbied, soms met verbijstering heb gezien; zij zijn een verkleind beeld +der geweldige republiek, het leven van Amerika verpuurd door liefde en +denken van een universeel dichter. Toch geven zij meer dan de +"athletiscihe republiek": zij openen heerlijke visioenen van wording, +ontwikkeling en voortgang in steeds groeiend recht: het Universum +aanschouwd door een Amerikaan, wien de Menschheid eens een plaats zal +aanwijzen te midden der groot-edelsten van allen tijd. + +Anderhalf jaar: te Chicago, Berlijn en Genua, gaf ik aan de vertaling +van wat thans wordt gepubliceerd. Dit is niet de geheele _Leaves of +Grass_, wel de geheele Whitman, zooals hij zich in de _Leaves_ +openbaart. De dichter herhaalt hier en daar wat hij gezegd heeft: er was +geen reden die herhalingen te vertalen; buitendien liet ik mij door mijn +smaak leiden. Er zijn enkele poëmen in de _Leaves of Grass_, die mij +niet bezielen, wat natuurlijk aan mij en niet aan Whitman ligt. Zoo ook +zijn eenig berijmd gedichtje _Captain, my captain_, dat ik onvertaald +liet, uit eerbied voor het rijm, en wijl Whitmans karakter als dichter +toch het heerlijkst in ongebondenheid zich uit. Niettemin was het +denkbeeld mij een gruwel een salon-Whitman te geven. In mijn vertaling +spreekt de bard zich uit met dezelfde zware en toch zoo zielvolle stem, +die de zijne is, ruw soms, duister soms, maar altijd verheven, altijd +menschelijk, altijd natuurlijk. + +Mijn loon was mijn arbeid-zelf. Wat kon ik inderdaad van mijn vertaling +verwachten? Behalve door Emerson, Whittier, Thoreau, in Amerika niet, in +Europa, behalve door Tennyson en Rosetti, weinig gewaardeerd, is Walt +Whitman arm en ongeacht gestorven, nadat hij, om de "onzedelijkheid" van +de _Leaves of Grass_, uit een betrekkinkje aan een ministerie te +Washington was ontslagen. Wat ik niet verwachtte, een kleine twintig +jaar geleden, was het bezwaar om _Grashalmen_ gedrukt te krijgen. Indien +ik Whitman fatsoenlijk had willen maken--wat men een bloemlezing noemt, +uit zijn _Leaves of Grass_--zou ik niet bijna vijf jaren hebben behoeven +te wachten voor een uitgever geneigd was althans een deel van Walt +Whitmans werk te publiceeren. Dit evenwel leek mij toen beneden den +eerbied dien ik voor den bard gevoelde: mijn vertaling zou in haar +geheel of niet verschijnen. Zij verschijnt nu, wel is waar niet in haar +geheel, maar toch in haar schoonste fragmenten. + +Wàt, in dezen tegenspoed, kon mij teleurstellen? Niets. Walt Whitman kon +wachten, ik had geen haast. Indien mijn levensgeluk afhankelijk ware +geweest van mijn literair succes, zou ik zeer beklagenswaard zijn. Mijne +boeken vinden weinig lezers: het verlies daarvan is niet geheel aan mijn +kant. Het verwonderde noch ontmoedigde mij, dat ik jaren had te wachten +eer men mijn _Grashalmen_ wilde publiceeren. De anderhalf jaar met +Whitman doorleefd, schonken mij een levenswinst, die noch door eenig +succes kon vermeerderd, noch door eenigen tegenspoed kon verminderd +worden. + +Over Walt Whitman en zijne _Leaves of Grass_ wil ik hier weinig zeggen. +Mijn vertaling geeft de maat aan van de bewondering en de liefde die ik +voor deze heerlijke twee-eenheid gevoel. Misschien toch kunnen een paar +verklarende woorden hem een of twee _lovers_ meer winnen. Men moet de +_Leaves of Grass_ niet nemen als gedichten, Walt Whitman niet als +dichter. Om een paar dichters van onderscheiden genie te noemen: Keats, +Kloos, Heine, Verlaine: naar hun beteekenis is Walt Whitman geen +dichter. Noch kan hij gemeten worden naar welken dichter ook: zijn +zangen zijn als symphonieën, en men denkt soms aan Beethoven, wanneer +men hem leest. + +De oer-dichter was de man, door veel strijd, veel denken, veel leven +hoog en groot geworden, richter, leider, priester, zanger van zijn volk. +Hij verkondigde wat recht was, deugd, liefde en schoonheid. Wat hij +sprak was de natuurlijke wijsheid van een God-gewijde ziel, door +innerlijke aanschouwing en nog meer door het vuur des levens gelouterd. +Maat en rijm kende hij niet, van verzen had hij nooit vernomen, wat men +poëzie noemt had geen zin voor hem, maar beter dan eenig ander wist hij +wat harmonie was en schoonheid. Hij had de menschheid lief en kende haar +zwakheid en lijden, haar kracht en vreugde. Hij bezat dien oppermoed, +die, geboren uit een onbedaarlijke zucht naar vrijheid, voorbeschikt om +alleen en hoog te staan te midden der menschen. Het leven had enkel +bekoring en de dood geen verschrikking voor hem. Dus had zijn volk hem +erkend als richter van allen, leider van allen, priester en zanger +tevens. Ziehier, in de tweede helft der negentiende eeuw, in een +samenleving, de Noord-Amerikaansche, die nog aan het begin harer +geestelijke vorming staat, de oer-dichter in Walt Whitman herboren, maar +verworpen door zijn volk, omdat de menschen van heden niet natuurlijk +kunnen zijn. + +Aldus moet de lezer Whitman beschouwen, wil hij hem begrijpen; zijne +poëmen, zijne zangen zijn geen gedichten; het zijn visioenen; +uitspraken, wetten, poëzie, zoo gij wilt, maar poëzie als erts, zooals +het gevonden wordt in de Ilias, in het Nibelungenlied, in de Veda's, in +de Psalmen, in het Hooglied. + +Wie lezen wil om zich te amuseeren, poëzie wil genieten als een zoete +zielestreelinig, bekoorlijk door fraaie rijmen, lichten cadans en +gedachten zwevend tusschen banaliteit, weemoed en burgermans +verliefdheid, dien heeft Walt Whitman zelf terecht gewezen: de _Leaves +of Grass_ zijn niet voor hem of haar. Wien het gegeven is vrij te zijn +van voor-oordeel, wie de schoonheid kan zien, ook wanneer zij in +ongewonen vorm verschijnt, wie zich-zelf wil geven aan den dichter en +het lezen steeds wil afwisselen door lang en rustig nadenken, dien opent +Whitman grootsche verschieten van sterke liefde in de goddelijke eenheid +van lichaam en ziel, dien schenkt hij moed, hoop en zelfvertrouwen. + +Wat mijn vertaling betreft: zij zal hare gebreken hebben, maar, wie mij +ook het tegendeel zegge, ik weet dat zij goed is, als geheel. Whitmans +vlucht door Tijd en Ruimte, niettemin, is soms zoo verheven, dat ik hem +slechts heb kunnen volgen door lager te Wijven dan hij; op andere punten +is de vertaling, onder het werk-zelf, en, natuurlijk zonder dat die +bedoeling voorzat, beter geworden dan het oorspronkelijke. Ik gewoel +temeer vrijmoedigheid dit te zeggen, wijl ik bij mijn werk geholpen werd +door een dier vrouwen, die door een waarlijk hemielsche eigenschap alles +verbeteren wat zij aanraken. Onze vriendschap-zelve belet mij haar te +noemen, maar wanneer ik, zooals ik hiermeê doe, _Grashalmen_ aan haar +opdraag, geef ik haar slechts terug wat zij mij geleend heeft, wetende, +dat ik voor mijn leven haar schuldenaar blijf, ook waar mij slechts van +haar de nagedachtenis rest. + +_Sevilla, Oct. '98._ M. W. + +_'s-Hage_--_'17._ + + + + +UIT: INSCRIPTIES + + +MIJN LIED IS VOOR HET IK + +Mijn lied is voor het ik, is voor den mensch des eigen levens, +Maar van mijn lippen klinkt het woord Democratie, het woord + En-Masse. + +Mijn lied geldt fysiologie van hoofd tot voeten, +Mijn muze is niet enkel gezicht, niet enkel ziel, ze is beiden + en dus meer dan ieder waard: +Mijn lied geldt dan het vrouwelijke volkomen even met het + manlijke. + +O Leven onbedwingbaar in uw passie, polsslag, kunnen; +Kracht en Vreugde zijn uw namen, geroepen, gij, tot het vrije + doen door goddelijke wetten. +Mijn lied geldt den modernen mensch. + + +TOEN IK HET BOEK GELEZEN HAD + +Toen ik het boek gelezen had, de veel geroemde levensschets, +Vroeg ik mij af: is dit dan wat de schrijver noemt een menschenleven? +En zoo zal iemand, ben ik dood en heen, beschrijven wat hij + noemt mijn leven? +Alsof iemand in waarheid iets weet van mijn leven, +Terwijl ik zelf vaak denk weinig of niets te weten van wat in + waarheid is mijn leven. +Een paar wenken, een paar sleutelwoorden en aanduidingen +Tracht ik in dit boek ten eigen nut te schrijven. + + +WERPT VOOR MIJ NIET UW DEUREN DICHT + +Werpt voor mij niet uw deuren dicht, gij koude boekzalen, +Want wat op uwe doorgebogen planken 't meest ontbreekt en + wat gij 't meest behoeft, dat breng ik u. +Uit den strijd zelf opkomende, heb ik dit boek gemaakt; +De woorden van dit boek zijn niets, let enkel op zijn ziel, de + ziel is alles, +Dit boek is eenig in de wereld, dit boek heeft niets van + andere boeken, dit boek wordt door het verstand alleen + niet gevat. +Uit ieder blad, uit ieder woord vloeit u de heete stroom des + levens te gemoet. + + + + +VAN PAUMANOK UIT +(FRAGMENTEN) + + +1. + +Van visch-gelijkend Paumanok uit, waar ik geboren ben, +Wel gewonnen en opgevoed door een treffelijke moeder, +Na in vele landen te hebben gedoold, vriend van menschen-drukke + straten, +Toever in Mannahatta[1], mijn stad, of op de Zuider-savanna's, +Dan als soldaat in 't kamp, of dragend geweer en ransel, + straks mijngraver in Californië, +Boersch in mijn huis in Dakota's wouden, sober mijn maal + met een dronk bronwater. +Nu ingetogen tot aanschouwing en bepeinzing in stille eenzaamheid, +Ver van de plaats waar het voetstapgeschuifel der menigte + druischt, gelukkig en dankbaar, +Bewust van den frisschen, vrijen gids, den stroomenden + Missouri, bewust van de machtige Niagara, +Bewust van de buffelskudden, grazende op de vlakten, den + harigen, sterkborstigen stier, +Door aarde en rotsen en bloemen der vijfde maand ervaren, + door sterren, regen en sneeuw getroffen, +Na des lachvogels lied en des bergvalks vlucht te hebben + bestudeerd, +Na in den ochtendstond het lied te hebben gehoord van den + weêrgalooze, den eenzamen lijster der moeras-ceders, +Eenzaam als hij, in het Westerland zingend, neem 'k mijn + vlucht voor nieuw een wereld. + + +[1] New-York. + + +2. + +Victorie, Unie, Geloof, twee-een zijn, tijd, +De onverbrekelijke tezaam-gevoegden, schatten, mysterie, +Beschaving als natuurwet, de kosmos, en de nieuwe arbeid. + +Aldus het leven, +Hier is wat op kwam na zooveel weeën en krampen. + +Hoe wonderlijk en tevens: hoe reëel! +De goddelijke aarde onder onze voeten, boven ons hoofd + de zon. + +Zie den aardkloot wentelen, +De vader-continenten bijeengegroept ter zij, +De continenten van heden en toekomst, Noord en Zuid, en de + landengte daar tusschen. + +Zie, onafzienbre ongebaande landen, +En steeds gewijzigd, als in een droom gezien, woelt daar het + leven, +Ontelbre menigten trekken over hen voort. +Nu zijn ze bedekt met een volk, dat de beschaving leidt, dat + kunsten leven doet, dat al wat goed is lief heeft. + +Zie, heenvloeiend door de tijden, +En voor mij uit een oneindigheid van menschen die mij + hooren. + +Met vasten en gelijken tred gaan zij hun weg, en nimmer + rusten zij, +En altijd volgen anderen, Americanos, een honderdtal millioenen, +De eene generatie doet wat zij vindt te doen en volgt het + voorgeslacht, +Een andere generatie komt en doet wat is te doen en volgt + dan in haar spoor. + +Zij gaan en keeren het gelaat eerst zijwaarts, achterwaarts + vervolgens, naar mij luisterend, +De oogen in het gaan op mij gericht. + + +3. + +Americanos! overwinnaars! humaniteitsarmeeën! +Voorwaarts! Nooit rust de eeuw! Libertad! Menigten! +Aan u een reeks van zangen. + +Zangen van de prairiën, +Zangen van den ver weg vloeienden Mississippi, neerwaarts + naar de Mexicaansche zee, +Zangen van Ohio, Indiana, Illinois, lowa, Wisconsin en Minnesota, +Zangen als een stroom uit Kansas' harte vloeiend en voortsnellend + in en naast rivieren, +Uit het hart van Amerika zelf schietend door hare polsen als + vloeiend vuur, dat al doet leven. + + +4. + +Neem deze zangen dan, Amerika, neem hen ten Zuid en + neem hen ten Noord, +Bereid hun overal een welkom, want zij zijn leven van uw + leven, +Verklaar hen Oost en West, want zij verklaren u, +En gij, Verleden, heb hen lief, want zij hebben ook liefde + voor u. + +Eén in gedachten was ik met vervlogen tijden, +Ik zat aan de voeten der groote meesters en luisterde + naar hen, +Nu, ware 't mogelijk, o dat de groote meesters konden terugkomen + en luisteren naar mij. + +Zal ik, in dezer Staten naam, de Oudheid smaden? +Weet ik dan niet, dat zij de kinderen zijn dier Oudheid, en + haar verklaren? + + +5. + +Gestorven dichters, filosofen, priesters, +Gij martelaars, gij zoekers, kunstenaars, verdwenene + regeerders, +Gij die in verre landen uw taal eens tot nieuw leven riept, +Gij natiën eens gevreesd, nu klein, vergeten of vervallen, +Voor ik saluut breng aan wat er van uw geest nog in ons + naleeft durf ik niet uitgaan tot mijn arbeid, +Ik heb met u een wijl geleefd en beken dat gij bewondering + verdient, +Ik denk: nooit kan iets grooter zijn dan het is, niets kan ooit + meer verdienen dan het verdient, +Ik heb, voor ik u losliet, u gedachtenvol een langen tijd aanschouwd, +Nu sta ik hier op eigen plaats en in eigen tijd. + +En met mij de landen vrouwelijk en mannelijk. +En met mij de erfgenamen der wereld vrouwelijk en mannelijk, + en met mij het vuur der materie, +En met mij het ideaal: verklaring van God, door allen openlijk + erkend, +De altijd voor ons uit zwevende finale van wat daar zichtbaar + is, +De Al-voldoener, die, na lang gedwaald te hebben, nu zijn + weg kiest, +Ja, zij is hier, de Ziel, haar die ik liefheb. + + +6. + +De Ziel, +Altijd en immer, vóór de aarde bruin en vast was levende, + vóór water keerde en weerkwam, ebbe en vloed, levende! + +Niettemin zal ik de materie bezingen, omdat ik door haar + 't schoonst de ziel bezing, +En ik zal mijn lichaam en mijn sterflijkheid bezingen, +Want dán en daardoor vloeit door mij het lied van ziel en + onvergankelijkheid. + +Ik zal een lied zingen voor deze Staten, dat niet een hunner, + in wat omgaan ook, zij onderworpen aan een anderen Staat, +En ik zal een lied zingen, dat er overleg zij, bij dag en bij + nacht, tusschen al de Staten en tusschen elk twee-tal hunner, +En ik zal een lied zingen bestemd om gehoord te worden door + den President, vol van scherppuntige dreigende wapens, +En achter die wapens ontelbare ontevreden gezichten, + +Ook zing ik een lied van de Eene die uit allen geschapen is, +De vreesbre, luistervolle Eene, die groot is bovenal, +De onwrikbre, de strijdbre Eene, omvattend al en bovenal, +Hoe hoog het hoofd van iemand zij, Haar hoofd is bovenal. + +Ik zal alle landen die leven hulde brengen, +Ik zal de landbeschrijving van heel de aarde volgen en een + eerbiedsgroet brengen aan elke stad, 't zij groot of klein, +En aan allen arbeid! Ik zal zeggen in mijn gedichten, dat met + U, ter land en zee, het ware held-zijn is, +En ik zal dat held-zijn gadeslaan met de oogen van een + Amerikaan. + +Ik zal het lied zingen der kameraadschap, +Ik zal aantoonen wat enkel en ten slotte de menschen + moet bijeenbrengen, +Ik geloof zij zullen hun eigen ideaal van sterke liefde hebben, + zoo als dat nu reeds in mij leeft, +Aldus zal ik hoog laten opvlammen uit mijn ziel de laaiende + vuren die mij dreigden te verteren, +Ik zal deze vuren, die te lang smeulden, vrij-geven, +Ik zal hen vrijelijk laten woelen, +Ik zal schrijven het evangelium-gedicht van kameraden en + van liefde, +Want wie beter dan ik verstaat de liefde met al haar verdriet + en haar vreugd? +En wie eerder dan ik zou de dichter zijn der kameraadschap? + + +7. + +Ik geloof in de deugd, in de eeuwen, in de rassen, +En ik ga uit voor een arbeid in den eigen geest van het volk, +Hoort dan het lied van onbeperkt geloof. + +Omnes! Omnes! Laat anderen onbewust zijn van wat zij niet + kennen, +Ik maak een gedicht ook ter eere van het kwade, ik sla dit + levensdeel niet over, +Ik-zelf ben juist even kwaad als goed en zoo is ook mijn + volk--en ik zeg: in werkelijkheid is er geen kwaad. +(En zoo er kwaad is, dan is dit voor U, voor allen, voor mij + even gewichtig als wat ook in het leven). +Ook ik, velen volgend en door velen gevolgd, breng een + religie tot wijding, ik daal in den arena af, +(Misschien wel bestemd de luidste kreten, den overwinningsroep + te doen hooren, +Wie weet? Dat die kreten dan nu reeds van mij worden gehoord). + +Niemand is enkel om zijnentwil, +Ik zeg de geheele aarde en al de sterren in het firmament + zijn daar om religiëns wil. + +Ik zeg: niemand was tot nu half vroom genoeg, +Niemand heeft ooit aangebeden en vereerd half genoeg, +Niemand heeft er nog aan gedacht hoe divijn hij zelf en hoe + zeker de toekomst is. + +Ik zeg de ware en blijvende grandeur dezer Staten moet hun + religie zijn, +Zonder religie is er geen ware en blijvende grandeur, +(Noch karakter, noch leven dien naam waardig zonder religie, +Noch land, noch man of vrouw zonder religie). + + +8. + +Wat, jonge man, is uw streven? +Zijt gij zoo ernstig, zoo vol toewijding voor litteratuur, wetenschap, + kunst, amours? +Deze tastbare realiteiten, politiek, dingen? +Uw eerzucht of uw vak, wat dan ook? + +'t Is goed,--ik heb tegen dezulken niets, ik ben ook hun + dichter. +Maar zie! Zie hoe snel in brand en snel verteerd, zie dit + branden om religiëns wil; +Niet alle brandstof verwarmt in haar gloeien, niet alle vlam + geeft licht aan het eigenlijk leven dezer aarde: +Voor religie is alles meer dan dit. + + +9. + +Wat zoekt gij zoo nadenkend en zwijgzaam? +Wat is uw nood, Camerado? +Lieve zoon, denkt gij liefde is wat gij behoeft? +Luister, lieve zoon, luister Amerika, 't zij dochter of zoon, +'t Is een smartenlast een man of vrouw onstuimig lief te + hebben, en toch 't verheft ons en 't is groot, +Maar er is iets anders zéér groot, iets dat het al omvat, +Dat, heerlijk boven alle stof verheven, met onvermoeide + handen uitstrooit voor allen en zorgt voor allen. + + +10. + +Eens toen ik wandelde, in Alabama, mijn morgenwandeling, +Zag ik hoe in de struiken het wijfken des lachvogels op haar + nest zat en haar jongen koesterde. +Ook zag ik het mannetje, +En ik stond een wijl dichtbij en luisterde naar zijn heerlijk + lied van leven. + +En toen ik daar wijlde kwam het in mij, dat hij niet enkel + zong voor wat dicht aan zijn zijde was, +Niet enkel voor zijn gezellinne, niet enkel voor zichzelf, noch + enkel voor de echo's die het lied aan het verleden schonken. +Maar wonder-zacht, onmerkbaar bijna, heel ver omhoog, +Schonk en vertolkte hij in 't lied een hemelgift voor hen die + pas geboren waren voor de toekomst. + + +11. + +Democratie! dicht bij u zingt nu een stem het lied des + levens, blijde en krachtig. + +Ma femme! Voor onze kinderen van toekomst en heden, +Voor hen, die om ons heen zijn en voor hen die komen, +Ik, juichend, nu mij-zelf bewust, doe opluiden mijn zangen, + kloeker zangen, hooger zangen dan ooit op aarde gehoord. + +Ik zal den zangen van de passie vrijgeven, +En ook uw zangen, wetschenders en uitgestootenen, want ik + zie u aan met een goed oog, gij ook leeft in mijn hart, zoo + goed als de anderen. + +Ik zal het ware gedicht der schatten schrijven, +En voor lichaam en geest winnen al wat zij behoeven en wat + leven heeft voor hen en door den dood niet wordt geschaad; +Ik wil egotisme zaaien en toonen, dat het de kiem van alles + is, en ik wil de bard van het karakter zijn, +En ik zal toonen, dat man en vrouw volkomen elkaars gelijke + zijn, +En sexueele organen en daden! Versterkt U in mij, want ik + ben vast besloten U te erkennen en luide en moedig te + verkondigen, dat gij verheven zijt, +En ik zal toonen, dat er in het leven geen onvolmaaktheid is, + en dat zij ook in de toekomst niet zal zijn, +En ik zal bewijzen, dat wat ons in het leven overkomt, de + gevolgen altijd heerlijk kunnen wezen, +En ik zal verklaren, dat ons niets lieflijkers kan overkomen + dan de dood, +En door mijne poëmen zal de gedachte vloeien, dat het + eeuwige en het tijdelijke hetzelfde zijn, +En dat alle dingen des heelals wonderen zijn, elk hunner zoo + groot als een ander. + +Ik zal niet dichten om een deel slechts eer te geven, +Ik wil dichten, zingen, denken ter glorie van het Al, +En ik zal niet zingen om een enkelen dag, maar om alle + dagen te eeren, +En ik zal niet een enkel gedicht, noch een enkelen regel van + een gedicht schrijven, zonder de ziel te eeren, +Immers, na het leven des Heelals te hebben aanschouwd, vind + ik dat geheel noch deel zijn kan zonder de ziel. + + +12. + +Vroeg daar iemand de ziel te zien? +Zie uw eigen gestalte en gelaat, de menschen, de dingen, de + beesten, boomen, stroomende rivieren, de rotsen en de + woestijnen, +Alles heeft eens het Paradijs gekend en later verloren; +Hoe kan dan waarlijk het lichaam ooit sterven en begraven + worden? + +Of waarlijk uw lichaam, of waarlijk het lichaam van welken + man of welke vrouw ook, +Iedere atoom van ons lichaam ontsnapt aan de hand des + afleggers en wijkt naar de sferen die van gelijk leven zijn, +Met zich nemende al wat bezeten en ontvangen werd van het + moment der geboorte tot het oogenblik des doods. + +De lettertypen door den zetter bijeengevoegd geven in hun + afdruk de meening en de bedoeling des schrijvers niet + beter weer, +Dan eens mans wezen en leven of eener vrouw door lichaam + en ziel worden weergegeven, + Onverschillig voor den dood of na den dood. + +Zie dan, het lichaam bevat de meening en de bedoeling Gods, + het bevat en is de ziel; +Wie gij ook zijt, hoe heerlijk en hoe goddelijk is uw lichaam + en ieder deel uws lichaams! + + +13. + +O Camerado dien ik liefheb! O gij en ik vereend ten laatste + en wij tweeën nu voor ons-zelf alleen! +O, één woord dat het leven schoon en kostelijk en eindeloos + maakt! +O, iets dat ons extase geeft en niet van deze aarde! O muziek + van passie! +O, nu is mijn triumf volkomen en de uwe met de mijne; +O, hand in hand--O, enkel vreugde--O, een die mij + begeert en liefheeft meer! +O, het leven is ons! Spoeden wij ons! Spoeden wij ons! Spoed + U met mij voort naar de toekomst! + + + + +UIT: HET LIED VAN MIJN EIGEN IK + + +1. + +Ik verheerlijk mij-zelf en bezing mij-zelf, +En wat ik voor mij vorder zult gij vorderen voor U, +Want elke atoom mijns levens is een atoom uws levens. + +Ik ga om in de natuur en bepeins hoe zij zich weerkaatst in + mijn ziel, +Ik dwaal rond, leg mij neder en sla een grasspriet gade. + +Mijn spraak, elke bloedatoom in mij is voortgekomen uit + dezen zelfden grond en uit deze zelfde lucht. +Hier geboren, uit ouders hier geboren oók, uit ouders gelijkelijk + hier geboren en dier ouders tevens, +Ik, nu zevenendertig jaren oud, volkomen gezond, ga uit tot + mijn arbeid, +Hopende dien arbeid te kunnen voortzetten tot mijn stervensuur. + +Ik laat credo's en theorieën voor wat zij zijn, +In mijn beschouwing is hun aanzijn reeds voldoende, maar + nooit vergeet ik ze, +Goed en kwaad zijn mij welkom, beiden mogen spreken als + het leven hun dringt, +Natuur, zonder dwang, en met oerkracht. + + +2. + +Ik heb den praat gehoord van de praters, den praat over het + begin en het einde; +Maar ik praat niet over het begin en het einde. + +Nooit was het begin aanvankelijker dan het nu is, +Nooit was er meer jeugd of oudheid dan er nu is, + +En nooit zal er meer volkomenheid zijn dan er nu is. +Evenmin ietwat meer hemel of hel dan er nu is. +Vooruitgang was het begin, vooruitgang zal het eind zijn, +De scheppende vooruitgang van de wereld altijd en immer. + +Licht is in duisternis en beiden gaan evenredig voort, altijd + en overal is het wezen, altijd zal de kunne er zijn; +Altijd de vereeniging van wat aantrekt, altijd het zich-zelf + blijven der verscheidenheden, altijd een nieuw geslacht. + +Hier tegen in te gaan heeft geen nut, geleerd of ongeleerd + gevoelt dat dit de waarheid is. + +Zeker als de onwankelbare zekerheid, lood in de rechtstandigheid, + goed doorvoegd, gesteund in de balken, +Moedig als een paard, vol kracht van liefde, onbevangen, + electrisch, + Staan wij hier in het leven, ik en dit mysterie. + +Zuiver en zoet is mijn ziel, en zuiver en zoet is alles wat + niet is mijn ziel. +Waar een ontbreekt ontbreken beiden, en het ongeziene wordt + door het zichtbare bewezen, +Totdat ook dit onzichtbaar wordt en bewezen wordt op + zijn tijd. + + +3. + +Heeft iemand ooit gemeend, dat het gelukkig was geboren + te zijn? +Ik haast mij hem of haar te zeggen, dat 't even gelukkig is te + sterven, en ik weet dat. + +Ik ga den dood door met den stervende en het leven door + met het zoo-even ontbonden kind, en wat gij daar van mij + ziet tusschen laarzen en hoed is niet mijn geheele Ikheid. +Mijn leven is het leven der menigvuldigheid en in die menigvuldigheid + zijn daar niet twee eveneens en allen zijn goed, +De aarde goed, de sterren goed en alles wat daarop of omheen + leeft goed. + +Ik ben geen aarde, ook geen satelliet van een aarde, +Ik ben de maat en gezel van menschen die allen even onsterflijk + en vademloos zijn als ik-zelf ben, +(Zij weten niet hoe onsterflijk, maar ik weet 't). + +Iedere mensch leeft voor zichzelf en voor wat zijn leven is, + ik leef voor mij en weet wat mijn is, mannelijk en + vrouwelijk, +Zij zijn mijn die knapen geweest zijn en vrouwen begeeren, +Hij is mijn de man, de fiere, die het steken voelt der + geringschatting, +Zij is mijn de verloofde, en de oude maagd is mijn, zij zijn + mijn de moeders en de moeders van moeders, +Mijn zijn de lippen die glimlachen en de oogen die tranen + storten, +Mijn zijn de kinderen en die kinderen gewinnen. + +Naakt! Voor mij hebt gij geen schuld, door mij wondt gij niet + uitgeworpen, door mij niet geminacht, +Ik zie U door kleed en hemd in de ziel, +Ik omgeef U, ik laat niet af voor ik U gewonnen heb, ik ben + onvermoeid, gij kunt mij niet afschudden. + + +4. + +Ik kom met luide muziek, met trompetten en trommen, +Ik speel niet enkel de marschen ter eere van de overwinnaars + die ieder toejuicht, ik speel ook de marschen voor + overwonnenen en verslagenen. +Heeft men U gezegd, dat het goed was het pleit te winnen? +Dan zeg ik U daarbij, dat 't goed is de nederlaag te lijden: + veldslagen worden in denzelfden geest verloren als zij + worden gewonnen. + +Ik trommel en trompet voor den dood, +Mijn luidste en blijdste muziek is voor de dooden. + +Vivats voor hen die verloren hebben! +En voor hen wier oorlogsschepen in de zee zijn ondergegaan! +En voor hen-zelf die in zee zijn ondergegaan! +En voor alle veldheeren wier leger verslagen werd en voor + alle overwonnen helden! +En vivats voor de tallooze onbekende helden, zoo luid als + voor de grootste helden wier naam beroemd is. + + +5. + +Denkt gij, dat ik eenig diep verborgen doel hebbe? +Nu dan, ik heb dat doel, want de zaaiers der Vierde-maand + hebben dat doel en het mica aan de rotshellingen heeft + het ook. + +Houdt gij 't er voor, dat ik verwonderen wil? +Wil het daglicht verwonderen? Wil het roodborstje, dat vroeg + in den morgen kwinkeleert, het doen? +Wil ik 't dan doen eenigermate meer dan zij? +Dit uur wil ik U in vertrouwen iets meedeelen. +Ik zou 't niet gaarne iedereen vertellen, maar U wil ik 't + vertellen. + + +6. + +Ik ben de poëet van het Lijf en ik ben de poëet van de Ziel, +De vreugden des hemels zijn met mij en de pijnen der hel zijn met mij, +De eersten ent en kweek ik op mij-zelf, de laatsten spreek ik + uit in een nieuwe taal. + +Ik ben de poëet van de vrouw dezelfde als van den man, +En ik zeg: groot is 't vrouw te zijn, groot is 't man te zijn, +En ik zeg: niets is er grooter dan de moeder te zijn van + menschen. + +Ik zing den zang van hoogheid en hoogmoed, +Wij hebben nu tamelijk wel genoeg gehad van nederigheid en + verlaging, +Ik toon aan dat gesteldheid ontwikkeling beteekent. + +Zijt gij de anderen voorbijgestreefd? Zijt gij de President? +'t Beteekent niet veel, iedereen zal verder dan zoover komen + en toch altijd voortgaan. +Ik ben de man die met den teederen, klimmenden nacht + wandelt, +Ik spreek tot aarde en zee, door den nacht half-beschemerd. + +Druk mij vast tegen u aan, blootborstige nacht--druk mij + vast tegen u aan, nacht die mij magnetisch doorvloeit! +Nacht van Zuider winden--nacht van enkele groote sterren! +Nacht die mij toeknikt--genotnaakte zomernacht +Glimlach, o wellustige, koel-ademende aarde! +Aarde van de sluimerende, smeltende boomen! +Aarde van den weggeduisterden zonsondergang--aarde van + de nevelbetopte bergen! +Aarde van den glas-schijnenden maanstraal, ietwat met blauw + doortrokken! +Aarde van licht en duister spranklend in den riviervloed! +Aarde van het doorzichtige wolkengrijs, dat om mijnentwil + klaarder en helderder wordt! +Aarde die op de breed-neergestreken elbogen rust--rijke + appelbloesem aarde! +Glimlach, glimlach, want hij die u liefheeft is op weg. + +Liefde hebt gij mij overvloediglijk gegeven--daarvoor geef +ik U liefde weer! +O, onuitsprekelijke, onuitbluschbare liefde. + + +7. + +Ik ben niet enkel de dichter van goedheid, ik versmaad niet + de dichter te zijn van slechtheid tevens. +Wat is er al gebabbel over deugd en ondeugd? +Het kwaad drijft mij voort, de strijd tegen kwaad drijft mij + voort, ik blijf onaangedaan. + +Mijn levensdoel is niet onkruid te zoeken hier, te verwerpen + daar, +Ik besproei de wortels van al wat groei heeft. + +Hebt gij vrees voor wat scrofula dat uit levenskrachtige + vruchtbaarheid voortkomt? +Denkt gij, dat de goddelijke wetten nog te herzien en te verbeteren + zijn? + +Ik vind evenwicht aan deze zijde en evenwicht aan den + tegenkant, +De leer der zwakheid helpt zoo goed als de leer van kracht, +Daden en gedachten des Levens verrijzen met ons en tijgen + vroeg aan den arbeid. + +De minuut die nu volgt en over mij heen gaat komt uit een + verleden van eonen, +Er was geen betere dan deze en er zal geen betere zijn. + +Wat schoon was in 't verleden en schoon is nu is geen wonder, +Een wonder is altijd en altijd hoe daar een mensch kan zijn + die zich-zelven ontrouw is en die niet gelooft. + + +8. + +Walt Whitman, een kosmos, zoon van Manhattan, +Onstuimig, vleezig, zinnelijk, etende, drinkende, leven verwekkende, +Geen sentimentalist, zich niet verheffende boven mannen en + vrouwen, zich niet van hen afscheidende, +Niet bescheidener dan onbescheiden. + +Ontschroef de deursloten! +Ontschroef de deuren zelven van de scharnieren! + +Wie ooit een ander vernedert, vernedert mij! +En wat ooit gedaan of gezegd wordt komt ten slotte tot mij. + +Door mij gaat de stroom der goddelijke wijsheid, in mij de + verklaring van leven en toekomst + +Ik spreek het oer-wachtwoord, ik geef het teeken der Democratie, +Bij God! Niets zal ik aanvaarden waaraan niet allen op + dezelfde voorwaarden deel kunnen hebben. + +Door mij spreken verboden stemmen, +Stemmen van seksen en van begeerten, stemmen heesch nog + en ik verwijder die heeschheid, +Stemmen die laag worden geacht en die ik zal verluiden en + verklaren + +Ik leg mij de vingers niet op de lippen, +Voor mij zijn de ingewanden even schoon en even hoog als + hoofd en hart, +De paring is mij niet minder schoon dan mij de dood is. + +Ik geloof in den vleeze en in de begeerten, +Zien, hooren, voelen zijn wonderen, en elk deel en elke vezel + van mij is een wonder. + + +9. + +Ik denk ik zou met de dieren kunnen omgaan en leven, zij + zijn zoo vreedzaam en zelf-voldaan, +Ik sta langen tijd stil om hen te bespieden. +Zij maken zich niet warm en schreien niet over hun leven, +Zij zijn niet slapeloos in den nacht en beweenen hunne zonden, +Zij maken mij niet wee met den praat over hunne plichten + tot God, +Niet een hunner is onbevredigd, niet een geslagen met de + manie van eigendomsbegeerte, +Niet een knielt voor den ander, niet voor zijns gelijke die + duizenden jaren vroeger leefde, +Niet een is achtenswaardig of ongelukkig over de geheele + wereld. + +Aldus toonen zij hun betrekking tot mij en ik erken die, +Ik vind eigenschappen van mij zelf in hen terug, die zij + duidelijk toonen te bezitten + +Ik verwonder mij hoe zij aan die eigenschappen zijn gekomen, +Heb ik hun weg in den oer-tijd bewandeld en heb ik ze + onachtzaam verloren, +Ik-zelf toen, nu en altijd voortgaande, +Verzamelende en bewijzende altijd meer en altijd sneller, +Oneindig en alsoortig en dus de gelijken van dezen daarbij, +Niet laag neerziende op hen, die mij mijn vroeger bestaan + herinneren, +Zoek ik uit allen een dien ik liefheb en met wien ik als een + broeder zal leven. + + +10. + +Eenzaam te middernacht in mijn tuin, mijne gedachten gaan + een lange wijl van mij uit, +Daar wandel ik over de oude heuvels van Judea met den + schoonen, zachtmoedigen God aan mijn zijde, +En snel op door de ruimte, snel op door hemelen en sterrengroepen, +Snel op tusschen de zeven satellieten door den breeden ring + en den diameter van tachtig duizend mijlen, +Snel op met de staartmeteoren, vuurkloten afwerpende als zij, +Dragende het groeiende kind dat zijn eigen zwangere moeder + in de buik draagt, +Stormend, genietend, ontwerpend, liefhebbend, waarschuwend, +Steunend en tevredenstellend, verschijnend en verdwijnend +Aldus betreed ik deze paden dag en nacht. + +Ik bezoek de gaarden der sferen en zie wat zij voortbrengen, +En zie quintillioenen rijpe en quintillioenen onrijpe vruchten. + +Ik vlieg de vlucht eener vloeiende, zwelgende ziel, +Mijn loop gaat dieper dan het dieplood peilt. + +Ik help mij-zelf aan wat ik stoffelijks of onstoffelijks behoef, +Geen wacht kan mij buitenhouden, geen wet kan mij verhinderen. + + +11. + +Ik hoorde wat daar over het Universum werd gezegd, +Heb 't gehoord en weer gehoord vele duizenden jaren lang; +'t Is tamelijk goed, voor zoover 't gaat--maar 't is niet alles. + +Ik kom en van mij gaat de Heerlijkheid uit en de Kracht, +Eerst van al overbied ik alle oude waarborgventers der + Alleen-Zaligmaking, +Ik leg mij de zelfde afmetingen als Jehova aan, +Maak een prentje van Kronos, van Zeus zijn zoon, van + Hercules zijn kleinzoon, +Koop plaatjes van Osiris, Isis, Belus, Brahma, Boeddha, +Leg Manitoe los in mijn portefeuille, Allah op een blad papier, + heb een ets van den gekruisigde, +Ik reken af met Odin en met den afzichtelijk grijnzenden + Mexitli en met ieder afgods- en heiligenbeeld. +Ik neem allen voor wat zij waard zijn, maar niet voor een + cent meer, +Erken dat zij geleefd hebben en in hun tijd hun werk deden, +(Zij droegen wormpjes aan als voor ongevederde vogels, maar + dezen zullen nu opstaan en uitvliegen en zingen in eigen + kracht.) +Ik aanvaard de ruwe Godsbegrippen, maar verbeter en verfijn + ze in mij-zelf en deel er gulhartig van mee aan iederen + man en iedere vrouw die ik ontmoet, +Ontdek evenveel van hun godheid of meer zelfs in den bouwer + die een huis bouwt, +Eisch hoogere rechten voor hem daar met zijne opgerolde + hemdsmouwen en hamer of beitel ter hand, +Weiger niet de bijzondere openbaringen aan te hooren, maar + beschouw een rookwenteling of een haar op den rug mijner + hand even gewichtig als welke openbaring ook +Jonge kerels bij de brandspuiten en op de reddingsladders + zijn voor mij niet minder dan de goden in den antieken + krijg. +Ik luister naar den galm hunner stemmen, die het vlammengieren + der verdelging doorsnijdt, +Terwijl hunne gespierde lichamen ongedeerd over de verkoolde + balken gaan, hunne bleeke voorhoofden ongedeerd + en boven het vuur uit; +Ik vergelijk die goden bij de smidsvrouw, met haar zuigeling + aan de borst, die genadig is voor iederen pasgeborene; +Drie gierende seizen ter oogst in een rij van drie sterke + engelen met hemden om hunne lendenen opgerold; +De roodharige staljongen met puntige tanden, verlosser van + verleden en toekomstige zonden, +Die al wat hij bezit verkoopt en een verre voetreis maakt om + een advocaat te betalen voor zijn broêr, die voor vervalsching + terechtstaat en om dien broêr bij te staan; +Wat werd ooit in de mildste rooiing op de vierkante roede om + mij heen gerooid, waarvan die vierkante roede niet vervuld + was? +De stier en het insect werden nimmer genoeg verheerlijkt; +Drek en vuil zijn bewonderenswaardiger dan ooit werd gedroomd; +Het bovennatuurlijke is voor ons van geen belang: ik zelf + wacht mijn tijd uit om eens een der allerhoogsten te + worden; +De dag zal weldra daar zijn, dat ik evenveel goed zal doen + als de beste en even wonderbaarlijk zal zijn. +Bij mijn lichaam! Ik word reeds een schepper, +En leg de kracht van mijn leven in den omwikkelden schoot + der duisternis. + + +12. + +Dit mijn lied is niet het lied van den sleur, +Het vraagt onverwacht, het snelt op en daalt af, maar brengt + altijd nader; +Dat is een gedrukt en gebonden boek--maar wat is de drukker, + wat is de drukkersjongen? +Een welgeslaagde fotografie--maar uw vriend of meisje + teeder en vast in uw armen? +Het zwarte schip met ijzer gepantserd, zijn vreeselijke kanonnen + in de torens--maar de zeemanschap van kapitein en + machinisten? +In de huizen de gevulde schalen en het maal en de meubels-- + maar de gastheer en de gastvrouw en de blik hunner oogen? +De hemel daar omhoog--maar hier, of naast de deur of over + den weg? +De heiligen en wijsgeeren in de geschiedenis--maar gij-zelf? +Preeken, credo's, godgeleerdheid,--maar het onnaspeurlijk + menschelijk denken? +En wat is rede? en wat is liefde? en wat is leven? + + +13. + +Ik ben een toppunt van verleden dingen en bevat alle dingen + der toekomst. + +Mijne voeten raken een trede van de treden der trap, +En iedere trede draagt bundels eeuwen en grooter bundels + eeuwen liggen tusschen twee treden, +Al wat onder mij is ben ik opmerkzaam doorgegaan en steeds + klim ik en klim ik. + +Geslacht na geslacht buigen de geesten zich achter mij neer, +In de verre verte zie ik het geweldige Oer, ik weet dat ik + dààr zelfs was, +Ongezien wachtte ik alomtegenwoordig en sliep in den lethargischen + nevel, +En wachtte mijn tijd af, zonder geschaad te worden door de + stinkende koolstof. + +Lang werd ik door krachtige armen omhelsd--lang en lang. + +Onberekenbaar zijn de voorbereidingen voor mij geweest, +Trouw en liefdevol waren de armen die mij droegen, +Door de kringloopen werd mijn wieg voortbewogen, zij roeiden + en roeiden als vroolijke roeiers, +Om mij ruimte te geven stelden de sterren zich in hare ringen + ter zij, +Zij zonden mij hare invloeden om zorg voor mij te dragen. + +Voor ik uit mijn moeder geboren werd baanden vele menschengeslachten + mijn weg, +Nooit is mijn embryo in zijn groei vertraagd, niets kon den + glans er van verduisteren. + +Nevelen formeerden zich er voor tot werelden, +De lange, langzame melkweg werd vast om het te doen + rusten, +Reuzengewassen gaven het levenssap, +Monsterachtige sauroïden droegen het in den muil en legden + het voorzichtiglijk neer. + +Alle krachten van het Heelal zijn eeuwig voor mij ingespannen + om mij te volmaken en te bekoren, +Nu sta ik hier op deze plek met mijn sterke ziel. + + +14. + +Ik open mijn dakvenster in den nacht en zie de ver-uitgestrooide + sterrengroepen, +En allen die ik zie, zooveel vermenigvuldigd als ik kan + becijferen, geven slechts een som die de nog verdere + sterrengroepen bezoomt. + +Zij verspreiden zich verder en verder, wijden zich uit en + wijden zich altijd uit, +Dieper en dieper en eeuwig dieper in de eeuwigheid. +Mijn zon heeft haar zon die gehoorzaam om haar rondwentelt, +Deze vereenigt zich met hare makkers tot een groep van nog + verhevener omgang, +En dichtere rijen volgen, die van de grootsten in haar midden + stippen maken. + +Er is geen stilstand en nimmer kan er stilstand zijn, +Indien ik, gij en de werelden en alles beneden en op haar + oppervlak zouden worden herleid tot een bleek gedobber in + het Al, 't zou niets hinderen op den duur, +Wij zouden zeker opnieuw komen waar wij nu staan, +En zeker zoover komen als wij gekomen zijn en dan verder + gaan en verder. + +Enkele quadrillioenen tijdperken, enkele octillioenen kubieke + mijlen brengen het Verband niet in gevaar of doen er + ongeduld binnensluipen, +Zij zijn maar deelen, en alles is maar een deel. + +Zie zoover gij kunt, verder nog is onbegrensde ruimte, +Reken zooveel gij kunt, daar is oneindige tijd omheen. + +Mijn samentreffen is bepaald, is zeker, +De Heer zal mij wachten tot ik in volmaaktheid kom, +De verheven Camerado, de ware liefdegever naar wien ik + smacht, zal ik ontmoeten. + + +15. + +Ik weet mij behoort het beste van tijd en ruimte, en nooit + werd ik gemeten en nimmer zal ik gemeten worden. + +Ik voeteer een altijddurende reis (komt, luistert allen!) +Mijn kenteekenen zijn een waterdichte mantel, sterke schoenen + en een boomtak tot staf, +Geen mijner vrienden kan zijn rust in mijn stoel nemen, +Ik heb geen stoel, geen kerk, geen filosofie, +Ik leid niemand ten maaltijd, of naar de bibliotheek of naar + de Beurs, +Maar ieder uwer, man of vrouw, leid ik op een bergtop, +Mijn linkerhand kromt zich rond uw middel, +En mijn rechterhand wijst op de landschappen der werelddeelen + en op den open heirweg. + +Noch ik, noch iemand anders kan dien weg voor U opgaan, +Gij-zelf moet dien weg opgaan. + +Die weg is niet ver, die weg is licht te bereiken, +Misschien bewandelt gij dien weg reeds van het oogenblik + uwer geboorte af, zonder het te weten, +Misschien is die weg overal, te water en te land. + +Schouder uw ransel, lieve zoon, en ook ik zal mijn ransel + schouderen en laten wij haast maken om voort te komen, +Wondervolle steden en vrije volken zullen wij op onze reis + bezoeken. + +Indien gij vermoeid zijt, geef mij dan beide lasten te dragen + en laat uw hand op mijn heup rusten, +Ter zijner tijd zult gij mij denzelfden dienst bewijzen, +Want als wij eenmaal dien weg zijn opgegaan zullen wij niet + weder rusten. + +Voor 't hedenmorgen daagde ben ik een heuvel opgegaan en + keek op naar den sterrenhemel, +En ik zei tot mijn geest: _Wanneer wij een zullen geworden + zijn met gindsche werelden en één met het genot en de + kennis van alle dingen die zij bevatten, zullen wij dan zalig + zijn en voldaan?_ +En mijn geest zeide: _Neen, wij dringen enkel tot hunne hoogste + hoogten door om, daar voorbij, verder te streven._ + +Ook gij stelt mij vragen en ik hoor U aan, +Ik antwoord dat ik niet kan antwoorden, gij moet U-zelf de + verklaring geven. + +Zet U neer een poos lieve zoon, +Hier is brood om te eten en hier is melk om te drinken, +Maar zoodra gij slaapt en U-zelf dus vernieuwt in een zoet + kleed, kus ik U met een vaarwel-kus en open de deur + voor uw later vertrek. + +Lang genoeg hebt gij verachtelijke droomen gedroomd, +Nu wasch ik U den slaap uit de oogen, +En moet gij U gewennen aan den glans van het daglicht en + van elk uwer levensoogenblikken. + +Gij hebt lang genoeg schroomvallig gewaad en de plank + vastgehouden, die U met het land verbond, +Nu begeer ik dat gij een kloek zwemmer zijt, +Dat gij U midden in de golvende baren werpt, dan weer + opkomt, mij toeknikt, schatert en lachend het water uit + uwe haren doet spatten. + + +16. + +Ik heb gezegd, dat de ziel niet meer is dan het lijf, +En ik heb gezegd, dat het lijf niet meer is dan de ziel. +En niets, God niet, is gewichtiger voor iemand dan zijn eigen + ik voor hem is, +En wie ook een honderd meter vèr gaat zonder sympathie, + loopt in een doodskleed in zijn eigen begrafenisstoet, +En ik en gij, zonder een cent op zak, wij mogen het beste + der aarde koopen, +En die zijne oogen op U richt, of een boon in haar schel laat + zien maakt het onderwijs van alle tijden beschaamd, +En daar is noch handel noch ambt of de jongeling die er zich + in begeeft kan er een held in worden, +En daar is geen ding zoo klein of 't is een naaf voor de + wielen des Heelals, +En ik zeg tot iederen man of vrouw; richt uw ziel onverschillig +en rustig op tegenover een millioen Heelallen. + +En ik zeg tot de Menschheid: stel geen vragen ten opzichte + van God, +Want ik die vragen stel ten opzichte van alles, stel geen + vragen ten opzichte van God, +(Niet een enkele woordschikking kan zeggen hoe gerust ik + ben ten opzichte van God en van den Dood). + +Ik hoor en zie God in ieder ding, toch begrijp ik God in 't + geheel niet, +Noch begrijp ik hoe daar een grooter wonder kan zijn dan + ik-zelf ben. + +Waarom zou ik wenschen God beter te zien dan ik Hem + dezen dag zie? +Ik zie iets van God elk uur van een etmaal en elk oogenblik + van een uur, +In de gezichten van mannen en vrouwen zie ik God en in mijn + eigen gezicht in den spiegel, +Ik vind brieven van God in de straten en elke brief is + geteekend met Gods naam, +En ik laat hen waar zij zijn, want ik weet dat waar ik ook ga, +Ik anderen zal vinden eeuwiglijk en eeuwiglijk. + + +17. + +En wat U betreft, Dood, en U bittere kus der sterflijkheid, + vergeefs tracht gij mij ongerust te maken. + +Zonder zich op zijn weg op te houden snelt de vroedmeester + naar zijn werk, +Ik zie hoe de ervaren hand drukt, ontvangt, ondersteunt, +Ik zie aandachtig toe aan de drempels dier uitnemend gewillige + deuren, +En zie het uitlaten en merk op hoe verlichting wordt gegeven + en hoe het leven uitbreekt. + +En wat U betreft, Lijk, ik denk gij zijt een voortreffelijke + mest, maar hinderen doet dit mij niet, +Ik ruik den zoeten geur der bloeiende witte rozen, +Ik strek mij uit naar de gebladerde lippen, ik strek mij uit + naar de gladde borsten der meloenen. + +En wat U betreft, Leven, ik denk gij zijt de erfenis van + velerlei dood, +(En zonder twijfel ben ik-zelf vroeger reeds tienduizenden + malen gestorven.) +Ik hoor uw gefluister o hemelsche sterren, +O zon--o gras van graven--o eindeloos overbrengen en + bevorderen, +Indien gij niets zegt, hoe kan ik dan iets zeggen? + +Van de troebele poel in het herfstbosch, +Van de maan die steile schachten in de suizende schemering + doet glanzen, +Valt vonkels van dag en duister--valt op de zwarte stammen + die in de drab vergaan, +Verlicht het klagelijk gefluister der verdorde rompen. + +Ik stijg hooger dan de maan, hooger dan de nacht, +Ik ontdek dat de doodsbleeke schemer een weerschijn is van + de middagzonnestralen, +En goed doet aan het hechtste en middenste van alle leven, + groot of klein. + + +18. + +Verleden en heden wijken naar achteren--ik heb er aan + gegeven, ik heb er aan ontleend, +Nu arbeid ik door en vervul den arbeid van de toekomst. + +Gij daar die naar mij luistert! Wat hebt gij mij toe te vertrouwen? +Zie mij in het gezicht, terwijl ik de avondlucht inadem, +(Spreek eerlijk, niemand anders luistert, en ik wil een minuut + langer toeven.) + +Spreek ik mij-zelf tegen? +Zeer goed, dan spreek ik mij-zelf tegen. +Ik ben breed, ik omvat veelheden. + +Ik richt mij tot hen die mij na zijn, ik wacht op den dorpel. + +Wie heeft zijn dagtaak verricht? Wie zal 't eerste klaar zijn + met zijn avondmaal? +Wie wenscht met mij te gaan? + +Wilt gij spreken voor ik zal vertrokken zijn? Wilt gij zeggen + dat 't reeds te laat is? + + +19. + +De gevlekte valk strijkt neer en beschuldigt mij, hij beklaagt + zich over mijn gesnap en getalm. + +Ook ik ben niet in 't minste getemd, ook ik ben onverklaarbaar, +Ik doe mijn wilde kreten galmen over de daken der wereld. + +De laatste wolkenvlucht van den dag houdt zich voor mij op, +Zij is een beeld van mij zoo gelijkend als eenig beeld kan zijn, +Het vleit mij dat ik damp ben en stof. + +Ik ga heen als lucht, ik schud mijn witte lokken bij het wegsnellen + van de zon, +Mijn vleesch wordt damp en drijft weg in sierlijk-gewaaide + vlokken. + +Ik vermaak mij-zelf aan het slijk om er het gras uit te laten + groeien dat ik liefheb, +Indien gij mij opnieuw mocht wenschen te zien, zie dan naar + mij uit onder uwe voeten. + +Gij zult nauwelijks kunnen weten wie ik ben of wat ik bedoel, +Maar niettemin zal ik U welzijn schenken, +En uw bloed zuiveren en krachtig maken. +En indien gij mij aanvankelijk niet mocht kunnen vinden, + verlies den moed niet, +Onderzoek dan, na de eene, de andere plaats, +Ergens toef ik en ergens wacht ik op U. + + + + +UIT: ADAMSKINDEREN + + +EEN UUR VAN WOEST GENOT + +Een uur van woest genot, O geweldig! O laat mij bandeloos + wezen! +(Hoe komt 't toch dat ik mij in stormen zoo vrij gevoel? +Wat beteekent toch mijn gejuich onder het lichten des + bliksems en het woeden der winden?) +O laat mij meer van de mystieke deliria drinken dan eenig + ander man! +O wilde en teedere pijnen! (Ik vermaak ze U mijn kinderen, +Ik deel ze gaarne aan U mede o bruidegom en bruid.) +O laat me mij aan U overgeven wie gij ook zijt en gij geef U + over aan mij ten trots van de wereld! +O laat ik teruggaan naar het Paradijs! O schaamte en Vrouw! +O laat ik U tegen mij aandrukken om op uwe lippen voor 't + eerst de kussen te planten van een zelfbewusten man. + +O, het raadsel, de drievoudig-gelegde knoop, de diepe, duistere + afgrond, alles ontbonden en verlicht! +O ik wil heensnellen waar ik eindelijk ruimte en lucht genoeg + vind! +Ik wil vrijgemaakt zijn van vroegere banden en vooroordeelen, + ik van de mijnen zoo goed als gij van de uwen! +Ik begeer een nieuw en ongekend vrijmoedig omgaan met het + beste van natuur! +Ik wil de beklemming van onzen mond losgemaakt hebben! +Heden of morgen het gevoel bezitten: ik ben genoegzaam + zooals ik ben. + +O geef mij iets nog onbewezens! iets in een verrukking des + geestes! +Laat mij geheel ontsnappen aan de ankers en de grepen van + anderen! +Vrij te drijven! vrij te leven! zorgeloos gevaarvol door te + slaan! + +Verdelging aan te zien met hoon en haar te lokken! +Op te stijgen tegen de hemelen der liefde waarvan ik droom, + er tegen op te tuimelen! +En steeds hooger te klimmen met mijn liefdedronken ziel! +Verloren te gaan indien dat zijn moet! +Het geheele verdere leven te voeden met een uur van volkomen + zaligheid en vrijheid! +Met een kort uur van woest genot. + + +OER-MOMENTEN + +Oer-momenten--wanneer gij over mij heen gaat--o reeds + komt gij weer, +Geeft mij nu enkel het genot van wellust, +Geeft mij den drank mijner hartstochten, geeft mij welig, wild + leven, +Heden ben ik de metgezel van de lievelingen der natuur, + hedennacht tevens, +Ik behoor tot hen die gelooven in den vrijen wellust, ik neem + deel aan de nachtelijke orgieën van jonge mannen, +Ik dans met wie dansen en drink met wie drinken, +De echo's weergalmen ons ontuchtig gezang, ik neem een + diepgevallene tot liefsten vriend, +Hij moet een wetschender zijn, ruw, ongeletterd, hij moet + iemand zijn door anderen veroordeeld om bedreven daden, +Ik wil niet langer veinzen, waarom zou ik vèr blijven van hen + die mijn ware makkers zijn? +O gij geschuwden, ik ten minste houd mij niet verre van U, +Ik begeef mij oogenblikkelijk in uw midden, ik zal uw dichter + zijn. +Voor U zal ik meer zijn dan voor een der anderen. + + + + +UIT: CALAMUS + + +OP ONBETREDEN PADEN + +Op onbetreden paden, +In het gewas der poelzoomen, +Ontsnapt aan het leven dat zich bloot geeft, +Aan alle standaardmaten, die tot nu algemeen golden, aan de + genoegens, voordeelen, gelijkvormigheid, +Waarmee ik te lang mijn ziel heb trachten te voeden, +Duidelijk nu voor mij dat er een eerlijke maat is nog niet + algemeen aanvaard, duidelijk mij nu dat mijn ziel, +Dat de ziel van den man voor wien ik spreek welbehagen + vindt in zijne gezellen, +Hier in eenzaamheid, weg van het gedruisch der wereld, +Leg ik den kerfstok aan en hoor ik mij toespreken door welgeurende + lippen, +Niet langer beschaamd (want op deze afgelegen plek kan ik + antwoorden wat ik elders niet zou hebben durven zeggen.) +Krachtig in mij het leven dat zich niet vertoont en toch al het + andere omvat, +Vast besloten heden geen andere zangen te zingen dan die + van mannelijke gehechtheid, +En neem mij voor ze door geheel mijn aardsche leven te doen + hooren, +Voortaan zal ik het voorbeeld geven van athletische liefde, +Op den namiddag van deze lieflijke Negende Maand van mijn + een en veertigste jaar, +Begin ik mijn arbeid voor allen die jonge mannen zijn of + geweest zijn, +Ik zal het geheim vertellen van mijne nachten en dagen,... +Ik zal de noodzaak van makkers loven. + + +WIE GIJ OOK ZIJT DIE MIJ NU VASTHOUDT + +Wie gij ook zijt die mij nu vasthoudt, +Indien gij mist wat gij boven alles behoeft is al wat gij doet + nutteloos, +Ernstig waarschuw ik U voor gij dieper in mij doordringt, +Ik ben niet zooals gij mij dacht maar heel anders. + +Wie is hij die mijn volgeling wilde worden? +Wie wilde mij toonen naar mijn liefde te dingen? + +De weg is gevaarlijk, het einde onzeker, misschien ondergang, +Gij zult al 't andere moeten opgeven, ik alleen zal eenig en + alleen den standaard moeten zijn waaraan gij U meet, +Ook dan zal uw discipelschap lang duren en uwe krachten + uitputten, +Al wat er in uw leven aan leer is en al wat uw leven gelijk + maakt aan de levens om U heen zult gij moeten opgeven, +Daarom laat nu van mij af voor dat uw leven nog erger door + mij wordt verontrust, laat uw hand vallen van mijne + schouders, +Laat mij mijn weg gaan en ga gij den uwe. + +Zoo niet, kom ga dan stil met mij in de woudeenzaamheid, + waar ik U zal beproeven, +Of achter een rots in de open lucht, +(Want in geen bedekte ruimte van eenig huis verschijn ik U, + noch zult gij mij in gezelschappen zien, +En in bibliotheken ben ik als een stomme, als een zot, of een + ongeborene of een gestorvene), +Of mogelijk met U op een hoogen heuvel, waar wij eerst + zullen uitturen dat niemand voor mijlen in 't rond ons onbemerkt + kan naderen, +Of te zeilen met U, of met U van het zeestrand af op een stil + eiland, +Daar veroorloof ik U uwe lippen op de mijne te drukken, +Met de langbezielde kus van den makker of met de kus van + den jongen echtgenoot, +Want ik ben de jonge echtgenoot en ik ben de makker. +Of zoo gij wilt, en mij vertrouwt onder uw kleed, +Waar ik het kloppen van uw hart mag voelen of rusten mag + op uw heup, +Neem mij dan met U als gij landen en zeeën oversteekt; +Want U aldus enkel te beroeren is mij goed, is mij lief, +En dus U beroerende wenschte ik zachtekens in te slapen en + gedragen te worden eeuwiglijk. + +Maar indien gij U drenkt met het levenssap dezer halmen, + zal er gevaar voor U zijn, +Want noch deze halmen noch mij zult gij verstaan, +De geest dezer halmen zal U bij het begin ontsnappen en + steeds meer en meer ontsnappen, ik zal U zekerlijk ontgaan, +Zelfs terwijl gij zult denken, dat gij mij twijfelloos gevat + haddet, zie dan toe! +Reeds dadelijk merkt gij dat ik U ontgaan ben. + +Want 't is niet ter wille van wat ik er in heb nedergelegd, dat + ik dit boek heb geschreven, +Evenmin zult gij het bezitten terwijl gij mij leest, +Evenmin kennen zij mij 't best die mij bewonderen en mij + hoogdravend prijzen, +Evenmin zullen zij die dingen naar mijn liefde (tenzij op zijn + best een zeer gering getal) die liefde winnen, +Evenmin zullen mijne gedichten enkel goed doen, zij zullen + even veel kwaad doen als goed en meer nog misschien, +Want alles is te vergeefs zonder dat waarop ik zinspeel en + waarnaar gij menigmaal kunt raden zonder het te vatten; +Daarom verlaat mij nu het nog tijd is en ga uw weg. + + +NIET ENKEL IN WAT IK MIJ VAN DE BORST WERP + +Niet enkel in wat ik mij van de borst werp, +Niet in mijn zuchten, in mijn wanhoop 's nachts, als ik in + strijd ben met mijzelf, +Niet in die lange, kwalijk onderdrukte bange zuchten, +Niet in de vele eeden en beloften die ik brak, +Niet in het krachtige en ontembare willen van mijn ziel, +Niet in de ijle levenskracht der lucht, +Niet in dit kloppen em bonzen van mijne slapen en polsen, +Niet in dat wonderbare samentrekken en uitzetten in mijn +binnenste, dat eenmaal zal ophouden, +Niet in de vele wellustige wenschen die ik enkel aan de wolken + heb toevertrouwd, +Niet in de kreten, het gelach, de verwenschingen door mij + uitgestooten als ik diep in de wildernissen alleen was, +Niet in het schor gehijg door vastgeklemde tanden, +Niet in klinkende en weêrklinkende woorden, kakelwoorden, + echo's daarvan, doode woorden, +Niet in het gemurmer mijner droomen terwijl ik slaap, +Noch in dat andere gemurmer dier ongelooflijke droomen van + elken dag, +Noch in de leden en zinnen van mijn lijf, die U voortdurend + aannemen en verstooten--niet dààrin, +Niet in een hunner noch in allen, O aantrekkingskracht! O + mijns levens polsslag! +Wensch ik dat gij meer wordt gevonden of meer U-zelf bewijst + dan in deze zangen. + + +DE VREESELIJKE TWIJFEL VAN DEN SCHIJN + +De vreeselijke twijfel van den schijn, +De onzekerheid ten slotte dat wij misschien misleid worden, +Dat misschien vertrouwen en hoop slechts hersenschimmen zijn, +Dat misschien het identieke leven aan gene zijde des grafs + slechts een mooie fabel is. +Misschien de dingen die ik waarneem, dieren, planten, menschen, + heuvelen, weerspiegelende en vloeiende wateren, +De luchten van dag en nacht, kleuren, het vaste, en de vormen + slechts verschijningen (zooals ook zonder twijfel het geval + is) en wat zij werkelijk zijn nog onbekend, +(Hoe vaak treden zij uit zich-zelven naar voren als wilden zij + mij verlegen maken en mij bespotten! +Hoe vaak denk ik, dat ik noch iemand het geringste van hen + weet,) +Dat misschien hun schijn dien ik van mijn tegenwoordig + standpunt zie (en die schijn tenminste is zeker) indien ik op + een geheel ander standpunt naar hen uitzie zal blijken + anders te wezen (zooals die schijn dan ook even zeker + anders zal zijn) en niets gemeen te hebben met den schijn + van nu of in 't geheel niets is; +Deze en dergelijke vragen worden wonderbaar beantwoord + door hen die mij liefhebben, mijn lieve vrienden, +Wanneer hij die mij liefheeft met mij reist of langen tijd + naast mij zit, terwijl hij mijn hand in de zijne houdt, +Als de ijle lucht, de ontastbaarheid, de zin dien woorden en + redenen niet bevatten ons omringt en in ons doordringt, +Dan ben ik zalig van ongezegde en niet te zeggen wijsheid, + ik ben stil en vraag niets meer, +Wel kan ik de vraag van zijn en schijnen of die van het + identieke leven aan gene zijde des grafs niet beantwoorden, +Maar ik ga voort of zit neder en stoor er mij niet verder aan, + ik ben tevreden, +Hij die mijn hand in de zijne houdt heeft mij volkomen + bevredigd. + + +GIJ DIE GETUIGEN ZULT IN DE VOLGENDE EEUWEN + +Gij die getuigen zult in de volgende eeuwen, +Komt, ik wil U vertrouwen in het innigste onder dit onlijdelijk + uiterlijk, ik zal U zeggen hoe gij mij heeten moet, +Noem mijn naam en hang mijn beeltenis op als van den man + die de teederste minnaar was, +Het portret van den vriend, den liefdezoeker, die door zijn + vriend, zijn liefdezoeker zeer teeder werd bemind, +Die zich niet verhief op zijne zangen maar wel op de onmetelijke + zee van liefde in zijn ziel, die hij mildelijk uitstortte, +Die vaak in groote verlatenheid waarde en dan dacht aan + zijne lieve vrienden, aan die hem lief hadden, +Die vèr verwijderd van hem dien hij liefhad peinsde in slapelooze + nachten, vol onvoldaanheid, +Die maar al te goed de pijnlijke, pijnlijke vrees kende, dat hij + hem dien hij liefhad toch heimelijk onverschillig was, +Wiens gelukkigste dagen die waren als, in de verte van alles, + in velden, wouden en op heuvels, hij en een ander wandelden + hand in hand, zij tweeën alleen, van andere menschen + verwijderd, +Die vaak in de straten drentelde zijn arm gebogen over den + schouder van zijn vriend, terwijl de arm van zijn vriend + op zijn schouder rustte. + + +TOEN IK DEN AVONDSTOND HOORDE + + Toen ik in den avondstond hoorde dat mijn naam in het + Capitool met toejuichingen was ontvangen, was voor mij de + nacht die volgde toch geen nacht van geluk, +En later in welslagen of wanneer mijn voornemens verwerkelijkt + waren, was ik toch niet gelukkig, +Maar de dag dat ik mij met zonsopgang van mijn bed verhief + volkomen gezond, verfrischt, zingende, ademende den + rijpen herfstadem, +Toen ik ten Westen de volle maan zag verbleeken en in het + morgenlicht verdwijnen, +Toen ik alleen over het strand wandelde en, ontkleed, + baadde, dartelend met de koele wateren en de zon zag + opstijgen, +En toen ik dacht dat mijn lieve vriend, die mij teeder liefheeft, + op weg was naar mij toe, o toen was ik gelukkig, +O toen smaakte elke bete mij zoeter en dien geheelen dag + voedde mijn brood mij beter en die heerlijke dag ging heerlijk + voorbij, +En de volgende kwam met gelijke vreugd en met den volgende, + 's avonds, kwam mijn vriend, +En dien nacht, toen alles rondom stil was, hoorde ik de + wateren langzaam rollen, rollen op het strand, +Ik hoorde het gierend ruischen van water en zand die fluisterend + op mij toekwamen, om mij geluk te wenschen, +Want hij dien ik boven alles liefheb lag slapend aan mijn + zijde onder hetzelfde dek in den koelen nacht, +In de nachtstilte, in den herfstmaneschijn was zijn gezicht + naar mij toegekeerd, +En zijn arm lag zachtkens over mijn borst--en die nacht + was een nacht van geluk. + + +VIND IK IN U OPNIEUW EEN HART DAT ZICH DOOR MIJ VOELT AANGETROKKEN? + +Vind ik in U opnieuw een hart dat zich door mij voelt aangetrokken? +Laat ik U dan dadelijk waarschuwen, ik ben zeker heel + anders dan gij denkt; +Denkt gij dat gij in mij uw ideaal zult vinden? +Denkt gij dat 't zoo gemakkelijk is mijn liefde te winnen? +Denkt gij dat mijn vriendschap U onvermengde voldoening + zou schenken? +Denkt gij dat ik geloofwaardig ben en getrouw? +Ziet gij dan niet dieper dan den schijn, niet beneden mijne + zachte en verdraagzame woorden? +Gelooft gij dat ge met uwe voeten op de werkelijkheid voortschrijdt + naar een werkelijken held? +Is niet wel eens de gedachte in U op gekomen, o Droomer, + dat dit alles misschien niets is dan maya, illusie. + + +IK ZAG IN LOUISIANA EEN LEVENSEIK + +Ik zag in Louisiana een levenseik, +Hij stond ganschelijk alleen en het mos hing neer van zijne + takken, +Hij leefde daar zonder een enkelen kameraad, toch uitte hij + zich in blijde donkergroene bladen, +En zijn uitzien ruw, vrij en krachtig deed mij denken aan + mij-zelf, +Toch verwonderde ik mij hoe hij zich in blijde bladen kon + uiten, daar in de eenzaamheid zonder een makker aan zijn + zijde, ik wist wel dat ik dit niet zou kunnen, +En ik brak een twijg af met wat bladeren er aan en wond er + wat mos om, +En nam haar mee en hing haar in mijn kamer op, zoodat ik er + altijd het oog op heb, +'t Was niet noodig om mij steeds aan mijne lieve vrienden + te doen denken, +(Want in den laatsten tijd, geloof ik, denk ik aan weinig + anders dan aan hen,) +Toch blijft die twijg mij een wonderbaar zinnebeeld en doet + me aan mannelijke liefde denken; +Hoe dan ook, die levenseik moge daar in Louisiana vroolijk + gedijen, alleenig in een groot vlak land, +Hij moge zich kunnen uiten in blijde bladeren, terwijl hem + heel zijn leven lang geen vriend, geen die zijn liefde + zoekt nabij is, +Ik weet maar al te goed dat ik 't niet zou kunnen. + + +AAN EEN VREEMDE + +Voorbijgaande vreemdeling! gij weet niet hoe innig verlangend + ik U aanzie, +Gij moet zijn hem dien ik zoek, of haar die ik zoek ('t komt + in mij als een droom) +Ergens heb ik zeker een vreugdevol leven met U geleefd, +Terwijl wij elkaar voorbijgaan fluïdisch, liefdedorstend, rein + en volwassen, herinner ik mij alles weer duidelijk, +Gij groeidet met mij op, waart een knaap met mij of een + meisje met mij, +Ik at met U en sliep met U, uw lichaam is niet enkel het + uwe gebleven noch heeft het mijne enkel het mijne laten + blijven, +Gij geeft mij de vreugde van uwe oogen, gezicht, lijf, als wij + elkaar voorbijgaan, gij neemt in keer van mijn baard, borst, + handen, +Het is mij niet vergund tot U te spreken, het is mij enkel + vergund aan U te denken als ik alleen ben of waak in den + eenzamen nacht, +Ik moet op U wachten, ik twijfel er niet aan, dat 't mij vergund + zal zijn U eens opnieuw te ontmoeten, +Ik moet oppassen dat ik U niet verlieze. + + +IK HOOR DAAR WERD TEGEN MIJ GETUIGD + +Ik hoor daar werd tegen mij getuigd, dat ik instellingen door + de eeuwen gewijd zocht te vernietigen, +Maar waarlijk ik ben noch voor noch tegen die door de + eeuwen gewijde instellingen, +(Wat toch heb ik met ze gemeen of met de vernietiging + er van?) +Ik wil slechts vestigen in de Mannahatta en in elke stad + dezer Staten, 't zij diep in het land of aan de zee, +En in de velden en wouden en boven elke kiel klein of groot + die op de wateren dobbert, +Zonder gebouwen of wetten of besturen of eenige belijdenis, +De instelling van trouwe liefde tusschen kameraden. + + +ALS IK EENS NAGA WAT ROEM IS + +Als ik eens naga wat roem is, roem van heldendaden, roem + van overwinningen door groote veldheeren bevochten, dan + benijd ik die veldheeren niet, +En ik benijd evenmin den President in zijn presidentschap, + noch den rijkaard in zijn paleis, +Maar wanneer ik hoor spreken over de broederschap van hen + die elkaar liefhebben, hoe zij leefden, +Hoe zij zijde aan zijde gingen door het leven, door gevaren, + den blaam trotseerende, altijd vol liefde voor elkaar, heel + den langen weg, +Van jeugd tot manzijn en van manzijn tot grijsheid, hoe fier + zij waren in hun liefde, hoezeer elkaar genegen en getrouw, +Dan word' ik stil--ik ga haastig voort vervuld van den + bittersten nijd. + + +SOMS, IN MIJN LIEFDE + +Soms, in mijn liefde, word ik vervuld van wanhoop, uit vrees + liefde uit te storten over een die mijn liefde niet beantwoordt, +Maar nu denk ik, dat elke liefde beantwoord wordt, en dat + op een of andere wijs het loon zeker is, +(Eens had ik vurig lief en werd mijn liefde niet beantwoord, +Nu, door die liefde heb ik deze zangen geschreven.) + + + + +UIT: HET LIED VAN DEN OPEN HEIRWEG + + +1. + +Te voet en blijmoedig neem ik den open heirweg, +Gezond, vrij, heel de wereld voor mij uit, +De onafzienbare bruine weg voor mij uit, die mij brengt + overal waar ik wensch te gaan. + +Voortaan zal ik nimmer naar geluk vragen, ik heb geluk in + mijzelf, +Voortaan zal ik niet meer klagen, niets meer verdagen, + voortaan zal ik mij niets voelen ontbreken, +'t Is gedaan met in huiszitten en klagen, met boekenwijsheid, + met het nutteloos oordeel over anderen, +Sterk en tevreden ga ik den open heirweg op. + +De aarde is mij voldoende, +Ik begeer mij de sterren niet nader, +Ik weet, wáár zij zijn is 't goed dat zij zijn, +Ik weet, dat zij genoegzaam zijn hun wier leven van hun + leven is. + +Maar ook hier draag ik mijne oude lieve lasten met mij, +Ik draag ze mee, mannen en vrouwen, ik draag ze mee overal + waar ik ga, +Ik zweer U: 't is onmogelijk ze van mij af te schudden, +Zij leven in mijn leven, en ik wil hun leven vervullen van + het mijne. + + +2. + +Gij heirweg, dien ik nu betreed en waarover ik mijn oog + laat ronddwalen, ik geloof dat hier meer is dan het zichtbare, +Ik geloof dat hier ook veel onzichtbaars is. +Gij leert de moeilijke les van Al-ontvankelijkheid, gij kent + voorkeur noch uitzondering; +De zwarte met zijn wollig hoofdhaar, de uitgestootene, de + melaatsche, de ongeletterde worden door U niet geweigerd; +De geboorte, het haastig halen van den doctor, de strompelende + bedelaar, de waggelende dronkaard, de vroolijke + troep werklieden, +De uitgelaten jeugd, de karos van den rijkaard, de pronker, + het vluchtende paar, +De vroeg ter markt gaande man, de lijkwagen, de verhuiskar + naar stad, de wagen die uit de stad terugkomt, +Zij gaan voort, aldus ga ook ik voort, geweerd wordt er + geen, +Allen deelen in dezelfde ontvangst en mij zijn allen lief. + + +3. + +Links en rechts wijdt de aarde zich uit, +Een levend beeld van leven, alles in zijn beste licht, +Natuurmuziek gehoord waar men haar wenscht te hooren en + onhoorbaar als de ziel aanschouwen wil, +De blijde stem van den open heirweg en de blijmoedige, + frissche ziel van dien weg. + +O, heirweg dien ik nu heb ingeslagen, zegt gij mij: _verlaat + mij niet?_ +Zegt gij mij: _Waag U niet--gij zijt verloren indien gij mij + verlaat?_ +Zegt gij mij: _Reeds ben ik welgebaand en drukbeloopen, geen + die mij niet roemt, houd U aan mij?_ +O heirweg, ik antwoord U: niet bevreesd ben ik U te verlaten, + maar ik heb U lief, +Gij, beter dan ik 't doen kan, verklaart wat in mij is, +Gij zult mij meer zijn dan mijn gedicht. + +Ik denk: alle heldendaden en alle vrije gedachten hebben + hun bezieling gevonden in de open lucht, +Ik denk: hier toevende zou ik wonderen kunnen doen, +Ik denk: wat ik ook op den heirweg ontmoete zal mij welkom + zijn en ieder die mij ziet zal mij liefhebben, +Ik denk: ieder dien ik zie moet gelukkig zijn. + + +4. + +Van dezen stond af verklaar ik mij los van limieten en + gedachte grenzen, +Ik ga waar 't mij lijkt, geheel en volkomen mijn eigen + meester, +Luister naar anderen, overweeg wat zij zeggen, +Denk na, onderzoek, neem in mij op, bepeins, +Maar ik maak mij vriendelijk doch met onwrikbaren wil los + uit den greep die mij zou willen vasthouden. + +Ik adem de ruimte met lange teugen in, +Ik bezit Oost en West en ik bezit Noord en Zuid. + +Ik ben grooter, beter dan ik dacht, +Ik wist niet, dat ik zoo rijk aan goedheid was. + +Alles lijkt mij schoon, +Ik kan tot mannen en vrouwen zeggen en herhalen: gij hebt + mij zooveel goed gedaan, ik woû U hetzelfde doen, +Wat ik op mijn weg zal vinden zal gelijkelijk voor U en voor + mij zijn, +Op mijn weg zal ik aan mannen en vrouwen geven van + mij-zelf, +Ik zal nieuwe vreugde en onstuimigheid in hen werpen, +Wie mij verloochene, het zal mij niet bedroeven, +Wie mij aanvaarde, hij of zij zal gezegend zijn en mij + zegenen. + + +5. + +Indien thans een duizendtal volmaakte mannen verscheen + zou mij dat niet verbazen, +Indien thans een duizendtal schoone vrouwengestalten verscheen + zou dat mij niet verwonderen. + +Thans ken ik het geheim om voortreffelijke menschen te + gewinnen: +Het is te leven in de open lucht en te eten en te slapen + met de aarde. + +Hier heeft een groote persoonlijke daad ruimte, +(Zulk een daad legt beslag op de harten van heel het menschelijk + geslacht, +De uitvloeiing van haar kracht en wil breekt de wet en + bespot alle gezag en redenen die zich tegen haar mochten + willen kanten). + +Hier is de toetssteen der wijsheid, +Wijsheid wordt niet in de scholen getoetst, +Wijsheid kan niet worden overgedragen van den een die + haar bezit op den ander die haar niet bezit, +Wijsheid is ziel, wijsheid laat zich niet toetsen, maar toetst + zelf, +Zij doordringt zich van alle tijden, dingen, eigenschappen en + is voldaan, +Zij is de zekerheid van wat waar en onvergankelijk is in + 't leven en van wat volkomen is in 't leven, +Er is iets in de veelheid der zichtbare dingen dat haar + oproept uit de ziel. + +Nu onderzoek ik opnieuw de religiën en de wijsbegeerten, +Zij kunnen voortreffelijk zijn in collegiezalen en toch niets + bewijzen onder de uitgestrekte wolken en langs het landschap + en de vloeiende stroomen. + +Hier is werkelijkheid, +Hier is een mensch--hier openbaart hij wat er in hem is, +Het verleden, de toekomst, majesteit, liefde--indien zij + niet van U zijn vervuld, zijt gij niet van hen vervuld. + + +6. + +Hier is de uitvloeiing der Ziel, +Wat uit de ziel vloeit komt uit het binnenste door bloembekranste + poorten en stelt vragen steeds. +Waarom toch dat smachten? Waarom toch dat gepeins in + stikdonkeren nacht? +Waarom toch zijn er mannen en vrouwen, die als zij dicht bij + mij zijn zonnelicht en zonnewarmte in mijn bloed doen + vloeien, waardoor het zich uitzet? +Waarom toch, wanneer zij mij verlaten, hangen mijne vreugdevanen + slap en plat neer? +Waarom toch zijn er boomen onder wier gebladert ik nooit + wandel of verheven en melodieuze gedachten dalen in mij + neer! +(Ik denk, dat zij daar winter en zomer aan die boomen + bloeien en als rijpe vruchten afvallen als ik voorbijkom;) +Wat ruil ik toch zoo plotseling met vreemden? +Wat met dien koetsier als ik op den bok aan zijn zijde zit? +Wat met dien visscher die aan de kust zijn zegen uitwerpt, + terwijl ik in 't voorbijgaan een oogenblik blijf kijken? +Wat geeft mij een zoo vrij beroep op de welwillendheid van + die vrouw of dien man? Wat geeft hun een zoo vrij beroep + op de mijne? + + +7. + +Wat uit de ziel vloeit is geluk, hier is geluk, +Ik denk het vervult de open lucht en is van allen tijde, +Nu vloeit het op ons aan en zijn wij er welzalig van. + +Hier stijgt het fluïdum op, hier wast de zielegehechtheid, +Het fluïdum en de zielegehechtheid is de frischheid en de + bekoring van man en vrouw, +(Het ochtendstondgras spruit niet frisscher en bekoorlijker + iederen dag uit eigen wortels voort, dan dezen voortspruiten, + frisch en bekoorlijk altijd, uit zich-zelf.) +Uit naar het fluïdum en de zielegehechtheid vloeit van jong + en oud het liefdezweet, +En als een regen daalt de verrukking die alle schoonheid en + rijkdom te boven gaat er uit neer, +Uit naar het fluïdum en de zielegehechtheid zwelt het + smachten en sidderen van de pijn der gemeenschap, + + +8. + +Allons! wie gij ook zijt, kom en reis mede! +Met mij reizende zult gij vinden wat nimmer U vermoeit. +De aarde vermoeit nimmer, +De aarde is eerst ruw, zwijgzaam, onbegrijpelijk, de natuur is + eerst ruw en onbegrijpelijk, +Zij niet moedeloos, geef niet op, daar zijn godsdingen diep + verborgen, +Ik zweer U daar zijn godsdingen heerlijker dan woorden kunnen + zeggen. + +Allons! Wij moeten hier niet toeven, +Hoe verlokkelijk deze overvloeden, hoe gemakkelijk deze + woningen zijn, wij kunnen hier niet blijven, +Hoe veilig deze haven zij en hoe kalm deze wateren zijn, wij + mogen hier niet ankeren, +Hoe welkom de gastvrijheid zij die ons omgeeft, slechts voor + een korte wijl is 't ons veroorloofd er van te genieten. + + +9. + +Allons, de drang wordt krachtiger, +Wij zullen onbekende en wilde zeeën bevaren, +Wij zullen het gegier der winden en de stortvloeden der + golven trotseeren en gaan waar de Yankee-klipper voortsnelt + met volle zeilen. +Allons! Met kracht, vrijheid, de aarde, de elementen, +Gezondheid, moed, blijheid, zelf-achting, weetgierigheid; +Allons! weg van alle evangeliën! +Vooral weg van uwe evangeliën, O loensche materialistische + priesters. + +Die mummie blokkeert den doorgang--wij zullen met het + begraven niet langer wachten. + + +10. + +Luister! Ik wil oprecht jegens U zijn, +Ik loof niet de oude, smedige prijzen uit, maar ruwe, nieuwe + prijzen, +Aldus de zelf-overwinningen die uw deel moeten zijn: +Gij zult U niet ophoopen wat rijkdom genoemd wordt, +Gij zult met kwistige hand uitdeelen wat gij wint of verkrijgt, +Gij zult nauwelijks de stad bereikt hebben die het doel uwer + reis was, ter nauwernood hebt gij U er voldaan nedergezet, + of gij wordt opgeroepen door een onafwijsbaar bevel om + door te gaan, +Gij zult U niet storen aan de ironische glimlachen en den spot + van hen die achterblijven, +Welke liefdewenken gij ook ontvangt, gij moogt enkel antwoorden + met hartstochtelijke kussen van afscheid, +Gij zult niet veroorloven, dat zij die de armen naar U uitstrekken + U vasthouden. + + +11. + +Alles wijkt terug van den voortgang der zielen, +Alle godsdienstvormen, alle tastbare dingen, kunsten, regeeringen--al + wat op deze of welke wereld ook zichtbaar was + of is trekt zich terug in nissen en gewelven voor de zielenprocessie + langs de verheven wegen des Heelals. + +Den voortgang der zielen van mannen en vrouwen langs de + verheven wegen des Heelals is alle andere voortgang enkel + toevoegsel en steun. + +Eeuwig leven, eeuwig voorwaarts, +Statig, plechtig, droef, terughoudend, bespot, woedend, onstuimig, + zwak, onvoldaan, +Wanhopig, trotsch, teeder, ziek, erkend door menschen, verloochend + door menschen, +Zij gaan! Zij gaan! Ik weet dat zij gaan, maar ik weet niet + waarheen zij gaan, +Toch weet ik dat zij heenwaarts gaan naar het beste--heenwaarts + naar iets verhevens. + +Wie gij ook zijt, kom mee! Man of vrouw kom mee! +Gij moet daar niet staan druilen of leuteren in uw huis, + ofschoon gij het U bouwdet of het voor U gebouwd is. + +Weg uit den duisteren schuilhoek! Weg van achter het schut! +Uwe maren zijn vergeefs, ik weet alles en openbaar alles. + +Zie door U heen, gij zijt zoo krank als de anderen, +Zie door het lachen, het dansen, het feestvieren der menschen + heen, +Zie onder hun kleed en sieraden, zie onder hunne gewasschen, + propere gezichten, +Zie dan een geheime, stille walging en wanhoop. +Geen echtgenoot, geen vrouw, geen vriend vertrouwd genoeg + om de belijdenis te ontvangen, +Als een ander Ik, een dubbelganger van ieder, gaat het + schuilend en angstig door het leven, +Vormloos en woordeloos gaat het door de straten der stad, + beschaafd en lief in de salons, +In spoorwagens, op stoombooten, in openbare bijeenkomsten, +Thuis in de woningen van mannen en vrouwen, aan tafel, in + het slaapvertrek, overal, +Keurig versierd, beleefd-glimlachend, recht van houding: dood + in het hart, verdoemenis in het hoofd, +Onder laken en handschoenen, onder linten en bloemen, +Gebruiken nauwkeurig volgende, met geen syllabe sprekende + over zich-zelf, +Sprekende van alle andere dingen ter wereld, maar nooit over + zich-zelf. + + +12. + +Allons! door gevechten en door strijden! +Het doel dat wij ons gesteld hebben kan niet worden ontgaan. + +Was het einde van vroeger strijden overwinning? +Wat heeft overwonnen? Gij-zelf? Uw volk? de Natuur? +Welaan, versta mij goed--de Voorzienigheid heeft in het + wezen der dingen de eeuwige wet gelegd, dat uit het genot + zelf der overwinning, 't hindert niet wat zij geldt, iets groeit, + dat een moeilijker strijd noodzakelijk maakt. + +Mijn roep is de roep ten strijde, ik kweek feitelijke rebellie, +Hij die met mij gaat moet wel gewapend gaan, +Hij die met mij gaat zal dikwijls karig voedsel, armoede, boosaardige + vijanden, verlatenheid vinden. + + +13. + +Allons! De heirweg ligt voor ons open! +Hij is veilig--ik heb hem beproefd--mijn eigen voeten + hebben hem lang en vaak betreden--blijf niet achter! +Laat het papier liggen op de lessenaar onbeschreven en het + boek op de plank ongeopend! +Laat de gereedschappen liggen in de werkplaats! laat het + geld ongeïnd! +Laat de school voor wat zij is! Stoor U niet aan het geroep + des onderwijzers! +Laat den prediker prediken in zijn preekstoel! laat den + advocaat pleiten in het Hof en den rechter de wet verklaren. + +Camerado, ik geef U mijn hand! +Ik geef U mijn liefde oneindig kostelijker dan geld, +Ik geef U mij-zelf buiten preek of wet om; +Wilt gij U-zelf aan mij geven? Wilt gij de reis met mij + maken? +Zullen wij te zamen en elkaar trouw blijven heel ons leven + lang? + + + + +UIT: OVER NAAR BROOKLYN MET DE VEERBOOT + + +1. + +Vloedstroom daar omlaag! Ik zie U van aangezicht tot aangezicht! +Wolken ten Westerhemel--gij daar, zon, ter halfuurshoogte--ook + U zie ik van aangezicht tot aangezicht. + +Menigten mannen en vrouwen in uw dagelijksch kleed, hoe + belangwekkend vind ik U! +De honderden en honderden die op de veerbooten naar + Brooklyn oversteken om huiswaarts te keeren vind ik belangwekkender + dan zij kunnen denken, +En gij allen die van oever tot oever zult oversteken in volgende + tijden, gij zijt mij meer, gij hebt grooter deel in mijn + gepeins dan gij kunt denken. + + +2. + +Tijd noch plaats doet zich gelden--afstand geldt niet, +Ik ben met U, gij mannen en vrouwen van de volgende generatie + of van alle volgende generatiën, +Juist wat gij gevoelt wanneer gij rivier en hemel gadeslaat, + gevoelde ik, +Juist zooals ieder uwer een mensch in een menigte menschen + is, was ik een mensch in een menigte menschen, +Juist zooals gij U verkwikt gevoelt door het blijde leven van + de rivier en den schittervloed, gevoelde ik mij verkwikt, +Juist zooals gij staat te leunen over de borstwering en toch + voortsnelt met den haastigen vloed, stond ik en snelde + voort, +Juist zooals gij ziet naar de tallooze scheepsmasten en de + dikstammige schoorsteenen der booten, zag ik. +Ook ik menig en menig keer stak de aloude rivier over, +Sloeg de Twaalfde-maands zeemeeuwen gade, zag hen hoog + in de lucht drijven met beweginglooze vleugelen en wiegelende + lichamen, +Zag hoe het glinstergeel lichtte op een deel hunner lichamen, + terwijl het overige in zwarte schaduw bleef, +Zag ze in langzaam beschreven cirkels zachtkens in het + Zuiden dalen, +Zag den weerschijn van zomerlicht in het water, +Werd verblind soms door den glinsterenden zonnestroom, +Keek naar de fijn uitsprankelende lichtspaken om de weerspiegeling + van mijn hoofd in het zonneweerkaatsende water, +Keek naar den nevel over den rug der heuvels Zuidwaarts en + Zuidwestwaarts, +Keek naar den stoomdamp in dikke violetgetinte vachten + heendrijvende, +Keek in de richting van den beneden-baaij om de aankomst + der schepen te zien, +Zag ze naderen, zag aan boord hen die mij na waren, +Zag de witte zeilen der schoeners, zag de sloepen, zag de + schepen voor anker, +De matrozen aan hun werk in het want of schrijlings op de + sparren, +De ronde masten, de schommelende beweging van de kielen, + de ranke, kronkelende wimpels, +De groote en kleine stoomers in vaart, de loodsen en de + loodshuizen, +Het witte zog in de vaart achtergelaten, de snelle, sidderende + wenteling der raderen, +De vlaggen aller natiën en hoe zij bij zonsondergang gestreken + werden, +De uitgeschulpte golven in den schemer, het scheppen der + raderborden, het dartelende, glinsterende gekuif, +Het verre verschiet dat steeds neveliger werd, de grauwe + muren van de steenen pakhuizen der dokken, +Op de rivier het schemerachtig beweeg, de zware stoomsleepers + dicht naast elkaar aan weerskanten bij de sloepen, + de hooischepen, de door den nacht verraste lichters, +Aan den naderenden oever de vuren der gieterij-schoorsteenen + hoog op en helder vlammend in den nacht, +En hun flikkering van zwart en bloedrood en geel licht werpende + over de daken der huizen en omlaag in de straatspleten. + + +3. + +Wat is de som der tientallen en honderdtallen jaren, die ons + scheiden? + +Wat het zij, het geldt niet, afstand noch tijd geldt. +Ook ik leefde eens, het Brooklyn der breede heuvelen was + mijn Brooklyn, +Ook ik liep in de straten van Manhattan-eiland en baadde in + de wateren die het omspoelen, +Ook ik voelde die vreemde plotselinge vragen mijn binnenste + bewegen, +Op den dag midden in de menigte kwamen zij in mij op, +Als ik in den laten nacht huiswaarts ging, of in bed, kwamen + zij in mij op, +Ook ik dobberde in den stroom der eeuwig onopgeloste + raadselen, +Ook ik had de identiteit mijns lijfs ontvangen, +Wat ik was wist ik was mijns lijfs en wat ik zou worden wist + ik, zou ik worden door het lijf. + + +4. + +Niet enkel over U vallen schaduwen, +Over mij ook zijn schaduwen gegaan, +Het beste wat ik gedaan had leek mij ijdel en verdacht, +Waren mijne gedachten die ik zoo verheven waande niet in + waarheid zeer onbeduidend? +Evenmin zijt gij 't alleen die weet wat het is slecht te zijn, +Ook ik wist, wat het is slecht te zijn, +Ook ik verwarde mij in den eeuwigen knoop van tegenstrijdigheid, +Leuterde, gevoelde schaamte, berouw, wangunst, ik loog + en stal, +Was valsch, toornig, geil, had begeerten die ik zelfs niet + durfde uitspreken, +Was grillig, ijdel, gulzig, bekrompen, sluw, lafhartig, boosaardig, +De wolf, de slang, het zwijn leefden in mij, +De steelsche blik, het ijdele woord, de overspelige wensch + leefde in mij, +Weigering, haat, uitstel, laagheid, luiheid, dit alles ontbrak + mij niet, +Ik was een met de anderen, was een met het leven en de + gebeurlijkheid van anderen, +Ik werd bij mijn streelnaam toegeroepen door heldere, luide + stemmen van jonge mannen als zij mij zagen naderen of + voorbijgaan, +Voelde hun arm om mijn nek als ik stond, of het achteloos + leunen van hun lichaam tegen het mijne als ik zat, +Zag velen die ik liefhad in de straten of op de veerbooten of + in openbare bijeenkomsten en sprak hun toch met geen + woord van die liefde, +Leefde hetzelfde leven der anderen, hetzelfde oude, lachende, + knagende, slapende leven, +Speelde de rol die altijd den speler of de speelster zal blijven + nastaren, +Altijd dezelfde oude rol, de rol die is wat wij er van maken, + zoo groot als wij wenschen, +Of zoo klein als wij wenschen, of beiden groot en klein + tegelijk. + + +5. + +O, wat kan mij ooit luistervoller en schooner zijn dan het + mastomboorde Manhattan? +Rivier en zonsondergang en geschulpte golven van den vloedstroom? +De zeemeeuwen en hunne wiegelende lichamen, het hooischip + in den schemer en den lichter in den nacht? +Wat zijn heerlijker goden dan die mij de hand drukken en mij + met stemmen, lieflijk voor mijne ooren, luide en krachtig + bij mijn streelnaam toeroepen als ik voorbijga? +Wat is teerder dan wat mij verbindt aan de vrouw of den + man die mij nu aanziet? +En mij nu met U vereenigt en mijn ziel in de uwe doet leven? + +Want wij begrijpen elkander, doen we niet? +Wat ik U beloofde zonder het te noemen, hebt gij dat niet + aanvaard? +Wat de geleerdheid niet kan onderwijzen--wat het sermoen + niet kan vervullen, is nu vervuld, niet waar? + + +6. + +Stroom voort, rivier! Zwel aan met den vloed, neem af met de + ebbe! +Dartelt voort, gekuifde en geschulpte golven! +Heerlijke wolken van zonsondergang! doordringt mij van uw + pracht, of de mannen en vrouwen van alle volgende + generatiën! +Steekt over van oever tot oever, ontelbare menigten passagiers! +Verheft U, hooge masten van Manhattan! Verheft U, schoone + heuvelen van Brooklyn! +Klop, bedrogen en wonderlijk brein! Werp uw vragen en antwoorden + uit! +Sleurt hier en overal met U voort, stroom van eeuwig onopgeloste + raadselen, +Staart oogen van dorstende liefde, staart in huis of op straat + of in de openbare bijeenkomst! +Klinkt op, stemmen van jonge mannen! roept mij luide en + welklinkend bij mijn speelnaam! +Leef, oud leven! Speel de rol die hem of haar die speelt + eeuwig achterna staart, +Speel de oude rol, de rol die groot is of klein, naar men + haar maken wil. +Bedenk wel, gij die mij leest, of ik U niet onzichtbaar aanzie; +Zij sterk, borstwering boven het water, steun hen die achteloos + tegen U aanleunen en zich toch met den stroom + meehaasten; +Vliegt voort, zeevogels! Vliegt op uwe zijde of wentelt in + wijde cirkels hoog in de lucht; +Weerkaats den zomerhemel, gij water en bewaart hem tot + aller neerziende oogen tijd hebben gehad U te zien, +Sprankelt uit fijne zonnelichtspaken om de weerspiegeling in + het zonbeschenen water van mijn hoofd of ieders hoofd! +Nadert schepen in den beneden-baaij! Vaart op en af witbezeilde + schoeners, sleepen, lichters! +Praalt uit, aller natiën vlaggen! Wordt naar behooren gestreken + bij zonsondergang! +Brandt uwe vuren hoog op, gij gieterij-schoorsteenen! Werpt + zwarte schaduwen in het vallen van den avond, werpt rood + en geel licht over de daken der huizen! +Verschijnselen bewijst nu of in de toekomst wat gij zijt, +Gij noodzakelijke nevel omhul de ziel, +Voor mij om mijn lijf, voor U om uw lijf, geuren de goddelijkste + aroma's, +Gedijt steden--brengt uwe ladingen, brengt uwe fiere + schouwspelen, breede en genoegzame wateren, +Bloei op, Wezen dat misschien meer ziel heeft dan al wat leeft, +Behoudt uwe plaatsen, dingen, duurzamer dan al het andere. + +Gij hebt gewacht, gij wacht altijd, stomme heerlijke getuigers, +Wij nemen U gretig in ons op en toch blijven wij steeds + onverzadigd, +Zoo abel zijt gij niet, dat gij ons kunt teleurstellen of U-zelven + buiten ons bereik houden, +Wij nemen U in ons op en verwerpen U niet--wij bevestigen + U voor altijd in ons hart, +Wij vademen U niet--wij hebben U lief--ook in U is volmaaktheid, +Gij zijt ook een deel der eeuwigheid, +Groot of klein, gij zijt een deel van de ziel. + + + + +UIT: LIED VAN DE BREEDE BIJL + + +Kracht, beleid en moed, dat is het hoogste! +Wat het leven sterkt, sterkt tevens den dood, +En de dooden zijn in de processie des levens even goed als + de levenden zelf, +En de zekerheid der toekomst staat even rotsvast als die + van het heden, +Want de teelkracht der aarde en der menschheid is hetzelfde + als de ziel der aarde en der menschheid, +En niets is blijvender dan de kracht die een man stempelt + tot man. + +Wat, denkt gij, is blijvend? +Denkt gij, dat een groote stad blijvend is? +Of een staat, waarin de nijverheid bloeit? Of een weldoorwrochte + constitutie? of de best-gebouwde stoomschepen? +Of huizen van graniet en ijzer? Of chef-d'oeuvres van werktuigkunde, + vestingbouw, verdediging? + +Weg er mede! Dit alles leeft geen eigen leven, dat tot liefhebben + bezielt. +O zeker, zij vervullen hun uur, alzoo ook dansen de dansers + en pijpen de pijpers voor hen, +Hun schoonheid gaat voorbij, zij doen wat zij moeten doen, +Dit alles doet wat het moet doen tot het door een enkel + woord der Godheid in het namelooze wordt weggeslingerd. + +Dàt is de groote stad die de verhevenste mannen en vrouwen + bezit, +Misschien bestaat zij uit wat vervallen hutten, toch is zij de + grootste stad van heel de wereld. + +Een groote stad is niet allereerst de plaats van groote werven, +dokken, fabrieken, opslagen, +Noch de plaats van den altijd-vernieuwden groet van baren + of van hen die het anker lichten voor het vertrek, +Noch de plaats van de hoogste en kostbaarste gebouwen of + winkels waarin goederen van heel de aarde worden verkocht, +Noch de plaats waar de beste bibliotheken en scholen te + vinden zijn, noch de plaats waar geld 't overvloedigst is, +Noch de plaats met de talrijkste bevolking. + +De stad van redenaars en barden, die in natuur en arbeid + ziel en lichaam gestaald hebben, +De stad die dezen liefheeft en verstaat en door dezen wederkeerig + wordt geliefd, +Waar de nagedachtenis der helden wordt gehuldigd door het + gewone woord en de gewone daad en niet door monumenten + op de pleinen, +Waar geestdrift en beleid ieder zijn tijd en gelegenheid + vindt, +Waar de mannen en vrouwen lichtelijk denken over geschreven + wetten, +Waar niemand een slaaf is en niemand een meester van + slaven, +Waar de bevolking als een man op staat tegen de onbeperkte + vermetelheid van lieden die enkel kracht vinden + in den volkswil. +Waar mannen en vrouwen wild van verontwaardiging opstorten, + zooals, op 't gefluit van den dood, de zee zwiepende + en rijtende baren opstort, +Waar de achtbaarheid van het kleed altijd achterstaat bij de + achtbaarheid van het hart, +Waar de burger steeds hoofd en ideaal is, en de President, + Mayor, gouverneur, en wie meer, betaalde dienaren, +Waar den kinderen wordt onderwezen, dat zij de hoogste + wetten in de ziel vinden en naar dezen behooren te leven, +Waar in handel en wandel een volkomen eerlijkheid wordt + toegepast, +Waar de bespiegeling van het ongeziene wordt aangemoedigd, +Waar vrouwen in optochten door de straten trekken naast + de mannen, +Waar zij in openbare bijeenkomsten plaats nemen naast de + mannen; +De stad van de trouwste vrienden, De Stad! +De stad van het reine omgaan der seksen, De Stad! +De stad van de gezondste vaders, De Stad! +De stad van de best-belichaamde moeders, De Stad!, +Dàt is de groote stad, dàt is De Stad! + + + + +UIT: HET TENTOONSTELLINGSLIED + + +1. + +(Ach, weinig bevroedt de arbeider, +Hoe na zijn arbeid hem brengt tot God, +Den liefdevollen arbeider van het Al en het Eeuwig). + +Niet enkel om uit het niet op te roepen, noch enkel om te + stichten, +Maar wellicht om aan het verre te ontleenen wat reeds goed + gesticht is, +En om er dan uw eigen karakter aan te geven, bezield en vrij, +Om van de ruwe en trage oerkrachten der natuur brandstoffen + te maken voor het levensvuur der religie, +Om minder af te wijzen en te vernietigen dan te aanvaarden, + te vereenigen, te verheffen, +Om te gehoorzamen zoo goed als te bevelen, meer te volgen + dan voor te gaan, +Ook dit alles leert ten slotte onze nieuwe wereld ons, +De nieuwe wereld, maar hoe weinig nieuw inderdaad, hoezeer + de oude, oude wereld! + +Lang, zeer lang groeide het gras, +Lang, zeer lang daalde de regen neder, +Lang, zeer lang rolde de aardkloot om zijn as. + + +2. + +Kom, Muze, keer Griekenland en Ionië den rug toe, +Sla het boek dier onmetelijk overschatte gloriën dicht, +Dat verhaal van Troye en van Achilles' toorn en van Aeneas', + Odysseus' zwerftochten, +Schrijf "Verhuisd" en "Te huur" op de rotsen van uw + sneeuwbekruinden Parnassus, +Doe dit ook te Jeruzalem, stel die kennisgeving hoog op de + poorten van Jaffa, en op den Moriah-berg, +En hoog op de muren van uwe Duitsche, Fransche en Spaansche + burgten, uwe Italiaansche paleizen, +Want een beter, vruchtbaarder, wijder levenskring, een onafzienbaar, + ongeploegd arbeidsveld wacht en roept U. + + +3. + +Zij hoort en geeft aan onze roepstem gehoor, +Of liever, zij volgt haar langgekoesterd begeeren, +Zij komt door onweerstaanbare natuurlijke neiging gedreven! +Ik hoor het ruischen van haar gewaad, +Ik neem de ziel in mij op van haars adems lieflijken geur, +Ik zie haar godinne-tred, haar wonderbaar oogenbeweeg, +Als zij ommegaat en dit heerlijke schouwspel in 't rond ziet. + +Zij, de edelvrouw der edelvrouwen! Kan ik dan gelooven + wat ik zie? +Kon geen dier antieke tempels, geen dier klassieke beeldgehouwen + haar langer bekoren? +Konden de schimmen van Vergilius en Dante, noch de + myriaden heldenfamen, heldendichten, heldendaden haar + langer bezielen en boeien? +Heeft zij allen verlaten om tot ons te komen? + +Ja, indien het niet te stout een beweren is, vrienden, +Ik, zoo gij haar nog in het verleden waant, ik zie haar in + het heden en in ons midden; +Vindt zij in ons heden niet alles wat haar het verleden + schonk en beter nog? +Vindt zij ook niet hier de onsterflijke ziel der aarde en de + bezielende kracht van de daad, van de schoonheid, van + den heldenmoed? +Wat haar vroeger bekoorde leeft niet meer, wat haar vroeger + bezielde bezielt haar niet meer, +De heldendaden van het heden en de scheppingen van het + heden doen die van 't verleden vergeten, +Niet meer klinkt haar stem, verstorven in de tijden, aan de + bronnen van Castalië, +Zwijgend zijn de gebroken lippen der Egyptische sphinxen, + zwijgend al die pyramiden-graven die den tijd trotseerden, +Voor altijd uit: het epos van Azië's en Europa's gehelmde + krijgers, de wilde roep der muzen zwijgt, +Zwijgt! Voor altijd de roepstem van Calliope! Dood! Clio, + Melpomene, Thalia! +Stil nu, de plechtige rhytmen van Una en Oriana, niemand + nu zoekt meer den Heiligen Graal, +Jeruzalem, een handvol koude asch in de winden geworpen, +De middernacht-duistere heiren der kruisvaarders verdwenen + voor het licht van den morgenstond, +Amadis, Tancred namen slechts, Charlemagne, Roelant, + Olivier namen slechts, +Palmerijn en de bietebouw vergeten, verdwenen het torengespiegel + in de wateren der Usk, +Dood koning Arthur en zijne ridders, Merlijn en Lancelot en + Galahad heengegaan, weggetrokken allen als de ademwas + op glimmend staal, +Dood! Dood! Voor ons en voor alle tijden dood, die eenmaal + zoo machtige wereld, die nu ledige, onbezielde schimmenwereld, +Die gulden, verblindende wonderwereld met al hare heerlijke + legenden en mythen, +Hare koningen en fiere kasteelen, hare priesters en strijdvaardige + ridders en schoone riddervrouwen, +Dood, de lijken in de wade, in de rusting, gedekt door de + kroon, bijgezet in het knekelgewelf. +Toen, in zijn koninklijke dicht, schalde Shakespeare hun + dood uit met de klaroen der eeuwen, +En heeft Tennyson's liefelijk, droevig rijm den lijkzang gezongen. + +Ik zeg, vrienden, ik, zooal gij niet, zie de verheven zoekster, + ('t is waar, hoewel altijd dezelfde, sinds dien veel veranderd + op haar reis door eeuwen en landen,) +En, bezield als ooit, streeft zij er naar ons te vinden, met + kracht haar weg banende dwars door de warreling heen, +Niet afgeschrikt door het gegons der machines en de schrille + stoomfluit, +Vindt zij draineer-pijpen, gazometers en fertilisators niet beneden + haar aandacht, +Glimlachend, bekoord, blijkbaar besloten bij ons te blijven, +Daar is zij! onze moeder, onze vrouw, onze zuster, en bereidt + ons middagmaal! + + +4. + +Maar hoe? Weet ik niet langer hoe 't behoort? +Ik leid de gast, O Columbia, uw huis binnen; (en wat anders + zou dan mijn levensdoel en dezer zangen doel zijn?) +In naam der vrijheid een onsterflijk Welkom! Laat ons + juichen dat Europa tot ons komt! +En in het altijd en eeuwig der toekomst zijt beiden mijne + lieve zusters, oude en nieuwe wereld. + +Vrees niet, Muze! Een echt nieuw leven en een echte nieuwe + tijd ontvangen U en zullen U bezielen, +Ik beken u oprecht, mijn volk is een vreemd, een wonderlijk + volk, het doet zijn eigen nieuwe doen, +Toch vindt gij er dezelfde oude menschheid in, dezelfde van + binnen en van buiten, +Dezelfde gezichten en harten, hetzelfde gevoel, hetzelfde + smachten naar het onbereikbare, +Dezelfde oude liefde, oude schoonheid, hetzelfde oude leven. + + +5. + +Zwijge dan de verheerlijking van den oorlog, zwijge dan + oorlog zelf, +Weg van mijn huiverend zien, en dat het nimmer terugkome, + dat veld vol zwart gebrande, verminkte lijken! +Die onbeschrijflijke hel met stroomen bloeds, waar ontketende + tijgers en wolven, wier tong uit den muil hangt, geen + denkende menschen zich in verlustigen, +En daarvoor: verheft U, strijd van denkende hoofden en + nijvere handen, +Komt met onversaagde legerscharen, machinenbouwers, +Kom met uwe vaandels, arbeid, laat hen dartelen op den + wind, +Laat luide en klaar uwe trompetten schallen. + +Zwijge dan de oude roman! +Zwijge novelle, spijt en spel van hovelingen, +Zwijge het minnelied van suikerzoete rijmen, het lied dat + lusten en liefden van lediggangers bezingt, +Enkel geschikt om gezongen te worden bij het banketteeren + in den nacht, als de late dansers huppelen op de maat + van vroolijke klanken, +De ongezonde genoegens en buitensporige vermaken der + enkelen, +In geuren, gloed en wijn, onder het schitterlicht der kaarsen. + +Voor U eerbiedwekkende, krachtige zusteren, +Verhef ik mijn stem om kunst en dichter te bezielen voor + onderwerpen die hunner waardiger zijn dan dezen. +Dat kunst en dichter het heden en de realiteit verheffen, +Dat de dichter niet voor enkelen zinge, maar voor den middelmaat-mensch + en diens roem van dagelijkschen wandel + en handel, +Dat hij in liederen roeme arbeid en het gistend leven, en hoe + dezen grootscher zijn dan alles, +Dat hij bezinge den handenarbeid van ieder en allen, het + ploegen, wieden en graven, +Het planten en kweeken van den boom, van den boomstruik, + het moesbed en de bloemen, +De dichter zegge, dat iedere man zijn grootsche taak in het + leven heeft en vervult en iedere vrouw tevens; +De dichter zegge: neem hamer en zaag ter hand en gevoel + U-zelf hoog, +Hij zinge het lied van den timmerman, den stuc-werker, den + schilder, +Het lied van den kleêrmaker en kleêrmaakster, van de + dienstmaagd, van den stalknecht en den portier, +En vooral prijze hij het vernuft, dat het wasschen, koken en + reinigen helpt door kleine uitvinding, +En vooral achte hij 't niet beneden zich-zelf de hand aan + den arbeid te leggen, welke ook. + +Ik zeg: ik breng U, Muze, heden en hier, +Allen arbeid en allen plicht, verheven of gewoon, +Ik breng U het zwoegen, het gezonde zwoegen in het zweet, + het eindeloos zwoegen zonder rust, +Ik breng U de oude lasten van het werkzame leven en zijne + belangen en zijne vreugden, +Het huisgezin, de bloedverwantschap, kinderen, man en + vrouw, +De welvaart van het huis, het huis zelf en wat het huis + toebehoort, +Levensmiddelen en het conserveeren van levensmiddelen, + door de scheikunde geholpen, +En al wat den mensch sterk maakt, den gezonden man, de + gezonde vrouw, den volkomen lang levenden mensch, +Wat dien mensch in dit leven gezondheid en geluk schenkt en + zijn ziel loutert, +Voor het eeuwige toekomstige leven. + +Dàn de jongste paringen der volken, hun arbeid, het onderling + verkeer der werelddeelen, +De stoomkracht, de sneltreinspoorwegen, gas en petroleum, +Al deze triomfen van onzen tijd: de kabels van den Atlantischen + Oceaan, +De Pacifiek-spoorwegen, het Suez-kanaal, de Mont-Cenis, + Gothard en Hoosac tunnels, de Brooklyn-brug, +Deze geheele aarde door ijzeren banden omspannen, met de + stoomvaartlijnen die als draden over de zeeën zijn getrokken, +Dezen wereldkloot in zijn tuimeling door het heelal breng + ik U. + + + + +UIT: EEN LIED VOOR DEN ARBEID + + +1. + +Een lied voor den arbeid! +In den arbeid van machines en in den handarbeid en in den + arbeid op de velden vind ik de verklaring der godskrachten, +Vind ik de godskracht zelf. + +Arbeiders en arbeidsters! +Indien alle geleerdheid en haar nut en haar fraai mij ontstraalde, + zou dat dan veel zijn? +Indien ik een geleerd professor, een liefdadig landheer, een + wijs staatsman ware, zou dat dan veel zijn? +Indien ik U was wat de patroon is die U in dienst neemt en + betaalt, zou U dat bevredigen? + +De geleerde, de brave, de weldadige en dan nog dit: de + banaliteit, +Neem een man als ik: geleerd, braaf noch weldadig misschien, + maar de banaliteit verre. + +Ik dienaar noch meester, +Ik verlang niet eerder het vele dan het weinige, wie ook + van mij geniet, ik verlang slechts wat mij toekomt, +Ik wil uw gelijke zijn en gij zult mijn gelijke zijn. +Indien gij aan de werkbank staat in de werkplaats, sta ik U + zoo na als de naaste aan dezelfde bank, +Indien gij uw broeder of liefsten vriend beschenkt vraag ik + van U hetzelfde als gij aan broeder of liefsten vriend + schenkt, +Indien uw minnaar, man, vrouw u dag en nacht lief is, moet + ik persoonlijk U even lief zijn, +Indien gij geschandvlekt, misdadig, ongelukkig wordt, zal ik + dat worden om uwentwil, +Indien gij U uwe dwaze wetschennende daden herinnert, + zult gij dan denken dat ik mij niet herinner mijne eigen + dwaze, wetschennende daden? +Indien gij in het drinkgelag aan tafel zit, zit ik in het + drinkgelag tegenover U aan die tafel, +Indien gij een vreemde ontmoet in de straten en hem of + haar uw liefde schenkt, o ik ontmoet vele vreemden en + schenk hun mijn liefde, + +Nu, wat denkt gij dan van U-zelf? +Hebt gij gering gedacht van U-zelf? +Hebt gij den President hooger gesteld dan U-zelf? +Of den rijke er beter aan toe dan gij? Of de geschoolde + wijzer dan gij? +(Omdat uw gezicht vuil of puistig is, of omdat gij eens dronken + of een dief waart, +Of omdat gij ziekelijk, of rheumatisch, of een lichtekooi zijt, +Of omdat uw kracht gering is of gebroken, of omdat gij geen + vat vol geleerdheid zijt en uw naam nooit gedrukt hebt + gezien, +Leidt gij daarvan af, dat gij iets minder onsterflijk zijt?) + + +2. + +Zielen van mannen en vrouwen! U noem ik niet onzichtbaar, + onhoorbaar, ongevoelig en onvoelbaar, +Ik zal mij niet bemoeien voor of tegen U te pleiten om uit + te maken of gij al dan niet bestaat, +Ik erken openlijk wie gij zijt, al erkent niemand anders dat. + +Volwassen, halfwassen, kind, van dit volk of elk ander volk, + in huis of buitenshuis, ik zie in den een dezelfde waarde + als in den ander, +En ik zie al het andere door hen heen en achter hen. + +Ik zie de vrouw en zij is geen zier minder dan haar man, +Ik zie de dochter en zij is even goed als de zoon, +Ik zie de moeder en zij is de volkomen gelijke van den + vader. + +Kinderen van den onwetende en den behoeftige, knapen die + opgeleid worden in een vak, +Jonge mannen die bij den boer werken en oude mannen die + bij den boer werken, +Matrozen, sjouwers, kustvaarders, landverhuizers, +Ik zie ze allen en zij zijn mij na, ik zie ver weg anderen en + zij zijn mij na, +Niet een ontgaat mij, en niet een wenscht mij te ontgaan. + +Ik breng U wat gij 't meeste behoeft en toch steeds hebt + bezeten, +Het is geen geld, amours, kleed, eten, geleerdheid, maar het + is even goed, +Ik zend geen zaakwaarnemer of tusschenman, bied U geen + wissel van de waarde aan, maar geef U de waarde zelf. + +Daar is iets dat den mensch invloeit nu en steeds, +Niet in gedrukte woorden, noch in gepreekte of gepraten + woorden kan men 't vinden, het ontsnapt aan die woorden, +Niet in een boek, niet in dit boek is 't te vinden, +Wie gij ook zijt het is 't uwe, het 'is niet verder van U dan + uw gehoor of uw gezicht, +Wat U het naaste, het gewoonste, het gereedste is spreekt er + U van en daaruit komt het U immer te gemoet. + +Lees in vele talen, toch leest gij hierover niets, +Lees de Boodschap van den President en gij leest ook + daarin niets hier over, +Niet in de rapporten van het Binnenlandsch Ministerie of + van het Ministerie van Financiën, niets in dagbladen of + weekbladen, +Niets in de belasting- of pensioenberichten, niets in de prijsnoteeringen + of de mededeelingen van de Beurs. + + +3. + +De zon en de kringloopende sterren in het firmament, +De appelvormige aarde en wij met ons leven van die aarde, + het is grootsch in zijn eeuwig gedobber, +Ik weet niet wàt het is behalve dat het grootsch is en dat + het geluk is, +En dat de beteekenis van ons leven niet ligt in een bespiegeling + of een bon-mot of eenig onderzoek, +En dat het niet iets is, dat bij geluk ten goede kan keeren + en bij ongeluk ons kan ontgaan, +En niet iets, dat wij door een of andere omstandigheid + kunnen verliezen, +Het licht en de schaduw, de wonderbare beteekenis van het + lichaam en zijn identiteit met de ziel, de tuk die met + volkomen bereidwilligheid alle aardsche dingen verslindt, +De alomvattende fierheid en het kunnen van den mensch, + zijn onuitsprekelijke vreugden en smarten, +Het wonder dat iedereen ziet in iedereen dien hij ziet en + de wonderen die elke minuut der komende tijden van zich + zullen vervullen, +Wat is het doel van dit alles, dacht gij, Camerado? +Dacht gij dat het enkel was voor uw handwerk of landwerk? + of voor de winsten van uw winkel? +Of om U aan een of andere betrekking te helpen? Of voor + een spelletje in het beuzeluur van dezen heer en die + dame? +Hebt gij gedacht dat het landschap leven, vorm en kleur had + enkel om in een schilderij geschilderd te worden? +En dat de menschen leefden enkel opdat men hun leven + konde beschrijven of bezingen, +Of dat de zwaartekracht en de natuurwetten en de harmonieuze + samenstelling van het Heelal en de luchtstroomingen + enkel waren om aan schoolmeesters geleerdheid te + verschaffen? +Of dat het bruine land en de blauwe zee waren voor de + atlassen en de landkaarten? +Of de sterren om in sterrengroepen verdeeld te worden en + dan aangeduid bij fantasie-namen? +Of dat de groei en ontluiking der zaden zijn voor landbouwkundige + tabellen of den landbouw zelf? + +Oude instellingen, kunsten, boeken, verhalen en de vaardigheid + in een beroep, zullen wij dit alles hoog stellen? +Zullen wij ons eigendom, onzen handel hoog stellen? Ik heb + er niets tegen. +Ik stel dit alles even hoog als het hoogste--maar boven dit + hoogste stel ik het kind dat geboren wordt van eene + vrouw en een man. + + +4. + +De som van al wat eerbied verdient tel ik op in U, wie gij + ook zijt, +De President bevindt zich in het Witte Huis om uwentwil, + gij zijt niet hier ter wille van hem, +De secretarissen arbeiden in hun bureaux voor U, gij arbeidt + niet voor hen, +Het Congres vergadert elke Twaalfde Maand voor U, +Wetten, hoven, staatsconstituties, stedelijke charters, het + komen en trekken van handel en verkeer, dit alles is + voor U. +Luistert goed, lieve discipelen, +Leer, staatkunde, beschaving vloeien uit U, +Standbeelden en monumenten en alle roem-inschriften waar + ook zijn gehouwen in U, +De waarde van geschiedenis en statistiek, zoo ver als haar + geest het verleden mag zijn doorgedrongen, bevindt zich + dit uur in U en die van mythen en verhalen evenzoo, +Indien gij op dit oogenblik geen adem haddet en geen + kracht, wat zou er van hen allen zijn? +Het heerlijke epos zou niets zijn en oratiën en tragediën + zouden ledig zijn. + +De paleizen zijn wat gij er van maakt als uw oog hen aanschouwt, +(Dacht gij dat hun waarde lag in den witten of grijzen steen? + Of in de lijnen hunner bogen en kroonlijsten?) + +De muziek is wat er uit uw ziel opvloeit als de instrumenten + U aan uw werkelijk leven doen denken, +Zij is niet de violen en cornetten, niet de hobo noch de + trommen, noch de klanken van den bariton-zanger die zijn + liefelijke romanza zingt, noch die van het mannenkoor, + noch die van vrouwenkoor, +Zij is dichter bij en verder dan dezen. + + +5. + +Zal dan alles eenmaal zijn weg terug afleggen? +Kan dan ieder de eeuwige schoonheid zien door een blik in + den spiegel? Is daar niets hoogers of beters? +Bevat gij alles, bevat de mystiek-onzichtbare ziel alles? +En vreemd en zwaar zeker is mijn paradox; +Het ruwste ter wereld en de onzichtbare ziel der wereld + zijn één. + + +6. + +Wilt gij dan de zaligheid verre zoeken? Gij zult zeker op + uwe schreden terugkomen. +In de dingen uws dagelijkschen levens vindt gij het beste, of + zoo goed als het beste, +In de menschen uws dagelijkschen levens vindt gij de edelste, + krachtigste, liefdewaardigste! +Geluk, kennis vindt gij niet elders maar hier, niet in de + toekomst maar nu, +In den man dien gij 't eerst ziet en aanraakt vindt gij altijd + een vriend, een broeder, een naasten buur--in de vrouw + een moeder, zuster, vrouw, +De liefde en de arbeid der volken hebben de eerste plaats + in poëmen en overal, +Gij arbeidsters en arbeiders dezer Staten, gij bezit uw eigen + goddelijk en krachtvol leven, +En alles daarbuiten heeft plaats voor mannen en vrouwen + zooals gij. + +Wanneer de psalm gaat zingen in steê van den zanger, +Wanneer de Schrift zal prediken in steê van den leeraar, +Wanneer de kansel afdaalt en onder de menschen gaat in + steê van den prediker, +Wanneer ik bij dag of bij nacht het lichaam van boeken kan + beroeren en zij dan mijn lichaam beroeren in keer, +Wanneer eens professors collegie zooveel bewijst als een sluimerende + vrouw of een slapend kind, +Wanneer de goudstukken in de kelders glimlachen als des + nachtwakers dochter, +Wanneer de gevolmachtigde bazelt in den presidentsstoel en + ik zijn vriend ben en metgezel, +Dan, en niet eerder, zal ik dezen de hand reiken en hen zoo + hoog verheffen als ik U doe, mannen en vrouwen aan den + arbeid. + + + + +UIT: LIED VAN DE WENTELENDE AARDE + + +1. + +Een lied van de wentelende aarde, in woorden die met haar + harmonieeren, +Dacht gij dat dit de woorden zijn, deze rechtoppe-lijntjes, + deze boogjes, hoekjes, en stipjes? +Neen, dat zijn de woorden niet, de echte woorden zijn in de + aarde en in de zee, +Zij zijn in de lucht, zij zijn in U. + +Dacht gij dat deze woorden de liefelijke klanken zijn door + den mond uws vriends gesproken? +Neen, de ware woorden zijn liefelijker dan deze. + +Menschenlijven zijn woorden, myriaden woorden, +(In de beste gedichten ziet gij altijd het lijf van man of + vrouw, altijd welgevormd, natuurlijk, levensvol, +En elk deel vol kracht om te geven of te ontvangen zonder + schaamte of reden tot schaamte.) + +Lucht, aarde, water, vuur--de elementen zijn de woorden, +Ik zelf ben een woord met dezen--mijne krachten vloeien + samen met de hunne--mijn naam is voor hen een niets, +Al wierd mijn naam ook genoemd in de drie duizend talen, + wat zouden lucht, aarde, water, vuur weten van mijn naam? +Een gezond gezicht, een vriendelijk bemoedigend gebaar zijn + woorden, en zij zijn welsprekendheid en wijsheid, +De bekoring van den oogopslag van sommige mannen en + vrouwen, ook zij is vol welsprekendheid en wijsheid. + +Het werk waaruit de ziel spreekt is het poëem dier onhoorbare + woorden der aarde, +De meesters kennen die aarde-woorden en zeggen daarin + meer dan in hoorbare woorden. +De aarde ontbloot haar schoonheid niet doch weigert ook niet + haar schoonheid te ontblooten, niettemin is haar onzichtbaar + leven het schoonste, +Dring in haar door en gij verneemt luid-hoorbare klanken, + het verheven koorgezang der helden, de weeklachten der + slaven, +De eeden der liefde, vervloekingen, doodsnikken van stervenden, + gelach van jongelieden, geschreeuw van markters, +Dring in haar door om de sleutelwoorden te kennen die + nooit missen. + +De woorden der welsprekende, stomme eeuwe-moeder tot + hare kinderen missen nooit, +De echte woorden missen nooit, want de slag mist nooit en + de terugslag mist nooit, +Aldus ook missen nimmer de dag en de nacht, evenmin als + onze reis door de eeuwigheid mist. + +Het Godsschip bevaart de Godszee, +Rondwentelend, staag, om nimmer te vergaan, +Zonneschijn, storm, koude, hitte voor altijd weerstaat, voorbij + snelt, draagt het dezen, +De waarheid en de bestemming der ziel bevat het, +Het vloeiende ledig in 't rond en vooruit klieft en doordringt + het, +En steeds voort, door geen tegenspoed opgehouden, door + geen anker vastgehouden, door geen klip geraakt, +Vlug, vroolijk, voldaan, niets dervende, niets verliezende, +Elk oogenblik in staat en bereid het logboek open te slaan, +Het Godsschip bevaart de Godszee. + + +2. + +Wie gij ook zijt! Slag en terugslag zijn bepaaldelijk voor U, +Het Godsschip bevaart de Godszee voor U. + +Wie gij ook zijt! Gij zijt de man of de vrouw voor wie de + aarde vast en vloeibaar is, +Gij zijt de man of de vrouw voor wie zon en maan daar zijn + in het firmament, +Voor niemand eerder dan voor U is het heden en het verleden, +Voor niemand zekerder dan voor U is de onsterflijkheid. + +Ieder man is voor zich en iedere vrouw is voor zich het sleutelwoord + van verleden en heden en dat der onsterflijkheid; +Niet een kan daar verwerven voor den ander--niet een, +Niet een daar leven voor den ander--niet een. +Het gezang is voor den zanger en komt tot hem terug, +Het onderwijs is voor den onderwijzer en komt tot hem terug, +De moord is voor den moordenaar en komt tot hem terug, +De diefstal is voor den dief en komt tot hem terug, +De liefde is voor hem die liefde geeft en komt tot hem terug, +De gift is voor den gever en komt tot hem terug--het + kan niet missen, +De redevoering is voor den redenaar, het spel is voor den + tooneelspeler en speelster niet voor het gehoor, +En geen mensch verstaat grootheid en goedheid dan de zijne + of die door de zijne wordt verklaard. + + +3. + +Ik zweer de aarde zal gewis hem of haar volkomen zijn die + zelf volkomen is, +En de aarde zal gehavend en gebroken blijven hem of haar + die zelf gehavend en gebroken blijft. + +Ik zweer daar is grootheid noch vermogen die wedijvert met + de grootheid en het vermogen der aarde, +Daar kan geen leer welke ook zijn, ten ware zij worde bevestigd + door die der aarde, +Geen staatkunde, poëzie, religie, zede of wat ook, tenzij + gegrondvest in de aarde, +Tenzij oog in oog met de stiptheid, levenskracht, onpartijdigheid, + rechtschapenheid dezer aarde. + +Ik zweer ik zie in de liefde liefelijker krampen dan die de + liefde oproept, +Het is zelf-bezit dat nooit lokt of afwijst. +Ik zweer ik zie weinig of niets meer in hoorbare woorden, +'t Vloeit alles opwaarts tot de ongezegde waarheden dezer + aarde, +Tot hem die zingt de zangen des lijfs en zegt de waarheden + der aarde, +Tot hem die woordenboeken maakt van de woorden die aan + den druk ontsnappen. + +Ik zweer ik zie wat daar beter is dan het beste te noemen, +Het is het beste altijd en immer ongenoemd te laten. + +Zoodra ik mij ondersta het beste te noemen merk ik mijn + krachteloosheid, +Dan ligt mijn tong verlamd onder mijn verhemelte, +Dan weigert mijn adem mijne longen te vullen, +Ik word met stomheid geslagen. +Het beste der aarde kan niet, kan nooit genoemd worden, + alles en ieder is het beste, +Dat beste is niet wat gij vermoeddet, het is veiler, lichter, + nader, +Niets behoeft er voor uit zijn natuurlijke voegen te worden + gelicht, +De aarde is even zeker en direct nu als zij was voorheen, +Feiten, religiën, vooruitgang, beleid, handel en wandel zijn + nu zoo reëel als voorheen, +En ook de ziel is reëel, ook zij is zeker en direct, +Geen preek of proef heeft haar bewezen, +Onloochenbare vooruitgang bewijst haar. + + +4. + +Dat dan in deze zangen weergalmen de klanken der ziel en + de melodieën der ziel, +(Indien zij niet den weergalm bevatten van de melodieën der + ziel, wat zouden zij dan zijn? +Indien zij niet leven waren direct van uw leven, wat zouden + zij dan zijn?) + +Ik zweer voortaan zal ik niets meer gemeen hebben met den + godsdienst die het beste noemt, +Ik wil enkel gemeen hebben met den godsdienst die het beste + ongemoeid laat. + +Spreekt sprekers, zingt zangers! +Delft diep, vormt groot, stapelt hoog de woorden der aarde! +Arbeidt, eeuwen na eeuwen, want niets zal verloren gaan, +Misschien zal uw arbeid lang hebben te wachten, maar zeker + zult gij er de wel-daad van zien, +Wanneer de bouwstoffen allen bereid en gereed zijn, zullen + de bouwmeesters verschijnen. + +Ik zweer U, de bouwmeesters zullen verschijnen onafwijsbaar, +Ik zweer U, dat zij U zullen verstaan en rechtvaardigen, +De verhevenste onder hen zal hij zijn die U het beste van + allen verstaat, en die allen verklaart en allen getrouw is, +Hij en zijne makkers zullen U niet vergeten, zij zullen inzien, + dat gij niet een jota minder zijt dan zij zelven, +In hen en door hen zult gij volkomen verheerlijkt worden. + + + + +LIED DES HEELALS + + +1. + +Kom, zei de Muze, +Zing thans een lied door geen dichter nog gezongen, +Zing thans het lied des Heelals. +In deze onze ruwe aarde, +Middenin den onpeilbaren chaos, +Verborgen en veilig in haar hart, +Kiemt het zaad der volmaaktheid. +In allen leven kiemt dit zaad, +Geen geboorte zonder de ontkieming van dit zaad, verborgen + of zichtbaar, dit zaad ontvangt bloei. + + +2. + +Heil U, waakzame, hoogstrevende wetenschap, +Gij die, als van hooge bergtoppen, het jonge leven overziet, +En verder steeds en verder Uw uitkomsten bevestigt. +Maar heil, heil, heil der ziele, die alle wetenschap overtreft, +Voor haar heeft de wereldgeschiedenis zich als een schel om + den aardkloot gelegd, +Voor haar wentelen alle sterren-myriaden door 't Heelal. +Voor haar, spiralend omhoog en breed van slagen, +(Of als een schip op zee, dat vaak boegseert) +Vloeit wat vergankelijk is uit in het Eeuwige +En strekt de realiteit zich uit naar 't ideaal. +Voor haar de ontwikkeling van het al, die niet in wezen, wèl + in schijn wordt gekend, +En rechtvaardiging is niet enkel van het goede, maar van + wat wij slecht noemen tevens. +Eenmaal werpt ieder den mom af, wat deze ook waard zij, +Eenmaal bloeit er heil uit alle verzwering, eenmaal vreugde + uit list, bedrog en tranen, +Heil waar de kracht aan ontspringt en vreugde, vreugde des + Heelals. +Uit het gros, uit het ongezonde, uit het onbeteekenende, +Uit de middelmatige meerderheid, het talloos-vake bedrog + van menschen en volken, +Ontspringt het goede, +Alom dan het goede, electrisch, bederfwerend, alles doordringend, + alles vervullend. + + +3. + +Boven de berghoogten van kwalen en smarten, +Fladdert, fladdert en zweeft een nooit-gelamde vogel +Hoog in de reine sferen des geluks, +Door de duisterste wolken der onvolkomenheid, +Breekt altijd een glimp van 't reinste licht der zon, +Een straal der hemel-heerlijkheid-zelve. +In de wangeluiden van zeden en gebruiken +In het dolle Babyloonsch geraas, in oorverdoovende orgiën, +Elk getier overruischende, wordt een toon gehoord, en niet + meer dan vernomen, +Van 't koorgezang der eeuwen in verre hemelgewesten gezongen. +O, de zegenvolle oogen, o, de gelukkige harten +Die in 't geweldig labyrinth, +Den teederen leiddraad zien en volgen kunnen. + + +4. + +En gij, Amerika, +Als bekroning van het godsplan, in zijn overleg en in zijn + uitvoering, +Zijt gij--en niet om U zelfs wil--tot leven geroepen. +Want ook gij omvat alles, +Gij torscht en ontvangt alles en begroet alles, ook langs + paden breed en nieuw +Wendt gij U naar 't Ideaal. +De tamme idealen van andere landen, de grandeurs van het + verleden, +Zijn niet voor U, gij hebt Uw eigen grandeurs van dezen dag. +Goddelijk vertrouwen en grootheid die alles omvatten en + verklaren, +En dit alles bereikbaar voor allen. + +Alles en allen om der wille der onsterflijkheid, +Liefde evenals licht verwint het Al stilzwijgend, +En de voortdurende verheffing der natuur beschenkt het Al + met haar zegeningen, +De bloesem draagt vrucht, de vrucht der eeuwen rijpt, de + gaarden worden godstuinen, de oogst is zeker, +Aldus rijpt alles: vormen, voorwerpen, ontwikkeling, menschheid + tot het leven der zaligheid, + +Geef dan, o God, mij altijd die gedachte, opdat altijd mijn + ziel hoog zij en zinge, +Geef mij, geef hem of haar, die ik liefheb dit onvernietigbaar + geloof, +In Uw Heelal, wat gij ons ook onthoudt, onthoud ons niet + het geloof in Uw Godsplan, dat tijd en ruimte vervult, +Het geloof in Heil, Vrede, volkomen Verlossing! + +Is dit een droom? +Neen, het ongeloof is een droom, +En in de ontkenning is de leer en rijkdom des levens een + droom, +En de geheele wereld een droom. + + + + +PIONIERS! O PIONIERS! + + +Komt mijn zon-gebruinde kinderen, +Volgt mij nu in dichte drommen, houdt Uw wapens blank en + vaardig, +Hebt gij allen Uw pistolen? Hebt ge Uw scherpgewette bijlen? + Pioniers! O Pioniers! + +Want wij kunnen hier niet dralen, +Vòòrt wij moeten, lieve vrienden, moeten het gevaar trotseeren, +Wij zijn het jonge sterkgespierde ras, alles rust op onze + armen, + Pioniers! O Pioniers! + +O, gij knapen, Westerknapen, +Krachten-ziedend, strijdbegeerig, rijk aan mannentrots en + vriendschap, +'k Zie U duidelijk, Westerknapen, 'k zie U der beschaving + voorgaan, + Pioniers! O Pioniers! + +Rusten thans de oude volken, +Laten zij het hoofd nu hangen na een half-volbrachte taak, + zijn zij moê daar ginds over de wijde zeeën? +De eeuwige taak dan vatten wij op, en haar lasten en haar + wijsheid, + Pioniers! O Pioniers! + +Wat verleën is moeit ons niet, +Nieùw een wereld, groòtsch een wereld, dat is de wereld van + ons streven, +Ons is frisch en kloek de wereld, en zij roept ons aan den + arbeid + Pioniers! O Pioniers! + +Rotsen rukken we uit de voegen, +Over afgrond, door valleien, langs de hooge bergenklippen, +Waar wij gaan, wij overwinnen, moedig, wagend en vermetel, + langs nog onbetreden paden, + Pioniers! O Pioniers! + +'t Dichte oerwoud wordt geveld, +Stroomen stuiten we en doen wij keeren, wij dringen door + in de aderen der moeder en brengen haar onrust, +Delvend in den maagd-grond brengen wij er weeldevollen + waschdom, + Pioniers! O Pioniers! + +Colorado-mannen zijn we, +Ons het land der hooge bergen, òns het land der breede + sierra's en der hooge bergenvlakten, +Van de mijnen, van de stroomen komen wij langs jagersporen, + Pioniers! O Pioniers! + +Van Nebraska, Van Arkansas, +Van het midden dezer Staten, van Missouri zijn wij zonen, + zonen van Amerika, +Handslag geven we allen broeder, òf van 't Zuiden, òf van + 't Noorden, + Pioniers! O Pioniers! + +Onweerstaanbaar--wak're mannen, +Lieve broeders, kameraden! In mijn borst gloeit voor U allen + wonderteêre, sterke liefde! +O ik treur, en nochtans juich ik! Voor U allen gloei ik + van liefde, + Pioniers! O Pioniers! + +Heft dan hoog de moeder-liefste +Wapp're hoog de lieve liefste, de beste en de schoone liefste, + wuiv' beheerschend boven alles (buig Uw hoofd) +Hoog de vreesbre-sterke liefste, majesteitelijk rein die + liefste, + Pioniers! O Pioniers! + +Ziet dan kinderen, onvertsaagde kinderen, +Bij den strijd van onze vaadren, nimmer weif'len wij of + wijken, +Uit het schimmenrijk voorheen dringen ons millioenen voorwaarts, + Pioniers! O Pioniers! + +Voorwaarts, voorwaarts trekt ons leger, +Jonge kracht brengt ons versterking, zij die in den veldtocht + vallen worden spoedig weer vervangen, +Somtijds in den strijd de neerlaag, maar toch voorwaarts, + altijd voorwaarts, + Pioniers! O Pioniers! + +Al der wereld levenspolsen +Slaan voor ons den opmarschroffel in den kracht'gen Westermaat, +Maar wij, enkel of tezamen, dringen, werken ons vooruit. + Pioniers! O Pioniers! + +'t Is àl voor ons ideaal, +Al wat is bereikt in 't leven, al wie denkt of doet in 't leven, + al de werkers, al hun werk, +Die ter zee zijn, die te land zijn, al de meesters, al de slaven, + Pioniers! O Pioniers! + +Al die liefde's helvuur kennen, +De gevangnen in 't gevang, al de braven, al de boeven, +Al de blijden, al de droeven, al de levenden en dooden, + Pioniers! O Pioniers! + +En ook ik met lijf en ziele, +Wij, aldus een trio vreemd, saamlend al wat wij ervaren, + gaan ge-drieën onzen weg, +Door de landen, over zeeën, door het licht en door den + schemer, door verledens spokenheiren, + Pioniers! O Pioniers! + +Zie deez' wentelenden aardbol! +Zie in 't rond de broeder-bollen, al de zonnen, de planeten, + samenhangende als trossen, +In de schit'rend-lichte dagen, in de droom-mystieke nachten, + Pioniers! O Pioniers! + +Al die werelden zijn ons, +Zijn voor 't groot ontginningswerk, wijl de volgers ongeboren + in die werelden ons wachten, +Wij gaan slechts aan 't hoofd des hedens en bereiden hun + den weg, + Pioniers! O Pioniers! + +O gij dochters van het Westen! +O gij jonge en oud're dochters! O gij moeders en gij vrouwen! +Nimmer moet gij van ons wijken! Uwe plaats is in ons leger + Pioniers! O Pioniers! + +Prairiedichters ongeboren! +(Dichters van de oude landen, gij moogt rusten in Uw doodskleed, + want ook gij deedt eens uw arbeid,) +Spoedig zal 'k Uw krijgslied hooren, spoedig trekt gij met + ons op, + Pioniers! O Pioniers! + +Niet de zoete minneliedjes, +Niet op kussens, niet op muilen, niet het vredige, niet het + lieve, +Niet de vadse rust der rijkaards, niet voor ons het tam + vermaak, + Pioniers! O Pioniers! + +Laat dan anderen gulzig fuiven, +Laat de dikke slapers slapen, laat hen in hun rust verroesten, +Karig, spaarzaam, zij ons voedsel, hard ons bed en zwaar de + arbeid, + Pioniers! O Pioniers! + +Is de nacht voor ons gekomen? +Was de weg ons heden moeilijk? Vielen wij soms moedloos + neder? +Laat ons dan een wijle rusten, voor een uur den strijd + vergeten, + Pioniers! O Pioniers! + +Op! met schaat'rend een trompetschal, +Roept ons de ochtendstond--hoort!-- +Luide en gebiedend klinkt zijn: + "ontwaakt!" +Op! Op! naar de voorhoede des legers! +Op! Dat ieder naar zijn plaats snelle, + Pioniers! O Pioniers! + + + + +AAN U + + +Wie gij ook zijt, ik vrees gij gaat den weg der droomen, +Ik weet, dat de werkelijkheid waarop gij meent te rusten + sneeuw is, die U onder handen en voeten wegsmelt, +Zelfs op dit oogenblik zie ik alles wat gij 't Uwe meent + verdwijnen: Uw gezicht, Uw vreugden, woorden, huis, handel, + wandel, verdriet, dwaasheden, gewoonten, misdaden, +Uw ware ziel, Uw ware lichaam verschijnt mij, +Verschijnt mij, opkomende uit Uw bedrijf, Uw zaken, Uw + winkel, arbeid, hofsteê, kleed, uit uw koop en verkoop, + eten, drinken, lijden en doodgaan. + +Wie gij ook zijt, ik leg nu de hand op Uw hoofd, opdat gij + mijn gedicht moogt zijn, +En met mijne lippen dicht aan Uwe ooren fluister ik: +Ik heb vele vrouwen en mannen innig liefgehad, maar voor + geen hunner was mijn liefde inniger dan voor U. + +O, wel traag en wel dom ben ik geweest, +Reeds veel vroeger had ik zonder omwegen mijn weg recht + op U toe moeten nemen, +Wat ik tot nu heb gezegd was gebabbel omdat ik 't niet tot + U zei; wat ik tot dusver heb gezongen was het lied der + zotheid, omdat ik U niet bezong. + +Nu wil ik alles wegwerpen en tot U komen en de hymnen + zingen van U, +Niemand heeft U ooit begrepen, maar ik begrijp U, +Niemand heeft U ooit recht laten wedervaren, ook gij deedt + U zelf onrecht, +Niemand, of hij zag gebreken in U, ik alleen vind in U geen + gebrek, +Niemand, of hij wilde èèn boven U stellen, _ik_ ben de man, + die nimmer zal toestaan, dat er èèn boven U worde gesteld, +Ik ben de eenige, die noch heer, meester, betere, noch zelfs + God, hooger stel dan wat in U leeft. +Schilders hebben zwevende engelen geschilderd en in hun + midden het godsbeeld, +En om het hoofd van het godsbeeld deden zij een nimbus + stralen van goudzonnig licht. +Maar ik schilder myriaden hoofden en schilder geen hoofd + zonder dien nimbus van goud-zonnig licht, +Uit mijn vingertoppen, uit het brein van iederen man en + vrouw stroomt dat licht voor eeuwig zijn stralen uit. + +O, ik zou zulke verheven roemzangen van U kunnen zingen! +Gij kendet U-zelf niet, heel U leven hebt gij in U-zelf + liggen slapen, +Uw oogen zijn heel Uw leven zoo goed als gesloten geweest, +Al uw daden komen reeds nu tot U terug en zij bespotten U, +(Uw streven, weten, bidden, indien zij niet terugkomen om + U te bespotten, hoe zullen zij dan tot U terug komen?) + +Die spot geldt niet Uw ware leven, +Achter dien spot en er doorheen zie ik Uw ziel onbevredigd + staren, +Ik volg U in Uw geheimste schuilhoeken, waar nog nooit + iemand U volgde, +Indien Uw zwijgen, Uw voorovergebogen zitten aan Uw lessenaar, + Uw onverschillig doen, de nacht, het wijde kleed + der gewoonte U verhullen voor anderen, zij verhullen U + niet voor mij, +Indien Uw glad geschoren gelaat, Uw dwalend oog, Uw + puistig voorhoofd anderen afstooten, mij doen zij dat niet, +Uw bemorst kleed, lichaamseuvel, dronkenschap, gulzigheid, + of vroegtijdige onmatigheidsdood, dat alles wordt door + mij ter zijde geschoven. + +Daar wordt geen talent of gave in eenigen man of vrouw + gevonden, of in U kan gelijkwaardigs gevonden worden. +Daar is geen deugd, geen schoonheid in eenigen man of + vrouw, of het even goede is in U, +Daar is geen zaligheid bereid voor anderen, of gelijke zaligheid + wacht U, + +Wat mij betreft: ik zal niemand beschenken, tenzij ik volkomen + hetzelfde U schenken kan, +Niet eerder zal ik Gods of iemand glorie zingen dan ik Uw + glorie zing. +Wie gij ook zijt! Gij hebt recht aanspraak te maken op alles! +De heerlijke landen van Oost en West zijn erbarmelijk een + schouwspel, vergeleken bij U, +Zie deze onmetelijke weiden, deze eindelooze rivieren, gij zijt + onmetelijk en eindeloos als zij, +Deze furiën, elementen, stormen, het geweld der ontketende + natuur, weeën van schijnbare ontbinding: gij zijt de man, + gij zijt de vrouw die hen kan bedwingen, +In Uw eigen recht zijt gij gebieder over de natuur, de elementen, + pijnen, passiën, ontbinding. + +Uw kluisters vallen van Uw enkels, er is in U een nooit + falend vermogen, +Oud of jong, man of vrouw, ongeschoold en laag, door anderen + uitgebannen, wat er in U is openbaart zich, +Door geboorte, leven, dood, aardlegging heen zijn Uw wegen + gebaand en niets is veronachtzaamd, +Door bittere ervaring, verlies, eerzucht, onwetendheid, verdriet + heen, volgt wat in U is zijn weg. + + + + +TERWIJL IK WEGDREEF MET DE EB VAN 'S LEVENS OCEAAN + + +1. + +Terwijl ik wegdreef met de eb van 's levens Oceaan, +Terwijl ik terug ging langs de kust, die ik zoo goed ken, +Terwijl ik wandelde in Uw vochtig rimpel-zand, Paumanok, + door de golven bespoeld, +Waar het sissend en dreigend geruisch der baren wordt + gehoord, +Waar de woeste oude moeder eindeloos krijt om haar verloren + telgen, +Ik, op den laten herfstdag, ging peinzend, zuidwaarts + starende, +Door mijn electrische Ikheid-zelve vervreemd van den hoogmoed, + die mij mijn poëmen doet zeggen, +Ik ging, en was vervuld van den geest, die onder mijn + voeten in het zand zijn lijnen had getrokken, +Ik dacht aan het bezinksel op den bodem van alles, ook + op den bodem van alle zee, alle land, alle leven der + wereld. + +Mijn aandacht geboeid, mijn oogen afgedwaald van het zuiden, + aangetrokken door die rimpels in het zand, volgden + het spoor der ebbegolven, +Kaf, stroo, houtsplinters, zeegras en kwallen, +Schuim, schilvers van glimmende rotsen, zeegras, dit alles + had de vloed achtergelaten op het strand, +Mijlen ver wandelde ik, steeds met het geruisch der brekende + golven naast mij, +Daar op Paumanok's kust, en in mij de oude gedachte, dat + alles buiten mij wordt weerspiegeld door alles in mijn + binnenste, +Die gedachte kwam door U opnieuw in mij op, gij vischvormig + eiland, +Terwijl ik terugging langs de kust, die ik zoo goed ken, +Terwijl mijn electrische Ik-heid mij deed zoeken naar mijn + evenbeeld. + + +2. + +Terwijl ik de kusten van het onbekende zoek, +Terwijl ik luister naar het lijklied, de stemmen van mannen + en vrouwen, die schipbreuk leden, +Terwijl ik de invloeden adem, die als windstroomen op mij + instormen, +Terwijl de geheimzinnige Oceaan dichter en dichter op mij + aanvloeit, +Komt de gedachte in mij, dat ook ik ten hoogste een nietig + aanspoelsel ben van d'Oceaan, +Een handvol zand en doode zeegrassen, die men kan oprapen, +Die wòrden opgeraapt, of misschien wel straks weêr worden + weggespoeld. + +O, teleurgesteld, vernietigd, het hoofd op de borst, de oogen + zoekende diep in de aarde, +Gedrukt door het weten, dat ik heb dùrven openen mijn + mond, +Nu wetende, dat te midden van allen die hun niet uitklappen + en mij de holle echo's hunner woorden in het oor + blazen, ik zelf nièt het geringste denkbeeld heb gehad + van het wat en wie mijner Ik-heid, +Dat uit al mijn verwaten poëemen nu mijn werkelijke Ik-heid + opstaat, nog altijd ongezegd, onbegrepen, onverklaard, + onbereikt, +Ik zie haar voor mij uit, mij bespottende met spot-beleefde + groeten en buigingen, +Met de galmen van uit de verte gehoord spotgelach, om elk + woord dat ik heb geschreven, +Zwijgend wijzen naar deze zangen èèrst, dan naar het zand + onder mijn voeten. +Nu wordt het mij duidelijk, dat ik niets in zijn echten zin heb + kunnen bevatten, niet het geringste, en dat niemand dit + vermag, +Hier, in het gezicht van d'Oceaan, neemt de Natuur de gelegenheid + waar om mij neer te vellen tot mijn Niets, +Omdat ik gewaagd heb ooit den mond te openen om te + spreken. + + +3. + +Gij Oceanen beide, gij en ik, wij dicht bijeen, +Wij murmelen beiden het zelfde droeve lied, en spoelen zand + en slib aan, en weten niet waarom, +Gij, ik en allen hebben in onze ziel, gelijk dit zand de dunne + kerven van het weggespoelde leven. +Gij, broze kust bedekt met wrakhout, +Gij, visch-vormig eiland, ik aanvaard wat nu aan mijn voeten + ligt, +Wat het Uwe is, is het mijne òok, vader. +Paumanok, ook ik, +Ook ik blies mij op als waterbellen in mijn najagen van + hersenschimmen, dobberde op de onmetelijke golven des + levens, werd aangespoeld op Uw kusten, +Ook ik ben niet anders dan een op het zand geslingerd wrak, +Ook ik laat mijn splinters op U achter, gij visch-vormig + eiland. +Ik werp mij aan Uw borst, vader, +Ik omklem U zoo, dat gij U niet uit mijn omarming kunt + losmaken, +Ik houd innig vast, zoolang tot gij mij het antwoord geeft, + dat ik begeer. +Kus mij, kus mij, vader, +Beroer mij met Uw lippen, zooals ik hen beroer, die ik + liefheb, +Laat, terwijl ik U aan mijn borst klem, Uw adem mij het + lieflijk geheim influisteren van dat murmelen, waar ik naar + smacht. + + +4. + +Eb, Oceaan des Levens, (de vloed zal terugkomen) +Staak niet Uw gejammer, woeste moeder oud, +Krijt eindeloos om Uw verloren telgen, doch vrees niet en + verloochen mij niet, +Ook ik ben Uw zoon, ruìsch niet zoo heesch en toornig aan + mijn voeten als ik U beroer, of wat gij wegwerpt, verzamel, +U en allen heb ik teeder lief, +Wat ik verzamel is zoowel voor mij-zelf als voor dien geest, + die op ons neerziet waar wij gaan, en mij en wat het mijne + is volgt, +Ik en het mijne, ebberimpels in het zand, wat waardelooze + wrakhout, +Sneeuwwit schuim, ledige waterbellen, +(Zie, hoe eindelijk door mijn doode lippen den stervensdroesem + wordt uitgeworpen, +Zie, de prismatieke kleuren glinsteren en bewegen,) +Stroohalmen, spoelzand, splinters, +Op het doodstrand gespoeld uit velerlei Niets van 's levens + droefheid en vreugd. Niets altijd Niets, en toch het een in + strijd met het ander, +Uit stroomen, kalmten, duisternis en deining, +Uit gepeins en nadenken, altijd Niets, ten hoogste een ademtocht, + een traan, een spat waters of modders, +En Niets altijd uit ons bodemloos gestreef, dat opgist en + wegvloeit, +Niets, ten hoogste een of twee teedere maar geschonden + bloesembladeren dobberende op de golven en lichtelijk aangespoeld, +Niets! en ook om ònzentwil die snikkende lijkzang der natuur, +Ook voor ons, wat ook onze oorsprong zij, dat geloei der + wolkbazuinen, +Wij, als nietswaardig aangespoeld, vanwaar is ons onbekend, + en neergeworpen aan Uw voeten, +Gij die daar zit of gaat, aan Uw voeten, +Wie gij ook zijt, ook wij liggen als wrakken aan Uw voeten. + + + +ZEKERHEID + + +Ik heb geen zekerheid noodig, ik ben een mensch wiens ziel + zijn geheele aandacht vraagt; +Ik twijfel niet of van onder de voeten en naast de handen en + het gezicht, die ik van mij ken, zien nu reeds andere gezichten + uìt, die ik niet ken, schoone tastbare gezichten, +Ik twijfel niet of de majesteit en schoonheid der wereld zijn + verborgen in iedere iota der wereld, +Ik twijfel niet of ik ben oneindig en het Universum is + oneindig, vergeefs tracht ik mij voor te stellen hoe oneindig, +Ik twijfel niet of de werelden en hun zonnestelsels snellen + met een goddelijk doel zoo harmonisch door het ruim, en + dat ik eenmaal in staat zal zijn te doen als zij, en mèèr + dan zij, +Ik twijfel niet of het tijdelijke heeft een duur van millioenen + jaren, +Ik twijfel niet of het binnenste heeft zijn binnenste en het + buitenste zijn buitenste en het oogenlicht heeft een ander + oogenlicht en het gehoor heeft een ander gehoor en de + stem een andere stem, +Ik twijfel niet of de dood van de jonge mannen, die zoo innig + wordt beweend, heeft zijn levensbloei, en de dood van + jonge vrouwen en de dood van kindertjes heeft zijn + levensbloei, +(Of denkt gij, dat het leven kan bloeien, en dat de dood, het + doel des levens, niet zijn bloei heeft?) +Ik twijfel niet of de wrakken in de zee ('t doet er niet toe + welke verschrikkingen zij gezien hebben, 't doet er niet + toe wiens vrouw, kind, man, vader, vriend er ook mede is + onder gegaan) bloeien dààr, des levens vol, +Ik twijfel niet of wat daar ooit en ergens gebeurt, heeft in + den samenhang der dingen zijn levensbloei, +Ik denk niet, dat Leven de bloeitijd is van het Al, van Tijd + en Ruimte, maar ik geloof, dat Zalige Dood die bloeitijd is. + + + + +EEN STILLE GEDULDIGE SPIN + + +Een stille geduldige spin, +Zag ik, waar zij op een kleinen vooruitspringenden hoek + alleen zat, +En ik zag, hoe zij, om de ledige groote ruimte rond zich + heen te onderzoeken, +Zich spinnende, spinnende, spinnende langzaam liet afzakken + aan onzichtbare draden, +Die zij steeds effende, die zij onvermoeid verlengde. +En gij, o mijn ziel, waar zijt gij, +Omgeven, los, in matelooze oceanen van Ruimte, +Eindeloos peinzend, wagend, spinnend zoekt gij de sferen + om U er mee te verbinden, +Tot de tijd, tot de brug, die gij behoeft, zal gelegd zijn, tot + het slepende anker vasthoudt, +Tot de herfstdraad, die gij uitlaat, ergens aan vastblijft, + o ziel. + + + + +AAN EEN, DIE SPOEDIG ZAL STERVEN + + +Te midden van alle anderen richt ik mij tot U: ik heb U iets + te zeggen, +Gij zult sterven--Laat anderen U vertellen wat zij willen, ik + zoek geen uitvluchten, +Zonder genade zeg ik U de waarheid, want ik heb U lief, en + daarom zeg ik, dat geen ontkomen U mogelijk is. +Zachtkens leg ik op U mijn rechterhand, als een liefkoozing + voelt gij 't, Ik praat niet met U, ik buig mijn hoofd zoo + dicht over het Uwe, dat gij enkel mijn oogen ziet. +Rustig zit ik aan Uw zijde, ik blijf U trouw, +Ik ben U meer dan verpleegster, meer dan verwant of buur, +Ik ontbind U van alles en allen behalve van Uw eigen ziel, + Uw eeuwige ziel, Uw echte ik, dat zekerlijk den dood + ontkomt, +Het lijk, dat gij achter zult laten, zal de droesem zijn van + het echte goud Uwer ziel. +Nu breekt de zon door de wolken, die gij den dood-zelf + waandet, +Fiere gedachten vervullen U, vertrouwen vervult U, gij + glimlacht, +Gij vergeet, dat gij ziek zijt, zooals ik vergeet, dat gij + ziek zijt, +Gij ziet Uw geneesmiddelen niet meer, gij let niet meer op + Uw weenende vrienden, ik zit aan Uw zijde, +Anderen weer ik van U af, daar valt niet te weeklagen, daar + is niemand te beklagen, +Ik beklaag U niet, ik benijd U, want meer dan het geluk, dat + wij kennen is U bereid. + + + + +GEZICHTEN + + +1. + +Drentelende door de straten of rijdende op den rijweg buiten, + o wat al gezichten! +Gezichten van vriendschap, stelligheid, borgtocht, lieflijkheid, + ideaal, +Het gezicht van den toekomst-droomer, het overal welkome + alledaags-vriendelijke gezicht, +Het gezicht van een die zingt, de indrukwekkende gezichten + van natuurwetkenners, en van rechters met breede jukbeenderen, +Het gezicht van jagers en visschers met knobbels van opmerkzaamheid + boven de wenkbrauwen, de geschoren witte gezichten + van vrome burgers, +De nobele, ongewone, verlangende, vragende kunstenaarsgezichten, +Het leelijke gezicht, dat een majesteitelijke ziel soms bedekt, + het mooie gezicht van een, die verfoeid of veracht wordt, +De heilige gezichten van kleine kinderen, het lichtstralende + gezicht van de moeder van vele kinderen, +Het gezicht van een mignon, het gezicht van vereering, +Het gezicht vaag als een droom, het gezicht streng als een + eeuwig verstijfde rots, +Het gezicht ontdaan van zijn goed of zijn kwaad, het gezicht + van den ontmande, +Een wilde valk, zijn vleugels door den snoeier gekortwiekt. +Een hengst, overgegeven aan riemen en mes van den snijder. +Dus, drentelende door de straten of overstekende met de + steeds heen en weer varende veerboot, gezichten en gezichten + en gezichten, +Ik zie hen, klaag niet, en ben tevreden met allen. + + +2. + +Denkt gij, dat ik tevreden ben, zou kunnen zijn, indien ik + dacht, dat deze gezichten d'eindvorm des levens waren? +Dit gezicht is te jammerlijk om van een man te kunnen zijn, +Een verworpen luis, die kruipend soebat om te leven, +Een witgemuilde made, blij als zij in haar gat mag wegkruipen. +Dit gezicht is een hondensnuit, snuffelend naar afval, +Adders nestelen in dien muil, ik hoor de sissende bedreiging. +Dit gezicht is mist, kouder dan de Poolzee, +De slaperige en waggelende ijsbergen kreunen onder het + voortdrijven. +Dit is een gezicht van bittere kruiden, dàt van een laxeermiddel: + zij hebben geen etiket noodig, +En nog meer van den apotheker: een gezicht van laudanum, + caoutchouc, duveltjesdrek, +Dit gezicht is een toeval: de sprakelooze tong uit een onmenschelijken + kreet, +De aderen aan den nek zwellen op, de oogen rollen tot enkel + hun wit wordt gezien, +De tanden knarsen, de handpalmen zijn opengereten door de + ingedrukte nagels, +De man valt strijdende tegen zijn ziekte schuimbekkend + neer, terwijl zijn oogen staren. +Dit gezicht is opgevreten van ongedierte en wormen, +En dit is het mes van een moordenaar, half uit de schede. +Dit gezicht is den doodgraver zijn vreeselijk loon schuldig, +Een nooit-stille doodsklok wordt daarin geluid. + + +3. + +Gelaatstrekken van mijn evennaasten, wildet gij mij misleiden + in Uw kronkelenden doodendans? +O, misleiden kunt gij mij niet! +Ik zie Uw bochtigen nimmer afgebroken stoet, +Ik zie beneden het oppervlak van Uw woeste en lage + mommen. +Vertrekt en verdraait Uw gezicht, zooveel gij wilt, tast met + het fijne voel-instituut van visschen of ratten, +Eenmaal zult gij zekerlijk Uw ware gezicht moeten toonen. + +Ik zag het gezicht van den smerigsten, slobberendsten idioot + in het gesticht, +En ik wist tot mijn troost wat de doctors daar niet wisten, +Ik kende de krachten, die het denken van mijn broeder hadden + verlamd en gebroken, +En diezelfde krachten zullen eens het vuil voor het vervallen + huis opruimen, +En ik zal opnieuw uitzien, als wij twee geslachten verder zijn, +Dan zal ik den echten huisheer ontmoeten, volkomen en + ongedeerd, elke atoom van hem zoo goed als een van de + mijne. + + +4. + +De Heer komt nader en steeds nader, +Overal strijdende tegen de duisternis, de tragen meevoerende + met krachtigen arm. +Uit dit gezicht dagen banieren en ruiterij op--O, heerlijk! + Ik zie wat verschijnt, +Ik zie de hooge mutsen van pioniers, ik zie de staven der + voorloopers ruim baan maken, +Ik hoor het tromgeroffel der overwinning. +Dit gezicht is een reddingsboot, +Dit is het gebaarde gezicht, dat het bevel geeft, het ontleent + gezag aan zich-zelf; +Dit gezicht is een geurige vrucht, rijp om genoten te worden, +Dit gezicht van een gezonden, eerlijken knaap is de belofte + van al wat goed is. +Deze gezichten getuigen of zij slapen of waken, +Zij bewijzen hun afkomst van den Meester zelf. +Het woord, dat ik sprak, kome in vervulling, niet èèn sluit + ik uit--rood, wit, zwart, allen zijn goddelijk, +In elk huis is het Ovum, na duizenden jaren zal het bewezen + worden. +Vlekken of barsten in de vensters schrikken mij niet af, +Verheven en volkomen menschen staan daar achter, en wenken + mij toe, +Ik hoor de belofte en heb tijd om te wachten. +Dit is het gezicht van een volbloeide lelie, +Zij spreekt tot den hinkenden man dicht aan het tuinhek, +_Kom hier_, roept zij blozend, _kom heel dicht bij me, hinkende +man,_ +_Blijf naast mij staan tot ik zoo hoog ik maar kan tegen U kan +aanleunen,_ +_Vervul mij met witten honig, buig U over mij heen,_ +_Beroer mij met Uw baard, beroer mij aan borst en schouders._ + + +5. + +Het oude gezicht van de moeder van vele kinderen, +Stil! Nu is 't mij zeer liefelijk. +Laag en laat is de rook op den Eersten-dagmorgen, +Hij hangt vlak boven de boomen-rijen aan de schuttingen, +Hij hangt dun bij de sassafras en de wilde kers, en in de + katstruiken omlaag. +Ik zag de rijke dames prachtig gekleed op de soirée, +Ik hoorde wat de zangers zoo lang zongen, +Leerde wie in karmozijne jeugd opkwam uit het witte schuim + en het waterblauw. +Zie een vrouw! +Haar gezicht komt half uit haar kwaker-muts, haar gezicht + is reiner en schooner dan de hemel. +Zij zit in een armstoel onder de beschaduwde deur van de + boerderij, +De zon streelt haar oude witte hoofd, +Haar ruim gewaad is van roomkleurig linnen, +Haar kleinzonen teelden het vlas en haar kleindochters + sponnen 't met het rokken en het wiel. +Het melodieuze karakter der aarde, +Het einde waar voorbij het denken niet kan gaan, en ook niet + wenscht te gaan, +De gerechtvaardigde moeder der menschen. + + + + +LIED VAN ZONSONDERGANG + + +Pracht van den vallenden dag, die mij verheft en vervult, +Uur van profetische kracht, uur dat het verleden doet herleven, +Het leven stijgt op in mijn keel, U, goddelijke middenmensch, +U, aarde en leven, zal ik bezingen tot den laatsten zonnegloor. + +Open mond mijner ziel, die blijheid uit, +Oogen mijner ziel, die volmaaktheid zien, +Mijn grashalmen, die de dingen des levens trouwelijk roemen, +En de triumf der dingen des levens bevestigen. + +Schoon iedereen! +Schoon, wat wij Ruimte noemen, sfeer van ongetelde geesten, +Schoon het voortbrengings-mysterie van het Zijn zelfs in het + onnaspeurlijke insect, +Schoon het vermogen der spraak, de zinnen, het lijf, +Schoon het verdwijnende licht, schoon de bleeke weerglans + der nieuwe maan aan den Westerhemel, +Schoon wat ik ook zie of hoor of voel tot het einde. + +Grootheid, in alles, +In de voldoening en de zekerheid der dieren, +In den jaarlijkschen terugkeer der seizoenen, +In de vreugden der jonkheid, +In de kracht en den bloei des mannelijken levens, +In de grandeur en de uitgelezenheid van den ouderdom, +In het heerlijke uitzien op den Dood. +Wonderbaarlijk, het heengaan! +Wonderbaarlijk, het leven! +Het hart, de drijfkracht van 't overal-gelijke en onschuldige + bloed! +Hoe liefelijk, de lucht te ademen! +Te spreken--te gaan--iets met de hand aan te vatten! +Zich voor te bereiden op den slaap, op het naar bed gaan, + neer te zien op mijn rooskleurig lijf! +Bewustzijn te bezitten van dit lijf, zoo voldaan, zoo grootsch! +Deze ongelooflijke God te zijn, die ik ben! +Te hebben gewandeld onder andere Goden, deze mannen + en vrouwen, die ik liefheb. +Wonderbaarlijk, hoe ik U en mij-zelf roem! +Hoe mijn gedachten zachtkens spelen over de dingen, die ik + zie om mij heen! +Hoe de aarde op haar baan voort en voort schiet! Hoe de + zon, maan, sterren voort en voort schieten op hun baan! +Hoe het water wegsnelt en zingt! (Daar is leven overal en in + alles!) +Hoe de boomen oprijzen en opstaan met sterke stammen, met + takken en bladeren! +(Daar is meer dan wij zien in elk dier boomen, daar is een + levende ziel!) +O wonder van alle dingen--wonder van het kleinste atoom + zelfs! +O spiritualiteit der dingen! +O levensaccoord, dat lieflijk vloeit door menschengeslachten, + en nu mij en Amerika bezielt! +Ik voel Uw sterke trilling, doe haar uit mij vloeien, en blijde + van mij uitgaan in anderen. +Ik ook bezing de zon, in opkomst of ter noen, of, gelijk nu, in + haar ondergaan, +Ik ook weerklop het brein en de schoonheid der aarde, en + van heel het leven der aarde, +Ik heb ook den onweerstaanbaren drang gevoeld van mijn + Ik-heid. + +Toen ik den Missisippi afdreef, +Toen mijn gang ging over de prairiën, +Toen ik volop leefde, toen ik uitkeek door mijn vensters, + deze oogen, +Toen ik uitging in den morgen, toen ik het licht in het + Oosten zag doorbreken, +Toen ik baadde aan het strand der Oosterzee en dan weer + aan het strand der Westerzee, +Toen ik zwierf in de straten van Chicago, diep-in-'t-land, of + waar ik ook omzwierf in de straten, +Of steden, of zwijgende wouden, of zelfs midden in het + schouwspel van oorlog, +Waar ik ook was, steeds heb ik mij vervuld van tevredenheid + en overwinning. + +Tot het einde bezing ik het twee-een-zijn, nieuw of oud, +Ik bezing het eindeloos einde der dingen, +Ik zeg de natuur blijft, licht blijft, +Wat ik bezing, bezing ik met bezielende stem, +Want niet één onvolmaaktheid zie ik in gansch het Heelal, +En ik zie aan het Einde niet eenig ding, niet eenige uitkomst, + die treuren doet in het Heelal. + +O, ondergaande zon! hoewel Uw tijd is gekomen, +Blijf ik voortgaan onder U te zingen, en zoo anderen niet, ik + zing in onverzwakte aanbidding voor U! + + + + +TOT WEERZIENS! + + +Om te besluiten kondig ik aan wat na mij komt. +Ik herinner U, dat ik, voor dit boek tot leven kwam, heb + gezegd, +Ik zou mijn stem blijde en krachtig doen getuigen, dat er + volmaaktheid is in alles. +Wanneer Amerika volbrengt wat beloofd is, +Wanneer door deze Staten honderd-millioen voortreffelijke + menschen gaan, +Wanneer de overigen voor hen ter zijde gaan en voor hen + leven, +Wanneer de kinderen van de volmaakte moeders bewijzen + wat Amerika is, +Dan komt voor mij en het mijne d'echte blijdschap. + +Ik ben doorgedrongen sterk in mijn eigen recht, +Ik heb lijf en ziel, vrede en oorlog bezongen, en de zangen + van leven en dood doen hooren, +En de zangen van geboorte, en laten zien dat daar vele geboorten + zijn. +Ik heb mijn leer opengelegd voor ieder, met vasten tred ben + ik het leven doorgegaan; +Terwijl mijn levensvreugde nu volmaakt is, fluister ik: _Tot + weerziens!_ +En neem de hand van de jonge vrouw en de hand van den + jongen man voor den laatsten keer. + +Ik verkondig de opkomst van natuurlijke menschen, +Ik verkondig de triomfantelijke rechtvaardigheid, +Ik verkondig ongedeerde vrijheid en gelijkheid, +Ik verkondig de rechtvaardiging van oprechtheid en de + rechtvaardiging van zelfbewustheid, +Ik verkondig, dat de identiteit dezer Staten een enkele + identiteit is, +Ik verkondig, dat de Unie steeds vaster en onverbrekelijker + wordt, +Ik verkondig zooveel heerlijkheid en zooveel Majesteit, dat + al wat daar voorheen schoon was op aarde er bij verbleekt. + +Ik verkondig verknochtheid, ik zeg: zij zal eindeloos en onoplosbaar + zijn, +Ik zeg: gij zult den vriend vinden naar wien gij gezocht hebt. + +Ik verkondig de komst van een man of een vrouw, misschien + zijt gij dat _(Tot ziens dan!)_ +Ik verkondig den grooten Mensch, vloeizaam als de Natuur, + kuisch, liefdevol, deelnemend, welgewapend. + +Ik verkondig een leven, dat overvloedig, vurig, goddelijk, + stoutmoedig zal zijn, +Ik verkondig het Einde, dat lichtvol en blijde zich zal passen + aan den overgang. + +Ik verkondig myriaden van jeugd, schoonheid, kracht en + lieflijk bloed, +Ik verkondig een geslacht van heerlijke en wijze grijsheid. + +O geweldiger en heviger--_(Tot ziens!)_ +O myriaden, die te dicht mij omgeeft, +Ik voorzie te veel, ik zie de goddelijke toekomst helderder + dan ooit te voren, +Dit is, geloof ik, de helderziendheid van het sterven. + +Spoed U dan, o stem, klink op voor 't laatst, +Groet, groet nog eens het licht, galm nog eens den ouden + kreet uit. + +Bezield schalt mijn roep, het luchtruim is mijn, +Ik zie om mij heen vrijelijk, neem wat ik zie in mij op, +Snel voorwaarts, maar nu een wijl afgestegen, +Vreemd klinkend nieuws breng ik, +Gloeiende vonken, hemelsche zaden werp ik neer in den + droesem, +Ik zelf, onkundig, vervul mijn opdracht, en verlies nooit den + moed van het Waarom? +En den groei en den bloei van het zaad laat ik over aan + geslacht na geslacht, +Aan troepen, die in den strijd-zelf opkomen, zij zullen de + taak, die ik opgelegd heb, volbrengen, +Aan vrouwen vermaak ik enkele fluisteringen van mijn Ikheid, + haar liefde verklaar ik mij duidelijker, +Aan jonge mannen geef ik de vragen des levens--geen + zwetser, ik--en beproef de kracht van hun brein, +Zoo ga ik voort, korten tijd sprekende, zichtbaar, vol tegenstrijdigheid, +Hierna een welluidende echo, waar gretig naar zal geluisterd + worden (sterven maakt mij waarlijk onsterflijk) +Het beste van mijn leven, wanneer ik niet langer zichtbaar + zal zijn, en waartoe ik mij onophoudelijk heb voorbereid. + +Wat dan nog meer, dat ik draal en wijl en voortkruip met + ongesloten mond? +Is er wel eenig beslissend vaarwel? + +Mijn zangen zijn hiermee geëindigd, ik laat hen na, +Van achter het scherm, dat mij verborgen hield, kom ik nu + naar voren, en ga regelrecht op U toe. + +Camerado, dit is geen boek, +Wie het aanraakt, raakt een mensch aan, +(Is 't nacht? Zijn wij hier tezamen alleen?) +Ik ben 't, dien gij vasthoudt en die U vasthoudt, +Ik snel uit deze bladeren in Uw armen--de Dood roept + mij weg. + +O, hoe Uw handen mij verzaligen, +Uw adem omringt mij als morgendauw, Uw hartslag zingt in + mijne ooren, en doet mij sluimeren, +Van hoofd tot voeten is 't mij lieflijk, +Is 't mij wel--genoeg! + +Genoeg van den wellust der toekomstmaking, toekomst plotseling + en geheim, +Genoeg, o wegglijdend heden--genoeg, o herinnerd verleden. + +Lieve vriend, wie gij ook zijt, ontvang deze kus, +In 't bijzonder U kus ik, vergeet mij niet, +Ik voel mij als een, die zijn dagwerk gedaan heeft, en + moede is, +Ik ontvang nu opnieuw den heiligen geest van den Overgang, + uit mijn mensch-gewordenheid vaar ik op, heenwaarts, waar + anderen mij zekerlijk wachten, +Een ongekende Sfeer, werkelijker nog dan ik waande, onmiddellijker + nog, schiet oproepende dageraadstralen door mij + heen. _Tot ziens!_ +Herinner U mijn woorden: ik kan terug komen, +Ik heb U lief, ik ga uit van de stof, +Ik ben als een ontlichaamde, het is de Dood, het is de Overwinning. + + + + +VAARWEL DAN, FANCY! + + +Vaarwel dan, Fancy! +Voortaan zij God met U, lieve droom, lieve lief! +Ik ga heen, waarheen weet ik niet, +Noch wat mijn lot zij, noch of ik U ooit terug zal zien, +Vaarwel dus, mijn zoete droom, mijn Fancy. + +Toch, voor 't laatst--laat m'een oogenblik nog terugzien; +Langzamer en zwakker tikt in mij de klok, +Exit, het vallen van den nacht, spoedig zal het hart zwijgen. + +Langen tijd hebben wij te zamen geleefd, te zamen liefgehad, + te zamen de vreugde des levens genoten; +O Heerlijkheid!--Nu is de scheiding daar--Vaarwel dus, + Fancy. + +Maar niet te haastig toch, +Ja waarlijk, langen tijd was ons leven èèn, ons slapen en + ontwaken èèn, wij zijn samengevloeid tot èèn, in waarheid + vermengeld tot èèn; +Dus indien sterven moet zijn, sterven wij te zamen, ja, èèn + zullen wij blijven, +Indien wij ergens heengaan, zullen wij er samen heengaan, + om samen het onbekende te gemoet te gaan, +Misschien zullen wij een nog schooner, een nog blijder leven + leven, misschien zullen wij iets leeren, +Misschien zijt gij-zelf de onsterflijkheid wel, en leidt gij mij + nu op om het Lied van onsterflijke schoonheid te zingen + (Wie weet?) +Misschien zijt gij 't zelf, die de banden, welke ons aan de + aarde hechten, loswikkelt, ongeduldig om Uw ballingschap + te ontvlieden--dan, nu voor 't laatst: +Vaarwel--en wees gezegend, Fancy! + + + + +INHOUD + + + +INLEIDING + +Uit: INSCRIPTIES: + Mijn lied is voor het Ik + Toen ik het boek gelezen had + Werpt voor mij niet uw deuren dicht +VAN PAUMANOK UIT (fragmenten) + +Uit: HET LIED VAN MIJN EIGEN IK + +Uit: ADAMSKINDEREN: + Een uur van woest genot + Oer-momenten + +Uit: CALAMUS: + Op onbetreden paden + Wie gij ook zijt die mij nu vasthoudt + Niet enkel in wat ik mij van de borst werp + De vreeselijke twijfel van den schijn + Gij die getuigen zult in de volgende eeuwen + Toen ik den avondstond hoorde + Vind ik in u opnieuw een hart dat zich door mij + voelt aangetrokken? + Ik zag in Louisiana een levenseik + Aan een vreemde + Ik hoor daar werd tegen mij getuigd + Als ik eens naga wat roem is + Soms, in mijn liefde + +Uit: HET LIED VAN DEN OPEN HEIRWEG + +Uit: OVER NAAR BROOKLYN MET DE VEERBOOT + +Uit: LIED VAN DE BREEDE BIJL + +Uit: HET TENTOONSTELLINGSLIED + +Uit: EEN LIED VOOR DEN ARBEID + +Uit: LIED VAN DE WENTELENDE AARDE + +LIED DES HEELALS + +PIONIERS! O PIONIERS + +AAN U + +TERWIJL IK WEGDREEF MET DE EB VAN + 's LEVENS OCEAAN + +ZEKERHEID + +EEN STILLE GEDULDIGE SPIN + +AAN EEN, DIE SPOEDIG ZAL STERVEN + +GEZICHTEN + +LIED VAN ZONSONDERGANG + +TOT WEERZIENS! + +VAARWEL DAN, FANCY! + + + + + + + +End of Project Gutenberg's Grashalmen (Leaves of Grass), by Walt Whitman + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK GRASHALMEN (LEAVES OF GRASS) *** + +***** This file should be named 14281-8.txt or 14281-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/1/4/2/8/14281/ + +Produced by Miranda van de Heijning and the Online Distributed +Proofreading Team. + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/old/14281-8.zip b/old/14281-8.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6c70dd5 --- /dev/null +++ b/old/14281-8.zip diff --git a/old/14281-h.zip b/old/14281-h.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..315ded9 --- /dev/null +++ b/old/14281-h.zip diff --git a/old/14281-h/14281-h.htm b/old/14281-h/14281-h.htm new file mode 100644 index 0000000..c49b293 --- /dev/null +++ b/old/14281-h/14281-h.htm @@ -0,0 +1,5171 @@ +<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"> +<html> + <head> + <meta http-equiv="Content-Type" content= + "text/html; charset=iso-8859-1"> + <title> + The Project Gutenberg eBook of Grashalmen, by Walt Whitman. + </title> + <style type="text/css"> +/*<![CDATA[ XML blockout */ +<!-- + P { margin-top: .75em; + text-align: justify; + margin-bottom: .75em; + } + H1,H2,H3,H4,H5,H6 { + text-align: center; /* all headings centered */ + } + HR { width: 33%; + margin-top: 1em; + margin-bottom: 1em; + } + BODY{margin-left: 10%; + margin-right: 10%; + } +div.center {text-align: center} + .linenum {position: absolute; top: auto; left: 4%;} /* poetry number */ + .note {margin-left: 2em; margin-right: 2em; margin-bottom: 1em;} /* footnote */ + .blkquot {margin-left: 4em; margin-right: 4em;} /* block indent */ + .pagenum {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right;} /* page numbers */ + .sidenote {width: 20%; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em; padding-left: 1em; font-size: smaller; float: right; clear: right;} + .poem {margin-left:10%; margin-right:10%; text-align: left;} + .poem br {display: none;} + .poem .stanza {margin: 1em 0em 1em 0em;} + .poem span {display: block; margin: 0; padding-left: 3em; text-indent: -3em;} + .poem span.i2 {display: block; margin-left: 2em;} + .poem span.i4 {display: block; margin-left: 4em;} + .poem .caesura {vertical-align: -200%;} +span.pagenum {position: absolute; left: 1%; right: 91%; + font-size: 8pt;} + // --> + /* XML end ]]>*/ + </style> + </head> + <body> + + +<pre> + +The Project Gutenberg EBook of Grashalmen (Leaves of Grass), by Walt Whitman + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Grashalmen (Leaves of Grass) + +Author: Walt Whitman + +Release Date: December 6, 2004 [EBook #14281] + +Language: Dutch + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK GRASHALMEN (LEAVES OF GRASS) *** + + + + +Produced by Miranda van de Heijning and the Online Distributed +Proofreading Team. + + + + + + +</pre> + + <center> + <img src='images/cover.jpg' width='300' height='454' + alt='Walt Whitman, Leaves of Grass' title='Walt Whitman, Leaves of Grass' /> + </center> + <br /> + <br /> + <br /> + + <div class="center"> + "...............dit is geen boek,<br /> + Die 't aanraakt, raakt een mensch aan."<br /> + (W. W. "Tot ziens!")<br /> + </div> + <br /> + + <h2>WALT WHITMAN</h2> + <h1>GRASHALMEN</h1> + <h2>(LEAVES OF GRASS)</h2> + <div class="center"> + <b>VERTAALD DOOR MAURITS WAGENVOORT</b><br /> + <br /> + <b>MET PORTRET VAN DEN DICHTER</b><br /> + <br /> + <b>1917</b><br /> + <br /> + </div> + <hr style='width: 65%;' /> + <div class="center"> + WERELDBIBLIOTHEEK<br /> + <br /> + ONDER LEIDING VAN L. SIMONS.<br /> + <br /> + UITGEGEVEN DOOR DE MAATSCHAPPIJ VOOR GOEDE EN GOEDKOOPE + LECTUUR—AMSTERDAM<br /> + </div> + <br /> + GEDRUKT TER DRUKKERIJ "DE DEGEL", AMSTERDAM.<br /> + + <hr style='width: 65%;' /> + <center> + <img src='images/whitman.jpg' width='300' height='442' alt='Walt Whitman' + title='Walt Whitman' /> + </center> + <hr style='width: 65%;' /> + <h2>INLEIDING</h2> + <span class="pagenum"><a name="vii" id="pagevii"></a>{VII}</span> <br /> + + <p>Een korte inleiding schijnt mij gewenscht. Van een reis, in 1892, door de + Vereenigde Staten van Noord-Amerika, bracht ik als kostbaarste herinnering de + <i>Leaves of Grass</i> van Walt Whitman mee. Tijdens mijn reis ging er geen dag om + zonder dat ik iets van hem las, en nog lang daarna nam ik dagelijks het boek op om te + herlezen. Diep was de indruk geweest, dien ik van den arbeid en het leven der + Noord-Amerikanen had ontvangen, diep was de indruk, dien ik van de <i>Leaves of + Grass</i> ontving. Deze poëmen, docht mij, geven een kort begrip van wat ik met + bewondering en eerbied, soms met verbijstering heb gezien; zij zijn een verkleind + beeld der geweldige republiek, het leven van Amerika verpuurd door liefde en denken + van een universeel dichter. Toch geven zij meer dan de "athletiscihe republiek": zij + openen heerlijke visioenen van wording, ontwikkeling en voortgang in steeds groeiend + recht: het Universum aanschouwd door een Amerikaan, wien de Menschheid eens een + plaats zal aanwijzen te midden der groot-edelsten van allen tijd.</p> + <p>Anderhalf jaar: te Chicago, Berlijn en Genua, gaf ik aan de vertaling van wat + thans wordt gepubliceerd. Dit is niet de geheele <i>Leaves of Grass</i>, wel de + geheele Whitman, zooals hij zich in de <i>Leaves</i> openbaart. De dichter herhaalt + hier en daar wat hij gezegd heeft: er was geen reden die herhalingen te vertalen; + buitendien liet ik mij door mijn smaak leiden. Er zijn enkele poëmen in de + <i>Leaves of Grass</i>, die mij niet bezielen, wat natuurlijk aan mij en niet aan + Whitman ligt. Zoo ook zijn eenig berijmd gedichtje <i>Captain, my captain</i>, dat ik + onvertaald liet, uit eerbied voor het rijm, en wijl Whitmans karakter als<span + class="pagenum"><a name="viii" id="pageviii"></a>{VIII}</span> dichter toch het + heerlijkst in ongebondenheid zich uit. Niettemin was het denkbeeld mij een gruwel een + salon-Whitman te geven. In mijn vertaling spreekt de bard zich uit met dezelfde zware + en toch zoo zielvolle stem, die de zijne is, ruw soms, duister soms, maar altijd + verheven, altijd menschelijk, altijd natuurlijk.</p> + <p>Mijn loon was mijn arbeid-zelf. Wat kon ik inderdaad van mijn vertaling + verwachten? Behalve door Emerson, Whittier, Thoreau, in Amerika niet, in Europa, + behalve door Tennyson en Rosetti, weinig gewaardeerd, is Walt Whitman arm en ongeacht + gestorven, nadat hij, om de "onzedelijkheid" van de <i>Leaves of Grass</i>, uit een + betrekkinkje aan een ministerie te Washington was ontslagen. Wat ik niet verwachtte, + een kleine twintig jaar geleden, was het bezwaar om <i>Grashalmen</i> gedrukt te + krijgen. Indien ik Whitman fatsoenlijk had willen maken—wat men een bloemlezing + noemt, uit zijn <i>Leaves of Grass</i>—zou ik niet bijna vijf jaren hebben + behoeven te wachten voor een uitgever geneigd was althans een deel van Walt Whitmans + werk te publiceeren. Dit evenwel leek mij toen beneden den eerbied dien ik voor den + bard gevoelde: mijn vertaling zou in haar geheel of niet verschijnen. Zij verschijnt + nu, wel is waar niet in haar geheel, maar toch in haar schoonste fragmenten.</p> + <p>Wàt, in dezen tegenspoed, kon mij teleurstellen? Niets. Walt Whitman kon + wachten, ik had geen haast. Indien mijn levensgeluk afhankelijk ware geweest van mijn + literair succes, zou ik zeer beklagenswaard zijn. Mijne boeken vinden weinig lezers: + het verlies daarvan is niet geheel aan mijn kant. Het verwonderde noch ontmoedigde + mij, dat ik jaren had te wachten eer men mijn <i>Grashalmen</i> wilde publiceeren. De + anderhalf jaar met Whitman doorleefd, schonken mij een levenswinst, die noch door + eenig succes kon vermeerderd, noch door eenigen tegenspoed kon verminderd worden.</p> + <p>Over Walt Whitman en zijne <i>Leaves of Grass</i> wil ik<span class="pagenum"><a + name="ix" id="pageix"></a>{IX}</span> hier weinig zeggen. Mijn vertaling geeft de + maat aan van de bewondering en de liefde die ik voor deze heerlijke twee-eenheid + gevoel. Misschien toch kunnen een paar verklarende woorden hem een of twee + <i>lovers</i> meer winnen. Men moet de <i>Leaves of Grass</i> niet nemen als + gedichten, Walt Whitman niet als dichter. Om een paar dichters van onderscheiden + genie te noemen: Keats, Kloos, Heine, Verlaine: naar hun beteekenis is Walt Whitman + geen dichter. Noch kan hij gemeten worden naar welken dichter ook: zijn zangen zijn + als symphonieën, en men denkt soms aan Beethoven, wanneer men hem leest.</p> + <p>De oer-dichter was de man, door veel strijd, veel denken, veel leven hoog en groot + geworden, richter, leider, priester, zanger van zijn volk. Hij verkondigde wat recht + was, deugd, liefde en schoonheid. Wat hij sprak was de natuurlijke wijsheid van een + God-gewijde ziel, door innerlijke aanschouwing en nog meer door het vuur des levens + gelouterd. Maat en rijm kende hij niet, van verzen had hij nooit vernomen, wat men + poëzie noemt had geen zin voor hem, maar beter dan eenig ander wist hij wat + harmonie was en schoonheid. Hij had de menschheid lief en kende haar zwakheid en + lijden, haar kracht en vreugde. Hij bezat dien oppermoed, die, geboren uit een + onbedaarlijke zucht naar vrijheid, voorbeschikt om alleen en hoog te staan te midden + der menschen. Het leven had enkel bekoring en de dood geen verschrikking voor hem. + Dus had zijn volk hem erkend als richter van allen, leider van allen, priester en + zanger tevens. Ziehier, in de tweede helft der negentiende eeuw, in een samenleving, + de Noord-Amerikaansche, die nog aan het begin harer geestelijke vorming staat, de + oer-dichter in Walt Whitman herboren, maar verworpen door zijn volk, omdat de + menschen van heden niet natuurlijk kunnen zijn.</p> + <p>Aldus moet de lezer Whitman beschouwen, wil hij hem begrijpen; zijne poëmen, + zijne zangen zijn geen <span class="pagenum"><a name="x" + id="pagex"></a>{X}</span>gedichten; het zijn visioenen; uitspraken, wetten, + poëzie, zoo gij wilt, maar poëzie als erts, zooals het gevonden wordt in de + Ilias, in het Nibelungenlied, in de Veda's, in de Psalmen, in het Hooglied.</p> + <p>Wie lezen wil om zich te amuseeren, poëzie wil genieten als een zoete + zielestreelinig, bekoorlijk door fraaie rijmen, lichten cadans en gedachten zwevend + tusschen banaliteit, weemoed en burgermans verliefdheid, dien heeft Walt Whitman zelf + terecht gewezen: de <i>Leaves of Grass</i> zijn niet voor hem of haar. Wien het + gegeven is vrij te zijn van voor-oordeel, wie de schoonheid kan zien, ook wanneer zij + in ongewonen vorm verschijnt, wie zich-zelf wil geven aan den dichter en het lezen + steeds wil afwisselen door lang en rustig nadenken, dien opent Whitman grootsche + verschieten van sterke liefde in de goddelijke eenheid van lichaam en ziel, dien + schenkt hij moed, hoop en zelfvertrouwen.</p> + <p>Wat mijn vertaling betreft: zij zal hare gebreken hebben, maar, wie mij ook het + tegendeel zegge, ik weet dat zij goed is, als geheel. Whitmans vlucht door Tijd en + Ruimte, niettemin, is soms zoo verheven, dat ik hem slechts heb kunnen volgen door + lager te Wijven dan hij; op andere punten is de vertaling, onder het werk-zelf, en, + natuurlijk zonder dat die bedoeling voorzat, beter geworden dan het oorspronkelijke. + Ik gewoel temeer vrijmoedigheid dit te zeggen, wijl ik bij mijn werk geholpen werd + door een dier vrouwen, die door een waarlijk hemielsche eigenschap alles verbeteren + wat zij aanraken. Onze vriendschap-zelve belet mij haar te noemen, maar wanneer ik, + zooals ik hiermeê doe, <i>Grashalmen</i> aan haar opdraag, geef ik haar slechts + terug wat zij mij geleend heeft, wetende, dat ik voor mijn leven haar schuldenaar + blijf, ook waar mij slechts van haar de nagedachtenis rest.</p> + <p><i>Sevilla, Oct. '98.</i> M. W.</p> + <p><i>'s-Hage</i>—<i>'17.</i></p> + <hr style='width: 65%;' /> + <span class="pagenum"><a name="page1" id="page1"></a>{1}</span> + <h2>UIT: INSCRIPTIES</h2> + <br /> + + <p>MIJN LIED IS VOOR HET IK</p> + <br /> + Mijn lied is voor het ik, is voor den mensch des eigen levens,<br /> + Maar van mijn lippen klinkt het woord Democratie, het woord<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>En-Masse.</span><br /> + <br /> + Mijn lied geldt fysiologie van hoofd tot voeten,<br /> + Mijn muze is niet enkel gezicht, niet enkel ziel, ze is beiden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en dus meer dan ieder waard:</span><br /> + Mijn lied geldt dan het vrouwelijke volkomen even met het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>manlijke.</span><br /> + <br /> + O Leven onbedwingbaar in uw passie, polsslag, kunnen;<br /> + Kracht en Vreugde zijn uw namen, geroepen, gij, tot het vrije<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>doen door goddelijke wetten.</span><br /> + Mijn lied geldt den modernen mensch.<br /> + <br /> + <br /> + TOEN IK HET BOEK GELEZEN HAD<br /> + <br /> + Toen ik het boek gelezen had, de veel geroemde levensschets,<br /> + Vroeg ik mij af: is dit dan wat de schrijver noemt een menschenleven?<br /> + En zoo zal iemand, ben ik dood en heen, beschrijven wat hij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>noemt mijn leven?</span><br /> + Alsof iemand in waarheid iets weet van mijn leven,<br /> + Terwijl ik zelf vaak denk weinig of niets te weten van wat in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waarheid is mijn leven.</span><br /> + Een paar wenken, een paar sleutelwoorden en aanduidingen<br /> + Tracht ik in dit boek ten eigen nut te schrijven.<br /> + <br /> + <br /> + WERPT VOOR MIJ NIET UW DEUREN DICHT<br /> + <br /> + Werpt voor mij niet uw deuren dicht, gij koude boekzalen,<br /> + Want wat op uwe doorgebogen planken 't meest ontbreekt en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat gij 't meest behoeft, dat breng ik + u.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page2" id="page2"></a>{2}</span> Uit den strijd zelf + opkomende, heb ik dit boek gemaakt;<br /> + De woorden van dit boek zijn niets, let enkel op zijn ziel, de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ziel is alles,</span><br /> + Dit boek is eenig in de wereld, dit boek heeft niets van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>andere boeken, dit boek wordt door het verstand + alleen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>niet gevat.</span><br /> + Uit ieder blad, uit ieder woord vloeit u de heete stroom des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>levens te gemoet.</span><br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page3" id="page3"></a>{3}</span> + <h2>VAN PAUMANOK UIT (fragmenten)<br /> + </h2> + <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Van visch-gelijkend Paumanok uit, waar ik geboren ben,<br /> + Wel gewonnen en opgevoed door een treffelijke moeder,<br /> + Na in vele landen te hebben gedoold, vriend van menschen-drukke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>straten,</span><br /> + Toever in Mannahatta[1], mijn stad, of op de Zuider-savanna's,<br /> + Dan als soldaat in 't kamp, of dragend geweer en ransel,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>straks mijngraver in Californië,</span><br /> + Boersch in mijn huis in Dakota's wouden, sober mijn maal<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met een dronk bronwater.</span><br /> + Nu ingetogen tot aanschouwing en bepeinzing in stille eenzaamheid,<br /> + Ver van de plaats waar het voetstapgeschuifel der menigte<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>druischt, gelukkig en dankbaar,</span><br /> + Bewust van den frisschen, vrijen gids, den stroomenden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Missouri, bewust van de machtige + Niagara,</span><br /> + Bewust van de buffelskudden, grazende op de vlakten, den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>harigen, sterkborstigen stier,</span><br /> + Door aarde en rotsen en bloemen der vijfde maand ervaren,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door sterren, regen en sneeuw getroffen,</span><br /> + Na des lachvogels lied en des bergvalks vlucht te hebben<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bestudeerd,</span><br /> + Na in den ochtendstond het lied te hebben gehoord van den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>weêrgalooze, den eenzamen lijster der + moeras-ceders,</span><br /> + Eenzaam als hij, in het Westerland zingend, neem 'k mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vlucht voor nieuw een wereld.</span><br /> + <br /> + <br /> + [1] New-York.<br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Victorie, Unie, Geloof, twee-een zijn, tijd,<br /> + De onverbrekelijke tezaam-gevoegden, schatten, mysterie,<br /> + Beschaving als natuurwet, de kosmos, en de nieuwe arbeid.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page4" id="page4"></a>{4}</span> <br /> + Aldus het leven,<br /> + Hier is wat op kwam na zooveel weeën en krampen.<br /> + <br /> + Hoe wonderlijk en tevens: hoe reëel!<br /> + De goddelijke aarde onder onze voeten, boven ons hoofd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de zon.</span><br /> + <br /> + Zie den aardkloot wentelen,<br /> + De vader-continenten bijeengegroept ter zij,<br /> + De continenten van heden en toekomst, Noord en Zuid, en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>landengte daar tusschen.</span><br /> + <br /> + Zie, onafzienbre ongebaande landen,<br /> + En steeds gewijzigd, als in een droom gezien, woelt daar het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven,</span><br /> + Ontelbre menigten trekken over hen voort.<br /> + Nu zijn ze bedekt met een volk, dat de beschaving leidt, dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kunsten leven doet, dat al wat goed is lief + heeft.</span><br /> + <br /> + Zie, heenvloeiend door de tijden,<br /> + En voor mij uit een oneindigheid van menschen die mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hooren.</span><br /> + <br /> + Met vasten en gelijken tred gaan zij hun weg, en nimmer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>rusten zij,</span><br /> + En altijd volgen anderen, Americanos, een honderdtal millioenen,<br /> + De eene generatie doet wat zij vindt te doen en volgt het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voorgeslacht,</span><br /> + Een andere generatie komt en doet wat is te doen en volgt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan in haar spoor.</span><br /> + <br /> + Zij gaan en keeren het gelaat eerst zijwaarts, achterwaarts<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vervolgens, naar mij luisterend,</span><br /> + De oogen in het gaan op mij gericht.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page5" id="page5"></a>{5}</span> <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Americanos! overwinnaars! humaniteitsarmeeën!<br /> + Voorwaarts! Nooit rust de eeuw! Libertad! Menigten!<br /> + Aan u een reeks van zangen.<br /> + <br /> + Zangen van de prairiën,<br /> + Zangen van den ver weg vloeienden Mississippi, neerwaarts<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar de Mexicaansche zee,</span><br /> + Zangen van Ohio, Indiana, Illinois, lowa, Wisconsin en Minnesota,<br /> + Zangen als een stroom uit Kansas' harte vloeiend en voortsnellend<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in en naast rivieren,</span><br /> + Uit het hart van Amerika zelf schietend door hare polsen als<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vloeiend vuur, dat al doet leven.</span><br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Neem deze zangen dan, Amerika, neem hen ten Zuid en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>neem hen ten Noord,</span><br /> + Bereid hun overal een welkom, want zij zijn leven van uw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven,</span><br /> + Verklaar hen Oost en West, want zij verklaren u,<br /> + En gij, Verleden, heb hen lief, want zij hebben ook liefde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voor u.</span><br /> + <br /> + Eén in gedachten was ik met vervlogen tijden,<br /> + Ik zat aan de voeten der groote meesters en luisterde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar hen,</span><br /> + Nu, ware 't mogelijk, o dat de groote meesters konden terugkomen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en luisteren naar mij.</span><br /> + <br /> + Zal ik, in dezer Staten naam, de Oudheid smaden?<br /> + Weet ik dan niet, dat zij de kinderen zijn dier Oudheid, en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar verklaren?</span><br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + Gestorven dichters, filosofen, priesters,<br /> + Gij martelaars, gij zoekers, kunstenaars, verdwenene<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>regeerders,</span><br /> + Gij die in verre landen uw taal eens tot nieuw leven riept,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page6" id="page6"></a>{6}</span> Gij natiën eens + gevreesd, nu klein, vergeten of vervallen,<br /> + Voor ik saluut breng aan wat er van uw geest nog in ons<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naleeft durf ik niet uitgaan tot mijn + arbeid,</span><br /> + Ik heb met u een wijl geleefd en beken dat gij bewondering<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verdient,</span><br /> + Ik denk: nooit kan iets grooter zijn dan het is, niets kan ooit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>meer verdienen dan het verdient,</span><br /> + Ik heb, voor ik u losliet, u gedachtenvol een langen tijd aanschouwd,<br /> + Nu sta ik hier op eigen plaats en in eigen tijd.<br /> + <br /> + En met mij de landen vrouwelijk en mannelijk.<br /> + En met mij de erfgenamen der wereld vrouwelijk en mannelijk,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en met mij het vuur der materie,</span><br /> + En met mij het ideaal: verklaring van God, door allen openlijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>erkend,</span><br /> + De altijd voor ons uit zwevende finale van wat daar zichtbaar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is,</span><br /> + De Al-voldoener, die, na lang gedwaald te hebben, nu zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>weg kiest,</span><br /> + Ja, zij is hier, de Ziel, haar die ik liefheb.<br /> + <br /> + <br /> + 6.<br /> + <br /> + De Ziel,<br /> + Altijd en immer, vóór de aarde bruin en vast was levende,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vóór water keerde en weerkwam, ebbe en + vloed, levende!</span><br /> + <br /> + Niettemin zal ik de materie bezingen, omdat ik door haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>'t schoonst de ziel bezing,</span><br /> + En ik zal mijn lichaam en mijn sterflijkheid bezingen,<br /> + Want dán en daardoor vloeit door mij het lied van ziel en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onvergankelijkheid.</span><br /> + <br /> + Ik zal een lied zingen voor deze Staten, dat niet een hunner,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in wat omgaan ook, zij onderworpen aan een anderen + Staat,</span><br /> + En ik zal een lied zingen, dat er overleg zij, bij dag en bij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nacht, tusschen al de Staten en tusschen elk twee-tal + hunner,</span><br /> + En ik zal een lied zingen bestemd om gehoord te worden door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den President, vol van scherppuntige dreigende + wapens,</span><br /> + En achter die wapens ontelbare ontevreden gezichten,<br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page7" id="page7"></a>{7}</span> Ook zing ik een lied + van de Eene die uit allen geschapen is,<br /> + De vreesbre, luistervolle Eene, die groot is bovenal,<br /> + De onwrikbre, de strijdbre Eene, omvattend al en bovenal,<br /> + Hoe hoog het hoofd van iemand zij, Haar hoofd is bovenal.<br /> + <br /> + Ik zal alle landen die leven hulde brengen,<br /> + Ik zal de landbeschrijving van heel de aarde volgen en een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eerbiedsgroet brengen aan elke stad, 't zij groot of + klein,</span><br /> + En aan allen arbeid! Ik zal zeggen in mijn gedichten, dat met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U, ter land en zee, het ware held-zijn + is,</span><br /> + En ik zal dat held-zijn gadeslaan met de oogen van een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Amerikaan.</span><br /> + <br /> + Ik zal het lied zingen der kameraadschap,<br /> + Ik zal aantoonen wat enkel en ten slotte de menschen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>moet bijeenbrengen,</span><br /> + Ik geloof zij zullen hun eigen ideaal van sterke liefde hebben,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoo als dat nu reeds in mij leeft,</span><br /> + Aldus zal ik hoog laten opvlammen uit mijn ziel de laaiende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vuren die mij dreigden te verteren,</span><br /> + Ik zal deze vuren, die te lang smeulden, vrij-geven,<br /> + Ik zal hen vrijelijk laten woelen,<br /> + Ik zal schrijven het evangelium-gedicht van kameraden en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van liefde,</span><br /> + Want wie beter dan ik verstaat de liefde met al haar verdriet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en haar vreugd?</span><br /> + En wie eerder dan ik zou de dichter zijn der kameraadschap?<br /> + <br /> + <br /> + 7.<br /> + <br /> + Ik geloof in de deugd, in de eeuwen, in de rassen,<br /> + En ik ga uit voor een arbeid in den eigen geest van het volk,<br /> + Hoort dan het lied van onbeperkt geloof.<br /> + <br /> + Omnes! Omnes! Laat anderen onbewust zijn van wat zij niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kennen,</span><br /> + Ik maak een gedicht ook ter eere van het kwade, ik sla dit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>levensdeel niet over,</span><br /> + Ik-zelf ben juist even kwaad als goed en zoo is ook mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>volk—en ik zeg: in werkelijkheid is er geen + kwaad.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page8" id="page8"></a>{8}</span> (En zoo er kwaad is, + dan is dit voor U, voor allen, voor mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>even gewichtig als wat ook in het + leven).</span><br /> + Ook ik, velen volgend en door velen gevolgd, breng een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>religie tot wijding, ik daal in den arena + af,</span><br /> + (Misschien wel bestemd de luidste kreten, den overwinningsroep<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te doen hooren,</span><br /> + Wie weet? Dat die kreten dan nu reeds van mij worden gehoord).<br /> + <br /> + Niemand is enkel om zijnentwil,<br /> + Ik zeg de geheele aarde en al de sterren in het firmament<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn daar om religiëns wil.</span><br /> + <br /> + Ik zeg: niemand was tot nu half vroom genoeg,<br /> + Niemand heeft ooit aangebeden en vereerd half genoeg,<br /> + Niemand heeft er nog aan gedacht hoe divijn hij zelf en hoe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zeker de toekomst is.</span><br /> + <br /> + Ik zeg de ware en blijvende grandeur dezer Staten moet hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>religie zijn,</span><br /> + Zonder religie is er geen ware en blijvende grandeur,<br /> + (Noch karakter, noch leven dien naam waardig zonder religie,<br /> + Noch land, noch man of vrouw zonder religie).<br /> + <br /> + <br /> + 8.<br /> + <br /> + Wat, jonge man, is uw streven?<br /> + Zijt gij zoo ernstig, zoo vol toewijding voor litteratuur, wetenschap,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kunst, amours?</span><br /> + Deze tastbare realiteiten, politiek, dingen?<br /> + Uw eerzucht of uw vak, wat dan ook?<br /> + <br /> + 't Is goed,—ik heb tegen dezulken niets, ik ben ook hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dichter.</span><br /> + Maar zie! Zie hoe snel in brand en snel verteerd, zie dit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>branden om religiëns wil;</span><br /> + Niet alle brandstof verwarmt in haar gloeien, niet alle vlam<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geeft licht aan het eigenlijk leven dezer + aarde:</span><br /> + Voor religie is alles meer dan dit.<br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page9" id="page9"></a>{9}</span> <br /> + 9.<br /> + <br /> + Wat zoekt gij zoo nadenkend en zwijgzaam?<br /> + Wat is uw nood, Camerado?<br /> + Lieve zoon, denkt gij liefde is wat gij behoeft?<br /> + Luister, lieve zoon, luister Amerika, 't zij dochter of zoon,<br /> + 't Is een smartenlast een man of vrouw onstuimig lief te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hebben, en toch 't verheft ons en 't is + groot,</span><br /> + Maar er is iets anders zéér groot, iets dat het al omvat,<br /> + Dat, heerlijk boven alle stof verheven, met onvermoeide<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>handen uitstrooit voor allen en zorgt voor + allen.</span><br /> + <br /> + <br /> + 10.<br /> + <br /> + Eens toen ik wandelde, in Alabama, mijn morgenwandeling,<br /> + Zag ik hoe in de struiken het wijfken des lachvogels op haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nest zat en haar jongen koesterde.</span><br /> + Ook zag ik het mannetje,<br /> + En ik stond een wijl dichtbij en luisterde naar zijn heerlijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lied van leven.</span><br /> + <br /> + En toen ik daar wijlde kwam het in mij, dat hij niet enkel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zong voor wat dicht aan zijn zijde was,</span><br /> + Niet enkel voor zijn gezellinne, niet enkel voor zichzelf, noch<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>enkel voor de echo's die het lied aan het verleden + schonken.</span><br /> + Maar wonder-zacht, onmerkbaar bijna, heel ver omhoog,<br /> + Schonk en vertolkte hij in 't lied een hemelgift voor hen die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>pas geboren waren voor de toekomst.</span><br /> + <br /> + <br /> + 11.<br /> + <br /> + Democratie! dicht bij u zingt nu een stem het lied des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>levens, blijde en krachtig.</span><br /> + <br /> + Ma femme! Voor onze kinderen van toekomst en heden,<br /> + Voor hen, die om ons heen zijn en voor hen die komen,<br /> + Ik, juichend, nu mij-zelf bewust, doe opluiden mijn zangen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kloeker zangen, hooger zangen dan ooit op aarde + gehoord.</span><br /> + <br /> + Ik zal den zangen van de passie vrijgeven,<br /> + En ook uw zangen, wetschenders en uitgestootenen, want ik<br /> + <span class="pagenum"><a name="page10" id="page10"></a>{10}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>zie u aan met een goed oog, gij ook leeft in mijn hart, + zoo</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>goed als de anderen.</span><br /> + <br /> + Ik zal het ware gedicht der schatten schrijven,<br /> + En voor lichaam en geest winnen al wat zij behoeven en wat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven heeft voor hen en door den dood niet wordt + geschaad;</span><br /> + Ik wil egotisme zaaien en toonen, dat het de kiem van alles<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is, en ik wil de bard van het karakter + zijn,</span><br /> + En ik zal toonen, dat man en vrouw volkomen elkaars gelijke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn,</span><br /> + En sexueele organen en daden! Versterkt U in mij, want ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ben vast besloten U te erkennen en luide en moedig + te</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verkondigen, dat gij verheven zijt,</span><br /> + En ik zal toonen, dat er in het leven geen onvolmaaktheid is,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en dat zij ook in de toekomst niet zal + zijn,</span><br /> + En ik zal bewijzen, dat wat ons in het leven overkomt, de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gevolgen altijd heerlijk kunnen wezen,</span><br /> + En ik zal verklaren, dat ons niets lieflijkers kan overkomen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan de dood,</span><br /> + En door mijne poëmen zal de gedachte vloeien, dat het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eeuwige en het tijdelijke hetzelfde + zijn,</span><br /> + En dat alle dingen des heelals wonderen zijn, elk hunner zoo<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>groot als een ander.</span><br /> + <br /> + Ik zal niet dichten om een deel slechts eer te geven,<br /> + Ik wil dichten, zingen, denken ter glorie van het Al,<br /> + En ik zal niet zingen om een enkelen dag, maar om alle<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dagen te eeren,</span><br /> + En ik zal niet een enkel gedicht, noch een enkelen regel van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een gedicht schrijven, zonder de ziel te + eeren,</span><br /> + Immers, na het leven des Heelals te hebben aanschouwd, vind<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik dat geheel noch deel zijn kan zonder de + ziel.</span><br /> + <br /> + <br /> + 12.<br /> + <br /> + Vroeg daar iemand de ziel te zien?<br /> + Zie uw eigen gestalte en gelaat, de menschen, de dingen, de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>beesten, boomen, stroomende rivieren, de rotsen en + de</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woestijnen,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page11" id="page11"></a>{11}</span> Alles heeft eens + het Paradijs gekend en later verloren;<br /> + Hoe kan dan waarlijk het lichaam ooit sterven en begraven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>worden?</span><br /> + <br /> + Of waarlijk uw lichaam, of waarlijk het lichaam van welken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>man of welke vrouw ook,</span><br /> + Iedere atoom van ons lichaam ontsnapt aan de hand des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>afleggers en wijkt naar de sferen die van gelijk + leven zijn,</span><br /> + Met zich nemende al wat bezeten en ontvangen werd van het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>moment der geboorte tot het oogenblik des + doods.</span><br /> + <br /> + De lettertypen door den zetter bijeengevoegd geven in hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>afdruk de meening en de bedoeling des schrijvers + niet</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>beter weer,</span><br /> + Dan eens mans wezen en leven of eener vrouw door lichaam<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en ziel worden weergegeven,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Onverschillig voor den dood of na den + dood.</span><br /> + <br /> + Zie dan, het lichaam bevat de meening en de bedoeling Gods,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het bevat en is de ziel;</span><br /> + Wie gij ook zijt, hoe heerlijk en hoe goddelijk is uw lichaam<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en ieder deel uws lichaams!</span><br /> + <br /> + <br /> + 13.<br /> + <br /> + O Camerado dien ik liefheb! O gij en ik vereend ten laatste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en wij tweeën nu voor ons-zelf + alleen!</span><br /> + O, één woord dat het leven schoon en kostelijk en eindeloos<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>maakt!</span><br /> + O, iets dat ons extase geeft en niet van deze aarde! O muziek<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van passie!</span><br /> + O, nu is mijn triumf volkomen en de uwe met de mijne;<br /> + O, hand in hand—O, enkel vreugde—O, een die mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>begeert en liefheeft meer!</span><br /> + O, het leven is ons! Spoeden wij ons! Spoeden wij ons! Spoed<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U met mij voort naar de toekomst!</span><br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: HET LIED VAN MIJN EIGEN IK</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page12" id="page12"></a>{12}</span> <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Ik verheerlijk mij-zelf en bezing mij-zelf,<br /> + En wat ik voor mij vorder zult gij vorderen voor U,<br /> + Want elke atoom mijns levens is een atoom uws levens.<br /> + <br /> + Ik ga om in de natuur en bepeins hoe zij zich weerkaatst in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn ziel,</span><br /> + Ik dwaal rond, leg mij neder en sla een grasspriet gade.<br /> + <br /> + Mijn spraak, elke bloedatoom in mij is voortgekomen uit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dezen zelfden grond en uit deze zelfde + lucht.</span><br /> + Hier geboren, uit ouders hier geboren oók, uit ouders gelijkelijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hier geboren en dier ouders tevens,</span><br /> + Ik, nu zevenendertig jaren oud, volkomen gezond, ga uit tot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn arbeid,</span><br /> + Hopende dien arbeid te kunnen voortzetten tot mijn stervensuur.<br /> + <br /> + Ik laat credo's en theorieën voor wat zij zijn,<br /> + In mijn beschouwing is hun aanzijn reeds voldoende, maar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nooit vergeet ik ze,</span><br /> + Goed en kwaad zijn mij welkom, beiden mogen spreken als<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het leven hun dringt,</span><br /> + Natuur, zonder dwang, en met oerkracht.<br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Ik heb den praat gehoord van de praters, den praat over het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>begin en het einde;</span><br /> + Maar ik praat niet over het begin en het einde.<br /> + <br /> + Nooit was het begin aanvankelijker dan het nu is,<br /> + Nooit was er meer jeugd of oudheid dan er nu is,<br /> + <br /> + En nooit zal er meer volkomenheid zijn dan er nu is.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page13" id="page13"></a>{13}</span> Evenmin ietwat + meer hemel of hel dan er nu is.<br /> + Vooruitgang was het begin, vooruitgang zal het eind zijn,<br /> + De scheppende vooruitgang van de wereld altijd en immer.<br /> + <br /> + Licht is in duisternis en beiden gaan evenredig voort, altijd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en overal is het wezen, altijd zal de kunne er + zijn;</span><br /> + Altijd de vereeniging van wat aantrekt, altijd het zich-zelf<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>blijven der verscheidenheden, altijd een nieuw + geslacht.</span><br /> + <br /> + Hier tegen in te gaan heeft geen nut, geleerd of ongeleerd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gevoelt dat dit de waarheid is.</span><br /> + <br /> + Zeker als de onwankelbare zekerheid, lood in de rechtstandigheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>goed doorvoegd, gesteund in de balken,</span><br /> + Moedig als een paard, vol kracht van liefde, onbevangen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>electrisch,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Staan wij hier in het leven, ik en dit + mysterie.</span><br /> + <br /> + Zuiver en zoet is mijn ziel, en zuiver en zoet is alles wat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>niet is mijn ziel.</span><br /> + Waar een ontbreekt ontbreken beiden, en het ongeziene wordt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door het zichtbare bewezen,</span><br /> + Totdat ook dit onzichtbaar wordt en bewezen wordt op<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn tijd.</span><br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Heeft iemand ooit gemeend, dat het gelukkig was geboren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te zijn?</span><br /> + Ik haast mij hem of haar te zeggen, dat 't even gelukkig is te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sterven, en ik weet dat.</span><br /> + <br /> + Ik ga den dood door met den stervende en het leven door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met het zoo-even ontbonden kind, en wat gij daar van + mij</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ziet tusschen laarzen en hoed is niet mijn geheele + Ikheid.</span><br /> + Mijn leven is het leven der menigvuldigheid en in die menigvuldigheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn daar niet twee eveneens en allen zijn + goed,</span><br /> + De aarde goed, de sterren goed en alles wat daarop of omheen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leeft goed.</span><br /> + <br /> + Ik ben geen aarde, ook geen satelliet van een aarde,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page14" id="page14"></a>{14}</span> Ik ben de maat en + gezel van menschen die allen even onsterflijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en vademloos zijn als ik-zelf ben,</span><br /> + (Zij weten niet hoe onsterflijk, maar ik weet 't).<br /> + <br /> + Iedere mensch leeft voor zichzelf en voor wat zijn leven is,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik leef voor mij en weet wat mijn is, mannelijk + en</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouwelijk,</span><br /> + Zij zijn mijn die knapen geweest zijn en vrouwen begeeren,<br /> + Hij is mijn de man, de fiere, die het steken voelt der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geringschatting,</span><br /> + Zij is mijn de verloofde, en de oude maagd is mijn, zij zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn de moeders en de moeders van + moeders,</span><br /> + Mijn zijn de lippen die glimlachen en de oogen die tranen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>storten,</span><br /> + Mijn zijn de kinderen en die kinderen gewinnen.<br /> + <br /> + Naakt! Voor mij hebt gij geen schuld, door mij wondt gij niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uitgeworpen, door mij niet geminacht,</span><br /> + Ik zie U door kleed en hemd in de ziel,<br /> + Ik omgeef U, ik laat niet af voor ik U gewonnen heb, ik ben<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onvermoeid, gij kunt mij niet + afschudden.</span><br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Ik kom met luide muziek, met trompetten en trommen,<br /> + Ik speel niet enkel de marschen ter eere van de overwinnaars<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die ieder toejuicht, ik speel ook de marschen + voor</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>overwonnenen en verslagenen.</span><br /> + Heeft men U gezegd, dat het goed was het pleit te winnen?<br /> + Dan zeg ik U daarbij, dat 't goed is de nederlaag te lijden:<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>veldslagen worden in denzelfden geest verloren als + zij</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>worden gewonnen.</span><br /> + <br /> + Ik trommel en trompet voor den dood,<br /> + Mijn luidste en blijdste muziek is voor de dooden.<br /> + <br /> + Vivats voor hen die verloren hebben!<br /> + En voor hen wier oorlogsschepen in de zee zijn ondergegaan!<br /> + En voor hen-zelf die in zee zijn ondergegaan!<br /> + En voor alle veldheeren wier leger verslagen werd en voor<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alle overwonnen helden!</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page15" id="page15"></a>{15}</span> En vivats voor de + tallooze onbekende helden, zoo luid als<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voor de grootste helden wier naam beroemd + is.</span><br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + Denkt gij, dat ik eenig diep verborgen doel hebbe?<br /> + Nu dan, ik heb dat doel, want de zaaiers der Vierde-maand<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hebben dat doel en het mica aan de rotshellingen + heeft</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het ook.</span><br /> + <br /> + Houdt gij 't er voor, dat ik verwonderen wil?<br /> + Wil het daglicht verwonderen? Wil het roodborstje, dat vroeg<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in den morgen kwinkeleert, het doen?</span><br /> + Wil ik 't dan doen eenigermate meer dan zij?<br /> + Dit uur wil ik U in vertrouwen iets meedeelen.<br /> + Ik zou 't niet gaarne iedereen vertellen, maar U wil ik 't<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vertellen.</span><br /> + <br /> + <br /> + 6.<br /> + <br /> + Ik ben de poëet van het Lijf en ik ben de poëet van de Ziel,<br /> + De vreugden des hemels zijn met mij en de pijnen der hel zijn met mij,<br /> + De eersten ent en kweek ik op mij-zelf, de laatsten spreek ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uit in een nieuwe taal.</span><br /> + <br /> + Ik ben de poëet van de vrouw dezelfde als van den man,<br /> + En ik zeg: groot is 't vrouw te zijn, groot is 't man te zijn,<br /> + En ik zeg: niets is er grooter dan de moeder te zijn van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>menschen.</span><br /> + <br /> + Ik zing den zang van hoogheid en hoogmoed,<br /> + Wij hebben nu tamelijk wel genoeg gehad van nederigheid en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verlaging,</span><br /> + Ik toon aan dat gesteldheid ontwikkeling beteekent.<br /> + <br /> + Zijt gij de anderen voorbijgestreefd? Zijt gij de President?<br /> + 't Beteekent niet veel, iedereen zal verder dan zoover komen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en toch altijd voortgaan.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page16" id="page16"></a>{16}</span> Ik ben de man die + met den teederen, klimmenden nacht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wandelt,</span><br /> + Ik spreek tot aarde en zee, door den nacht half-beschemerd.<br /> + <br /> + Druk mij vast tegen u aan, blootborstige nacht—druk mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vast tegen u aan, nacht die mij magnetisch + doorvloeit!</span><br /> + Nacht van Zuider winden—nacht van enkele groote sterren!<br /> + Nacht die mij toeknikt—genotnaakte zomernacht<br /> + Glimlach, o wellustige, koel-ademende aarde!<br /> + Aarde van de sluimerende, smeltende boomen!<br /> + Aarde van den weggeduisterden zonsondergang—aarde van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de nevelbetopte bergen!</span><br /> + Aarde van den glas-schijnenden maanstraal, ietwat met blauw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>doortrokken!</span><br /> + Aarde van licht en duister spranklend in den riviervloed!<br /> + Aarde van het doorzichtige wolkengrijs, dat om mijnentwil<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>klaarder en helderder wordt!</span><br /> + Aarde die op de breed-neergestreken elbogen rust—rijke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>appelbloesem aarde!</span><br /> + Glimlach, glimlach, want hij die u liefheeft is op weg.<br /> + <br /> + Liefde hebt gij mij overvloediglijk gegeven—daarvoor geef<br /> + ik U liefde weer!<br /> + O, onuitsprekelijke, onuitbluschbare liefde.<br /> + <br /> + <br /> + 7.<br /> + <br /> + Ik ben niet enkel de dichter van goedheid, ik versmaad niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de dichter te zijn van slechtheid + tevens.</span><br /> + Wat is er al gebabbel over deugd en ondeugd?<br /> + Het kwaad drijft mij voort, de strijd tegen kwaad drijft mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voort, ik blijf onaangedaan.</span><br /> + <br /> + Mijn levensdoel is niet onkruid te zoeken hier, te verwerpen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>daar,</span><br /> + Ik besproei de wortels van al wat groei heeft.<br /> + <br /> + Hebt gij vrees voor wat scrofula dat uit levenskrachtige<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vruchtbaarheid voortkomt?</span><br /> + Denkt gij, dat de goddelijke wetten nog te herzien en te verbeteren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn?</span><br /> + <br /> + Ik vind evenwicht aan deze zijde en evenwicht aan den<br /> + <span class="pagenum"><a name="page17" id="page17"></a>{17}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>tegenkant,</span><br /> + De leer der zwakheid helpt zoo goed als de leer van kracht,<br /> + Daden en gedachten des Levens verrijzen met ons en tijgen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vroeg aan den arbeid.</span><br /> + <br /> + De minuut die nu volgt en over mij heen gaat komt uit een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verleden van eonen,</span><br /> + Er was geen betere dan deze en er zal geen betere zijn.<br /> + <br /> + Wat schoon was in 't verleden en schoon is nu is geen wonder,<br /> + Een wonder is altijd en altijd hoe daar een mensch kan zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die zich-zelven ontrouw is en die niet + gelooft.</span><br /> + <br /> + <br /> + 8.<br /> + <br /> + Walt Whitman, een kosmos, zoon van Manhattan,<br /> + Onstuimig, vleezig, zinnelijk, etende, drinkende, leven verwekkende,<br /> + Geen sentimentalist, zich niet verheffende boven mannen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouwen, zich niet van hen afscheidende,</span><br /> + Niet bescheidener dan onbescheiden.<br /> + <br /> + Ontschroef de deursloten!<br /> + Ontschroef de deuren zelven van de scharnieren!<br /> + <br /> + Wie ooit een ander vernedert, vernedert mij!<br /> + En wat ooit gedaan of gezegd wordt komt ten slotte tot mij.<br /> + <br /> + Door mij gaat de stroom der goddelijke wijsheid, in mij de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verklaring van leven en toekomst</span><br /> + <br /> + Ik spreek het oer-wachtwoord, ik geef het teeken der Democratie,<br /> + Bij God! Niets zal ik aanvaarden waaraan niet allen op<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dezelfde voorwaarden deel kunnen hebben.</span><br /> + <br /> + Door mij spreken verboden stemmen,<br /> + Stemmen van seksen en van begeerten, stemmen heesch nog<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en ik verwijder die heeschheid,</span><br /> + Stemmen die laag worden geacht en die ik zal verluiden en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verklaren</span><br /> + <br /> + Ik leg mij de vingers niet op de lippen,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page18" id="page18"></a>{18}</span> Voor mij zijn de + ingewanden even schoon en even hoog als<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hoofd en hart,</span><br /> + De paring is mij niet minder schoon dan mij de dood is.<br /> + <br /> + Ik geloof in den vleeze en in de begeerten,<br /> + Zien, hooren, voelen zijn wonderen, en elk deel en elke vezel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van mij is een wonder.</span><br /> + <br /> + <br /> + 9.<br /> + <br /> + Ik denk ik zou met de dieren kunnen omgaan en leven, zij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn zoo vreedzaam en zelf-voldaan,</span><br /> + Ik sta langen tijd stil om hen te bespieden.<br /> + Zij maken zich niet warm en schreien niet over hun leven,<br /> + Zij zijn niet slapeloos in den nacht en beweenen hunne zonden,<br /> + Zij maken mij niet wee met den praat over hunne plichten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tot God,</span><br /> + Niet een hunner is onbevredigd, niet een geslagen met de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>manie van eigendomsbegeerte,</span><br /> + Niet een knielt voor den ander, niet voor zijns gelijke die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>duizenden jaren vroeger leefde,</span><br /> + Niet een is achtenswaardig of ongelukkig over de geheele<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wereld.</span><br /> + <br /> + Aldus toonen zij hun betrekking tot mij en ik erken die,<br /> + Ik vind eigenschappen van mij zelf in hen terug, die zij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>duidelijk toonen te bezitten</span><br /> + <br /> + Ik verwonder mij hoe zij aan die eigenschappen zijn gekomen,<br /> + Heb ik hun weg in den oer-tijd bewandeld en heb ik ze<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onachtzaam verloren,</span><br /> + Ik-zelf toen, nu en altijd voortgaande,<br /> + Verzamelende en bewijzende altijd meer en altijd sneller,<br /> + Oneindig en alsoortig en dus de gelijken van dezen daarbij,<br /> + Niet laag neerziende op hen, die mij mijn vroeger bestaan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>herinneren,</span><br /> + Zoek ik uit allen een dien ik liefheb en met wien ik als een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>broeder zal leven.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page19" id="page19"></a>{19}</span> <br /> + 10.<br /> + <br /> + Eenzaam te middernacht in mijn tuin, mijne gedachten gaan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een lange wijl van mij uit,</span><br /> + Daar wandel ik over de oude heuvels van Judea met den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schoonen, zachtmoedigen God aan mijn + zijde,</span><br /> + En snel op door de ruimte, snel op door hemelen en sterrengroepen,<br /> + Snel op tusschen de zeven satellieten door den breeden ring<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en den diameter van tachtig duizend + mijlen,</span><br /> + Snel op met de staartmeteoren, vuurkloten afwerpende als zij,<br /> + Dragende het groeiende kind dat zijn eigen zwangere moeder<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in de buik draagt,</span><br /> + Stormend, genietend, ontwerpend, liefhebbend, waarschuwend,<br /> + Steunend en tevredenstellend, verschijnend en verdwijnend<br /> + Aldus betreed ik deze paden dag en nacht.<br /> + <br /> + Ik bezoek de gaarden der sferen en zie wat zij voortbrengen,<br /> + En zie quintillioenen rijpe en quintillioenen onrijpe vruchten.<br /> + <br /> + Ik vlieg de vlucht eener vloeiende, zwelgende ziel,<br /> + Mijn loop gaat dieper dan het dieplood peilt.<br /> + <br /> + Ik help mij-zelf aan wat ik stoffelijks of onstoffelijks behoef,<br /> + Geen wacht kan mij buitenhouden, geen wet kan mij verhinderen.<br /> + <br /> + <br /> + 11.<br /> + <br /> + Ik hoorde wat daar over het Universum werd gezegd,<br /> + Heb 't gehoord en weer gehoord vele duizenden jaren lang;<br /> + 't Is tamelijk goed, voor zoover 't gaat—maar 't is niet alles.<br /> + <br /> + Ik kom en van mij gaat de Heerlijkheid uit en de Kracht,<br /> + Eerst van al overbied ik alle oude waarborgventers der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Alleen-Zaligmaking,</span><br /> + Ik leg mij de zelfde afmetingen als Jehova aan,<br /> + Maak een prentje van Kronos, van Zeus zijn zoon, van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Hercules zijn kleinzoon,</span><br /> + Koop plaatjes van Osiris, Isis, Belus, Brahma, Boeddha,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page20" id="page20"></a>{20}</span> Leg Manitoe los in + mijn portefeuille, Allah op een blad papier,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heb een ets van den gekruisigde,</span><br /> + Ik reken af met Odin en met den afzichtelijk grijnzenden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Mexitli en met ieder afgods- en + heiligenbeeld.</span><br /> + Ik neem allen voor wat zij waard zijn, maar niet voor een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>cent meer,</span><br /> + Erken dat zij geleefd hebben en in hun tijd hun werk deden,<br /> + (Zij droegen wormpjes aan als voor ongevederde vogels, maar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dezen zullen nu opstaan en uitvliegen en zingen in + eigen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kracht.)</span><br /> + Ik aanvaard de ruwe Godsbegrippen, maar verbeter en verfijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ze in mij-zelf en deel er gulhartig van mee aan + iederen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>man en iedere vrouw die ik ontmoet,</span><br /> + Ontdek evenveel van hun godheid of meer zelfs in den bouwer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die een huis bouwt,</span><br /> + Eisch hoogere rechten voor hem daar met zijne opgerolde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hemdsmouwen en hamer of beitel ter hand,</span><br /> + Weiger niet de bijzondere openbaringen aan te hooren, maar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>beschouw een rookwenteling of een haar op den rug + mijner</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hand even gewichtig als welke openbaring + ook</span><br /> + Jonge kerels bij de brandspuiten en op de reddingsladders<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn voor mij niet minder dan de goden in den + antieken</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>krijg.</span><br /> + Ik luister naar den galm hunner stemmen, die het vlammengieren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der verdelging doorsnijdt,</span><br /> + Terwijl hunne gespierde lichamen ongedeerd over de verkoolde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>balken gaan, hunne bleeke voorhoofden + ongedeerd</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en boven het vuur uit;</span><br /> + Ik vergelijk die goden bij de smidsvrouw, met haar zuigeling<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aan de borst, die genadig is voor iederen + pasgeborene;</span><br /> + Drie gierende seizen ter oogst in een rij van drie sterke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>engelen met hemden om hunne lendenen + opgerold;</span><br /> + De roodharige staljongen met puntige tanden, verlosser van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verleden en toekomstige zonden,</span><br /> + Die al wat hij bezit verkoopt en een verre voetreis maakt om<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een advocaat te betalen voor zijn broêr, die + voor vervalsching</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>terechtstaat en om dien broêr bij te + staan;</span><br /> + Wat werd ooit in de mildste rooiing op de vierkante roede om<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij heen gerooid, waarvan die vierkante roede niet + vervuld</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>was?</span><br /> + De stier en het insect werden nimmer genoeg verheerlijkt;<br /> + <span class="pagenum"><a name="page21" id="page21"></a>{21}</span> Drek en vuil zijn + bewonderenswaardiger dan ooit werd gedroomd;<br /> + Het bovennatuurlijke is voor ons van geen belang: ik zelf<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wacht mijn tijd uit om eens een der allerhoogsten + te</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>worden;</span><br /> + De dag zal weldra daar zijn, dat ik evenveel goed zal doen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>als de beste en even wonderbaarlijk zal + zijn.</span><br /> + Bij mijn lichaam! Ik word reeds een schepper,<br /> + En leg de kracht van mijn leven in den omwikkelden schoot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der duisternis.</span><br /> + <br /> + <br /> + 12.<br /> + <br /> + Dit mijn lied is niet het lied van den sleur,<br /> + Het vraagt onverwacht, het snelt op en daalt af, maar brengt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>altijd nader;</span><br /> + Dat is een gedrukt en gebonden boek—maar wat is de drukker,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat is de drukkersjongen?</span><br /> + Een welgeslaagde fotografie—maar uw vriend of meisje<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>teeder en vast in uw armen?</span><br /> + Het zwarte schip met ijzer gepantserd, zijn vreeselijke kanonnen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in de torens—maar de zeemanschap van kapitein + en</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>machinisten?</span><br /> + In de huizen de gevulde schalen en het maal en de meubels—<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>maar de gastheer en de gastvrouw en de blik hunner + oogen?</span><br /> + De hemel daar omhoog—maar hier, of naast de deur of over<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den weg?</span><br /> + De heiligen en wijsgeeren in de geschiedenis—maar gij-zelf?<br /> + Preeken, credo's, godgeleerdheid,—maar het onnaspeurlijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>menschelijk denken?</span><br /> + En wat is rede? en wat is liefde? en wat is leven?<br /> + <br /> + <br /> + 13.<br /> + <br /> + Ik ben een toppunt van verleden dingen en bevat alle dingen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der toekomst.</span><br /> + <br /> + Mijne voeten raken een trede van de treden der trap,<br /> + En iedere trede draagt bundels eeuwen en grooter bundels<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eeuwen liggen tusschen twee treden,</span><br /> + Al wat onder mij is ben ik opmerkzaam doorgegaan en steeds<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>klim ik en klim ik.</span><br /> + <br /> + Geslacht na geslacht buigen de geesten zich achter mij neer,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page22" id="page22"></a>{22}</span> In de verre verte + zie ik het geweldige Oer, ik weet dat ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dààr zelfs was,</span><br /> + Ongezien wachtte ik alomtegenwoordig en sliep in den lethargischen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nevel,</span><br /> + En wachtte mijn tijd af, zonder geschaad te worden door de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stinkende koolstof.</span><br /> + <br /> + Lang werd ik door krachtige armen omhelsd—lang en lang.<br /> + <br /> + Onberekenbaar zijn de voorbereidingen voor mij geweest,<br /> + Trouw en liefdevol waren de armen die mij droegen,<br /> + Door de kringloopen werd mijn wieg voortbewogen, zij roeiden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en roeiden als vroolijke roeiers,</span><br /> + Om mij ruimte te geven stelden de sterren zich in hare ringen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ter zij,</span><br /> + Zij zonden mij hare invloeden om zorg voor mij te dragen.<br /> + <br /> + Voor ik uit mijn moeder geboren werd baanden vele menschengeslachten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn weg,</span><br /> + Nooit is mijn embryo in zijn groei vertraagd, niets kon den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>glans er van verduisteren.</span><br /> + <br /> + Nevelen formeerden zich er voor tot werelden,<br /> + De lange, langzame melkweg werd vast om het te doen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>rusten,</span><br /> + Reuzengewassen gaven het levenssap,<br /> + Monsterachtige sauroïden droegen het in den muil en legden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het voorzichtiglijk neer.</span><br /> + <br /> + Alle krachten van het Heelal zijn eeuwig voor mij ingespannen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>om mij te volmaken en te bekoren,</span><br /> + Nu sta ik hier op deze plek met mijn sterke ziel.<br /> + <br /> + <br /> + 14.<br /> + <br /> + Ik open mijn dakvenster in den nacht en zie de ver-uitgestrooide<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sterrengroepen,</span><br /> + En allen die ik zie, zooveel vermenigvuldigd als ik kan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>becijferen, geven slechts een som die de nog + verdere</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sterrengroepen bezoomt.</span><br /> + <br /> + Zij verspreiden zich verder en verder, wijden zich uit en<br /> + <span class="pagenum"><a name="page23" id="page23"></a>{23}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>wijden zich altijd uit,</span><br /> + Dieper en dieper en eeuwig dieper in de eeuwigheid.<br /> + Mijn zon heeft haar zon die gehoorzaam om haar rondwentelt,<br /> + Deze vereenigt zich met hare makkers tot een groep van nog<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verhevener omgang,</span><br /> + En dichtere rijen volgen, die van de grootsten in haar midden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stippen maken.</span><br /> + <br /> + Er is geen stilstand en nimmer kan er stilstand zijn,<br /> + Indien ik, gij en de werelden en alles beneden en op haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>oppervlak zouden worden herleid tot een bleek + gedobber in</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het Al, 't zou niets hinderen op den + duur,</span><br /> + Wij zouden zeker opnieuw komen waar wij nu staan,<br /> + En zeker zoover komen als wij gekomen zijn en dan verder<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gaan en verder.</span><br /> + <br /> + Enkele quadrillioenen tijdperken, enkele octillioenen kubieke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijlen brengen het Verband niet in gevaar of doen + er</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ongeduld binnensluipen,</span><br /> + Zij zijn maar deelen, en alles is maar een deel.<br /> + <br /> + Zie zoover gij kunt, verder nog is onbegrensde ruimte,<br /> + Reken zooveel gij kunt, daar is oneindige tijd omheen.<br /> + <br /> + Mijn samentreffen is bepaald, is zeker,<br /> + De Heer zal mij wachten tot ik in volmaaktheid kom,<br /> + De verheven Camerado, de ware liefdegever naar wien ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>smacht, zal ik ontmoeten.</span><br /> + <br /> + <br /> + 15.<br /> + <br /> + Ik weet mij behoort het beste van tijd en ruimte, en nooit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>werd ik gemeten en nimmer zal ik gemeten + worden.</span><br /> + <br /> + Ik voeteer een altijddurende reis (komt, luistert allen!)<br /> + Mijn kenteekenen zijn een waterdichte mantel, sterke schoenen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en een boomtak tot staf,</span><br /> + Geen mijner vrienden kan zijn rust in mijn stoel nemen,<br /> + Ik heb geen stoel, geen kerk, geen filosofie,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page24" id="page24"></a>{24}</span> Ik leid niemand + ten maaltijd, of naar de bibliotheek of naar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de Beurs,</span><br /> + Maar ieder uwer, man of vrouw, leid ik op een bergtop,<br /> + Mijn linkerhand kromt zich rond uw middel,<br /> + En mijn rechterhand wijst op de landschappen der werelddeelen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en op den open heirweg.</span><br /> + <br /> + Noch ik, noch iemand anders kan dien weg voor U opgaan,<br /> + Gij-zelf moet dien weg opgaan.<br /> + <br /> + Die weg is niet ver, die weg is licht te bereiken,<br /> + Misschien bewandelt gij dien weg reeds van het oogenblik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uwer geboorte af, zonder het te weten,</span><br /> + Misschien is die weg overal, te water en te land.<br /> + <br /> + Schouder uw ransel, lieve zoon, en ook ik zal mijn ransel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schouderen en laten wij haast maken om voort te + komen,</span><br /> + Wondervolle steden en vrije volken zullen wij op onze reis<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bezoeken.</span><br /> + <br /> + Indien gij vermoeid zijt, geef mij dan beide lasten te dragen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en laat uw hand op mijn heup rusten,</span><br /> + Ter zijner tijd zult gij mij denzelfden dienst bewijzen,<br /> + Want als wij eenmaal dien weg zijn opgegaan zullen wij niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>weder rusten.</span><br /> + <br /> + Voor 't hedenmorgen daagde ben ik een heuvel opgegaan en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>keek op naar den sterrenhemel,</span><br /> + En ik zei tot mijn geest: <i>Wanneer wij een zullen geworden</i><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>zijn met gindsche werelden en één + met het genot en de</i></span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>kennis van alle dingen die zij bevatten, zullen + wij dan zalig</i></span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>zijn en voldaan?</i></span><br /> + En mijn geest zeide: <i>Neen, wij dringen enkel tot hunne hoogste</i><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>hoogten door om, daar voorbij, verder te + streven.</i></span><br /> + <br /> + Ook gij stelt mij vragen en ik hoor U aan,<br /> + Ik antwoord dat ik niet kan antwoorden, gij moet U-zelf de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verklaring geven.</span><br /> + <br /> + Zet U neer een poos lieve zoon,<br /> + Hier is brood om te eten en hier is melk om te drinken,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page25" id="page25"></a>{25}</span> Maar zoodra gij + slaapt en U-zelf dus vernieuwt in een zoet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kleed, kus ik U met een vaarwel-kus en open de + deur</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voor uw later vertrek.</span><br /> + <br /> + Lang genoeg hebt gij verachtelijke droomen gedroomd,<br /> + Nu wasch ik U den slaap uit de oogen,<br /> + En moet gij U gewennen aan den glans van het daglicht en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van elk uwer levensoogenblikken.</span><br /> + <br /> + Gij hebt lang genoeg schroomvallig gewaad en de plank<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vastgehouden, die U met het land + verbond,</span><br /> + Nu begeer ik dat gij een kloek zwemmer zijt,<br /> + Dat gij U midden in de golvende baren werpt, dan weer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>opkomt, mij toeknikt, schatert en lachend het water + uit</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uwe haren doet spatten.</span><br /> + <br /> + <br /> + 16.<br /> + <br /> + Ik heb gezegd, dat de ziel niet meer is dan het lijf,<br /> + En ik heb gezegd, dat het lijf niet meer is dan de ziel.<br /> + En niets, God niet, is gewichtiger voor iemand dan zijn eigen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik voor hem is,</span><br /> + En wie ook een honderd meter vèr gaat zonder sympathie,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>loopt in een doodskleed in zijn eigen + begrafenisstoet,</span><br /> + En ik en gij, zonder een cent op zak, wij mogen het beste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der aarde koopen,</span><br /> + En die zijne oogen op U richt, of een boon in haar schel laat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zien maakt het onderwijs van alle tijden + beschaamd,</span><br /> + En daar is noch handel noch ambt of de jongeling die er zich<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in begeeft kan er een held in worden,</span><br /> + En daar is geen ding zoo klein of 't is een naaf voor de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wielen des Heelals,</span><br /> + En ik zeg tot iederen man of vrouw; richt uw ziel onverschillig<br /> + en rustig op tegenover een millioen Heelallen.<br /> + <br /> + En ik zeg tot de Menschheid: stel geen vragen ten opzichte<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van God,</span><br /> + Want ik die vragen stel ten opzichte van alles, stel geen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vragen ten opzichte van God,</span><br /> + (Niet een enkele woordschikking kan zeggen hoe gerust ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ben ten opzichte van God en van den + Dood).</span><br /> + <br /> + Ik hoor en zie God in ieder ding, toch begrijp ik God in 't<br /> + <span class="pagenum"><a name="page26" id="page26"></a>{26}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>geheel niet,</span><br /> + Noch begrijp ik hoe daar een grooter wonder kan zijn dan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik-zelf ben.</span><br /> + <br /> + Waarom zou ik wenschen God beter te zien dan ik Hem<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dezen dag zie?</span><br /> + Ik zie iets van God elk uur van een etmaal en elk oogenblik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van een uur,</span><br /> + In de gezichten van mannen en vrouwen zie ik God en in mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eigen gezicht in den spiegel,</span><br /> + Ik vind brieven van God in de straten en elke brief is<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geteekend met Gods naam,</span><br /> + En ik laat hen waar zij zijn, want ik weet dat waar ik ook ga,<br /> + Ik anderen zal vinden eeuwiglijk en eeuwiglijk.<br /> + <br /> + <br /> + 17.<br /> + <br /> + En wat U betreft, Dood, en U bittere kus der sterflijkheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vergeefs tracht gij mij ongerust te + maken.</span><br /> + <br /> + Zonder zich op zijn weg op te houden snelt de vroedmeester<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar zijn werk,</span><br /> + Ik zie hoe de ervaren hand drukt, ontvangt, ondersteunt,<br /> + Ik zie aandachtig toe aan de drempels dier uitnemend gewillige<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>deuren,</span><br /> + En zie het uitlaten en merk op hoe verlichting wordt gegeven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en hoe het leven uitbreekt.</span><br /> + <br /> + En wat U betreft, Lijk, ik denk gij zijt een voortreffelijke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mest, maar hinderen doet dit mij niet,</span><br /> + Ik ruik den zoeten geur der bloeiende witte rozen,<br /> + Ik strek mij uit naar de gebladerde lippen, ik strek mij uit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar de gladde borsten der meloenen.</span><br /> + <br /> + En wat U betreft, Leven, ik denk gij zijt de erfenis van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>velerlei dood,</span><br /> + (En zonder twijfel ben ik-zelf vroeger reeds tienduizenden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>malen gestorven.)</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page27" id="page27"></a>{27}</span> Ik hoor uw + gefluister o hemelsche sterren,<br /> + O zon—o gras van graven—o eindeloos overbrengen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bevorderen,</span><br /> + Indien gij niets zegt, hoe kan ik dan iets zeggen?<br /> + <br /> + Van de troebele poel in het herfstbosch,<br /> + Van de maan die steile schachten in de suizende schemering<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>doet glanzen,</span><br /> + Valt vonkels van dag en duister—valt op de zwarte stammen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die in de drab vergaan,</span><br /> + Verlicht het klagelijk gefluister der verdorde rompen.<br /> + <br /> + Ik stijg hooger dan de maan, hooger dan de nacht,<br /> + Ik ontdek dat de doodsbleeke schemer een weerschijn is van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de middagzonnestralen,</span><br /> + En goed doet aan het hechtste en middenste van alle leven,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>groot of klein.</span><br /> + <br /> + <br /> + 18.<br /> + <br /> + Verleden en heden wijken naar achteren—ik heb er aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gegeven, ik heb er aan ontleend,</span><br /> + Nu arbeid ik door en vervul den arbeid van de toekomst.<br /> + <br /> + Gij daar die naar mij luistert! Wat hebt gij mij toe te vertrouwen?<br /> + Zie mij in het gezicht, terwijl ik de avondlucht inadem,<br /> + (Spreek eerlijk, niemand anders luistert, en ik wil een minuut<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>langer toeven.)</span><br /> + <br /> + Spreek ik mij-zelf tegen?<br /> + Zeer goed, dan spreek ik mij-zelf tegen.<br /> + Ik ben breed, ik omvat veelheden.<br /> + <br /> + Ik richt mij tot hen die mij na zijn, ik wacht op den dorpel.<br /> + <br /> + Wie heeft zijn dagtaak verricht? Wie zal 't eerste klaar zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met zijn avondmaal?</span><br /> + Wie wenscht met mij te gaan?<br /> + <br /> + Wilt gij spreken voor ik zal vertrokken zijn? Wilt gij zeggen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat 't reeds te laat is?</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page28" id="page28"></a>{28}</span> <br /> + <br /> + 19.<br /> + <br /> + De gevlekte valk strijkt neer en beschuldigt mij, hij beklaagt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zich over mijn gesnap en getalm.</span><br /> + <br /> + Ook ik ben niet in 't minste getemd, ook ik ben onverklaarbaar,<br /> + Ik doe mijn wilde kreten galmen over de daken der wereld.<br /> + <br /> + De laatste wolkenvlucht van den dag houdt zich voor mij op,<br /> + Zij is een beeld van mij zoo gelijkend als eenig beeld kan zijn,<br /> + Het vleit mij dat ik damp ben en stof.<br /> + <br /> + Ik ga heen als lucht, ik schud mijn witte lokken bij het wegsnellen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van de zon,</span><br /> + Mijn vleesch wordt damp en drijft weg in sierlijk-gewaaide<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vlokken.</span><br /> + <br /> + Ik vermaak mij-zelf aan het slijk om er het gras uit te laten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>groeien dat ik liefheb,</span><br /> + Indien gij mij opnieuw mocht wenschen te zien, zie dan naar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij uit onder uwe voeten.</span><br /> + <br /> + Gij zult nauwelijks kunnen weten wie ik ben of wat ik bedoel,<br /> + Maar niettemin zal ik U welzijn schenken,<br /> + En uw bloed zuiveren en krachtig maken.<br /> + En indien gij mij aanvankelijk niet mocht kunnen vinden,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verlies den moed niet,</span><br /> + Onderzoek dan, na de eene, de andere plaats,<br /> + Ergens toef ik en ergens wacht ik op U.<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: ADAMSKINDEREN</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page29" id="page29"></a>{29}</span> <br /> + <br /> + EEN UUR VAN WOEST GENOT<br /> + <br /> + Een uur van woest genot, O geweldig! O laat mij bandeloos<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wezen!</span><br /> + (Hoe komt 't toch dat ik mij in stormen zoo vrij gevoel?<br /> + Wat beteekent toch mijn gejuich onder het lichten des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bliksems en het woeden der winden?)</span><br /> + O laat mij meer van de mystieke deliria drinken dan eenig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ander man!</span><br /> + O wilde en teedere pijnen! (Ik vermaak ze U mijn kinderen,<br /> + Ik deel ze gaarne aan U mede o bruidegom en bruid.)<br /> + O laat me mij aan U overgeven wie gij ook zijt en gij geef U<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>over aan mij ten trots van de wereld!</span><br /> + O laat ik teruggaan naar het Paradijs! O schaamte en Vrouw!<br /> + O laat ik U tegen mij aandrukken om op uwe lippen voor 't<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eerst de kussen te planten van een zelfbewusten + man.</span><br /> + <br /> + O, het raadsel, de drievoudig-gelegde knoop, de diepe, duistere<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>afgrond, alles ontbonden en verlicht!</span><br /> + O ik wil heensnellen waar ik eindelijk ruimte en lucht genoeg<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vind!</span><br /> + Ik wil vrijgemaakt zijn van vroegere banden en vooroordeelen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik van de mijnen zoo goed als gij van de + uwen!</span><br /> + Ik begeer een nieuw en ongekend vrijmoedig omgaan met het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>beste van natuur!</span><br /> + Ik wil de beklemming van onzen mond losgemaakt hebben!<br /> + Heden of morgen het gevoel bezitten: ik ben genoegzaam<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zooals ik ben.</span><br /> + <br /> + O geef mij iets nog onbewezens! iets in een verrukking des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geestes!</span><br /> + Laat mij geheel ontsnappen aan de ankers en de grepen van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>anderen!</span><br /> + Vrij te drijven! vrij te leven! zorgeloos gevaarvol door te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>slaan!</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page30" id="page30"></a>{30}</span> Verdelging aan te + zien met hoon en haar te lokken!<br /> + Op te stijgen tegen de hemelen der liefde waarvan ik droom,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>er tegen op te tuimelen!</span><br /> + En steeds hooger te klimmen met mijn liefdedronken ziel!<br /> + Verloren te gaan indien dat zijn moet!<br /> + Het geheele verdere leven te voeden met een uur van volkomen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zaligheid en vrijheid!</span><br /> + Met een kort uur van woest genot.<br /> + <br /> + <br /> + OER-MOMENTEN<br /> + <br /> + Oer-momenten—wanneer gij over mij heen gaat—o reeds<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>komt gij weer,</span><br /> + Geeft mij nu enkel het genot van wellust,<br /> + Geeft mij den drank mijner hartstochten, geeft mij welig, wild<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven,</span><br /> + Heden ben ik de metgezel van de lievelingen der natuur,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hedennacht tevens,</span><br /> + Ik behoor tot hen die gelooven in den vrijen wellust, ik neem<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>deel aan de nachtelijke orgieën van jonge + mannen,</span><br /> + Ik dans met wie dansen en drink met wie drinken,<br /> + De echo's weergalmen ons ontuchtig gezang, ik neem een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>diepgevallene tot liefsten vriend,</span><br /> + Hij moet een wetschender zijn, ruw, ongeletterd, hij moet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>iemand zijn door anderen veroordeeld om bedreven + daden,</span><br /> + Ik wil niet langer veinzen, waarom zou ik vèr blijven van hen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die mijn ware makkers zijn?</span><br /> + O gij geschuwden, ik ten minste houd mij niet verre van U,<br /> + Ik begeef mij oogenblikkelijk in uw midden, ik zal uw dichter<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn.</span><br /> + Voor U zal ik meer zijn dan voor een der anderen.<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: CALAMUS</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page31" id="page31"></a>{31}</span> <br /> + <br /> + OP ONBETREDEN PADEN<br /> + <br /> + Op onbetreden paden,<br /> + In het gewas der poelzoomen,<br /> + Ontsnapt aan het leven dat zich bloot geeft,<br /> + Aan alle standaardmaten, die tot nu algemeen golden, aan de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>genoegens, voordeelen, gelijkvormigheid,</span><br /> + Waarmee ik te lang mijn ziel heb trachten te voeden,<br /> + Duidelijk nu voor mij dat er een eerlijke maat is nog niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>algemeen aanvaard, duidelijk mij nu dat mijn + ziel,</span><br /> + Dat de ziel van den man voor wien ik spreek welbehagen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vindt in zijne gezellen,</span><br /> + Hier in eenzaamheid, weg van het gedruisch der wereld,<br /> + Leg ik den kerfstok aan en hoor ik mij toespreken door welgeurende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lippen,</span><br /> + Niet langer beschaamd (want op deze afgelegen plek kan ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>antwoorden wat ik elders niet zou hebben durven + zeggen.)</span><br /> + Krachtig in mij het leven dat zich niet vertoont en toch al het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>andere omvat,</span><br /> + Vast besloten heden geen andere zangen te zingen dan die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van mannelijke gehechtheid,</span><br /> + En neem mij voor ze door geheel mijn aardsche leven te doen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hooren,</span><br /> + Voortaan zal ik het voorbeeld geven van athletische liefde,<br /> + Op den namiddag van deze lieflijke Negende Maand van mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een en veertigste jaar,</span><br /> + Begin ik mijn arbeid voor allen die jonge mannen zijn of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geweest zijn,</span><br /> + Ik zal het geheim vertellen van mijne nachten en dagen,...<br /> + Ik zal de noodzaak van makkers loven.<br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page32" id="page32"></a>{32}</span> <br /> + WIE GIJ OOK ZIJT DIE MIJ NU VASTHOUDT<br /> + <br /> + Wie gij ook zijt die mij nu vasthoudt,<br /> + Indien gij mist wat gij boven alles behoeft is al wat gij doet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nutteloos,</span><br /> + Ernstig waarschuw ik U voor gij dieper in mij doordringt,<br /> + Ik ben niet zooals gij mij dacht maar heel anders.<br /> + <br /> + Wie is hij die mijn volgeling wilde worden?<br /> + Wie wilde mij toonen naar mijn liefde te dingen?<br /> + <br /> + De weg is gevaarlijk, het einde onzeker, misschien ondergang,<br /> + Gij zult al 't andere moeten opgeven, ik alleen zal eenig en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alleen den standaard moeten zijn waaraan gij U + meet,</span><br /> + Ook dan zal uw discipelschap lang duren en uwe krachten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uitputten,</span><br /> + Al wat er in uw leven aan leer is en al wat uw leven gelijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>maakt aan de levens om U heen zult gij moeten + opgeven,</span><br /> + Daarom laat nu van mij af voor dat uw leven nog erger door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij wordt verontrust, laat uw hand vallen van + mijne</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schouders,</span><br /> + Laat mij mijn weg gaan en ga gij den uwe.<br /> + <br /> + Zoo niet, kom ga dan stil met mij in de woudeenzaamheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waar ik U zal beproeven,</span><br /> + Of achter een rots in de open lucht,<br /> + (Want in geen bedekte ruimte van eenig huis verschijn ik U,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>noch zult gij mij in gezelschappen zien,</span><br /> + En in bibliotheken ben ik als een stomme, als een zot, of een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ongeborene of een gestorvene),</span><br /> + Of mogelijk met U op een hoogen heuvel, waar wij eerst<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zullen uitturen dat niemand voor mijlen in 't rond + ons onbemerkt</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kan naderen,</span><br /> + Of te zeilen met U, of met U van het zeestrand af op een stil<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eiland,</span><br /> + Daar veroorloof ik U uwe lippen op de mijne te drukken,<br /> + Met de langbezielde kus van den makker of met de kus van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den jongen echtgenoot,</span><br /> + Want ik ben de jonge echtgenoot en ik ben de makker.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page33" id="page33"></a>{33}</span> Of zoo gij wilt, + en mij vertrouwt onder uw kleed,<br /> + Waar ik het kloppen van uw hart mag voelen of rusten mag<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op uw heup,</span><br /> + Neem mij dan met U als gij landen en zeeën oversteekt;<br /> + Want U aldus enkel te beroeren is mij goed, is mij lief,<br /> + En dus U beroerende wenschte ik zachtekens in te slapen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gedragen te worden eeuwiglijk.</span><br /> + <br /> + Maar indien gij U drenkt met het levenssap dezer halmen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zal er gevaar voor U zijn,</span><br /> + Want noch deze halmen noch mij zult gij verstaan,<br /> + De geest dezer halmen zal U bij het begin ontsnappen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>steeds meer en meer ontsnappen, ik zal U zekerlijk + ontgaan,</span><br /> + Zelfs terwijl gij zult denken, dat gij mij twijfelloos gevat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haddet, zie dan toe!</span><br /> + Reeds dadelijk merkt gij dat ik U ontgaan ben.<br /> + <br /> + Want 't is niet ter wille van wat ik er in heb nedergelegd, dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik dit boek heb geschreven,</span><br /> + Evenmin zult gij het bezitten terwijl gij mij leest,<br /> + Evenmin kennen zij mij 't best die mij bewonderen en mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hoogdravend prijzen,</span><br /> + Evenmin zullen zij die dingen naar mijn liefde (tenzij op zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>best een zeer gering getal) die liefde + winnen,</span><br /> + Evenmin zullen mijne gedichten enkel goed doen, zij zullen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>even veel kwaad doen als goed en meer nog + misschien,</span><br /> + Want alles is te vergeefs zonder dat waarop ik zinspeel en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waarnaar gij menigmaal kunt raden zonder het te + vatten;</span><br /> + Daarom verlaat mij nu het nog tijd is en ga uw weg.<br /> + <br /> + <br /> + NIET ENKEL IN WAT IK MIJ VAN DE BORST WERP<br /> + <br /> + Niet enkel in wat ik mij van de borst werp,<br /> + Niet in mijn zuchten, in mijn wanhoop 's nachts, als ik in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>strijd ben met mijzelf,</span><br /> + Niet in die lange, kwalijk onderdrukte bange zuchten,<br /> + Niet in de vele eeden en beloften die ik brak,<br /> + Niet in het krachtige en ontembare willen van mijn ziel,<br /> + Niet in de ijle levenskracht der lucht,<br /> + Niet in dit kloppen em bonzen van mijne slapen en polsen,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page34" id="page34"></a>{34}</span> Niet in dat + wonderbare samentrekken en uitzetten in mijn<br /> + binnenste, dat eenmaal zal ophouden,<br /> + Niet in de vele wellustige wenschen die ik enkel aan de wolken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heb toevertrouwd,</span><br /> + Niet in de kreten, het gelach, de verwenschingen door mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uitgestooten als ik diep in de wildernissen alleen + was,</span><br /> + Niet in het schor gehijg door vastgeklemde tanden,<br /> + Niet in klinkende en weêrklinkende woorden, kakelwoorden,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>echo's daarvan, doode woorden,</span><br /> + Niet in het gemurmer mijner droomen terwijl ik slaap,<br /> + Noch in dat andere gemurmer dier ongelooflijke droomen van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>elken dag,</span><br /> + Noch in de leden en zinnen van mijn lijf, die U voortdurend<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aannemen en verstooten—niet + dààrin,</span><br /> + Niet in een hunner noch in allen, O aantrekkingskracht! O<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijns levens polsslag!</span><br /> + Wensch ik dat gij meer wordt gevonden of meer U-zelf bewijst<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan in deze zangen.</span><br /> + <br /> + <br /> + DE VREESELIJKE TWIJFEL VAN DEN SCHIJN<br /> + <br /> + De vreeselijke twijfel van den schijn,<br /> + De onzekerheid ten slotte dat wij misschien misleid worden,<br /> + Dat misschien vertrouwen en hoop slechts hersenschimmen zijn,<br /> + Dat misschien het identieke leven aan gene zijde des grafs<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>slechts een mooie fabel is.</span><br /> + Misschien de dingen die ik waarneem, dieren, planten, menschen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heuvelen, weerspiegelende en vloeiende + wateren,</span><br /> + De luchten van dag en nacht, kleuren, het vaste, en de vormen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>slechts verschijningen (zooals ook zonder twijfel het + geval</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is) en wat zij werkelijk zijn nog + onbekend,</span><br /> + (Hoe vaak treden zij uit zich-zelven naar voren als wilden zij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij verlegen maken en mij bespotten!</span><br /> + Hoe vaak denk ik, dat ik noch iemand het geringste van hen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>weet,)</span><br /> + Dat misschien hun schijn dien ik van mijn tegenwoordig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>standpunt zie (en die schijn tenminste is zeker) + indien ik op</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een geheel ander standpunt naar hen uitzie zal + blijken</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>anders te wezen (zooals die schijn dan ook even + zeker</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>anders zal zijn) en niets gemeen te hebben met den + schijn</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van nu of in 't geheel niets is;</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page35" id="page35"></a>{35}</span> Deze en dergelijke + vragen worden wonderbaar beantwoord<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door hen die mij liefhebben, mijn lieve + vrienden,</span><br /> + Wanneer hij die mij liefheeft met mij reist of langen tijd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naast mij zit, terwijl hij mijn hand in de zijne + houdt,</span><br /> + Als de ijle lucht, de ontastbaarheid, de zin dien woorden en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>redenen niet bevatten ons omringt en in ons + doordringt,</span><br /> + Dan ben ik zalig van ongezegde en niet te zeggen wijsheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik ben stil en vraag niets meer,</span><br /> + Wel kan ik de vraag van zijn en schijnen of die van het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>identieke leven aan gene zijde des grafs niet + beantwoorden,</span><br /> + Maar ik ga voort of zit neder en stoor er mij niet verder aan,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik ben tevreden,</span><br /> + Hij die mijn hand in de zijne houdt heeft mij volkomen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bevredigd.</span><br /> + <br /> + <br /> + GIJ DIE GETUIGEN ZULT IN DE VOLGENDE EEUWEN<br /> + <br /> + Gij die getuigen zult in de volgende eeuwen,<br /> + Komt, ik wil U vertrouwen in het innigste onder dit onlijdelijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uiterlijk, ik zal U zeggen hoe gij mij heeten + moet,</span><br /> + Noem mijn naam en hang mijn beeltenis op als van den man<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die de teederste minnaar was,</span><br /> + Het portret van den vriend, den liefdezoeker, die door zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vriend, zijn liefdezoeker zeer teeder werd + bemind,</span><br /> + Die zich niet verhief op zijne zangen maar wel op de onmetelijke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zee van liefde in zijn ziel, die hij mildelijk + uitstortte,</span><br /> + Die vaak in groote verlatenheid waarde en dan dacht aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijne lieve vrienden, aan die hem lief + hadden,</span><br /> + Die vèr verwijderd van hem dien hij liefhad peinsde in slapelooze<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nachten, vol onvoldaanheid,</span><br /> + Die maar al te goed de pijnlijke, pijnlijke vrees kende, dat hij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hem dien hij liefhad toch heimelijk onverschillig + was,</span><br /> + Wiens gelukkigste dagen die waren als, in de verte van alles,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in velden, wouden en op heuvels, hij en een ander + wandelden</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hand in hand, zij tweeën alleen, van andere + menschen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verwijderd,</span><br /> + Die vaak in de straten drentelde zijn arm gebogen over den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schouder van zijn vriend, terwijl de arm van zijn + vriend</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op zijn schouder rustte.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page36" id="page36"></a>{36}</span> <br /> + <br /> + TOEN IK DEN AVONDSTOND HOORDE<br /> + <br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Toen ik in den avondstond hoorde dat mijn naam in + het</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Capitool met toejuichingen was ontvangen, was voor + mij de</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nacht die volgde toch geen nacht van + geluk,</span><br /> + En later in welslagen of wanneer mijn voornemens verwerkelijkt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waren, was ik toch niet gelukkig,</span><br /> + Maar de dag dat ik mij met zonsopgang van mijn bed verhief<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>volkomen gezond, verfrischt, zingende, ademende + den</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>rijpen herfstadem,</span><br /> + Toen ik ten Westen de volle maan zag verbleeken en in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>morgenlicht verdwijnen,</span><br /> + Toen ik alleen over het strand wandelde en, ontkleed,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>baadde, dartelend met de koele wateren en de zon + zag</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>opstijgen,</span><br /> + En toen ik dacht dat mijn lieve vriend, die mij teeder liefheeft,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op weg was naar mij toe, o toen was ik + gelukkig,</span><br /> + O toen smaakte elke bete mij zoeter en dien geheelen dag<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voedde mijn brood mij beter en die heerlijke dag ging + heerlijk</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voorbij,</span><br /> + En de volgende kwam met gelijke vreugd en met den volgende,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>'s avonds, kwam mijn vriend,</span><br /> + En dien nacht, toen alles rondom stil was, hoorde ik de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wateren langzaam rollen, rollen op het + strand,</span><br /> + Ik hoorde het gierend ruischen van water en zand die fluisterend<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op mij toekwamen, om mij geluk te + wenschen,</span><br /> + Want hij dien ik boven alles liefheb lag slapend aan mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijde onder hetzelfde dek in den koelen + nacht,</span><br /> + In de nachtstilte, in den herfstmaneschijn was zijn gezicht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar mij toegekeerd,</span><br /> + En zijn arm lag zachtkens over mijn borst—en die nacht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>was een nacht van geluk.</span><br /> + <br /> + <br /> + VIND IK IN U OPNIEUW EEN HART DAT ZICH DOOR MIJ VOELT AANGETROKKEN?<br /> + <br /> + Vind ik in U opnieuw een hart dat zich door mij voelt aangetrokken?<br /> + Laat ik U dan dadelijk waarschuwen, ik ben zeker heel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>anders dan gij denkt;</span><br /> + Denkt gij dat gij in mij uw ideaal zult vinden?<br /> + Denkt gij dat 't zoo gemakkelijk is mijn liefde te winnen?<br /> + <span class="pagenum"><a name="page37" id="page37"></a>{37}</span> Denkt gij dat mijn + vriendschap U onvermengde voldoening<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zou schenken?</span><br /> + Denkt gij dat ik geloofwaardig ben en getrouw?<br /> + Ziet gij dan niet dieper dan den schijn, niet beneden mijne<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zachte en verdraagzame woorden?</span><br /> + Gelooft gij dat ge met uwe voeten op de werkelijkheid voortschrijdt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar een werkelijken held?</span><br /> + Is niet wel eens de gedachte in U op gekomen, o Droomer,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat dit alles misschien niets is dan maya, + illusie.</span><br /> + <br /> + <br /> + IK ZAG IN LOUISIANA EEN LEVENSEIK<br /> + <br /> + Ik zag in Louisiana een levenseik,<br /> + Hij stond ganschelijk alleen en het mos hing neer van zijne<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>takken,</span><br /> + Hij leefde daar zonder een enkelen kameraad, toch uitte hij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zich in blijde donkergroene bladen,</span><br /> + En zijn uitzien ruw, vrij en krachtig deed mij denken aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij-zelf,</span><br /> + Toch verwonderde ik mij hoe hij zich in blijde bladen kon<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uiten, daar in de eenzaamheid zonder een makker aan + zijn</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijde, ik wist wel dat ik dit niet zou + kunnen,</span><br /> + En ik brak een twijg af met wat bladeren er aan en wond er<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat mos om,</span><br /> + En nam haar mee en hing haar in mijn kamer op, zoodat ik er<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>altijd het oog op heb,</span><br /> + 't Was niet noodig om mij steeds aan mijne lieve vrienden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te doen denken,</span><br /> + (Want in den laatsten tijd, geloof ik, denk ik aan weinig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>anders dan aan hen,)</span><br /> + Toch blijft die twijg mij een wonderbaar zinnebeeld en doet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>me aan mannelijke liefde denken;</span><br /> + Hoe dan ook, die levenseik moge daar in Louisiana vroolijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gedijen, alleenig in een groot vlak + land,</span><br /> + Hij moge zich kunnen uiten in blijde bladeren, terwijl hem<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heel zijn leven lang geen vriend, geen die zijn + liefde</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoekt nabij is,</span><br /> + Ik weet maar al te goed dat ik 't niet zou kunnen.<br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page38" id="page38"></a>{38}</span> <br /> + AAN EEN VREEMDE<br /> + <br /> + Voorbijgaande vreemdeling! gij weet niet hoe innig verlangend<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik U aanzie,</span><br /> + Gij moet zijn hem dien ik zoek, of haar die ik zoek ('t komt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in mij als een droom)</span><br /> + Ergens heb ik zeker een vreugdevol leven met U geleefd,<br /> + Terwijl wij elkaar voorbijgaan fluïdisch, liefdedorstend, rein<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en volwassen, herinner ik mij alles weer + duidelijk,</span><br /> + Gij groeidet met mij op, waart een knaap met mij of een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>meisje met mij,</span><br /> + Ik at met U en sliep met U, uw lichaam is niet enkel het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uwe gebleven noch heeft het mijne enkel het mijne + laten</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>blijven,</span><br /> + Gij geeft mij de vreugde van uwe oogen, gezicht, lijf, als wij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>elkaar voorbijgaan, gij neemt in keer van mijn baard, + borst,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>handen,</span><br /> + Het is mij niet vergund tot U te spreken, het is mij enkel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vergund aan U te denken als ik alleen ben of waak in + den</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eenzamen nacht,</span><br /> + Ik moet op U wachten, ik twijfel er niet aan, dat 't mij vergund<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zal zijn U eens opnieuw te ontmoeten,</span><br /> + Ik moet oppassen dat ik U niet verlieze.<br /> + <br /> + <br /> + IK HOOR DAAR WERD TEGEN MIJ GETUIGD<br /> + <br /> + Ik hoor daar werd tegen mij getuigd, dat ik instellingen door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de eeuwen gewijd zocht te vernietigen,</span><br /> + Maar waarlijk ik ben noch voor noch tegen die door de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eeuwen gewijde instellingen,</span><br /> + (Wat toch heb ik met ze gemeen of met de vernietiging<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>er van?)</span><br /> + Ik wil slechts vestigen in de Mannahatta en in elke stad<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dezer Staten, 't zij diep in het land of aan de + zee,</span><br /> + En in de velden en wouden en boven elke kiel klein of groot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die op de wateren dobbert,</span><br /> + Zonder gebouwen of wetten of besturen of eenige belijdenis,<br /> + De instelling van trouwe liefde tusschen kameraden.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page39" id="page39"></a>{39}</span> <br /> + <br /> + ALS IK EENS NAGA WAT ROEM IS<br /> + <br /> + Als ik eens naga wat roem is, roem van heldendaden, roem<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van overwinningen door groote veldheeren bevochten, + dan</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>benijd ik die veldheeren niet,</span><br /> + En ik benijd evenmin den President in zijn presidentschap,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>noch den rijkaard in zijn paleis,</span><br /> + Maar wanneer ik hoor spreken over de broederschap van hen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die elkaar liefhebben, hoe zij leefden,</span><br /> + Hoe zij zijde aan zijde gingen door het leven, door gevaren,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den blaam trotseerende, altijd vol liefde voor + elkaar, heel</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den langen weg,</span><br /> + Van jeugd tot manzijn en van manzijn tot grijsheid, hoe fier<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zij waren in hun liefde, hoezeer elkaar genegen en + getrouw,</span><br /> + Dan word' ik stil—ik ga haastig voort vervuld van den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bittersten nijd.</span><br /> + <br /> + <br /> + SOMS, IN MIJN LIEFDE<br /> + <br /> + Soms, in mijn liefde, word ik vervuld van wanhoop, uit vrees<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>liefde uit te storten over een die mijn liefde niet + beantwoordt,</span><br /> + Maar nu denk ik, dat elke liefde beantwoord wordt, en dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op een of andere wijs het loon zeker is,</span><br /> + (Eens had ik vurig lief en werd mijn liefde niet beantwoord,<br /> + Nu, door die liefde heb ik deze zangen geschreven.)<br /> + <br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page40" id="page40"></a>{40}</span> <br /> + <br /> + <h2>UIT: HET LIED VAN DEN OPEN HEIRWEG</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Te voet en blijmoedig neem ik den open heirweg,<br /> + Gezond, vrij, heel de wereld voor mij uit,<br /> + De onafzienbare bruine weg voor mij uit, die mij brengt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>overal waar ik wensch te gaan.</span><br /> + <br /> + Voortaan zal ik nimmer naar geluk vragen, ik heb geluk in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijzelf,</span><br /> + Voortaan zal ik niet meer klagen, niets meer verdagen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voortaan zal ik mij niets voelen + ontbreken,</span><br /> + 't Is gedaan met in huiszitten en klagen, met boekenwijsheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met het nutteloos oordeel over anderen,</span><br /> + Sterk en tevreden ga ik den open heirweg op.<br /> + <br /> + De aarde is mij voldoende,<br /> + Ik begeer mij de sterren niet nader,<br /> + Ik weet, wáár zij zijn is 't goed dat zij zijn,<br /> + Ik weet, dat zij genoegzaam zijn hun wier leven van hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven is.</span><br /> + <br /> + Maar ook hier draag ik mijne oude lieve lasten met mij,<br /> + Ik draag ze mee, mannen en vrouwen, ik draag ze mee overal<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waar ik ga,</span><br /> + Ik zweer U: 't is onmogelijk ze van mij af te schudden,<br /> + Zij leven in mijn leven, en ik wil hun leven vervullen van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het mijne.</span><br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Gij heirweg, dien ik nu betreed en waarover ik mijn oog<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>laat ronddwalen, ik geloof dat hier meer is dan het + zichtbare,</span><br /> + Ik geloof dat hier ook veel onzichtbaars is.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page41" id="page41"></a>{41}</span> Gij leert de + moeilijke les van Al-ontvankelijkheid, gij kent<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voorkeur noch uitzondering;</span><br /> + De zwarte met zijn wollig hoofdhaar, de uitgestootene, de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>melaatsche, de ongeletterde worden door U niet + geweigerd;</span><br /> + De geboorte, het haastig halen van den doctor, de strompelende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bedelaar, de waggelende dronkaard, de + vroolijke</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>troep werklieden,</span><br /> + De uitgelaten jeugd, de karos van den rijkaard, de pronker,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het vluchtende paar,</span><br /> + De vroeg ter markt gaande man, de lijkwagen, de verhuiskar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar stad, de wagen die uit de stad + terugkomt,</span><br /> + Zij gaan voort, aldus ga ook ik voort, geweerd wordt er<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geen,</span><br /> + Allen deelen in dezelfde ontvangst en mij zijn allen lief.<br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Links en rechts wijdt de aarde zich uit,<br /> + Een levend beeld van leven, alles in zijn beste licht,<br /> + Natuurmuziek gehoord waar men haar wenscht te hooren en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onhoorbaar als de ziel aanschouwen wil,</span><br /> + De blijde stem van den open heirweg en de blijmoedige,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>frissche ziel van dien weg.</span><br /> + <br /> + O, heirweg dien ik nu heb ingeslagen, zegt gij mij: <i>verlaat</i><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>mij niet?</i></span><br /> + Zegt gij mij: <i>Waag U niet—gij zijt verloren indien gij mij</i><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>verlaat?</i></span><br /> + Zegt gij mij: <i>Reeds ben ik welgebaand en drukbeloopen, geen</i><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>die mij niet roemt, houd U aan + mij?</i></span><br /> + O heirweg, ik antwoord U: niet bevreesd ben ik U te verlaten,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>maar ik heb U lief,</span><br /> + Gij, beter dan ik 't doen kan, verklaart wat in mij is,<br /> + Gij zult mij meer zijn dan mijn gedicht.<br /> + <br /> + Ik denk: alle heldendaden en alle vrije gedachten hebben<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hun bezieling gevonden in de open lucht,</span><br /> + Ik denk: hier toevende zou ik wonderen kunnen doen,<br /> + Ik denk: wat ik ook op den heirweg ontmoete zal mij welkom<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn en ieder die mij ziet zal mij + liefhebben,</span><br /> + Ik denk: ieder dien ik zie moet gelukkig zijn.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page42" id="page42"></a>{42}</span> <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Van dezen stond af verklaar ik mij los van limieten en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gedachte grenzen,</span><br /> + Ik ga waar 't mij lijkt, geheel en volkomen mijn eigen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>meester,</span><br /> + Luister naar anderen, overweeg wat zij zeggen,<br /> + Denk na, onderzoek, neem in mij op, bepeins,<br /> + Maar ik maak mij vriendelijk doch met onwrikbaren wil los<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uit den greep die mij zou willen + vasthouden.</span><br /> + <br /> + Ik adem de ruimte met lange teugen in,<br /> + Ik bezit Oost en West en ik bezit Noord en Zuid.<br /> + <br /> + Ik ben grooter, beter dan ik dacht,<br /> + Ik wist niet, dat ik zoo rijk aan goedheid was.<br /> + <br /> + Alles lijkt mij schoon,<br /> + Ik kan tot mannen en vrouwen zeggen en herhalen: gij hebt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij zooveel goed gedaan, ik woû U hetzelfde + doen,</span><br /> + Wat ik op mijn weg zal vinden zal gelijkelijk voor U en voor<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij zijn,</span><br /> + Op mijn weg zal ik aan mannen en vrouwen geven van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij-zelf,</span><br /> + Ik zal nieuwe vreugde en onstuimigheid in hen werpen,<br /> + Wie mij verloochene, het zal mij niet bedroeven,<br /> + Wie mij aanvaarde, hij of zij zal gezegend zijn en mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zegenen.</span><br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + Indien thans een duizendtal volmaakte mannen verscheen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zou mij dat niet verbazen,</span><br /> + Indien thans een duizendtal schoone vrouwengestalten verscheen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zou dat mij niet verwonderen.</span><br /> + <br /> + Thans ken ik het geheim om voortreffelijke menschen te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gewinnen:</span><br /> + Het is te leven in de open lucht en te eten en te slapen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met de aarde.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page43" id="page43"></a>{43}</span> Hier heeft een + groote persoonlijke daad ruimte,<br /> + (Zulk een daad legt beslag op de harten van heel het menschelijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geslacht,</span><br /> + De uitvloeiing van haar kracht en wil breekt de wet en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bespot alle gezag en redenen die zich tegen haar + mochten</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>willen kanten).</span><br /> + <br /> + Hier is de toetssteen der wijsheid,<br /> + Wijsheid wordt niet in de scholen getoetst,<br /> + Wijsheid kan niet worden overgedragen van den een die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar bezit op den ander die haar niet + bezit,</span><br /> + Wijsheid is ziel, wijsheid laat zich niet toetsen, maar toetst<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zelf,</span><br /> + Zij doordringt zich van alle tijden, dingen, eigenschappen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is voldaan,</span><br /> + Zij is de zekerheid van wat waar en onvergankelijk is in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>'t leven en van wat volkomen is in 't + leven,</span><br /> + Er is iets in de veelheid der zichtbare dingen dat haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>oproept uit de ziel.</span><br /> + <br /> + Nu onderzoek ik opnieuw de religiën en de wijsbegeerten,<br /> + Zij kunnen voortreffelijk zijn in collegiezalen en toch niets<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bewijzen onder de uitgestrekte wolken en langs het + landschap</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en de vloeiende stroomen.</span><br /> + <br /> + Hier is werkelijkheid,<br /> + Hier is een mensch—hier openbaart hij wat er in hem is,<br /> + Het verleden, de toekomst, majesteit, liefde—indien zij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>niet van U zijn vervuld, zijt gij niet van hen + vervuld.</span><br /> + <br /> + <br /> + 6.<br /> + <br /> + Hier is de uitvloeiing der Ziel,<br /> + Wat uit de ziel vloeit komt uit het binnenste door bloembekranste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>poorten en stelt vragen steeds.</span><br /> + Waarom toch dat smachten? Waarom toch dat gepeins in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stikdonkeren nacht?</span><br /> + Waarom toch zijn er mannen en vrouwen, die als zij dicht bij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij zijn zonnelicht en zonnewarmte in mijn bloed + doen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vloeien, waardoor het zich uitzet?</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page44" id="page44"></a>{44}</span> Waarom toch, + wanneer zij mij verlaten, hangen mijne vreugdevanen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>slap en plat neer?</span><br /> + Waarom toch zijn er boomen onder wier gebladert ik nooit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wandel of verheven en melodieuze gedachten dalen in + mij</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>neer!</span><br /> + (Ik denk, dat zij daar winter en zomer aan die boomen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bloeien en als rijpe vruchten afvallen als ik + voorbijkom;)</span><br /> + Wat ruil ik toch zoo plotseling met vreemden?<br /> + Wat met dien koetsier als ik op den bok aan zijn zijde zit?<br /> + Wat met dien visscher die aan de kust zijn zegen uitwerpt,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>terwijl ik in 't voorbijgaan een oogenblik blijf + kijken?</span><br /> + Wat geeft mij een zoo vrij beroep op de welwillendheid van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die vrouw of dien man? Wat geeft hun een zoo vrij + beroep</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op de mijne?</span><br /> + <br /> + <br /> + 7.<br /> + <br /> + Wat uit de ziel vloeit is geluk, hier is geluk,<br /> + Ik denk het vervult de open lucht en is van allen tijde,<br /> + Nu vloeit het op ons aan en zijn wij er welzalig van.<br /> + <br /> + Hier stijgt het fluïdum op, hier wast de zielegehechtheid,<br /> + Het fluïdum en de zielegehechtheid is de frischheid en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bekoring van man en vrouw,</span><br /> + (Het ochtendstondgras spruit niet frisscher en bekoorlijker<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>iederen dag uit eigen wortels voort, dan dezen + voortspruiten,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>frisch en bekoorlijk altijd, uit + zich-zelf.)</span><br /> + Uit naar het fluïdum en de zielegehechtheid vloeit van jong<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en oud het liefdezweet,</span><br /> + En als een regen daalt de verrukking die alle schoonheid en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>rijkdom te boven gaat er uit neer,</span><br /> + Uit naar het fluïdum en de zielegehechtheid zwelt het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>smachten en sidderen van de pijn der + gemeenschap,</span><br /> + <br /> + <br /> + 8.<br /> + <br /> + Allons! wie gij ook zijt, kom en reis mede!<br /> + Met mij reizende zult gij vinden wat nimmer U vermoeit.<br /> + De aarde vermoeit nimmer,<br /> + De aarde is eerst ruw, zwijgzaam, onbegrijpelijk, de natuur is<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eerst ruw en onbegrijpelijk,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page45" id="page45"></a>{45}</span> Zij niet + moedeloos, geef niet op, daar zijn godsdingen diep<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verborgen,</span><br /> + Ik zweer U daar zijn godsdingen heerlijker dan woorden kunnen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zeggen.</span><br /> + <br /> + Allons! Wij moeten hier niet toeven,<br /> + Hoe verlokkelijk deze overvloeden, hoe gemakkelijk deze<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woningen zijn, wij kunnen hier niet + blijven,</span><br /> + Hoe veilig deze haven zij en hoe kalm deze wateren zijn, wij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mogen hier niet ankeren,</span><br /> + Hoe welkom de gastvrijheid zij die ons omgeeft, slechts voor<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een korte wijl is 't ons veroorloofd er van te + genieten.</span><br /> + <br /> + <br /> + 9.<br /> + <br /> + Allons, de drang wordt krachtiger,<br /> + Wij zullen onbekende en wilde zeeën bevaren,<br /> + Wij zullen het gegier der winden en de stortvloeden der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>golven trotseeren en gaan waar de Yankee-klipper + voortsnelt</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met volle zeilen.</span><br /> + Allons! Met kracht, vrijheid, de aarde, de elementen,<br /> + Gezondheid, moed, blijheid, zelf-achting, weetgierigheid;<br /> + Allons! weg van alle evangeliën!<br /> + Vooral weg van uwe evangeliën, O loensche materialistische<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>priesters.</span><br /> + <br /> + Die mummie blokkeert den doorgang—wij zullen met het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>begraven niet langer wachten.</span><br /> + <br /> + <br /> + 10.<br /> + <br /> + Luister! Ik wil oprecht jegens U zijn,<br /> + Ik loof niet de oude, smedige prijzen uit, maar ruwe, nieuwe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>prijzen,</span><br /> + Aldus de zelf-overwinningen die uw deel moeten zijn:<br /> + Gij zult U niet ophoopen wat rijkdom genoemd wordt,<br /> + Gij zult met kwistige hand uitdeelen wat gij wint of verkrijgt,<br /> + Gij zult nauwelijks de stad bereikt hebben die het doel uwer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>reis was, ter nauwernood hebt gij U er voldaan + nedergezet,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of gij wordt opgeroepen door een onafwijsbaar bevel + om</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door te gaan,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page46" id="page46"></a>{46}</span> Gij zult U niet + storen aan de ironische glimlachen en den spot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van hen die achterblijven,</span><br /> + Welke liefdewenken gij ook ontvangt, gij moogt enkel antwoorden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met hartstochtelijke kussen van + afscheid,</span><br /> + Gij zult niet veroorloven, dat zij die de armen naar U uitstrekken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U vasthouden.</span><br /> + <br /> + <br /> + 11.<br /> + <br /> + Alles wijkt terug van den voortgang der zielen,<br /> + Alle godsdienstvormen, alle tastbare dingen, kunsten, regeeringen—al<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat op deze of welke wereld ook zichtbaar + was</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of is trekt zich terug in nissen en gewelven voor de + zielenprocessie</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>langs de verheven wegen des Heelals.</span><br /> + <br /> + Den voortgang der zielen van mannen en vrouwen langs de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verheven wegen des Heelals is alle andere voortgang + enkel</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>toevoegsel en steun.</span><br /> + <br /> + Eeuwig leven, eeuwig voorwaarts,<br /> + Statig, plechtig, droef, terughoudend, bespot, woedend, onstuimig,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zwak, onvoldaan,</span><br /> + Wanhopig, trotsch, teeder, ziek, erkend door menschen, verloochend<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door menschen,</span><br /> + Zij gaan! Zij gaan! Ik weet dat zij gaan, maar ik weet niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waarheen zij gaan,</span><br /> + Toch weet ik dat zij heenwaarts gaan naar het beste—heenwaarts<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar iets verhevens.</span><br /> + <br /> + Wie gij ook zijt, kom mee! Man of vrouw kom mee!<br /> + Gij moet daar niet staan druilen of leuteren in uw huis,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ofschoon gij het U bouwdet of het voor U gebouwd + is.</span><br /> + <br /> + Weg uit den duisteren schuilhoek! Weg van achter het schut!<br /> + Uwe maren zijn vergeefs, ik weet alles en openbaar alles.<br /> + <br /> + Zie door U heen, gij zijt zoo krank als de anderen,<br /> + Zie door het lachen, het dansen, het feestvieren der menschen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heen,</span><br /> + Zie onder hun kleed en sieraden, zie onder hunne gewasschen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>propere gezichten,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page47" id="page47"></a>{47}</span> Zie dan een + geheime, stille walging en wanhoop.<br /> + Geen echtgenoot, geen vrouw, geen vriend vertrouwd genoeg<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>om de belijdenis te ontvangen,</span><br /> + Als een ander Ik, een dubbelganger van ieder, gaat het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schuilend en angstig door het leven,</span><br /> + Vormloos en woordeloos gaat het door de straten der stad,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>beschaafd en lief in de salons,</span><br /> + In spoorwagens, op stoombooten, in openbare bijeenkomsten,<br /> + Thuis in de woningen van mannen en vrouwen, aan tafel, in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het slaapvertrek, overal,</span><br /> + Keurig versierd, beleefd-glimlachend, recht van houding: dood<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in het hart, verdoemenis in het hoofd,</span><br /> + Onder laken en handschoenen, onder linten en bloemen,<br /> + Gebruiken nauwkeurig volgende, met geen syllabe sprekende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>over zich-zelf,</span><br /> + Sprekende van alle andere dingen ter wereld, maar nooit over<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zich-zelf.</span><br /> + <br /> + <br /> + 12.<br /> + <br /> + Allons! door gevechten en door strijden!<br /> + Het doel dat wij ons gesteld hebben kan niet worden ontgaan.<br /> + <br /> + Was het einde van vroeger strijden overwinning?<br /> + Wat heeft overwonnen? Gij-zelf? Uw volk? de Natuur?<br /> + Welaan, versta mij goed—de Voorzienigheid heeft in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wezen der dingen de eeuwige wet gelegd, dat uit het + genot</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zelf der overwinning, 't hindert niet wat zij geldt, + iets groeit,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat een moeilijker strijd noodzakelijk + maakt.</span><br /> + <br /> + Mijn roep is de roep ten strijde, ik kweek feitelijke rebellie,<br /> + Hij die met mij gaat moet wel gewapend gaan,<br /> + Hij die met mij gaat zal dikwijls karig voedsel, armoede, boosaardige<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vijanden, verlatenheid vinden.</span><br /> + <br /> + <br /> + 13.<br /> + <br /> + Allons! De heirweg ligt voor ons open!<br /> + Hij is veilig—ik heb hem beproefd—mijn eigen voeten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hebben hem lang en vaak betreden—blijf niet + achter!</span><br /> + Laat het papier liggen op de lessenaar onbeschreven en het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>boek op de plank ongeopend!</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page48" id="page48"></a>{48}</span> Laat de + gereedschappen liggen in de werkplaats! laat het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geld ongeïnd!</span><br /> + Laat de school voor wat zij is! Stoor U niet aan het geroep<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>des onderwijzers!</span><br /> + Laat den prediker prediken in zijn preekstoel! laat den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>advocaat pleiten in het Hof en den rechter de wet + verklaren.</span><br /> + <br /> + Camerado, ik geef U mijn hand!<br /> + Ik geef U mijn liefde oneindig kostelijker dan geld,<br /> + Ik geef U mij-zelf buiten preek of wet om;<br /> + Wilt gij U-zelf aan mij geven? Wilt gij de reis met mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>maken?</span><br /> + Zullen wij te zamen en elkaar trouw blijven heel ons leven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lang?</span><br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: OVER NAAR BROOKLYN MET DE VEERBOOT</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page49" id="page49"></a>{49}</span> <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Vloedstroom daar omlaag! Ik zie U van aangezicht tot aangezicht!<br /> + Wolken ten Westerhemel—gij daar, zon, ter halfuurshoogte—ook<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U zie ik van aangezicht tot aangezicht.</span><br /> + <br /> + Menigten mannen en vrouwen in uw dagelijksch kleed, hoe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>belangwekkend vind ik U!</span><br /> + De honderden en honderden die op de veerbooten naar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Brooklyn oversteken om huiswaarts te keeren vind ik + belangwekkender</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan zij kunnen denken,</span><br /> + En gij allen die van oever tot oever zult oversteken in volgende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tijden, gij zijt mij meer, gij hebt grooter deel in + mijn</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gepeins dan gij kunt denken.</span><br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Tijd noch plaats doet zich gelden—afstand geldt niet,<br /> + Ik ben met U, gij mannen en vrouwen van de volgende generatie<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of van alle volgende generatiën,</span><br /> + Juist wat gij gevoelt wanneer gij rivier en hemel gadeslaat,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gevoelde ik,</span><br /> + Juist zooals ieder uwer een mensch in een menigte menschen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is, was ik een mensch in een menigte + menschen,</span><br /> + Juist zooals gij U verkwikt gevoelt door het blijde leven van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de rivier en den schittervloed, gevoelde ik mij + verkwikt,</span><br /> + Juist zooals gij staat te leunen over de borstwering en toch<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voortsnelt met den haastigen vloed, stond ik en + snelde</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voort,</span><br /> + Juist zooals gij ziet naar de tallooze scheepsmasten en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dikstammige schoorsteenen der booten, zag + ik.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page50" id="page50"></a>{50}</span> Ook ik menig en + menig keer stak de aloude rivier over,<br /> + Sloeg de Twaalfde-maands zeemeeuwen gade, zag hen hoog<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in de lucht drijven met beweginglooze vleugelen en + wiegelende</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lichamen,</span><br /> + Zag hoe het glinstergeel lichtte op een deel hunner lichamen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>terwijl het overige in zwarte schaduw + bleef,</span><br /> + Zag ze in langzaam beschreven cirkels zachtkens in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Zuiden dalen,</span><br /> + Zag den weerschijn van zomerlicht in het water,<br /> + Werd verblind soms door den glinsterenden zonnestroom,<br /> + Keek naar de fijn uitsprankelende lichtspaken om de weerspiegeling<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van mijn hoofd in het zonneweerkaatsende + water,</span><br /> + Keek naar den nevel over den rug der heuvels Zuidwaarts en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Zuidwestwaarts,</span><br /> + Keek naar den stoomdamp in dikke violetgetinte vachten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heendrijvende,</span><br /> + Keek in de richting van den beneden-baaij om de aankomst<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der schepen te zien,</span><br /> + Zag ze naderen, zag aan boord hen die mij na waren,<br /> + Zag de witte zeilen der schoeners, zag de sloepen, zag de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schepen voor anker,</span><br /> + De matrozen aan hun werk in het want of schrijlings op de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sparren,</span><br /> + De ronde masten, de schommelende beweging van de kielen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de ranke, kronkelende wimpels,</span><br /> + De groote en kleine stoomers in vaart, de loodsen en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>loodshuizen,</span><br /> + Het witte zog in de vaart achtergelaten, de snelle, sidderende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wenteling der raderen,</span><br /> + De vlaggen aller natiën en hoe zij bij zonsondergang gestreken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>werden,</span><br /> + De uitgeschulpte golven in den schemer, het scheppen der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>raderborden, het dartelende, glinsterende + gekuif,</span><br /> + Het verre verschiet dat steeds neveliger werd, de grauwe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>muren van de steenen pakhuizen der + dokken,</span><br /> + Op de rivier het schemerachtig beweeg, de zware stoomsleepers<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dicht naast elkaar aan weerskanten bij de + sloepen,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de hooischepen, de door den nacht verraste + lichters,</span><br /> + Aan den naderenden oever de vuren der gieterij-schoorsteenen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hoog op en helder vlammend in den nacht,</span><br /> + En hun flikkering van zwart en bloedrood en geel licht werpende<br /> + <span class="pagenum"><a name="page51" id="page51"></a>{51}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>over de daken der huizen en omlaag in de + straatspleten.</span><br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Wat is de som der tientallen en honderdtallen jaren, die ons<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>scheiden?</span><br /> + <br /> + Wat het zij, het geldt niet, afstand noch tijd geldt.<br /> + Ook ik leefde eens, het Brooklyn der breede heuvelen was<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn Brooklyn,</span><br /> + Ook ik liep in de straten van Manhattan-eiland en baadde in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de wateren die het omspoelen,</span><br /> + Ook ik voelde die vreemde plotselinge vragen mijn binnenste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bewegen,</span><br /> + Op den dag midden in de menigte kwamen zij in mij op,<br /> + Als ik in den laten nacht huiswaarts ging, of in bed, kwamen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zij in mij op,</span><br /> + Ook ik dobberde in den stroom der eeuwig onopgeloste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>raadselen,</span><br /> + Ook ik had de identiteit mijns lijfs ontvangen,<br /> + Wat ik was wist ik was mijns lijfs en wat ik zou worden wist<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik, zou ik worden door het lijf.</span><br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Niet enkel over U vallen schaduwen,<br /> + Over mij ook zijn schaduwen gegaan,<br /> + Het beste wat ik gedaan had leek mij ijdel en verdacht,<br /> + Waren mijne gedachten die ik zoo verheven waande niet in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waarheid zeer onbeduidend?</span><br /> + Evenmin zijt gij 't alleen die weet wat het is slecht te zijn,<br /> + Ook ik wist, wat het is slecht te zijn,<br /> + Ook ik verwarde mij in den eeuwigen knoop van tegenstrijdigheid,<br /> + Leuterde, gevoelde schaamte, berouw, wangunst, ik loog<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en stal,</span><br /> + Was valsch, toornig, geil, had begeerten die ik zelfs niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>durfde uitspreken,</span><br /> + Was grillig, ijdel, gulzig, bekrompen, sluw, lafhartig, boosaardig,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page52" id="page52"></a>{52}</span> De wolf, de slang, + het zwijn leefden in mij,<br /> + De steelsche blik, het ijdele woord, de overspelige wensch<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leefde in mij,</span><br /> + Weigering, haat, uitstel, laagheid, luiheid, dit alles ontbrak<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij niet,</span><br /> + Ik was een met de anderen, was een met het leven en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gebeurlijkheid van anderen,</span><br /> + Ik werd bij mijn streelnaam toegeroepen door heldere, luide<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stemmen van jonge mannen als zij mij zagen naderen + of</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voorbijgaan,</span><br /> + Voelde hun arm om mijn nek als ik stond, of het achteloos<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leunen van hun lichaam tegen het mijne als ik + zat,</span><br /> + Zag velen die ik liefhad in de straten of op de veerbooten of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in openbare bijeenkomsten en sprak hun toch met + geen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woord van die liefde,</span><br /> + Leefde hetzelfde leven der anderen, hetzelfde oude, lachende,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>knagende, slapende leven,</span><br /> + Speelde de rol die altijd den speler of de speelster zal blijven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nastaren,</span><br /> + Altijd dezelfde oude rol, de rol die is wat wij er van maken,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoo groot als wij wenschen,</span><br /> + Of zoo klein als wij wenschen, of beiden groot en klein<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tegelijk.</span><br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + O, wat kan mij ooit luistervoller en schooner zijn dan het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mastomboorde Manhattan?</span><br /> + Rivier en zonsondergang en geschulpte golven van den vloedstroom?<br /> + De zeemeeuwen en hunne wiegelende lichamen, het hooischip<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in den schemer en den lichter in den + nacht?</span><br /> + Wat zijn heerlijker goden dan die mij de hand drukken en mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met stemmen, lieflijk voor mijne ooren, luide en + krachtig</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bij mijn streelnaam toeroepen als ik + voorbijga?</span><br /> + Wat is teerder dan wat mij verbindt aan de vrouw of den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>man die mij nu aanziet?</span><br /> + En mij nu met U vereenigt en mijn ziel in de uwe doet leven?<br /> + <br /> + Want wij begrijpen elkander, doen we niet?<br /> + Wat ik U beloofde zonder het te noemen, hebt gij dat niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aanvaard?</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page53" id="page53"></a>{53}</span> Wat de geleerdheid + niet kan onderwijzen—wat het sermoen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>niet kan vervullen, is nu vervuld, niet + waar?</span><br /> + <br /> + <br /> + 6.<br /> + <br /> + Stroom voort, rivier! Zwel aan met den vloed, neem af met de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ebbe!</span><br /> + Dartelt voort, gekuifde en geschulpte golven!<br /> + Heerlijke wolken van zonsondergang! doordringt mij van uw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>pracht, of de mannen en vrouwen van alle + volgende</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>generatiën!</span><br /> + Steekt over van oever tot oever, ontelbare menigten passagiers!<br /> + Verheft U, hooge masten van Manhattan! Verheft U, schoone<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heuvelen van Brooklyn!</span><br /> + Klop, bedrogen en wonderlijk brein! Werp uw vragen en antwoorden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uit!</span><br /> + Sleurt hier en overal met U voort, stroom van eeuwig onopgeloste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>raadselen,</span><br /> + Staart oogen van dorstende liefde, staart in huis of op straat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of in de openbare bijeenkomst!</span><br /> + Klinkt op, stemmen van jonge mannen! roept mij luide en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>welklinkend bij mijn speelnaam!</span><br /> + Leef, oud leven! Speel de rol die hem of haar die speelt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eeuwig achterna staart,</span><br /> + Speel de oude rol, de rol die groot is of klein, naar men<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar maken wil.</span><br /> + Bedenk wel, gij die mij leest, of ik U niet onzichtbaar aanzie;<br /> + Zij sterk, borstwering boven het water, steun hen die achteloos<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tegen U aanleunen en zich toch met den + stroom</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>meehaasten;</span><br /> + Vliegt voort, zeevogels! Vliegt op uwe zijde of wentelt in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wijde cirkels hoog in de lucht;</span><br /> + Weerkaats den zomerhemel, gij water en bewaart hem tot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aller neerziende oogen tijd hebben gehad U te + zien,</span><br /> + Sprankelt uit fijne zonnelichtspaken om de weerspiegeling in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het zonbeschenen water van mijn hoofd of ieders + hoofd!</span><br /> + Nadert schepen in den beneden-baaij! Vaart op en af witbezeilde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schoeners, sleepen, lichters!</span><br /> + Praalt uit, aller natiën vlaggen! Wordt naar behooren gestreken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bij zonsondergang!</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page54" id="page54"></a>{54}</span> Brandt uwe vuren + hoog op, gij gieterij-schoorsteenen! Werpt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zwarte schaduwen in het vallen van den avond, werpt + rood</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en geel licht over de daken der huizen!</span><br /> + Verschijnselen bewijst nu of in de toekomst wat gij zijt,<br /> + Gij noodzakelijke nevel omhul de ziel,<br /> + Voor mij om mijn lijf, voor U om uw lijf, geuren de goddelijkste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aroma's,</span><br /> + Gedijt steden—brengt uwe ladingen, brengt uwe fiere<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schouwspelen, breede en genoegzame + wateren,</span><br /> + Bloei op, Wezen dat misschien meer ziel heeft dan al wat leeft,<br /> + Behoudt uwe plaatsen, dingen, duurzamer dan al het andere.<br /> + <br /> + Gij hebt gewacht, gij wacht altijd, stomme heerlijke getuigers,<br /> + Wij nemen U gretig in ons op en toch blijven wij steeds<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onverzadigd,</span><br /> + Zoo abel zijt gij niet, dat gij ons kunt teleurstellen of U-zelven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>buiten ons bereik houden,</span><br /> + Wij nemen U in ons op en verwerpen U niet—wij bevestigen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U voor altijd in ons hart,</span><br /> + Wij vademen U niet—wij hebben U lief—ook in U is volmaaktheid,<br /> + Gij zijt ook een deel der eeuwigheid,<br /> + Groot of klein, gij zijt een deel van de ziel.<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: LIED VAN DE BREEDE BIJL</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page55" id="page55"></a>{55}</span> <br /> + <br /> + Kracht, beleid en moed, dat is het hoogste!<br /> + Wat het leven sterkt, sterkt tevens den dood,<br /> + En de dooden zijn in de processie des levens even goed als<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de levenden zelf,</span><br /> + En de zekerheid der toekomst staat even rotsvast als die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van het heden,</span><br /> + Want de teelkracht der aarde en der menschheid is hetzelfde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>als de ziel der aarde en der menschheid,</span><br /> + En niets is blijvender dan de kracht die een man stempelt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tot man.</span><br /> + <br /> + Wat, denkt gij, is blijvend?<br /> + Denkt gij, dat een groote stad blijvend is?<br /> + Of een staat, waarin de nijverheid bloeit? Of een weldoorwrochte<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>constitutie? of de best-gebouwde + stoomschepen?</span><br /> + Of huizen van graniet en ijzer? Of chef-d'oeuvres van werktuigkunde,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vestingbouw, verdediging?</span><br /> + <br /> + Weg er mede! Dit alles leeft geen eigen leven, dat tot liefhebben<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bezielt.</span><br /> + O zeker, zij vervullen hun uur, alzoo ook dansen de dansers<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en pijpen de pijpers voor hen,</span><br /> + Hun schoonheid gaat voorbij, zij doen wat zij moeten doen,<br /> + Dit alles doet wat het moet doen tot het door een enkel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woord der Godheid in het namelooze wordt + weggeslingerd.</span><br /> + <br /> + Dàt is de groote stad die de verhevenste mannen en vrouwen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bezit,</span><br /> + Misschien bestaat zij uit wat vervallen hutten, toch is zij de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>grootste stad van heel de wereld.</span><br /> + <br /> + Een groote stad is niet allereerst de plaats van groote werven,<br /> + dokken, fabrieken, opslagen,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page56" id="page56"></a>{56}</span> Noch de plaats van + den altijd-vernieuwden groet van baren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of van hen die het anker lichten voor het + vertrek,</span><br /> + Noch de plaats van de hoogste en kostbaarste gebouwen of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>winkels waarin goederen van heel de aarde worden + verkocht,</span><br /> + Noch de plaats waar de beste bibliotheken en scholen te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vinden zijn, noch de plaats waar geld 't + overvloedigst is,</span><br /> + Noch de plaats met de talrijkste bevolking.<br /> + <br /> + De stad van redenaars en barden, die in natuur en arbeid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ziel en lichaam gestaald hebben,</span><br /> + De stad die dezen liefheeft en verstaat en door dezen wederkeerig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wordt geliefd,</span><br /> + Waar de nagedachtenis der helden wordt gehuldigd door het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gewone woord en de gewone daad en niet door + monumenten</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op de pleinen,</span><br /> + Waar geestdrift en beleid ieder zijn tijd en gelegenheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vindt,</span><br /> + Waar de mannen en vrouwen lichtelijk denken over geschreven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wetten,</span><br /> + Waar niemand een slaaf is en niemand een meester van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>slaven,</span><br /> + Waar de bevolking als een man op staat tegen de onbeperkte<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vermetelheid van lieden die enkel kracht + vinden</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in den volkswil.</span><br /> + Waar mannen en vrouwen wild van verontwaardiging opstorten,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zooals, op 't gefluit van den dood, de zee + zwiepende</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en rijtende baren opstort,</span><br /> + Waar de achtbaarheid van het kleed altijd achterstaat bij de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>achtbaarheid van het hart,</span><br /> + Waar de burger steeds hoofd en ideaal is, en de President,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Mayor, gouverneur, en wie meer, betaalde + dienaren,</span><br /> + Waar den kinderen wordt onderwezen, dat zij de hoogste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wetten in de ziel vinden en naar dezen behooren te + leven,</span><br /> + Waar in handel en wandel een volkomen eerlijkheid wordt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>toegepast,</span><br /> + Waar de bespiegeling van het ongeziene wordt aangemoedigd,<br /> + Waar vrouwen in optochten door de straten trekken naast<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de mannen,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page57" id="page57"></a>{57}</span> Waar zij in + openbare bijeenkomsten plaats nemen naast de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mannen;</span><br /> + De stad van de trouwste vrienden, De Stad!<br /> + De stad van het reine omgaan der seksen, De Stad!<br /> + De stad van de gezondste vaders, De Stad!<br /> + De stad van de best-belichaamde moeders, De Stad!,<br /> + Dàt is de groote stad, dàt is De Stad!<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: HET TENTOONSTELLINGSLIED</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page58" id="page58"></a>{58}</span> <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + (Ach, weinig bevroedt de arbeider,<br /> + Hoe na zijn arbeid hem brengt tot God,<br /> + Den liefdevollen arbeider van het Al en het Eeuwig).<br /> + <br /> + Niet enkel om uit het niet op te roepen, noch enkel om te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stichten,</span><br /> + Maar wellicht om aan het verre te ontleenen wat reeds goed<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gesticht is,</span><br /> + En om er dan uw eigen karakter aan te geven, bezield en vrij,<br /> + Om van de ruwe en trage oerkrachten der natuur brandstoffen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te maken voor het levensvuur der + religie,</span><br /> + Om minder af te wijzen en te vernietigen dan te aanvaarden,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te vereenigen, te verheffen,</span><br /> + Om te gehoorzamen zoo goed als te bevelen, meer te volgen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan voor te gaan,</span><br /> + Ook dit alles leert ten slotte onze nieuwe wereld ons,<br /> + De nieuwe wereld, maar hoe weinig nieuw inderdaad, hoezeer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de oude, oude wereld!</span><br /> + <br /> + Lang, zeer lang groeide het gras,<br /> + Lang, zeer lang daalde de regen neder,<br /> + Lang, zeer lang rolde de aardkloot om zijn as.<br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Kom, Muze, keer Griekenland en Ionië den rug toe,<br /> + Sla het boek dier onmetelijk overschatte gloriën dicht,<br /> + Dat verhaal van Troye en van Achilles' toorn en van Aeneas',<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Odysseus' zwerftochten,</span><br /> + Schrijf "Verhuisd" en "Te huur" op de rotsen van uw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sneeuwbekruinden Parnassus,</span><br /> + Doe dit ook te Jeruzalem, stel die kennisgeving hoog op de<br /> + <span class="pagenum"><a name="page59" id="page59"></a>{59}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>poorten van Jaffa, en op den Moriah-berg,</span><br /> + En hoog op de muren van uwe Duitsche, Fransche en Spaansche<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>burgten, uwe Italiaansche paleizen,</span><br /> + Want een beter, vruchtbaarder, wijder levenskring, een onafzienbaar,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ongeploegd arbeidsveld wacht en roept U.</span><br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Zij hoort en geeft aan onze roepstem gehoor,<br /> + Of liever, zij volgt haar langgekoesterd begeeren,<br /> + Zij komt door onweerstaanbare natuurlijke neiging gedreven!<br /> + Ik hoor het ruischen van haar gewaad,<br /> + Ik neem de ziel in mij op van haars adems lieflijken geur,<br /> + Ik zie haar godinne-tred, haar wonderbaar oogenbeweeg,<br /> + Als zij ommegaat en dit heerlijke schouwspel in 't rond ziet.<br /> + <br /> + Zij, de edelvrouw der edelvrouwen! Kan ik dan gelooven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat ik zie?</span><br /> + Kon geen dier antieke tempels, geen dier klassieke beeldgehouwen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar langer bekoren?</span><br /> + Konden de schimmen van Vergilius en Dante, noch de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>myriaden heldenfamen, heldendichten, heldendaden + haar</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>langer bezielen en boeien?</span><br /> + Heeft zij allen verlaten om tot ons te komen?<br /> + <br /> + Ja, indien het niet te stout een beweren is, vrienden,<br /> + Ik, zoo gij haar nog in het verleden waant, ik zie haar in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het heden en in ons midden;</span><br /> + Vindt zij in ons heden niet alles wat haar het verleden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schonk en beter nog?</span><br /> + Vindt zij ook niet hier de onsterflijke ziel der aarde en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bezielende kracht van de daad, van de schoonheid, + van</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den heldenmoed?</span><br /> + Wat haar vroeger bekoorde leeft niet meer, wat haar vroeger<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bezielde bezielt haar niet meer,</span><br /> + De heldendaden van het heden en de scheppingen van het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heden doen die van 't verleden vergeten,</span><br /> + Niet meer klinkt haar stem, verstorven in de tijden, aan de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bronnen van Castalië,</span><br /> + Zwijgend zijn de gebroken lippen der Egyptische sphinxen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zwijgend al die pyramiden-graven die den tijd + trotseerden,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page60" id="page60"></a>{60}</span> Voor altijd uit: + het epos van Azië's en Europa's gehelmde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>krijgers, de wilde roep der muzen + zwijgt,</span><br /> + Zwijgt! Voor altijd de roepstem van Calliope! Dood! Clio,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Melpomene, Thalia!</span><br /> + Stil nu, de plechtige rhytmen van Una en Oriana, niemand<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nu zoekt meer den Heiligen Graal,</span><br /> + Jeruzalem, een handvol koude asch in de winden geworpen,<br /> + De middernacht-duistere heiren der kruisvaarders verdwenen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voor het licht van den morgenstond,</span><br /> + Amadis, Tancred namen slechts, Charlemagne, Roelant,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Olivier namen slechts,</span><br /> + Palmerijn en de bietebouw vergeten, verdwenen het torengespiegel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in de wateren der Usk,</span><br /> + Dood koning Arthur en zijne ridders, Merlijn en Lancelot en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Galahad heengegaan, weggetrokken allen als de + ademwas</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op glimmend staal,</span><br /> + Dood! Dood! Voor ons en voor alle tijden dood, die eenmaal<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoo machtige wereld, die nu ledige, onbezielde + schimmenwereld,</span><br /> + Die gulden, verblindende wonderwereld met al hare heerlijke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>legenden en mythen,</span><br /> + Hare koningen en fiere kasteelen, hare priesters en strijdvaardige<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ridders en schoone riddervrouwen,</span><br /> + Dood, de lijken in de wade, in de rusting, gedekt door de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kroon, bijgezet in het knekelgewelf.</span><br /> + Toen, in zijn koninklijke dicht, schalde Shakespeare hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dood uit met de klaroen der eeuwen,</span><br /> + En heeft Tennyson's liefelijk, droevig rijm den lijkzang gezongen.<br /> + <br /> + Ik zeg, vrienden, ik, zooal gij niet, zie de verheven zoekster,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>('t is waar, hoewel altijd dezelfde, sinds dien veel + veranderd</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op haar reis door eeuwen en landen,)</span><br /> + En, bezield als ooit, streeft zij er naar ons te vinden, met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kracht haar weg banende dwars door de warreling + heen,</span><br /> + Niet afgeschrikt door het gegons der machines en de schrille<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stoomfluit,</span><br /> + Vindt zij draineer-pijpen, gazometers en fertilisators niet beneden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar aandacht,</span><br /> + Glimlachend, bekoord, blijkbaar besloten bij ons te blijven,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page61" id="page61"></a>{61}</span> Daar is zij! onze + moeder, onze vrouw, onze zuster, en bereidt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ons middagmaal!</span><br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Maar hoe? Weet ik niet langer hoe 't behoort?<br /> + Ik leid de gast, O Columbia, uw huis binnen; (en wat anders<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zou dan mijn levensdoel en dezer zangen doel + zijn?)</span><br /> + In naam der vrijheid een onsterflijk Welkom! Laat ons<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>juichen dat Europa tot ons komt!</span><br /> + En in het altijd en eeuwig der toekomst zijt beiden mijne<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lieve zusters, oude en nieuwe wereld.</span><br /> + <br /> + Vrees niet, Muze! Een echt nieuw leven en een echte nieuwe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tijd ontvangen U en zullen U bezielen,</span><br /> + Ik beken u oprecht, mijn volk is een vreemd, een wonderlijk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>volk, het doet zijn eigen nieuwe doen,</span><br /> + Toch vindt gij er dezelfde oude menschheid in, dezelfde van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>binnen en van buiten,</span><br /> + Dezelfde gezichten en harten, hetzelfde gevoel, hetzelfde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>smachten naar het onbereikbare,</span><br /> + Dezelfde oude liefde, oude schoonheid, hetzelfde oude leven.<br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + Zwijge dan de verheerlijking van den oorlog, zwijge dan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>oorlog zelf,</span><br /> + Weg van mijn huiverend zien, en dat het nimmer terugkome,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat veld vol zwart gebrande, verminkte + lijken!</span><br /> + Die onbeschrijflijke hel met stroomen bloeds, waar ontketende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tijgers en wolven, wier tong uit den muil hangt, + geen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>denkende menschen zich in verlustigen,</span><br /> + En daarvoor: verheft U, strijd van denkende hoofden en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nijvere handen,</span><br /> + Komt met onversaagde legerscharen, machinenbouwers,<br /> + Kom met uwe vaandels, arbeid, laat hen dartelen op den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wind,</span><br /> + Laat luide en klaar uwe trompetten schallen.<br /> + <br /> + Zwijge dan de oude roman!<br /> + Zwijge novelle, spijt en spel van hovelingen,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page62" id="page62"></a>{62}</span> Zwijge het + minnelied van suikerzoete rijmen, het lied dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lusten en liefden van lediggangers + bezingt,</span><br /> + Enkel geschikt om gezongen te worden bij het banketteeren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in den nacht, als de late dansers huppelen op de + maat</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van vroolijke klanken,</span><br /> + De ongezonde genoegens en buitensporige vermaken der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>enkelen,</span><br /> + In geuren, gloed en wijn, onder het schitterlicht der kaarsen.<br /> + <br /> + Voor U eerbiedwekkende, krachtige zusteren,<br /> + Verhef ik mijn stem om kunst en dichter te bezielen voor<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onderwerpen die hunner waardiger zijn dan + dezen.</span><br /> + Dat kunst en dichter het heden en de realiteit verheffen,<br /> + Dat de dichter niet voor enkelen zinge, maar voor den middelmaat-mensch<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en diens roem van dagelijkschen wandel</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en handel,</span><br /> + Dat hij in liederen roeme arbeid en het gistend leven, en hoe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dezen grootscher zijn dan alles,</span><br /> + Dat hij bezinge den handenarbeid van ieder en allen, het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ploegen, wieden en graven,</span><br /> + Het planten en kweeken van den boom, van den boomstruik,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het moesbed en de bloemen,</span><br /> + De dichter zegge, dat iedere man zijn grootsche taak in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven heeft en vervult en iedere vrouw + tevens;</span><br /> + De dichter zegge: neem hamer en zaag ter hand en gevoel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U-zelf hoog,</span><br /> + Hij zinge het lied van den timmerman, den stuc-werker, den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schilder,</span><br /> + Het lied van den kleêrmaker en kleêrmaakster, van de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dienstmaagd, van den stalknecht en den + portier,</span><br /> + En vooral prijze hij het vernuft, dat het wasschen, koken en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>reinigen helpt door kleine uitvinding,</span><br /> + En vooral achte hij 't niet beneden zich-zelf de hand aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den arbeid te leggen, welke ook.</span><br /> + <br /> + Ik zeg: ik breng U, Muze, heden en hier,<br /> + Allen arbeid en allen plicht, verheven of gewoon,<br /> + Ik breng U het zwoegen, het gezonde zwoegen in het zweet,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het eindeloos zwoegen zonder rust,</span><br /> + Ik breng U de oude lasten van het werkzame leven en zijne<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>belangen en zijne vreugden,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page63" id="page63"></a>{63}</span> Het huisgezin, de + bloedverwantschap, kinderen, man en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouw,</span><br /> + De welvaart van het huis, het huis zelf en wat het huis<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>toebehoort,</span><br /> + Levensmiddelen en het conserveeren van levensmiddelen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door de scheikunde geholpen,</span><br /> + En al wat den mensch sterk maakt, den gezonden man, de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gezonde vrouw, den volkomen lang levenden + mensch,</span><br /> + Wat dien mensch in dit leven gezondheid en geluk schenkt en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn ziel loutert,</span><br /> + Voor het eeuwige toekomstige leven.<br /> + <br /> + Dàn de jongste paringen der volken, hun arbeid, het onderling<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verkeer der werelddeelen,</span><br /> + De stoomkracht, de sneltreinspoorwegen, gas en petroleum,<br /> + Al deze triomfen van onzen tijd: de kabels van den Atlantischen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Oceaan,</span><br /> + De Pacifiek-spoorwegen, het Suez-kanaal, de Mont-Cenis,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Gothard en Hoosac tunnels, de + Brooklyn-brug,</span><br /> + Deze geheele aarde door ijzeren banden omspannen, met de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stoomvaartlijnen die als draden over de zeeën + zijn getrokken,</span><br /> + Dezen wereldkloot in zijn tuimeling door het heelal breng<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik U.</span><br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: EEN LIED VOOR DEN ARBEID</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page64" id="page64"></a>{64}</span> <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Een lied voor den arbeid!<br /> + In den arbeid van machines en in den handarbeid en in den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>arbeid op de velden vind ik de verklaring der + godskrachten,</span><br /> + Vind ik de godskracht zelf.<br /> + <br /> + Arbeiders en arbeidsters!<br /> + Indien alle geleerdheid en haar nut en haar fraai mij ontstraalde,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zou dat dan veel zijn?</span><br /> + Indien ik een geleerd professor, een liefdadig landheer, een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wijs staatsman ware, zou dat dan veel + zijn?</span><br /> + Indien ik U was wat de patroon is die U in dienst neemt en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>betaalt, zou U dat bevredigen?</span><br /> + <br /> + De geleerde, de brave, de weldadige en dan nog dit: de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>banaliteit,</span><br /> + Neem een man als ik: geleerd, braaf noch weldadig misschien,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>maar de banaliteit verre.</span><br /> + <br /> + Ik dienaar noch meester,<br /> + Ik verlang niet eerder het vele dan het weinige, wie ook<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van mij geniet, ik verlang slechts wat mij + toekomt,</span><br /> + Ik wil uw gelijke zijn en gij zult mijn gelijke zijn.<br /> + Indien gij aan de werkbank staat in de werkplaats, sta ik U<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoo na als de naaste aan dezelfde bank,</span><br /> + Indien gij uw broeder of liefsten vriend beschenkt vraag ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van U hetzelfde als gij aan broeder of liefsten + vriend</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schenkt,</span><br /> + Indien uw minnaar, man, vrouw u dag en nacht lief is, moet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik persoonlijk U even lief zijn,</span><br /> + Indien gij geschandvlekt, misdadig, ongelukkig wordt, zal ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat worden om uwentwil,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page65" id="page65"></a>{65}</span> Indien gij U uwe + dwaze wetschennende daden herinnert,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zult gij dan denken dat ik mij niet herinner mijne + eigen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dwaze, wetschennende daden?</span><br /> + Indien gij in het drinkgelag aan tafel zit, zit ik in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>drinkgelag tegenover U aan die tafel,</span><br /> + Indien gij een vreemde ontmoet in de straten en hem of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar uw liefde schenkt, o ik ontmoet vele vreemden + en</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schenk hun mijn liefde,</span><br /> + <br /> + Nu, wat denkt gij dan van U-zelf?<br /> + Hebt gij gering gedacht van U-zelf?<br /> + Hebt gij den President hooger gesteld dan U-zelf?<br /> + Of den rijke er beter aan toe dan gij? Of de geschoolde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wijzer dan gij?</span><br /> + (Omdat uw gezicht vuil of puistig is, of omdat gij eens dronken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of een dief waart,</span><br /> + Of omdat gij ziekelijk, of rheumatisch, of een lichtekooi zijt,<br /> + Of omdat uw kracht gering is of gebroken, of omdat gij geen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vat vol geleerdheid zijt en uw naam nooit gedrukt + hebt</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gezien,</span><br /> + Leidt gij daarvan af, dat gij iets minder onsterflijk zijt?)<br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Zielen van mannen en vrouwen! U noem ik niet onzichtbaar,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onhoorbaar, ongevoelig en onvoelbaar,</span><br /> + Ik zal mij niet bemoeien voor of tegen U te pleiten om uit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te maken of gij al dan niet bestaat,</span><br /> + Ik erken openlijk wie gij zijt, al erkent niemand anders dat.<br /> + <br /> + Volwassen, halfwassen, kind, van dit volk of elk ander volk,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in huis of buitenshuis, ik zie in den een dezelfde + waarde</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>als in den ander,</span><br /> + En ik zie al het andere door hen heen en achter hen.<br /> + <br /> + Ik zie de vrouw en zij is geen zier minder dan haar man,<br /> + Ik zie de dochter en zij is even goed als de zoon,<br /> + Ik zie de moeder en zij is de volkomen gelijke van den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vader.</span><br /> + <br /> + Kinderen van den onwetende en den behoeftige, knapen die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>opgeleid worden in een vak,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page66" id="page66"></a>{66}</span> Jonge mannen die + bij den boer werken en oude mannen die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bij den boer werken,</span><br /> + Matrozen, sjouwers, kustvaarders, landverhuizers,<br /> + Ik zie ze allen en zij zijn mij na, ik zie ver weg anderen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zij zijn mij na,</span><br /> + Niet een ontgaat mij, en niet een wenscht mij te ontgaan.<br /> + <br /> + Ik breng U wat gij 't meeste behoeft en toch steeds hebt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bezeten,</span><br /> + Het is geen geld, amours, kleed, eten, geleerdheid, maar het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is even goed,</span><br /> + Ik zend geen zaakwaarnemer of tusschenman, bied U geen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wissel van de waarde aan, maar geef U de waarde + zelf.</span><br /> + <br /> + Daar is iets dat den mensch invloeit nu en steeds,<br /> + Niet in gedrukte woorden, noch in gepreekte of gepraten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woorden kan men 't vinden, het ontsnapt aan die + woorden,</span><br /> + Niet in een boek, niet in dit boek is 't te vinden,<br /> + Wie gij ook zijt het is 't uwe, het 'is niet verder van U dan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uw gehoor of uw gezicht,</span><br /> + Wat U het naaste, het gewoonste, het gereedste is spreekt er<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U van en daaruit komt het U immer te + gemoet.</span><br /> + <br /> + Lees in vele talen, toch leest gij hierover niets,<br /> + Lees de Boodschap van den President en gij leest ook<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>daarin niets hier over,</span><br /> + Niet in de rapporten van het Binnenlandsch Ministerie of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van het Ministerie van Financiën, niets in + dagbladen of</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>weekbladen,</span><br /> + Niets in de belasting- of pensioenberichten, niets in de prijsnoteeringen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of de mededeelingen van de Beurs.</span><br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + De zon en de kringloopende sterren in het firmament,<br /> + De appelvormige aarde en wij met ons leven van die aarde,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het is grootsch in zijn eeuwig gedobber,</span><br /> + Ik weet niet wàt het is behalve dat het grootsch is en dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het geluk is,</span><br /> + En dat de beteekenis van ons leven niet ligt in een bespiegeling<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of een bon-mot of eenig onderzoek,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page67" id="page67"></a>{67}</span> En dat het niet + iets is, dat bij geluk ten goede kan keeren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en bij ongeluk ons kan ontgaan,</span><br /> + En niet iets, dat wij door een of andere omstandigheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kunnen verliezen,</span><br /> + Het licht en de schaduw, de wonderbare beteekenis van het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lichaam en zijn identiteit met de ziel, de tuk die + met</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>volkomen bereidwilligheid alle aardsche dingen + verslindt,</span><br /> + De alomvattende fierheid en het kunnen van den mensch,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn onuitsprekelijke vreugden en + smarten,</span><br /> + Het wonder dat iedereen ziet in iedereen dien hij ziet en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de wonderen die elke minuut der komende tijden van + zich</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zullen vervullen,</span><br /> + Wat is het doel van dit alles, dacht gij, Camerado?<br /> + Dacht gij dat het enkel was voor uw handwerk of landwerk?<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of voor de winsten van uw winkel?</span><br /> + Of om U aan een of andere betrekking te helpen? Of voor<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een spelletje in het beuzeluur van dezen heer en + die</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dame?</span><br /> + Hebt gij gedacht dat het landschap leven, vorm en kleur had<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>enkel om in een schilderij geschilderd te + worden?</span><br /> + En dat de menschen leefden enkel opdat men hun leven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>konde beschrijven of bezingen,</span><br /> + Of dat de zwaartekracht en de natuurwetten en de harmonieuze<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>samenstelling van het Heelal en de + luchtstroomingen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>enkel waren om aan schoolmeesters geleerdheid + te</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verschaffen?</span><br /> + Of dat het bruine land en de blauwe zee waren voor de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>atlassen en de landkaarten?</span><br /> + Of de sterren om in sterrengroepen verdeeld te worden en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan aangeduid bij fantasie-namen?</span><br /> + Of dat de groei en ontluiking der zaden zijn voor landbouwkundige<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tabellen of den landbouw zelf?</span><br /> + <br /> + Oude instellingen, kunsten, boeken, verhalen en de vaardigheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in een beroep, zullen wij dit alles hoog + stellen?</span><br /> + Zullen wij ons eigendom, onzen handel hoog stellen? Ik heb<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>er niets tegen.</span><br /> + Ik stel dit alles even hoog als het hoogste—maar boven dit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hoogste stel ik het kind dat geboren wordt van + eene</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouw en een man.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page68" id="page68"></a>{68}</span> <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + De som van al wat eerbied verdient tel ik op in U, wie gij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ook zijt,</span><br /> + De President bevindt zich in het Witte Huis om uwentwil,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gij zijt niet hier ter wille van hem,</span><br /> + De secretarissen arbeiden in hun bureaux voor U, gij arbeidt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>niet voor hen,</span><br /> + Het Congres vergadert elke Twaalfde Maand voor U,<br /> + Wetten, hoven, staatsconstituties, stedelijke charters, het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>komen en trekken van handel en verkeer, dit alles + is</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voor U.</span><br /> + Luistert goed, lieve discipelen,<br /> + Leer, staatkunde, beschaving vloeien uit U,<br /> + Standbeelden en monumenten en alle roem-inschriften waar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ook zijn gehouwen in U,</span><br /> + De waarde van geschiedenis en statistiek, zoo ver als haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geest het verleden mag zijn doorgedrongen, bevindt + zich</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dit uur in U en die van mythen en verhalen + evenzoo,</span><br /> + Indien gij op dit oogenblik geen adem haddet en geen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kracht, wat zou er van hen allen zijn?</span><br /> + Het heerlijke epos zou niets zijn en oratiën en tragediën<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zouden ledig zijn.</span><br /> + <br /> + De paleizen zijn wat gij er van maakt als uw oog hen aanschouwt,<br /> + (Dacht gij dat hun waarde lag in den witten of grijzen steen?<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Of in de lijnen hunner bogen en + kroonlijsten?)</span><br /> + <br /> + De muziek is wat er uit uw ziel opvloeit als de instrumenten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U aan uw werkelijk leven doen denken,</span><br /> + Zij is niet de violen en cornetten, niet de hobo noch de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>trommen, noch de klanken van den bariton-zanger die + zijn</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>liefelijke romanza zingt, noch die van het + mannenkoor,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>noch die van vrouwenkoor,</span><br /> + Zij is dichter bij en verder dan dezen.<br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + Zal dan alles eenmaal zijn weg terug afleggen?<br /> + Kan dan ieder de eeuwige schoonheid zien door een blik in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den spiegel? Is daar niets hoogers of + beters?</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page69" id="page69"></a>{69}</span> Bevat gij alles, + bevat de mystiek-onzichtbare ziel alles?<br /> + En vreemd en zwaar zeker is mijn paradox;<br /> + Het ruwste ter wereld en de onzichtbare ziel der wereld<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn één.</span><br /> + <br /> + <br /> + 6.<br /> + <br /> + Wilt gij dan de zaligheid verre zoeken? Gij zult zeker op<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uwe schreden terugkomen.</span><br /> + In de dingen uws dagelijkschen levens vindt gij het beste, of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoo goed als het beste,</span><br /> + In de menschen uws dagelijkschen levens vindt gij de edelste,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>krachtigste, liefdewaardigste!</span><br /> + Geluk, kennis vindt gij niet elders maar hier, niet in de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>toekomst maar nu,</span><br /> + In den man dien gij 't eerst ziet en aanraakt vindt gij altijd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een vriend, een broeder, een naasten buur—in de + vrouw</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een moeder, zuster, vrouw,</span><br /> + De liefde en de arbeid der volken hebben de eerste plaats<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in poëmen en overal,</span><br /> + Gij arbeidsters en arbeiders dezer Staten, gij bezit uw eigen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>goddelijk en krachtvol leven,</span><br /> + En alles daarbuiten heeft plaats voor mannen en vrouwen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zooals gij.</span><br /> + <br /> + Wanneer de psalm gaat zingen in steê van den zanger,<br /> + Wanneer de Schrift zal prediken in steê van den leeraar,<br /> + Wanneer de kansel afdaalt en onder de menschen gaat in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>steê van den prediker,</span><br /> + Wanneer ik bij dag of bij nacht het lichaam van boeken kan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>beroeren en zij dan mijn lichaam beroeren in + keer,</span><br /> + Wanneer eens professors collegie zooveel bewijst als een sluimerende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouw of een slapend kind,</span><br /> + Wanneer de goudstukken in de kelders glimlachen als des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nachtwakers dochter,</span><br /> + Wanneer de gevolmachtigde bazelt in den presidentsstoel en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik zijn vriend ben en metgezel,</span><br /> + Dan, en niet eerder, zal ik dezen de hand reiken en hen zoo<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hoog verheffen als ik U doe, mannen en vrouwen aan + den</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>arbeid.</span><br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>UIT: LIED VAN DE WENTELENDE AARDE</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page70" id="page70"></a>{70}</span> <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Een lied van de wentelende aarde, in woorden die met haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>harmonieeren,</span><br /> + Dacht gij dat dit de woorden zijn, deze rechtoppe-lijntjes,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>deze boogjes, hoekjes, en stipjes?</span><br /> + Neen, dat zijn de woorden niet, de echte woorden zijn in de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aarde en in de zee,</span><br /> + Zij zijn in de lucht, zij zijn in U.<br /> + <br /> + Dacht gij dat deze woorden de liefelijke klanken zijn door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den mond uws vriends gesproken?</span><br /> + Neen, de ware woorden zijn liefelijker dan deze.<br /> + <br /> + Menschenlijven zijn woorden, myriaden woorden,<br /> + (In de beste gedichten ziet gij altijd het lijf van man of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouw, altijd welgevormd, natuurlijk, + levensvol,</span><br /> + En elk deel vol kracht om te geven of te ontvangen zonder<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schaamte of reden tot schaamte.)</span><br /> + <br /> + Lucht, aarde, water, vuur—de elementen zijn de woorden,<br /> + Ik zelf ben een woord met dezen—mijne krachten vloeien<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>samen met de hunne—mijn naam is voor hen een + niets,</span><br /> + Al wierd mijn naam ook genoemd in de drie duizend talen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat zouden lucht, aarde, water, vuur weten van mijn + naam?</span><br /> + Een gezond gezicht, een vriendelijk bemoedigend gebaar zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woorden, en zij zijn welsprekendheid en + wijsheid,</span><br /> + De bekoring van den oogopslag van sommige mannen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouwen, ook zij is vol welsprekendheid en + wijsheid.</span><br /> + <br /> + Het werk waaruit de ziel spreekt is het poëem dier onhoorbare<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woorden der aarde,</span><br /> + De meesters kennen die aarde-woorden en zeggen daarin<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>meer dan in hoorbare woorden.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page71" id="page71"></a>{71}</span> De aarde ontbloot + haar schoonheid niet doch weigert ook niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar schoonheid te ontblooten, niettemin is haar + onzichtbaar</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven het schoonste,</span><br /> + Dring in haar door en gij verneemt luid-hoorbare klanken,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het verheven koorgezang der helden, de weeklachten + der</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>slaven,</span><br /> + De eeden der liefde, vervloekingen, doodsnikken van stervenden,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gelach van jongelieden, geschreeuw van + markters,</span><br /> + Dring in haar door om de sleutelwoorden te kennen die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nooit missen.</span><br /> + <br /> + De woorden der welsprekende, stomme eeuwe-moeder tot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hare kinderen missen nooit,</span><br /> + De echte woorden missen nooit, want de slag mist nooit en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de terugslag mist nooit,</span><br /> + Aldus ook missen nimmer de dag en de nacht, evenmin als<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onze reis door de eeuwigheid mist.</span><br /> + <br /> + Het Godsschip bevaart de Godszee,<br /> + Rondwentelend, staag, om nimmer te vergaan,<br /> + Zonneschijn, storm, koude, hitte voor altijd weerstaat, voorbij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>snelt, draagt het dezen,</span><br /> + De waarheid en de bestemming der ziel bevat het,<br /> + Het vloeiende ledig in 't rond en vooruit klieft en doordringt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het,</span><br /> + En steeds voort, door geen tegenspoed opgehouden, door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geen anker vastgehouden, door geen klip + geraakt,</span><br /> + Vlug, vroolijk, voldaan, niets dervende, niets verliezende,<br /> + Elk oogenblik in staat en bereid het logboek open te slaan,<br /> + Het Godsschip bevaart de Godszee.<br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Wie gij ook zijt! Slag en terugslag zijn bepaaldelijk voor U,<br /> + Het Godsschip bevaart de Godszee voor U.<br /> + <br /> + Wie gij ook zijt! Gij zijt de man of de vrouw voor wie de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aarde vast en vloeibaar is,</span><br /> + Gij zijt de man of de vrouw voor wie zon en maan daar zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in het firmament,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page72" id="page72"></a>{72}</span> Voor niemand + eerder dan voor U is het heden en het verleden,<br /> + Voor niemand zekerder dan voor U is de onsterflijkheid.<br /> + <br /> + Ieder man is voor zich en iedere vrouw is voor zich het sleutelwoord<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van verleden en heden en dat der + onsterflijkheid;</span><br /> + Niet een kan daar verwerven voor den ander—niet een,<br /> + Niet een daar leven voor den ander—niet een.<br /> + Het gezang is voor den zanger en komt tot hem terug,<br /> + Het onderwijs is voor den onderwijzer en komt tot hem terug,<br /> + De moord is voor den moordenaar en komt tot hem terug,<br /> + De diefstal is voor den dief en komt tot hem terug,<br /> + De liefde is voor hem die liefde geeft en komt tot hem terug,<br /> + De gift is voor den gever en komt tot hem terug—het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kan niet missen,</span><br /> + De redevoering is voor den redenaar, het spel is voor den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tooneelspeler en speelster niet voor het + gehoor,</span><br /> + En geen mensch verstaat grootheid en goedheid dan de zijne<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of die door de zijne wordt verklaard.</span><br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Ik zweer de aarde zal gewis hem of haar volkomen zijn die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zelf volkomen is,</span><br /> + En de aarde zal gehavend en gebroken blijven hem of haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die zelf gehavend en gebroken blijft.</span><br /> + <br /> + Ik zweer daar is grootheid noch vermogen die wedijvert met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de grootheid en het vermogen der aarde,</span><br /> + Daar kan geen leer welke ook zijn, ten ware zij worde bevestigd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door die der aarde,</span><br /> + Geen staatkunde, poëzie, religie, zede of wat ook, tenzij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gegrondvest in de aarde,</span><br /> + Tenzij oog in oog met de stiptheid, levenskracht, onpartijdigheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>rechtschapenheid dezer aarde.</span><br /> + <br /> + Ik zweer ik zie in de liefde liefelijker krampen dan die de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>liefde oproept,</span><br /> + Het is zelf-bezit dat nooit lokt of afwijst.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page73" id="page73"></a>{73}</span> Ik zweer ik zie + weinig of niets meer in hoorbare woorden,<br /> + 't Vloeit alles opwaarts tot de ongezegde waarheden dezer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aarde,</span><br /> + Tot hem die zingt de zangen des lijfs en zegt de waarheden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der aarde,</span><br /> + Tot hem die woordenboeken maakt van de woorden die aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den druk ontsnappen.</span><br /> + <br /> + Ik zweer ik zie wat daar beter is dan het beste te noemen,<br /> + Het is het beste altijd en immer ongenoemd te laten.<br /> + <br /> + Zoodra ik mij ondersta het beste te noemen merk ik mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>krachteloosheid,</span><br /> + Dan ligt mijn tong verlamd onder mijn verhemelte,<br /> + Dan weigert mijn adem mijne longen te vullen,<br /> + Ik word met stomheid geslagen.<br /> + Het beste der aarde kan niet, kan nooit genoemd worden,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alles en ieder is het beste,</span><br /> + Dat beste is niet wat gij vermoeddet, het is veiler, lichter,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nader,</span><br /> + Niets behoeft er voor uit zijn natuurlijke voegen te worden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gelicht,</span><br /> + De aarde is even zeker en direct nu als zij was voorheen,<br /> + Feiten, religiën, vooruitgang, beleid, handel en wandel zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nu zoo reëel als voorheen,</span><br /> + En ook de ziel is reëel, ook zij is zeker en direct,<br /> + Geen preek of proef heeft haar bewezen,<br /> + Onloochenbare vooruitgang bewijst haar.<br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Dat dan in deze zangen weergalmen de klanken der ziel en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de melodieën der ziel,</span><br /> + (Indien zij niet den weergalm bevatten van de melodieën der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ziel, wat zouden zij dan zijn?</span><br /> + Indien zij niet leven waren direct van uw leven, wat zouden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zij dan zijn?)</span><br /> + <br /> + Ik zweer voortaan zal ik niets meer gemeen hebben met den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>godsdienst die het beste noemt,</span><br /> + Ik wil enkel gemeen hebben met den godsdienst die het beste<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ongemoeid laat.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page74" id="page74"></a>{74}</span> Spreekt sprekers, + zingt zangers!<br /> + Delft diep, vormt groot, stapelt hoog de woorden der aarde!<br /> + Arbeidt, eeuwen na eeuwen, want niets zal verloren gaan,<br /> + Misschien zal uw arbeid lang hebben te wachten, maar zeker<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zult gij er de wel-daad van zien,</span><br /> + Wanneer de bouwstoffen allen bereid en gereed zijn, zullen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>de bouwmeesters verschijnen.</span><br /> + <br /> + Ik zweer U, de bouwmeesters zullen verschijnen onafwijsbaar,<br /> + Ik zweer U, dat zij U zullen verstaan en rechtvaardigen,<br /> + De verhevenste onder hen zal hij zijn die U het beste van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>allen verstaat, en die allen verklaart en allen + getrouw is,</span><br /> + Hij en zijne makkers zullen U niet vergeten, zij zullen inzien,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat gij niet een jota minder zijt dan zij + zelven,</span><br /> + In hen en door hen zult gij volkomen verheerlijkt worden.<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>LIED DES HEELALS</h2> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page75" id="page75"></a>{75}</span> <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Kom, zei de Muze,<br /> + Zing thans een lied door geen dichter nog gezongen,<br /> + Zing thans het lied des Heelals.<br /> + In deze onze ruwe aarde,<br /> + Middenin den onpeilbaren chaos,<br /> + Verborgen en veilig in haar hart,<br /> + Kiemt het zaad der volmaaktheid.<br /> + In allen leven kiemt dit zaad,<br /> + Geen geboorte zonder de ontkieming van dit zaad, verborgen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of zichtbaar, dit zaad ontvangt bloei.</span><br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Heil U, waakzame, hoogstrevende wetenschap,<br /> + Gij die, als van hooge bergtoppen, het jonge leven overziet,<br /> + En verder steeds en verder Uw uitkomsten bevestigt.<br /> + Maar heil, heil, heil der ziele, die alle wetenschap overtreft,<br /> + Voor haar heeft de wereldgeschiedenis zich als een schel om<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den aardkloot gelegd,</span><br /> + Voor haar wentelen alle sterren-myriaden door 't Heelal.<br /> + Voor haar, spiralend omhoog en breed van slagen,<br /> + (Of als een schip op zee, dat vaak boegseert)<br /> + Vloeit wat vergankelijk is uit in het Eeuwige<br /> + En strekt de realiteit zich uit naar 't ideaal.<br /> + Voor haar de ontwikkeling van het al, die niet in wezen, wèl<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in schijn wordt gekend,</span><br /> + En rechtvaardiging is niet enkel van het goede, maar van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat wij slecht noemen tevens.</span><br /> + Eenmaal werpt ieder den mom af, wat deze ook waard zij,<br /> + Eenmaal bloeit er heil uit alle verzwering, eenmaal vreugde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uit list, bedrog en tranen,</span><br /> + Heil waar de kracht aan ontspringt en vreugde, vreugde des<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Heelals.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page76" id="page76"></a>{76}</span> Uit het gros, uit + het ongezonde, uit het onbeteekenende,<br /> + Uit de middelmatige meerderheid, het talloos-vake bedrog<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van menschen en volken,</span><br /> + Ontspringt het goede,<br /> + Alom dan het goede, electrisch, bederfwerend, alles doordringend,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alles vervullend.</span><br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Boven de berghoogten van kwalen en smarten,<br /> + Fladdert, fladdert en zweeft een nooit-gelamde vogel<br /> + Hoog in de reine sferen des geluks,<br /> + Door de duisterste wolken der onvolkomenheid,<br /> + Breekt altijd een glimp van 't reinste licht der zon,<br /> + Een straal der hemel-heerlijkheid-zelve.<br /> + In de wangeluiden van zeden en gebruiken<br /> + In het dolle Babyloonsch geraas, in oorverdoovende orgiën,<br /> + Elk getier overruischende, wordt een toon gehoord, en niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>meer dan vernomen,</span><br /> + Van 't koorgezang der eeuwen in verre hemelgewesten gezongen.<br /> + O, de zegenvolle oogen, o, de gelukkige harten<br /> + Die in 't geweldig labyrinth,<br /> + Den teederen leiddraad zien en volgen kunnen.<br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + En gij, Amerika,<br /> + Als bekroning van het godsplan, in zijn overleg en in zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uitvoering,</span><br /> + Zijt gij—en niet om U zelfs wil—tot leven geroepen.<br /> + Want ook gij omvat alles,<br /> + Gij torscht en ontvangt alles en begroet alles, ook langs<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>paden breed en nieuw</span><br /> + Wendt gij U naar 't Ideaal.<br /> + De tamme idealen van andere landen, de grandeurs van het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verleden,</span><br /> + Zijn niet voor U, gij hebt Uw eigen grandeurs van dezen dag.<br /> + Goddelijk vertrouwen en grootheid die alles omvatten en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verklaren,</span><br /> + En dit alles bereikbaar voor allen.<br /> + <br /> + Alles en allen om der wille der onsterflijkheid,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page77" id="page77"></a>{77}</span> Liefde evenals + licht verwint het Al stilzwijgend,<br /> + En de voortdurende verheffing der natuur beschenkt het Al<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met haar zegeningen,</span><br /> + De bloesem draagt vrucht, de vrucht der eeuwen rijpt, de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gaarden worden godstuinen, de oogst is + zeker,</span><br /> + Aldus rijpt alles: vormen, voorwerpen, ontwikkeling, menschheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>tot het leven der zaligheid,</span><br /> + <br /> + Geef dan, o God, mij altijd die gedachte, opdat altijd mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ziel hoog zij en zinge,</span><br /> + Geef mij, geef hem of haar, die ik liefheb dit onvernietigbaar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geloof,</span><br /> + In Uw Heelal, wat gij ons ook onthoudt, onthoud ons niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het geloof in Uw Godsplan, dat tijd en ruimte + vervult,</span><br /> + Het geloof in Heil, Vrede, volkomen Verlossing!<br /> + <br /> + Is dit een droom?<br /> + Neen, het ongeloof is een droom,<br /> + En in de ontkenning is de leer en rijkdom des levens een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>droom,</span><br /> + En de geheele wereld een droom.<br /> + <span class="pagenum"><a name="page78" id="page78"></a>{78}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <h2>PIONIERS! O PIONIERS!</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Komt mijn zon-gebruinde kinderen,<br /> + Volgt mij nu in dichte drommen, houdt Uw wapens blank en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vaardig,</span><br /> + Hebt gij allen Uw pistolen? Hebt ge Uw scherpgewette bijlen?<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Want wij kunnen hier niet dralen,<br /> + Vòòrt wij moeten, lieve vrienden, moeten het gevaar trotseeren,<br /> + Wij zijn het jonge sterkgespierde ras, alles rust op onze<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>armen,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + O, gij knapen, Westerknapen,<br /> + Krachten-ziedend, strijdbegeerig, rijk aan mannentrots en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vriendschap,</span><br /> + 'k Zie U duidelijk, Westerknapen, 'k zie U der beschaving<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voorgaan,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Rusten thans de oude volken,<br /> + Laten zij het hoofd nu hangen na een half-volbrachte taak,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn zij moê daar ginds over de wijde + zeeën?</span><br /> + De eeuwige taak dan vatten wij op, en haar lasten en haar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wijsheid,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Wat verleën is moeit ons niet,<br /> + Nieùw een wereld, groòtsch een wereld, dat is de wereld van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ons streven,</span><br /> + Ons is frisch en kloek de wereld, en zij roept ons aan den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>arbeid</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Rotsen rukken we uit de voegen,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page79" id="page79"></a>{79}</span> Over afgrond, door + valleien, langs de hooge bergenklippen,<br /> + Waar wij gaan, wij overwinnen, moedig, wagend en vermetel,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>langs nog onbetreden paden,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + 't Dichte oerwoud wordt geveld,<br /> + Stroomen stuiten we en doen wij keeren, wij dringen door<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in de aderen der moeder en brengen haar + onrust,</span><br /> + Delvend in den maagd-grond brengen wij er weeldevollen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waschdom,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Colorado-mannen zijn we,<br /> + Ons het land der hooge bergen, òns het land der breede<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sierra's en der hooge bergenvlakten,</span><br /> + Van de mijnen, van de stroomen komen wij langs jagersporen,<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Van Nebraska, Van Arkansas,<br /> + Van het midden dezer Staten, van Missouri zijn wij zonen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zonen van Amerika,</span><br /> + Handslag geven we allen broeder, òf van 't Zuiden, òf van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>'t Noorden,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Onweerstaanbaar—wak're mannen,<br /> + Lieve broeders, kameraden! In mijn borst gloeit voor U allen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wonderteêre, sterke liefde!</span><br /> + O ik treur, en nochtans juich ik! Voor U allen gloei ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van liefde,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Heft dan hoog de moeder-liefste<br /> + Wapp're hoog de lieve liefste, de beste en de schoone liefste,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wuiv' beheerschend boven alles (buig Uw + hoofd)</span><br /> + Hoog de vreesbre-sterke liefste, majesteitelijk rein die<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>liefste,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Ziet dan kinderen, onvertsaagde kinderen,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page80" id="page80"></a>{80}</span> Bij den strijd van + onze vaadren, nimmer weif'len wij of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wijken,</span><br /> + Uit het schimmenrijk voorheen dringen ons millioenen voorwaarts,<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Voorwaarts, voorwaarts trekt ons leger,<br /> + Jonge kracht brengt ons versterking, zij die in den veldtocht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vallen worden spoedig weer vervangen,</span><br /> + Somtijds in den strijd de neerlaag, maar toch voorwaarts,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>altijd voorwaarts,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Al der wereld levenspolsen<br /> + Slaan voor ons den opmarschroffel in den kracht'gen Westermaat,<br /> + Maar wij, enkel of tezamen, dringen, werken ons vooruit.<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + 't Is àl voor ons ideaal,<br /> + Al wat is bereikt in 't leven, al wie denkt of doet in 't leven,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>al de werkers, al hun werk,</span><br /> + Die ter zee zijn, die te land zijn, al de meesters, al de slaven,<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Al die liefde's helvuur kennen,<br /> + De gevangnen in 't gevang, al de braven, al de boeven,<br /> + Al de blijden, al de droeven, al de levenden en dooden,<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + En ook ik met lijf en ziele,<br /> + Wij, aldus een trio vreemd, saamlend al wat wij ervaren,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gaan ge-drieën onzen weg,</span><br /> + Door de landen, over zeeën, door het licht en door den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schemer, door verledens spokenheiren,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Zie deez' wentelenden aardbol!<br /> + Zie in 't rond de broeder-bollen, al de zonnen, de planeten,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>samenhangende als trossen,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page81" id="page81"></a>{81}</span> In de + schit'rend-lichte dagen, in de droom-mystieke nachten,<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Al die werelden zijn ons,<br /> + Zijn voor 't groot ontginningswerk, wijl de volgers ongeboren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in die werelden ons wachten,</span><br /> + Wij gaan slechts aan 't hoofd des hedens en bereiden hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den weg,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + O gij dochters van het Westen!<br /> + O gij jonge en oud're dochters! O gij moeders en gij vrouwen!<br /> + Nimmer moet gij van ons wijken! Uwe plaats is in ons leger<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Prairiedichters ongeboren!<br /> + (Dichters van de oude landen, gij moogt rusten in Uw doodskleed,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>want ook gij deedt eens uw arbeid,)</span><br /> + Spoedig zal 'k Uw krijgslied hooren, spoedig trekt gij met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ons op,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Niet de zoete minneliedjes,<br /> + Niet op kussens, niet op muilen, niet het vredige, niet het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lieve,</span><br /> + Niet de vadse rust der rijkaards, niet voor ons het tam<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vermaak,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Laat dan anderen gulzig fuiven,<br /> + Laat de dikke slapers slapen, laat hen in hun rust verroesten,<br /> + Karig, spaarzaam, zij ons voedsel, hard ons bed en zwaar de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>arbeid,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + Is de nacht voor ons gekomen?<br /> + Was de weg ons heden moeilijk? Vielen wij soms moedloos<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>neder?</span><br /> + Laat ons dan een wijle rusten, voor een uur den strijd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vergeten,</span><br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page82" id="page82"></a>{82}</span> Op! met + schaat'rend een trompetschal,<br /> + Roept ons de ochtendstond—hoort!—<br /> + Luide en gebiedend klinkt zijn:<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>"ontwaakt!"</span><br /> + Op! Op! naar de voorhoede des legers!<br /> + Op! Dat ieder naar zijn plaats snelle,<br /> + <span style='margin-left: 6em;'>Pioniers! O Pioniers!</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page83" id="page83"></a>{83}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>AAN U</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Wie gij ook zijt, ik vrees gij gaat den weg der droomen,<br /> + Ik weet, dat de werkelijkheid waarop gij meent te rusten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sneeuw is, die U onder handen en voeten + wegsmelt,</span><br /> + Zelfs op dit oogenblik zie ik alles wat gij 't Uwe meent<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verdwijnen: Uw gezicht, Uw vreugden, woorden, huis, + handel,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wandel, verdriet, dwaasheden, gewoonten, + misdaden,</span><br /> + Uw ware ziel, Uw ware lichaam verschijnt mij,<br /> + Verschijnt mij, opkomende uit Uw bedrijf, Uw zaken, Uw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>winkel, arbeid, hofsteê, kleed, uit uw koop en + verkoop,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eten, drinken, lijden en doodgaan.</span><br /> + <br /> + Wie gij ook zijt, ik leg nu de hand op Uw hoofd, opdat gij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn gedicht moogt zijn,</span><br /> + En met mijne lippen dicht aan Uwe ooren fluister ik:<br /> + Ik heb vele vrouwen en mannen innig liefgehad, maar voor<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geen hunner was mijn liefde inniger dan voor + U.</span><br /> + <br /> + O, wel traag en wel dom ben ik geweest,<br /> + Reeds veel vroeger had ik zonder omwegen mijn weg recht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op U toe moeten nemen,</span><br /> + Wat ik tot nu heb gezegd was gebabbel omdat ik 't niet tot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U zei; wat ik tot dusver heb gezongen was het lied + der</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zotheid, omdat ik U niet bezong.</span><br /> + <br /> + Nu wil ik alles wegwerpen en tot U komen en de hymnen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zingen van U,</span><br /> + Niemand heeft U ooit begrepen, maar ik begrijp U,<br /> + Niemand heeft U ooit recht laten wedervaren, ook gij deedt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U zelf onrecht,</span><br /> + Niemand, of hij zag gebreken in U, ik alleen vind in U geen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gebrek,</span><br /> + Niemand, of hij wilde èèn boven U stellen, <i>ik</i> ben de man,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die nimmer zal toestaan, dat er èèn + boven U worde gesteld,</span><br /> + Ik ben de eenige, die noch heer, meester, betere, noch zelfs<br /> + <span class="pagenum"><a name="page84" id="page84"></a>{84}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>God, hooger stel dan wat in U leeft.</span><br /> + Schilders hebben zwevende engelen geschilderd en in hun<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>midden het godsbeeld,</span><br /> + En om het hoofd van het godsbeeld deden zij een nimbus<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stralen van goudzonnig licht.</span><br /> + Maar ik schilder myriaden hoofden en schilder geen hoofd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zonder dien nimbus van goud-zonnig + licht,</span><br /> + Uit mijn vingertoppen, uit het brein van iederen man en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouw stroomt dat licht voor eeuwig zijn stralen + uit.</span><br /> + <br /> + O, ik zou zulke verheven roemzangen van U kunnen zingen!<br /> + Gij kendet U-zelf niet, heel U leven hebt gij in U-zelf<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>liggen slapen,</span><br /> + Uw oogen zijn heel Uw leven zoo goed als gesloten geweest,<br /> + Al uw daden komen reeds nu tot U terug en zij bespotten U,<br /> + (Uw streven, weten, bidden, indien zij niet terugkomen om<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>U te bespotten, hoe zullen zij dan tot U terug + komen?)</span><br /> + <br /> + Die spot geldt niet Uw ware leven,<br /> + Achter dien spot en er doorheen zie ik Uw ziel onbevredigd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>staren,</span><br /> + Ik volg U in Uw geheimste schuilhoeken, waar nog nooit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>iemand U volgde,</span><br /> + Indien Uw zwijgen, Uw voorovergebogen zitten aan Uw lessenaar,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Uw onverschillig doen, de nacht, het wijde + kleed</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der gewoonte U verhullen voor anderen, zij verhullen + U</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>niet voor mij,</span><br /> + Indien Uw glad geschoren gelaat, Uw dwalend oog, Uw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>puistig voorhoofd anderen afstooten, mij doen zij dat + niet,</span><br /> + Uw bemorst kleed, lichaamseuvel, dronkenschap, gulzigheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>of vroegtijdige onmatigheidsdood, dat alles wordt + door</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij ter zijde geschoven.</span><br /> + <br /> + Daar wordt geen talent of gave in eenigen man of vrouw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gevonden, of in U kan gelijkwaardigs gevonden + worden.</span><br /> + Daar is geen deugd, geen schoonheid in eenigen man of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vrouw, of het even goede is in U,</span><br /> + Daar is geen zaligheid bereid voor anderen, of gelijke zaligheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wacht U,</span><br /> + <br /> + Wat mij betreft: ik zal niemand beschenken, tenzij ik volkomen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hetzelfde U schenken kan,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page85" id="page85"></a>{85}</span> Niet eerder zal ik + Gods of iemand glorie zingen dan ik Uw<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>glorie zing.</span><br /> + Wie gij ook zijt! Gij hebt recht aanspraak te maken op alles!<br /> + De heerlijke landen van Oost en West zijn erbarmelijk een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schouwspel, vergeleken bij U,</span><br /> + Zie deze onmetelijke weiden, deze eindelooze rivieren, gij zijt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onmetelijk en eindeloos als zij,</span><br /> + Deze furiën, elementen, stormen, het geweld der ontketende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>natuur, weeën van schijnbare ontbinding: gij + zijt de man,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gij zijt de vrouw die hen kan bedwingen,</span><br /> + In Uw eigen recht zijt gij gebieder over de natuur, de elementen,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>pijnen, passiën, ontbinding.</span><br /> + <br /> + Uw kluisters vallen van Uw enkels, er is in U een nooit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>falend vermogen,</span><br /> + Oud of jong, man of vrouw, ongeschoold en laag, door anderen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uitgebannen, wat er in U is openbaart + zich,</span><br /> + Door geboorte, leven, dood, aardlegging heen zijn Uw wegen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gebaand en niets is veronachtzaamd,</span><br /> + Door bittere ervaring, verlies, eerzucht, onwetendheid, verdriet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heen, volgt wat in U is zijn weg.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page86" id="page86"></a>{86}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>TERWIJL IK WEGDREEF MET DE EB VAN 'S LEVENS OCEAAN</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Terwijl ik wegdreef met de eb van 's levens Oceaan,<br /> + Terwijl ik terug ging langs de kust, die ik zoo goed ken,<br /> + Terwijl ik wandelde in Uw vochtig rimpel-zand, Paumanok,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>door de golven bespoeld,</span><br /> + Waar het sissend en dreigend geruisch der baren wordt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gehoord,</span><br /> + Waar de woeste oude moeder eindeloos krijt om haar verloren<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>telgen,</span><br /> + Ik, op den laten herfstdag, ging peinzend, zuidwaarts<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>starende,</span><br /> + Door mijn electrische Ikheid-zelve vervreemd van den hoogmoed,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die mij mijn poëmen doet zeggen,</span><br /> + Ik ging, en was vervuld van den geest, die onder mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voeten in het zand zijn lijnen had + getrokken,</span><br /> + Ik dacht aan het bezinksel op den bodem van alles, ook<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>op den bodem van alle zee, alle land, alle leven + der</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wereld.</span><br /> + <br /> + Mijn aandacht geboeid, mijn oogen afgedwaald van het zuiden,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aangetrokken door die rimpels in het zand, + volgden</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het spoor der ebbegolven,</span><br /> + Kaf, stroo, houtsplinters, zeegras en kwallen,<br /> + Schuim, schilvers van glimmende rotsen, zeegras, dit alles<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>had de vloed achtergelaten op het + strand,</span><br /> + Mijlen ver wandelde ik, steeds met het geruisch der brekende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>golven naast mij,</span><br /> + Daar op Paumanok's kust, en in mij de oude gedachte, dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alles buiten mij wordt weerspiegeld daar [**door?] + alles in mijn</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>binnenste,</span><br /> + Die gedachte kwam door U opnieuw in mij op, gij vischvormig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eiland,</span><br /> + Terwijl ik terugging langs de kust, die ik zoo goed ken,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page87" id="page87"></a>{87}</span> Terwijl mijn + electrische Ik-heid mij deed zoeken naar mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>evenbeeld.</span><br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Terwijl ik de kusten van het onbekende zoek,<br /> + Terwijl ik luister naar het lijklied, de stemmen van mannen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en vrouwen, die schipbreuk leden,</span><br /> + Terwijl ik de invloeden adem, die als windstroomen op mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>instormen,</span><br /> + Terwijl de geheimzinnige Oceaan dichter en dichter op mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aanvloeit,</span><br /> + Komt de gedachte in mij, dat ook ik ten hoogste een nietig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aanspoelsel ben van d'Oceaan,</span><br /> + Een handvol zand en doode zeegrassen, die men kan oprapen,<br /> + Die wòrden opgeraapt, of misschien wel straks weêr worden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>weggespoeld.</span><br /> + <br /> + O, teleurgesteld, vernietigd, het hoofd op de borst, de oogen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoekende diep in de aarde,</span><br /> + Gedrukt door het weten, dat ik heb dùrven openen mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mond,</span><br /> + Nu wetende, dat te midden van allen die hun niet uitklappen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en mij de holle echo's hunner woorden in het + oor</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>blazen, ik zelf nièt het geringste denkbeeld + heb gehad</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van het wat en wie mijner Ik-heid,</span><br /> + Dat uit al mijn verwaten poëemen nu mijn werkelijke Ik-heid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>opstaat, nog altijd ongezegd, onbegrepen, + onverklaard,</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onbereikt,</span><br /> + Ik zie haar voor mij uit, mij bespottende met spot-beleefde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>groeten en buigingen,</span><br /> + Met de galmen van uit de verte gehoord spotgelach, om elk<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>woord dat ik heb geschreven,</span><br /> + Zwijgend wijzen naar deze zangen èèrst, dan naar het zand<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onder mijn voeten.</span><br /> + Nu wordt het mij duidelijk, dat ik niets in zijn echten zin heb<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kunnen bevatten, niet het geringste, en dat niemand + dit</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vermag,</span><br /> + Hier, in het gezicht van d'Oceaan, neemt de Natuur de gelegenheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waar om mij neer te vellen tot mijn + Niets,</span><br /> + Omdat ik gewaagd heb ooit den mond te openen om te<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>spreken.</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page88" id="page88"></a>{88}</span> <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Gij Oceanen beide, gij en ik, wij dicht bijeen,<br /> + Wij murmelen beiden het zelfde droeve lied, en spoelen zand<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en slib aan, en weten niet waarom,</span><br /> + Gij, ik en allen hebben in onze ziel, gelijk dit zand de dunne<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kerven van het weggespoelde leven.</span><br /> + Gij, broze kust bedekt met wrakhout,<br /> + Gij, visch-vormig eiland, ik aanvaard wat nu aan mijn voeten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ligt,</span><br /> + Wat het Uwe is, is het mijne òok, vader.<br /> + Paumanok, ook ik,<br /> + Ook ik blies mij op als waterbellen in mijn najagen van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hersenschimmen, dobberde op de onmetelijke golven + des</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>levens, werd aangespoeld op Uw kusten,</span><br /> + Ook ik ben niet anders dan een op het zand geslingerd wrak,<br /> + Ook ik laat mijn splinters op U achter, gij visch-vormig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eiland.</span><br /> + Ik werp mij aan Uw borst, vader,<br /> + Ik omklem U zoo, dat gij U niet uit mijn omarming kunt<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>losmaken,</span><br /> + Ik houd innig vast, zoolang tot gij mij het antwoord geeft,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat ik begeer.</span><br /> + Kus mij, kus mij, vader,<br /> + Beroer mij met Uw lippen, zooals ik hen beroer, die ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>liefheb,</span><br /> + Laat, terwijl ik U aan mijn borst klem, Uw adem mij het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lieflijk geheim influisteren van dat murmelen, waar + ik naar</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>smacht.</span><br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + Eb, Oceaan des Levens, (de vloed zal terugkomen)<br /> + Staak niet Uw gejammer, woeste moeder oud,<br /> + Krijt eindeloos om Uw verloren telgen, doch vrees niet en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verloochen mij niet,</span><br /> + Ook ik ben Uw zoon, ruìsch niet zoo heesch en toornig aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijn voeten als ik U beroer, of wat gij wegwerpt, + verzamel,</span><br /> + U en allen heb ik teeder lief,<br /> + Wat ik verzamel is zoowel voor mij-zelf als voor dien geest,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die op ons neerziet waar wij gaan, en mij en wat het + mijne</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is volgt,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page89" id="page89"></a>{89}</span> Ik en het mijne, + ebberimpels in het zand, wat waardelooze<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wrakhout,</span><br /> + Sneeuwwit schuim, ledige waterbellen,<br /> + (Zie, hoe eindelijk door mijn doode lippen den stervensdroesem<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wordt uitgeworpen,</span><br /> + Zie, de prismatieke kleuren glinsteren en bewegen,)<br /> + Stroohalmen, spoelzand, splinters,<br /> + Op het doodstrand gespoeld uit velerlei Niets van 's levens<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>droefheid en vreugd. Niets altijd Niets, en toch het + een in</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>strijd met het ander,</span><br /> + Uit stroomen, kalmten, duisternis en deining,<br /> + Uit gepeins en nadenken, altijd Niets, ten hoogste een ademtocht,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>een traan, een spat waters of modders,</span><br /> + En Niets altijd uit ons bodemloos gestreef, dat opgist en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wegvloeit,</span><br /> + Niets, ten hoogste een of twee teedere maar geschonden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bloesembladeren dobberende op de golven en lichtelijk + aangespoeld,</span><br /> + Niets! en ook om ònzentwil die snikkende lijkzang der natuur,<br /> + Ook voor ons, wat ook onze oorsprong zij, dat geloei der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wolkbazuinen,</span><br /> + Wij, als nietswaardig aangespoeld, vanwaar is ons onbekend,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en neergeworpen aan Uw voeten,</span><br /> + Gij die daar zit of gaat, aan Uw voeten,<br /> + Wie gij ook zijt, ook wij liggen als wrakken aan Uw voeten.<br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page90" id="page90"></a>{90}</span> <br /> + <br /> + <h2>ZEKERHEID</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Ik heb geen zekerheid noodig, ik ben een mensch wiens ziel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn geheele aandacht vraagt;</span><br /> + Ik twijfel niet of van onder de voeten en naast de handen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het gezicht, die ik van mij ken, zien nu reeds andere + gezichten</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uìt, die ik niet ken, schoone tastbare + gezichten,</span><br /> + Ik twijfel niet of de majesteit en schoonheid der wereld zijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verborgen in iedere iota der wereld,</span><br /> + Ik twijfel niet of ik ben oneindig en het Universum is<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>oneindig, vergeefs tracht ik mij voor te stellen hoe + oneindig,</span><br /> + Ik twijfel niet of de werelden en hun zonnestelsels snellen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met een goddelijk doel zoo harmonisch door het ruim, + en</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dat ik eenmaal in staat zal zijn te doen als zij, en + mèèr</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan zij,</span><br /> + Ik twijfel niet of het tijdelijke heeft een duur van millioenen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>jaren,</span><br /> + Ik twijfel niet of het binnenste heeft zijn binnenste en het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>buitenste zijn buitenste en het oogenlicht heeft een + ander</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>oogenlicht en het gehoor heeft een ander gehoor en + de</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stem een andere stem,</span><br /> + Ik twijfel niet of de dood van de jonge mannen, die zoo innig<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wordt beweend, heeft zijn levensbloei, en de dood + van</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>jonge vrouwen en de dood van kindertjes heeft + zijn</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>levensbloei,</span><br /> + (Of denkt gij, dat het leven kan bloeien, en dat de dood, het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>doel des levens, niet zijn bloei heeft?)</span><br /> + Ik twijfel niet of de wrakken in de zee ('t doet er niet toe<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>welke verschrikkingen zij gezien hebben, 't doet er + niet</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>toe wiens vrouw, kind, man, vader, vriend er ook mede + is</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onder gegaan) bloeien dààr, des levens + vol,</span><br /> + Ik twijfel niet of wat daar ooit en ergens gebeurt, heeft in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>den samenhang der dingen zijn + levensbloei,</span><br /> + Ik denk niet, dat Leven de bloeitijd is van het Al, van Tijd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en Ruimte, maar ik geloof, dat Zalige Dood die + bloeitijd is.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page91" id="page91"></a>{91}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>EEN STILLE GEDULDIGE SPIN</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Een stille geduldige spin,<br /> + Zag ik, waar zij op een kleinen vooruitspringenden hoek<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alleen zat,</span><br /> + En ik zag, hoe zij, om de ledige groote ruimte rond zich<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heen te onderzoeken,</span><br /> + Zich spinnende, spinnende, spinnende langzaam liet afzakken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aan onzichtbare draden,</span><br /> + Die zij steeds effende, die zij onvermoeid verlengde.<br /> + En gij, o mijn ziel, waar zijt gij,<br /> + Omgeven, los, in matelooze oceanen van Ruimte,<br /> + Eindeloos peinzend, wagend, spinnend zoekt gij de sferen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>om U er mee te verbinden,</span><br /> + Tot de tijd, tot de brug, die gij behoeft, zal gelegd zijn, tot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het slepende anker vasthoudt,</span><br /> + Tot de herfstdraad, die gij uitlaat, ergens aan vastblijft,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>o ziel.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page92" id="page92"></a>{92}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>AAN EEN, DIE SPOEDIG ZAL STERVEN</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Te midden van alle anderen richt ik mij tot U: ik heb U iets<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te zeggen,</span><br /> + Gij zult sterven—Laat anderen U vertellen wat zij willen, ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zoek geen uitvluchten,</span><br /> + Zonder genade zeg ik U de waarheid, want ik heb U lief, en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>daarom zeg ik, dat geen ontkomen U mogelijk + is.</span><br /> + Zachtkens leg ik op U mijn rechterhand, als een liefkoozing<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voelt gij 't, Ik praat niet met U, ik buig mijn hoofd + zoo</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dicht over het Uwe, dat gij enkel mijn oogen + ziet.</span><br /> + Rustig zit ik aan Uw zijde, ik blijf U trouw,<br /> + Ik ben U meer dan verpleegster, meer dan verwant of buur,<br /> + Ik ontbind U van alles en allen behalve van Uw eigen ziel,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Uw eeuwige ziel, Uw echte ik, dat zekerlijk den + dood</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ontkomt,</span><br /> + Het lijk, dat gij achter zult laten, zal de droesem zijn van<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het echte goud Uwer ziel.</span><br /> + Nu breekt de zon door de wolken, die gij den dood-zelf<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waandet,</span><br /> + Fiere gedachten vervullen U, vertrouwen vervult U, gij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>glimlacht,</span><br /> + Gij vergeet, dat gij ziek zijt, zooals ik vergeet, dat gij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ziek zijt,</span><br /> + Gij ziet Uw geneesmiddelen niet meer, gij let niet meer op<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Uw weenende vrienden, ik zit aan Uw + zijde,</span><br /> + Anderen weer ik van U af, daar valt niet te weeklagen, daar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is niemand te beklagen,</span><br /> + Ik beklaag U niet, ik benijd U, want meer dan het geluk, dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wij kennen is U bereid.</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page93" id="page93"></a>{93}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>GEZICHTEN</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + 1.<br /> + <br /> + Drentelende door de straten of rijdende op den rijweg buiten,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>o wat al gezichten!</span><br /> + Gezichten van vriendschap, stelligheid, borgtocht, lieflijkheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ideaal,</span><br /> + Het gezicht van den toekomst-droomer, het overal welkome<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alledaags-vriendelijke gezicht,</span><br /> + Het gezicht van een die zingt, de indrukwekkende gezichten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van natuurwetkenners, en van rechters met breede + jukbeenderen,</span><br /> + Het gezicht van jagers en visschers met knobbels van opmerkzaamheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>boven de wenkbrauwen, de geschoren witte + gezichten</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van vrome burgers,</span><br /> + De nobele, ongewone, verlangende, vragende kunstenaarsgezichten,<br /> + Het leelijke gezicht, dat een majesteitelijke ziel soms bedekt,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het mooie gezicht van een, die verfoeid of veracht + wordt,</span><br /> + De heilige gezichten van kleine kinderen, het lichtstralende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gezicht van de moeder van vele kinderen,</span><br /> + Het gezicht van een mignon, het gezicht van vereering,<br /> + Het gezicht vaag als een droom, het gezicht streng als een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>eeuwig verstijfde rots,</span><br /> + Het gezicht ontdaan van zijn goed of zijn kwaad, het gezicht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van den ontmande,</span><br /> + Een wilde valk, zijn vleugels door den snoeier gekortwiekt.<br /> + Een hengst, overgegeven aan riemen en mes van den snijder.<br /> + Dus, drentelende door de straten of overstekende met de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>steeds heen en weer varende veerboot, gezichten en + gezichten</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en gezichten,</span><br /> + Ik zie hen, klaag niet, en ben tevreden met allen.<br /> + <br /> + <br /> + 2.<br /> + <br /> + Denkt gij, dat ik tevreden ben, zou kunnen zijn, indien ik<br /> + <span class="pagenum"><a name="page94" id="page94"></a>{94}</span> <span + style='margin-left: 1em;'>dacht, dat deze gezichten d'eindvorm des levens + waren?</span><br /> + Dit gezicht is te jammerlijk om van een man te kunnen zijn,<br /> + Een verworpen luis, die kruipend soebat om te leven,<br /> + Een witgemuilde made, blij als zij in haar gat mag wegkruipen.<br /> + Dit gezicht is een hondensnuit, snuffelend naar afval,<br /> + Adders nestelen in dien muil, ik hoor de sissende bedreiging.<br /> + Dit gezicht is mist, kouder dan de Poolzee,<br /> + De slaperige en waggelende ijsbergen kreunen onder het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voortdrijven.</span><br /> + Dit is een gezicht van bittere kruiden, dàt van een laxeermiddel:<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zij hebben geen etiket noodig,</span><br /> + En nog meer van den apotheker: een gezicht van laudanum,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>caoutchouc, duveltjesdrek,</span><br /> + Dit gezicht is een toeval: de sprakelooze tong uit een onmenschelijken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kreet,</span><br /> + De aderen aan den nek zwellen op, de oogen rollen tot enkel<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>hun wit wordt gezien,</span><br /> + De tanden knarsen, de handpalmen zijn opengereten door de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ingedrukte nagels,</span><br /> + De man valt strijdende tegen zijn ziekte schuimbekkend<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>neer, terwijl zijn oogen staren.</span><br /> + Dit gezicht is opgevreten van ongedierte en wormen,<br /> + En dit is het mes van een moordenaar, half uit de schede.<br /> + Dit gezicht is den doodgraver zijn vreeselijk loon schuldig,<br /> + Een nooit-stille doodsklok wordt daarin geluid.<br /> + <br /> + <br /> + 3.<br /> + <br /> + Gelaatstrekken van mijn evennaasten, wildet gij mij misleiden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in Uw kronkelenden doodendans?</span><br /> + O, misleiden kunt gij mij niet!<br /> + Ik zie Uw bochtigen nimmer afgebroken stoet,<br /> + Ik zie beneden het oppervlak van Uw woeste en lage<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mommen.</span><br /> + Vertrekt en verdraait Uw gezicht, zooveel gij wilt, tast met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>het fijne voel-instituut van visschen of + ratten,</span><br /> + Eenmaal zult gij zekerlijk Uw ware gezicht moeten toonen.<br /> + <br /> + Ik zag het gezicht van den smerigsten, slobberendsten idioot<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>in het gesticht,</span><br /> + En ik wist tot mijn troost wat de doctors daar niet wisten,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page95" id="page95"></a>{95}</span> Ik kende de + krachten, die het denken van mijn broeder hadden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>verlamd en gebroken,</span><br /> + En diezelfde krachten zullen eens het vuil voor het vervallen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>huis opruimen,</span><br /> + En ik zal opnieuw uitzien, als wij twee geslachten verder zijn,<br /> + Dan zal ik den echten huisheer ontmoeten, volkomen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ongedeerd, elke atoom van hem zoo goed als een van + de</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijne.</span><br /> + <br /> + <br /> + 4.<br /> + <br /> + De Heer komt nader en steeds nader,<br /> + Overal strijdende tegen de duisternis, de tragen meevoerende<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>met krachtigen arm.</span><br /> + Uit dit gezicht dagen banieren en ruiterij op—O, heerlijk!<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Ik zie wat verschijnt,</span><br /> + Ik zie de hooge mutsen van pioniers, ik zie de staven der<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>voorloopers ruim baan maken,</span><br /> + Ik hoor het tromgeroffel der overwinning.<br /> + Dit gezicht is een reddingsboot,<br /> + Dit is het gebaarde gezicht, dat het bevel geeft, het ontleent<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gezag aan zich-zelf;</span><br /> + Dit gezicht is een geurige vrucht, rijp om genoten te worden,<br /> + Dit gezicht van een gezonden, eerlijken knaap is de belofte<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van al wat goed is.</span><br /> + Deze gezichten getuigen of zij slapen of waken,<br /> + Zij bewijzen hun afkomst van den Meester zelf.<br /> + Het woord, dat ik sprak, kome in vervulling, niet èèn sluit<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik uit—rood, wit, zwart, allen zijn + goddelijk,</span><br /> + In elk huis is het Ovum, na duizenden jaren zal het bewezen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>worden.</span><br /> + Vlekken of barsten in de vensters schrikken mij niet af,<br /> + Verheven en volkomen menschen staan daar achter, en wenken<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij toe,</span><br /> + Ik hoor de belofte en heb tijd om te wachten.<br /> + Dit is het gezicht van een volbloeide lelie,<br /> + Zij spreekt tot den hinkenden man dicht aan het tuinhek,<br /> + <i>Kom hier</i>, roept zij blozend, <i>kom heel dicht bij me, hinkende<br /> + man,</i><br /> + <i>Blijf naast mij staan tot ik zoo hoog ik maar kan tegen U kan<br /> + aanleunen,</i><br /> + <span class="pagenum"><a name="page96" id="page96"></a>{96}</span> <i>Vervul mij met + witten honig, buig U over mij heen,</i><br /> + <i>Beroer mij met Uw baard, beroer mij aan borst en schouders.</i><br /> + <br /> + <br /> + 5.<br /> + <br /> + Het oude gezicht van de moeder van vele kinderen,<br /> + Stil! Nu is 't mij zeer liefelijk.<br /> + Laag en laat is de rook op den Eersten-dagmorgen,<br /> + Hij hangt vlak boven de boomen-rijen aan de schuttingen,<br /> + Hij hangt dun bij de sassafras en de wilde kers, en in de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>katstruiken omlaag.</span><br /> + Ik zag de rijke dames prachtig gekleed op de soirée,<br /> + Ik hoorde wat de zangers zoo lang zongen,<br /> + Leerde wie in karmozijne jeugd opkwam uit het witte schuim<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en het waterblauw.</span><br /> + Zie een vrouw!<br /> + Haar gezicht komt half uit haar kwaker-muts, haar gezicht<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>is reiner en schooner dan de hemel.</span><br /> + Zij zit in een armstoel onder de beschaduwde deur van de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>boerderij,</span><br /> + De zon streelt haar oude witte hoofd,<br /> + Haar ruim gewaad is van roomkleurig linnen,<br /> + Haar kleinzonen teelden het vlas en haar kleindochters<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>sponnen 't met het rokken en het wiel.</span><br /> + Het melodieuze karakter der aarde,<br /> + Het einde waar voorbij het denken niet kan gaan, en ook niet<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wenscht te gaan,</span><br /> + De gerechtvaardigde moeder der menschen.<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page97" id="page97"></a>{97}</span> <br /> + <h2>LIED VAN ZONSONDERGANG</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Pracht van den vallenden dag, die mij verheft en vervult,<br /> + Uur van profetische kracht, uur dat het verleden doet herleven,<br /> + Het leven stijgt op in mijn keel, U, goddelijke middenmensch,<br /> + U, aarde en leven, zal ik bezingen tot den laatsten zonnegloor.<br /> + <br /> + Open mond mijner ziel, die blijheid uit,<br /> + Oogen mijner ziel, die volmaaktheid zien,<br /> + Mijn grashalmen, die de dingen des levens trouwelijk roemen,<br /> + En de triumf der dingen des levens bevestigen.<br /> + <br /> + Schoon iedereen!<br /> + Schoon, wat wij Ruimte noemen, sfeer van ongetelde geesten,<br /> + Schoon het voortbrengings-mysterie van het Zijn zelfs in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>onnaspeurlijke insect,</span><br /> + Schoon het vermogen der spraak, de zinnen, het lijf,<br /> + Schoon het verdwijnende licht, schoon de bleeke weerglans<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>der nieuwe maan aan den Westerhemel,</span><br /> + Schoon wat ik ook zie of hoor of voel tot het einde.<br /> + <br /> + Grootheid, in alles,<br /> + In de voldoening en de zekerheid der dieren,<br /> + In den jaarlijkschen terugkeer der seizoenen,<br /> + In de vreugden der jonkheid,<br /> + In de kracht en den bloei des mannelijken levens,<br /> + In de grandeur en de uitgelezenheid van den ouderdom,<br /> + In het heerlijke uitzien op den Dood.<br /> + Wonderbaarlijk, het heengaan!<br /> + Wonderbaarlijk, het leven!<br /> + Het hart, de drijfkracht van 't overal-gelijke en onschuldige<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>bloed!</span><br /> + Hoe liefelijk, de lucht te ademen!<br /> + Te spreken—te gaan—iets met de hand aan te vatten!<br /> + <span class="pagenum"><a name="page98" id="page98"></a>{98}</span> Zich voor te + bereiden op den slaap, op het naar bed gaan,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>neer te zien op mijn rooskleurig lijf!</span><br /> + Bewustzijn te bezitten van dit lijf, zoo voldaan, zoo grootsch!<br /> + Deze ongelooflijke God te zijn, die ik ben!<br /> + Te hebben gewandeld onder andere Goden, deze mannen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en vrouwen, die ik liefheb.</span><br /> + Wonderbaarlijk, hoe ik U en mij-zelf roem!<br /> + Hoe mijn gedachten zachtkens spelen over de dingen, die ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zie om mij heen!</span><br /> + Hoe de aarde op haar baan voort en voort schiet! Hoe de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zon, maan, sterren voort en voort schieten op hun + baan!</span><br /> + Hoe het water wegsnelt en zingt! (Daar is leven overal en in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>alles!)</span><br /> + Hoe de boomen oprijzen en opstaan met sterke stammen, met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>takken en bladeren!</span><br /> + (Daar is meer dan wij zien in elk dier boomen, daar is een<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>levende ziel!)</span><br /> + O wonder van alle dingen—wonder van het kleinste atoom<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zelfs!</span><br /> + O spiritualiteit der dingen!<br /> + O levensaccoord, dat lieflijk vloeit door menschengeslachten,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en nu mij en Amerika bezielt!</span><br /> + Ik voel Uw sterke trilling, doe haar uit mij vloeien, en blijde<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van mij uitgaan in anderen.</span><br /> + Ik ook bezing de zon, in opkomst of ter noen, of, gelijk nu, in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar ondergaan,</span><br /> + Ik ook weerklop het brein en de schoonheid der aarde, en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van heel het leven der aarde,</span><br /> + Ik heb ook den onweerstaanbaren drang gevoeld van mijn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Ik-heid.</span><br /> + <br /> + Toen ik den Missisippi afdreef,<br /> + Toen mijn gang ging over de prairiën,<br /> + Toen ik volop leefde, toen ik uitkeek door mijn vensters,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>deze oogen,</span><br /> + Toen ik uitging in den morgen, toen ik het licht in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Oosten zag doorbreken,</span><br /> + Toen ik baadde aan het strand der Oosterzee en dan weer<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aan het strand der Westerzee,</span><br /> + Toen ik zwierf in de straten van Chicago, diep-in-'t-land, of<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>waar ik ook omzwierf in de straten,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page99" id="page99"></a>{99}</span> Of steden, of + zwijgende wouden, of zelfs midden in het<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>schouwspel van oorlog,</span><br /> + Waar ik ook was, steeds heb ik mij vervuld van tevredenheid<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en overwinning.</span><br /> + <br /> + Tot het einde bezing ik het twee-een-zijn, nieuw of oud,<br /> + Ik bezing het eindeloos einde der dingen,<br /> + Ik zeg de natuur blijft, licht blijft,<br /> + Wat ik bezing, bezing ik met bezielende stem,<br /> + Want niet één onvolmaaktheid zie ik in gansch het Heelal,<br /> + En ik zie aan het Einde niet eenig ding, niet eenige uitkomst,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>die treuren doet in het Heelal.</span><br /> + <br /> + O, ondergaande zon! hoewel Uw tijd is gekomen,<br /> + Blijf ik voortgaan onder U te zingen, en zoo anderen niet, ik<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zing in onverzwakte aanbidding voor U!</span><br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page100" id="page100"></a>{100}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>TOT WEERZIENS!</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Om te besluiten kondig ik aan wat na mij komt.<br /> + Ik herinner U, dat ik, voor dit boek tot leven kwam, heb<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>gezegd,</span><br /> + Ik zou mijn stem blijde en krachtig doen getuigen, dat er<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>volmaaktheid is in alles.</span><br /> + Wanneer Amerika volbrengt wat beloofd is,<br /> + Wanneer door deze Staten honderd-millioen voortreffelijke<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>menschen gaan,</span><br /> + Wanneer de overigen voor hen ter zijde gaan en voor hen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven,</span><br /> + Wanneer de kinderen van de volmaakte moeders bewijzen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wat Amerika is,</span><br /> + Dan komt voor mij en het mijne d'echte blijdschap.<br /> + <br /> + Ik ben doorgedrongen sterk in mijn eigen recht,<br /> + Ik heb lijf en ziel, vrede en oorlog bezongen, en de zangen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>van leven en dood doen hooren,</span><br /> + En de zangen van geboorte, en laten zien dat daar vele geboorten<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn.</span><br /> + Ik heb mijn leer opengelegd voor ieder, met vasten tred ben<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ik het leven doorgegaan;</span><br /> + Terwijl mijn levensvreugde nu volmaakt is, fluister ik: <i>Tot</i><br /> + <span style='margin-left: 1em;'><i>weerziens!</i></span><br /> + En neem de hand van de jonge vrouw en de hand van den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>jongen man voor den laatsten keer.</span><br /> + <br /> + Ik verkondig de opkomst van natuurlijke menschen,<br /> + Ik verkondig de triomfantelijke rechtvaardigheid,<br /> + Ik verkondig ongedeerde vrijheid en gelijkheid,<br /> + Ik verkondig de rechtvaardiging van oprechtheid en de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>rechtvaardiging van zelfbewustheid,</span><br /> + Ik verkondig, dat de identiteit dezer Staten een enkele<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>identiteit is,</span><br /> + Ik verkondig, dat de Unie steeds vaster en onverbrekelijker<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>wordt,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page101" id="page101"></a>{101}</span> Ik verkondig + zooveel heerlijkheid en zooveel Majesteit, dat<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>al wat daar voorheen schoon was op aarde er bij + verbleekt.</span><br /> + <br /> + Ik verkondig verknochtheid, ik zeg: zij zal eindeloos en onoplosbaar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijn,</span><br /> + Ik zeg: gij zult den vriend vinden naar wien gij gezocht hebt.<br /> + <br /> + Ik verkondig de komst van een man of een vrouw, misschien<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zijt gij dat <i>(Tot ziens dan!)</i></span><br /> + Ik verkondig den grooten Mensch, vloeizaam als de Natuur,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kuisch, liefdevol, deelnemend, + welgewapend.</span><br /> + <br /> + Ik verkondig een leven, dat overvloedig, vurig, goddelijk,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>stoutmoedig zal zijn,</span><br /> + Ik verkondig het Einde, dat lichtvol en blijde zich zal passen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aan den overgang.</span><br /> + <br /> + Ik verkondig myriaden van jeugd, schoonheid, kracht en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>lieflijk bloed,</span><br /> + Ik verkondig een geslacht van heerlijke en wijze grijsheid.<br /> + <br /> + O geweldiger en heviger—<i>(Tot ziens!)</i><br /> + O myriaden, die te dicht mij omgeeft,<br /> + Ik voorzie te veel, ik zie de goddelijke toekomst helderder<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>dan ooit te voren,</span><br /> + Dit is, geloof ik, de helderziendheid van het sterven.<br /> + <br /> + Spoed U dan, o stem, klink op voor 't laatst,<br /> + Groet, groet nog eens het licht, galm nog eens den ouden<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>kreet uit.</span><br /> + <br /> + Bezield schalt mijn roep, het luchtruim is mijn,<br /> + Ik zie om mij heen vrijelijk, neem wat ik zie in mij op,<br /> + Snel voorwaarts, maar nu een wijl afgestegen,<br /> + Vreemd klinkend nieuws breng ik,<br /> + Gloeiende vonken, hemelsche zaden werp ik neer in den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>droesem,</span><br /> + Ik zelf, onkundig, vervul mijn opdracht, en verlies nooit den<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>moed van het Waarom?</span><br /> + En den groei en den bloei van het zaad laat ik over aan<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>geslacht na geslacht,</span><br /> + <span class="pagenum"><a name="page102" id="page102"></a>{102}</span> Aan troepen, + die in den strijd-zelf opkomen, zij zullen de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>taak, die ik opgelegd heb, volbrengen,</span><br /> + Aan vrouwen vermaak ik enkele fluisteringen van mijn Ikheid,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>haar liefde verklaar ik mij duidelijker,</span><br /> + Aan jonge mannen geef ik de vragen des levens—geen<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zwetser, ik—en beproef de kracht van hun + brein,</span><br /> + Zoo ga ik voort, korten tijd sprekende, zichtbaar, vol tegenstrijdigheid,<br /> + Hierna een welluidende echo, waar gretig naar zal geluisterd<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>worden (sterven maakt mij waarlijk + onsterflijk)</span><br /> + Het beste van mijn leven, wanneer ik niet langer zichtbaar<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zal zijn, en waartoe ik mij onophoudelijk heb + voorbereid.</span><br /> + <br /> + Wat dan nog meer, dat ik draal en wijl en voortkruip met<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ongesloten mond?</span><br /> + Is er wel eenig beslissend vaarwel?<br /> + <br /> + Mijn zangen zijn hiermee geëindigd, ik laat hen na,<br /> + Van achter het scherm, dat mij verborgen hield, kom ik nu<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>naar voren, en ga regelrecht op U toe.</span><br /> + <br /> + Camerado, dit is geen boek,<br /> + Wie het aanraakt, raakt een mensch aan,<br /> + (Is 't nacht? Zijn wij hier tezamen alleen?)<br /> + Ik ben 't, dien gij vasthoudt en die U vasthoudt,<br /> + Ik snel uit deze bladeren in Uw armen—de Dood roept<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mij weg.</span><br /> + <br /> + O, hoe Uw handen mij verzaligen,<br /> + Uw adem omringt mij als morgendauw, Uw hartslag zingt in<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>mijne ooren, en doet mij sluimeren,</span><br /> + Van hoofd tot voeten is 't mij lieflijk,<br /> + Is 't mij wel—genoeg!<br /> + <br /> + Genoeg van den wellust der toekomstmaking, toekomst plotseling<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>en geheim,</span><br /> + Genoeg, o wegglijdend heden—genoeg, o herinnerd verleden.<br /> + <br /> + Lieve vriend, wie gij ook zijt, ontvang deze kus,<br /> + In 't bijzonder U kus ik, vergeet mij niet,<br /> + <span class="pagenum"><a name="page103" id="page103"></a>{103}</span> Ik voel mij als + een, die zijn dagwerk gedaan heeft, en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>moede is,</span><br /> + Ik ontvang nu opnieuw den heiligen geest van den Overgang,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>uit mijn mensch-gewordenheid vaar ik op, heenwaarts, + waar</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>anderen mij zekerlijk wachten,</span><br /> + Een ongekende Sfeer, werkelijker nog dan ik waande, onmiddellijker<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nog, schiet oproepende dageraadstralen door + mij</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>heen. <i>Tot ziens!</i></span><br /> + Herinner U mijn woorden: ik kan terug komen,<br /> + Ik heb U lief, ik ga uit van de stof,<br /> + Ik ben als een ontlichaamde, het is de Dood, het is de Overwinning.<br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page104" id="page104"></a>{104}</span> <br /> + <br /> + <br /> + <h2>VAARWEL DAN, FANCY!</h2> + <br /> + <br /> + <br /> + Vaarwel dan, Fancy!<br /> + Voortaan zij God met U, lieve droom, lieve lief!<br /> + Ik ga heen, waarheen weet ik niet,<br /> + Noch wat mijn lot zij, noch of ik U ooit terug zal zien,<br /> + Vaarwel dus, mijn zoete droom, mijn Fancy.<br /> + <br /> + Toch, voor 't laatst—laat m'een oogenblik nog terugzien;<br /> + Langzamer en zwakker tikt in mij de klok,<br /> + Exit, het vallen van den nacht, spoedig zal het hart zwijgen.<br /> + <br /> + Langen tijd hebben wij te zamen geleefd, te zamen liefgehad,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te zamen de vreugde des levens genoten;</span><br /> + O Heerlijkheid!—Nu is de scheiding daar—Vaarwel dus,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>Fancy.</span><br /> + <br /> + Maar niet te haastig toch,<br /> + Ja waarlijk, langen tijd was ons leven èèn, ons slapen en<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>ontwaken èèn, wij zijn samengevloeid + tot èèn, in waarheid</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>vermengeld tot èèn;</span><br /> + Dus indien sterven moet zijn, sterven wij te zamen, ja, èèn<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>zullen wij blijven,</span><br /> + Indien wij ergens heengaan, zullen wij er samen heengaan,<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>om samen het onbekende te gemoet te + gaan,</span><br /> + Misschien zullen wij een nog schooner, een nog blijder leven<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>leven, misschien zullen wij iets leeren,</span><br /> + Misschien zijt gij-zelf de onsterflijkheid wel, en leidt gij mij<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>nu op om het Lied van onsterflijke schoonheid te + zingen</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>(Wie weet?)</span><br /> + Misschien zijt gij 't zelf, die de banden, welke ons aan de<br /> + <span style='margin-left: 1em;'>aarde hechten, loswikkelt, ongeduldig om Uw + ballingschap</span><br /> + <span style='margin-left: 1em;'>te ontvlieden—dan, nu voor 't + laatst:</span><br /> + Vaarwel—en wees gezegend, Fancy!<br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <br /> + <span class="pagenum"><a name="page105" id="page105"></a>{105}</span> + <h2>INHOUD</h2> + <br /> + <br /> + + <table align='left' border='0' cellpadding='5' cellspacing='1' + summary='table of contents'> + <tr> + <th align='left' width="80%"> </th> + <th align='left' width="20%">Bladz.</th> + </tr> + <tr> + <td align='left'>INLEIDING</td> + <td align='left'><a href='#vii'>VII</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: INSCRIPTIES:</td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Mijn lied is voor het + Ik</span></td> + <td align='left'><a href='#page1'>1</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Toen ik het boek gelezen + had</span></td> + <td align='left'><a href='#page1'>1</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Werpt voor mij niet uw deuren + dicht</span></td> + <td align='left'><a href='#page1'>1</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>VAN PAUMANOK UIT (fragmenten)</td> + <td align='left'><a href='#page3'>3</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: HET LIED VAN MIJN EIGEN IK</td> + <td align='left'><a href='#page12'>12</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: ADAMSKINDEREN:</td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Een uur van woest + genot</span></td> + <td align='left'><a href='#page29'>29</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Oer-momenten</span></td> + <td align='left'><a href='#page30'>30</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: CALAMUS:</td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Op onbetreden paden</span></td> + <td align='left'><a href="#page31">31</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Wie gij ook zijt die mij nu + vasthoudt</span></td> + <td align='left'><a href="#page32">32</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Niet enkel in wat ik mij van de + borst werp</span></td> + <td align='left'><a href="#page33">33</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>De vreeselijke twijfel van den + schijn</span></td> + <td align='left'><a href="#page34">34</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Gij die getuigen zult in de + volgende eeuwen</span></td> + <td align='left'><a href="#page35">35</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Toen ik den avondstond + hoorde</span></td> + <td align='left'><a href="#page36">36</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Vind ik in u opnieuw een hart + dat zich door mij</span></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>voelt aangetrokken?</span></td> + <td align='left'><a href="#page36">36</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Ik zag in Louisiana een + levenseik</span></td> + <td align='left'><a href="#page37">37</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Aan een vreemde</span></td> + <td align='left'><a href="#page38">38</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Ik hoor daar werd tegen mij + getuigd</span></td> + <td align='left'><a href="#page38">38</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Als ik eens naga wat roem + is</span></td> + <td align='left'><a href="#page39">39</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'><span style='margin-left: 1em;'>Soms, in mijn liefde</span></td> + <td align='left'><a href="#page39">39</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: HET LIED VAN DEN OPEN HEIRWEG</td> + <td align='left'><a href="#page40">40</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: OVER NAAR BROOKLYN MET DE VEERBOOT</td> + <td align='left'><a href="#page49">49</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: LIED VAN DE BREEDE BIJL</td> + <td align='left'><a href="#page55">55</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: HET TENTOONSTELLINGSLIED</td> + <td align='left'><a href="#page58">58</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: EEN LIED VOOR DEN ARBEID</td> + <td align='left'><a href="#page64">64</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>Uit: LIED VAN DE WENTELENDE AARDE</td> + <td align='left'><a href="#page70">70</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>LIED DES HEELALS</td> + <td align='left'><a href="#page75">75</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>PIONIERS! O PIONIERS</td> + <td align='left'><a href="#page78">78</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>AAN U</td> + <td align='left'><a href="#page83">83</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>TERWIJL IK WEGDREEF MET DE EB VAN</td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>'s LEVENS OCEAAN</td> + <td align='left'><a href="#page86">86</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>ZEKERHEID</td> + <td align='left'><a href="#page90">90</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>EEN STILLE GEDULDIGE SPIN</td> + <td align='left'><a href="#page91">91</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>AAN EEN, DIE SPOEDIG ZAL STERVEN</td> + <td align='left'><a href="#page92">92</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>GEZICHTEN</td> + <td align='left'><a href="#page93">93</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>LIED VAN ZONSONDERGANG</td> + <td align='left'><a href='#page97'>97</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>TOT WEERZIENS!</td> + <td align='left'><a href='#page100'>100</a></td> + </tr> + <tr> + <td align='left'>VAARWEL DAN, FANCY!</td> + <td align='left'><a href='#page104'>104</a></td> + </tr> + </table> + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of Project Gutenberg's Grashalmen (Leaves of Grass), by Walt Whitman + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK GRASHALMEN (LEAVES OF GRASS) *** + +***** This file should be named 14281-h.htm or 14281-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/1/4/2/8/14281/ + +Produced by Miranda van de Heijning and the Online Distributed +Proofreading Team. + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + + </body> +</html> + + diff --git a/old/14281-h/images/cover.jpg b/old/14281-h/images/cover.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7cc5caa --- /dev/null +++ b/old/14281-h/images/cover.jpg diff --git a/old/14281-h/images/whitman.jpg b/old/14281-h/images/whitman.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7b070a0 --- /dev/null +++ b/old/14281-h/images/whitman.jpg |
