diff options
Diffstat (limited to 'old')
| -rw-r--r-- | old/esptr10.txt | 8844 | ||||
| -rw-r--r-- | old/esptr10.zip | bin | 0 -> 133602 bytes | |||
| -rw-r--r-- | old/esptr10h.htm | 11481 | ||||
| -rw-r--r-- | old/esptr10h.zip | bin | 0 -> 144328 bytes |
4 files changed, 20325 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/esptr10.txt b/old/esptr10.txt new file mode 100644 index 0000000..83a3557 --- /dev/null +++ b/old/esptr10.txt @@ -0,0 +1,8844 @@ +The Project Gutenberg EBook of The Esperanto Teacher, by Helen Fryer + +Copyright laws are changing all over the world. Be sure to check the +copyright laws for your country before downloading or redistributing +this or any other Project Gutenberg eBook. + +This header should be the first thing seen when viewing this Project +Gutenberg file. Please do not remove it. Do not change or edit the +header without written permission. + +Please read the "legal small print," and other information about the +eBook and Project Gutenberg at the bottom of this file. Included is +important information about your specific rights and restrictions in +how the file may be used. You can also find out about how to make a +donation to Project Gutenberg, and how to get involved. + + +**Welcome To The World of Free Plain Vanilla Electronic Texts** + +**eBooks Readable By Both Humans and By Computers, Since 1971** + +*****These eBooks Were Prepared By Thousands of Volunteers!***** + + +Title: The Esperanto Teacher + A Simple Course for Non-Grammarians + +Author: Helen Fryer + +Release Date: May, 2005 [EBook #8177] +[Yes, we are more than one year ahead of schedule] +[This file was first posted on June 26, 2003] + +Edition: 10 + +Language: English + +Character set encoding: ASCII + +*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTO TEACHER *** + + + + +Produced by David Starner, Tiffany Vergon, William Patterson +and the Online Distributed Proofreading Team + + + + + + + THE + ESPERANTO TEACHER, + + + A SIMPLE COURSE FOR + NON-GRAMMARIANS. + + + BY + HELEN FRYER. + + + TENTH EDITION. + (B.E.A. PUBLICATIONS FUND--No. 3). + + + All profits from the sale of this book are devoted to the + propaganda of Esperanto. + + + + LONDON: + BRITISH ESPERANTO ASSOCIATION (Incorporated), + 17, Hart Street, W.C.I. + + + * * * * * + + + PRESENTATION. + +Perhaps to no one is Esperanto of more service than to the +non-grammarian. It gives him for a minimum expenditure of time and money +a valuable insight into the principles of grammar and the meaning of +words, while enabling him, after only a few months of study, to get into +communication with his fellow men in all parts of the world. + +To place these advantages within easy reach of all is the aim of this +little book. Written by an experienced teacher, revised by Mr. E. A. +Millidge, and based on the exercises of Dr. Zamenhof himself, it merits +the fullest confidence of the student, and may be heartily commended to +all into whose hands it may come. + + W. W. PADFIELD. + + + PREFACE. + +This little book has been prepared in the hope of helping those who, +having forgotten the lessons in grammar which they received at school, +find some difficulty in learning Esperanto from the existing textbooks. +It is hoped it will be found useful not only for solitary students, but +also for class work. + +The exercises are taken chiefly from the "Ekzercaro" of Dr. Zamenhof. +The compiler also acknowledges her indebtedness especially to the +"Standard Course of Esperanto," by Mr. G. W. Bullen, and to the +"Esperanto Grammar and Commentary," by Major-General Geo. Cox, and while +accepting the whole responsibility for all inaccuracies and crudenesses, +she desires to thank all who have helped in the preparation, and +foremost among them Mr. W. W. Padfield, of Ipswich, for advice and +encouragement throughout the work, and to Mr. E. A. Millidge, for his +unfailing kindness and invaluable counsel and help in its preparation +and revision. + + + MANNER OF USING THE BOOK. + +The student is strongly advised to cultivate the habit of thinking in +Esperanto from the very beginning of the study. To do this he should +try to realise the idea mentally without putting it into English words, +e.g., when learning the word "rozo" or "kolombo," let him bring the +object itself before his mind's eye, instead of repeating "'rozo', +rose; 'kolombo', pigeon"; or with the sentence "'la suno brilas', the +sun shines," let him picture the sun shining. Having studied the lesson +and learned the vocabulary, he should read the exercise, repeating each +sentence aloud until he has become familiar with it and can pronounce +it freely. Then turning to the English translation at the end of the +book, he should write the exercise into Esperanto, compare it with +the original, and re-learn and re-write if necessary. Although this +method may require a little more time and trouble at first, the greater +facility gained in speaking the language will well repay the outlay. + +After mastering this book the student should take some reader, such +as "Unua Legolibro," by Dr. Kabe, and then proceed to the "Fundamenta +Krestomatio," the standard work on Esperanto, by Dr. Zamenhof. + +A very good Esperanto-English vocabulary is to be found in the +"Esperanto Key," 1/2d., or in "The Whole of Esperanto for a Penny." + + + THE ORIGIN AND AIM OF ESPERANTO. + +A few words as to the origin of Esperanto will perhaps not be out +of place here. The author of the language, Dr. Ludovic Zamenhof, a +Polish Jew, was born on December 3rd, 1859, at Bielovstok, in Poland, +a town whose inhabitants are of four distinct races, Poles, Russians, +Germans, and Jews, each with their own language and customs, and +often at open enmity with each other. Taught at home that all men are +brethren, Zamenhof found everywhere around him outside the denial of +this teaching, and even as a child came to the conclusion that the races +hated, because they could not understand, each other. Feeling keenly, +too, the disabilities under which his people specially laboured, being +cut off by their language from the people among whom they lived, while +too proud to learn the language of their persecutors, he set himself to +invent a language which should be neutral and therefore not require any +sacrifice of pride on the part of any race. + +Interesting as is the story of Zamenhof's attempts and difficulties, it +must suffice here to say that at the end of 1878 the new language was +sufficiently advanced for him to impart it to schoolfellows like-minded +with himself, and on December 17th of that year they feted its birth, +and sang a hymn in the new language, celebrating the reign of unity and +peace which should be brought about by its means, "All mankind must +be united in one family." But the enthusiasm of its first followers +died down under the derision they encountered, and for nine years more +Zamenhof worked in secret at his language, translating, composing, +writing original articles, improving, polishing, till in 1887 he +published his first book under the title of "An International Language +by Dr. Esperanto." ("Esperanto" means "one who hopes"). + +That the idea which impelled the young Zamenhof to undertake such a work +is still the mainspring of his devotion to the cause is shown by the +following extract from his opening speech at the second International +Esperanto Congress in 1906:--"We are all conscious that it is not +the thought of its practical utility which inspires us to work for +Esperanto, but only the thought of the important and holy idea which +underlies an international language. This idea, you all know, is that +of: brotherhood and justice among all peoples." And, again, in his +presidential address at the third Esperanto Congress, held this year +(1907) at Cambridge, he said, "We are constantly repeating that we do +not wish to interfere in the internal life of the nations, but only to +build a bridge between the peoples. The ideal aim of Esperantists, never +until now exactly formulated, but always clearly felt, is: To establish +a neutral foundation, on which the various races of mankind may hold +peaceful, brotherly intercourse, without intruding on each other their +racial differences." + + Sur neuxtrala lingva fundamento, + Komprenante unu la alian, + La popoloj faros en konsento + Unu grandan rondon familian. + + (On the foundation of a neutral language, + Understanding one another, + The peoples will form in agreement + One great family circle). + + HELEN FRYER. + +December, 1907. + + + THE ALPHABET. + + + SOUNDS OF THE LETTERS. + +In Esperanto each letter has only one sound, and each sound is +represented in only one way. The words are pronounced exactly as spelt, +every letter being sounded. + +Those CONSONANTS which in English have one simple sound only are exactly +the same in Esperanto; they are--b, d, f, k, l, m, n, p, r, t, v, z (r +must be well rolled). + +q, w, x, y are not used. + +c, g, h, s, which in English represent more than one sound, and j are +also used with the mark ^-- + + c cx, g gx, h hx, j jx, s sx. + +c - (whose two English sounds are represented by k and s) has the sound +of TS, as in iTS, TSar. + +cx - like CH, TCH, in CHurCH, maTCH. + +g - hard, as in Go, GiG, Gun. + +gx - soft, as in Gentle, Gem, or like J in Just, Jew. + +h - well breathed, as in Horse, Home, How. + +hx - strongly breathed, and in the throat, as in the Scotch word loCH. +(Ask any Scotsman to pronounce it). Hx occurs but seldom. It is the +Irish GH in louGH, and the Welsh CH. + +j - like Y in Yes, You, or J in halleluJah, fJord. + +jx - like S in pleaSure, or the French J, as in deJeuner, Jean d'Arc. + +s - like SS in aSS, leSS, never like S in roSe. + +sx - like SH in SHe, SHall, SHip, or S in Sugar, Sure. + +In newspapers, etc., which have not the proper type, cx, gx, hx, jx, sx +are often replaced by ch, gh, hh, jh, sh, or by c', g', h', j', s', and +ux by u. + +ux - is also a consonant, and has the sound of W in We, as EUXropo, or U +in persUade. + +The VOWELS a, e, i, o, u have not the English, but the Continental +sounds. + +a - always like A in Ah! or in tArt. + +e - like E in bEnd, but broader, like E in thEre. + +i - is a sound between EE in mEEt and I in Is. + +o - like O in fOr, or in the Scottish NO, or AU in AUght. + +u - like OO in bOOt, pOOr. + +a, e, i, o, u are all simple sounds, that is, the mouth is kept in one +position while they are being sounded. In learning them lengthen them +out, and be careful not to alter the position of the mouth, however long +they are drawn out. In the compound sounds given below the shape of the +mouth changes; to get the correct pronunciation sound each letter fully +and distinctly, gradually bringing them closer until they run together, +when they become almost as follows:-- + +aj - nearly like AI in AIsle, or I in nIce, fIne. + +ej - nearly like EI in vEIn. + +oj - nearly like OY in bOY, or OI in vOId. + +uj - nearly like UJ in hallelUJah. + +aux - like AHW, or nearly OU in hOUse, pronounced broadly, haOUse. + +eux - like EHW, or EY W in thEY Were, AYW in wAYWard. + +Practise saying aja, eja, oja, uja, auxa, euxa several times quickly. +Then gradually drop the final a. + + + ACCENT. + +The accent or stress is always placed on the syllable before the last, +as es-PE-ro, es-pe-RAN-to, es-pe-ran-TIS-to, es-pe-ran-tis-TI-no; JU-na, +ju-NU-lo, ju-nu-LA-ro. All the syllables must be clearly pronounced, not +slurred over. + + + EXERCISE IN PRONOUNCIATION. + +a - (as in bAth), PAT-ra, LA-na, a-GRA-bla, mal-VAR-ma, KLA-ra, +pa-FA-do. + +e - (as in bEnd), BE-la, mEm, fe-NES-tro, ven-DRE-do, tre-E-ge, +le-TE-ro. + +i - (as in sEE), mi, I-li, i-MI-ti, vi-ZI-ti, TRIN-ki, in-SIS-ti. + +o - (as in fOr), HO-mo, RO-zo, ko-LOM-bo, DOR-mo (the R rolled), MOR-to, +po-PO-lo. + +u - (as in bOOt), U-nu, dum, BRU-lu, sur-TU-to, vul-TU-ro, mur-MUR-i. + +aj - (as in nIce), ajn, kaj, rAJ-to, taj-LO-ro, FAJ-ro, BE-laj. + +ej - (as in plAY), VEJ-no, HEJ-mo, plej, HEJ-to. + +oj - (as in bOY), PAT-roj, FOJ-no, HO-mojn, KOJ-no, SOJ-lo, KON-koj. + +uj - (as in hallelUJah), tuj, CXI-uj, TI-uj. + +aux - (as in cOW), AN-taux, LAUX-bo, fraux-LI-no, KAUX-zi, auxs- KUL-tu, +AUX-di. + +eux - (like ehw), Eux-RO-po, neux-ral-GI-o, Eux-kar-IS-to, +reux-ma-TIS-mo. + +c - (= ts, biTS), CE-lo, fa-CI-la (=FA-TSEE-LA), be-LE-co (BE-LE-TSO), +ofi-CI-ro, PA-co, ci-ko-NI-o, CO-lo. + +cx - (= tch, maTCH), cxu, ecx, cxe, CXAM-bro, CXER-pi, TRAN-cxi, RI-cxa. + +g - (as in Good), LON-ga, LE-gi, ge-NU-o, GEN-to, GLI-ti, GRO-so. + +gx - (as in Gem), GXE-mi, gxis, gxar-DE-no, SA-gxa, MAN-gxi, RE-gxo. + +h - (breathed), HA-ro, hi-RUN-do, ha-RIN-go, his-to-RI-o, he-DE-ro, +HIM-no. + +hx - (in throat), hxe-MI-o, hxo-LE-ro, me-hxa-NI-ko, E-hxo, hxa-O-so. + +j - (like y), JU-na, ma-JES-ta, sin-JO-ro, ka-JE-ro, jes, ja. + +jx - (= zh), bon-AJX-o, JXE-ti, jxur-NA-lo, jxus, JXAUX-do, jxa-LU-zo. + +s - (ss), SU-per, ses, STA-ri, trans, ves-PE-ro, SVIN-gi. + +sx - (sh), FRE-sxa, SXE-lo, KU-sxi, SXTU-po, SXVI-ti, SXVE-li. + +kz - ek-ZER-co, ek-ZEM-plo, ek-za-ME-no, ek-ze-KU-ti, ek-ZI-li, +ek-ZIS-ti. + +kv - kvar, kvin, kvi-E-ta, KVAN-kam, KVER-ko, KVA-zaux. + +gv - GVI-di, LIN-gvo. + +kn - KNA-bo, KNE-di. + +sc - (sts), SCI-o (sts-ee-o), SCE-no (stse-no), SCEP-tro, eks-CI-ti +(eks-TSEE-tee), eks-cel-EN-co (eks-tsel-EN-tso), sci-EN-co +(stsee-en-tso). + +CEN-to, SEN-to; CE-lo, SE-lo, SXE-lo; CO-lo, KO-lo; ci, cxi; ec, ecx; +KRU-co, KRU-cxo; PA-go, PA-gxo; RE-gi, RE-gxi; SE-gi, SE-gxo; HO-ro, +HXO-ro; PE-si, PE-zi; STE-lo, SXTE-lo; SAN-go, SXAN-go; VER-so, VER-sxi; +dis-I-ri, dis-SXI-ri; GUS-ta, GXUS-ta; STU-po, SXTU-po; STA-lo, SXTA-lo; +POS-to, POSX-to; re-SER-vi, re-ZER-vi; ru-GXI-gi, ru-CXI-gxi; ri-CXI-gi, +ri-CXI-gxi, ri-CXE-co; FTI-zo. + +a-E-ro, oce-A-no, fe-I-no, GXU-i, pe-RE-i, pe-RE-u; fo-I-ro, +CXI-u-JA-ra, VO-joj, tro-U-zi, for-RAM-pi, ku-I-ri; SKVA-mo, +zo-o-lo-GI-o, en-U-i, de-TRU-u, SXPRU-ci, ru-I-ni; Jan-u-A-ro, +Feb-ru-A-ro, li-E-no, ho-DI-aux, hi-E-raux, Hun-gar-U-jo, Ne-a-PO-lo, +sci-U-ro. + + + * * * * * + + +NOTE.--A useful mnemonic for the Esperanto vowels is pAr, pEAr, pIEr, +pORe, pOOr, but the sounds should not be dragged. It is helpful to note +that the English words "mate, reign, pane, bend; meet, beat, feel, lady; +grow, loan, soft; mute, yes, mule" (as pronounced in London and South of +England), would be written in Esperanto thus:--"mejt, rejn, pejn, bend; +mijt, bijt, fijl, lejdi; groux, louxn, soft; mjut, jes, mjul". + + + LESSON 1. + + WORDS. + +In Esperanto a word generally consists of an unchanging part or root, +which expresses the idea, and an ending which shows the use of the word, +that is, whether it is a name, a describing word, etc. By changing the +ending the use of the word is changed. + +Notice carefully the words given below which end in "o". It will be seen +that they are all names. + +In Esperanto every name ends in "o". + +(In Grammar names are called NOUNS). + +Notice further the words which end in "-as." They all express doing or +being (action or state), which is going on at the present time, or which +is a custom at the present time. + +The words "a," "an," are not expressed; "the" is translated by "la". + + VOCABULARY. + + pAtro : father. cxAmbro : room. + frAto : brother. fenEstro : window. + fIlo : son. lIbro : book. + TeodOro :Theodore. krajOno : pencil. + tajlOro : tailor. plUmo : pen. + leOno : lion. cxapElo : hat. + bEsto : animal. dOmo : house. + kolOmbo : pigeon. Arbo : tree. + bIrdo : bird. + rOzo : rose. Estas : is, are, am. + flOro : flower. apartEnas : belongs. + pOmo : apple. brIlas : shines. + sUno : sun. kUsxas : lies. + tEro : earth, ground. stAras : stands. + sxtOno : stone. + + la : the. de : of, from. + kaj : and. kIe : where. + jes : yes. kIo : what thing. + ne : no, not. jen Estas : here is. + al : to, towards. cxu : whether (asks a question). + sur : on. Antaux : before, in front of. + en : in. + Apud : by, near, beside. + + (The [UPPERCASE] shows the accented syllable). + +Patro kaj frato. Leono estas besto. Rozo estas floro kaj kolombo estas +birdo. La rozo apartenas al Teodoro. La suno brilas. La patro estas +tajloro. Kie estas la libro kaj la krajono? Jen estas pomo. Sur la tero +kusxas sxtono. Sur la fenestro kusxas krajono kaj plumo. La filo staras +apud la patro. Jen kusxas la cxapelo de la patro. La patro estas en la +cxambro. Antaux la domo staras arbo. + +Kio estas leono? Kio estas rozo? Kio brilas? Kio estas la patro? Kie +estas la patro? Kio estas sur la fenestro? Kie estas la plumo? + +Cxu leono estas besto? Jes, leono estas besto. Cxu rozo estas birdo? Ne, +rozo ne estas birdo, rozo estas floro. + + + LESSON 2. + +Every "describing" word, that is, every word which tells the kind or +quality of a person or thing, ends in "a," as "granda", large; "rugxa", +red. + +(A describing word is called an ADJECTIVE). + + VOCABULARY. + + bEla : beautiful. jUna : young. + blAnka : white. matUra : mature, ripe. + blUa : blue. nOva : new. + bOna : good. nUtra : nutritious. + fidEla : faithful. pUra : pure, clean. + fOrta : strong. rIcxa : rich. + frEsxa : fresh. sAna : well (healthy). + + cxiElo : sky, heaven. nEgxo : snow. + fEsto : holiday. pAno : bread. + frauxlIno : maiden lady, Miss papEro : paper. + hOmo : man (human being). tAblo : table. + hUndo : dog. vIno : wine. + infAno : child. Onklo : uncle. + JohAno : John. pli : more. + kajEro : exercise book. ol : than. + lAkto : milk. sed : but. + mAno : hand. tre : very. + +La patro estas sana. Infano ne estas matura homo. La cxielo estas blua. +Leono estas forta. La patro estas bona. La mano de Johano estas pura. +Papero estas blanka. Blanka papero kusxas sur la tablo. Jen estas la +kajero de la juna frauxlino. Sur la cxielo staras la bela suno. La +papero estas tre blanka, sed la negxo estas pli blanka. Lakto estas pli +nutra, ol vino. La pano estas fresxa. La onklo estas pli ricxa, ol la +frato. Jen kusxas rugxa rozo. La hundo estas tre fidela. La libro estas +nova. + + + LESSON 3. + +When the name (noun) is required to denote more than one of the persons +or things for which it stands, "j" is added to it, as "rozoj", roses; +"kolomboj", pigeons; and then every "describing" word (adjective) which +belongs to it must also have "j", as "rugxaj rozoj", red roses; "la +kolomboj estas belaj", the pigeons are beautiful. + +(When the noun stands for "more than one," it is said to be PLURAL. "j" +is the sign of the plural). + + VOCABULARY. + + jAro : year. agrAbla : agreeable, pleasant. + kAnto : song. Akra : sharp. + knAbo : boy. delikAta : delicate. + lilIo : lily. flUgas : fly, flies. + trancxIlo : knife. diligenta : diligent. + dento : tooth. + + lUndo : Monday. vendrEdo : Friday. + mArdo : Tuesday. sabAto : Saturday. + merkrEdo : Wednesday. dimAncxo : Sunday. + jxAUXdo : Thursday. + +La birdoj flugas. La kanto de la birdoj estas agrabla. Kie estas la +knaboj? La patroj estas sanaj. Infanoj ne estas maturaj homoj. Leonoj +estas fortaj. La manoj de Johano estas puraj. Jen estas la kajeroj de la +junaj frauxlinoj. La onkloj estas pli ricxaj, ol la fratoj. La hundoj +estas tre fidelaj. Blankaj paperoj kusxas sur la tablo. En la cxambro +estas novaj cxapeloj. Kie estas la akraj trancxiloj? Bonaj infanoj estas +diligentaj. Jen kusxas puraj, blankaj, delikataj lilioj. La dentoj de +leonoj estas akraj. + + + LESSON 4. + + mi : I. ni : we, + ci : thou. vi : you. + li : he. ili : they. + sxi : she. si (see Lesson 7). + gxi : it oni : one, they, people. + + +(The above words are called PRONOUNS because they are used instead of +repeating the noun). + +By adding "a" the pronouns are made to denote a quality, in this case +possession, as "mia libro", my book; "via pomo", your apple; "ilia +infano", their child. + + mia : my, mine. nia : our, ours. + cia : thy, thine. via : your, yours, + lia : his. ilia : their, theirs. + sxia : her, hers. sia (see Lesson 7), + gxia : its. + +When the name to which these "pronoun-adjectives" belong is plural they +must of course take "j", as "miaj libroj", my books; "viaj pomoj", your +apples; "iliaj infanoj", their children. + +In speaking of relations and parts of the body "la" is often used +instead of "mia", "lia", etc., as "La filo staras apud la patro", The +son stands by the (his) father. + +For "mine," "ours," etc., "mia", "nia", etc., may be used either with or +without "la", as "La libro estas mia", or "La libro estas la mia", The +book is mine. + +"Oni" is used for "one, they, people", when these words are indefinite +in meaning, as in the sentences:--Here one can speak fearlessly, "Tie +cxi oni povas maltime paroli", They say that he is rich, "Oni diras, ke +li estas ricxa", People often eat too quickly, "Oni ofte mangxas tro +rapide." + + VOCABULARY. + + Avo : grandfather. vEnkas : conquers. + amIko : friend. mAngxi : to eat. + gxardEno : garden gxentIla : polite. + knabIno : girl. silEnte : silently. + rUso : Russian. kIu : who, which (that). + sinjOro gentleman, Mr., Sir. cxIu : each one, every. + vEro : truth. cxIuj : all, all the. + vEnas : comes. la plej : the most. + Iras : goes. tIel : as, so. + lEgas : reads. kIel : as. + skrIbas : writes. nun : now. + plOras : cry, cries. Ankaux : also. + vOlas : wills, wishes. cxIam : always. + dIras : says. el : out of. + sIdas : sits. cxar : because, for. + +Mi legas. Vi skribas. Li estas knabo, kaj sxi estas knabino. Ni estas +homoj. Vi estas infanoj. Ili estas rusoj. Kie estas la knaboj? Ili estas +en la gxardeno, Kie estas la knabinoj? Ili ankaux estas en la gxardeno. +Kie estas la trancxiloj? Ili kusxas sur la tablo. La infano ploras, cxar +gxi volas mangxi. Sinjoro, vi estas negxentila. Sinjoroj, vi estas +negxentilaj. Oni diras; ke la vero cxiam venkas. La domo apartenas al +li. Mi venas de la avo, kaj mi iras nun al la onklo. Mi estas tiel +forta, kiel vi. Nun mi legas, vi legas, kaj li legas, ni cxiuj legas. Vi +skribas, kaj la infanoj skribas, ili (vi) cxiuj sidas silente kaj +skribas. + +Mia hundo, vi estas tre fidela. Li estas mia onklo, cxar mia patro estas +lia frato. El cxiuj miaj infanoj, Ernesto estas la plej juna. Lia patro +kaj liaj fratoj estas en la gxardeno. sxia onklo estas en la domo. Kie +estas viaj libroj? Niaj libroj kusxas sur la tablo; iliaj krajonoj kaj +ilia papero ankaux kusxas sur la tablo. + +Kiu estas en la cxambro? Kiuj estas en la cxambro? La sinjoro, kiu +legas, estas mia amiko. La sinjoro, al kiu vi skribas, estas tajloro. +Kio kusxas sur la tablo? + + + LESSON 5. + + The use of final "n". + +In order to understand the meaning of a sentence it is necessary to be +able to recognise clearly and unmistakably what it is that is spoken +about, that is, what the "subject of the sentence" is. In English this +is often to be recognised only by its position in the sentence. For +instance, the three words--visited, John, George, can be arranged to +mean two entirely, different things, either "John visited George," or +"George visited John." [Footnote: In teaching Esperanto to children it +is well to make sure before going further that they thoroughly +understand, what the subject is. The subject is that which we think or +speak about. The word which stands for it is the subject of the +sentence. The children may be required to underline the subject of each +sentence in a suitable piece of prose or verse.] In Esperanto the sense +does not depend on the arrangement-- "Johano vizitis Georgon" and +"Georgon vizitis Johano" mean exactly the same thing, that John visited +George, the "n" at the end of "Georgon" showing that "Georgon" is not +the subject. There is no want of clearness about the following +(Esperanto) sentences, absurd as they are in English:-- + + La patron mordis la hundo. + The father bit the dog. + + La infanon gratis la kato. + The child scratched the cat. + + La birdojn pafis Johano. + The birds shot John. + + La musojn kaptis la knabo. + The mice caught the boy. + + La kokidon mangxis la onklo. + The chicken ate the uncle. + + La bildon pentris la pentristo. + The picture painted the painter. + + La fisxojn vendis la fisxisto. + The fish sold the fisherman. + +In these sentences the subjects are at once seen to be "hundo, kato, +Johano, knabo, onklo, pentristo, fisxisto", for the final "n" in +"patron, infanon, birdojn, musojn, kokidon, bildon, fisxojn", +distinguishes these words from the subject. + +This use of "n" renders clear sentences that are not clear in English. +"John loves Mary more than George" may mean "more than John loves +George" or "more than George loves Mary." In Esperanto it is quite +clear. "Johano amas Marion, pli ol Georgo" means "more than George loves +Mary," because "Georgo" is the subject of the second (elliptical) +sentence, but "Johano amas Marion, pli ol Georgon" means "more than +John loves George," because the final "n" in Georgon shows this to be +not the subject. + +There are cases, however, in which it is not necessary to add "n", the +noun or pronoun being distinguished from the subject in another way. +Examples are found in the first exercise:--"Sur la tero" kusxas sxtono, +"On the ground" lies a stone. "Antaux la pordo" staras arbo, "Before the +door" stands a tree. Notwithstanding their position, "ground" and "door" +are seen to be not the subject, because before them are the words "on," +"before," which connect them with the rest of the sentence--it is "on +the ground," "before the door." So with other sentences. + +The words "on", "before", and others given [in Lesson 26] are called +PREPOSITIONS ("pre" = before). The noun or pronoun which follows them +can never be the subject of the sentence. + +Remember, then, that + +"N" is added to every noun and pronoun, "other than the subject", unless +it has a preposition before it. [Footnote: (i.). The explanation usually +given for the use of final "n" is, that "n" is added to nouns and +pronouns (a) in the Accusative Case (the direct object), (b) when the +preposition is omitted. The explanation given above seems to me, +however, to be much simpler. (ii.). Another use of final "n" is given +later [Lesson 12, Lesson 26] ] + +When the noun takes "n", any adjective which belongs to it must also +take "n", as, "Li donas al mi belan rugxan floron", He gives me a +beautiful red flower. "Li donas al mi belajn rugxajn florojn", He gives +me beautiful red flowers. + + VOCABULARY. + + letero : letter. mateno : morning. + litero : letter of alphabet. multaj : many. + festo : festival, holiday. obstina : obstinate. + tago : day. gxoja : joyful, joyous. + nokto : night. hela : bright, clear. + + amas : loves. pala : pale. + vidas : sees. deziras : desires, wishes. + konas : knows. eraras : errs, is wrong. + havas : has, possesses. vokas : calls. + luno : moon. hejtas : heats. + stelo : star. hodiaux : to:day. + vintro : winter. malpli : less. + forno : stove. kiam : when. + edzino : wife. kia : what (kind). + +Mi vidas leonon (leonojn). Mi legas libron (librojn). Mi amas la patron. +Mi konas Johanon. La patro ne legas libron, sed li skribas leteron. Mi +ne amas obstinajn homojn. Mi deziras al vi bonan tagon, sinjoro. Bonan +matenon! Gxojan feston (mi deziras al vi). Kia gxoja festo (estas +hodiaux)! En la tago ni vidas la helan sunon, kaj en la nokto ni vidas +la palan lunon kaj la belajn stelojn. Ni havas pli fresxan panon, ol vi. +Ne, vi eraras, sinjoro, via pano estas malpli fresxa, ol mia. Ni vokas +la knabon, kaj li venos. En la vintro oni hejtas la fornojn. Kiam oni +estas ricxa, oni havas multajn amikojn. Li amas min, sed mi lin ne amas. +Sinjoro P. kaj lia edzino tre amas miajn infanojn; mi ankaux tre amas +iliajn (infanojn). Mi ne konas la sinjoron, kiu legas. + + + LESSON 6. + +We have seen already (Lesson 1) that the words which end in "-as" +express the idea of "doing" (action) or of "being" (state), and that +they assert that this action or state is going on, or is a custom, at +the present time, as "Mi vidas", I see; "Sxi estas", She is; "Ili +suferas", They suffer, they are suffering. + +To say that the action or state took place at some "past" time, "-is" is +used, as "Mi vidis", I saw; "Sxi estis", She was; "Ili suferis", They +suffered, they were suffering. + +To say that the action or state will take place at some time to come, in +the future, "-os" is used, as, "Mi vidos", I shall see; "Sxi estos", She +will be; "Ili suferos", They will suffer, they will be suffering. + +(Words which assert something, or which express the idea of doing or of +being, are called VERBS). + +(The root only of the verbs will now be given in the Vocabulary without +the termination). + + VOCABULARY. + + historio : history. dorm- : sleep. + kuzo : cousin. vek- : wake. + plezuro : pleasure. sercx- : seek. + horlogxo : clock. fin- : end. + laboro : work. tim- : fear. + popolo : a people. ating- : reach to. + virino : woman. surda : deaf. + agxo : age. muta : dumb. + jaro : year. dolcxa : sweet. + permeso : permission. tri : three. + respond- : answer. dek-kvin : fifteen. + far- : do, make. kial : why. + forpel- : drive away. hieraux : yesterday. + ricev- : receive, get. morgaux : to-morrow. + don- : give. antaux : before. + trov- : find. post : after. + renkont- : meet. jam : already. + salut- : greet, salute. jam ne : no more. + rakont- : relate, tell. ankoraux : still, yet. + vizit- : visit. + +Kial vi ne respondas al mi? Cxu vi estas surda aux muta? Kion vi faras? + + +La knabo forpelis la birdojn. De la patro mi ricevis libron, kaj de la +frato mi ricevis plumon. La patro donis al mi dolcxan pomon. Jen estas +la pomo, kiun mi trovis. Hieraux mi renkontis vian filon, kaj li +gxentile salutis min. Antaux tri tagoj mi vizitis vian kuzon, kaj mia +vizito faris al li plezuron. Kiam mi venis al li, li dormis, sed mi lin +vekis. + +Mi rakontos al vi historion. Cxu vi diros al mi la veron? Hodiaux estas +sabato, kaj morgaux estos dimancxo. Hieraux estis vendredo, kaj +postmorgaux estos lundo. Cxu vi jam trovis vian horlogxon? Mi gxin +ankoraux ne sercxis; kiam mi finos mian laboron, mi sercxos mian +horlogxon, sed mi timas, ke mi gxin jam ne trovos. Se vi nin venkos, la +popolo diros, ke nur virinojn vi venkis. Kiam vi atingos la agxon de +dek-kvin jaroj, vi ricevos la permeson. + + + LESSON 7. + +Confusion is apt to occur in English in the use of the words "him, her, +it, them; his, hers, its, their", e.g., "John loves his brother and his +children." Whose children, John's or his brother's? "The boys brought to +their fathers their hats." Whose hats, the boys' or their fathers'? "She +gave her sister her book." Whose book? Her own or her sister's? + +This confusion is avoided in Esperanto by the use of, the pronoun "si" +("sin"), meaning "himself, herself, itself, themselves", and "sia," +meaning "his own, her own, its own, their own." + +"Si" ("sin, sia") refers to the "subject" of the sentence in which it +occurs; therefore in the sentence "John loves his brother and his son," +it must be "Johano amas sian fraton kaj sian filon" if it is his own +(John's) son, because John is the subject, but we must say "lian filon" +if the brother's son is meant. "La knaboj alportis al siaj patroj siajn +cxapelojn" means "The boys brought to their fathers their own (the +boys') hats," because "boys" is the subject, but if we mean "the +fathers' hats" it must be "iliajn cxapelojn." + +"She gave to her sister her book" must be "Sxi donis al sia fratino sian +libron" if it were her own book, but "Sxi donis al sia fratino sxian +libron" if it were her sister's book. "Li diris al si"... means "He +said to himself," but "Li diris al li" means that he said it to another +person. + +"Si", "sia", can only "refer to" the subject, it cannot be the subject +itself or any part of it; therefore we must say "Sinjoro P. kaj lia +edzino tre amas miajn infanojn", because the subject is "Sinjoro P. kaj +lia edzino." + +"Mem," self, is only used for emphasis, "e.g.", "Mi mem," my (own) self. + + VOCABULARY. + + gasto : guest. montr- : show. + vespero : evening. fleg- : tend, take care of + mangxo : meal. re-ven- : come back. + pupo : doll. pri : concerning, about. + aventuro : adventure. gxis : until, as far as. + palaco : palace. tute : quite, wholly. + zorg- : take care of. tute ne : not at all. + gard- : guard. kun : with. + am- : love. el : out of. + akompan- : accompany. el-ir- : go out of. + lav- : wash. + +Mi amas min mem, vi amas vin mem, li amas sin mem kaj cxiu homo amas sin +mem. Mi zorgas pri sxi tiel, kiel mi zorgas pri mi mem, sed sxi mem tute +ne zorgas pri si, kaj tute sin ne gardas. Miaj fratoj havis hodiaux +gastojn; post la vespermangxo niaj fratoj eliris kun la gastoj el sia +domo kaj akompanis ilin gxis ilia domo. Mi lavis min en mia cxambro, kaj +sxi lavis sin en sia cxambro. La infano sercxis sian pupon; mi montris +al la infano, kie kusxas gxia pupo. [Footnote: Notice the use of the +present "kusxas," "lies", after the past "montris," "showed", because at +the time the action of "showing" took place the action of "lying" was +then actually going on.] + +Sxi rakontis al li sian aventuron. Sxi revenis al la palaco de sia +patro. Siajn florojn sxi ne flegis. Mia frato diris al Stefano, ke li +amas lin pli, ol sin mem. + + + LESSON 8. + +The Cardinal Numbers are:-- + + unu : 1 kvar : 4 sep : 7 dek : 10 + du : 2 kvin : 5 ok : 8 cent : 100 + tri : 3 ses : 6 naux : 9 mil : 1,000 + +The numbers above 10 are written and read exactly as they are set down +in figures:--11, dek unu; 12, dek du; 13, dek tri; 19, dek naux. The +"tens" are written as one word, 20, dudek; 30, tridek; 90, nauxdek; 23, +dudek tri; 47, kvardek sep; 85, okdek kvin; 136, cent tridek ses; 208, +ducent (as one word) ok; 359, tricent kvindek naux; 1,001, mil unu; +2,877, dumil okcent sepdek sep; 1907, mil nauxcent sep. + +Notice that there is a separate word for each figure except 0, nulo. + + VOCABULARY. + + busxo : mouth. forges- : forget. + orelo : ear. kre- : create. + fingro : finger. estu : should be. + horo : hour. facile : easily. + minuto : minute. sankta : holy. + sekundo : second. unuj : some. + monato : month. alia : other. + semajno : week. cxio : everything, all. + dato : date (of month, etc.). multe : much, many. + pov- : can, be able. per : by means of, through, with. + promen- : take a walk. nur : only. + konsist- : consist. malbona : bad. + elekt- : choose, elect. Kristnaska Tago : Christmas Day. + + Januaro : January. Julio : July. + Februaro : February. Auxgusto : August. + Marto : March. Septembro : September. + Aprilo : April. Oktobro : October. + Majo : May. Novembro : November. + Junio : June. Decembro : December. + +Du homoj povas pli multe fari, ol unu. Mi havas nur unu busxon, sed mi +havas du orelojn. Li promenas kun tri hundoj. Li faris cxion per la dek +fingroj de siaj manoj. El sxiaj multaj infanoj unuj estas bonaj kaj +aliaj malbonaj. Kvin kaj sep faras dek du. Dek kaj dek faras dudek. Kvar +kaj dek ok faras dudek du. Tridek kaj kvardek kvin faras sepdek kvin. +Mil okcent nauxdek tri. Li havas dek unu infanojn. Sesdek minutoj faras +unu horon, kaj unu minuto konsistas el sesdek sekundoj. + + 8A. + +The Ordinal Numbers, first, second, etc., are formed by adding "a" to +the Cardinal Numbers, as "unua", first; "dua", second; "tria", third; +"kvara", fourth; "deka", tenth; "centa", hundredth; "mila", thousandth. +The compound numbers are joined together by hyphens, and "a" is added +to the last, as "dek-unua", eleventh; "la tridek-nauxa pagxo", the +thirty-ninth page; la "cent-kvardek-kvina psalmo", the 145th psalm. +Being adjectives, the Ordinal Numbers take the plural "j" and accusative +"n" when necessary. + +The Ordinals are used to tell the hour, as "Estas la trio, horo", It is +3 o'clock. The Cardinal Numbers are used for the minutes, as "A quarter +past three" is "La tria horo kaj dek-kvin"; "Ten minutes to five," "La +kvara horo kaj kvindek". + +Januaro estas la unua monato de la jaro, Aprilo estas la kvara, Novembro +estas la dek-unua, kaj Decembro estas la dek-dua. La dudeka (tago) de +Februaro estas la kvindek-unua tago de la jaro. La sepan tagon de la +semajno Dio elektis, ke gxi estu pli sankta, ol la ses unuaj tagoj. Kion +Dio kreis en la sesa tago? Kiun daton ni havas hodiaux? Hodiaux estas la +dudek-sepa (tago) de Marto. Kristnaska Tago estas la dudek-kvina (tago) +de Decembro, Novjara Tago estas la unua de Januaro. Oni ne forgesas +facile sian unuan amon. + + + LESSON 9. + +The names of certain quantities are formed from the cardinal numbers +by adding "o", as "dekduo", a dozen; "dudeko", a score; "cento", a +hundred; "milo", a thousand. These names, as well as names of quantities +generally, require to be followed by "da", of, as "dekduo da birdoj", a +dozen (of) birds, but "dekdu birdoj", twelve birds; "dudeko da pomoj", a +score of apples; "cento da sxafoj", or "cent sxafoj", a hundred sheep; +"milo da homoj", a thousand people; "miloj da homoj", thousands of +people. + +When these expressions form the object of the verb, it is the name of +the number which takes "-n", not the noun which follows "da", as "Li +acxetis dudekon da sxafoj", He bought a score of sheep. + +For "firstly, secondly", etc., "-e" is added to the number, as "unue", +firstly; "kvine", fifthly; "deke", tenthly. (See Lesson 12). + + VOCABULARY. + + urbo : town. acxet- : buy. + logxanto : inhabitant. dank- : thank. + kulero : spoon. pet- : beg, request. + forko : fork. bezon- : want, need. + mono : money. kost- : cost. + prunto : loan. poste : afterwards. + metro : metre. tiu cxi : this. + sxtofo : stuff. por : for. + franko : franc (about 10d.). re- : prefix, meaning again + atakanto : assailant. or back. + pago : payment. tial : therefore. + miliono : a million. aux : or. + prunt- : lend. da : of (after a quantity). + +Mi havas cent pomojn. Mi havas centon da pomoj. Tiu cxi urbo havas +milionon da logxantoj. Mi acxetis dekduon da kuleroj, kaj du dekduojn da +forkoj. Mil jaroj (aux, milo da jaroj) faras miljaron. + +Unue mi redonas al vi la monon, kiun vi pruntis al mi; due mi dankas +vin por la prunto; trie mi petas vin ankaux poste prunti al mi, kiam mi +bezonos monon. + + 9A. + +To express a certain part or fraction, "-on-" is added to the number +specifying what part, as 1/2, unu "duono"; 1/3, unu "triono"; 1/4, +unu "kvarono"; 1/10, unu "dekono"; 1/1000 unu "milono"; 1/1000000, +unu "milionono". These words, being nouns, take "j" and "n" +when required--3/10, "tri dekonoj"; 27/200, "dudek-sep ducentonoj"; +19/1000, "deknaux milonoj. Mi mangxis tri kvaronojn de la kuko", I ate +three-quarters of the cake (see Lesson 35). + +To express so many times a number "-obl-" is added to the number, as +"duobla", double; "dekoble", ten times; "trioble kvar estas (or "faras") +dekdu", three times four are twelve; "sepoble ok faras kvindek ses", +seven times eight make fifty-six. + +To express "by twos, by tens", etc., "-op-" is added to the number, as +"duope", by twos, or two together; "dekope", by tens; "kvindekope", by +fifties, fifty together, or fifty at a time. + +Tri estas duono de ses, ok estas kvar kvinonoj de dek. Kvar metroj da +tiu cxi sxtofo kostas naux frankojn, tial du metroj kostas kvar kaj +duonon frankojn (aux da frankoj). Unu tago estas tricent-sesdek-kvinono, +aux tricent-sesdek-sesono de jaro. + +Kvinoble sep estas tridek kvin. Por cxiu tago mi ricevas kvin frankojn, +sed por la hodiauxa tago mi ricevis duoblan pagon, t.e. (= tio estas) +dek frankojn. + +Tiuj cxi du amikoj promenas cxiam duope. Kvinope ili sin jxetis sur min, +sed mi venkis cxiujn kvin atakantojn. + + + LESSON 10. + + VERBS (continued), -i, -u. + +In the examples already given the verbs ending in "-as", "-is", "-os" +express "action" or "being" ("state") going on in present, past, or +future time, as "Mi skribas", I am writing; "Li legis", He read; "Ni +iros", We shall go. + +If we wish merely to express the idea of action or state indefinitely, +without reference to any time or any subject, the verb must end in "-i," +as "Vivi", To live; "Mi deziras lerni", I wish to learn; "Ni devas +labori", We must work. + +(This is called the INDEFINITE or INFINITIVE Mood (manner of +expression), because not limited by reference to time or subject). + +To give an "order" or "command", or to express "will, desire, purpose", +etc., the verb must end in "u", as "Donu al mi panon", Give (to) me +bread; "Iru for", Go away; "Estu felicxa", May you be happy! "Vivu la +regxo!" (Long) live the king! + +In such cases as Tell "him to come", I want "you to sing", Allow "her to +speak", we have to use a second sentence with the verb ending in "u", +and beginning with "ke", that, as "Diru al li, ke li venu", Tell (say +to) him, that he come; "Mi deziras, ke vi kantu", I wish, that you sing; +"Permesu al sxi, ke sxi parolu", Allow her, that she speak. Sentences +like the last are often contracted, only the last subject and verb being +used, as "Sxi parolu", Let her speak; "Gxi kusxu", Let it lie; "Ni iru", +Let us go; "Ili dormu", Let them sleep. "Cxu vi volas ke mi tion faru?" +Do you wish me to do that? "Cxu mi tion faru?" Shall I do that? + + + VOCABULARY. + + nomo : name. rajd- : ride. + vesto : coat, clothing. las- : let, leave. + kandelo : candle. kur- : run. + dometo : cottage. parol- : speak. + akvo : water. viv- : live, have life. + spegulo : looking-glass. rest- : rest, remain. + est- : be. honesta : honest. + tusx- : touch. inda : worthy. + auxskult- : listen. atenta : attentive. + pardon- : pardon. kara : dear. + uz- : use. gaja : gay, cheerful. + ordon- : order. tia : such. + babil- : chatter. longa : long. + send- : send. sincera : sincere. + trink- : drink. for : away, forth. + vol- : will, wish. forte : strongly. + bat- : beat. sole : alone. + kuragx- : have courage + +Donu al la birdoj akvon, cxar ili volas trinki. Aleksandro ne volas +lerni, kaj tial mi batas Aleksandron. Kiu kuragxas rajdi sur leono? Mi +volis lin bati, sed li forkuris de mi. + +Al leono ne donu la manon. Rakontu al mia juna amiko belan historion. +Diru al la patro, ke mi estas diligenta. Diru al mi vian nomon. Ne +skribu al mi tiajn longajn leterojn. Montru al mi vian novan veston. +Infano, ne tusxu la spegulon. Karaj infanoj, estu cxiam honestaj. Ne +auxskultu lin. + +Li diras, ke mi estas atenta. Li petas, ke mi estu atenta. Ordonu al li, +ke li ne babilu. Petu lin, ke li sendu al mi kandelon. La dometo estas +inda, ke vi gxin acxetu. Sxi forte deziris, ke li restu viva. + +Li venu, kaj mi pardonos al li. Ni estu gajaj, ni uzu bone la vivon, +cxar la vivo ne estas longa. Li ne venu sole, sed alvenu kun sia plej +bona amiko. Mi jam havas mian cxapelon; nun sercxu vi vian. + + + LESSON 11. + + VERBS (continued), -us. + +Sometimes we want to express a "supposition", to say that something +"would" take place, supposing that something else, which is not likely +to occur, were to do so, or that something "would have" taken place if +something else which did not occur had done so. In this case the verb +must end with "-us", as, If I were well (which I am not) I should be +happy (which also I am not), "Se mi estus sana, mi estus felicxa". If +he knew (supposition) that I am here (a fact) he would immediately come +to me (supposition), "Se li scius, ke mi estas tie cxi, li tuj venus +al mi". Compare the two following sentences:-- (i.). "Kvankam vi estas +ricxa, mi dubas, cxu vi estas felicxa", Though you are (in fact) rich, I +doubt whether you are (in fact) happy, (ii.). "Kvankam vi estus ricxa, +mi dubas, cxu, vi estus felicxa", Though (supposing that) you were rich, +I doubt whether you would be happy. + + VOCABULARY. + + lernanto : pupil. pen- : endeavour. + leciono : lesson. imit- : imitate, + instruanto : teacher, kvazaux : as if. + sci- : know. io : something. + pun- : punish. efektive : really. + estim- : esteem. supren : upwards. + lev- : lift, raise. kvankam : though. + ten- : hold, keep. se : if. + +Se la lernanto scius bone sian lecionon, la instruanto lin ne punus. Se +vi scius, kiu li estas, vi lin pli estimus. Ili levis unu manon supren, +kvazaux ili ion tenus. Se mi efektive estus bela, aliaj penus min imiti. +Ho! se mi jam havus la agxon de dekkvin jaroj! + + + LESSON 12. + +When we tell of someone doing a certain action we often want to allude +to some circumstance concerning that action, such as the time, or place, +or manner in which it was done, that is, when, or where, or how it was +done. + +In the sentences--Yesterday I met your son, "Hieraux mi renkontis vian +filon"; He will go in the evening, "Li iros vespere"; They sat there, +"Ili sidis tie"; She will remain at home, "Sxi restos hejme"; Good +children learn diligently, "Bonaj infanoj lernas diligente"; I will do +it with pleasure, "Mi faros gxin plezure", the words "hieraux, vespere", +show the time, "tie, hejme", show the place, and "diligente, plezure", +show the manner of the action. + +(Because these words relate to the verb they are called ADVERBS). + +Adverbs may be formed from any word whose sense admits of it, and +especially from adjectives, by means of the termination "e", as "bona", +good, "bone", well; "antaux" before, "antauxe", previously or formerly; +"mateno", morning, "matene", in the morning; "sekvi", to follow, +"sekve", consequently. + +When we want the adverb to show "direction towards" any place, time, +etc., either actually or figuratively, "n" is added, as "Li alkuris +hejmen", He ran home. "Ili levis unu manon supren", They raised one +hand upwards. "Antauxen"! Forward! ("n" is also added to nouns to show +direction towards. "Li eniris en la domon", He entered into the house). + +Some adverbs are used with adjectives and other adverbs to show the +"degree" of the quality, quantity, etc., as The paper is "very" white, +La papero estas "tre" blanka. "Too" much speaking tires him, La "tro" +multa parolado lacigas lin. I am "as" strong "as" you, Mi estas "tiel" +forta, "kiel" vi (estas forta). He came "very" early, Li venis "tre" +frue. + +The following words are in themselves adverbs, and need no special +ending:-- + + VOCABULARY. + + hodiaux : to-day. tre : very. + hieraux : yesterday. tro : too. + morgaux : to-morrow. tute : quite. + baldaux : soon. nur : only. + ankoraux : yet. nepre : surely, without fail. + jam : already. preskaux : nearly. + jxus : just (time). apenaux : scarcely. + nun : now. almenaux : at least. + tuj : immediately. ambaux : both. + denove : again, anew. ankaux : also. + cxi denotes proximity. ne : not. + jen : here, there, lo, behold. jes : yes. + for : away, forth. ja : indeed. + pli : more. ecx : even. + plej : most. cxu : whether, asks a question. + plu : further. ju ... des : the more...the more. + +Comparisons are made with-- + +"pli...ol", more than: "Lakto estas pli nutra ol vino", Milk is more +nutritious than wine. + +"malpli...ol", less than: "Vino estas malpli nutra ol lakto", Wine is +less nutritious than milk. + +"la plej", the most, +"la malplej", the least: "El cxiuj liaj amikoj Johano estas la plej +sagxa, kaj Georgo la malplej sagxa", Of all his friends John is the +wisest, and George the least wise. + +"Ju pli...des pli", the more...the more: "Ju pli li lernas, des pli li +deziras lerni", The more he learns, the more he wishes to learn. + +"Ju malpli...des malpli", the less...the less: "Ju malpli li laboras, +des malpli li ricevas", The less he works, the less he gets. + +"Ju pli...des malpli", the more...the less: "Ju pli li farigxas granda, +des malpli li estas forta", The taller he becomes, the less strong he +is. + +"Ju malpli...des pli", the less...the more: "Ju malpli li pensas, des +pli li parolas", The less he thinks, the more he talks. + +For comparisons of equality, as...as, so...as, see Lesson 20. + + VOCABULARY. + + pordo : door. sav- : save. + kontrakto : contract. dauxr- : last, continue. + pastro : pastor, priest. trancx- : cut. + fero : iron. ekrigard- : glance. + bastono : stick (rod). flu- : flow. + stacio : station. ag- : act (do). + stacidomo : station. logx- : live, lodge. + hejmo : home. brul- : burn (as a fire). + furio : fury. vetur- : ride (in a vehicle). + sxipano : sailor. aper- : appear. + kolero : anger. postul- : require, demand. + honesto : honesty. pendig- : hang (something) + dangxero : danger. mort- : die. + koro : heart. malsana : ill. + oficisto : an official. varma : warm. + regxo : king. varmega : hot. + balo : ball, dance. frua : early. + humoro : humour. plue : further. + tempo : time. returne : back. + sinjorino : lady, Mrs. cxar : because, whereas. + ferm- : shut. + +Resti kun leono estas dangxere. La trancxilo trancxas bone, cxar gxi +estas akra. Iru pli rapide. Li fermis kolere la pordon. Lia parolo +fluas dolcxe kaj agrable. Ni faris la kontrakton ne skribe, sed parole. +Honesta homo agas honeste. La pastro, kiu mortis antaux nelonge (antaux +ne longa tempo), logxis longe en nia urbo. Cxu vi gxin ne ricevis +returne? Li estas morte malsana. La fera bastono, kiu kusxis en la +forno, estas brule varmega. Parizo estas tre gaja. Matene frue sxi +alveturis [Footnote: See Lesson 27.] al la stacidomo. + +Pardonu al mi, ke mi restis tiel longe. Lia kolero longe dauxris. Li +estas hodiaux en kolera humoro. La regxo baldaux denove sendis alian +bonkoran oficiston. Hodiaux vespere ni havos balon. Kie vi estas? For de +tie-cxi! + +Kien li forveturis? Sxi kuris hejmen. Ni iris antauxen, kiel furioj. +Cxio estis bona, kaj ni veturis pluen. La sinjorino ekrigardis returnen. +La sxipanoj postulis, ke oni iru returnen. Mi gxin pendigis tien cxi, +cxar gxi savis mian vivon. Mi neniam sendis tien cxi. + + + LESSON 13. + + Mal-, -in-. + +In Esperanto certain syllables which have a definite meaning are placed +at the beginning (prefixes) or end (suffixes) of words to alter in some +way the meaning of those words. + +The prefix "mal-" gives an exactly opposite meaning to the word to which +it is prefixed, as "dekstra", right (hand); "maldekstra", left (hand); +"nova", new; "malnova", old; "helpi", to help, "malhelpi", to hinder; +"fermi", to shut, "malfermi", to open. + +The suffix "-in-" denotes the female sex. From "viro", [Footnote: The +word "homo" previously given (Lesson 2) signifies a human being, a +person, without reference to sex; "viro" means a man as distinguished +from a woman.] a man, we get "virino", a woman; "filo", son, "filino", +daughter; "cxevalo", a horse, "cxevalino", a mare; "koko", a cock, +"kokino", a hen. + + VOCABULARY. + + kresko : growth. ferm- : shut. + haro : hair (substance). help- : help. + haroj : hair (of head). farigx- : become. + nazo : nose. dekstra : right (hand). + vojo : road. meza : middle, medium. + viro : man. dika : thick, stout. + edzo : husband, mola : soft. + nepo : grandson. luma : light (luminous). + nevo : nephew. nobla : noble (character). + bovo : ox. rekta : straight. + vidvo : widower, kurba : curved. + fiancxo : fiance. felicxa : happy. + nenio : nothing. naskita : born. + turment- : torment. fermita : shut. + sent- : feel. ecx : even. + ben- : bless. longe : for a long time. + estim- : have esteem for. denove : anew, again. + +Mia frato ne estas granda, sed li ne estas malgranda, li estas de meza +kresko. Haro estas tre maldika. La nokto estas tiel malluma, ke ni +nenion povas vidi ecx antaux nia nazo. Tiu cxi malfresxa pano estas +malmola, kiel sxtono. Malbonaj infanoj amas turmenti bestojn. Li sentis +sin tiel malfelicxa, ke li malbenis la tagon, en kiu li estis naskita. +Ni forte malestimas tiun cxi malnoblan homon. La fenestro longe estis +nefermita; mi gxin fermis, sed mia frato tuj gxin denove malfermis. +Rekta vojo estas pli mallonga, ol kurba. Ne estu maldanka. + +La edzino de mia patro estas mia patrino, kaj la avino de miaj infanoj. +Mia fratino estas tre bela knabino. Mia onklino estas tre bona virino. +Mi vidis vian avinon kun sxiaj kvar nepinoj, kaj kun mia nevino. Mi +havas bovon kaj bovinon. La juna vidvino farigxis denove fiancxino. + + + LESSON 14. + + Re-, -ad-, ek-. + +The prefixes "re-" and "ek-" and the suffix "-ad-" are attached to +verbs. + +"Re-" has nearly the same meaning as in English, "back" or "again", as +"re-pagi", to pay back; "re-porti", to carry back; "re-jxeti", to throw +back; "re-salti", to rebound; "re-kanti" to sing again; "re-legi", to +read over again. + +"-ad-" denotes the continuance or continued repetition of an action; +it means "goes on doing", or "keeps on doing", or "is in the habit +of", or in the past "used to", as "spiri", to breathe, "spirado", +respiration; "movi", to move, "movado", continued movement; "fumi", to +smoke, "fumado", the habit of smoking; "auxdi", to hear, "auxdado", the +sense of hearing. + +"Ek-" has the opposite meaning to "-ad-"; it signifies the beginning of +an action, or a short or sudden action, as "kanti", to sing, "ekkanti", +to begin to sing; "ridi", to laugh, "ekridi", to burst out laughing; +"krii", to cry or call, "ekkrii", to cry out; "iri", to go, "ekiri", to +set out; "dormi", to sleep, "ekdormi", to fall asleep. + + VOCABULARY. + + rivero : river. fal- : fall. + lando : land. atend- : wait for, expect. + segxo : seat. lacig- : make tired. + dauxro : duration. frot- : rub. + okupo : occupation. rigard- : look. + pluvo : rain. elrigard- : look out of. + vagonaro : train. salt- : jump. + surprizo : surprise. rapida : quick. + diamanto : diamond. klara : clear. + fulmo : lightning. lerte : cleverly. + lumo : a light. energie : energetically. + paf- : shoot. kelke : some. + jxet- : throw. cxiuminute : every minute. [p. 84] + auxd- : hear. tra : through. + +Li donis al mi monon, sed mi gxin tuj redonis al li. Mi foriras, sed +atendu min, cxar mi baldaux revenos. La suno rebrilas en la klara akvo +de la rivero. Li reiris al sia lando. Sxi rejxetis sin sur la segxon. + +En la dauxro de kelke da minutoj mi auxdis du pafojn. La pafado dauxris +tre longe. Lia hierauxa parolo estis tre bela, sed la tro multa parolado +lacigas lin. Li kantas tre belan kanton. La kantado estas agrabla +okupo. Per mia mano mi energie lin frotadis. La pluvo faladis per +riveroj. Cxiuminute sxi elrigardadis tra la fenestro, kaj malbenadis la +malrapidan iradon de la vagonaro. + +Mi saltas tre lerte. Mi eksaltis de surprizo. Mi saltadis la tutan tagon +[Footnote: See Lesson 26 (iii.)] de loko al loko. Kiam vi ekparolis, mi +atendis auxdi ion novan. La diamanto havas belan brilon. Sxi lasis la +diamanton ekbrili. Du ekbriloj do fulmo trakuris tra la malluma cxielo. + + + LESSON 15. + + VERBS (continued). + +In all the examples already given the Subject of the Sentence is the +"doer" of the action, but often it is "the one to whom the action is +done" who occupies our thoughts, and of whom we wish to speak. This one +then becomes the subject, and the form of the Verb is changed. Instead +of saying "The police are searching for the thief," "Someone has broken +the window," "Someone is going to finish the work to-morrow," we say +"The thief is being sought for by the police," "The window has been +broken," "The work is going to be finished to-morrow." + +(Note the convenience of this form when we do not know or do not wish to +mention the doer). + + +In Esperanto the terminations "-ata", "being", denoting "incompleteness" +or "present" time, "-ita", "having been", denoting "completeness" +or "past" time, and "-ota", "about to be" (going to be), denoting +"action not yet begun", or "future" time, are added to the root of the +verb, as "ami", to love, "amata", being loved, "amita", having been +loved, "amota", going to be loved. "La sxtelisto estas sercxata de la +policanoj" [Footnote: "De" is used after these participles to denote the +"doer" of the action.], The thief is being searched for by the police. +"La fenestro estas rompita", The window has been broken. "La laboro +estas finota morgaux", The work is going to be finished to-morrow. + +It will be seen that these words ending in "-ata", "-ita", "-ota" +describe the subject or show the "condition" or "state" in which +the subject is, therefore they are adjectival; the thief is a +"searched-for" thief, the window was a "broken" window, the work +is a "going-to-be-finished" work (compare The work will be "ready" +to-morrow). They are called PARTICIPLES, and being adjectival, take +"j" when the noun to which they belong is plural. + + + Mi estas tenata ............. I am (being) held. + Li estis tenata ............. He was (being) held. + Ni estos tenataj ............ We shall be (being) held. + Vi estus tenataj ............ You would be (being) held. + Ke ili estu tenataj ......... That they may be (being) held. + Estu tenata ................. Be (being) held. + Esti tenata ................. To be (being) held. + + Mi estas vidita ............. I am (in the state of) having + been seen, or, I have been + seen. + Li estis vidita ............. He was (in the state of) having + been seen, or, he had been + seen. + Ni estos viditaj ............ We shall be (in the state of) + having been seen, or, we + shall have been seen. + Vi estus viditaj ............ You would be (in the state of) + having been seen, or, you + would have been seen. + (Ke) ili estu viditaj ....... (That) they may be (in the + state of) having been seen, + or, that they may have been + seen. + Esti vidita ................. To be (in the state of) having + been seen, or, to have been + seen. + + Mi estas lauxdota .......... I am about (going) to be praised. + Sxi estis lauxdota .......... She was about (going) to be + praised. + Ni estos lauxdotaj .......... We shall be about (going) to + be praised. + Vi estus lauxdotaj .......... You would be about (going) + to be praised. + (Ke) ili estu lauxdotaj ..... (That) they should be about + (going) to be praised. + Esti lauxdota ............... To be about (going) to be + praised. + + + VOCABULARY. + + komercajxo : commodity. sciig- : inform. + surtuto : overcoat. kasx- : hide. + sxuldo : debt. pens- : think. + ringo : ring. kapt- : capture. + projekto : project. trankvila : quiet. + ingxeniero : civil engineer. tuta : all, whole. + fervojo : railroad. grava : important. + pregxo : prayer. ora : golden. + pasero : sparrow. volonte : willingly. + aglo : eagle. sekve : consequently. + invit- : invite. laux : according to. + konstru- : construct. + +Mi estas amata. Mi estis amata. Mi estos amata. Mi estus amata. Estu +amata. Esti amata. Vi estas lavita. Vi estis lavita. Vi estos lavita. +Vi estus lavita. Estu lavita. Esti lavita. Li estas invitota. Li estis +invitota. Li estos invitota. Li estus invitota. Estu invitota. Esti +invitota. Tiu cxi komercajxo estas cxiam volonte acxetata de mi. La +surtuto estas acxetita de mi; sekve gxi apartenas al mi. Kiam via domo +estis konstruata, mia domo estis jam longe konstruita. Mi sciigas, ke +de nun la sxuldoj de mia filo ne estos pagataj de mi. Estu trankvila, +mia tuta sxuldo estos pagita al vi baldaux. Mia ora ringo ne estus +tiel longe sercxata, se gxi ne estus tiel lerte kasxita de vi. Laux la +projekto de la ingxenieroj tiu cxi fervojo estas konstruota en la dauxro +de du jaroj; sed mi pensas, ke gxi estos konstruata pli ol tri jarojn. +Kiam la pregxo estis finita, li sin levis. + +Auxgusto estas mia plej amata filo. Mono havata estas pli grava ol +havita. Pasero kaptita estas pli bona, ol aglo kaptota. + + + LESSON 16. + +Another set of participles is used to describe or show the condition +or state of the "doer" of the action, namely "-anta", denoting +"incompleteness" or present time, "-inta", denoting "completeness" or +past time, and "-onta", denoting "action not yet begun", or future time, +as "Sur la arbo staras kantanta birdo (aux birdo kantanta"), On the tree +is a singing bird (or a bird singing); "En la venonta somero mi vizitos +vin", In the coming summer I shall visit you; "La pasinta nokto estis +tre pluva", The past night was very wet (rainy). + + + Mi estas mangxanta .......... I am (in the act of) eating. + Li estis mangxanta .......... He was eating. + Ni estos mangxantaj ......... We shall be eating. + Vi estus mangxantaj ......... You would be eating. + (Ke) ili estu mangxantaj .... (That) they may be eating. + Esti mangxanta .............. To be eating. + Estu mangxanta .............. Be (in the act of) eating. + + Mi estas teninta ............ I am (in the state of) having + held, or, I have held. + Li estis teninta ............ He was (in the state of) having + held, or, he had held. + Ni estos tenintaj ........... We shall be (in the state of) + having held, or, we shall + have held. + Vi estus tenintaj ........... You would be (in the state of) + having held, or, you would + have held. + (Ke) ili estu tenintaj ...... (That) they may be (in the + state of) having held, or, + (that) they may have held. + Esti teninta ................ To be (in the state of) having + held, or, to have held. + + Mi estas dironta ............ I am about (going) to say. + Li estis dironta ............ He was about (going) to say. + Ni estos dirontaj ........... We shall be about (going) to + say. + Vi estus dirontaj ........... You would be about (going) + to say. + (Ke) ili estu dirontaj ...... (That) they may be about + (going) to say. + Esti dironta ................ To be about (going) to say. + + +The participles are made into nouns by ending them with "o" instead of +"a", as "Kiam Nikodemo batas Jozefon, tiam Nikodemo estas la batanto, +kaj Jozefo estas la batato", When Nicodemus beats Joseph, then Nicodemus +is the beater, and Joseph is the one being beaten. + + + La batanto ...... The one who is beating. + La batinto ...... The one who was beating. + La batonto ...... The one who is about (going) to beat. + La batato ....... The one who is being beaten. + La batito ....... The one who has been beaten. + La batoto ....... The one who is about to be beaten. + + +Note that the participles which have "n" in the termination refer to the +"doer"; they are called "active" participles. Those without "n" refer to +the one to whom the action is done; they are "passive" participles. + + + VOCABULARY. + + tempo : time. ripet- : repeat. + mondo : world. arest- : arrest. + lingvo : language. jugx- : judge. + nombro : number. konduk- : lead, conduct. + legendo : legend. vojagx- : travel, journey. + loko : place. sxtel- : steal. + salono : drawing-room. ripoz- : rest, repose. + eraro : mistake. diradis : used to say (tell). + soldato : soldier. estonta : future (about to be). + strato : street. vera : true. + pek- : sin. intence : intentionally. + fal- : fall. facile : easily. + mensog- : tell a lie. antauxe : formerly, previously. + pas- : pass (as time passes). dum : while, whilst, during. + atend- : wait, expect. neniam : never. + sav- : save, rescue. neniu : nobody. + danc- : dance. sen : without. + kred- : believe. senmove : motionless. + +Fluanta akvo estas pli pura, ol akvo staranta senmove. La falinta homo +ne povas sin levi. La tempo pasinta jam neniam revenos; la tempon +venontan neniu ankoraux konas. Venu, ni atendas vin, Savonto de la +mondo. En la lingvo Esperanto ni vidas la estontan lingvon de la tuta +mondo. La nombro de la dancantoj estis granda. Gxi estas la legendo, +kiun la veraj kredantoj cxiam ripetas. Li kondukis la vojagxanton al la +loko, kie la sxtelintoj ripozis. Al homo, pekinta senintence, Dio facile +pardonas. La soldatoj kondukis la arestitojn tra la stratoj. Homo, kiun +oni devas jugxi, estas jugxoto. + + + 16A. + +Nun li diras al mi la veron. Hieraux li diris al mi la veron. Li cxiam +diradis al mi la veron. Kiam vi vidis nin en la salono, li jam antauxe +diris al mi la veron (aux, li estis dirinta al mi la veron). Li diros al +mi la veron. Kiam vi venos al mi, li jam antauxe diros al mi la veron +(aux, li estos dirinta al mi la veron; aux, antaux ol vi venos al mi, li +diros al mi la veron). Se mi petus lin, li dirus al mi la veron. Mi ne +farus la eraron, se li antauxe dirus al mi la veron (aux, se li estus +dirinta al mi la veron). Kiam mi venos, diru al mi la veron. Kiam mia +patro venos, diru al mi antauxe la veron (aux, estu dirinta al mi la +veron). Mi volas diri al vi la veron. Mi volas, ke tio, kion mi diris, +estu vera (aux, mi volas esti dirinta la veron). + + + LESSON 17. + + +Participles can be used as adverbs when they refer to the subject, and +tell some circumstance about the action, as "Walking along the street, +John saw your friend." "Walking along the street" tells the circumstance +under which the subject, John, saw your friend; therefore "walking" is +adverbial--"Promenante sur la strato, Johano vidis vian amikon." If it +were the friend who was walking, it must be "Johano vidis vian amikon, +promenantan sur la strato." + +(Examine in this way the sentences in the following exercise). + + VOCABULARY. + + braceleto : bracelet. medit- : meditate. + sxtelisto : thief. port- : carry. + vorto : word. demand- : ask. + duko : duke. sxpar- : save. + juvelo : jewel. edzigx- : marry. + juvelujo : jewel-case. hont- : be ashamed. + dolaro : dollar. ir- : go. + instruo : instruction. profunda : deep. + planko : floor. kelka : some. + imperiestro : emperor. ia : some (kind), any (kind). + okazo : opportunity, occurrence, kredeble : probably. + chance. trans : across. + serv- : serve. tio cxi : this (thing). + +Promenante sur la strato, mi falis. Trovinte pomon, mi gxin mangxis. Li +venis al mi tute ne atendite. Li iris tre meditante kaj tre malrapide. +Ni hontis, ricevinte instruon de la knabo. La imperiestra servanto +eliris, portante kun si la braceleton. Profunde salutante, li rakontis, +ke oni kaptis la sxteliston. Ne dirante vorton, la dukino malfermis +sian juvelujon. Laborinte unu jaron, kaj sxparinte kelkajn dolarojn, mi +edzigxis kun mia Mario. Transirinte la riveron, li trovis la sxteliston. +Rigardinte okaze la plankon, sxi vidis ian libron, forgesitan kredeble +de elirinta veturanto. + + + LESSON 18. + + Suffix -ist-. + +The suffix "-ist-" denotes one who occupies himself with or devotes +himself to any special thing, as a business or a hobby, as "jugxi", to +judge, "jugxisto", a judge; "servi", to serve, "servisto", a servant; +"kuraci", to treat (as a doctor), "kuracisto", a doctor; "lavi", to +wash, "lavisto", a laundryman. + + VOCABULARY. + + boto : boot. transskrib- : transcribe, copy. + sxuo : shoe. kuir- : cook. + maro : sea. veturig- : drive (carriage, etc.). + mehxaniko : mechanics. tromp- : deceive. + hxemio : chemistry. okup- : occupy, employ. + diplomato : diplomatist. teks- : weave. + fiziko : physics. diversa(j) : various. + scienco : science. simple : simply. + dron- : be drowned, sink. je (indefinite meaning). + verk- : work mentally, write, [Lessons 26, 40.] + compose. + +La botisto faras botojn kaj sxuojn. Sxtelistojn neniu lasas en sian +domon. La kuragxa maristo dronis en la maro. Verkisto verkas librojn, +kaj skribisto simple transskribas paperojn. Ni havas diversajn +servantojn--kuiriston, cxambristinon, infanistinon, kaj veturigiston. +Kiu okupas sin je mehxaniko estas mehxankisto, kaj kiu okupas sin je +hxemio estas hxemiisto. Diplomatiiston oni povas ankaux nomi diplomato, +[Footnote: See Lesson 45.] sed fizikiston oni ne povas nomi fiziko, +[Footnote: See Lesson 45.] cxar fiziko estas la nomo de la scienco mem. +Unu tagon [Footnote: See Lesson 26.] (en unu tago) venis du trompantoj, +kiuj diris, ke ili estas teksistoj. + + + LESSON 19. + + Suffixes -ig-, -igx-. + +"-ig-" means "to make" or "cause" someone or something to be or to do +that which the word denotes, while "-igx-" means "to become" so or such +oneself. Thus from "rugxa", red, we get "rugxigi", to make (something +or someone) red, "rugxigxi", to become red oneself, to blush; "klara", +clear, "klarigi", to make clear, to explain, "klarigxi", to become +clear; "sidi", to sit, to be sitting, "sidigi", to cause someone to sit, +"sidigxi", to become seated, to sit down; "kun", with, "kunigi", to +connect, "kunigxi", to become connected with; "devi", to have to (must), +"devigi", to compel; "fari", to do or make, "farigxi", to become; "for", +away, "forigi", make (go) away. + + VOCABULARY. + + printempo : spring. kapo : head. + glacio : ice. botelo : bottle. + vetero : weather. dev- : have to, must. + broso : brush. kurac- : treat as a doctor. + relo : rail. pren- : take. + rado : wheel. pend- : hang. + cxapo : bonnet, cap. blov- : blow. + arbeto : little tree. ekbrul- : begin to burn. + vento : wind. rid- : laugh. + brancxo : branch. romp- : break. + vizagxo : face. fluida : fluid. + kuvo : tub. kota : dirty, muddy. + kolego : companion, colleague natura : natural. + Hebreo : Hebrew. seka : dry. + Kristano : Christian. tamen : however, nevertheless, yet + +Oni tiel malhelpis al mi, ke mi malbonigis mian tutan laboron. Forigu +vian fraton, cxar li malhelpas al ni. Venigu la kuraciston, cxar mi +estas malsana. + +Li venigis al si el Berlino multajn librojn (multe da libroj). + +Li paligxis de timo, kaj poste li rugxigxis de honto. En la printempo +la glacio kaj la negxo fluidigxas. En la kota vetero mia vesto forte +malpurigxis; tial mi prenis broson kaj purigis la veston. Mia onklo ne +mortis per natura morto, sed li tamen ne mortigis sin mem, kaj ankaux +estis mortigita de neniu; unu tagon, [Footnote: See Lesson 26, Note +iii.] promenante apud la reloj de fervojo, li falis sub la radojn de +veturanta vagonaro, kaj mortigxis. Mi ne pendigis mian cxapon sur tiu +cxi arbeto; sed la vento forblovis de mia kapo la cxapon, kaj gxi, +flugante, pendigxis sur la brancxoj de la arbeto. Sidigu vin (aux, +sidigxu), sinjoro! + +Lia malgaja vizagxo ridigis lian amikon. La tutan nokton ili pasigis +maldorme, kaj ekbruligis pli ol dekses kandelojn. Mi senvestigis la +infanon de liaj noktaj vestoj, kaj starigis lin en la kuvon; poste mi +sekigis lin. Li amikigxis kun malbonaj kolegoj. Malricxa hebreo volis +kristanigxi. La botelo falis kaj rompigxis. Sxi farigxis lia edzino. Iom +post iom, sxi tute trankviligxis. + + + * * * * * + + + NOTES. + +1.--In "pluvas", it rains; "tondras", it thunders; "estas bela tago", +it is a fine day; "estas bele", it is fine; "estas vere, ke...", it is +true that..., etc., "it" is left out, because it does not stand for any +"thing." The adverbs "bele", "vere", are used because no "thing" is +mentioned. + +2.--"Ni havas fresxajn lakton kaj panon" means "Ni havas fresxan lakton +kaj fresxan panon", We have new milk and new bread. "Ni havas fresxan +lakton kaj panon" means We have bread and new milk. + +3.--"La angla, franca kaj germana lingvoj estas malfacilaj", The +English, French and German languages are difficult. "Angla", "franca", +"germana" do not take "j" because each refers to only one language, +while "malfacilaj" refers to all those mentioned. + + + LESSON 20. + +The words "ia, tia; kial, tial; kiam, cxiam, neniam; kie, kiel, tiel; +io, kio, tio, cxio, nenio; kiu, cxiu, neniu", have already been met +with. They belong to a series whose use will best be seen from the +following examples:-- + +"ia" denotes kind or quality. "Kia" floro estas la plej bela? "Ia" kaj +"cxia" floro estas beta, "nenia" estas malbela. Mi admiras la rozon; +"tia" floro la plej placxas al mi. "What (kind of)" flower is the most +beautiful? "Any kind" and "every kind" of flower is beautiful, "no kind" +is ugly. I admire the rose, "that kind of" flower pleases me the most. + +"ial", motive, reason. "Kial" li iros en Parizon? Mi ne scias; "ial" +li foriros, sed "cxial" estus pli bone resti en Londono. Li deziras +foriri, "tial" li foriros. "Why" is he going (will he go) to Paris? +I know not; "for some reason" he is going, but "for every reason" (on +every account) it would be better to remain in London. He wishes to go, +"therefore" (for that reason) he will go. + +"iam", time. "Kiam" vi venos min viziti? "Iam" mi venos, "kiam" mi havos +libertempon; vi "cxiam" havas libertempon, mi "neniam". Postmorgaux +estos festo, "tiam" mi venos. "When" will you come to visit me? +"Sometime" I will come, "when" (at what time) I shall have a holiday; +you "always" (at all times) have a holiday, I "never" (at no time). (The +day) after to-morrow will be a festival (a general holiday); I will come +"then" (at that time). + +"ie", place. "Kie" estas mia cxapelo? Gxi devas esti "ie", sed mi +sercxis gxin "cxie", kaj "nenie" mi povas trovi gxin. Ha, nun mi ekvidas +gxin "tie". "Where" is my hat? It must be "somewhere", but I have looked +for it "everywhere", and "nowhere" can I find it. Ha, now I see it +"there". + +"iel", manner. "Kiel" vi faros tion cxi? Mi ne scias; mi "cxiel" provis +gxin fari, sed mi "neniel" sukcesis. Johano sukcesis "iel"; eble li +faris gxin "tiel". "How" will you do this? I do not know; I have tried +in every way to do it, but I have "in no way" (not at all) succeeded. +John succeeded "in some way" (somehow); perhaps he did it "so (in such a +way"). + +"ies", possession. "Kies" devo estas tio cxi? Eble gxi estas "ties"; +sendube gxi estas "ies". "Cxies" devo estas "nenies". "Whose" duty +is this? Perhaps it is "that one's (person's)"; doubtless it is +"somebody's. Everybody's" duty is "nobody's." + +"io", thing. "Kio" malplacxas al vi? Nun "nenio" malplacxas al mi, +"cxio" estas bona. Antaux tri tagoj "io" tre malplacxis al mi, sed mi ne +parolas pri "tio" nun. "What" displeases you? Now "nothing" displeases +me, "all" is well. Three days ago "something" greatly displeased me, but +I am not speaking about "that" now. + +"iom", quantity. "Kiom" da mono vi bezonas? Mi havas "tiom", mi povas +prunti al vi "iom", sed ne "cxiom". Se mi pruntus al vi "cxiom", mi mem +havus "neniom". "How much" money do you need ? I have "so much (that +quantity)", I can lend you "some", but not "all". If I were to lend you +"all", I myself should have "none". + +"iu" denotes individuality, person, or thing specified. "Kiu" estis cxe +la balo? "Cxiu, kiu" estis invitita, estis tie, "neniu" forestis. "Iu, +kiun" mi mem ne konas, venis kun "tiu kiu" vizitis vin hierau. "Who" was +at the ball? "Everybody who" had been invited was there, "nobody" was +absent. "Somebody, whom" I myself do not know, came with "that person +who" visited you yesterday. + +It will be seen from these examples that the words beginning with +"K" either "ask questions" or "refer" to some person or thing before +mentioned. Those beginning with "T" point to a "definite" time, place, +etc. Those with "Cx" signify "each" or "every", and in the plural "all". +Those without a letter prefixed are "indefinite", meaning some or any; +and those with "nen-" are "negative", meaning "no, none". + +The words ending in "ia" and those in "iu" can take the plural "j" and +accusative "n". + +The words in "io" take "n", but the sense does not permit of their +taking "j". + +The words in "ie" take the "n" denoting direction. + +The word "cxi", signifying nearness, is used with the "T" series (words +meaning "that"), to denote the one near "i.e., this", as "Tio cxi", this +thing; "Tiu cxi", this person; "Tie cxi", or, "cxi tie", here, etc. + +The word "ajn", ever, is used with the "K" series to give a more +inclusive and wider meaning, as "Kio ajn", whatever; "Kiu ajn", whoever; +"Kiam ajn", whenever; "Kiom ajn", however much. + +Comparisons of equality are made with the words-- + +"tiel ... kiel", as Vi estas "tiel" forta, "kiel" mi, You are "as" +strong "as" I. + +"tia ... kia", as "Tia" domo, "kia" tiu, estas malofta, "Such" a house +"as" that is rare. + +"sama ... kia", as Mia bastono estas "tia sama, kia" la via, My stick +is "the same as" yours. + +"sama ... kiel", as Gxia uzado estas "tia sama, kiel" en la aliaj +lingvoj, Its use is "the same as" in the other languages. Vi cxiam +laboradas al tiu "sama" celo, "kiel" mi, You are always working towards +that "same" end (aim) "as" I. + +Any of the above series of words whose sense admits of it can be used as +adjectives, adverbs, etc., and in combination with prefixes, suffixes, +or other words, as "cxiama", continual, eternal; "tiea", of that place. +"Kioma" is used for asking the time, as "Kioma horo estas"? What time is +it? + + + CORRELATIVE WORDS. + + +-------------------------------------------------------------------+ + | | * | K | T | CX | Nen- | + | |INDEFINITE.|QUESTIONING| DEFINITE.| INCLUSIVE.| NEGATIVE. | + | | | RELATIVE. | | | | + | |Some, any. | What, | That. | Each, | No, none. | + | | | which. | |every, all.| | + |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------| + | | Ia | Kia | Tia | Cxia | Nenia | + |QUALITY | Some kind | What kind |That kind | Each kind | No kind | + |Kind of | Any kind | | Such |Every kind | | + | | | | | | | + |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------| + | | Ial | Kial | Tial | Cxial | Nenial | + | MOTIVE |For some |For what |For that |For each |For no | + | Reason | reason | reason | reason | reason | reason | + |Purpose |For any |Why |Therefore |For every | | + | | reason | | | reason | | + |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------| + | | Iam | Kiam | Tiam | Cxiam | Neniam | + | TIME | Sometime | At what | At that | Each time |At no time | + | | Any time | time | time |Every time | Never | + | | | When | Then | Always | | + |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------| + | | Ie | Kie | Tie | Cxie | Nenie | + | PLACE |In some | At what | At that | At each | At no | + | | place | place | place | place | place | + | | Somewhere | Where | There | At every | Nowhere | + | | Anywhere | | | place | | + | | | | | Everywhere| | + |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------| + | | Iel | Kiel | Tiel | Cxiel | Neniel | + |MANNER |In some way|In what way| In that | In each | In no way | + | |In any way |How | way | way | Nohow | + | |Somehow, |As, like | So | In every | | + | |anyhow | | | way | | + |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------| + | | Ies | Kies | Ties | Cxies | Nenies | + |POSSES- | Someone's | What |That one's|Each one's | No one's | + | SION | Anyone's | person's | |Everyone's | | + | | | Whose | | | | + |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------| + | | Io | Kio | Tio | Cxio | Nenio | + | THING | Something | What thing| That | Everything| Nothing | + | | Anything | What | thing | | | + |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------| + | | Iom | Kiom | Tiom | Cxiom | Neniom | + |QUANTITY|Some(of the| What |That |Every |None of the| + | | quantity)| quantity| quantity| quantity | quantity | + | | | How much |So much |All of the | | + | | | | | quantity | | + |--------+-----------+-----------+----------+-----------+-----------| + | | Iu | Kiu | Tiu | Cxiu | Neniu | + |INIVIDU-| Someone |What person|That |Each person| No one | + | ALITY | Anyone |Which thing| person |Everyone | Nobody | + | | |Who Which |That | Cxiuj = | | + | | | |(specified) all, | | + | | | | thing | all the...| | + +-------------------------------------------------------------------+ + + + VOCABULARY. + + ankro : anchor. prov- : attempt, try. + maniero : manner, way. sukces- : succeed. + riprocxo : reproach. perd- : lose. + konscienco : conscience. merit- : deserve. + propono : proposal, offer. kompren- : understand. + rando : edge. libera : free. + sxipo : ship. certa : certain, sure. + dubo : doubt. utila : useful. + demando : question. fremda : strange. + admir- : admire. necesa : necessary. + placx- : be pleasing. ekster : beyond, outside. + supoz- : suppose. + +"Ia." La maro estas tie pli profunda, ol povas atingi ia ankro. En +ia maniero. Sen ia riprocxo de konscienco. Mi scias, en kia loko mi +certe lin trovos. Kia estas la vetero? Kian malbonon mi al vi faris? +Tiamaniere li faris cxion. Li invitis lin veni en tian kaj tian lokon. +Ne cxia birdo kantas. Ekster cxia dubo. Nenia homo meritas tian punon. +Tiaj libroj estas malutilaj. Iafoje li vizitas nin. + +"Ial." Ial li ne povis dormi. Kial vi ne respondas al mi? Mi ne +komprenis vian demandon, tial mi ne respondis. La homoj ne komprenas unu +la alian, kaj tial ili tenas sin fremde. Cxial tio estas la plej bona. + +"Iam." Mi iam vin amis. Kio vivas, necese devas iam morti. Kiam vi +foriros? En la luna nokto, kiam cxiuj dormis, tiam sxi sidis sur la +rando de la sxipo. Estu por cxiam benata! Sxi antauxe neniam vidis +hundon. + + VOCABULARY 20A. + + mono : money. monto : mountain. + monujo : purse. ganto : glove. + juneco : youth. opinio : opinion. + reto : net. vocxo : voice. + ideo : idea. prezid- : preside. + gajno : gain. alpren- : adopt. + tauxg- : be fit, suitable. stranga : strange, curious. + fart- : be, fare (as to health). komprenebla : understandable. + subita : sudden. + +"Ie." Kie estas la knaboj? Kien vi iris? Mi restas tie cxi. Li perdis +sian monujon ie en la urbo, sed kie li perdis gxin, li ne scias. Mi +volonte el tie venis tien cxi. Li petis sxin, ke sxi diru al li, de kie +si venas. [Footnote: See note in Lesson 17.] Por la juneco cxie staras +retoj. Cxie estas floroj, kaj nenie oni povas trovi pli belajn. + +"Iel." Kiel bela! Cxu mi tauxgas kiel regxo? Tiel finigxis la felicxa +tago. Ili brilis kiel diamantoj. Kiel vi fartas? Iel li malkomprenis +min. Mia edzino pensis tiel same, kiel mi. Mi neniel povas kompreni, +kion vi diras. Tre stranga kaj neniel komprenebla! Mi elektis lin kiel +prezidanto. Mi elektis lin kiel prezidanton. + +"Ies." Kies ganto tiu cxi estas? Mi neniam alprenas ties opinion. Subite +sxi ekauxdis ies fortan malagrablan vocxon. Cxies ideo estas diversa. +Bona amiko, sen kies helpo li neniam ekvidus tiun cxi landon. Ies perdo +ne estas cxiam ies gajno. Ies perdo estas ofte nenies gajno. + + VOCABULARY 20B. + + ornamo : ornament. hxino : Chinese. + pupilo : pupil (of eye). decido : decision. + centimo : centime. ced- : give up, yield, cede. + forto : strength, power. forlas- : forsake, leave. + nesto : nest. prudenta : reasonable, prudent. + Fortuno : fortune. firma : firm, stable. + funto : pound (weight or money). sterlinga : sterling. + lango : tongue. kontraux : against, opposite. + gusto : taste. pro : for, owing to. + okulo : eye. + +"Io." Mi sentas, ke io okazas. Neniam mi ion al vi donis. Mi volas fari +al vi ion bonan. Kio tio cxi estas? Kia ornamo tiu cxi estas? Kion mi +vidas? Tio cxi estas cxio, pri kio mi parolis. Mi nenion cedos al vi. +Nenion faru kontraux la patrino. Antaux cxio estu fidela al vi mem. Sxi +eksentis ion tian, kion sxi mem komence ne povas kompreni. + +"Iom." Sxi parolis iom kolere. La pupiloj de la okuloj iom post iom +malgrandigxis. Kiu estas tiom senprudenta, ke li povas gxin kredi? Kiom +da mono vi havas? Mi havas neniom. Donu al mi tiom da akvo, kiom da +vino. + +"Iu." Iu venas; kiu gxi estas? Cxu iu kuragxus tion fari? Cxiu penis sin +savi, kiel li povis. Lingvo, en kiu neniu nin komprenos. Neniu el ili +povis savi la dronanton. Li al neniu helpis iam ecx per unu centimo. Ni +iros cxiuj kune. Mi konas neniun en tiu urbo. Tio cxi estas super cxiuj +homaj fortoj. + + 20C. + +Oni petis lin atendi iom kun lia forveturo. Tiuj cxi nestoj ofte estas +pli grandaj, ol la dometoj de la tieaj homoj. Li forveturis kun firma +decido forlasi por cxiam tiun cxi sendankan landon. Se iu tion vidus, li +malbenus la Fortunon. Mi donus cent funtojn sterlingajn, se bova lango +povus havi por mi tian bonan guston kiel por vi. Kioma + + + LESSON 21. + + Suffixes -eg-, -et-. + + +The suffixes "-eg-" and "-et-" are opposites; "-eg-" denotes a great +size or degree, and "-et-" a small size or degree, of that which the +word signifies, as "domo", a house, "domego", a mansion, "dometo", a +cottage; "sxnuro", a cord, "sxnurego", a rope, "sxnureto", a string; +"monto", a mountain, "montego", a huge mountain, "monteto", a hill; +"ami", to love, "amegi", to idolise, "ameti", to have a liking for; +"ridi", to laugh, "ridegi", to shout with laughter, to guffaw, "rideti", +to smile. + +"-eg-" and "-et-" denote a greater or smaller size or degree than is +expressed by "very large" or "very small". The adjective "ega" means +"enormous, huge", and "eta" means "tiny". + + VOCABULARY. + + arbaro : a wood. somero : summer. + bruo : noise. kampo : field. + kalesxo : carriage. piedego : paw. + korto : courtyard. forir- : go away. + piedo : foot. murmur- : murmur. + teruro : terror. varma : warm. + militistaro : army. densa : dense. + serio : series. + +En varmega tago mi amas promeni en arbaro. Kun bruo oni malfermis la +pordegon, kaj la kalesxo enveturis en la korton. Tio cxi estas jam ne +simpla pluvo, sed pluvego. Grandega hundo metis sur min sian antauxan +piedegon, kaj mi de teruro ne sciis, kion fari. Antaux nia militistaro +staris granda serio da pafilegoj. En tiu nokto blovis terura ventego. +Kun plezurego. Li deziregis denove foriri. + +Tuj post la hejto la forno estis varmega, post unu horo gxi estis nur +varma, post du horoj gxi estis nur iom varmeta, kaj post tri horoj gxi +estis jam tute malvarma. Mi acxetis por la infanoj tableton kaj kelke da +segxetoj. En nia lando sin ne trovas montoj, sed nur montetoj. En somero +ni trovas malvarmeton en densaj arbaroj. Li sidas apud la tablo kaj +dormetas. Mallargxa vojeto kondukas tra tiu cxi kampo al nia domo. Sur +lia vizagxo mi vidis gxojan rideton. Antaux la virino aperis malgranda, +beleta hundo. Pardonu, li murmuretis. + + + LESSON 22. + + Suffix -il-. + +The suffix "-il-" denotes the "instrument" by means of which something +is done, as "razi", to shave, "razilo", a razor; "rigli", to bolt, +"riglilo", a bolt; "butero", butter, "buterilo", a churn; "kuraci", to +treat (as a doctor), "kuracilo", a medicine. + + VOCABULARY. + + viando : meat, flesh. komb- : comb. + posxo : pocket. sxtop- : stop up. + korko : cork (substance). sxlos- : lock. + argxento : silver. glit- : glide, slide. + telero : plate. direkt- : direct, steer. + sano : health. difekt- : damage. + butero : butter. montr- : show. + hak- : chop, hew. pes- : weigh something. + seg- : saw. tir- : draw, pull. + fos- : dig. vetur- : drive (in a vehicle). + kudr- : sew. frosta : frosty. + tond- : clip, shear. magneta : magnetic. + +Per hakilo ni hakas, per segilo ni segas, per fosilo ni fosas, per +kudrilo ni kudras, per tondilo ni tondas. La trancxilo estis tiel +malakra, ke mi ne povis trancxi per gxi la viandon, kaj mi devis uzi +mian posxan trancxilon. Cxu vi havas korktirilon, por malsxtopi la +botelon? Mi volis sxlosi la pordon, sed mi perdis la sxlosilon. Sxi +kombas al si la harojn per argxenta kombilo. En somero ni veturas per +diversaj veturiloj, kaj en vintro per glitveturilo. Hodiaux estas +bela frosta vetero; tial mi prenos miajn glitilojn kaj iros gliti. La +direktilisto de "Pinta" difektis la direktilon. La magneta montrilo. La +unua montrilo en la plej multaj malsanoj estas la lango. Li metis gxin +sur la teleron de pesilo. + + + LESSON 23. + + Suffixes -an-, -estr-. + +The suffix "-an-" signifies a "member", an "inhabitant" of a country, +town, etc., or a member of a party, society, religion, etc. "Euxropano", +a European; "Londonano", a Londoner; "urbo", a town or city, "urbano", +a citizen; "klubo", a club, "klubano", a member of a club. "Ano", a +member. + +"-estr-" denotes the "head" of a State, town, society, etc. "Regno", +a State, "regnestro", a ruler of a State; "urbestro", the head of a +town, a mayor; "lernejo", a school, "lernejestro", the principal or head +master of a school; "imperio", an empire, "imperiestro", an emperor. + + VOCABULARY. + + Parizo : Paris. vilagxo : village. + regno : State. obe- : obey. + imperio : empire. konfes- : confess, avow, + polico : police. acknowledge, profess + Kristo : Christ. (a religion, etc.). + Lutero : Luther. enir- : enter. + Kalvino : Calvin. ruza : sharp (cunning). + germano : German. suficxa : sufficient. + franco : Frenchman. ordinara : ordinary. + Rusujo : Russia. naiva : simple. + provinco : province. sagxa : wise. + religio : religion. severa : strict, severe. + regimento : regiment. justa : just, righteous. + lokomotivo : engine. egala : equal. + logxio : box (opera), fiera : proud. + lodge (freemason, etc.). energia : energetic. + +La sxipanoj devas obei la sxipestron. Cxiuj logxantoj de regno estas +regnanoj. Urbanoj estas ordinare pli ruzaj, ol vilagxanoj. La Parizanoj +estas gajaj homoj. Nia urbo havas bonajn policanojn, sed ne suficxe +energian policestron. Luteranoj kaj Kalvinanoj estas Kristanoj. Germanoj +kaj francoj, kiuj logxas en Rusujo, estas Rusujanoj, kvankam ili ne +estas rusoj. Li estas nelerta kaj naiva provincano. La logxantoj de unu +regno estas samregnanoj, la logxantoj de unu urbo estas samurbanoj, la +konfesantoj de unu religio estas samreligianoj. Tiuj, kiuj havas la +samajn ideojn, estas samideanoj. + +La regnestro de nia lando estas bona kaj sagxa regxo. Nia provincestro +estas severa, sed justa. Nia regimentestro estas por siaj soldatoj kiel +bona patro. Ili estas egale fieraj, kiel domestrino pri sia domo. Sur la +lokomotivo la lokomotivestro sidis sola. La imperiestro, akompanata de +la imperiestrino, jxus eniris en sian logxion. + + + LESSON 24. + + Suffixes -ar-, -er-. + +The suffix "-ar-" signifies a collection of the persons or things named, +as "arbo", a tree, "arbaro", a wood; "homo", a human being, "homaro", +mankind; "militisto", a soldier (from "milito", war), "militistaro", +an army; "vorto", a word, "vortaro", a dictionary ("vortareto", a +vocabulary); "aro", a flock, "anaro", a company, troop. + +"-er-" signifies a particle, or one of things of which the name denotes +a mass, as "greno", corn, "grenero", a grain of corn; "polvo", dust, +"polvero", a speck of dust; "pulvo", gunpowder, "pulvero", a grain +of gunpowder; "hajlo", hail, "hajlero", a hailstone; "negxo", snow, +"negxero", a snowflake; "koto", mud, "kotero", a speck of mud or dirt. + + + VOCABULARY. + + pulvo : gunpowder. sxafo : a sheep. + sxtupo : step, stair. fajro : fire. + tegmento : roof. met- : put, set. + herbo : grass. pasxt- : feed (cause to feed), + bruto : brute, beast, head of cattl pasture. + lano : wool. sekv- : follow. + persono : person. bar- : bar (obstruct). + floreno : florin. batal- : battle, fight. + sxilingo : shilling. eksplod- : explode. + penco : penny. brava : brave. + glaso : a glass (tumbler). kruta : steep. + brando : brandy. hispana : Spanish. + tuko : a cloth. vasta : vast, spacious. + telertuketo : serviette. precipe : chiefly, particularly. + [Footnote: See Lesson 45.] preskaux : almost. + sxnuro : cord. inter : between, among. + sablo : sand. + +Nia lando venkos, cxar nia militistaro estas granda kaj brava. Sur kruta +sxtuparo li levis sin al la tegmento de la domo. Mi ne scias la lingvon +hispanan, sed per helpo de vortaro hispana-germana mi tamen komprenis +iom vian leteron. Sur tiuj cxi vastaj kaj herboricxaj kampoj pasxtas sin +grandaj brutaroj, precipe aroj da bellanaj sxafoj. La vagonaro konsistis +preskaux nur el personvagonoj. Oni metis antaux mi mangxilaron, kiu +konsistis el telero, kulero, trancxilo, forko, glaseto por brando, glaso +por vino kaj telertuketo. Sur la maro staris granda sxipo, kaj inter la +sxnuregaro sidis cxie sxipanoj. Lia sekvantaro staris en la posto de la +logxio. Mallumaj montegaroj baras la vojon. + +Floreno, sxilingo kaj penco estas moneroj. Sablero enfalis en mian +okulon. Unu fajrero estas suficxa por eksplodigi pulvon. + + + LESSON 25. + + Suffix -ul-. + +The suffix "-ul-" denotes a person characterised by the quality, etc., +which the word expresses, as "justa", just, righteous, "justulo", one +who is just; "babili", to chatter, "babilulo", one who chatters, a +babbler; "avara", avaricious, "avarulo", a miser; "kun", with, "kunulo", +a companion. + + VOCABULARY. + + legendo : legend. entrepren- : undertake. + ombro : shadow. propra : own. + rajto : right, authority. avara : avaricious. + profeto : prophet. potenca : powerful. + mensogo : a lie. infekta : infectious. + tagmangx- : dine. cxe : at, with. + +Malricxa sagxulo tagmangxis cxe avara ricxulo. Malsagxulon cxiu batas. +Li estas mensogisto kaj malnoblulo. Timulo timas ecx sian propran +ombron. Tiu cxi maljunulo tute malsagxigxis kaj infanigxis. Unu +instruitulo entreprenis gravan sciencan laboron. Nur sanktuloj havas la +rajton enveni tien cxi. Li sola estas la grandulo, la potenculo. Gxi ne +estas la legendo pri la belulino Zobeido. Post infekta malsano oni ofte +bruligas la vestojn de la malsanulo. La malbeno de la profeto staras +super la kapo de maldankulo. Post kelkaj minutoj la kuragxulo eliris. +Cxiuj sanktuloj, helpu! + + + LESSON 26. + +The following words, which have already been used in the previous +lessons, are always placed before nouns or pronouns, to show the +relation (of position, etc.) between the thing for which the noun stands +and another thing or an action. + + al : to, towards. laux : according to. + apud : beside, near, by. per : by means of, with. + da : of (indefinite quantity). post : after, behind. + de : of from, by. pri : concerning, about. + el : out of. por : for, for the sake of. + en : in, into, within. sen : without. + ekster : outside. super : above, over. + gxis : until, till, as far as. sur : on, upon. + inter : between, among. tra : through. + kontraux : against, opposite. trans : across, on the other side. + kun : (in company) with. je (has no definite meaning). + +(These words are called PREPOSITIONS, which means placed before). + +The other simple prepositions are-- + + anstataux : instead of. po : at the rate of. + antaux : before. pro : for (cause), owing to. + cxe : at, with. preter : past, beyond, by. + cxirkaux : about, around. spite : in despite of. + krom : besides, except. sub : under. + malgraux : notwithstanding, + in spite of. + +The prepositions "anstataux", "antaux" ("ol"), and "por" are also used +before Infinitive verbs, as "anstataux diri", instead of saying (to +say); "antaux ol paroli", before speaking; "por lerni", in order to +learn. + +In Esperanto all the prepositions except "je" have a definite meaning, +and care must be taken to use the one which conveys the exact sense. +The same word cannot be used for "with" in the two sentences "He went +with his father" and "He cut it with a knife," or for "about" in "He +spoke about his child" and "They stood about the stove." In the first +example "with" his father is "kun", in company with, Li iris "kun" +sia patro, and "with" a knife is "per", by means of, Li trancxis gxin +"per" trancxilo. "About," in "about his child," is "pri," concerning, +Li parolis "pri" sia infano, but "about," in "about the stove," is +"cxirkaux," around, Ili staris "cxirkaux" la forno. + +When we cannot decide which is the correct preposition to use in any +case, we may use "je," the only preposition which has no special meaning +of its own, or the preposition may be left out altogether, and "n" +added to the noun or pronoun, provided that no want of clearness ensue +(see Lesson 27), as Mi ridas "pro" lia naiveco, or, Mi ridas "je" lia +naiveco, or, Mi ridas lian "naivecon", I laugh at his simplicity. + +When we wish to express "motion towards" something, and the preposition +does not of itself express it, "n" is added to the noun or pronoun, as +in the case of adverbs (see Lesson 12), "Li estas en la domo", He is in +the house; but, "Li iras en la domon", He is going into the house. + +NOTE.--There are three cases in which the noun or pronoun takes "n". +(i.). When it is the "direct object" of the verb, as "Mi vidis lin", +I saw him. (ii.). To show "direction", as "Li iris en la gxardenon", +He went into the garden. (iii.). When the "preposition" is "left out". +This is usually done in the case of "dates" and expressions signifying +"duration" of time, as "Georgo Vasxington estis naskita la dudek-duan de +Februaro de la jaro mil sepcent tridek du", George Washington was born +the 22nd of February, 1732. "Vi restos tie cxi la tutan vivon (dum la +tuta vivo)", You will remain here your (the) whole life. + +All the prepositions whose meaning allows of it can be used as +adjectives, adverbs, etc., by adding the proper endings, as from +"antaux", before, we get "antauxa", former, "antauxe", formerly or +previously, "antauxen", forward. + +Prepositions are also joined to other words, and to prefixes or +suffixes, as "antauxdiri", to foretell; "apudmara urbo", a seaside town; +"senigi", to deprive of. + +Sometimes the preposition is both prefixed to the verb and used after it +before the noun, as "Li eliris el la domo, kaj eniris en la gxardenon", +He went out of the house, and entered into the garden. + + + LESSON 27. + + Al. + +"Al" signifies "to" or "towards" a person or place. It is also used +before the noun or pronoun which signifies "person" after such verbs as +"give, tell", etc., which take two objects in different relations to the +verb, as-- Give (to) him the book, "Donu al li la libron." Tell (to) +him the truth, "Diru al li la veron." Write (to) him a letter, "Skribu +al li leteron." In such cases we can say "Pardonu lin", Pardon him, if +the "thing" object is not mentioned, but we cannot say "Pardonu lin la +kulpon", Forgive him his fault; it must be "Pardonu al li la kulpon." +The pronoun with "al" is sometimes used instead of the possessive +(pronoun) adjective "mia", etc., as "Mi trancxis al mi la fingron", +for "Mi trancxis mian fingron", I cut my finger. "Sxi kombis al si la +harojn," instead of "Sxi kombis siajn harojn," She combed her hair. + +"Al" is frequently used as a prefix as well as after the verb, as +"aldoni", to add; "alpreni", to adopt; "aligxi", to adhere; "aljugxi", +to award. + + VOCABULARY. + + sorcxisto : sorcerer. promes- : promise. + detrancx- : cut off. ambaux : both. + +Sxi revenis al la palaco de sia patro. Ili ambaux iris al la urbestro. +Cxu mi ne faris al vi bonon? Sxi nenion al ili rakontis. Sxi skribis al +li leteron. Cxiutage li instruas al la homoj ion, kion ili ne scias. Ili +flugis al la suno. Unu fratino promesis al la alia rakonti al sxi, kion +sxi vidis kaj kio la plej multe placxis al sxi en la unua tago. Eble li +al vi pardonos. Sxi ne kredis al siaj propraj oreloj. Li ne sciis, ke +al sxi li devas danki la vivon. Si savis al li la vivon. La sorcxistino +detrancxis al la virineto de maro la langon. + + + LESSON 28. + + Cxe. Apud. + +"Cxe" indicates a certain "place, time", or "point of thought, +discourse", etc., as, "Li estis cxe mia patro", He was with my father, +or at my father's house. "Cxe la momento", At the moment. "Li estis cxe +la pordo", He was at the door, "Cxeesti", To be present. + +"Apud" means "close by, beside." It applies to place only, as "La knabo +staris apud la patro", The boy stood by, or beside, the father. + + VOCABULARY. + + fundo : bottom. halt- : stop, halt. + brako : arm. ramp- : creep, crawl. + torcxo : torch. plant- : (to) plant. + serpento : serpent. multekosta : precious, + statuo : statue. valuable. + saliko : willow. aux ... aux : either ... or. + +Mi logxis cxe sxia patro. Gxi falis sur la fundon de la maro cxe la +rompigxo de la sxipo. Cxe lumo de torcxoj. Brako cxe brako. Kaptis lin +kelka timo cxe la penso. Nenio helpas; oni devas nur kuragxe resti cxe +sia opinio. Sxi ridis cxe lia rakontado. Cxe cxiu vorto, kiun vi diros, +el via busxo eliros aux floro aux multekosta sxtono. + +Li haltis apud la pordo. La serpento rampis apud sxiaj piedoj. Kiam +li estis cxe mi, li staris tutan horon apud la fenestro. Mi logxis en +arbo apud via domo. Sxi plantis apud la statuo roza-rugxan salikon. La +apudvojaj arboj. + + + LESSON 29. + + En. + +"En" means "in, inside;" when "n" is added to the noun which it +precedes, it means "into", as "Kie vi estas? Mi estas en la domo. Kien +vi iras? Mi iras en la gxardenon." Where are you? I am in the house. +Where are you going? I am going into the garden. "Malamiko venis en nian +landon", An enemy came into our country. + + VOCABULARY. + + Hispanujo : Spain. muel- : grind. + humoro : humour, temper. turn- : turn. + paco : peace. divid- : divide. + pinglo : pin. do : then. + nasko-tago : birthday. gxuste : exactly, just. + faruno : flour. kvazaux : as if. + parto : part. + +La birdo flugas en la cxambro ( = gxi estas en la cxambro, kaj flugas en +gxi). La birdo flugas en la cxambron ( = gxi estas ekster la cxambro, +kaj flugas nun en gxin). Mi vojagxas en Hispanujo. Mi vojagxas en +Hispanujon. Kion do fari en tia okazo? Mi estas en bona humoro. Li +murmuretis al la regxino en la orelon. En sekvo de tiu cxi okazo. Mi +preferus resti en paco tie cxi. Sxia naskotago estis gxuste en la mezo +de vintro. Li ekrigardis en la okulojn de la infano. Li estis bela +granda viro en la agxo de kvardek jaroj. En la dauxro de mia tuta vivo. +En la fino de la jaro. Mano en mano. Enirinte en la vagonon, sxi sidis +kvazaux sur pingloj. La greno mueligxas en farunon. Aleksandro turnigxis +en polvon. Li dividis la pomon en du partojn. + + + LESSON 30. + + Inter. Ekster. El. + +"Inter" means "between, among", or "amongst." It is largely used as a +prefix, as "interparoli", to converse; "internacia", international; +"interkonsento", agreement; "sin intermeti", to interfere. + + +"Ekster" means "out of, outside", as "ekster dangxero", out of danger. +It is used as a prefix, as "eksterordinara", extraordinary. + +"El" means "out of". It applies (i.) to "place", signifying motion from, +as, "Mi eliris el la domo", I went out of the house. (ii.). "Chosen from +among", as, "Unu el miaj infanoj", One of (from among) my children. +(iii.). "Made out of", as, "Tiu cxi sxtofo estas farita el lano", This +cloth is made (out) of wool. "El" is used as a prefix, and means "out, +outright", or "thoroughly", as, "Elfosi", to dig out; "Ellerni", to +learn thoroughly. + + VOCABULARY. + + kolono : column, pillar. krono : crown. + marmoro : marble. uzo : use. + figuro : figure. okazo : occasion. + muro : wall. alfabeto : alphabet. + kanapo : sofa. divid- : divide (something). + arto : art. produkt- : produce. + viveco : liveliness. interne : inside. + +Inter Rusujo kaj Francujo estas Germanujo. Ili dividis inter si dekdu +pomojn. Inter la deka kaj dekunua horo matene. Inter la kolonoj staris +marmoraj figuroj. Apud la muro inter la fenestroj staris kanapo. Longe +ili parolis inter si. Cxe tiu cxi malsano unu horo povas decidi inter +vivo kaj morto. En la intertempo inter la paroloj oni produktas artajn +fajrojn. + +Mi staras ekster la domo, kaj li estas interne. Li estas ekster la +pordo. Nun ni estas ekster dangxero. Li logxas ekster la urbo. Starante +ekstere, li povis vidi nur la eksteran flankon de nia domo. Li montris +eksteren en la mallumon. Mi lasis lin ekstere. La ekstero de tiu cxi +homo estas pli bona, ol lia interno. + +Li eliris el la urbo. Li estas jxus reveninta el la eksterlando. Kun +eksterordinara viveco sxi elsaltis el la vagono. Sxi metis al sxi +kronon el blankaj lilioj sur la harojn. Li faris uzon el la okazo. Tiuj +cxi nestoj estas farataj tute el tero. Sxi estis la plej kuragxa el +cxiuj. Jen vi elkreskis! Li eliris el la dormocxambro, kaj eniris en la +mangxocxambron. La esperanta alfabeto konsistas el dudek ok literoj. + + + LESSON 31. + + Sur. Super. Sub. + +"Sur" means "on, upon" (touching). "Li sidas sur la kanapo", He is +sitting on the sofa. Followed by the accusative (with "n") it means "on +to", as "Sidigxu sur la kanapon", Sit down on the sofa. "Influi sur la +karakteron", To have influence on the character. + +"Super" means "over, above" (not touching). "Super la maro flugis la +nuboj", Over the sea floated the clouds. Followed by the accusative it +shows motion over and above a thing, as "Li jxetis sxtonon super la +muron", He threw a stone over the wall. + +"Sub" means "under, underneath". "La hundo kusxis sub la tablo", The +dog lay under the table. With the accusative "sub" shows motion to and +beneath, as "La hundo kuris sub la tablon", The dog ran under the table. + + VOCABULARY. + + aero : air. suprajxo : surface. + sono : sound. sxultro : shoulder. + benko : bench. ferdeko : deck. + kato : cat. balanc- : swing (something). + lito : bed. frap- : strike, slap. + frukto : fruit. influ- : have influence on. + genuo : knee. prem- : press. + muso : mouse. nagx- : swim. + muziko : music. forestanta : absent. + ponto : bridge. nobla : noble (quality). + sofo : sofa. alta : high. + +Mi sidas sur segxo kaj tenas la piedojn sur benketo. Li revenis kun kato +sur la brako. Mi metis la manon sur la tablon. Li falis sur la genuojn. +Ne iru sur la ponton. Li jxetis sin malespere sur segxon. Li frapis lin +sur la sxultron, kaj premis lin malsupren sur la sofon. Mi sidigis min +sur la lokon de la forestanta hejtisto. La fruktoplantado devas influi +noblige sur tiujn, kiuj sia okupas je gxi. + +Super la tero sin trovas aero. Liaj pensoj alte levigxis super la +nubojn. Sxi ricevis la permeson sin levi super la suprajxon de la maro. +Ili povis sin levi sur la altajn montojn alte super la nubojn. Li staras +supre sur la monto kaj rigardas malsupren sur la kampon. Sxi sidis sur +la akvo kaj balancigxis supren kaj malsupren. + +El sub la kanapo la muso kuris sub la liton, kaj nun gxi kuras sub la +lito. Sxi ofte devis nagxi sub la akvon. Sub la sonoj de muziko ili +dancis sur la ferdeko. Ekfloris sub sxia rigardo la blankaj lilioj. Sxi +subigxis sub la akvon. Sxi suprennagxis cxe la subiro de la suno. + + + LESSON 32. + + Tra. Trans. Preter. + +"Tra" means "through", as "Tra la truo", Through the hole. "Tra la +mondo", Through the world. + +"Trans" means "at the other side, across", as "Li logxas trans la +rivero", He lives on the other side of the river. With the accusative it +means "to the other side", as "Li nagxis trans la riveron", He swam to +the other side of (across) the river. + + +"Preter" means "past, by", or "beyond;" it conveys the idea of coming +up from behind and passing on in front, as "Mi pasis preter via frato", +or "Mi preterpasis vian fraton", I passed your brother. The difference +between "tra", "trans", and "preter" is clearly shown by the sentence +"Trapasinte la arbaron, li preterpasis la pregxejon kaj tiam transpasis +la riveron per la ponto", Having passed through the wood, he passed by +the church, and then passed over the river by the bridge. + + VOCABULARY. + + kameno : hearth, fireside. momento : moment. + poto : pot. abato : abbot. + kaldrono : cauldron, kettle. penetr- : penetrate. + vaporo : steam, vapour. bol- : boil (as water boils). + hirundo : swallow. turn- : turn (a thing or oneself). + tunelo : tunnel. largxa : wide, broad. + oceano : ocean. + +Li estas tiel dika, ke li ne povas trairi tra nia mallargxa pordo. +Sxi rigardis supren tra la mallume-blua akvo. Tra la palrugxa aero +lumis la stelo de la vespero. La sonado de la sonoriloj trapenetras +malsupren al sxi. Ili traglitas inter la brancxoj. Sur la kameno inter +du potoj staras fera kaldrono; el la kaldrono, en kiu sin trovas (or +"trovigxas") bolanta akvo, eliras vaporo; tra la fenestro, kiu sin +trovas (or "trovigxas") apud la pordo, la vaporo iras sur la korton. + +La hirundo flugis trans la riveron, cxar trans la rivero sin trovis +(or "trovigxis") aliaj hirundoj. Ili povas flugi sur sxipoj trans la +maron. "Kial Hanibalo iris trans la Alpojn? Cxar tiam la tunelo ne +estis ankoraux preter." Estas neeble, ke ili estu transirintaj trans la +oceanon. Cxio transturnigxis la fundo supren. + +Ni pasis preter la stacio. En tiu cxi momento preteriras la abato. +Preterirante, mi demandis lin, cxu jam estas la dekdua horo. La muelilo +ne povas mueli per akvo preterfluinta. + + + LESSON 33. + + Antaux. Post. + +"Antaux" means "before" (time), "Ni revenos antaux Mardo", We shall +return before Tuesday, "in front of" (place), "Antaux la domo", Before +the house. Before verbs "antaux ol" is used, as "Lavu vin, antaux ol +mangxi", Wash (yourself) before eating. + +"Post" means "after" (time), "behind" (place). + +Care must be taken in using "antaux" and "post" to arrange the sentence +so that there can be no doubt as to whether time or place is referred +to. "He came before his father," in place or position, "i.e.", in front +of his father, is "Li venis antaux sia patro", but if "before in time" +is meant, it must be "Li venis antaux ol lia patro" ("venis"). "Li venis +post sia patro" means He came behind his father; if we mean "after his +father came" we may use "kiam", and say "Li venis post, kiam lia patro +venis". + +To express "time past," "ago," "antaux" is used, as "Antaux tri tagoj", +Three days ago. "Antaux longe", A long time ago. "Antaux nelonge", Not +long ago. + +To express "in" a time to come "post" is used, as I will come in three +days, "Mi venos post tri tagoj". "Post nelonge", In a short time. + + VOCABULARY. + + pregxejo : church (place of vek- : waken (someone). + prayer). bala- : sweep. + ordo : order. rauxka : hoarse. + ricxeco : wealth. avida : eager, greedy. + pasxo : step. ofte : often. + pagxo : page. publike : publicly. + +Antaux ili staris pregxejo. Antaux tiuj homoj estas inde paroli. Ofte +en la nokto sxi staris antaux la fenestro. Mi estas peka antaux vi. +Antaux unu horo. Antaux mallonge li vekigxis tre rauxka. Antaux nelonge +oni vendis la domon publike. Ne iru, antaux ol vi scias, ke cxio estas +en ordo. Mi devos lasi ilin elbalai la cxambron, antaux ol ni komencos +danci. Mi estis tie en la antauxa jaro. Antauxe mi neniam pensis pri +ricxeco. Estis al sxi, kiel la sorcxistino antauxdiris. + +Li restis post la pordo. Iom post iom. Sxi komencis avide legi pagxon +post pagxo. Sxi rigardis post lin kun rideto. Post kelkaj minutoj +levigxis la suno. Sxi jxetis siajn brakojn posten kaj antauxen. Ni +restos kelkajn semajnojn en Parizo; poste ni vojagxos en Germanujon. + + + LESSON 34. + + Dum. Gxis. Cxirkaux. + +"Dum" means "during", as "Dum mia tuta vivo", During my whole life. It +is not much used as a preposition, that is, before a noun, "en la dauxro +de" being better, as "En la dauxro de mia tuta vivo", In (the duration +of) my whole life; or the preposition is omitted altogether, as "La +tutan tagon mi laboradis", I used to work all day long. "Dum", meaning +"while, whilst", is often used at the beginning of a sentence. "Dume" +means meanwhile, or, in the meantime. + +"Gxis" means "till, until, up to, as far as". "Atendu gxis Sabato", Wait +until Saturday. "Iru gxis la rivero", Go as far as the river. + +"Cxirkaux" means "about" or "around, somewhere near" (more or less). +"Ili ludis cxirkaux la arbo", They played around the tree. "Cxirkaux +Majo ni foriros", About May we shall go away. + + VOCABULARY. + + koncerto : concert. vitro : glass (material). + flanko : side. globo : globe. + sorto : fate. kolekt- : collect. + radio : ray. prepar- : prepare. + kupolo : cupola, dome. pes- : weigh (something). + rublo : rouble. ekzist- : exist. + etagxo : story (of building). pere- : perish. + doloro : pain, ache. proksime : near to. + +Dum la tuta tago (aux, la tutan tagon) li restis sola. Dum (aux, en la +dauxro de) kelkaj monatoj, sxi ne eliradis el sia cxambro. Li dormis dum +la tuta koncerto (aux, la tutan koncerton). Dum dauxris la preparoj, +li estis gasto cxe la regxo. Dum li veturas sur la vojo al Grenada, en +Santa Fe estas decidata lia sorto. + +Ili laboradis gxis profunda nokto. La telero de la pesilo mallevigxis +gxis la tero. Gxiaj radioj sin levadis gxis la kupolo. Pruntu al mi dek +rublojn gxis morgaux. Li laboradis de frua mateno gxis malfrua nokto. Li +batalos gxis la fino mem. Ni levadis nin cxiam pli kaj pli alte gxis la +kvara etagxo. Gxi ekzistos gxis la mondo pereos. + +La regxo venis cxirkaux tagmezo en la vilagxon Reading. Cxirkaux la +mateno la ventego finigxis. Estos suficxe cxirkaux dek metroj. Cxiuj +kolektigxis cxirkaux la vitra globo. Oni povas rigardi tre malproksime +cxirkauxe. Cxirkauxe nagxis grandaj montoj de glacio. Li rigardis +cxirkauxen sur cxiuj flankoj. + + + LESSON 35. + + De. Da. + + +"De" means "of", "from", or "by"; it denotes (i.) "possession", as "La +cxapelo de la patro", The father's hat; (ii.), "the agent of an action", +as "La letero estis skribata de Johano", The letter was written by John; +(iii.), "cause, Li mortis de febro", He died of fever; (iv.), "starting +point, from, since", as "De tiu tempo neniu lin vidis", (Starting) from +(since) that time nobody has seen him; "Li venis de Parizo", He came +from Paris. + +"Da" means "of"; it is used after words signifying quantity, when the +noun following has a "general", not a "particular" sense, as "Dekduo +da kuleroj", A dozen spoons; "Funto da teo", A pound of tea; "Peco da +pano", A piece of bread; but if some particular tea, bread, etc., is +specified, "de" must be used, as "Funto de la teo", A pound of the tea; +"Peco de la pano", A piece of the bread. "La" cannot be used after "da." + + VOCABULARY. + + placo : place, square. peco : piece. + velo : sail. sumo : sum. + drapo : cloth. inko : ink. + ovo : egg. najbaro : neighbour. + kilometro : kilometre. mezuro : measure, + bordo : shore. sufer- : suffer. + amaso : crowd. signif- : mean, signify. + auxtuno : autumn. nigra : black. + turo : tower. plena : full. + cxevalo : horse. + +La lumo de la luno. En la mezo de la placo staris domo. Li povis havi +la agxon de dekses jaroj. La tempo de ilia vivo estas ankoraux pli +mallonga, ol de nia. Ili sin levis de apud la tablo. Mi pensis, ke vi +de tie jam ne revenos. La sxipanoj demetis la velojn. Li deiris de la +cxevalo. + +Glaso de vino estas glaso, en kiu antauxe sin trovis vino, aux kiun oni +uzas por vino; glaso da vino estas glaso plena je vino. Alportu al mi +metron da nigra drapo. (Metro de drapo signifus metron, kiu kusxis sur +drapo, aux kiu estas uzata por drapo). Mi acxetis dekon da ovoj. Tiu +cxi rivero havas ducent kilometrojn da longo. Sur la bordo de la maro +staris amaso da homoj. Multaj birdoj flugas en la auxtuno en pli varmajn +landojn. Sur la arbo sin trovis multe (aux multo) da birdoj. Kelkaj +homoj sentas sin la plej felicxaj, kiam ili vidas la suferojn de siaj +najbaroj. En la cxambro sidis nur kelke da homoj. "Da" post ia vorto +montras, ke tiu cxi vorto havas signifon de mezuro. + +Gxi estas bela peco da sxtofo. Sur la teleron li metis milojn da +pecoj da argxento. La lumoj brilas kiel centoj da steloj. Knabo +acxetis boteleton da inko. Ili konstruas turetojn enhavantajn multe da +cxambretoj. Li donis al ili grandan sumon da mono. + + + LESSON 36. + + Per. Kun. Sen. + +"Per" and "kun" represent different uses of our word "with," so care +must be taken to use the correct word. + +"Per" signifies "by means of"; it denotes the "instrument" by means of +which something is done, as "Per hakilo ni hakas", By means of an axe we +chop. + +"Kun" means "in company with, accompanying". "Li iros kun mi", He will +go with me. + +"Sen" means "without" as "Teo sen sukero", Tea without sugar. It is used +as a prefix to denote absence of something, as "sen-utila", without +use, useless (compare with "mal", which denotes the exact opposite; +"malutila" means "harmful, noxious"). + + VOCABULARY. + + envio : envy. folio : leaf. + sxauxmo : foam, froth. fadeno : thread. + fisxo : fish. lud- : play. + vosto : tail. pentr- : paint. + pentrajxo : painting. flar- : smell (something). + regxido : prince (king's son). pel- : drive. + princo : prince. kovr- : cover. + ondo : wave. cxes- : cease. + membro : member. mov- : move (something). + tataro : Tartar. kune : together. + +Mi mangxas per la busxo, kaj flaras per la nazo. Sxi surpasxis per piedo +sur la serpenton. Gxi enkovris la belegan lilion per blanka sxauxmo. La +korpo finigxis per fisxa vosto. Cxiuj muroj estas ornamitaj per grandaj +pentrajxoj. Per tie cxi, kaj ne per alia vojo, la sxtelisto forkuris. +Per kia maniero oni povas veni en la landon de oro? Per tia maniero. Per +unu vorto. La stelo Venus ekbrulis per envio. + +Sxi volis ludi kun ili, sed kun teruro ili forkuris. Kun kia atento +sxi auxskultis tiujn cxi rakontojn! La plej bela el ili estis la juna +regxido kun la grandaj nigraj okuloj. Tien cxi alnagxis la virineto de +maro kun la bela princo. Kun plezuro. Kun cxiu jaro la nombro de la +membroj rapide kreskis. + +La tataro restis sen bona cxevalo kaj sen mangxo. Li preskaux sen vivo +estis pelata de la ondoj. Ili teksis per cxiuj fortoj, sed sen fadenoj. +Li senvorte obeis. La folioj sin movis (or "movigxis") sencxese. Li +kreis sennombrajn birdojn. + + + LESSON 37. + + Por. Pro. + +"Por" means "for, in order to, for the purpose of, for the benefit of", +as "Li acxetis inkon por skribi", He bought ink in order to write. Por +is one of the three prepositions used before verbs in the Infinitive. + +"Pro" means "for, because of, on account of, for the sake of" (cause), +as "Li demandis sxin, pro kio sxi ploras", He asked her, for what +(reason or cause) she weeps. + +"Por" looks "forward" to the aim or purpose of the action, to that which +comes after the action, while "pro" looks "back" to what came before +the action and caused it to be done, as "Mi mangxas" pro "malsato" por +"vivi", I eat because of hunger in order to live. + + + VOCABULARY. + + ofico : office. vend- : sell. + mastro : master. konvink- : convince. + kafo : coffee. kontenta : content, pleased. + bieno : property. sata : satiated. + kauxzo : cause. + +Li sin kuracis por resanigxi. Sxi havis multege por rakonti. Li iris +en la pregxejon, por fari la konfeson. Por iel pasigi la tempon. Neniu +pli bone tauxgas por sia ofico, ol li. Li uzis cxiajn siajn fortojn por +kontentigi sian mastron. Por mi estas tute egale, kie ajn mi logxas. +Prenu (la pagon) por la kafo. + +Li mortis pro (aux, de) malsato. Mi havis tre bonan bienon, kiu +estis vendita pro sxuldoj. Pro la cxielo, ne faru tion cxi. Li estis +konvinkita, ke li pro si ne devas timi. Pro tio cxi Venus lumas pli +forte, ol multaj aliaj steloj. Cxu pro tio, aux cxu pro ia alia kauxzo, +mi ne scias. + + + LESSON 38. + + Pri. Laux. + +"Pri" means "concerning, in regard to, about", as "Ni parolis pri nia +amiko", We spoke about or concerning our friend. + +"Pripensi", to think about, to consider. "Priparoli", to speak about. +"Priskribi", to describe. + +"Laux" means "according to, in accordance with", as "Laux mia opinio", +According to (or, in) my opinion. + +"Lauxlonge", lengthways. + + VOCABULARY. + + konko : shell afero : affair, matter. + komando : command. honesteco : honesty. + eksterajxo : exterior. konvena : suitable, proper, + portreto : portrait. respectable. + boneco : goodness. songx- : dream. + fojo : time. sxajn- : seem, appear. + +Sxi volis kredi, ke la hebreo parolas pri iu alia. Nun la virino havas +cxion, sxi pri nenio povas peti. Pri tio cxi ne pensu. Tion oni vere +ne povas diri pri vi. Estis ankoraux multaj aferoj, pri kiuj ili volis +scii. Li ne povis ecx songxi pri sxi. Sxi demandadis pri tio la maljunan +avinon. + +Mi restas tie cxi laux la ordono de mia estro. Li ekiris laux tiu +cxi rivero. Ili havis la permeson supreniri cxiufoje laux sia volo. +Sxi povis laux sia placxo fosi kaj planti. La konkoj sin fermas kaj +malfermas laux la fluo de la akvo. Laux sia eksterajxo li sxajnis +konvena homo. Laux la komando "tri" vi ekpafos sur la arbon. La pli +juna filino estis la plena portreto de sia patro laux sia boneco kaj +honesteco. + + + LESSON 39. + + Kontraux. Anstataux. Krom. + +"Kontraux" means "against, opposite", or "in opposition to" as "Li +kuragxe batalis kune kun ni kontraux niaj malamikoj", He courageously +fought with us against our enemies. It is also used in the sense +of "overlooking", as "La fenestro kontraux la strato", The window +overlooking the street; and of "facing", as "Vizagxo kontraux vizagxo", +Face to face. "Kontrauxdiri", to contradict. + +"Anstataux" means "instead of, in the place" of, as "Mi iris Londonon +anstataux Parizon", I went to London instead of to Paris. "Mi iris +hieraux anstataux morgaux", I went yesterday instead of to-morrow. +"Anstataux piediri, li veturis", Instead of going on foot, he drove. +"Anstatauxi", to take (or, be in) the place of; "anstatauxigi", to put +in the place of, to replace (by). + +"Krom" means "not including, in addition to, besides", as "En la cxambro +estis neniu krom li", In the room there was nobody except him. "La knabo +estas granda, kaj krom tio, li estas bona". The boy is tall, and besides +that, he is good. + + + VOCABULARY. + + rimedo : a means, remedy. sukero : sugar. + kutimo : custom. kremo : cream. + profesoro : professor, prepozicio : preposition. + reflektoro : reflector. vokalo : vowel. + fiancxo : betrothed. abomeno : disgust. + flanko : side. ordinara : ordinary. + teo : tea. + +Vi havas rimedojn kontraux cxiuj malsanoj. Kion povas fari li sola +kontraux cent homoj? Kontraux sia kutimo, la profesoro nenion diris. Gxi +flugis kontraux la reflektoron. Kontraux sia propra volo sxi tion cxi +konfesis. Li eksentis ian abomenon kontraux si. La kontrauxa flanko. Ili +sidigxis unu kontraux la alia. Sxi estis maljusta kontraux li. Kontraux +la ordinaro, la nombro de la dancantoj estis granda. + +Anstataux li, oni sendis lian fraton. Anstataux eliri, li restis en la +domo. Okulo anstataux okulo, kaj dento anstataux dento. Anstataux kafo +li donis al mi teon kun sukero sed sen kremo. Anstataux "la" oni povas +ankaux diri "l'" (sed nur post prepozicio, kiu finigxas per vokalo). + +En la salono staris neniu krom li kaj lia fiancxino. Krom la malplena +teksilo nenio estis. Krom ni mem, ni havis tre malmulte por enporti. Sxi +volis havi, krom la rugxaj floroj, nur unu belan statuon. Cxiuj dormis, +krom la direktilisto apud sia direktilo. Krom la membroj alveturas multe +da gastoj. + + + LESSON 40. + + Malgraux. Spite. Po. Je. + +"Malgraux" means "in spite of", "notwithstanding", as "Li sukcesis +malgraux cxio", He succeeded in spite of everything. + +"Spite" is a stronger expression than "malgraux"; it means in defiance +of all opposition, despite, as "Li faris tion, spite la malpermeso", He +did that, in spite of being forbidden. + + +"Po" means "at the rate of", as "Mi acxetis dekduon da ovoj po unu +penco", I bought a dozen eggs at (the rate of) a penny (each). +"Poduone", by halves. "Po grande", wholesale; "po malgrande", retail. + +As already said (see Lesson 26), "je" is the only preposition which has +no meaning of its own. It is used when a preposition is needed, and none +of the others properly expresses the idea, as "La krucxo estas plena je" +(or, "de") "akvo", The jug is full of water. "Mi enuas je la hejmo", I +am tired of home. + + VOCABULARY. + + mastrumajxo : household affairs. honoro : honour. + fungo : mushroom. libereco : freedom, liberty. + senco : sense, meaning. kulpo : fault. + regulo : rule. simila : similar, like. + klareco : clearness. komuna : common to. + akuzativo : accusative. kri- : cry. + nobeleco : nobility (of birth). sopir- : sigh for, long for. + ekzemple : for example. + +Li multe laboris, sed malgraux cxio, li ne sukcesis. Estis ankoraux +suficxe varme, malgraux ke la suno staris malalte. Ili estos severe +punataj, se ili, malgraux la malpermeso, pekos kontraux la libereco de +la vojo. Spite cxiuj miaj penoj por malhelpi lin, li foriris. + +Por miaj kvar infanoj mi acxetis dek du pomojn, kaj al cxiu el la +infanoj mi donis po tri pomoj. Ili povas kosti po tri gxis kvin +sxilingoj. Tiu cxi libro havas sesdek pagxojn; tial se mi legos en cxiu +tago po dekkvin pagxoj, mi finos la tutan libron en kvar tagoj. Mi +acxetis kvar librojn po ses pencoj. + +Ni estis nur okupitaj je kelkaj mastrumajxoj. La konstruo estas simila +je fungo. Ili forkuris, kiam la virino ekkriis je ili. Je la vespero la +cxielo kovrigxis je nuboj. El timo je Karagara mi forkuris. Sxi estis +tre fiera je sia nobeleco. La hundo sincere malgxojis je li. Neniu el +ili estis tiel plena je deziroj, kiel la plej juna knabino. Je vorto de +honoro. + + 40A. + +Se ni bezonas uzi prepozicion, kaj la senco ne montras al ni, kian +prepozicion uzi, tiam ni povas uzi la komunan prepozicion "je." Sed +estas bone uzadi la vorton "je" kiel eble pli malofte. Anstataux la +vorto "je" ni povas ankaux uzi akuzativon sen prepozicio.--Mi ridas +je lia naiveco (aux, mi ridas pro lia naiveco; aux mi ridas lian +naivecon).--Je la lasta fojo mi vidas lin cxe vi (aux, la lastan +fojon).--Mi veturis du tagojn kaj unu nokton.--Mi sopiras je mia perdita +felicxo (aux, mian perditan felicxon).--El la dirita regulo sekvas, ke +se ni pri ia verbo ne scias, cxu gxi postulas post si la akuzativon +(t.e.=tio estas, cxu gxi estas aktiva) aux ne, ni povas cxiam uzi la +akuzativon. Ekzemple, ni povas diri "obei al la patro" kaj "obei la +patron" (anstataux, "obei je la patro"). Sed ni ne uzas la akuzativon +tiam, kiam la klareco de la senco tion cxi malpermesas; ekzemple: ni +povas diri "pardoni al la malamiko" kaj "pardoni la malamikon," sed ni +devas diri cxiam "pardoni al la malamiko lian kulpon." + + + LESSON 41. + + Suffixes -ajx-, -ec-. + +"-ajx-" denotes a "thing" (i.) "made from" or "of" the substance named, +or (ii.) having the "quality" or "character" named, or (iii.) "resulting +from" the action expressed by the word to which it is added, as "Ovo", +an egg, "ovajxo", something made of eggs, an omelette; "Mirinda", +wonderful, "mirindajxo", a wonderful thing, a wonder; "Trovi", to find, +"trovajxo" (or, "trovitajxo"), a thing found. + + +"-ec-" denotes "quality"; it forms the name of a quality; as, "Bona", +good; "boneco", goodness. "Ricxa", rich; "ricxeco", richness. "Akurata", +accurate, prompt; "akurateco", accuracy. "Mola", soft; "molajxo", a soft +thing; "moleco", softness. "Amiko", a friend; "amikajxo", a friendly +act; "amikeco", friendliness, friendship. "Eco", quality. + + VOCABULARY. + + kuko : cake. lago : lake. + ligno : wood (substance). objekto : object, thing. + alkoholo : alcohol. tren- : drag. + araneo : spider. fotograf- : photograph. + ceremonio : ceremony. konfit- : preserve with sugar. + heroo : hero. pak- : pack. + frandajxo : a dainty. la ceteraj : the rest, remainder. + acido : acid. mirinda : wonderful. + vinagro : vinegar. peza : heavy. + sulfuro : sulphur. oportuna : convenient. + azotacido : nitric acid. + +La fotografisto fotografis min, kaj mi sendis mian fotografajxon al mia +patro. Vi parolas sensencajxon, mia amiko. Mi trinkis teon kun kuko kaj +konfitajxo. Akvo estas fluidajxo. Mi ne volis trinki la vinon, cxar gxi +enhavis en si ian malklarajxon. Sur la tablo staris diversaj sukerajxoj. +Mi mangxis bongustan ovajxon. Kiam mi ien veturas, mi neniam prenas +kun mi multon da pakajxo. Glaciajxo estas dolcxa glaciigita frandajxo. +La tuta suprajxo de la lago estis kovrita per nagxantaj folioj kaj +diversaj aliaj kreskajxoj. La lignisto vendas lignon, kaj la lignajxisto +faras tablojn, segxojn kaj aliajn lignajn objektojn. Mi uzas nenian +alkoholajxon. Lia maljuna patrino kondukis la mastrajxon de la domo. +"Malbonan eksterajxon li havis," respondis la hebreo. Sxi pripensis la +faritajxojn de la tago pasinta. Gxi estas tiel malpeza, kiel araneajxo. +La trenajxo de la vesto estis longa. Ili sin movas, kiel vivaj estajxoj. + + +Li amas tiun cxi knabinon pro sxia beleco kaj boneco. Lia heroeco tre +placxis al mi. Mi vivas kun ili en granda amikeco. Ni estas ja en la +proksimeco de la rivero. Tio cxi estas la plej grava eco. Kortega +ceremonio postulas maloportunecon. La ricxeco de tiu cxi homo estas +granda, sed lia malsagxeco estas ankoraux pli granda. + +En tiuj cxi boteletoj sin trovas (trovigxas) diversaj acidoj, vinagro, +sulfuracido, azotacido kaj aliaj. La acideco de tiu cxi vinagro estas +tre malforta. Via vino estas nur ia abomena acidajxo. Tiu cxi granda +altajxo ne estas natura monto. La alteco de tiu monto ne, estas tre +granda. + + + LESSON 42. + + Suffixes -ej-, -uj-, -ing-. + +The suffix "-ej-" denotes a "place specially used" for a certain +purpose, as "Tombo", a tomb; "tombejo", a cemetery. "Cxevalo", a horse; +"cxevalejo", a stable. "Mallibera," captive "malliberejo", a prison. + +"-uj-" denotes that which "contains" or "produces", or "bears" (as +countries, fruit-trees, receptacles, etc.), as "Anglo", an Englishman: +"Anglujo", England. "Hispano", a Spaniard; "Hispanujo" Spain ("lando" +is also used, as "Skotlando"). "Pomo", an apple; "pomujo", an apple +tree ("arbo" is also used, as "pomarbo"). "Abelo", a bee; "abelujo", a +beehive. "Sukerujo", a sugar-basin; "Ujo", a receptacle. + +"-ing-" signifies a "holder, case", or "sheath" for one thing, as +"Fingro", a finger; "fingringo", a thimble. "Piedo", a foot; "piedingo", +a stirrup. "Glavo", a sword; "glavingo", a sword-sheath. "Ingo", a +sheath. + + VOCABULARY. + + skatolo : box. objekto : object, thing. + hufo : hoof. glavo : sword, + pantalono : trousers. konsil- : counsel, advise. + cigaro : cigar. sxvit- : sweat, perspire. + tubo : tube. sorb- : absorb. + monahxo : monk. ban- : bathe (oneself or another). + magazeno : magazine, warehouse. + +La domo, en kiu oni lernas, estas lernejo, kaj la domo, en kiu oni +pregxas, estas pregxejo. La kuiristo sidas en la kuirejo. La kuracisto +konsilas al mi iri en sxvitbanejon. La cxevalo metis unu hufon sur +serpentejon. La virino promenadis tra belegaj arbaroj kaj herbejoj. Li +venis en sian logxejon. Li haltis apud la pordego de la monahxejo. + +La rusoj logxas en Rusujo, kaj la germanoj en Germanujo. Mia skribilaro +konsistas el inkujo, sablujo, kelke da plumoj, krajono, kaj inksorbilo. +En la posxo de mia pantalono mi portas monujon, kaj en la posxo de mia +surtuto mi portas paperujon; pli grandan paperujon mi portas sub la +brako. Metu sur la tablon la sukerujon, la teujon, kaj la tekrucxon. + +Magazeno, en kiu oni vendas cigarojn, aux cxambro, en kiu oni tenas +cigarojn, estas cigarejo; skatoleto aux alia objekto, en kiu oni tenas +cigarojn, estas cigarujo; tubeto, en kiun oni metas cigaron, kiam oni +gxin fumas, estas cigaringo. Skatoleto, en kiu oni tenas plumojn, estas +plumujo, kaj bastoneto, sur kiu oni tenas plumon por skribadi, estas +plumingo. En la kandelingo sidis brulanta kandelo. + + + LESSON 43. + + Ge-, bo-, -id-, pra-, -cxj-, -nj-. + +The prefix "ge-" signifies "both sexes taken together", as "gepatroj", +parents. "Gefratoj", brothers and sisters. "Geregxoj", king and queen +(the word formed is, of course, always plural). + +The prefix "bo-" denotes "relationship by marriage", as "bopatro", +father-in-law; "bofilo", son-in-law. + +The suffix "-id-" signifies the "offspring" or "descendant", as "Regxo" +a king; "regxido", a king's son, a prince. "Kato", a cat; "katido", a +kitten. "Sxafo", a sheep; "sxafido", a lamb. + +The prefix "pra-" means "of generations ago, great-, grand-", as, +"avo", grandfather; "pra-avo", great-grand-father. It is also used +for descendants, as "pra-nepo", great-grandson. "Praa", primitive or +primeval. + +The suffix "-cxj-" is added to men's names and "-nj-" to women's names +to form "pet names", part of the name being left out, as "Petro", Peter +; "Pecxjo", Pete. "Klaro", Clara; "Klanjo", Clarrie. "Pacxjo" (from +"patro"), papa; "panjo", mamma. + + VOCABULARY. + + altaro : altar. gratul- : congratulate. + parenco : relation. deven- : originate, descend from. + doktoro : doctor (law, etc.). adres- : address (a letter). + stato : state, condition. telegraf- : telegraph. + koko : cock. + +Patro kaj patrino kune estas nomataj gepatroj. Petro, Anno, kaj +Elizabeto estas miaj gefratoj. Gesinjoroj N. hodiaux vespere venos al +ni. La gefiancxoj staris apud la altaro. Mi gratulis telegrafe la junajn +geedzojn. La geregxoj forveturis Kordovon. Sxi edzinigxis kun sia kuzo, +kvankam sxiaj gepatroj volis sxin edzinigi kun alia persono. + +La patro de mia edzino estas mia bopatro, mi estas lia bofilo, kaj mia +patro estas la bopatro de mia edzino. Cxiuj parencoj de mia edzino estas +miaj boparencoj, sekve sxia frato estas mia bofrato, sxia fratino estas +mia bofratino; mia frato kaj fratino (gefratoj) estas la bogefratoj de +mia edzino. La edzino de mia nevo, kaj la nevino de mia edzino estas +miaj bonevinoj. Virino, kiu kuracas, estas kuracistino; edzino de +kuracisto estas kuracistedzino. La doktoredzino A. vizitis hodiaux la +gedoktorojn P. Li ne estas lavisto, li estas lavistinedzo. + +La filoj, nepoj kaj pranepoj de regxo estas regxidoj. La hebreoj estas +Izraelidoj, cxar ili devenas de Izraelo. Cxevalido estas nematura +cxevalo, kokido nematura koko, bovido nematura bovo, birdido nematura +birdo. Tiu bela tero trovis sin en tre praa stato. + +Johanon, Nikolaon, Erneston, Vilhelmon, Marion, Klaron kaj Sofion iliaj +gepatroj nomas Johancxjo (aux Jocxjo), Nikolcxjo (aux Nikocxjo, aux +Nicxjo), Ernecxjo (aux Ercxjo), Vilhelcxjo (aux Vilhecxjo, aux Vilcxjo, +aux Vicxjo), Manjo (aux Marinjo), Klanjo kaj Sonjo (aux Sofinjo). + + + LESSON 44. + + Suffixes -ebl-, -ind-, -em-. + +These three suffixes are used to form adjectives. + +"-ebl-" means "possible to be" what the word to which it is added +signifies, as "Vidi", to see; "videbla", able to be seen; "Auxdi", to +hear; "auxdebla", able to be heard, audible; "Movi", to move; "movebla", +movable; "Ebla", possible; "eble", possibly. + +"-ind-" means "worthy of" what the word denotes, as "Honoro", honour; +"honorinda", honourable, worthy of honour; "Honti", to be ashamed; +"hontinda", shameful; "Indo", worth; "inda", worthy of. + +"-em-" means having an "inclination towards" or "propensity" for, or +"being disposed towards" something as "Forgesi", to forget; "forgesema", +forgetful; "Servi" to serve; "servema", willing to serve, obliging. +"Ema" fond of. + +The difference between the three suffixes is shown by the following +words:-- + +"Kredebla", possible of belief; "kredinda", worthy of belief; "kredema", +having a tendency to believe readily, credulous. + +"Legebla", able to be read; "leginda", worthy of being read; "legema", +fond of reading, inclined to read. + + VOCABULARY. + + sxtalo : steel. memor- : remember. + spirito : spirit, ekscit- : excite. + bagatelo : trifle. vengx- : revenge. + fleks- : bend. kredeble : probably. + lauxd- : praise. kompreneble : of course. + renvers- : turn over. + +Sxtalo estas fleksebla, sed fero ne estas fleksebla. Ne cxiu kreskajxo +estas mangxebla. Vitro estas rompebla kaj travidebla. Via parolo +estas tute nekomprenebla, kaj viaj leteroj estas cxiam skribitaj tute +nelegeble. La mallumo estas netrapenetrebla. Li rakontis al mi historion +tute nekredeblan. Eble mi povos helpi al vi. Cxu vi amas vian patron? +Kia demando! kompreneble, ke mi lin amas. Mi kredeble ne povos veni al +vi hodiaux, cxar mi pensas, ke mi mem havos hodiaux gastojn. La tablo +staras malrekte kaj kredeble baldaux renversigxos. Li faris sian eblon. + +Li estas homo ne kredinda. Via ago estas tre lauxdinda. Tiu cxi grava +tago restos por mi cxiam memorinda. Gxi estas vesto de granda indo. Gxi +ne estas inda je danko. La sxipanaro montrigxas ne inda je sia estro. + +Lia edzino estas tre laborema kaj sxparema, sed sxi estas ankaux tre +babilema kaj kriema. Li estas tre ekkolerema, kaj ekscitigxas ofte +cxe la plej malgranda bagatelo, tamen li estas tre pardonema, li ne +portas longe la koleron, kaj li tute ne estas vengxema. Li estas tre +kredema, ecx la plej nekredeblajn aferojn, kiujn rakontas al li la plej +nekredindaj homoj, li tuj kredas. Li estas tre purema, kaj ecx unu +polveron vi ne trovos sur lia vesto. Li estas bonega knabo, sed tre ema +kredi spiritojn. + + + LESSON 45. + + Dis-, -um-. + +The prefix "dis-" denotes separation or scattering, as "Jxeti", to +throw; "disjxeti", to scatter. "Sxiri", to tear; "dissxiri", to tear +into bits. "Doni", to give; "disdoni", to distribute. + +The suffix "-um-" has no definite meaning. It is used in only a few +words, of which the most important are:-- + + aerumi (from "aero", air), to expose to the air. + ventumi ( " "vento", wind), to fan. + kolumo ( " "kolo", neck), collar. + manumo ( " "mano", hand), cuff. + butonumi ( " "butono", button), to button. + gustumi ( " "gusto", taste), to taste (something). + komunumo ( " "komuna", common), a community. + krucumi ( " "kruco", cross), crucify. + malvarmumi ( " "malvarma", cold), take cold. + mastrumi ( " "mastro", master), keep house. + plenumi ( " "plena", full), fulfil. + brulumo ( " "bruli", burn), inflammation. + kalkanumo ( " "kalkano", heel), heel of boot. + + VOCABULARY. + + rezultato : result. sxir- : tear. + angulo : angle, corner. kvankam : although. + tolo : linen. simila : similar. + cxemizo : shirt. grava : important. + ating- : attain, reach to. + +Ni cxiuj kunvenis por priparoli tre gravan aferon; sed ni ne povis +atingi ian rezultaton, kaj ni disiris. Malfelicxo ofte kunigas la +homojn, kaj felicxo ofte disigas ilin. Mi dissxiris la leteron, kaj +disjxetis gxiajn pecetojn en cxiujn angulojn de la cxambro. Post tio cxi +oni disiris hejmen. La vojo disiris en kelkaj direktoj. + +Mi volonte plenumis lian deziron. En malbona vetero oni povas facile +malvarmumi. Li disbutonumis la superveston. Sxi ludis kun sia ventumilo. +Cxemizojn, kolumojn, manumojn, kaj ceterajn similajn objektojn oni nomas +tolajxo, kvankam ili ne cxiam estas faritaj el tolo. + +The suffixes "-on-, -obi-, -op-," have already been explained in Lesson +9. + + -Acx- + +A new suffix "-acx-" has gradually come into use during the past few +years. Its meaning is well shown in the following examples:--"Domo", +house; "domacxo", hovel. "Virino", woman; "virinacxo", hag. "Ridi", to +laugh; "ridacxi", to grin (maliciously). "Cxevalo", horse; "cxevalacxo", +a sorry nag, a screw. "Obstina", persistent, stubborn; "obstinacxa", +pig-headed. "Popolo", a people; "popolacxo", populace. "Morti", to die; +"mortacxi", to die the death. "Lingvo", language; "lingvacxo", a jargon. + +This suffix should only be used sparingly. + + + JOINING WORDS. CONJUNCTIONS. + +Certain words are used merely to join words or sentences. Those already +learned are:-- + + kaj : and. cxu : whether. + sed : but. ke : that. + cxar : because, for. kvazaux : as if. + ankaux : also. kvankam : although. + ol : than. almenaux : at least. + se : if. tamen : however. + aux : or. do : then, therefore. + +The following are also useful:-- + + kaj ... kaj : both ... and. nek ... nek : neither ... nor. + aux ... aux : either ... or. ecx se : even if. + cxu ... aux : whether ... or. same kiel : the same as. + cxu ... cxu : whether ... whether. + + EXCLAMATIONS. INTERJECTIONS. + +The following are simply exclamations of joy grief, surprise, etc.:-- + + ah! : aha! ah! kia! : what! + ha! : ah! bone! : good! all right! + he! : halloo! hey! brave! : bravo! + hm! : hm! humph! hura! : hurrah! + ho! : oh! vere! : truly! + oho! : ho! efektive! : really! + ho ve! : alas! adiaux! : goodbye! + for! : away! bonvenu! : welcome! + fi! : for shame! kompreneble! : of course! + nu! : well (now)! vivu! : long live! + nu do! : well (now) then! antauxen! : forward! + ja! : indeed! cxu vere? : is it true? + jen! : there! look! behold! cxu ne? : is it not? + bis! : again! encore! + + COMPOUND WORDS. + +It is often convenient to form compound words, as "posxtkarto", +"forpeli", "cxiuminute", "stacidomo", "senmove", "telertuketo". When +this is done, the word expressing the principal idea is placed last. + +Generally it is sufficient to use the "root" of the qualifying word, but +if the sound or sense requires it, the whole word is taken, as "unutaga" +means "of one day"; "unuataga", "of the first day." + + + * * * * * + + + ARRANGEMENT OF WORDS IN THE SENTENCE. + +In English the sense often depends entirely on the order of the words, +e.g., the sentence "John saw George" would mean something quite +different if reversed--"George saw John." But in Esperanto, thanks to +the accusative "n", the endings "a" and "e" for participles, and the +pronoun "si", the order of words may be varied without altering the +sense. "Georgon vidis Johano" means exactly the same as "Johano vidis +Georgon." + +But though the meaning can in most cases be understood whatever the +order of the words, it is best to adopt the simplest arrangement, and +to follow the natural course of thought, which is, first, that about +which we think, then that which we think about it. English students may +frame their sentences exactly as they would in their own language. In +Esperanto, as in English, the arrangement is sometimes altered, either +for emphasis, as "Lauxdata estu Dio!" Praised be God!; or to please the +ear, as "Oni min admiras", instead of "Oni admiras min", People admire +me. + +"Note".--Care must be taken in placing the word "ne." Its usual place is +before the verb, when it negatives the whole sentence. Study the effect +of placing "ne" in different positions in the sentence "Mi deziras vidi +Johanon kaj lian fraton", I wish to see John and his brother:-- + +(i.). "Mi ne deziras vidi Johanon kaj lian fraton", I do not wish to see +John and his brother. + +(ii.). "Mi deziras ne vidi Johanon kaj lian fraton", I wish not to see +John and his brother, "i.e.", I wish to avoid seeing them. + +(iii.). "Mi deziras vidi ne Johanon, sed lian fraton", I wish to see not +John, but his brother. + +(iv.). "Mi deziras vidi Johanon kaj ne lian fraton", I wish to see John +and not his brother. + +"Ne tute" means "not quite," while "tute ne" means "not at all." + +"Jam ne" means "no longer." "Not yet" is "ankoraux ne". + +Words which are already international, such as "microscope, telephone, +automobile", etc., are adopted unchanged, except as to the spelling and +termination, as "mikroskopo, telefono, auxtomobilo." + + WORDS USED WITH THE OBJECT. + +As already said, when an adjective or participle (or a noun) is added to +the object simply as a describing word, it takes "n" like the object, as +"Li perdis sian novan libron "("aux", sian libron novan), He lost his +new book. "Sxi trankviligis la kriegantan infanon "(aux, "la infanon +kriegantan"), She pacified the screaming child. "Li vizitis sian fraton +Johanon", He visited his brother John. ("John" shows "which" brother). + +But if the adjective, participle, or noun is used not merely to +describe, but indirectly to tell something about the object, it does +not take "n". A comparison of the following sentences will make this +clear:-- + +1. Li trovis la pomojn maturajn. He found the ripe apples. + Li trovis la pomojn maturaj. He found (that) the apples (were) ripe. + +2. Li trovis la krucxon rompitan. He found the broken jug. + Li trovis la krucxon rompita. He found (that) the jug (was) broken. + +3. Li kolorigis la drapon rugxan. He dyed the red cloth. + Li kolorigis la drapon rugxa. He dyed the cloth red. + +4. Li trancxis (aux faris) la veston tro mallongan. + He cut (or made) the too-short coat (the coat that was too short). + Li trancxis la veston tro mallonga. + He cut the coat (so that it was) too short. + +5. Li nomis la knabon mensogisto. He called the boy a liar. + +Compare this use of words with the following:-- + +He made his father angry (or, be angered). "Li kolerigis sian patron", +or, "li igis sian patron kolera". + +The loss drove him mad. "La perdo frenezigis lin", or, "igis lin +freneza". + +It rendered the gun useless. "Gxi senutiligis la pafilon", or, "igis la +pafilon senutila". + + + COMPLETE GRAMMAR OF ESPERANTO. + By Dr. Zamenhof. + + A.--Alphabet. + +Aa, Bb, Cc, Cxcx, Dd, Ee, Ff, Gg, Gxgx, Hh, Hxhx, Ii, Jj, Jxjx, Kk, Ll, +Mm, Nn, Oo, Pp, Rr, Ss, Sxsx, Tt, Uu, Uxux, Vv, Zz [Footnote: Names of +the letters: a, bo, co, cxo, do, e, fo, go, gxo, ho, hxo, i, jo, jxo, +ko, lo, mo, no, o, po, ro, so, sxo, to, u, uxo, vo, zo.] + +Remark.--Presses which do not possess the accented letters can use +instead of them ch, gh, hh, jh, sh, u. + + B.--Rules. + +(1) There is no indefinite ARTICLE; there is only a definite article +("la"), alike for all sexes, cases, and numbers. + +Remark.--The use of the article is the same as in the other languages. +People who find a difficulty in the use of the article need not at first +use it at all. + +(2) SUBSTANTIVES have the termination "o". To form the plural the +termination "j" is added. There are only two cases: nominative and +accusative; the latter is obtained from the nominative by the addition +of the termination "n". Other cases are expressed by the aid of +prepositions (the genitive by "de", the dative by "al", the ablative by +"per", or other prepositions according to sense). + +(3) The ADJECTIVE ends in "a". Case and number as with the substantive. +The Comparative is made by means of the word "pli", the Superlative by +"plej"; with the Comparative the conjunction "ol" is used. + +(4) The fundamental NUMERALS (they are not declined) are: "unu, du, +tri, kvar, kvin, ses, sep, ok, naux, dek, cent, mil." The tens and +hundreds are formed by simple junction of the numerals. To mark the +ordinal numerals the termination of the adjective is added; for +the multiple--the suffix "obl", for the fractional--"on", for the +collective--"op", for the distributive--the word "po". Substantival +and adverbial numerals can also be used. + +(5) Personal PRONOUNS: "mi, vi, li, sxi, gxi" (referring to thing or +animal), "si, ni, vi, ili, oni"; the possessive pronouns are formed by +the addition of the adjectival termination. Declension is as with the +substantives. + +(6) The VERB undergoes no change with regard to person or number. Forms +of the verb; time "being" (Present) takes the termination "-as;" time +"been" (Past) "-is"; time "about to be" (Future) "-os"; the Conditional +mood "-us;" the Ordering mood "-u;" the Indefinite "-i." Participles +(with an adjectival or adverbial sense): active present "-ant;" active +past "-int;" active future "-ont;" passive present "-at;" passive past +"-it;" passive future "-ot." All forms of the passive are formed by the +aid of a corresponding form of the verb "esti" and a passive participle +of the required verb; the preposition with the passive is "de." + +(7) ADVERBS end in "e;" degrees of comparison as with the adjectives. + +(8) ALL the PREPOSITIONS require the nominative. + +(9) EVERY word is read as it is written. + +(10) The ACCENT is ALWAYS on the penultimate syllable. + +(11) COMPOUND WORDS are formed by simple junction of the words (the +chief word stands at the end); the grammatical terminations are also +regarded as independent words. + +(12) When another NEGATIVE word is present the word "ne" is left out. + +(13) In order to show DIRECTION words take the termination of the +accusative. + +(14) Each PREPOSITION has a definite and constant meaning; but if we +have to use some preposition and the direct sense does not indicate to +us what special preposition we are to take, then we use the preposition +"je" which has no meaning of its own. Instead of the preposition "je" we +can also use the accusative without a preposition. + +(15) The so-called FOREIGN WORDS, that is, those which the majority of +languages have taken from one source, are used in the Esperanto language +without change, merely obtaining the spelling of the latter; but with +different words from one root it is better to use unchanged only the +fundamental word and to form the rest from this latter in accordance +with the rules of the Esperanto language. + +(16) The FINAL VOWEL of the substantive and of the article can be +dropped and replaced by an apostrophe. + + + * * * * * + + + COMMON USEFUL EXPRESSIONS. + + tio estas, i.e. that is. + kaj cetere, k.c. etcetera. + kaj tiel plu, k.t.p. and so on. + kiel ekzemple, k.ekz. as for example. + kiel elbe plej (baldaux) as (soon) as possible. + kio ajn okazos whatever happens (shall happen). + kondicxe, ke on the condition that. + kun la kondicxo, ke on the condition that. + + Bonan tagon, sinjoro. Good day, sir. + Kiel vi fartas? How do you do? + Tre bone, mi dankas. Very well, I thank you. + Mi dankas vin. I thank you. + Dankon. Thanks. + Multe da dankoj. Many thanks. + Vi estas tre gxentila (afabla). You are very kind. + Vi estas tre kompleza. You are very obliging. + Mi malsatas. I am hungry. + Mi soifas. I am thirsty. + Al mi estas varme (malvarme). I am warm (cold). + Kiu estas tie? Estas mi. Who is there? It is I. + Sidigxu, mi petas. Be seated, I beg (you). + Kun plezuro. With pleasure. + Kion vi bezonas? What do you want? + Cu vi min komprenas? Do you understand me? + Vi estas prava (malprava). You are right (wrong). + Tio estas vera. That is true. + Estas vera, ke... It is true that... + Je kioma horo vi foriros? At what time are you going? + Kioma horo estas? What time is it? + Kiom kostas tio cxi? How much does this cost? + Gxi kostas tri sxilingojn. It costs three shillings. + Kie vi estas? Where are you? + Kien vi iras? Where are you going? + Kian agxon li havas? How old is he? + Antaux unu semajno. A week ago. + Post du tagoj. In two days. + Li venos jxauxdon. He will come on Thursday. + Pasigu al mi la panon, Pass me the bread, + mi petas vin. I beg you (please). + Estas li mem! It is himself! + Tiom pli bone So much the better! + Oni diras, ke... They say, that... + Neniu tion diras. Nobody says that. + Kio okazis? What has happened? + Cxu vi konas Sinjoron A.? Do you know Mr. A.? + Mi scias, kiu li estas, I know who he is, + sed mi ne konas lin. but I do not know him. + Cxu estas leteroj por mi? Are there letters for me? + Rapidu. Be quick. + Ne diru tion. Do not say that. + Ne faru tion. Do not do that. + Kia estas la vetero? What kind of weather is it? + Kian veteron ni havas? What kind of weather is it? + Pluvas; negxas. It rains; it snows. + Pluvis la tutan nokton. It rained all night long. + Estas beld, varmege. It is fine, hot. + Cxu mi tion faru? Shall I do that? + + + LETTERS. + + (a). Beginnings. + + Kara : dear. Patro, amiko, etc. : + Mia kara : my dear. father, friend, etc. + Estimata : esteemed. Samideano : fellow-thinker. + Estiminda : estimable. Kunlaboranto : fellow-worker. + Respektinda :respect-worthy. Sinjoro : Sir. + Honorinda honourable. Sinjoroj : Gentlemen, Sirs. + Sinjorino : Madame, Mrs. + Frauxlino : Miss. + + + (b). Endings. + + Kun (koraj, amikaj) salutoj, With (hearty, friendly) greetings. + Kun (alta, granda) estimo, With (high, great) esteem. + Kun (miaj, cxiuj) bondeziroj, With (my, all) good wishes. + Kun (multe da) amo, With (much) love. + Via, La via, Yours. + Via, (tre) vin amanta, Your (very) loving. + Via, tre sincere, fidele, Yours very sincerely, faithfully. + Cxiam via, Yours always. + Tre sincere via, Very sincerely yours. + + + KEY TO EXERCISES. + + 1. + +A father and a brother. A lion is an animal. A rose is a flower and a +pigeon is a bird. The rose belongs to Theodore. The sun shines. The +father is a tailor. Where are the book and the pencil? Here is an apple. +On the ground lies a stone. On the window lie a pencil and a pen. The +son stands by the father. Here lies the hat of the father (the father's +hat). The father is in the room. Before the house is (stands) a tree. + +What is a lion? What is a rose? What shines? What is the father? Where +is the father? What is on the window? Where is the pen? + +Is a lion an animal? Yes, a lion is an animal. Is a rose a bird? No, a +rose is not a bird, a rose is a flower. + + 2. + +The father is well. A child is not a mature man. The sky is blue. A lion +is strong. The father is good. The hand of John (John's hand) is clean. +("Some", or, "a") paper is white. White paper lies on the table. Here is +the young lady's exercise book. In the sky stands (is) the beautiful +sun. The paper is very white, but the snow is more white (whiter). Milk +is more nutritious than wine. The bread is fresh. The uncle is richer +than the brother. Here lies (is) a red rose. The dog is very faithful. +The book is new. + + 3. + +(The) birds fly. The song of (the) birds is pleasant. Where are the +boys? The fathers are well. Children are not mature men. Lions are +strong. John's hands are clean. Here are the young ladies' exercise +books. The uncles are richer than the brothers. The dogs are very +faithful. White papers lie on the table. In the room are new hats. Where +are the sharp knives? Good children are diligent. Here lie (are) pure +white delicate lilies. The teeth of lions (lions' teeth) are sharp. + + + 4. + +I read. You write. He is a boy, and she is a girl. We are men. You are +children. They are Russians. Where are the boys? They are in the garden. +Where are the girls? They also are in the garden. Where are the knives ? +They are (lie) on the table. The child cries, because it wants to eat. +Sir, you are impolite. Gentlemen, you are impolite. Tkey say that (the) +truth always conquers. The house belongs to him. I come from (the) +grandfather, and I go now to (the) uncle. I am as strong as you. Now I +read, you read, and he reads, we all read. You write and the children +write, they (you) all sit silent and write. + +My dog, you are very faithful. He is my uncle, for my father is his +brother. Of all my children, Ernest is the youngest. His father and his +brothers are in the garden. Her uncle is in the house. Where are your +books ? Our books are (lie) on the table; their pencils and their paper +also are (lie) on the table. + +Who is in the room ? Who are in the room ? The gentle- man who is +reading is my friend. The gentleman to whom you are writing is a tailor. +What is lying on the table ? + + 5. + +I see a lion (lions). I read (am reading) a book (books). I love (the) +father. I know John. (The) father is not reading a book, but he is +writing a letter. I do not like obstinate people. I wish you good-day, +sir. Good morning! A joyous festival (a pleasant holiday) (I wish you). +What a joyful festival (it is to-day) ! In the day we see the bright +sun, and at night we see the pale moon and the beautiful stars. We have +newer bread than you. No, you are wrong, sir, your bread is less new +(staler) than mine. We call the boy, and he comes. In (the) winter they +heat the stoves. When one is rich one has many friends. He loves me, but +I do not love him. Mr. P. and his wife love my children very much; I +also love theirs very much. I do not know the gentleman who is reading. + + 6. + +Why do you not answer me? Are you deaf or dumb? What are you doing? + +The boy drove away the birds. From (the) father I received a book, and +from (the) brother I received a pen. (The) father gave me a sweet apple. +Here is the apple which I found. Yesterday I met your son, and he +politely greeted me. Three days ago (before three days) I visited your +cousin, and my visit gave (made) to him pleasure. When I came to him he +was sleeping, but I woke him. + + +I will relate to you a story. Will you tell me the truth? To day is +Saturday, and to-morrow will be Sunday. Yesterday was Friday, and the +day after to-morrow will be Monday. [Footnote: Notice that in these two +sentences "ankoraux" and "iam" express different meanings of the English +word "yet."] Have you yet found your watch? I have not yet looked for +it; when I have finished (shall finish) my work I will look for my +watch, but I fear that I shall not find it again. If you (shall) conquer +us, the people will say that only women you conquered. When you (shall) +attain the age of fifteen years you will receive the permission. + + 7. + +I love myself, you love yourself, he loves himself, and every man loves +himself. I take care of her (so) as I take care of myself, but she takes +no care at all of herself, and does not look after herself at all. My +brothers had guests to-day; after supper our brothers went with the +guests out of their (our brothers') house and accompanied them as far as +their (the guests') house. I washed myself in my room, and she washed +herself in her room. The child was looking for its doll; I showed the +child where its doll lay. She related to him her adventure. She returned +to her father's palace. Her flowers she tended not. My brother said to +Stephen, that he loved him more than himself. + + 8. + +Two men can do more than one. I have only one mouth, but I have two +ears. He walks out with three dogs. He did everything with the ten +fingers of his hands. Of her many children some are good and others bad. +Five and seven make twelve. Ten and ten make twenty. Four and eighteen +make twenty-two. Thirty and forty-five make seventy-five. One thousand +eight hundred and ninety-three. He has eleven children. Sixty minutes +make one hour, and one minute consists of sixty seconds. + + 8a. + +January is the first month of the year, April is the fourth, November is +the eleventh, and December is the twelfth. The twentieth day of February +is the fifty-first day of the year. The seventh day of the week God +chose to be (that it should be) more holy than the six first days. What +did God create on the sixth day? What (which) date is it (have we) +to-day? To-day is the twenty-seventh (day) of March. Christmas Day is +the 25th of December, New Year's Day is the 1st of January, One does not +easily forget one's first love. + + + 9. + +I have a hundred apples. I have a hundred (of) apples. This town has a +million of inhabitants. I bought a dozen (of) spoons, and two dozen (of) +forks. One thousand years (or, a thousand of years) make a millennium. + +Firstly, I return to you the money which you lent to me; secondly, I +thank you for the loan; thirdly, I beg you also afterwards (on a future +occasion) to lend to me when I (shall) require money. + + 9a. + +Three is half of six, eight is four-fifths of ten. Four metres of this +stuff cost nine francs, therefore two metres cost four and a-half +francs. One day is a three hundred and sixty-fifth or a three hundred +and sixty-sixth of a year. + +Five times seven are thirty-five. For each day I receive five francs, +but for to-day I have received double pay, that is, ten francs. + +These two friends walk out always (two) together. Five together they +threw themselves upon me, but I overcame all five assailants. + + 10. + +Give (to) the birds water, for they want to drink. Alexander will not +learn, and therefore I beat Alexander. Who has courage (dares) to ride +on a lion? I was going to beat him, but he ran away from me. + +Do not give your hand to a lion. Relate (tell) to my young friend a +beautiful story. Tell father that I am diligent. Tell me your name. Do +not write to me such long letters. Show me your new coat. Child, do not +touch the looking-glass. Dear children, always be honest. Do not listen +to him. + +He says that I am attentive. He begs me to be attentive. Tell him not to +chatter. Ask him to send me a candle. The cottage is worth your buying +(worthy that you should buy it). She strongly desired that he (should) +remain alive. + +Let him come, and I will forgive him. Let us be gay, let us use life +well, for life is not long. Let him not come alone, but come with his +best friend. I already have my hat; now look for yours. + + + 11. + +If the pupil knew his lesson well, the teacher would not punish him. If +you knew who he is, you would esteem him more. They raised one hand +upwards as if they were holding something. If I really were beautiful, +others would try to imitate me. Oh! if I were (had) already the age of +fifteen years! + + 12. + +To remain with a lion is dangerous. The knife cuts well, for it is +sharp. Go more quickly. He shut the door angrily. His speech flows +softly and pleasantly. We made the contract not in writing, but by word +of mouth. An honest man acts honestly. The pastor who died a short time +ago lived long in our city. Did you not get it back? He is sick unto +death. The iron rod which was in the stove (fire) is burning; hot. Paris +is very gay. Early in the morning she drove to the station. + +Forgive me that I stayed so long. His anger lasted long. He is to-day in +an angry temper. The king soon sent again another good-hearted official. +This evening we shall have a ball. Where are you? Away from here! (Get +away!). + +Where did he drive away to? She ran home. We went forward like furies. +Everything was right (good), and we went on further. The lady glanced +back. The sailors demanded to go back (required that one should go +back). I hung it here, for it saved my life. I never sent here. + + 13. + +My brother is not big, but he is not little, he is of medium growth. A +hair is very thin. The night is so dark that we can see nothing even +before our nose. This stale bread is hard as stone. Naughty children +love to torment animals. He felt (himself) so miserable that he cursed +the day on which he was born. We greatly despise this base man. The +window was long unclosed; I closed it, but my brother immediately opened +it again. A straight road is shorter than a curved. Do not be +ungrateful. + +The wife of my father is my mother, and the grandmother of my children. +My sister is a very beautiful girl. My aunt is a very good woman. I saw +your grandmother with her four granddaughters, and with my niece. I have +an ox and a cow. The young widow became again a fiancee. + + 14. + +He gave me money, but I immediately returned it to him. I am going away, +but wait for me, for I shall soon return. The sun is reflected in the +clear water of the river. He returned to his country. She threw herself +again upon the seat. + + +In the course of a few minutes I heard two shots. The firing continued +for a very long time. His speech of yesterday was very fine, but too +much speaking tires him. He is singing a very beautiful song. Singing is +an agreeable occupation. With my hand I kept on briskly rubbing him. The +rain kept on falling in rivers. Every minute she kept looking out +through the window and cursing the slow motion of the train. + +I leap very cleverly. I started with surprise. I used to jump all day +long from place to place. When you began to speak I expected to hear +something new. The diamond has a beautiful sparkle. She let the diamond +flash. Two flashes of lightning passed across the dark sky. + + 15. + +I am (being) loved. I was (being) loved. I shall be (being) loved. I +should be (being) loved, Be (being) loved. To be (being) loved. You have +been washed. You had been washed. You will have been washed. You would +have been washed. Be (having been) washed. To have been washed. He is to +be invited. He was (going) to be invited. He will be (about to be) +invited. He would be (about to be) invited. Be about to be invited. To +be about to be invited. This commodity is always willingly bought by me. +The overcoat was (has been) bought by me; consequently it belongs to me. +When your house was being built, my house had already been built a long +time. I give notice that from now my son's debts will not be paid by me. +Be easy; my whole debt will soon have been paid to you. My gold ring +would not be so long (being) sought for if it had not been so cleverly +hidden by you. According to the plan of the engineers this railway is +going to be constructed in the space of two years; but I think that it +will be being constructed (in construction) more than three years. When +the prayer was (had been) finished he rose. + +Augustus is my best loved son. Money in hand is more important than +(money) had. A sparrow (which has been) caught is better than an eagle +(which is) going to be caught. + + + 16. + +Flowing water is purer than water standing still. The fallen man cannot +raise himself. (The) time past will never more return; (the) time to +come no one yet knows. Come, we await you, Saviour of the world. In the +language Esperanto we see the future language of the whole world. The +number of the dancers was great. It is the legend which true believers +always repeat. He led the traveller to the place where the thieves were +resting. (To) a man who has sinned unintentionally God easily pardons. +The soldiers led the prisoners (arrested) through the streets. A man +whom one has to judge is one to be judged (prisoner at the bar). + + 16a. + +Now he teils me the truth. Yesterday he told me the truth. He always +told me the truth. When you saw us in the drawing-room he had already +(previously) told me the truth. He will tell me the truth. When you +(shall) come to me, he will previously tell me the truth (or, he will +have told me the truth; or, before you (will) come to me, he will tell +me the truth). If I were to ask him, he would tell me the truth. I +should not have made the mistake if he had previously told me the truth. +When I (shall) come, tell me the truth. When my father (shall) come, +tell me beforehand the truth. I wish to tell you the truth. I wish that +that which I said should be true (or, I wish to have told the truth). + + 17. + +Walking in the street, I fell. Having found an apple, I ate it. He came +to me quite unexpected. He went meditating (deeply) and very slowly. We +were ashamed, having received instruction from the boy. The imperial +servant went out, taking with him the bracelet. Profoundly saluting, he +related that the thief had been caught. Without saying a word, the +duchess opened her jewel-case. Having worked a year, and having saved a +few dollars, I married (with) my Mary. Having crossed the river, he +found the thief. Looking (having looked) by chance on the floor, she saw +some book, forgotten probably by a departed traveller. + + + 18. + +The bootmaker makes boots and shoes. Nobody lets thieves into his house. +The brave sailor was drowned in the sea. An author writes books, and a +writer simply copies papers. We have various servants - a cook, a +housemaid, a nurse, and a coachman. (He) who occupies himself with +mechanics is a mechanic, and (he) who occupies himself with chemistry is +a chemist. A diplomatist we can also call a diplomat, but a physicist we +cannot call a "physic," for "physics" is the name of the science itself. +One day there came two cheats, who said that they were (are) weavers. + + 19. + +They so hindered me that I spoiled the whole of my work. Send away your +brother, for he hinders us. Fetch the doctor, for I am ill. He procured +for himself many books from Berlin. + +He grew pale with fear, and afterwards he blushed from shame. In the +spring the ice and the snow melt. In the muddy weather my coat became +very dirty; therefore I took a brush and cleaned the coat. My uncle did +not die (by) a natural death, but nevertheless he did not kill himself, +and also was killed by nobody; one day, walking near the railway lines, +he fell under the wheels of a moving train, and was killed. I did not +hang my cap on this little tree; but the wind blew away the cap from my +head, and it, flying, became hung (got caught) on the branches of the +little tree. Seat yourself (or, sit down), sir. + +His gloomy face made his friend laugh. The whole night they passed +awake, and lighted more than sixteen candles. I divested the child of +his night clothes, and stood him in the tub; afterwards I dried him. He +made friends with evil companions. A poor Hebrew wished to become a +Christian. The bottle fell and broke. She became his wife. Little by +little she became quite calm. + + 20. + +The sea is deeper there than any anchor can reach. In some (any) way. +Without any reproach of conscience. I know in what sort of place I shall +certainly find him. What kind of weather is it? What harm have I done to +you? In that way he did everything. He invited him to come into such and +such a place. Not every sort of bird sings. Beyond all doubt. No (kind +of) man deserves such a punishment. Such books are harmful. At times he +visits us. + +For some reason he could not sleep. Why do you not answer me? I did not +understand your question, therefore I did not answer. People do not +understand one another, and therefore they hold themselves aloof. For +every reason that is the best. + + +I once loved you. What lives must of necessity some time die. When shall +you go away? In the moonlight night, when all were asleep, then she sat +on the edge or the ship. Be for ever blessed! She had never seen a dog +before. + + 20a. + +Where are the boys? Where did you go? I am staying here. He lost his +purse somewhere in the town, but where he lost it he does not know. I +willingly came from there here. He begged her to tell him whence she +came (whence she comes). For youth there are snares everywhere. +Everywhere are flowers, and nowhere can one find more beautiful (ones). + +How beautiful! Am I fit for a king? So finished the happy day. They +shone like diamonds. How are you? Somehow he misunderstood me. My wife +thought the same as I. I cannot understand at all what you say. Very +strange and quite incomprehensible! I, as president, elected him. I +chose him as president. + +Whose glove is this? I never take that one's opinion. Suddenly she heard +somebody's loud disagreeable voice. Everybody's idea is different. A +good friend, without whose help he would never have seen this land. +Somebody's loss is not always somebody's gain. Someone's loss is often +no one's gain. + + 20b. + +I feel that something is happening. Never did I give you anything. I +wish to do something good for (to) you. What is this? What kind of +ornament is this? What do I see? This is all I spoke of. I will give up +nothing to you. Do nothing against your mother. Before all, be faithful +to yourself. She began to feel something such as (which) she herself in +the beginning could (can) not understand. + +She spoke a little angrily. The pupils of the eyes little by little +contracted. Who is so unreasonable (senseless) that he can believe it? +How much money have you? I have none. Give me as much water as wine. + +Somebody comes; who is it? Would anybody have the courage to do that? +Everybody tried to save himself as he could. A language in which nobody +will understand us. None of them could save the drowning person. He +helped nobody ever (never helped anybody) even with one centime. We +shall go all together. I know nobody in that town. This is beyond all +human strength. + + 20c. + +Where I am travelling from, whither and why, I can only answer: I know +not. They begged him to delay a little (with) his departure. These nests +are often larger than the huts of the people of that place. He departed +with the firm resolve to leave for ever this ungrateful land. If anyone +were to see that, he would curse Fortune. I would give a hundred pounds +sterling if ox tongue could have for me such a good taste as for you. +What time is it? Nearly (soon) twelve o'clock. + + 21. + +On a hot day I like to walk in a wood. They opened the gate noisily, and +the carriage drove into the courtyard. This is no longer simple rain, +but a downpour. A huge dog put its forepaw on me, and from terror I did +not know what to do. Before our army stood a great series of cannon. +(In) that night a terrible gale blew. With delight. He longed to go away +again. + +Immediately after heating the stove was hot, in an hour it was only +warm, in two hours it was only just warm, and after three hours it was +already quite cold. I bought for the children a little table and some +little seats. In our country there are no mountains, but only hills. In +summer we find coolness in thick woods. He sits near the table and +dozes. A narrow path leads through this field to our house. On his face +I saw a joyful smile. Before the woman appeared a pretty little dog. +Pardon, he whispered. + + 22. + +With (by means of) an axe we chop, with a saw we saw, with a spade we +dig, with a needle we sew, with scissors we clip. The knife was so blunt +that I could not cut the meat with it, and I had to use my pocket knife. +Have you a corkscrew to uncork the bottle? I wished to lock the door, +but I had lost the key. She combs her hair with a silver comb. In summer +we travel by various vehicles, and in winter by a sledge. To-day it is +beautiful frosty weather; therefore I shall take my skates and go +skating. The steersman of the "Pinta" injured the rudder. The magnetic +needle. The first indicator in most illnesses is the tongue. He put it +on the plate of a pair of scales. + + + 23. + +The sailors must obey the captain. All the inhabitants of a state are +citizens (subjects) of the state. Townsfolk are usually sharper than +villagers. The Parisians are gay folk. Our town has good policemen, but +not a sufficiently energetic chief constable. Lutherans and Calvinists +are Christians. Germans and Frenchmen who live in Russia are Russian +subjects, although they are not Russians. He is an awkward and simple +provincial. The inhabitants of one state are fellow-countrymen, the +inhabitants of one town are fellow-citizens, the professors of one +religion are co-religionists. Those who have the same ideas are +fellow-thinkers. + +The ruler of our country is a good and wise king. The governor of our +province is strict but just. Our regimental chief (colonel) is like a +good father to (for) his soldiers. They are as (equally) proud as a +housewife of her house. On the engine the engine-driver sat alone. The +emperor, accompanied by the empress, had just entered (into) his box. + + 24. + +Our country will conquer, for our army is large and brave. On a steep +ladder he raised himself to the roof of the house. I do not know the +Spanish language, but by help of a Spanish-German dictionary, I +nevertheless understood your letter a little. On these vast and grassy +fields feed great herds of beasts, especially flocks of fine-woolled +sheep. The train consisted almost entirely (only) of passenger coaches. +They put before me a cover (table requisites), which consisted of a +plate, spoon, knife, fork, a small glass for brandy, a glass for wine, +and a serviette. On the sea was a great ship, and among the rigging +everywhere sat sailors. His escort stood at the back of the box. Dark +ranges of mountains bar the way. + +A florin, a shilling, and a penny are coins. A grain of sand fell into +my eye. One spark is enough to explode gunpowder. + + + 25. + +A poor wise man dined with a miserly rich man. A fool everyone beats. He +is a liar and a despicable man. A coward fears even his own shadow. This +old man has become quite silly and childish. A learned man undertook an +important scientific work. Only saints have the right to enter here. He +only is the great, the powerful (One). It is not the legend about the +beauty Zobeida. After an infectious disease the clothes of the patient +are often burned. The curse of the prophet is over the head of an +ungrateful one. After some minutes the brave man went out. All the +saints, help! + + (Lesson 26 no Exercise). + + 27. + +She returned to her father's palace. They both went to the mayor. Did I +not do good to you? She told him nothing. She wrote him a letter. He +every day teaches people something which they do not know. They flew +towards the sun. One sister promised the other to tell her what she saw, +and what most pleased her the first day. Perhaps he will forgive you. +She did not believe her own ears. He did not know that he had (has) to +thank her [for] his life. She saved his life. The witch cut off the +tongue of the mermaid. + + 28. + +I lived with her father. It fell to (on) the bottom of the sea on the +breaking up of the ship. By [the] light of torches. Arm in arm. There +seized him some fear at the thought. Nothing helps; one must only +bravely remain of his [own] opinion. She laughed at his recital. At +every word which you (will) speak, out of your mouth will come either a +flower or a precious stone. + +He stopped near the door. The serpent crawled about her feet. When he +was with me, he stood a whole hour by the window. I lived in a tree near +your house. She planted near the statue a rose-red willow. The wayside +trees. + + + 29. + +The bird flies in the room (= it is in the room and flies [about] in +it). The bird flies into the room (= it is outside the room, and now +flies into it). I am travelling in Spain. I am travelling to (into) +Spain. What to do then (is to be done) in such a case? I am in a good +temper. He whispered to the queen in the ear. In consequence of this +occurrence. I should prefer to stay here in peace. Her birthday was +exactly in the middle of winter. He glanced into the child's eyes. He +was a tall handsome man of the age of forty years. In the whole of my +life. At the end of the year. Hand in hand. Entering (having entered) +the carriage, she sat as if on pins. Corn is ground into flour. +Alexander turned into dust. He divided the apple into two parts. + + + 30. + +Between Russia and France is Germany. They divided among them twelve +apples. Between ten and eleven o'clock in the morning. Between the +pillars stood marble figures. Near the wall between the windows stood a +sofa. They talked long among themselves. In this disease an hour may +decide between life and death. In the interval between the speeches they +set off fireworks. + +I am standing outside the house, and he is inside. He is outside the +door. Now we are out of danger. He lives outside the town. Standing +outside, he could only see the outer side of our house. He pointed +outside into the darkness. I left him outside. This man is better +outwardly than within. + +He went out of the town. He has just returned from foreign parts. With +extraordinary vivacity she jumped out of the carriage (of the train). +She put a crown of white lilies on her (another's) head (hair). He made +use of the opportunity. These nests are made wholly of earth. She was +the bravest of all. Now you have grown up! He went out of the bedroom, +and entered into the dining-room. The Esperanto alphabet consists of +twenty-eight letters. + + 31. + +I am sitting on a seat and have my feet on a little bench. He came back +with a cat on his arm. I put my hand on the table. He fell on his knees. +Do not go on the bridge. He threw himself in despair on a seat. He +slapped him on the shoulder and pressed him down on to the sofa. I +seated myself in the place of the absent stoker. Fruit-culture must +influence for good those who are occupied with it. + +Over the earth is air. His thoughts rose high above the clouds. She +received permission to rise above the surface of the sea. They could +rise on the high mountains high above the clouds. He stands above on the +mountain, and looks down on to the field. She sat on the water and swung +up and down. + + +From under the sofa the mouse ran under the bed, and now it runs [about] +under the bed. She often had to dive under the water. To (under) the +sound of music they danced on the deck. Under her gaze blossomed the +white lilies. She sank under the water. She swam up at sunset. + + 32. + +He is so stout that he cannot go through our narrow door. She looked up +through the dark-blue water. Through the roseate air shone the evening +star. The sound of the bells penetrates down to her. They glide among +the branches. On the fireplace between two pots stands an iron kettle; +out of the kettle, in which is boiling water, goes steam; through the +window, which is near the door, the vapour goes into the court. + +The swallow flew across the river, for across (on the other side of) the +river were other swallows. They can fly on ships across the sea. "Why +did Hannibal go across the Alps? Because then the tunnel was not yet +ready." It is impossible that they should have gone across the ocean. +Everything was turned upside down. + +We passed by the station. At this moment the abbot passes by. In +passing, I asked him if it were (is) yet twelve o'clock. The mill cannot +grind with the water that is past. + + 33. + +Before them stood a church. Before such men it is worth while to speak. +Often in the night she stood before the window. I am guilty towards +(before) you. An hour ago. A short time ago he woke up very hoarse. Not +long ago the house was sold publicly. Do not go before you know that +everything is in order. I must let them sweep out the room before we +(shall) begin to dance. I was there the previous year. Formerly I never +thought about wealth. It was with (to) her as the witch prophesied. + +He remained behind the door. Little by little. She began eagerly to read +page after page. She looked after him with a smile. After some minutes +the sun rose. She threw her arms backwards and forwards. We shall stay +some weeks in Paris; afterwards we shall travel into Germany. + + + 34. + +During the whole day (or, the whole day) he remained alone. During (for) +some months she did not leave her room. He slept during the whole +concert (or, the whole concert). While the preparations lasted, he was a +guest of the king. While he is journeying on the road to Granada, in +Santa Fe his fate is being decided. + +They used to work until late at night. The plate of the scales sank to +the ground. Its rays crept up to the dome. Lend me ten roubles until +to-morrow. He worked on from early morning till late at night. He will +fight to the very end. We kept going up always higher and higher to the +fourth story. It will exist until the world shall perish. + +The king came about midday into the village of Reading. About morning +the gale ended. About ten metres will be sufficient. All gathered round +the glass globe. One can look very far round about. Great mountains of +ice floated around. He looked around on all sides. + + 35. + +The light of the moon. In the middle of the square stood a house. He +might be of the age (have the age) of sixteen years. Their lifetime is +still shorter than ours. They rose from beside the table. I thought that +you would (will) never return from thence. The sailors took down the +sails. He dismounted from the horse. + +A wine glass is a glass in which there was wine previously, or which is +used for wine; a glass of wine is a glass full of wine. Bring me a metre +of black cloth. ("Metro de drapo" would mean a yard-measure which was +lying on cloth, or which is used for cloth). I bought a half-score of +eggs. This river has a length of two hundred kilometres (has two hundred +kilometres of length). On the seashore stood a crowd of people. Many +birds fly in the autumn into warmer lands. On the tree were many birds. +Some people feel happiest when they see the sufferings of their +neighbours. In the room were (sat) only a few people. "Da" after any +word shows that this word signifies measure. + +It is a beautiful piece of stuff. On the plate he put thousands of +pieces of silver. The lights glitter like hundreds of stars. A boy +bought a little bottle of ink. They construct little towers containing +many little chambers. He gave them a great sum of money. + + + 36. + +I eat with my mouth, and smell with my nose. She trod with her foot on +the serpent. It covered the lovely lily with white foam. The body ended +in a fish's tail. All the walls are decorated with great paintings. By +here, and by no other way, the thief escaped. In what way can one come +into the land of gold? In such a way. In one word. The star Venus began +to burn with envy. + +She wished to play with them, but they ran away in terror. With what +attention she listened to these tales. The most beautiful of them was +the young prince with the great black eyes. Hither swam the sea-maiden +with the beautiful prince. With pleasure. With every year the number of +members rapidly increased. + +The Tartar remained without a good horse and without food. Almost +without life he was driven about by the waves. They wove with all their +might, but without thread (threads). Without a word he obeyed. The +leaves moved ceaselessly. He created numberless birds. + + 37. + +He treated himself in order to regain his health. She had a great deal +to tell. He went into the church to make his confession. In order to +pass the time somehow. Nobody is more fit for his post than he. He used +all his might to please his master. For me it is all one wherever I +live. Take (the pay) for the coffee. + +He died of hunger. I had a very good estate, which was sold on account +of debts. For heaven's sake, do not do this. He was convinced that on +his own account he need not fear. On this account Venus gives more light +than many other stars. Whether for that, or for some other reason, I +know not. + + 38. + +She wished to believe that the Hebrew spoke of someone else. Now the +woman has everything, she can ask for nothing. Do not think about this. +One cannot truly say that about you. There were still many things about +which they wished to know. He could not even dream about her. She used +to ask the old grandmother about that. + +I remain here by order of my chief. He began to go along this river. +They had permission to go up always according to their (own) will. She +could dig and plant as she pleased (according to her liking). The shells +closed and opened according to the flow of the water. From his outward +appearance he seemed a respectable man. At the command "three" you will +shoot at the tree. The younger daughter was the very picture of her +father in her goodness and honesty. + + + 39. + +You have remedies against all diseases. What can he alone do against a +hundred men? Contrary to his custom, the professor said nothing. It flew +against the reflector. Against her own will she confessed this. He began +to feel a certain disgust against himself. The opposite side. They sat +down one opposite the other. She was unjust towards him. Contrary to +usual, the number of dancers was great. + +Instead of him his brother was sent. Instead of going out he remained in +the house. An eye for an eye, and a tooth for a tooth. Instead of coffee +he gave me tea with sugar, but without cream. Instead of "la" one can +also say "l'" (but only after a preposition which ends with a vowel). + +In the drawing-room there was nobody except him and his fiancee. Besides +the empty loom there was nothing. Besides ourselves we had very little +to bring in. She wished to have, besides the red flowers, only one +beautiful statue. All slept, save the steersman beside his tiller. In +addition to the members, many guests journey there. + + 40. + +He worked hard, but in spite of everything he did not succeed. It was +still fairly warm, notwithstanding that the sun was low. They will be +severely punished if, notwithstanding the prohibition, they (shall) +offend against the freedom of the road. Despite all my endeavours to +prevent him, he went away. + +For my four children I bought twelve apples, and to each of the children +I gave at the rate of three apples. They may cost three to five +shillings each. This book has sixty pages; therefore if I (shall) read +every day (at the rate of) fifteen pages, I shall finish the whole book +in four days. I bought four books at sixpence each. + +We were only engaged about some household affairs. The structure is +similar to a mushroom. They ran away when the woman cried out at them. +In the evening the sky became covered with clouds. From fear of Karagara +I ran away. She was very proud of her high rank. The dog sincerely +mourned for him. None of them was so full of desires as the youngest +girl. On word of honour. + + + 40a. + +If we need to use a preposition, and the sense does not show us what +preposition to use, then we can use the general preposition "je." But it +is well to use the word "je" as seldom as possible. Instead of the word +"je" we can also use the accusative without a preposition. I laugh at +his simplicity (or, I laugh on account of his simplicity; or, I ridicule +his simplicity). The last time I saw him with you I travelled two days +and one night. I sigh for my lost happiness. From the said rule it +follows that if we do not know as to any verb whether it requires the +accusative case after it (that is, whether it is active) or not, we can +always use the accusative. For example, we can say "obei al la patro" +and "obei la patron" (instead of "obei je la patro"). But we do not use +the accusative when the clearness of the sense forbids it; for example, +we can say "pardoni al la malamiko" and "pardoni la malamikon," but we +must always say "pardoni al la malamiko lian kulpon." + + 41. + +The photographer photographed me, and I sent my photograph to my father. +You talk nonsense, my friend. I drank tea, with cake and jam. Water is a +fluid. I did not wish to drink the wine, for it had in it a certain +muddiness. On the table were various sweetmeats. I ate a tasty omelette. +When I travel anywhere I never take with me much luggage. An ice is a +sweet frozen dainty. The whole surface of the lake was covered with +floating leaves and various other plants (growths). The timber merchant +sells wood, and the joiner makes tables, chairs, and other wooden +objects. I use no sort of alcoholics. His old mother carried on the +management of the house. "An evil appearance he had," answered the Jew. +She thought over the doings of the past day. It is as light as a cobweb. +The train of the dress was long. They move like living beings. + +He loves this girl on account of her beauty and goodness. His heroism +greatly pleased me. I live with them in great friendship. We are, in +fact, close to the river. This is the most important quality. Court +ceremony necessitates inconvenience. The wealth of this man is great, +but his foolishness is still greater. + +In these little bottles are various acids--vinegar, sulphuric acid, +nitric acid, and others. The acidity of this vinegar is very weak. Your +wine is only some abominable acid thing. This great eminence is not a +natural mountain. The height of that mountain is not very great. + + + 42. + +The house in which one learns is a school, and the house in which one +prays is a church. The cook sits in the kitchen. The doctor advises me +to go into a vapour-bath. The horse put one hoof on a serpent's nest. +The woman used to walk through lovely woods and meadows. He came into +his lodging. He stopped by the gate of the monastery. + +Russians live in Russia, and Germans in Germany. My writing materials +consist of an inkstand, a sand-box, a few pens, a pencil, and a blotter. +In my trousers pocket I carry a purse, and in my overcoat pocket I carry +a pocket book; a larger portfolio I carry under my arm. Put on the table +the sugar-basin, the tea-caddy, and the teapot. + +A shop in which one sells cigars, or a room in which one keeps cigars, +is a cigar-store; a box or other object in which one keeps cigars is a +cigar-case; a little tube in which one puts a cigar when one smokes it +is a cigar-holder. A little box in which one keeps pens is a pen-box, +and a little stick, on which one holds a pen to write, is a penholder. +In the candlestick was a burning candle. + + 43. + +A father and a mother together are named parents. Peter, Anne, and +Elizabeth are my brother and sisters. Mr. and Mrs. N. will come to us +this evening. The engaged couple stood by the altar. I congratulated the +young married pair by telegraph. The king and queen left Cordova. She +married (with) her cousin, although her parents wished to marry her to +another person. + +My wife's father is my father-in-law, I am his son-in-law, and my father +is the father-in-law of my wife. All my wife's relations are my +relations by marriage, consequently her brother is my brother-in-law, +her sister is my sister-in-law; my brother and sister are the +brother-in-law and sister-in-law of my wife. The wife of my nephew and +the niece of my wife are my nieces by marriage. A woman who treats the +sick is a lady doctor; the wife of a doctor is a doctor's wife. Mrs. Dr. +A. visited Dr. and Mrs. P. to-day. He is not a laundryman, he is a +washerwoman's husband. + +The sons, grandsons, and great-grandsons of a king are princes. The +Hebrews are Israelites, for they are descended from Israel. A foal is an +immature horse, a chicken an immature fowl, a calf an immature ox, a +fledgeling an immature bird. That beautiful land was in a very primeval +state. + + +John, Nicholas, Ernest, William, Mary, Clara, and Sophia are called by +their parents Johnny (or Jack), Nick, Ernie, Will (or Willie or Bill or +Billy), Polly (or Molly), Clarry, and Sophy. + + 44. + +Steel is flexible, but iron is not flexible. Not every plant is edible. +Glass is breakable and transparent. Your speech is quite +incomprehensible, and your letters are always written quite illegibly. +The darkness is impenetrable. He related to me a story altogether +incredible. Perhaps I can (shall be able to) help you. Do you love your +father? What a question! of course (that) I love him. Probably I shall +not be able to come to you to-day, for I think that I myself shall have +guests to-day. The table stands askew, and will probably soon fall over. +He did his best (his possible). + +He is a man unworthy of belief. Your action is very praiseworthy. This +important day will remain for me for ever memorable. It is a coat of +great worth. It is not worthy of thanks. The crew show [themselves] +unworthy of their leader. + +His wife is very hardworking and economical, but she is also very fond +of talking and noisy. He is very irascible, and often becomes excited at +the merest trifle; nevertheless he is very forgiving, he does not bear +anger long, and he is not at all revengeful. He is very credulous; even +the most incredible things, which the most untrustworthy people relate +to him, he immediately believes. He is very cleanly, and you will not +find even one speck of dust on his coat. He is an excellent boy, but +very apt to believe [in] spirits. + + 45. + +We all came together to talk over very important business, but we could +not reach any result, and we parted. Misery often unites people, and +happiness often separates them. I tore up the letter, and threw its bits +into every corner (all corners) of the room. After this they separated +for home. The road branched in several directions. + +I willingly fulfilled his desire. In bad weather one may easily take +cold. He unbuttoned his overcoat. She played with her fan. Shirts, +collars, cuffs, and other similar things we call linen, although they +are not always made of linen. + + + * * * * * + + + TRANSLATIONS FROM VARIOUS LANGUAGES. + + + * * * * * + + + PARDONATA FORESTO. + +Oni invitis junulon al festeno. Respondante al la invito, li diris: "Mi +venos plezure, se mi estos viva." + +"Ho," diris la invitanta sinjorino, "se vi estos senviva, ni vin ne +atendos." + + El "Tutmonda Anekdotaro". + + Festeno - banquet, (dinner) party. + + + * * * * * + + + KOREKTO. + +Juna frauxlino: "Ho, S-ro profesoro! Kion povus rakonti tiu cxi maljuna +kverko, se gxi povus paroli?!" + +Profesoro: "Gxi dirus: pardonu min, mia frauxlino, mi ne estas kverko, +sed tilio." + + "Ibid". + + Tilio - lime tree. + + + * * * * * + + + NAIVECO. + +Knabino sesjara havis katon kaj pupon. Iu demandis sxin, kiun el la du +sxi preferas. Sxi ne volis respondi, fine sxi diris al li en la orelon: +"Mi preferas mian katon, sed ne diru, mi petas vin, tion al mia pupo." + + El "Unua Legolibro" de Kabe. + + + * * * * * + + + HAWKE. + +Kiam la fama angla admiralo Hawke estis ankoraux knabo kaj la patro +unuafoje prenis lin sur sxipon, li admonis lin bone konduti kaj aldonis: +"Tiam mi esperas vidi vin kapitano." " Kapitano!" ekkriis la knabo. +"Kara patro, se mi ne esperus farigxi admiralo, mi ne konsentus esti +maristo." + + "Ibid". + + Admoni - to admonish; konduti - to behave (oneself). + + + * * * * * + + + EFIKA RUZO. + +Iu vilagxano petis sian tre avaran najbaron, ke li metu sur la limon +inter la du gxardenoj palisan barilon, cxar la najbara kokinaro vagadis +dum la tuta tago en lia gxardeno. + +Tamen la avarulo rifuzis, kaj jam la najbaro intencis alvoki la helpon +de la jugxistoj, kiam li sxajne kontenta kvietigxis. + +Subite, je cxies miro, oni ekvidis la malamatan avarulon starigi tre +fortan lignan barilon. + +"Sed, amiko," demandis la vilagxanoj, "rakontu kiamaniere vi atingis +tion." + +"Nu, tre simple," li diris. "Iun matenon mi sendis al la najbaro tri aux +kvar ovojn, dirante, ke liaj kokinoj demetis ilin en mia gxardeno. Jam +la sekvintan tagon li komencis konstrui la barilon. Tio estas cxiam pli +malkara, ol doni okupadon al la advokatoj." + + El "Tutmonda Anekdotaro". + + Peti - to beg; limo - boundary; paliso - palings; vagi - to wander; + alvoki - to invoke; sxajne - apparently; subite - suddenly; + kvieta - quiet; advokato - lawyer. + + + * * * * * + + + JUPITERO KAJ CXEVALO. + +-- Patro de l' bestoj kaj de l' homoj!--diris cxevalo, proksimigxante al +la trono de Jupitero--oni diras, ke mi estas unu el la plej belaj +bestoj; mi mem kredas tion, tamen sxajnas al mi, ke multon en mi oni +devus plibonigi. + +-- Kion laux via opinio oni povus plibonigi en vi? Parolu, mi estas +preta lerni de vi--diris Jupitero ridetante. + +-- Eble mi kurus ankoraux pli rapide, se miaj piedoj estus pli longaj +kaj pli maldikaj; longa cigna kolo ornamus miri; pli largxa brusto +pligrandigus miajn fortojn; kaj cxar vi destinis min por porti vian +favoratan, homon, vi povus sur mian dorson meti pretan selon. + +-- Bone--diris Jupitero--atendu momenton!--kaj li kreis kamelon. + +Ekvidinte la novan beston, la cxevalo ektremis de l' timo kaj abomeno. + +-- Jen la altaj piedoj, kiajn vi deziris--diris Jupitero--jen la longa +cigna kolo, largxa brusto kaj preta selo. Cxu vi deziras, ke mi tiel +aliformigu vin? + + El "Unua Legolibro" de Kabe. + + Trono - throne; sxajni - to seem; preta - ready; cigno - swan; + ornami - to ornament; brusto - chest; destini - to destine, appoint; + selo - saddle; tremi - to tremble; abomeno - disgust. + + + * * * * * + + + LA HOMA KORPO KAJ LA SENTOJ. + + El "Serba Esperantisto." + +Petu Johanon, ke li alproksimigxu, ke li pasxu al vi, por ke vi observu +la trajtojn de lia vizagxo. + +Lia frunto estas alta kun brune blondaj haroj, liaj vangoj estas rondaj, +lian mentonon kovras dika barbo, kiu kasxas la gorgxon. + + + * * * * * + + +Johanino jam faris longan marsxon, sxi jxus haltis: sxi spiras forte, +sxia kolo sin strecxas, sxia brusto sin etendas, kaj skuigxas sxiaj +flankoj; sxia koro forte batas, sxia sango rapide kuras en la arterioj +kaj vejnoj; sxia hauxto farigxis brula. + +Sxi sxajnas laca ne nur muskole, sed nerve kaj cerbe. Diru al sxi, ke +sxi ripozu kaj ne restu stare, ke sxi sidigu sin. + +Nun sxi sidas: sxi pene klinas siajn krurojn; sxi povas movi nek la +genuojn nek la piedojn; ecx la brakoj rigide pendas de la sxultroj; sxi +ne plu turnas la kapon: sxi tuj ekdormos. + + + * * * * * + + +Mi kusxis sur la tero mem: tiam la dorso, la ventro, la membroj, ecx la +ostoj iom suferis. + + + * * * * * + + +Okulo blinda ne vidas lumon, orelo surda ne auxdas sonojn, busxo muta ne +diras vortojn, koro fermita ne gxuas amon. + + + * * * * * + + +Tiu cxi frukto, antauxe acida, estas nun matura: la nazo flaras gxian +odoron agrablan, la mano esploras gxian glatan sxelon, baldaux la dentoj +mordos gxian molan karnon kaj la lango gustumos gxian dolcxan sukon. + + + * * * * * + + +Momenta silentu, vi faros plezuron al mi, kaj mia kapdoloro malaperos. + + + * * * * * + + + Trajto - feature; frunto - forehead; bruna - brown; vango - cheek; + mentono - chin; barbo - beard; gorgxo - throat; + etendi - to extend, to stretch out; skui - to shake; sango - blood; + arterio - artery; vejno - vein; hauxto - skin; muskolo - muscle; + nervo - nerve; cerbo - brain; kruro - leg; ventro - belly; + membra - limb, member; osto - bone; gxui - to enjoy; + esplori - to examine; glata - smooth; sxelo - rind, bark; + karno - flesh; suko - juice. + + + * * * * * + + + + ANTAUXFABELO + El Fabeloj al Helenjo. + + El "Rusaj Rakontoj". + +Baju, baju, baju!... + +Unu okuleto de Helenjo dormas, alia rigardas; unu oreleto de Helenjo +dormas, alia auxskultas. + +Dormu, Helenjo, dormu, belulino; kaj pacxjo rakontos fabelojn. Kredeble, +cxiuj estas tie cxi: kato, kaj vilagxa hundo, griza museto, kaj grileto +sub la forno, makulkolora sturno en kagxo, kaj malpacema koko. + +Dormu, Helenjo,--tuj la fabelo komencigxos. Jen la alta luno jam +rigardas en la fenestron; jen straba leporo, kiu lame forkuras; jen +lupaj okuloj, kiuj eklumigxas per flavaj fajretoj. Alflugas maljuna +pasero al la fenestro, frapas per la beko sur vitron kaj demandas: "Cxu +baldaux?" Cxiuj estas cxi tie, cxiuj kolektigxis; kaj cxiuj atendas la +fabelon al Helenjo. + +Unu okuleto de Helenjo dormas, alia rigardas, unu oreleto de Helenjo +dormas, alia auxskultas. + +Baju, baju, baju!... + + MAMIN SIBIRJAK. + + [Footnote: "Baju": Rusa interjekcio; rekantajxo + por dormigi infanojn.] + + Auxskulti - to listen; fabelo - story; griza - grey; muso - mouse; + grilo - cricket; forno - stove; makulo - spot; sturno - starling; + straba - squinting; leporo - hare; lupo - wolf; flava - yellow; + beko - beak; pacxjo - daddy. + + + * * * * * + + + EDZINlGXO DE RATINO. + + El "Japanaj Rakontoj". + +Maljuna rato havis filinon. Gxi volis edzinigi tiun cxi kun iu plej +forta en la mondo. Gxi unue iris al la luno, pensante, ke la luno estas +la plej forta en la mondo. Sed la luno diris: "Min tre ofte malhelpas la +nubo, kaj mi neniel povas forpeli gxin." + +Tiam gxi sin turnis al la nubo, pensante, ke la nubo estas pli forta, ol +la luno. Sed la nubo diris: "Min cxiam dispelas la vento, kaj mi neniam +povas al gxi kontrauxstari." + +Trie gxi iris al la vento, pensante, ke la vento estas pli forta, ol la +nubo. Sed la vento diris: "La muro staras kontraux mi, kaj mi tute ne +povas trapasi gxin." + +Fine gxi iris al la muro, pensante, ke la muro estas pli forta, ol la +vento. Sed la muro ankaux diris: "Via familio cxiam min mordadas, kaj mi +ne povas tion haltigi." + +Jen gxi komprenis, ke ratino nur devas edzinigxi kun rato, kaj reveninte +hejmen, gxi edzinigis sian filinon kun juna rato de sia najbareco. + + K. KAJIWARA. + + Nubo - cloud. + + + * * * * * + + + INFANA VERSAJXO. + + Eta Manjo Flindre + Sidis intercindre, + Etajn piedfingrojn sxi varmigis. + Sxin vidis patrineto, + Punigxis filineto, + Cxar sxi la novajn vestojn malpurigis. + + JOHN ELLIS, el "The British Esperantist". + + Cindro - cinder, ash; fingro - finger. + + + * * * * * + + + LA DOMO DE JXAK'. + +Jen estas la domo konstruita de Jxak'. +Jen estas la greno, kiu restis en la domo konstruita de Jxak'. +Jen estas la rato, kiu mangxis la grenon, kiu restis, k.t.p. +Jen estas la kato, kiu mortigis la raton, kiu mangxis, k.t.p. +Jen estas la hundo, kiu turmentis la katon, kiu mortigis, k.t.p. +Jen estas la bovino kun kurba korno, kiu jxetis la hundon, + kiu turmentis, k.t.p. +Jen estas tutsola la virgulino, kiu melkis la bovinon, kiu jxetis, + k.t.p. +Jen estas la viro, cxifone vestita, kiu kisis la virgulinon tutsolan, + kiu melkis, k.t.p. +Jen estas la pregxisto, tute razita, kiu edzigis la viron, cxifone + vestitan, kiu kisis, k.t.p. +Jen estas la koko, matene kriinta, kiu vekis la pregxiston, tute + razitan, kiu edzigis, k.t.p. +Jen estas la farmomastro, grensemanta, kiu posedis la kokon, matene + kriintan, kiu, k.t.p., k.t.p. + + El "The Esperantist" + + Rato - rat; kato - cat; kurba - curved; korno - horn; + sola - alone, solitary; melki - to milk (milk is lakto); + cxifono - rag; farmi - to farm, take on lease; semi - to sow seed; + posedi - to possess. + + + * * * * * + + + EZOPA FABELO. + +Unu azeno trovis leonan felon. Gxi ricevis la ideon vesti sur sin la +felon, kaj sxajnigante sin leono, terurigi la homojn kaj bestojn. +Pensite, farite. La azeno sxajnis esti potenca leono. + +La unua viva estajxo, kiun gxi renkontis, estis malricxa sed talenta +komercisto, portanta kelkajn komercajxojn sur sia dorso. Li terurigxis +vidante la leonon, kio tre amuzis la azenon. Nun la azeno, intencante +pligrandigi la efikon, ekblekis:--ia,--ia,--ia,... Sed jen nia +komercisto rekonis la azenon per gxia vocxo, kaptis gxin kaj devigis +gxin--vendi malkarege la leonan felon. + + El "Lingvo Internacia". + + Azeno - ass; felo - hide; sxajni - to seem to be; komerci - to trade; + dorso - back; intenci - to intend; bleki - to cry (like an animal); + kara - dear; potenca - powerful. + + + * * * * * + + + PROVERBOJ. + +Eco homara estas eraro. Nur tiu ne eraras, kiu neniam ion faras. +Por ricxulo fasto, por malricxulo festo. +Mezuri laux sia metro. +Kia la semo, tia la rikolto. +Ricxigas ne enspezo, sed prudenta elspezo. +Kun kiu vi festas, tia vi estas. +Ju pli da jxuroj, des pli da suspekto. +Korvo al korvo okulon ne pikas. +En infano vidigxas, kia homo farigxos. +Unufoje sxtelinta restas cxiam sxtelisto. +Kapo estas por tio, ke gxi zorgu pri cxio. +Belaj rakontoj el trans la montoj. + + M. F. ZAMENHOF. + + Fasto - fast; mezuri - to measure; rikolto - harvest; + enspezo - income; elspezo - outlay; jxuro - oath; + suspekto - suspicion; korvo - raven; piki - to stab. + + + * * * * * + + + LIZI, ELZE, ELIZABET. + + El "Hungaraj Rakontoj". + +Mi amis nur mian patrinon kaj Lizi, krome neniun en la tuta mondo. + +Kun sxi, kun Lizi, mi jam ligis amikecon, kiam mia malgranda fratino +mortis je angino. + +Tiam farigxis tre silente en nia domo. Malantauxe cxirkaux la +cxevalstalo bruis ja la knaboj poste kiel antauxe, sed al la logxejo +ili proksimigxis nur sur la piedpintoj. Ili ne volis gxeni la nigre +vestitan virinon, kiu sencxese, kvazaux senspirite, la funebrajn +cxambrojn trapasxis; de frua mateno gxis malfrua vespero, en pensojn +profundigxinta, sxi travagis la logxejon, senripoze kiel la pendolo +de l'horlogxo, kvazaux sxi eterne iun aux ion sercxus. Iafoje sxi +malfermis la sxrankojn kaj tirkestojn laux vico. Tiam mi cxiam vidis +en sxia mano malgrandajn infanorobojn, sxuojn kaj antauxtukojn, kiujn +sxi longe rigardis kaj karesis, por ilin denove remeti kun la pupoj, +la skribkajeroj kaj cxiuj aliaj objektoj, kiuj iam apartenis al mia +malgranda fratino. + +Pri mi sxi tute ne okupigxis--sxi nun pli amis la mortinton, ol cxiujn +vivantojn--kaj tamen en mi cxiam sxteliris post sxi. Se mi iafoje sxian +robon ekprenis, aux sxian brakon karesis, por ke sxi min nur rimarku, +sxi ekrigardis min indiferente per siaj karaj, de nokta plorado lacaj +okuloj, aux diris: "Kion vi volas, Janko? Cxu mi devas doni al vi +orangxojn?" + +Sxi tiam eltiris la tirkeston, kie la orangxoj kusxis, kaj lasis min +elekti, kiom mi volis. Kaj mi tute ne volis orangxojn, mi nur estis +jxaluza je mia malgranda, mortinta fratino. + + FERENC HERCZEG. + + Ligi - to bind; angino - quinsy; stalo - stable, stall; pinto - point; + gxeni - to trouble, disturb; funebro - mourning; pendolo - pendulum; +sxranko - cupboard; tirkesto - drawer; vico - turn; antauxtuko - apron; + laca - weary; jxaluza - jealous. + + + * * * * * + + + VENTEGA NOKTO. + + El "Nord-germanaj Rakontoj". + + La ventego kriegis kaj bruegis dum la malluma nokto kaj blovege pelis +la foliojn antaux si. Kia sonado estis en la aero! De malproksime venas +la ventego, el la regiono, kie estas la altaj montoj kaj la granda +akvo, el la malvarma nordo. Cxio, kion gxi ekkaptas dumvoje, devas +kunflugi. Gxi pelas la foliojn alten, tiel ke ili kirle flugas kaj en +sia timo saltas unu super la alia. Jen gxi permesas al ili dum memento +rekonsciigxi, ili opinias, ke nun cxesis la sovagxa pelado, ke ili +povas trankvile mallevigxi teren--jen la sovagxulo ree ekkaptas ilin +kaj la ludo denove komencigxas. Nun gxi estas en la torfejo; tie gxi +trovas nenion kun kio gxi povus petoli; tiam gxi atakas pluvnubon kiu +jxus volis ekpluvi--pusxegas en gxian flankon, gxis gxi tuj disflugas. +Jen la blovulo venas en la arbaron kaj furiozas inter la arboj, kiuj +gxemas kaj krakas. Ankoraux salton, kaj nun gxi estas cxe la lerneja +domo, kiu staras kasxite en arbetajxoj inter la du vilagxoj. Ho, kiel +gxi gxojkriegas ekvidante la malnovan kadukan domon! Tie cxi mi devas +enigxi! Per cxiuj pordoj gxi bruegas kaj skuas ilin, provante malfermegi +ilin. Sed vane. Ecx ne la lignan kovrilon de la truo en la frontono gxi +povas desxiri, kvankam la rustigxintaj hokoj preskaux ne plu povas teni +gxin. Sed almenaux gxi klakas kaj frapegas per gxi tiom, ke la edzino de +la instruisto vekigxas. + + HEINRICH BANDLOW. + + Nordo - north; kirli - to whisk, to twirl; konscii - to be conscious; + opinii - to be of opinion; torfo - peat; petoli - to play, tease; + furiozi - to rage; gxemi - to groan; kraki - to crack, crackle; + kaduka - decayed, infirm; skui - to shake; vane - in vain; + frontono - gable, fronton; rusti - to rust; hoko - hook; + klaki - to clack, clap. + + + * * * * * + + + EN PIRIN. + + + El "Bulgaraj Rakontoj". + +Klime perdis la vojon, la blovegoj estis kovrintaj cxion: valojn, +montetojn, vojojn, kampojn. Li eliris hieraux cxe bona vetero el la +vilagxo, kaj nun ?... Dum tutaj horoj li vagadis en Pirin-monto kaj +li ne scias, kie li trovigxas, kien li iras, kion li renkontos. Li +komprenis nur unu: ke malproksime, malproksime li estas de sia vilagxo, +en nekonataj montaj dezertoj, en la regno de l'sovagxaj bestoj kaj de la +pereo... + +Subite li ekvidis tra la krepusko multajn nigrajn ombrojn, kiuj iris +senbrue sur la negxo. Kio estas tio cxi? Cxu lupoj? Ili estas tuta +aro kaj venas de la dekstra flanko; ili bojas... Li ekkuregas. La +malsata aro rapide lin sekvas kun sovagxaj bojoj... Kiom da tempo +li kuris, li ne memoras... Antaux li cxiam nudajxo, cxiam dezerto, +cxiam negxa kampo. Subite Klime vidas, ke antauxe ekmovigxas io, lumaj +punktoj brilas kaj lin renkontas: la bestaro elsendis kelkajn lupojn +por fermi lian iradon... Klime vidis teruran, neeviteblan morton... +Tiam li ree ekkuregis kiel frenezulo maldekstren, al nova direkto, sur +ia krutajxo malsupren, kaj post li la lupoj... Li dufoje implikigxis +je sia skarpo, kiu trenis, kaj li ekfalis. Trovigxinte en la valo, +Klime gxoje vidis, ke li eniras en ian vilagxon... Kia gxi estas, cxu +pomaka, cxu kristana,--li ne pensas, cxar la luparo lin persekutas +ecx tien cxi. Gxi iras post liaj kalkanoj... Li ensxovigxis en ian +pordegon, kiun, versxajne, la ventego malfermis, kaj li alkuris al la +fenestro, kiu lumis. Kaj la lupoj ankaux kuras post li. Klime sxovis +malgxentile la pordon kaj eniris en nekonatan domon. Li ekgxemis: li +vidis bulgaran, kristanan domon, kaj la sanktfigurujon, kaj antaux gxi +la sanktlampeton...la flamo malklare briletis kaj estingigxis ankoraux. +El la krepusko eliris iaj homoj. Li cxirkauxrigardis mirege. Kie li +trovigxas? + +Subite Klime ekscias, ke li estas en sia hejmo. + +La Cxiopovanto estis direktinta liajn vagadojn al lia vilagxo, al lia +domo, kiam li pensis, ke li iras en tute malsaman direkton. + + IVAN MINCXEV. + + [Footnote: "Pomako" estas bulgaro farigxinta mahometano.] + + Klime - man's name; blovego - storm; valo - valley; sovagxa - wild; + krepusko - twilight; boji - to bark; nuda - bare; punkto - point; + eviti - to avoid; freneza - crazy; impliki - to entangle; + skarpo - scarf; persekuti - to follow in order to harm; + sxovi - to shove, push; versxajne - apparently; + estingi - to extinguish. + + + * * * * * + + + SOMERA PLUVADO. + + El "Prozo el Danaj-Norvegaj Auxtoroj". + +Estis premante varmege, la aero vibris pro varmo, kaj krom tio estis +tiel kvieta, nenio alia sin movis, ol la kokcineloj tie sur la urtikoj, +kaj kelke da velkitaj folioj, kiuj kusxis sur la herbo kaj kurbigis sin +kun etaj ekmovoj, kvazaux kuntiritaj de la sunaj radioj. + +Kaj tiu homo sub la kverko, li kusxis spiregante kaj melankolie, +senespere li rigardis supren al la cxielo. Li kantetis iom, kaj cedis, +fajfis per la busxo kaj cedis ankaux je tio, turnis kaj returnis sin, +rigardis malnovan talpan teraltajxeton, kiu tute helgrizigxis pro +sekeco. Subite eta, ronda, nigra makulo vidigxis sur la griza tero, +ankoraux unu, du, tri, kvar, multaj, ankoraux pliaj, la tuta altajxeto +farigxis malhelgriza. La aero estas nur longaj, malhelaj strekoj, la +folioj klinigxis kaj balancigxis, sibleto, plilauxtigxante gxis siblego, +sonis,--akvo fluegis teren. + +Cxio briletis, fajretis, kraketis. Folioj, brancxoj, trunkoj, cxio +brilis de akvajxo, cxiu guteto falanta teren, herben, sxtonen, cxien, +disrompigxis kaj dissxprucis en milojn da etaj perloj. Malgrandaj gutoj +pendis tie iom da tempo kaj farigxis grandaj gutoj, malsuprenfalis +tien cxi, unuigxis kun aliaj gutoj, formis fluetojn, malaperis en +sulketojn, enfluis grandajn truojn kaj elfluis malgrandajn, forkondukis +polvon, lignajxetojn kaj foliopecojn, fiksigxis sur rifojn kaj denove +liberigxis, turnigxis kaj ree surrifigxis. Foliojn, ne estintajn kune +de la tempo, kiam ili estis burgxonoj, kolektis la akvajxo; musko, +neniigita de sekeco, eksxvelis kaj farigxis mola, cxifa, verda kaj +sukplena; kaj sximo kiu preskaux farigxis polvo, disvastigxis en graciaj +makuloj, kun brilo kiel silko. La konvolvoloj lasis plenigi siajn +blankajn kalikojn gxis la rando, interpusxis ilin kaj versxis la akvon +sur la kapojn de l' urtikoj. La dikaj, nigraj arbarlimakoj afablege +rampis antauxen kaj rigardis danke la cxielon. + +Kaj la homo? La nudkapa homo staris meze en la pluvo, lasante la gutojn +sibli en harojn, brovojn okulojn, nazon, busxon, kraketis per la fingroj +je la pluvo, iom levis iafoje la piedojn, kvazaux li intencis danci, +ekskuis iam kaj iam sian kapon, kiam tro multe da akvo estis en la +haroj, plengorgxe kantis senpripensante tion, kion li kantis, tiel plene +la pluvado lin okupis. + + J. P. JAKOBSEN. + + Vibri - to vibrate; kokcinelo - ladybird; urtiko - nettle; + velki - to wither; fajfi - to whistle; talpo - mole; streko - streak; + klini - bend; sibli - to hiss; sxpruci - to spurt, to gush; +sulko - furrow; truo - hole; rifo - reef; burgxono - bud; musko - moss; + sxveli - to swell; cxifi - to crinkle, crumple; sximo - mildew, mould; + gracia - graceful; konvolvolo - convolvulus; kaliko - chalice, calyx; + limako - slug; brovo - brow; nuda - bare. + + + * * * * * + + + KION NE KOMPRENAS LA HIRUNDOJ KAJ PAPILIOJ. + + El "Pola Antologio". + +... Iom pli malproksime kusxis flava grenkampo. Malalta barilo apartigis +gxin de l' konstruajxoj kaj de l' malgranda placeto antaux ili. + +La barilo formis angulon kaj en la loko, kie kunigxis du gxiaj oblikvaj +duonoj, gxi havis pordegon, altan, largxan kaj en tiu momento tute +malfermitan. + +Ni proksimigxis al la malalta barilo. Anjo ne havis ankoraux suficxe +da tempo por apogi al gxi sian ombrelon kaj jam en la flava domo oni +malfermis la pordon kaj viro starigxis cxe la sojlo kaj lauxte demandis: + +--Cxu vi iras eksterlandon? + +Ni komprenis. La barilo, malzorge konstruita el kurbaj bastonoj, estis +io pli grava, ol limo de kampara proprajxo... + +Cxi tiu barilo apartigis du naciojn, du landojn, du civilizaciojn. + +La sekalo, kreskanta post gxi, estis jam germana sekalo; la cejanoj, +kiuj, kiel bluaj lumetoj, bruletis inter la spikoj, estis jam germanaj +cejanoj. + +Germana estis ecx la vento, fluganta de tie kune kun la miela odoro de +l'konvolvoloj... + +Kompreneble, Anjo devis rifuzi al si la ricxigon de sia bukedo per +germanaj floroj kaj sxi tuj sciigis pri gxi la lauxte demandantan viron. + +Li reigxis domon trankviligxinta, sed sendube dek kelkaj paroj da +viglaj, kvankam nevideblaj okuloj observis cxiujn niajn movojn. + +Kun stranga sento ni komencis rigardi cxirkauxe. + +--Kial?--demandis Anjo, largxe malfermante la okulojn--sekve la spiko, +kiu elkreskis tie cxi el grajno alportita de tie de la vento, estas nia, +sed milionoj da aliaj spikoj, gxiaj fratoj, estas fremdaj nur tial, ke +ili kreskas unu pasxon pli malproksime? + +Mi penis klarigi al sxi, ke tio cxi estas tute natura, ecx necesega. + +--Por kiu? + +Anstataux respondo mi levis la sxultrojn. + +Okupataj de la penso pri la divido, ni turnis la okulojn al la cxielo, +sercxante ankaux sur gxi liman linion. + +Sed la cxielo estis nur unu, nedividita. + +Ni rigardis la sunon. + +Ankaux la suno estis nur unu, nedividita. + +En la sama momento papilio, kiu sidis proksime de ni sur la barilo kaj +jen etendis, jen altiris siajn rugxajn flugiletojn kun argxenta subajxo, +rapide levigxis kaj transflugis al la germana flanko. + +Gxi longe flirtis tie super la balancigxantaj spikoj kaj trovinte amikon +aux amikinon ankoraux pli trankvile revenis. + +Samtempe kelke da hirundoj, antauxsentante proksimigxon de fulmotondro, +komencis kun lauxta pepado rondflugi malproksimen kaj senpune trans la +limon... + +-- Vi vidas!--ekkriis Anjo kun infana triumfo.-- La hirundoj kaj +papilioj no konsentas la "necesecon," pri kiu vi tiel sage parolis. + +Cxi tiuj senkonsideraj vortoj malgxojigis min. + +-- Ah, Anjo, Anjo!--diris mi riprocxe,--cxu vi forgesis, ke la homo +estas pli sagxa kreitajxo, ol la flirtemaj birdoj kaj papilioj +senpripensaj?... + + WIKTOR GOMULICKI. + + Greno - corn; placo - place, square; apogi - to lean on; + ombrelo - umbrella, parasol; sojlo - threshold; lauxta - loud; + sekalo - rye; cejano - corn bluebottle; mielo - honey; + bukedo - bouquet; paro - pair; spiko - ear of corn; linio - line; + papilio - butterfly; flirti - flutter, wave; fulmo - lightning; + tondro - thunder; pepi - to chirp. + + + * * * * * + + + PRINTEMPO VENOS. + + Se la naturo rigidigxas + De prem' de l' vintro frostiganta, + Se tute per la negx' kovrigxas + Je longe tero ekdormanta, + Amiko kara! vi ne ploru: + Printempo venos kaj somero, + Ke la naturo ree floru, + Ke verdu, revivigxu tero. + + A. NAUMANN. + + + * * * * * + + + LA VOJO. + + Tra densa mallumo briletas la celo, + Al kiu kuragxe ni iras. + Simile al stelo en nokta cxielo, + Al ni la direkton gxi diras. + Kaj nin ne timigas la noktaj fantomoj + Nek batoj de l' sorto, nek mokoj de l' homoj + Cxar klara kaj rekta kaj tre difinita + Gxi estas, la voj' elektita. + + Nur rekte, kuragxe, kaj ne flankigxante + Ni iru la vojon celitan! + Ecx guto malgranda, konstante frapante, + Traboras la monton granitan. + "L' espero, l' obstino", kaj "la pacienco"-- + Jen estas la signoj, per kies potenco + Ni pasxo post pasxo, post longa laboro, + Atingos la celon en gloro. + + Ni semas kaj semas, neniam lacigxas, + Pri l' tempoj estontaj pensante. + Cent semoj perdigxas, mil semoj perdigxas,-- + Ni semas kaj semas konstante. + "Ho, cxesu!" mokante la homoj admonas,-- + "Ne cxesu, ne cxesu!" en kor' al ni sonas: + "Obstine antauxen! La nepoj vin benos, + Se vi pacience eltenos." + + Se longa sekeco aux ventoj subitaj + Velkantajn foliojn desxiras, + Ni dankas la venton, kaj, repurigitaj, + Ni forton pli fresxan akiras. + Ne mortos jam nia bravega anaro, + Gxin jam ne timigas la vento, nek staro, + Obstine gxi pasxas, provita, hardita, + Al cel' unu fojon signita! + + Nur rekte, kuragxe kaj ne flankigxante + Ni iru la vojon celitan! + Ecx guto malgranda, konstante frapante, + Traboras la monton granitan. + L' espero, l' obstino, kaj la pacienco-- + Jen estas la signoj, per kies potenco + Ni pasxo post pasxo, post longa laboro, + Atingos la celon en gloro. + + L. ZAMENHOF, el "Fundamenta Krestomatio". + +Celo - aim; simile - like; fantomo - phantom, apparition; sorto - fate; + moko - mockery; elekti - to choose; flanko - side; guto - drop; + frapi - to strike; bori - to bore; signo - sign; atingi - to attain; + laca - weary; semo - seed; cxesi - to cease; admoni - to exhort; + koro - heart; vento - wind; subita - sudden; velki - to wither; + desxiri - to tear from, pluck off; akiri - to acquire; + provi - to make trial of; hardi - to harden. + + + * * * * * + + + EL LA PAROLO DE D-RO. L. L. ZAMENHOF. + EN LA GUILDHALL, URBO LONDONO, + La 2lan de Auxgusto, 1907. + +. . . La dua kulpigo, kiun ni ofte devas auxdi, estas tio, ke ni +esperantistoj estas malbonaj patriotoj. Cxar tiuj esperantistoj, kiuj +traktas la esperantismon kiel ideon, predikas reciprokan justecon +kaj fratecon inter la popoloj kaj cxar laux la opinio de la gentaj +sxovinistoj patriotismo konsistas en malamo kontraux cxio, kio ne estas +nia, tial ni laux ilia opinio estas malbonaj patriotoj, kaj ili diras, +ke la esperantistoj ne amas sian patrujon. Kontraux tiu cxi mensoga, +malnobla kaj kalumnia kulpigo ni protestas plej energie, ni protestas +per cxiuj fibroj de nia koro! . . . + +Vi staras nun antaux miaj okuloj, mia kara Litovujo, mia malfelicxa +patrujo, kiun mi neniam povas forgesi, kvankam mi forlasis vin kiel +juna knabo. Vi, kiun mi ofte vidas en miaj songxoj, vi, kiun nenia alia +parto de la tero iam povos anstatauxi en mia koro, vi atestu, kiu vin +pli multe, pli kore kaj pli sincere amas: cxu mi, idea esperantisto, +kiu revis pri frateco inter cxiuj viaj logxantoj, kvankam mi devis +bedauxrinde forlasi vin, simile al multaj centoj da miloj da aliaj viaj +filoj--aux cxu tiuj personoj, kiuj deziras, ke vi apartenu nur al ili, +kaj cxiuj aliaj viaj filoj estu rigardataj kiel fremduloj aux sklavoj! +Ho patriotismo, patriotismo, kiam fine la homoj lernos kompreni gxuste +vian sencon! Kiam via sankta nomo cxesos esti armilo en la manoj de +diversaj malhonestuloj! Kiam fine cxiu homo ricevos la rajton kaj la +eblon algluigxi per sia tuta koro al tiu peco da tero, kiu lin naskis! + +Longe dauxros ankoraux malluma nokto sur la tero, sed ne eterne gxi +dauxros. Venos iam la tempo, kiam la homoj cxesos esti lupoj unuj +kontraux aliaj. Anstataux konstante batali inter si, elsxiri la patrujon +unuj al la aliaj, perforte altrudi al si reciproke siajn lingvojn kaj +morojn, ili vivos inter si pace kaj frate, en plena interkonsento +ili laboros sur la tero, sur kiu ili vivas, kaj kontraux tiuj krudaj +fortoj de la naturo, kiuj ilin cxiujn egale atakas. Kaj kune kaj +interkonsente ili celados cxiuj al unu vero, al unu felicxo. Kaj se iam +venos tiu felicxa tempo, gxi estos la frukto de konstanta kaj senlaca +laborado de tiuj homoj, kiujn vi vidas nun en cxi tiu cxambrego kaj +kies nomo, ankoraux tre malmulte konata kaj tre malmulte sxatata, estas +"esperantistoj." + + El "The British Esperantist." + + Kulpo - fault; trakti - to treat; prediki - to preach; + gento - tribe, race; sxovinisto - Chauvinist; Litovujo - Lithuania; + sengxo - dream; atesti - to bear witness; revi - to imagine, dream; + bedauxri - to regret; sklavo - slave; senco - meaning; rajto - right; +alglui - to glue to, stick to, attach; lupo - wolf; trudi - to obtrude; + moro - manners, custom; paco - peace; konsenti - to agree; + kruda - crude, rough, raw; frukto - fruit; + sxati - to prize, appreciate, like. + + + * * * * * + + + FOREWORD TO SUPPLEMENTARY VOCABULARY. + +As this Vocabulary is intended for those who have worked through the +preceding lessons, it is not a full vocabulary, but only supplementary +to those already given, and the words contained in those are, as a rule, +not repeated here. + +In order to get in as many root words as possible, derived words and +the second word of a pair (e.g., male or female, opposites, the action +and the tool, the animal and its young, etc.) are generally omitted; +the simple word or one of the pair being found, the other word is to be +formed from it by means of the proper word-ending, prefix or suffix. + +In English there are often several words to express the same or nearly +the same meaning. Want of space prevents these being all included; the +most important or most commonly used word has therefore been chosen; for +instance, "mercury", "tranquil", "diaphanous", "suffocate", "salve", +"renown", "fiddle", are not to be found, but "quicksilver", "calm", +"translucent", "smother", "ointment", "fame", "violin", are there. + + +A most valuable help to the student is a good English dictionary, and +if this gives the derivation of the words, the interest of the study +is greatly increased. The difficulty often is, not to find the right +Esperanto word, but to know exactly what the English word or phrase +means. It is the experience of most Esperantists that in learning +Esperanto their knowledge of their own language has become much more +thorough. [Footnote: A remark made by a student during one lesson was +"Well, if we don't learn Esperanto, we shall learn English."] For this +reason and also that this language cannot be learned simply as a matter +of rote, but demands the exercise of the thinking and reasoning powers, +[Footnote: To convince an opponent or a doubter of this, tell him that +"utila" means "useful," and "mal" denotes the contrary; then ask what +"malutila" means. The answer will almost certainly be "useless." Then +show that the contrary of a good quality is not merely the absence +of that quality, but is a bad quality, and therefore the contrary of +"useful" is "harmful."] Esperanto ought to be taught in all schools. + + + VOCABULARY. + + === A === + +abbot : abato. +abdomen : ventro. +ability : kapablo, povo, lerteco, talento. +able (to be) : povi. +abolish : neniigi, forigi. +abomination : abomeno. +abroad : eksterlande. +absent (to be) : foresti. +absolve : senkulpigi, senpekigi. +absorb : absorbi; sorbi. +abstain : deteni sin. +abuse : insult'i, -o; trouzi; malbonuzi. +abyss : abismo, profundegajxo. +accent : akcent'i, -o; supersigno. +accept : akcepti, alpreni. +accident : malfelicxajxo, okazo. +account : kalkulo; rakonto; konto. "on--of," pro. +accuse : kulpigi, akuzi. +ace : aso. +ache : dolor'o, -i. +acknowledge : konfesi. +acorn : glano. +acquaint : sciigi. +acquainted, become--with : konatigxi kun. +acquire : akiri, atingi. +acquit : senkulpigi. +acrid : akra, morda, pika. +act : ag'i, -o; far'i, -o; legxo; akto. +action : agado; ("law") proceso. +active : agema, aktiva. +actor : aktoro. +actual : nuna, efektiva. +adapt : alfari. +add : aldoni, kunmeti, sumigi. +address : alparoli al; sin turni al; ("letters") adresi. +adhere : aligxi, algluigxi al. +adjourn : prokrasti. +admit : allasi, konfesi. +adopt : alpreni, fil (-in) -igi. +adore : adori, amegi. +adult : plenkresk'a, plenagx'a. +adulterate : falsi. +adultery : adulto. +advantage : utilo, profito, bonajxo. +advertise : anonci, reklami. +advice : konsilo. +affair : afero. +affected (to be) : afekti. +affiliate : aligxi, filiigxi. +afternoon : posttagmezo. +again : re-, ree, denove. +agenda : tagordo, programo. +agent : agento. +agile : facilmova. +agitate : agiti. +agony : dolorego, ("death"--) agonio. +agree : konscnti, interkonsenti. +agreeable : afabla, agrabla. +agreement : kontrakto, interkonsento. +agriculture : terkulturo. +aim : cel'o, -i. +air : aero, aerumi; mieno; ario. +aisle : flankajxo. +alarm : maltrankviligi; alarmo. +alder : alno. +alert : vigla. +alien : alilandulo, eksterlandulo. +alike : simila, egala. +alive : vivanta, viva. +alleviate : plidolcxigi, malpliigi. +allow : permesi. +allowance : porcio; (a/c) rabato; dekalkulo. +allude : aludi. +almanac : almanako, kalendaro. +almighty : cxiopova. +almond : migdalo. +alms : almozo. +alone : sola. +along : lauxlonge. +aloud : lauxte, vocxe. +alternate : alterni. +amazement : mirego. +amber : sukceno. +ambition : ambicio. +ambush : embusko. +amiable : afabla, aminda. +amputate : detrancxi, amputi. +amuse : amuzi. +anarchy : anarhxio. +ancestors : praavoj, prapatroj. +ancient : antikva. +anecdote : anekdoto. +angel : angxelo. +angle : angulo; fisxi. +animal : besto. +ankle : maleolo. +anniversary : datreveno. +announce : anonci. +annoy : cxagreni, gxeni. +annual : cxiujara. +annul : nuligi. +anoint : sanktolei, sxmiri. +anonymous : anonima, sennoma +ant : formiko. +anthem : antemo. +anvil : amboso. +anxious : maltrankvila. +apathetic : apatia. +aperture : malfermajxo, aperturo. +apologise : peti pardonon. +apparatus : aparato. +appeal : alvoki; (law) apelacio. +appear : aperi; sxajni. +appearance : vidigxo; sxajno, mieno. +appetite : apetito. +applaud : aplauxdi. +apply : almeti; sin turni al. +appoint : nomi, difini. +appreciate : sxati. +approach : alproksimigxi. +approve : aprobi. +apricot : abrikoto. +apron : antauxtuko. +arable : plugebla, semotauxga. +arbitrary : arbitra. +arbitration : arbitracio. +arbour : lauxbo. +arch : arko; arkefleksi. +argue : argumenti. +arithmetic : aritmetiko. +arm : brako, "-pit," akselo; armi. +arms : armiloj, bataliloj. +aroma : aromo. +arouse : veki. +arrange : arangxi. +arrest : aresti. +arrive : alveni. +arrogant : aroganta +arrow : sago. +art : arto. +artery : arterio. +artful : ruza. +artichoke : artisxoko. +article : artikolo, komercajxo. +artificial : artefarita, arta. +artifice : artifiko. +artisan : metiisto. +artist : artisto. +ascertain : konstati. +ash : cindro, (tree) frakseno. +ask : demandi. "-for," peti. +asparagus : asparago. +aspect : aspekto, vidigxo, fazo. +aspen : tremolo. +ass : azeno. +assemble : kunveni, kunvoki. +assert : aserti, konstati. +assign : asigni. +assure : certigi; asekuri. +astonish : mirigi. ("to be -ed"), miri. +astringent : adstringa. +astute : sagaca. +asylum : rifugxejo, azilo. +athletic : atleta. +atmosphere : atmosfero. +atom : atomo. +attach : alligi, kunigi. +attain : atingi, trafi. +attempt : provi; (criminal) atenco. +attention : atento, ("pay"--) atenti. +attitude : sintenado. +attract : altiri, logi. +auction : auxkcio. +audit : kontkontroli. +author : auxtoro. +authority : rajto, auxtoritato. +avalanche : lavango. +avaricious : avara. +avenue : aleo. +average : meznombro, mezakvanto. +avert : deturni. +avoid : eviti. +award : aljxugxi +axis : akso. +axle : akso. +azure : lazuro. + + === B === + +baboon : paviano. +baby : infaneto. +bachelor : frauxlo. +back : dorso, posta flanko. +backbone : spino. +bacon : lardo. +bag : sako. +bait : allogajxo. +bake : baki. +balance : ekvilibri; (of account) restajxo. "-sheet," bilanco. +balcony : balkono. +ball : (play) pilko, (cannon) kuglo, (dance) balo. +balloon : aerostato. +ballot : baloti, -o. +balsam : balzamo. +band : ligilo; bando; orkestro. +bandage : bandagxi. +banish : ekzili. +bank : (money) banko; bordodigo. +banker : bankiero. +bankrupt : bankroto. +banner : flago, standardo. +banquet : festeno. +baptism : bapto. +bar : bar'i, -ilo; bufedo. +barbarian : barbaro. +barber : barbiro. +bare : nuda. +bargain : marcxandi. +bark : boji; sxelo. +barley : hordeo. +barrel : barelo. "-organ," gurdo. +barrister : advokato. +base : bazo; fundamento; malnobla. +basin : pelvo, kuvo. +basket : korbo. +bat : vesperto; batilo. +bath : bano, bankuvo. +bathe : sin bani. +beam : radio, trabo, vekto. +bean : fabo, fazeolo. +bear : urso; porti; subteni +beard : barbo. +beat : bati, vergi, vipi, venki. +beautiful : bela. +beaver : kastoro. +because : cxar, tial ke, pro tio ke. +bed : lito, kusxejo, fluejo, florbedo. +bee : abelo. +beech : fago. +beer : biero. +beet : beto. +beetle : skarabo, blato. +beg : peti, almozpeti. +begin : komenci, ek-. +behave : konduti. +behold : rigardi; jen! +bell : sonorilo. +below : sube, malsupre. +belt : zono. +bench : benko; (joiner's) stablo. +bend : fleks'i, -igxi; klin'i, -igxi. +bent : kurb'a, -igita. +bequeath : testamenti. +berry : bero. +besiege : siegxi. +bet : veti. +betray : perfidi. +betrothal : fiancx' (-in-) igxo. +bewitch : sorcxi. +bilberry : mirtelo. +bile : galo. +bill : kalkulo; kambio; afisxo; beko. +billiards : bilardo +bind : ligi; (books) bindi; bandagxi. -"weed", liano. +birch : betulo. +birth : naskigxo. +biscuit : biskvito. +bishop : episkopo. +bit : peco; enbusxajxo. +bite : mordi. +bitter : akra, maldolcxa. +blackbird : merlo. +blacking : ciro. +bladder : veziko. +blade : klingo; (of grass), folieto +blaspheme : blasfemi. +bless : beni. +blind : blinda. "window"-, rulkurteno. +blond : blonda. +blood : sango. +blot : makulo. +blow : blovi; bato, frapo. +blouse : bluzo. +blue : blua; -"bell", hiacinto, kampanoleto. +boa-constrictor : boao. +boast : fanfaroni. +boat : boato. +bobbin : bobeno. +body : korpo. +bog : marcxo. +boil : boli; absceso. +bold : kuragxa, sentima. +bolt : rigl'i, -ilo; bolto. +bomb : bombo. +bombard : bombardi. +bond : obligacio, garantiajxo +bondage : servuto, sklaveco. +bone : osto. +bonnet : cxapo. +booth : budo. +border : rand'o, -ajxo; borderi. +bore : bori; kalibro. +born : (to be), naskigxi. +borrow : prunte preni. +bosom : brusto, sino. +bottom : fundo, malsupro. +boundary : limo. +bouquet : bukedo. +bow : saluti; kapklini; pafarko; arcxo; banto. +bowels : internajxo, intestaro. +bowl : pelvo, kuvo. +box : kesto, skatolo; logxio; boksi; pugnobati. +braces : sxelko. +brain : cerbo. +bran : brano. +branch : brancxo; filio. +brass : flava kupro, latuno. +brave : brava, kuragxa. +breach : brecxo. +break : rompi, frakasi. +breakfast : matenmangx'i, -o. +breast : brusto, mamo. +breathe : spiri. +bribe : subacxeti. +brick : briko. +bridge : ponto. +bridle : brido. +bright : hela, brila, gaja. +bring : alkonduki, alporti. +broad : largxa. +broker : makleristo, ("act as--") makleri. +brooch : brocxo. +brood : kovi, kovitaro. +broth : buljono. +brown : bruna. +browse : sin pasxti. +bruise : kontuzi; pisti. +brush : bros'o, -i; balailo; peniko. +bucket : sitelo. +buckle : buko. +bud : burgxono. +budget : budgxeto. +buffet : (restaurant) bufedo. +bug : cimo. +build : konstrui. +bullet : kuglo. +bullfinch : pirolo. +bunch : fasketo, aro. +bundle : fasko. +bungle : fusxi. +burden : surpezi, sxargxo. +bureau : oficejo, kontoro. +burgess : burgxo. +burn : brul'i, -igi. +burrow : kavigi. +burst : krevi. +bury : enterigi, enfosi. +business : afero, okupo, negoco +busy : okupata, aferema. +butcher : bucx'i, -isto. +buttercup : ranunkolo, +butterfly : papilio. +buzz : zumi. + + === C === + +cab : fiakro; kabrioleto, drosxko. +cabbage : brasiko. +cabin : kajuto, kabano. +cabinet : cxambreto, kabineto. +cable : sxnurego, kablo. +cage : kagxo. +calico : kalikoto. +calk : kalfatri. +call : voki, (--"together") kunvoki. +callosity : kalo. +calm : kvieta, trankvila. +camel : kamelo. +camp : tendaro. +canary : kanario. +candid : sincera, verdirema. +candidate : kandidato, aspiranto. +cane : kano; bastono; vergi. +cannon : kanono. +canon : kanoniko. +canopy : baldakeno. +canvas : kanvaso. +cap : cxapo, (milit.) kepo. +capable : kapabla, kompetenta. +cape : manteleto; promontoro, terkapo. +capital : cxefurbo; kapitalo; granda litero. +capitalist : kapitalisto. +capitulate : kapitulaci. +capsize : renversigxi. +captain : sxipestro, kapitano. +capture : kapti. +car : veturilo, cxaro. +card : karto, "-board," kartono. +carnation : dianto; flavroza. +carp : karpo; kritikajxi. +carpenter : cxarpentisto. +carpet : tapisxo. +carriage : veturilo, kalesxo, vagono; transporto. +carrot : karoto. +cart : sxargxveturilo. +carve : trancxi; skulpti. +case : okazo; ujo; kazo; proceso. +cashier : kasisto. +cast : jxeti, (metal) fandi. +castle : kastelo. +catch : kapti. +caterpillar : rauxpo. +cathedral : katedralo. +cattle : bruto, brutoj. +cauliflower : florbrasiko. +cause : kauxz'i, -o; -igi; afero. +caution : averti; singardemo. +cave : kaverno. +cavil : cxikani. +caw : graki. +ceiling : plafono. +celebrate : festi, soleni, +celery : celerio. +cell : cxelo, cxambreto. +cellar : kelo. +censor : cenzuristo. +censure : riprocxi. +ceremony : ceremonio, soleno. +certain : certa; kelkaj; ia. +chaff : grenventumajxo. +chaffinch : fringo. +chain : cxeno. +chair : segxo. "-man," prezidanto. +chalk : kreto. +chance : hazardo; riski; okazi; sxanco. +chancellor : kanceliero. +change : sxangxi, aliigi. +channel : kanalo. +chaos : hxaoso. +chapel : kapelo, pregxejeto. +chapter : cxapitro. +character : karaktero; (drama) rolo. +charm : cxarmi; talismano. +chaste : cxasta. +cheat : trompi. +check : haltigi; kontroli. +cheek : vango. +cheerful : gaja. +cheese : fromagxo, +chemist : apotekisto, hxemiisto. +cheque : cxeko. +cherry : cxerizo. +chess : sxako. +chest : brusto; kesto, (of drawers) komodo. +chestnut : kasxtano, ("horse--") marono. +chew : macxi, ("--cud") remacxadi. +chicory : cikorio. +chief : cxef'o, -a. +chimney : kamentubo. +chin : mentono. +china : porcelano. +chirp : pepi; (insects) cxirpi. +chisel : cxiz'i, -ilo. +chocolate : cxokolado. +choir : hxoro. +choke : sufoki. +chop : haki; koteleto. +chronicle : kroniko. +church : pregxejo. +cigarette : cigaredo. +circle : rondo, cirklo. +circular : (letter), cirkulero. +circumference : cxirkauxo. +circus : cirko. +city : civito, urbo. +citizen : urbano, burgxo, civitano, regnano. +civil : civila, gxentila. +civilize : civilizi. +claim : pretendi, postuli. +clap : (hands) manfrapi, plauxdi. +class : kurso; (sort) klaso. +classify : ordigi, klasifiki. +claw : ungego. +clay : argilo. +clergyman : pastro. +clerk : oficisto, kontoristo, komizo. +clever : lerta. +cliff : krutajxo. +climate : klimato. +climb : grimpi, suprenrampi. +clink : tinti. +cloak : mantelo. +clod : bulo. +closet : necesejo; cxambreto. +cloth : drapo; ("a"--) tuko. +clothe : vesti. +cloud : nubo. +clover : trifolio. +club : klubo, (cards) trefo. +clue : postesigno. +coal : karbo. +coast : marbordo. +coat : vesto; "-tail", basko. +cockle : kardio. +cocoa : kakao; "-nut", kokoso. +cod : gado, moruo. +coffee : kafo. +coffin : cxerko. +coil : rulajxo, volvajxo. +coin : monero. +coke : koakso. +colander : kribrilo, +cold : malvarm'a, -umo. +colleague : kolego. +collect : kolekti, amasigi. +collective : opa. +college : kolegio. +colony : kolonio. +colour : koloro. +comb : kombi; (fowl's) kresto. +combine : kombin'i, -igxi, kun'igi, -igxi. +come : veni. +comfort : komforti, konsoli. +comic : komika, ridinda. +comma : komo. +command : ordoni, komandi. +comment : komentar'i, -o. +commerce : komerco, negoco. +commission : komisi'i, -o; ("sell on"--) makleri. +committee : komitato. +common : komuna, ordinara, vulgara; erikejo, step'o, -eto. +commune : komunumo. +communicate : komuniki. +companion : kunulo. +company : anaro, kompanio, societo, trupo, roto. +compare : kompari. +compartment : fako. +compass : ("mariners'"--) kompaso; (drawing) cirkelo. +compel : devigi. +compensate : kompensi +complete : konkuri. +complaint : plendi. +complete : plen'a, -igi. +compliment : kompliment'o, -i. +compose : verki; komposti. +compositor : kompostisto. +comrade : kamarado. +concern : koncerni; zorgo; rilati al. +concrete : konkreta. +concussion : skuego. +condemn : kondamni. +condition : kondicxo; stato. +condole : kondolenci. +confectioner : konfitisto. +conference : konferenco. +confirm : konfirmi. +confiscate : konfiski. +conflict : konflikto. +conform : konformi. +confuse : konfuzi. +congratulate : gratuli. +congregation : kongregacio. +congress : kongreso. +conjure : jxongli. +conscience : konscienco. +conscious : konsci'a, -"ness", 'o. +consequence : sekvo. +conservative : konservativa. +consider : pripensi, konsideri. +consistent : konsekvenca. +consonant : konsonanto. +constipation : mallakso. +consult : konsiligxi kun. +consume : konsumi. +consumption : (disease) ftizo. +contact : kontakto. +contain : enhavi, enteni. +content : kontenta. +continue : dauxri, -igi. +contract : kontrakti; kuntir'i, -igxi. +contrary : kontrauxo, malo. +contrast : kontrasti. +contrive : elpensi. +control : estri, regi. +convenient : oportuna. +conversation : interparolado, konversacio. +convict : kondamnito. +convince : konvinki. +convolvulus : konvolvolo. +convulse : konvulsio, spasmo. +copper : kupro. +copy : kopii; ekzemplero. +coral : koralo. +cord : sxnuro. +core : korajxo, internajxo. +cork : korko; sxtopi, +corn : greno; (foot), kalo. +corner : angulo. +correct : korekti; gxusta, senerara. +correspond : korespondi. +corrode : mordeti. +corset : korseto. +costume : kostumo. +cotton : (raw), kotono; (manuf.) katuno. +cough : tusi. +council : konsilantaro. +count : kalkuli; grafo. +country : lando; kamparo. +courage : kuragxo. +course : kuro; kurso. "of"--, kompreneble. +court : korto, ("royal"--) kortego; jugxejo; amindumi. +covetous : avida. +crab : krabo, kankro. +crack : fendi, kraki, krev'i, -igi. +cradle : lulilo. +crafty : ruza. +crane : gruo, sxargxlevilo. +crape : krepo. +crater : kratero. +cravat : kravato. +creature : estajxo, kreitajxo. +credit : kredito. +creed : kredo. +creep : rampi. +crest : tufo, kresto. +crevice : fendo. +cricket : grilo; (game) kriketo. +crime : krimo. +crippled : kripla. +crisis : krizo. +criticism : kritiko. +crochet : krocxeti. +crocodile : krokodilo, aligatoro. +cross : kruco, trans' -iri, -pasi. --"out", streki. +croup : krupo. +crow : korniko. +crowd : amaso. +crown : krono; (of head) verto. +cruel : kruela. +cruise : krozi. +crumple : cxifi. +crust : krusto. +crutch : lambastono. +cry : krii, ekkrii, plori; (of animals) bleko. +crystal : kristalo. +cube : kubo. +cuckoo : kukolo. +cucumber : kukumo. +cuff : manumo; frapo. +cultivate : kulturi. +cunning : ruza. +cup : taso, kaliko. +cupboard : sxranko. +cure : resanigi; (bacon, etc.) pekli. +curious : scivola, stranga, kurioza. +curl : buklo. +currant : ribo, sekvinbereto (korinta). +current : fluo. +curtain : kurteno. +curved : kurba, fleksita, nerekta. +cushion : kuseno. +customer : kliento. +cutlet : kotleto. +cycle : ciklo. +cyclone : ciklono. +Czar : Caro. + + === D === + +daffodil : narciso. +daily : cxiutaga. +dainty : frandajxo; frandema delikata, +daisy : lekant'o, -eto. +dam : digo, akvosxtopilo. +damage : difekti. +dance : danc'i, -o; balo. +dandelion : leontodo. +dare : kuragxi. +darn : fliki. +date : dato; (fruit) daktilo. +dawn : tagigxo. +dead : senviva, mortinta. -ly, pereiga. +dear : kara, multekosta. +debauch : dibocxo. +debris : rub'o, -ajxo. +debt : sxuldo, ("be in"--) sxuldi. +decipher : decxifri. +deck : ferdeko; ornami. +declaration : deklaracio. +decoration : ornamajxo; ordeno. +decree : dekreto, mandate. +decrepit : kaduka. +dedicate : dedicxi. +deed : ago, faro, farajxo, faritajxo; dokumento. +deep : profunda; (sound) basa. +deer : cervo. +defeat : venki, malvenko. +defend : defendi. +defer : prokrasti. +deficiency : deficito, malsuficxeco. +defile : intermonto; malpurigi. +define : difini. +definite : definitiva. +degenerate : degeneri. +degree : grado. +Deity : Diajxo, Dieco. +delay : prokrasti. +delegate : deleg'i, -ito. +delicate : delikata. +delightful : cxarma, rava. +delirium : delir'o, ("be in") -i. +deliver : savi, liberigi; (goods) liveri. +deluge : superakvego, diluvo. +den : nestego, kaverno. +denounce : denunci. +deny : nei, malkonfesi. +depart : foriri. +department : fako. +depend : dependi. +derive : devenigi. +descendant : ido, posteulo. +describe : priskribi. +desert : dezerto; forlasi; forkuri de. +desk : pupitro. +despatch : ekspedi, depesxo. +dessert : deserto. +destine : (for), difini (por). +destroy : detrui. +detail : detalo. +detriment : malutilo, perdo. +develop : plivastigi, disvolv'-i, -igxi, (phot.) aperigi. +devil : diablo, demono. +devoted : sindona. +devout : pia. +dew : roso. +dexterous : lerta. +dial : ciferplato. +diarrhoea : lakso. +dice : ludkuboj. +dictate : dikti. +dictionary : vortaro. +die : morti. +differ : diferenci. +digest : digesti. +dignity : digno, rango. +dine : tag', vesper', -mangxi. +dip : trempi, subakvigi. +diploma : diplomo. +diplomacy : diplomatio. +direct : direkti, rekta, senpera. +disappoint : seniluziigi, cxagreni. +discharge : eligi, eksigi, elpagi. +disciple : lernanto, discxiplo. +discipline : disciplino. +discount : diskonto, rabato. +discover : eltrovi. +discreet : diskreta, singardema. +discuss : diskuti. +disease : malsano. +disguise : alivesti, maski. +disgust : nauxzi. +dish : plado. +dislocate : elartikigi. +dismal : funebra. +dismay : konsterni. +dispel : peli, forpeli, dispeli. +dispose : disponi. +disposition : inklino, emo. +dispute : disputi, malpaci. +dissect : sekci. +disseminate : dissemi. +dissolve : solvi. +distance : interspaco, malproksimeco, distanco. +distinct : klara. +distinguish : distingi. +distract : distri. +distribute : disdoni. +district : regiono, kvartalo, distrikto. +ditch : foso. +dive : subakvigxi. +dividends : rento, dividendo. +divorce : eksedzigi. +dizziness : kapturnigxo. +do : fari. +doctor : kuracisto, doktoro. +doctrine : doktrino, instruo. +domestic : hejma, doma. +dose : dozo. +dot : punkto. +double : duobl'a, -igi. +doubt : dubi. +dough : knedajxo. +down : lanugo; malsupre. +dowry : doto. +drag : treni. +dragon : drako. "-fly", libelo. +dragoon : dragono. +drain : defluilego, senakvigi. +drake : anaso. +drape : drapiri. +draught : aerfluo. "-s" (game) damoj. +draw : desegni; tiri, (from well) cxerpi. +drawer : tirkesto. +drawers : kalsono, (chest of -s), komodo. +dream : songx'i, -o; (day-), rev'o, -i. +dredge : skrapegi. +dress : robo; vesti, sin vesti. +drill : bori; ekzerco, manovro. +drink : trinki, (to excess) drinki. +drive : veturi; peli. "--away", forpeli. +droll : ridinda, sxerca. +drone : abelviro; zumi. +drop : gut'o, -i. +drown : dron'i, -igi. +drug : drogo. +drum : tamburo. +drunken : ebria. +dry : seka. "--land", firmajxo. +duck : anasino, anaso. +duration : dauxro. +duty : devo, (tax) imposto. "be on--", dejxori. +dwell : logxi, restadi. +dye : tinkturi. +dyke : digo. + + === E === + +eager : avida. +ear : orelo, (corn) spiko. +earl : grafo. +early : fru'a, -e. +earn : perlabori. +earnest : serioza, diligenta, fervora. +earth : tero. "-quake", tertremo. +earthenware : fajenco. +east : oriento. +easter : Pasko. +ebony : ebono. +ecclesiastical : eklezia. +echo : ehxo, resonadi. +edge : rando, trancxrando, bordo +edify : edifi. +edit : redakti. +edition : eldono. +editor : redaktoro. +educate : eduki. +eel : angilo. +effect : efiko, efekto. +effective : efektiva. +efficacious : efika. +effort : peno, klopodo. +eiderduck : molanaso. +elastic : elast'a, -ajxo. +elbow : kubuto. +elder : (tree), sambuko. +elect : elekti, baloti. +electricity : elektro. +elegant : eleganta. +elf : koboldo, elfo. +elm : ulmo. +eloquent : elokventa. +embalm : balzami. +embrace : cxirkauxpreni, enbrakigi; ampleksi. +embroider : brodi. +emerald : smeraldo. +emigrate : elmigri. +eminent : eminenta. +emotion : kortusxeco. +emphasis : emfazo, akcentego +empire : imperio. +enable : ebligi. +enamel : emajl'o, -i. +enchant : ravi; ensorcxi. +encore : bis. +endeavour : klopodi, peni. +endow : doti. +endure : dauxri; toleri, suferi. +energy : energio. +engine : masxino, lokomotivo, motoro. +engrave : gravuri. +enjoy : gxui. +enlist : varbi, rekruti. +enough : suficxa, (be--) suficxi. +entangle : impliki. +enterprise : entrepreno. +entertain : amuzi; regali. +enthusiasm : entuziasmo. +entice : logi, allogi. +entwine : kunplekti. +envelop : envolvi. +envelope : koverto. +environs : cxirkauxajxo. +equivalent : ekvivalenta, egala. +erase : trastreki; forfroti. +erect : vertikala; rekta; starigi. +errand : komisio. +escape : forkuri, forsavigxi. +establish : fondi, starigi. +estate : (land) bieno. +esteem : estimi. +estimate : taksi. +eternal : eterna, cxiama. +ethical : etika. +eve : antauxtago. +even : ecx; parnombra; ebena. +event : okazo. +evil : malbono, peko. +exact : gxusta, preciza; postuli. +examine : ekzameni, esplori. +examination : ekzameno. +example : ekzemplo. +exceed : superi. +except : krom, esceptinte; escepte. +exchange : intersxangxi. "the--", Borso. +excite : eksciti. +exclusive : eksklusiva. +excursion : ekskurso. +execute : efektivigi; (--"a criminal"), ekzekuti. +exercise : ekzerci. -book, kajero. +exhaust : konsumi, elcxerpi. +exhibition : ekspozicio. +exhort : admoni. +expect : atendi. +expel : elpeli. +experience : sperto. +experiment : eksperimento. +expert : lerta, kompetenta. +explode : eksplod'-i, -igi. +express : esprimi, ekspreso. +extend : etendi. +exterminate : ekstermi. +extinguish : estingi. +extract : ekstrakti, eltiri. +extraordinary : eksterordinara. +eye : okulo. "-brow", brovo. "-lid", palpebro. + + === F === + +fable : fablo. +fact : fakto. "in"--, ja, efektive. +factory : fabrikejo, faktorio. +fade : velki. +fail : manki; malprosperi, bankroti. +faint : sveni. +fair : foiro; blonda; justa. +fairy : feino, feo. +faith : fido, kredo. +falcon : falko. +false : falsa, malvera. +fame : gloro, renomo; famo. +familiar : kutima, intima. +family : familio. +fan : ventum'i, -ilo. +fare : farti; veturpago. +farm : farmi (have on lease); farmobieno. +fashion : modo, maniero, fasono. +fast : fast'i, -o; rapida. +fasten : alligi, fiksi, +fat : gras'a, -o; sebo. +fatal : fatala, mortiga. +fate : sorto. +fathom : sondi, klafto. +fault : kulpo; difekto; eraro. +favour : favori, komplezo. +feast : regalo, festeno; festo. +feather : plumo. +feature : trajto. +feed : nutri, mangxigi, pasxti. +feel : palpi, senti. +felt : felto. +female : ino, virinseksa. +fence : skermi; palisaro. +ferment : fermenti. +fern : filiko. +ferret : cxasputoro, +ferry-boat : pramo. +fester : ulcerigxi, pusi. +festival : festo. +feudal : feuxdala. +fever : febro. +fibre : fibro. +fife : fifro. +fig : figo. +fight : batal'i, -o. +figure : cifero; figuro. +figurative : figura. +file : fajli, -ilo. +film : filmo, tavoleto. +filter : filtr'i, -ilo. +fin : nagxilo. +fine : delikata; monpuno. +fir : abio. +fire : brulo, fajro; (gun), pafi. +fireplace : kameno, fajrejo. +fireworks : artfajrajxo. +firm : firma, fortika; firmo. +fish : fisx'o, -i, -kapti. +fist : pugno. +fit : atako. "--for", tauxga; konvena, deca. +fix : fiksi. +flake : floko, negxero. +flame : flami. +flannel : flanelo. +flat : plata, ebena; apartamento. +flatter : flati. +flavour : gusto. +flax : lino. +flea : pulo. +flesh : (meat), viando; karno. +flint : siliko. +flit : flirti. +float : nagxi; surnagxi. +flock : aro, pasxtataro, sxafaro. +flog : skurgxi. +flood : superakvegi. +floor : planko, etagxo. +flour : faruno. +flow : flui. +flower : flor'o, -i. "-bed," bedo. +fluid : fluajo. +flutter : flugeti, flirti. +fly : musxo; flugi. +fog : nebulo. +fold : fald'i, -o. +follow : sekvi. +fondle : dorloti, karesi. +food : nutrajxo. +fool : malsagxulo. +foot : piedo; futo. "-man," lakeo. "-path," trotuaro, piedvojeto. +forage : furagxo. +forehead : frunto. +foreign : ali', ekster'-landa, fremda. +forest : arbarego. +forge : forgxi. +forget : forgesi. "-me-not", miozoto. +forgive : pardoni. +formidable : timeginda. +formulate : formuli. +fortress : fortikajxo. +fortunate : felicxa. +foundation : fundamento +foundry : fandejo. +fountain : fontano. +fowl : kortbirdo. +fox : vulpo. +frame : kadro. +freckle : lentugo. +free : liber'a, -igi; senpaga. +freeze : frostigxi, glaci'igi, -igxi. +frequent : ofta; vizitadi. +fringe : frangxo. +fritter : fritajxo. +frock : vesteto. "-coat," surtuto. +frog : rano. +frolic : petoli. +frown : sulk'o, -igi. +frugal : sxparema, +fruit : frukto. "-ful," fruktodona. +fry : friti, (spawn) frajo, "-ing" "pan," pato, fritilo. +fuel : brulajxo, hejtajxo. +fulfil : plenumi. +fun : sxercado. +function : funkcio. +funeral : enterigiro. +funnel : funelo. +funny : ridinda. +fur : felo; "--coat" pelto. +furnace : fornego. +furnish : mebli, provizi. +furrow : sulko. +further : pile, plimalproksime. +fury : furiozo, furio. +fuse : fandi. +furniture : mebl'o, -aro. +future : estonteco. + + === G === + +gadfly : tabano. +gain : gajni, (clock) trorapidi. +gall : galo. "-nut," gajlo. +gallery : galerio. +gallop : galopi. +game : ludo, cxasajxo. +gap : brecxo; manko. +gargle : gargari. +garrison : garnizon'o, -i. +gas : gaso. +gate : pordego. +gauze : gazo. +gelatine : gelateno. +gem : gemo. +general : gxenerala; generalo. +generation : generacio. +generous : malavara. +genius : genio, geniulo. +gentle : dolcxa, neforta, milda. +gentleman : sinjoro. +genus : gento. +germ : gxermo. +germinate : gxermi. +gesture : gesto. +ghost : fantomo. +giant : giganto. +gild : ori, orumi. +gill : (of fish), branko. +gin : gxino. +ginger : zingibro. -bread, mielkuko. +gipsy : cigano. +give : doni, donaci, +glacier : glaciejo. +glass : vitro, "a--," glaso. "looking--," spegulo. +glaze : glazuri. +glorify : glori. +glove : ganto. +glow : ardi, brili. "-worm," lampiro. +glue : gluo. +glycerine : glicerino. +gnat : kulo. +gnaw : mordeti. +goat : kapro. +goblet : pokalo. +goblin : koboldo. +God : Dio. +gold : oro. +goldfinch : kardelo. +golosh : galosxo. +goodbye : adiaux. +goose : anserino. +gooseberry : groso. +gospel : evangelio. +gout : podagro. +govern : regi. +governess : guvernistino +graceful : gracia. +gradual : grada, lauxgrada. +graft : inokuli, grefti. +grain : grajno, greno. +grammar : gramatiko. +grape : vinbero. +grass : herbo. +grasshopper : akrido. +grate : fajrujo; raspi, skrapi. +grating : krado. +gravity : pezo. +gravy : suko. +grease : graso; sxmiri. +great : granda. "-coat," palto, gravitoj +greedy : avida, mangxegema. +green : verda. "-house," varmejo. +greengage : renklodo. +grey : griza. "-hound," leporhundo. +grill : kradrosti. +grin : grimaci, rikani. +grind : mueli; pisti; grinci. +gristle : kartilago. +groan : gxemi. +grocer : spicisto. +grotesque : groteska. +grotto : groto. +ground : tero. "-floor," teretagxo. +groundsel : senecio. +group : grup'o, -igi. +grouse : tetro. +grub : larvo. +guarantee : garantii. +guard : gardi, (milit.) gvardio. +gudgeon : gobio. +guess : diveni, konjekti. +guide : gvidi. +guillotine : gilotino. +gulf : golfo. +gull : mevo. +gullet : ezofago gorgxo, fauxko. +gum : gumo, dentokarno. +gun : pafilo, kanono. "-powder," pulvo. +gush : sxpruci. +guttapercha : gutaperko. +gutter : defluilo. + + === H === + +habit : kutimo. +haddock : eglefino. +hair : haro, haroj; hararo "-dresser," frizisto. +hall : vestiblo, halo, salono. +halt : halti, lami. +halter : kolbrido. +ham : sxinko. +hammer : martelo. +hand : mano. "-ful," plenmano, "-shake," manpremo. +handkerchief : naztuko. +handle : tenilo, manpreni. +hang : pend'i, -igi. +hansom : kabrioleto, fiakro. +happen : okazi. +harbour : haveno. +harden : malmoligi, (health), hardi +hare : leporo. +harm : difekti, malutili. +harness : jungi, jungajxo. +harpoon : harpuno. +harrow : erpi, erpilo. +harvest : rikolto. +hasten : rapid'i, -igi. +hatch : kovi. +hatchet : hakilo. +haunch : kokso. +hawk : akcipitro; kolporti. +hawthorn : kratago. +hay : fojno. +hazlenut : avelo. +heal : resanigi, cikatrigxi. +health : sano. "propose a--," toasti. +heap : amas'o, -igi. +heart : koro, (cards) kero. "by," parkere. +hearth : kameno, fajrujo, hejmo. +heath : eriko, erikejo, stepo. +heathen : idolano. +heaven : cxielo. +heavy : peza. +hedge : plektobarilo, "-hog" erinaco. +heir : heredanto. +hell : infero. +helm : direktilo. +helmet : kasko. +hem : borderi. +hemp : kanabo. +herald : heroldo. +heresy : herezo. +hermit : ermito. +hero : heroo. +heron : ardeo. +herring : haringo. +hesitate : sxanceligxi, heziti. +hiccough : singulti. +hide : kasxi; felo. +hinge : cxarniro. +hip : kokso. +hire : dungi; lui; pago. +hiss : sibli +hit : frapi. +hoard : amaso. +hoar frost : prujno. +hoax : mistifik'o, -i. +hole : truo, kavo +holiday : festo, libertempo. +hollow : kav'a, -o. +holly : ilekso. +honey : mielo, "-comb," mieltavolo. "-suckle," lonicero. +hood : kapucxo, kufo. +hook : hoko, agrafo; alkrocxi. +hope : espero. +hops : lupolo. +horizon : horizonto. +horn : korno. +hospitable : gastama. +hospital : hospitalo. +host : mastro; gastiganto; hostio. +hostage : garantiulo. +hotel : hotelo. +hover : flirti. +hub : radcentro, akso. +hue : nuanco, koloro, +hum : zumi. +human : homa. "-being," homo. +humane : humana. +humble : humila. +humbug : blago. +humming-bird : kolibro. +humorous : humorajxa, sprita, sxerca. +hump : gxibo. +hunger : malsato. +hunt : cxasi. +hurrah : hura. +hurricane : uragano. +hurt : vundi, malutili. +husk : sxelo. +hut : kabano. +hymn : himno. +hyphen : streketo. +hypocritical : hipokrita. + + === I === + +ideal : ideala. +identical : identa. +idiom : idiomo, idiotismo. +idiotic : idiota. +idle : senokupa. +idol : idolo. +illegitimate : nelauxlegxa, bastarda, +illuminate : ilumini. +illusion : iluzio. +illustrate : ilustri. +image : figuro, bildo. +imagine : imagi, revi. +imbibe : ensorbi. +imbue : penetri, inspiri. +imitate : imiti. +immediately : tuj. +imminent : surpenda, minaca. +impassive : stoika, kvietega. +impertinent : impertinenta. +implement : ilo. +implicate : impliki. +importune : trud'i, -igi. +impose : trudi, trompi. +impregnable : fortika, nekaptebla. +impress : impresi. +improvize : improvizi. +impudent : senhonta. +inch : colo. +incident : okazajxo, epizodo. +incite : instigi; inciti. +incline : inklini, deklivo. +include : enhavi, enkalkuli. +income : enspezo, rento. +incommode : gxeni. +incompatible : nekunigebla. +increase : kreski, pli'igi, -igxi. +incriminate : enkulpigi. +indeed : efektive, ja. +independent : sendependa. +index : nomaro; montra tabelo. +india-rubber : kauxcxuko. +indifferent : indiferenta. +indigenous : indigxena, enlanda. +indignant (to be) : indigni. +indirect : malrekta, pera. +indispensable : nepre necesa. +individual : individuo. +indolent : senenergia. +indomitable : necedigebla. +indorse : dorseskribi, gxiri. +induce : decidigi, alkonduki. +indulge : indulgi. +industrious : diligenta, laborema +industry : (business), industrio. +infantry : infanterio. +infect : infekti. +infiltrate : ensorbigxi. +infinite : senlima, sennombra, senfina. +infirm : kaduka, malforta. +inflammation : brulumo. +influence : influ'o, -i sur. +influenza : gripo, influenco. +inform : informi, sciigi. +infuse : infuzi. +inherit : heredi. +initiate : iniciati. +inject : ensxprucigi, enjxeti. +injection : (med.), klistero. +injure : vundi, difekti, malutili. +inquest : enketo. +inquisitive : sciama, scivolo. +insect : insekto. +inside : interna, "--out" returnite. +insidious : insida. +insist : insisti. +inspector : inspektoro. +inspire : enspiri, inspiri. +instigate : instigi. +instinct : instinkto. +institution : instituto. +instructions : instrukcio. +insult : ofendi; malhonori. +insure : asekuri. +intellect : intelekto, prudento. +intelligent : inteligenta. +intend : intenci. +intense : ega, intensa. +intercourse : interrilato. +interest : procento, rentumo, intereso, interes'i, -igi, -igxi. +interfere : sin inter'meti, -miksi, sin altrudi. +interrupt : interrompi. +interval : inter'spaco, -tempo. +intervene : interveni. +interview : intervjuo. +intricate : malsimpla, komplika. +introduce : prezenti, enkonduki. +intrude : trudi. +invade : invadi. +invaluable : netaksebla. +invent : elpensi. +invert : renversi. +invest : (money), procent'doni, -meti. +invoice : fakturo, kalkulo. +iris : (of eye), iriso; (flower) irido. +iron : fero; gladi. +ironmonger : ferajxisto. +irony : ironio. +irritate : inciti, kolerigi. +island : insulo. +isolate : izoli. +isthmus : terkolo, istmo. +italics : ("in--"), kursive. +itch : juki. +item : ero. +itinerant : vaganta. +ivory : eburo, elefantosto. +ivy : hedero. + + === J === + +jackal : sxakalo. +jacket : jako, jxaketo. +jam : fruktajxo, konfitajxo. +jaw : makzelo. --"s". fauxko. +jealous : jxaluza. +jelly : gelateno. +jessamine : jasmeno. +jewel : juvelo. +jingle : tinti. +join : kun'igi, -igxi; unuigxi kun, aligxi. +joiner : lignajxisto. +joint : artiko; kunigxo. +joist : trabo. +joke : sxerci. +journal : jxurnalo; taglibro. +journey : vojagx'i, -o; veturi. +joy : gxoj'o. be --ful, -i. +jubilee : jubileo. +judgment : jugxo. +judicious : prudenta, sagxa. +jug : krucxo. +juggle : jxongli. +juice : suko. +jump : salti. +jury : jugxantaro, jxurintaro. +juryman : jxurinto. +just : justa; gxuste; (time) jxus. +justify : pravigi. + + === K === + +keel : kilo. +keep : teni, gardi, konservi. +kernel : kerno. +kettle : kaldrono, bolilo. +key : sxlosilo, (piano) klavo. +kick : piedfrapi. +kidney : reno. +kill : mortigi, bucxi, senvivigi. +kind : speco; afabla, bonkora +kingdom : regno, regxlando. +kingfisher : alciono. +kiss : kisi. +knapsack : tornistro. +knave : fripono; (cards) lakeo. +knead : knedi. +knee : genuo. +kneel : genufleksi. +knife : trancxilo. +knight : kavaliro. +knit : triki. +knock : frapi. +knot : nodo, (in wood) lignotubero +know : (--"a fact"), scii; (as a person) koni. +knuckle : fingroartiko; (hock) poplito. + + === L === + +label : surskribeto, etiketo. +lace : punto; pasamento; ("boot"--), lacxo. +lacquer : lako. +ladder : sxtupetaro. +ladle : cxerp'i, -ilo. +ladybird : kokcinelo. +lagoon : laguno. +lair : bestkusxejo, nestego. +lake : lago; lakrugxo. +lame : kripla. to be--, lami. +lamp : lampo, lanterno, (-"wick") mecxo. +land : lando; tero; surterigxi. +landscape : pejzagxo, vidajxo. +language : lingv'o, -ajxo. +lapwing : vanelo. +larch : lariko. +lard : lardi; porkograso. +lark : alauxdo. +last : lasta, fina; dauxri; ("boot"-) botosxtipo. +lath : lato. +lathe : tornilo. +lattice : krad'o, -ajxo; latajxo. +laurel : lauxro. +lava : lafo. +lavender : lavendo. +law : legxo; juro, (-suit) proceso. +lawn : batisto; herbejeto. +lay : meti; (eggs) demeti; laika. +layer : tavolo; (plants) markoti. +lead : konduki. +lead : plumbo. "black"--, grafito. +leaf : folio, paperfolio. +league : ligo. +leak : traflueti. +lean : klini. --"on", sin apogi sur; malgrasa. +leap year : superjaro. +learn : lerni, sciigxi pri. +learned : klera, instruita. +leather : ledo. +leave : lasi, forlasi; deiri; testamenti; restigi. +lecture : parolad'o, -i; prelego. +leech : hirudo. +leek : poreo. +leg : kruro, (of fowl, etc.) femuro. +legacy : heredajxo, testamentajxo. +legend : legendo, fabelo. +legitimate : rajta, lauxlegxa. +lemon : citrono. +lemonade : limonado. +lend : pruntedoni. +lentil : lento. +leprosy : lepro. +lesson : leciono. +let : lasi, permesi; (a house) luigi +lettuce : laktuko. +level : ebena; nivel'o, -ilo. +lever : levilo. +liberal : liberal'a, -ulo. +library : biblioteko. +lichen : likeno. +lick : leki. +lie : kusxi, ("tell a"--) mensogi. +life : vivo, vigleco. +lift : levi, levilo, lifto, elevatoro. +light : lum'i, -o; (ek)lumigi, malpeza. +like : simila; kiel; sxati. +likely : versxajne, kredeble. +lilac : siringo. +lily : lilio; (of the valley) konvalo. +lime : kalko; (tree) tilio. +limit : lim'o, -igi. +limp : lami, lameti. +line : linio; subsxtofi. +linen : tolo, linajxo, (washing) tolajxo. +linnet : kanabeno. +lint : cxarpio. +lip : lipo. +liquid : fluid'a, -ajxo. +liquidate : likvidi. +liqueur : likvoro. +liquorice : glicirizo. +list : tabelo, nomaro, listo, katalogo, registro. +literal : lauxlitera, lauxvorta. +literature : literaturo; ("polite"--) beletristiko. +live : vivi, logxi. +liver : hepato. +livery : livreo. +lizard : lacerto. +load : sxargx'i, -o; "--a gun" sxargi +loaf : pano, panbulo. +lobby : vestiblo. +lobster : omaro. +local : loka, tiea, regiona. +lock : sxlosi; seruro; (hair) tufo; (canal) kluzo. +locust : akrido. +log : sxtipo, bloko. +loins : lumbo. +lonely : sol'a, -eca, -ula. +long : longa. "--for," sopiri pri. +look : aspekto, mieno. "--at," rigardi. "--for," sercxi. + "--after," zorgi pri, varti. +loop : masxo. +Lord : "(the--)" Sinjoro, "(a--)" nobelo. +lose : perdi, malgajni, (clock) malrapidi. +lots : (cast), loti. +lottery : loterio. +loud : lauxta. +love : ami. "make--," amindumi. +loyal : lojala, fidela. +lozenge : pastelo, "--shape" lozangxo. +luck : felicxo, sxanco, sorto. +lucky : felicxa. +luggage : pakajxoj. +lull : luli; trankviligi. +lamp : bulo, maso, sxvelajxo. +long : pulmo. +lupin : lupeno. +luxury : lukso. +lynch : lincxi. +lynx : linko. +lyre : liro. +lyric : lirika. + + === M === + +machine : masxino. +mackerel : skombro. +mad : freneza, rabia. +magic : magio. +magnanimous : grandanima +magpie : pigo. +mahogany : mahagono. +majesty : majesto, Mosxto. +major : (milit.), majoro. +majority : plimulto; plenagxo. +make : fari, -igi; fabriki. +male : vira, virseksa. +malicious : malica. +mallow : malvo; "(marsh--)" alteo. +malt : malto. +mammal : mambesto. +manage : administri, "(--a house)" mastrumi. +mane : kolharoj. +mange : favo, skabio. +mania : manio. +manna : manao. +manner : maniero; tenigxo, mieno. +manners : moroj. +manoeuvre : manovro. +mantle : mantelo. +manufacture : fabriki, manufakturo. +manure : sterko. +manuscript : manuskripto. +map : karto, geografikarto. +maple : acero. +marble : marmoro; globeto. +march : marsxi. +marigold : kalendulo. +mark : sign'o, -i; mark'o. +market : vendejo, foiro, komercejo. +marl : kalkargilo. +marrow : ostocerbo, "(vegetable--)" kukurbeto. +marry : edz (in) -igi, -igxi. +marsh : marcxo. +martyr : martiro, suferanto. +mask : masko. +mason : masonisto. "free--," framosono. +mass : amaso, (church) meso. +mast : masto. +master : mastro, majstro. +mastiff : korthundo, dogo, +mat : mato. +match : alumeto; parigi. +matchmaker : svatist'o, -ino. +material : sxtofo, materialo. +mattress : matraco. +mayor : urbestro. +meadow : herbejo. +meal : faruno; "(a--)" mangxo. +mean : celi diri; signifi; malnobla. +meaning : signifo, senco. +means : rimedo. "by--of," per. +measles : morbilo. +measure : mezuri; (music) takto. +meat : viando. +mechanic : mehxanikisto, metiisto +meddle : enmiksigxi. +medicine : (a), kuracilo, medikamento, (science) medicine. +meditate : mediti. +medium : meza; (a), mediumo. +meek : modesta, kvieta. +meet : renkonti, -igxi; kunveni. +melody : melodio. +melt : fluid'igxi, -igi, (metals) fandi. +memory : memoro. +mend : ripari, (patch) fliki. +mental : spirita, intelekta, cerba. +merchant : komercisto, negocisto. +mercy : kompato, indulge, korfavoreco. +merry : gaja; "(to be--)" gaji. +mesh : masxo, -ajxo. +Messiah : Mesio. +metal : metalo. +method : metodo. +middle : mezo. +midwife : akusxistino. +mignonette : resedo. +migrate : migri. +mild : milda, neforta, kvieta +mile : mejlo. +military : milita. +milk : lakto, melki. +mind : spirito, animo; intelekto atenti, zorgi pri, ne ofendigxi +mine : mini, subfosi; mia. +mineral : mineralo. +minister : pastro, (polit.) ministro. +mint : mento. +minutes : (of meeting, etc.), protokolo. +miracle : miraklo. +mirror : spegulo. +misery : mizero. +mission : misio. +mistake : erar'o, -i. +mistletoe : visko. +mite : akaro. +mix : miksi. +mob : popolamaso, popolacxo, fipopolo, kanajlaro. +mock : moki. +model : modelo. +moderate : modera. +modern : moderna. +modest : modesta. +molasses : melaso, sukerrestajxo. +mole : talpo; digo. +molest : gxeni, sin altrudi al. +monarch : monarhxo. +money : mono, "-order," posxtmandato. +mongrel : hibrida. +monk : monahxo. +monkey : simio. +monster : monstro. +mood : modo. +moor : stepo, erikejo; "(--a ship)" alligi. +moral : morala, bonmora. +mortar : mortero, "(a--)" pistujo. +mortgage : hipoteko. +mortify : cxagreni; gangrenigxi. +mortification : (med.), gangrene. +mosaic : mozaiko. +mosquito : moskito. +moss : musko. +moth : ("clothes"--), tineo. +motive : motivo. +motto : devizo, moto. +mould : model'i, -ilo; tero, sximo. +mound : altajxeto, remparo, digo. +mourn : funebri. "-ing," funebra vesto. +move : mov'i, -igxi. +movement : movo, movado. +mow : falcxi. +mud : koto, sxlimo. +muddle : fusxi; konfuzi. +muff : mufo. +mug : pokaleto. +mulberry : moruso. +mule : mulo. +mummy : mumo. +murmur : murmuri. +muscle : muskolo. +museum : muzeo. +mushroom : fungo, agariko. +muslin : muslino. +mussel : mitulo. +must : devi. +mustard : mustardo, ("-plant"), sinapo. +mutual : reciproka. +myriad : miriado. +mystery : mistero. +myth : mito. + + === N === + +nail : najli; (of finger, etc.) ungo. +naive : naiva. +naked : nuda. +nape : nuko. +nation : nacio. +native : enlanda, indigxena; (--"land") patrujo. +nature : naturo. +nausea : nauxzo. +nave : (church) navo; (of wheel) aksingo. +navigable : sxipirebla. +near : proksima; apud. +neat : pura, bonorda. +necktie : kravato. +nectar : nektaro. +need : bezoni. +neglect : ne zorgi pri, preterlasi, malatenti. +negociate : negoci. +neighbour : najbaro, proksimulo. "--hood," cxirkauxajxo. +neither : nek. +nerve : nervo. +net : reto; tulo. +nettle : urtiko. +neuter : neuxtra. +neutral : neuxtrala. +news : sciigo, novajxo. "--paper," jxurnalo, gazeto. +next : plejproksima, sekvanta. +niche : nicxo. +nightingale : najtingalo. +noble : nobla. "-man," nobelo. +nod : signodoni. +noise : bruo. +nonsense : sensencajxo. +noon : tagmezo. +noose : masxo. +nor : nek. +normal : norma, normala. +north : nordo. +note : not'i, -o, rimark'i, -o, (music) noto, tono. +notice : rimarki, noti, avizo. +nought : nulo, nenio. +nourish : nutri. +novel : romano. +novice : novico, novulo. +now : nun, nuntempe. +numb : rigida. +number : (quantity) nombro; (No.) numero; numeri. +nurse : (a child) varti, (the sick) flegi. +nurseling : sucxinfano. +nut : nukso, (of screw) sxrauxbingo. +nutmeg : muskato. +nymph : nimfo. + + === O === + +oak : kverko. +oakum : stupo. +oasis : oazo. +oath : (legal) juro; blasfemo. +oatmeal : grio, avenfaruno. +oats : aveno. +object : objekto, ajxo, (aim) celo. +oblige : devigi; fari komplezon. +observe : rimarki; vidi, observi. +obstinate : obstina. +obstruct : bari, obstrukci. +obtain : ricevi, akiri, havigi al si. +occasion : okazo, okazigi. +occur : okazi. +octopus : okpiedulo. +off : for, de. +offend : ofendi. +offence : ofendo, kulpo, peko. +offer : propono. +office : ofico, oficejo, kontoro. +officer : oficisto, (milit.) oficiro. +officiate : funkcii; dejxori; servi kiel. +offspring : ido, idaro. +often : ofte. +oil : oleo. "-cloth," vakstolo. +ointment : sxmirajxo. +olive : olivo. +omnibus : omnibuso. +omnipotent : cxiopova. +omniscient : cxioscia. +once : unufoje, iam, foje. +onion : bulbo. +only : nur, sola. +ooze : traguteti; sxlimo. +open : malferm'i, -a. +opera : opero. "-glass," lorneto. +operate : funkciigi; (med.) operacii. +opinion : opinio; ("be of--"), opinii. +opium : opio. +opportunity : okazo. +oppress : subpremi. +or : aux. +oracle : orakolo. +orange : orangx'o, -kolora. +orbit : orbito. +orchard : fruktarbejo. +orchestra : orkestro. +orchid : orkideo. +order : ordo; klaso; ordoni; mendi; (postal) posxtmandato, + (decoration) ordeno. +ore : minajxo, mineralo, metalo. +organ : organo, -ilo; (music) orgeno. +organic : organika. +organise : organizi. +origin : deveno, origino. +original : original'a, -o. +ornament : ornamo; garnituro. +orphan : orf'o, -ino. +oscillate : balancigxi, pendoli. +osier : salikajxo. +ostentation : fanfaronade, parado. +ostrich : struto. +other : alia, cetera. +ought : devus. +ounce : unco. +outlaw : proskripcii. +outlay : elspezo. +outlet : defluejo, elirejo. +outline : konturo, skizo. +outrage : perfort'ajxo, -i. +oval : ovalo, ovoforma. +oven : forno. +overall : kitelo, supervesto. +overcoat : palto. +overlook : esplori, pardoni, malatenti. +overseer : laborestro, kontrolisto, vokto. +overtake : kuratingi. +overturn : renversi. +owe : sxuldi. +owing to : pro, kauxze de. +owl : strigo, gufo. +own : propra; posedi; konfesi. +ox : bovo. +oyster : ostro. + + === P === + +pack : paki. "--up," enpaki. +pad : sxvelajxo, pufo; remburi. +pagan : idol'isto, -ano. +page : pagxo; (boy) lakeeto; (noble) pagxio. +pail : sitelo. +pain : dolor'o, -i; igi. "take--s," peni. +paint : pentri, kolori; "-brush," peniko. +pair : paro. +pale : pala; malhela. +paling : palisaro. +palm : palmo, manplato. +palpitation : korbatado. +pan : tervazo. "sauce-", kaserolo; "frying-," pato. +pane : vitrajxo. +pansy : violo trikolora, trikoloreto. +paper : papero. "wall-," tapeto. +parable : komparajxo, alegorio. +parade : parado, pompo. +paragraph : paragrafo. +parchment : pergameno. +parish : parohxo. +park : parko. +parliament : parlamento. +parrot : papago. +parsley : petroselo. +parson : pastro. +particular : speciala, aparta. +partridge : perdriko. +party : (polit.) partio; festeto; aro. +pass : pasi, pasigi. +passage : trairejo, vojagxo. +passion : pasio; manio; kolerego. +past : estinta, pasinta. +paste : pasto. +pastry : pastecxo. +pasture : pasxti, pasxtejo. +patch : fliki. +path : vojeto. +pathetic : kortusxa. +patience : pacienco. +patriot : patrioto. +pattern : modelo, desegno. +pause : halteti, pauxzi. +pave : pavimi. +paw : piedego. +pawn : garantie doni; (chess) soldato. +pay : pagi; salajro. +pea : pizo. +peace : paco. +peach : persiko. +peacock : pavo. +peak : pinto. +pear : piro. +pearl : perlo. +pedal : pedalo. +pedestal : piedestalo. +peel : sxelo, sensxeligi. +pen : plumo, skribilo. +pencil : krajono, ("slate"--) grifelo; ("hair"--) peniko. +pendulum : pendolo. +penetrate : penetri +peninsula : duoninsulo. +pension : pensio. +people : homoj, (a--) popolo. +pepper : pipro. +percentage : procento. +perch : (fish) percxo. +perfect : perfekta. +perhaps : eble. +period : periodo. +perish : perei. +persecute : persekuti, turmenti. +persist : persisti, dauxri. +person : persono. +pestle : pistilo. +petroleum : petrolo. +petulant : petola, incitigxema. +pewter : stanplumbo. +phantom : fantomo, apero. +phase : fazo. +pheasant : fazano. +phenomenon : fenomeno. +philanthropist : filantropo. +philanthropy : filantropio. +phrase : frazo, frazero. +piano : fortepiano. +pickaxe : pikfosilo, piocxo. +pickle : pekli. +picture : bildo, pentrajxo; prezenti, ilustri. +pie : pastecxo. +pig : porko. "guinea-", kobajo. +pike : (fish), ezoko. +pilgrimage : ("go on--"), pilgrimi. +pill : pilolo. +pillow : kapkuseno. +pilot : pilot'o, -i; gvidi. +pimpernel : anagalo. +pimple : akno. +pin : pinglo, pinglefiksi. +pincers : prenilo. +pinch : pincxi. +pine : pino; konsumigxi. "-apple," ananaso. +pink : rozkolora; dianto. +pioneer : pioniro. +pipe : tubo, pipo; (mus.) sxalmo. +pistol : pistol'o, -eto. +piston : pisxto. +pit : kavo, fosajxo, (well) puto; (theatre) partero. +pitch : pecxo, bitumo; tono. +pitcher : krucxo. +pity : kompati. ("a-"), domagxo. +pivot : pivoto, akso. +placard : afisxo, +place : loko; meti. +plague : turmenti, inciteti; pesto. +plait : plekti, har'ligo, -plektajxo, +plan : plano, projekto, skizo. +plane : rabot'i, -ilo; ("--tree") platano. +planet : planedo. +plank : tabulo. +plant : kreskajxo; planti. +plash : plauxdi. +plaster : plastro; (of Paris) gipso. +plate : telero; (photo) klisxajxo. +platform : estrado; platajxo; perono, trotuaro. +play : ludi; teatrajxo. "-ful", petola. +please : placxi al, kontentigi. +pleasant : afabla, agrabla. +pledge : garantiajxo. +pliable : fleksebla. +plot : konspir'i, -o; intrig'i, -o. +plough : plug'i, -ilo. +plum : pruno. +plumber : plumbisto. +plural : multenombro. +plush : plusxo. +pocket : posxo, enposxigi. +pod : sxelo. +poem : poemo. +poet : poeto. +poetry : poezio, versajxo. +point : punkto; (cards) poento; (tip) pinto. +poison : veneno. +poker : fajrinstigilo. +pole : stango; (of car) timono; (geog.) poluso. +polecat : putoro. +police : police, (--"court") jugxejo. +policy : politiko. +polish : poluri. +politics : politiko. +pompous : pompa. +poodle : pudelo. +poor : malricxa, kompatinda. +pope : papo. +poplar : poplo. +poppy : papavo. -"coloured", punca +popular : populara. +porcelain : porcelano. +porcupine : histriko. +porous : pora, truajxa. +porpoise : fokeno. +porridge : kacxo. +port : haveno. +porter : portisto, pordisto. +portion : parto, (ration) porcio, +portmanteau : valizo. +position : pozicio, situacio. +positive : pozitiva, definitiva. +possess : posedi, havi +possible : ebla. +post : stango, fosto; ofico. "letter"--, posxto. +postage : postelspezo, (stamp) posxtmarko. +posture : tenigxo, pozo, pozicio. +potato : terpomo. +potent : potenca. +poultice : kataplasmo. +poultry : kortbirdoj. +pound : funto, (money) funto sterlinga; pisti. +pour : versxi (liquids), sxuti. +powder : pulvoro. "gun"-, pulvo; ("face"--) pudro. +power : povo, potenco. +practise : sin ekzerci; (profession) praktiki. +praise : lauxdi, glori. +pray : pregxi, peti. +preach : prediki. +precaution : antauxzorgo. +precious : altvalora, karega +precipice : krutegajxo; profundegajxo. +precise : preciza, gxusta. +prefer : preferi. +prefix : prefiks'i, -o. +pregnant : graveda. +prejudice : antauxjugxo. +premium : premio. +prepare : prepari, pretigi. +prescription : recepto. +present : (be), apudesti, cxeesti; (gift) donaco. +present : prezenti, donaci. +preserve : konservi, konfito. +preside : prezidi. +press : premi; gazetaro, jxurnalaro. +pretend : preteksti, sxajnigi. +price : prezo, kosto. +prick : piki. +primrose : primolo. +principle : principo. +print : presi; gravurajxo. +prison : malliberejo. +private : privata, konfidencia. +privilege : privilegio. +prize : premio; sxati. +probable : kredebla. +problem : problemo. +proboscis : rostro. +process : proceso. +procession : procesio. +proclaim : proklami. +profession : profesio. +professor : profesoro +profit : profito, gajno. +progress : progreso. +pronounce : elparoli. +proof : pruvo, provo, presprovajxo. +proper : gxusta, konvena, deca. +prophesy : profeti, antauxdiri. +proportion : proporcio. +propose : proponi. +prosecute : persekuti, procesi kontraux. +protect : protekti, sxirmi. +protest : protesti. +proud : fiera. +provide : provizi. +provoke : inciti, kolerigi. +prudent : singardema. +public : publika, komuna. +puff : pufo. --"up," sxvel'i, -igi. +pug : mopso. +pull : tiri. +pulley : rulbloko. +pulp : molajxo. +pump : pump'i, -ilo. +pumice-stone : pumiko. +pupil : lernanto; (of eye) pupilo. +pure : pura, virta. +purple : purpura. +purpose : cel'i, -o; intenci. +push : pusxi; (along) sxovi. +put : meti. --"off", prokrasti. --"aside", apartigi. +putrid : putra. +puzzle : enigmo. + + === Q === + +quadruped : kvarpiedulo. +quail : koturno. +Quaker : kvakero. +quality : kvalito, eco. +quantity : kvanto, kiomo. +quarry : sxtonminejo. +quarter : kvarono, (district) kvartalo. +quay : kajo, en (el) sxipigejo. +question : demandi, dubi. +quick : rapida, "-en," akceli. +quicksilver : hidrargo. +quiet : kvieta, trankvila. +quinine : kinino. +quinsy : angino. +quite : tute. +quits : kvitaj. +quorum : kvorumo. +quote : citi. + + === R === + +rabbit : kuniklo. +race : raso, gento; vetkuri. +radish : rafaneto. "horse-," rafano. +raft : floso. +rag : cxifono. +rail : relo. "-way," fervojo. "-way station," stacidomo. +rainbow : cxielarko. +raisin : sekvinbero. +rake : rast'i, -ilo. +rampart : remparo. +rancid : ranca. +rank : vico, grado, rango. +raspberry : frambo. +rat : rato. +rate : procento, --"of," po. +rattle : kraketi. "-snake," sonserpento. +raven : korvo. +raw : kruda, nekuirita. +reach : atingi, trafi. +ready : preta. "-money," kontanto. +real : vera, reala, efektiva. +ream : rismo. +reap : rikolti. +reason : (cause) kauxzo, (faculty) prudento; rezoni. +reasonable : prudenta. +rebel : ribeli. +receipt : kvitanco, ricevo. +receipts : enspezoj. +receive : ricevi, akcepti. +recipe : recepto, formulo. +recite : deklami. +recruit : rekruto; varbi. +refer to : sin turni al. +refine : rafini. +refuge : (take) rifugx'i, -ejo. +refuse : rifuzi; forjxetajxo, rubo. +register : registri, enskribi. +regularly : akurate, regule. +reign : regxi; regxado, regxeco. +relate : rakonti; rilati al. +relation : parenco; rilato. +religion : religio. +remain : resti. +remedy : kuracilo, rimedo. +remember : memori. +remove : translogx'igxi, -igi. +rent : luprezo. +repeat : ripeti, rediri. +repent : penti. +report : raporti; famo; (official) protokolo. +represent : reprezenti. +reptile : rampajxo. +republic : respubliko. +repugnance : antipatio. +require : bezoni, postuli. +resemble : simili. +reserve : rezervi. +resign : eksigxi. +resignation : resignacio; eksigxo. +resin : rezino. "-wood," keno. +resolve : decid'i, -o; solvi. +respect : respekti. +responsible : (for), responda pri. +rest : pauxzo, restajxo, kvieteco, ripozo, apogi. +restaurant : restoracio. +result : rezulti; sekvo; rezultato. +retail : detale, pomalgrande. +revenge : vengx'o, -i. +revolution : revolucio. +reward : rekompenco, premio. +rhubarb : rabarbo. +rhyme : rim'i, -o. +rhythm : ritmo. +rib : ripo. +ribbon : rubando. +rice : rizo. +riddle : kribrilo; enigmo. +right : ("--hand") dekstra; ("legal--") rajto; (straight) rekta; + (correct) prava. +righteous : justa, pia. +ring : ringo, rondo; sonorigi. +ringworm : favo. +rinse : gargari, laveti. +riot : tumulto. +rise : levigxi, supreniri, deveni. +risk : riski. +road : vojo, strato. "-stead," rodo. +roar : (winds and waves) mugxi. +roast : rost'i, -ajxo. +rob : rabi. +robe : vesto, robo. +robust : fortika. +rock : sxtonego, roko; balanci, luli. +rod : vergo. "fishing-," hokfadeno. +rogue : fripono, kanajlo. +roll : rul'i, -igxi; kunvolvajxo, (bread) bulko. +roof : tegmento. +rook : frugilego. +root : radik'o, enradiki. +rope : sxnurego. +rot : putri. +round : ronda; cxirkaux. +rouse : eksciti, veki. +row : vico; remi. +rubbish : rubo, forjxetajxo. +ruby : rubeno. +rudder : direktilo. +rue : ruto; bedauxregi, penti. +ruin : ruin'o, -igi. +rule : regi, regado; regulo. +ruler : registo; liniilo. +rumour : famo. +run : kuri; flui. +rapture : rompo; hernio. +ruse : ruzo. +rush : junko; kuregi. +rust : rusti. +rut : radkavo, radsigno. +rye : sekalo. + + === S === + +sable : zibelo. +sacrifice : ofero. +saddle : selo. +sagacious : sagaca. +sage : salvio; sagxa. +sail : velo; nagxi. +salad : salato. +salmon : salmo. +salt : salo, "--meat," peklajxo. +saltpetre : salpetro, nitro. +same : sama. +sample : specimeno, +sanction : sankcii. +sap : suko. +sapphire : safiro. +sarcasm : sarkasmo. +sardine : sardelo. +sated (to be) : sati. +satin : atlaso. +saturate : saturi. +sauce : sauxco, "-pan," kaserolo. +saucer : subtaso. +sausage : kolbaso. +save : savi, sxpari; krom. +savoury : bongusta. +scaffold : esxafodo; trabajxo. +scald : brogi. +scale : skalo, (fish) skvamo; tarifo. +scales : pesilo. +scandal : skandalo. +scar : cikatro. +scarf : skarpo. +scarlet : skarlato. +scene : vidajxo, sceno. +scenery : pejzajxo. +scent : odoro, parfumo; flari. +scissors : tondilo. +scold : riprocxi, mallauxdi. +scorpion : skorpio. +scoundrel : kanajlo. +scour : frotlavi; +scourge : skurgxi. +scrape : skrapi, raspi. +scratch : grati. +screen : sxirm'i, -ilo. +screw : sxrauxbo. +scrupulous : konscienca, skrupula. +sculpture : skulpti. +scum : sxauxmo. +scurvy : skorbuto. +seal : sigel'i, -o, (animal) foko. +seaside : marbordo. +season : sezono; spici. +seasonable : gxustatempa. +secret : sekreta, kasxita. +secretary : sekretario. +section : sekcio. +secular : monda. +sedentary : hejmsida, sida. +sediment : fecxo. +seed : semo. +seem : sxajni. +seemly : deca. +seize : ekkapti. +select : elekti, elelekti. +selfish : egoista. +semicolon : punktokomo. +semolina : tritikajxo. +send : sendi, (--"for") venigi. +sensation : sensacio, +sense : sento, senco. +sensitive : sentema. +sensual : volupta. +sentence : frazo, jugxo, verdikto. +sentiment : sento, opinio. +sentimental : sentimentala. +separate : apart'a, -igi, disigi, malkunigi. +serfdom : servuto. +sergeant : sergxento. +series : serio. +serious : serioza. +serve : servi, (--"for") tauxgi. +service : servo, mangxilaro, Diservo. +serviette : busxtuko, +set : meti, (--"on edge") agaci. +sew : kudri, stebi. +sewing machine : stebilo. +sex : sekso. +shade : ombro, ombrajxo, nuanco +shadow : ombro. +shaft : (of vehicle) timono; (pit) sxakto. +shake : sxanceli, skui; tremi. +shame : hont'o, -igi. +share : dividi, partopreni; parto; porcio; akcio. +shark : sxarko. +sharp : akra, acida, pinta, pika. +shatter : frakasi. +shawl : sxalo. +sheaf : garbo. +shear : tondi. +shed : budo. +sheet : drapo, lit-tuko, tavolo. +shelf : breto. +shell : konko, sxelo, bombo. +shelter : sxirmilo, rifugxejo, +shield : sxildo, sxirmi. +shin : tibio. +shirt : cxemizo. +shock : skueg'i, -o. +shop : butiko, magazeno. +shoulder : sxultro,-"blade", skapolo +shovel : sxovel'i, -ilo. +show : montri; parado. +shrill : sibla. +shrivel : sulkigxi. +shrimp : markankreto. +shroud : mortkitelo; kasxi. +sick : ("be"--), vomi. +siege : siegxo, "be"-, siegxi. +sift : kribri. +sigh : sopiri, ekgxemi. +sight : vidado, vidajxo. +sign : signo, subskribi. +signal : signalo. +silent : silenta. +silk : silko. +sill : sojlo. +silver : argxento. +simple : simpla, naiva. +since : de kiam, cxar, tial ke. +sinew : tendeno. +situation : situacio, sido, ofico. +size : grandeco, amplekso; for mato; glueto +skate : glit'i, -ilo; (fish) rajo. +skeleton : skeleto. +sketch : skizi. +skilful : lerta. +skin : hauxto, felo. +skirt : jupo. +skittles : keglo. +skull : kranio. +slander : kalumnii. +slanting : oblikva. +slate : ardezo. -"s", tegmentajxo. +slave : sklavo. +sleeve : maniko. +slipper : pantoflo. +slime : sxlimo. +sloe : prunelo. +slope : deklivo. +sluice : kluzo. +sly : ruza, kasxema. +smallpox : variolo. +smart : eleganta; doloreti. +smear : sxmiri. +smell : flari, odori. +smelt : fandi. +smock : kitelo. +smoke : fumi, (fish, etc.) fumajxi. +smooth : glata, ebena. +smother : sufoki. +smuggle : kontrabandi. +snail : heliko. +snake : serpento. +sneeze : terni. +snore : ronki. +snowdrop : galanto. +so : tiel, tiamaniere. "--much", tiom. +soak : trempi. +soap : sap'o, -umi. +sober : sobra, serioza. +social : sociala. +society : socio, societo. +socket : ingo. +sod : bulo. +soda : sodo. +sofa : sofo, kanapo. +soft : mola, delikata. +soil : tero. +solder : luti. +soldier : soldato, militisto. +sole : sola; (fish) soleo; (foot) plando; (boot) ledplando. +solemn : solena. +solfa : notkanti. +solicitor : advokato. +solid : fortika; solida, malfluida. +solidarity : solidareco. +sonorous : sonora. +soot : fulgo. +sorcery : sorcxo. +sorry (be) : bedauxri. +sort : speco. +soul : animo. +sound : son'o, -i; sondi. +soup : supo. +sour : acida, malgaja. +source : fonto, deveno. +south : sudo. +space : spaco; (of time) dauxro +sparrow : pasero. "-hawk", akcipitro. +spawn : fraj'o, -i; fisxosemo +spear : lanco, ponardego +special : speciala. +spectacles : okulvitroj. +speculate : spekulacii, teoriigi, konjekti. +spell : silabi; sorcxajxo. +spend : elspezi. +sphere : sfero. +sphinx : sfinkso. +spice : spico. +spill : disversxi, dissxuti. +spin : sxpini. +spinach : spinaco. +spiral : helikforma. +spirii : spirito; energio; fantomo; alkoholo. +spit : kracxi; sputi. +spite : malamo, vengxo, ("in--of") malgraux; spite. +splash : sxpruci; plauxdi. +spleen : lieno; spleno +split : fendi, spliti. +spoil : difekti, malbonigi; ruinigi; akiro. +spoke : (wheel), radio. +sponge : spongo. +spontaneous : propra'mova, -vola. +spot : makulo. +spout : sxpruci. +sprain : tordi, distordo +spread : disvast'igi' -igxi; etendi, sterni. +spring : printempo, fonto, risorto, salti. +sprinkle : sxpruci, aspergi. +spur : sprono. +spy : spioni; esplori. +squadron : skadro, eskadro. +square : kvadrato; rektangulilo; placo. +squint : strabi. +squirrel : sciuro. +staff : (officers), stabo. +stage : estrado, scenejo. +stain : makul'o, -i. +stair : sxtupo. +stake : paliso, fosto; veto. +stalk : trunketo. +stall : budo, stalo. +stammer : balbuti. +stamp : stampi; posxtmarko; piedfrapi. +starch : amelo. +starling : sturno. +state : stato; Sxtato; esprimi, diri, aserti. +station : stacio, stacidomo. +steak : bifsteko. +steel : sxtalo. +steep : kruta; trempi. +steer : direkti, piloti. +step : sxtupo; pasxi. +steppe : stepo. +steward : intendanto. +stick : bastono, glui,(--"bills") afisxi. +stiff : rigida. +still : kvieta; ankoraux, tamen. +stimulate : stimuli. +sting : piki. +stipulate : kondicxi. +stock : provizi. +stocks : rentoj. +stocking : sxtrumpo. +stoker : hejtisto. +stomach : stomako. +stone : sxtono, (of fruit) grajno. +stool : skabelo, benketo. +stoop : kurbigxi. +stop : halt'i, -igi; resti, pauxzi; ("full"--) punkto; sxtopi. +stopper : sxtopilo. +store : magazeno; tenejo; proviz'o, -i. +stork : cikonio. +storm : ventego. +story : rakonto, fabelo; etagxo. +stout : dika. +strain : strecxi; filtri, kribri. +strait : markolo; embarasajxo. +strange : stranga, kurioza, fremda. +strap : rimeno. +straw : pajlo. +strawberry : frago. +streak : strio, strek'i, -o. +stretch : strecxi. +stretcher : homportilo. +strict : severa. +strike : frapi; striko. +strip : strio; (--"off") senigi je. +strong : forta, fortika. +struggle : barakti; batali. +student : studento, lernanto, studanto. +stuff : sxtofo; remburi. +stupid : stulta, malsprita. +stupor : letargio. +sturgeon : sturgo. +style : stilo; modo. +subject : objekto; temo; (gram.) subjekto. +subscribe : (to journal) aboni; (to society) kotizi; (sign) subskribi; + (money) monoferi. +substance : sxtofo, substanco. +succeed : sukcesi; sekvi. +suck : sucxi. +suckle : mamnutri. +sudden : subita, abrupta, +suet : rensebo. +suffer : suferi, toleri. +sufficient : suficxa. "be"--, -i +suffrage : vocxdonrajto. +suggest : proponi, inspiri, pensigi. +suit : konveni; tauxgi. +suitable : deca, konvena, tauxga. +sum : sumo. --"up", resumi. +summer : somero. -"house", lauxbo. +summon : kunvoki, procesi. +superfluity : superfluo, tromulto. +superintendent : intendanto. +superior : supera. +superstition : supersticxo. +supple : fleksebla. +support : subteni. +suppose : supozi, konjekti. +sure : certa +surface : suprajxo. +surgeon : hxirurgo. +surgery : hxirurgio. +surprise : mir'o, -igi, ("take by"--) surprizi. +surrender : cedi, kapitulaci. +survey : termezuri. +susceptible : impresema. +suspect : suspekti. +swaddle : vindi. +swagger : fanfaroni. +swallow : hirundo; gluti. +swan : cigno. +swear : jxuri; blasfemi. +sweat : sxviti. +sweep : balai. +swell : sxveli. +swing : balanc'i, -igxi; svingi. +sword : glavo, spado. +sycamore : sikomoro. +syllable : silabo. +syllabus : temaro. +symbol : simbolo, emblemo, signo +symmetry : simetrio. +sympathy : kompato, simpatio. +symptom : simptomo. +syndicate : sindikato. +syrup : siropo; melaso. +system : sistemo. + + === T === + +table : tablo, tabelo. +tact : delikateco, takto +tactics : taktiko. +tail : vosto. +tailor : tajloro. +talent : talento. +talk : interparolad'i, -o; konversacio. +tallow : sebo. +talon : ungego. +tame : dresi; malsovagxa. +tan : tan'i, -ilo. +tankard : pokalo. +tap : krano; frapeti. +tape : katunrubando. +tar : gudr'o, -umi. +tart : torto; acida. +task : tasko. +taste : gust'o, -umi. +tattoo : tatui. +tax : imposto. +tea : teo. +teach : instrui, lernigi. +tear : sxiri. +tear : larmo. +tease : inciteti. +tedious : teda, enuiga. +tell : rakonti, diri. +temper : humoro, karaktero. +temperate : sobra, modera. +temperature : temperaturo. +temple : templo; tempio. +tempt : tenti. +tenant : luanto. +tendency : tendenco, emo, inklino. +tenor : tenoro; senco; signifo +tent : tendo +terrace : teraso. +terror : teruro. +testify : atesti. +text : teksto +textile : teksa. +thaw : degeli. +theatre : teatro. +then : tiam, poste, do. +thick : dika; densa. +thigh : femuro. +thing : afero, ajxo, objekto. +think : pensi, opinii. +thirst : soif'i, -o. +thistle : kardo. +thorn : dorno. +thrash : drasxi; skurgxi, bategi. +threaten : minaci. +threshold : sojlo. +thrill : eksciti. +throat : gorgxo, fauxko. +throne : trono. +throw : jxeti. +thrush : turdo. +thunder : tondr'i, -o. +thus : tiel, tiamaniere; jene +thyme : timiano. +ticket : bileto. +tickle : tikli, amuzi. +tide : tajdo, marfluo. +tidy : bonorda. +tie : ligi; kravato. +tiger : tigro. +tile : kahelo; tegolo. +till : gxis; prilabori. +time : tempo, fojo, dauxro, (mus.) takto. "-table," horaro. +tin : stano. +tinkle : tinti. +tire : lacigi, tedi. +tired : laca, enuigita. +tissue : teksajxo. +title : titolo. +titmouse : paruo. +toad : bufo. +toast : panrostajxo; toasto. +tobacco : tabako. +toe : piedfingro. +toilet : tualeto. +tolerate : toleri. +tone : tono. +tongs : prenilo. +tongue : lango. +top : supro, pinto; verto; turbo. +torment : turmenti. +torrent : torento. +tortoise : testudo +total : tuto. +totter : sxanceligxi. +tourist : turisto. +towel : visx'ilo, -tuko. +tower : turo. +town : urbo. +trace : postesigno. +trade : negoci, komerci; metio, (--"union") sindikato, metia unuigxo. +tradition : tradicio. +train : vagonaro; eduki, dresi; trenajxo. +tram : tramo, tramveturilo. +translate : traduki. +translucent : diafana. +transparent : travidebla. +trap : kaptilo, enfalejo; kariolo. +travel : vojagxi, veturi. +tray : pleto. +treacle : melaso. +tread : marsxi, pasxi +treasure : trezoro. +treasurer : kasisto. +treat : regali; kuraci; trakti. +treaty : kontrakto, traktajxo. +tree : arbo. +trellis : palisplektajxo. +tremble : tremi, skuigxi. +tribe : gento, tribo. +trick : fripon'i, -ajxo, (cards) preno. +trickle : guteti. +trifle : bagatelo, trivialajxo. +tripe : tripo. +triumph : triumf'i, -o. +troop : trupo, bando. +tropic : tropiko. +trot : troti. +trough : trogo. +trousers : pantalono. +trout : truto. +trowel : trulo. +tramp : (cards), atuto. +trumpet : trumpeto. +trunk : (animal) rostro; (tree) trunko; (box) kofro; (body) torso. +trust : fidi. +try : provi, peni. +Tsar : Caro. +tuber : tubero. +tuft : tufo. +tumbler : glaso. +tumult : tumulto. +tune : ario, melodio; agordi. +turbot : rombfisxo. +turkey : meleagro. +turn : turn'i, -igxi; torni; pivoti; vico. +turnip : napo. +turpentine : terebinto. +turquoise : turkiso. +turtle-dove : turto. +tutor : guvernisto. +twilight : krepusko. +twin : dunaskito, gxemelo. +twist : tordi. +type : modelo, tipo; presliteraro. +tyrant : tirano. + + === U === + +umbrella : ombrelo, pluvsxirmilo. +underline : substreki. +understand : kompreni. +undulating : ondolinia. +unfailingly : nepre. +uniform : uniformo; unuforma. +unit : unuo. +unite : unu'igxi, -igi; kun'igxi, -igi. +universe : universo. +unless : esceptinte ke, se ne. +up : supre. +upholster : remburi. +upright : vertikala, rekta; honesta. +upset : renversi. +upstairs : supre. +urchin : bubo. +urgent : urgxa. +use : uzi, utiligi,("--up") eluzi. +useful : utila, ("be--") utili. +usual : ordinara, kutima. +usurp : uzurpi. +usury : procentego. +utmost : ekstrema. + + === V === + +vacant : neokupata. +vacate : forlasi. +vaccinate : inokuli. +vacillate : sxanceligxi. +vain : vana; vanta. +valet : lakeo, servisto. +valley : valo. +value : valoro; sxati, estimi; taksi. +valuation : taks'o, -ado. +valve : klapo. +various : diversaj. +varnish : lak'i, -o. +vase : vazo. +vast : vasta, ampleksa. +vat : kuvego. +vault : arkajxo, +vegetable : legomo, vegetajx'o. -a; kreskajxo. +vegetate : vegeti. +vehicle : veturilo. +veil : vual'o, -i. +vein : vejno. +vellum : veleno. +velvet : veluro. +venerable : respektinda. +venerate : respektegi. +vent : ellas'o, -truo. +ventilate : ventoli. +venture : kuragxi, riski. +verandah : balkono. +verb : verbo. +verbal : parola, busxa. +verbatim : lauxvorte. +verdict : jugxo, verdikto. +verger : sakristiano. +vermicelli : vermicxelo. +vermilion : cinabro. +verse : verso, strofo. +very, : -much - tre. +vessel : sxipo; vazo, ujo. +vest : vesxto; jxaketo. +vestige : postsigno. +vex : cxagreni. +vibrate : vibri, tremeti. +vicar : parohxestro; vikario +vice : (prefix), vie-, +victim : viktimo, oferajxo. +victory : venko, triumfo, sukceso. +view : vidajxo; perspektivo. +vigilant : vigla. +vine : vinberujo. +violate : malrespekti, malvirtigi. +violence : perforto. +violet : violo. +violin : violono. +viper : vipero, kolubro. +virago : megero. +virgin : virgulino, virga. +virile : vira. +virtue : virto. +virus : veneno, viruso. +viscid : glueca. +vision : vizio, vidado. +visit : viziti. +vocabulary : vortaro. +voice : vocxo. +void : eljxeti, nuligi. +volcano : vulkano. +volley : salvo. +volume : volumo; volumeno, amplekso. +voluntary : memvola, propravola. +voluptuous : volupta. +vote : vocxdoni. +vow : solene promesi, dedicxi. +vowel : vokalo. +vulgar : vulgara. +vulture : vulturo. + + === W === + +wadding : vato. +waddle : sxanceligxi. +wade : vadi, akvotrairi. +wages : salajro. +waggon : sxargxveturilo, vagono +waist : talio, (-coat) vesxto. +wait : atendi, (-on) servi. +waiter : kelnero. +wake : vek'i, -igxi; sxippostsigno. +walk : piediri, marsxi, promeni. +wallflower : keiranto. +walnut : juglando. +walrus : rosmaro. +waltz : valso. +wander : vagi, deliri. +want : bezoni; seneco, manko; mizerego. +ward : zorgato. +wardrobe : vestotenejo; vestaro. +warehouse : tenejo, provizejo. +wares : komercajxo. +war : milito. +warm : varma, fervora. +warn : averti, admoni. +wart : veruko. +wasp : vespo. +waste : malsxpari. +watch : observi; spioni; posxhorlogxo. +water : akvo; surversxi. +waterproof : nepenetrebla. +wave : ondo; flirt'i, -igi. +wax : vakso. +way : vojo, maniero, kutimo. +wean : debrustigi, demamigi. +weapon : batalilo, armilo. +wear : porti; ("--out") eluzi; ("--away") konsumigxi. +weary : laca. +weather : vetero. "-cock," ventoflago. +weave : teksi, plekti. +wedding : edzigxo. +wedge : kojno. +weed : sarki; malbonherbo; "sea-," fuko, algo. +weep : plori. +weigh : (ascertain the weight) pesi; (have weight) pezi. +weight : pezo, pezilo. +welcome : bonvenigi; bonvenu! +weld : kunforgxi. +well : bone; nu!; puto. +west : okcidento. +whale : baleno. +wharf : kajo, el(en)sxipejo. +wheat : tritiko. +wheel : rado. +wheelbarrow : pusxveturilo. +whelk : bukceno. +whey : selakto. +whim : kaprico. +whip : vip'i, -o. +whirl : turnigxi, kirligxi. "-pool," turnakvo. +whisk : (eggs, etc.), kirli. +whiskers : vangharoj. +whisper : murmuri; subparoli, flustri. +whistle : fajfi, sibli. +whist : visto. +whiting : merlango. +Whitsuntide : Pentekosto. +whole : tuta, tuto. +wholesale : pogrande. +whooping-cough : koklusxo. +wick : mecxo. +wicker : salikajxa. +widower : vidvo. +wig : peruko. +wild : sovagxa, nedresita. +wilderness : dezerto. +will : vol'o, -i. +willingly : volonte. +willy-nilly : vole-nevole. +win : gajni. +wince : ektremi. +wind : volvi, ("--clock") strecxi +windpipe : trahxeo. +wing : flugilo, flankajxo. +wink : palpebrumi. +winnow : ventumi. +wipe : visxi. +wire : metalfadeno. +wish : deziri, voli. +witch : sorcxistino. +withdraw : eligxi. +wither : velki, sensukigxi. +withstand : kontrauxstari. +witness : atest'i; -anto. +witty : sprita. +woe : malgxojo; veo +wolf : lupo. +wonder : mir'i, -o; ("a --") mirindajxo. +woo : amindumi, sin svati. +wood : ligno; arbaro. +woodcock : skolopo. +woodpecker : pego. +word : vorto. +work : labor'i, -o; (mental) verk'i, -o; funkcii. +worm : vermo. +wormwood : absinto. +worn (out) : eluzita. +worry : maltrankvil'igi, -igxi; cxagrenadi, gxenadi. +worship : adori; Diservo; kulto. +worth : ind'o, -eco, valoro. +wound : vundi. +wrap : faldi, envolvi. +wreath : girlando. +wreck, (ship-) : sxippereo; periigi. +wren : regolo. +wrestle : lukti. +wretched : mizer(eg)a. +wring : tordi. +wrinkle : sulketo, sulkigi. +wrist : manradiko. +wry : torda. + + === Y === + +yacht : jahxto, sxipeto. +yard : korto, (measure) jardo; velstango. +yarn : fadeno, rakont(acx)o. +yawn : oscedi. +year : jaro. "-ly," cxiujara. +yeast : fermentilo. +yellow : flava. +yew : taksuso. +yield : cedi, kapitulaci; produkti. +yoke : jungi; ("-- of egg") ovoflavo. +young : juna, junularo; ido, idaro. +youth : junulo, juneco, junularo. + + === Z === + +zeal : fervoro, diligenteco. +zealot : zeloto, fanatikulo. +zebra : zebro. +zero : nulo. +zigzag : zigzag'a, -o, +zinc : zinko. +zone : (ter)zono. + + + INDEX. + +[Most index entries in the original listed both page and lesson numbers. +Since page numbers are useless for this etext, they have been removed. +Entries that originally appeared with page numbers only, have nothing +after them here.] + +A, an ... 1 +Accent +Accusative ... 5 +Adjective ... 2 +Adverb ... 12 +" showing Direction ... 12 +" of Degree ... 12 +" of Comparison ... 12 +ajn ... 20 +Alphabet +Arrangement of words + +cxi ... 20 +Common Useful Expressions +Comparison ... 12 + " ... 20 +Complete Grammar of Esperanto +Compound Words +Conjunctions +Consonants +Correlative Words (Table) ... 20 + ia ... 20 + ial ... 20 + iam ... 20 + ie ... 20 + iel ... 20 + ies ... 20 + ie ... 20 + iom ... 20 + iu ... 20 +cxu ... 1 + +Days of Week ... 3 + +Endings of Words: + -a ... 2 + -anta ... 16 + -as ... 1 + " ... 6 + -ata ... 15 + -e ... 12 + -i ... 10 + -inta ... 16 + -is ... 6 + -ita ... 15 + -j ... 3 + -n ... 5 + -o ... 1 + -onta ... 16 + -os ... 6 + -ota ... 15 + -u ... 10 + -us ... 11 +Exclamations + +Infinitive Mood ... 10 + +Key to Exercises + +La ... 1 +" instead of Pronoun ... 4 +Letters, Beginnings +", Endings + +Manner of Using the Book +Mem ... 7 +Months ... 8 + +n ... 5 +Nouns ... 1 +Numbers, Cardinal ... 8 + +", Ordinal, etc. ... 8 +Oni ... 4 +Origin and Aim of Esperanto + +Participles ... 15 +" Active ... 16 +" Passive ... 16 +" as Nouns ... 16 +" as Adverbs ... 17 +Plural ... 3 +Prefixes:-- + bo- ... 43 + dis- ... 45 + ek- ... 14 + ge- ... 43 + mal- ... 13 + pra- ... 43 + re- ... 14 +Prepositions ... 26 + " with Accusative ... 26 + " Omission of ... 26 + al ... 27 + anstataux ... 39 + antaux ... 33 + apud ... 28 + cxe ... 28 + cxirkaux ... 34 + da ... 9 + " ... 35 + de ... 35 + dum ... 34 + ekster ... 30 + el ... 30 + en ... 29 + gxis ... 34 + inter ... 30 + je ... 40 + kontraux ... 39 + krom ... 39 + kun ... 36 + laux ... 38 + malgraux ... 40 + per ... 36 + po ... 40 + por ... 37 + post ... 33 + preter ... 32 + pri ... 38 + pro ... 37 + sen ... 36 + spite ... 40 + sub ... 31 + super ... 31 + sur ... 31 + tra ... 32 + trans ... 32 +Pronouns ... 4 +Pronoun-Adjectives ... 4 +Pronunciation + +Selections for Reading +Si ... 7 +Subject ... 5 +Suffixes :-- Lesson + -acx- ... 45 + -ad- ... 14 + -ajx- ... 41 + -an- ... 23 + -ar- ... 24 + -cxj- ... 43 + -ebl- ... 44 + -ec- ... 41 + -eg- ... 21 + -ej- ... 42 + -em- ... 44 + -er- ... 24 + -estr- ... 23 + -et- ... 21 + -id- ... 43 + -ig- ... 19 + -igx- ... 19 + -il- ... 22 + -in- ... 13 + -ind- ... 44 + -ing- ... 42 + -ist- ... 18 + -nj- ... 43 + -obi- ... 9 + -on- ... 9 + -op- ... 9 + -uj- ... 42 + -ul- ... 25 + -um- ... 45 + +The ... 1 + +Verbs ... 6 +" ... 10 +" ... 11 +" ... 15 + +Words used with the Object + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of The Esperanto Teacher, by Helen Fryer + +*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTO TEACHER *** + +This file should be named esptr10.txt or esptr10.zip +Corrected EDITIONS of our eBooks get a new NUMBER, esptr11.txt +VERSIONS based on separate sources get new LETTER, esptr10a.txt + +Produced by David Starner, Tiffany Vergon, +William Patterson and the Online Distributed Proofreading Team + +Project Gutenberg eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the US +unless a copyright notice is included. Thus, we usually do not +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + +We are now trying to release all our eBooks one year in advance +of the official release dates, leaving time for better editing. +Please be encouraged to tell us about any error or corrections, +even years after the official publication date. + +Please note neither this listing nor its contents are final til +midnight of the last day of the month of any such announcement. +The official release date of all Project Gutenberg eBooks is at +Midnight, Central Time, of the last day of the stated month. A +preliminary version may often be posted for suggestion, comment +and editing by those who wish to do so. + +Most people start at our Web sites at: +http://gutenberg.net or +http://promo.net/pg + +These Web sites include award-winning information about Project +Gutenberg, including how to donate, how to help produce our new +eBooks, and how to subscribe to our email newsletter (free!). + + +Those of you who want to download any eBook before announcement +can get to them as follows, and just download by date. This is +also a good way to get them instantly upon announcement, as the +indexes our cataloguers produce obviously take a while after an +announcement goes out in the Project Gutenberg Newsletter. + +http://www.ibiblio.org/gutenberg/etext03 or +ftp://ftp.ibiblio.org/pub/docs/books/gutenberg/etext03 + +Or /etext02, 01, 00, 99, 98, 97, 96, 95, 94, 93, 92, 92, 91 or 90 + +Just search by the first five letters of the filename you want, +as it appears in our Newsletters. + + +Information about Project Gutenberg (one page) + +We produce about two million dollars for each hour we work. The +time it takes us, a rather conservative estimate, is fifty hours +to get any eBook selected, entered, proofread, edited, copyright +searched and analyzed, the copyright letters written, etc. Our +projected audience is one hundred million readers. If the value +per text is nominally estimated at one dollar then we produce $2 +million dollars per hour in 2002 as we release over 100 new text +files per month: 1240 more eBooks in 2001 for a total of 4000+ +We are already on our way to trying for 2000 more eBooks in 2002 +If they reach just 1-2% of the world's population then the total +will reach over half a trillion eBooks given away by year's end. + + +The Goal of Project Gutenberg is to Give Away 1 Trillion eBooks! +This is ten thousand titles each to one hundred million readers, +which is only about 4% of the present number of computer users. + +Here is the briefest record of our progress (* means estimated): + +eBooks Year Month + + 1 1971 July + 10 1991 January + 100 1994 January + 1000 1997 August + 1500 1998 October + 2000 1999 December + 2500 2000 December + 3000 2001 November + 4000 2001 October/November + 6000 2002 December* + 9000 2003 November* +10000 2004 January* + + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation has been created +to secure a future for Project Gutenberg into the next millennium. + +We need your donations more than ever! + +As of February, 2002, contributions are being solicited from people +and organizations in: Alabama, Alaska, Arkansas, Connecticut, +Delaware, District of Columbia, Florida, Georgia, Hawaii, Illinois, +Indiana, Iowa, Kansas, Kentucky, Louisiana, Maine, Massachusetts, +Michigan, Mississippi, Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New +Hampshire, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, Ohio, +Oklahoma, Oregon, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, South +Dakota, Tennessee, Texas, Utah, Vermont, Virginia, Washington, West +Virginia, Wisconsin, and Wyoming. + +We have filed in all 50 states now, but these are the only ones +that have responded. + +As the requirements for other states are met, additions to this list +will be made and fund raising will begin in the additional states. +Please feel free to ask to check the status of your state. + +In answer to various questions we have received on this: + +We are constantly working on finishing the paperwork to legally +request donations in all 50 states. If your state is not listed and +you would like to know if we have added it since the list you have, +just ask. + +While we cannot solicit donations from people in states where we are +not yet registered, we know of no prohibition against accepting +donations from donors in these states who approach us with an offer to +donate. + +International donations are accepted, but we don't know ANYTHING about +how to make them tax-deductible, or even if they CAN be made +deductible, and don't have the staff to handle it even if there are +ways. + +Donations by check or money order may be sent to: + +Project Gutenberg Literary Archive Foundation +PMB 113 +1739 University Ave. +Oxford, MS 38655-4109 + +Contact us if you want to arrange for a wire transfer or payment +method other than by check or money order. + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation has been approved by +the US Internal Revenue Service as a 501(c)(3) organization with EIN +[Employee Identification Number] 64-622154. Donations are +tax-deductible to the maximum extent permitted by law. As fund-raising +requirements for other states are met, additions to this list will be +made and fund-raising will begin in the additional states. + +We need your donations more than ever! + +You can get up to date donation information online at: + +http://www.gutenberg.net/donation.html + + +*** + +If you can't reach Project Gutenberg, +you can always email directly to: + +Michael S. Hart <hart@pobox.com> + +Prof. Hart will answer or forward your message. + +We would prefer to send you information by email. + + +**The Legal Small Print** + + +(Three Pages) + +***START**THE SMALL PRINT!**FOR PUBLIC DOMAIN EBOOKS**START*** +Why is this "Small Print!" statement here? You know: lawyers. +They tell us you might sue us if there is something wrong with +your copy of this eBook, even if you got it for free from +someone other than us, and even if what's wrong is not our +fault. So, among other things, this "Small Print!" statement +disclaims most of our liability to you. It also tells you how +you may distribute copies of this eBook if you want to. + +*BEFORE!* YOU USE OR READ THIS EBOOK +By using or reading any part of this PROJECT GUTENBERG-tm +eBook, you indicate that you understand, agree to and accept +this "Small Print!" statement. If you do not, you can receive +a refund of the money (if any) you paid for this eBook by +sending a request within 30 days of receiving it to the person +you got it from. If you received this eBook on a physical +medium (such as a disk), you must return it with your request. + +ABOUT PROJECT GUTENBERG-TM EBOOKS +This PROJECT GUTENBERG-tm eBook, like most PROJECT GUTENBERG-tm eBooks, +is a "public domain" work distributed by Professor Michael S. Hart +through the Project Gutenberg Association (the "Project"). +Among other things, this means that no one owns a United States copyright +on or for this work, so the Project (and you!) can copy and +distribute it in the United States without permission and +without paying copyright royalties. Special rules, set forth +below, apply if you wish to copy and distribute this eBook +under the "PROJECT GUTENBERG" trademark. + +Please do not use the "PROJECT GUTENBERG" trademark to market +any commercial products without permission. + +To create these eBooks, the Project expends considerable +efforts to identify, transcribe and proofread public domain +works. Despite these efforts, the Project's eBooks and any +medium they may be on may contain "Defects". Among other +things, Defects may take the form of incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other +intellectual property infringement, a defective or damaged +disk or other eBook medium, a computer virus, or computer +codes that damage or cannot be read by your equipment. + +LIMITED WARRANTY; DISCLAIMER OF DAMAGES +But for the "Right of Replacement or Refund" described below, +[1] Michael Hart and the Foundation (and any other party you may +receive this eBook from as a PROJECT GUTENBERG-tm eBook) disclaims +all liability to you for damages, costs and expenses, including +legal fees, and [2] YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE OR +UNDER STRICT LIABILITY, OR FOR BREACH OF WARRANTY OR CONTRACT, +INCLUDING BUT NOT LIMITED TO INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE +OR INCIDENTAL DAMAGES, EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE +POSSIBILITY OF SUCH DAMAGES. + +If you discover a Defect in this eBook within 90 days of +receiving it, you can receive a refund of the money (if any) +you paid for it by sending an explanatory note within that +time to the person you received it from. If you received it +on a physical medium, you must return it with your note, and +such person may choose to alternatively give you a replacement +copy. If you received it electronically, such person may +choose to alternatively give you a second opportunity to +receive it electronically. + +THIS EBOOK IS OTHERWISE PROVIDED TO YOU "AS-IS". NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, ARE MADE TO YOU AS +TO THE EBOOK OR ANY MEDIUM IT MAY BE ON, INCLUDING BUT NOT +LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR A +PARTICULAR PURPOSE. + +Some states do not allow disclaimers of implied warranties or +the exclusion or limitation of consequential damages, so the +above disclaimers and exclusions may not apply to you, and you +may have other legal rights. + +INDEMNITY +You will indemnify and hold Michael Hart, the Foundation, +and its trustees and agents, and any volunteers associated +with the production and distribution of Project Gutenberg-tm +texts harmless, from all liability, cost and expense, including +legal fees, that arise directly or indirectly from any of the +following that you do or cause: [1] distribution of this eBook, +[2] alteration, modification, or addition to the eBook, +or [3] any Defect. + +DISTRIBUTION UNDER "PROJECT GUTENBERG-tm" +You may distribute copies of this eBook electronically, or by +disk, book or any other medium if you either delete this +"Small Print!" and all other references to Project Gutenberg, +or: + +[1] Only give exact copies of it. Among other things, this + requires that you do not remove, alter or modify the + eBook or this "small print!" statement. You may however, + if you wish, distribute this eBook in machine readable + binary, compressed, mark-up, or proprietary form, + including any form resulting from conversion by word + processing or hypertext software, but only so long as + *EITHER*: + + [*] The eBook, when displayed, is clearly readable, and + does *not* contain characters other than those + intended by the author of the work, although tilde + (~), asterisk (*) and underline (_) characters may + be used to convey punctuation intended by the + author, and additional characters may be used to + indicate hypertext links; OR + + [*] The eBook may be readily converted by the reader at + no expense into plain ASCII, EBCDIC or equivalent + form by the program that displays the eBook (as is + the case, for instance, with most word processors); + OR + + [*] You provide, or agree to also provide on request at + no additional cost, fee or expense, a copy of the + eBook in its original plain ASCII form (or in EBCDIC + or other equivalent proprietary form). + +[2] Honor the eBook refund and replacement provisions of this + "Small Print!" statement. + +[3] Pay a trademark license fee to the Foundation of 20% of the + gross profits you derive calculated using the method you + already use to calculate your applicable taxes. If you + don't derive profits, no royalty is due. Royalties are + payable to "Project Gutenberg Literary Archive Foundation" + the 60 days following each date you prepare (or were + legally required to prepare) your annual (or equivalent + periodic) tax return. Please contact us beforehand to + let us know your plans and to work out the details. + +WHAT IF YOU *WANT* TO SEND MONEY EVEN IF YOU DON'T HAVE TO? +Project Gutenberg is dedicated to increasing the number of +public domain and licensed works that can be freely distributed +in machine readable form. + +The Project gratefully accepts contributions of money, time, +public domain materials, or royalty free copyright licenses. +Money should be paid to the: +"Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +If you are interested in contributing scanning equipment or +software or other items, please contact Michael Hart at: +hart@pobox.com + +[Portions of this eBook's header and trailer may be reprinted only +when distributed free of all fees. Copyright (C) 2001, 2002 by +Michael S. Hart. Project Gutenberg is a TradeMark and may not be +used in any sales of Project Gutenberg eBooks or other materials be +they hardware or software or any other related product without +express permission.] + +*END THE SMALL PRINT! FOR PUBLIC DOMAIN EBOOKS*Ver.02/11/02*END* + diff --git a/old/esptr10.zip b/old/esptr10.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dc4c6fb --- /dev/null +++ b/old/esptr10.zip diff --git a/old/esptr10h.htm b/old/esptr10h.htm new file mode 100644 index 0000000..52fe84a --- /dev/null +++ b/old/esptr10h.htm @@ -0,0 +1,11481 @@ +<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"> +<html> +<head> +<title>The Esperanto Teacher</title> +<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=iso-8859-1"> +<style type="text/css"> +<!-- +body {margin:10%; text-align:justify} +blockquote {font-size:14pt} +P {font-size:14pt} +--> +</style> +</head> +<body> + + +<pre> + +The Project Gutenberg EBook of The Esperanto Teacher, by Helen Fryer + +Copyright laws are changing all over the world. Be sure to check the +copyright laws for your country before downloading or redistributing +this or any other Project Gutenberg eBook. + +This header should be the first thing seen when viewing this Project +Gutenberg file. Please do not remove it. Do not change or edit the +header without written permission. + +Please read the "legal small print," and other information about the +eBook and Project Gutenberg at the bottom of this file. Included is +important information about your specific rights and restrictions in +how the file may be used. You can also find out about how to make a +donation to Project Gutenberg, and how to get involved. + + +**Welcome To The World of Free Plain Vanilla Electronic Texts** + +**eBooks Readable By Both Humans and By Computers, Since 1971** + +*****These eBooks Were Prepared By Thousands of Volunteers!***** + + +Title: The Esperanto Teacher + A Simple Course for Non-Grammarians + +Author: Helen Fryer + +Release Date: May, 2005 [EBook #8177] +[Yes, we are more than one year ahead of schedule] +[This file was first posted on June 26, 2003] + +Edition: 10 + +Language: English + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTO TEACHER *** + + + + +Produced by David Starner, Tiffany Vergon, William Patterson +and the Online Distributed Proofreading Team + + + + + +</pre> + + + +<!-- =============================001.png============================ --> +<center><b>THE</b><br> + <big><b>ESPERANTO TEACHER,</b></big></center> + +<center><b>A SIMPLE COURSE FOR</b><br> + <b>NON-GRAMMARIANS.</b></center> + +<center><small><b>BY</b></small><br> + <b>HELEN FRYER.</b></center> + +<center><i>TENTH EDITION.</i><br> + <small>(B.E.A. PUBLICATIONS FUND—N<span style= +"font-variant: small-caps">o</span>. 3).</small></center> + +<center><small><i>All profits from the sale of this book are +devoted to the</i></small><br> + <small><i>propaganda of Esperanto.</i></small></center> + +<center><b>LONDON:</b><br> + <b>BRITISH ESPERANTO ASSOCIATION (<span style= +"font-variant: small-caps">Incorporated</span>),</b><br> + <b><span style="font-variant: small-caps">17, Hart Street, +W.C.i.</span></b></center> + +<!-- =============================002.png============================ --> +<hr align="center" width="38%" style= +"margin-top: 4em; margin-bottom: 4em"> +<center><b>PRESENTATION.</b></center> + +<p><span style="font-variant: small-caps">Perhaps</span> to no +one is Esperanto of more service than to the non-grammarian. It +gives him for a minimum expenditure of time and money a valuable +insight into the principles of grammar and the meaning of words, +while enabling him, after only a few months of study, to get into +communication with his fellow men in all parts of the world.</p> + +<p>To place these advantages within easy reach of all is the aim +of this little book. Written by an experienced teacher, revised +by Mr. E. A. Millidge, and based on the exercises of Dr. Zamenhof +himself, it merits the fullest confidence of the student, and may +be heartily commended to all into whose hands it may come.</p> + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">W. W. +Padfield.</span></p> + +<!-- =============================003.png============================ --> +<center><b>PREFACE.</b></center> + +<p>This little book has been prepared in the hope of helping +those who, having forgotten the lessons in grammar which they +received at school, find some difficulty in learning Esperanto +from the existing textbooks. It is hoped it will be found useful +not only for solitary students, but also for class work.</p> + +<p>The exercises are taken chiefly from the "Ekzercaro" of Dr. +Zamenhof. The compiler also acknowledges her indebtedness +especially to the "Standard Course of Esperanto," by Mr. G. W. +Bullen, and to the "Esperanto Grammar and Commentary," by +Major-General Geo. Cox, and while accepting the whole +responsibility for all inaccuracies and crudenesses, she desires +to thank all who have helped in the preparation, and foremost +among them Mr. W. W. Padfield, of Ipswich, for advice and +encouragement throughout the work, and to Mr. E. A. Millidge, for +his unfailing kindness and invaluable counsel and help in its +preparation and revision.</p> + +<!-- =============================004.png============================ --> +<center><b>MANNER OF USING THE BOOK.</b></center> + +<p>The student is strongly advised to cultivate the habit of +<i>thinking</i> in Esperanto from the very beginning of the +study. To do this he should try to realise the idea mentally +without putting it into English words, <i>e.g.</i>, when learning +the word "rozo" or "kolombo," let him bring the object itself +before his mind's eye, instead of repeating "<i>rozo</i>, rose; +<i>kolombo</i>, pigeon"; or with the sentence "<i>la suno +brilas</i>, the sun shines," let him picture the sun shining. +Having studied the lesson and learned the vocabulary, he should +read the exercise, repeating each sentence <i>aloud</i> until he +has become familiar with it and can pronounce it freely. Then +turning to the English translation at the end of the book, he +should write the exercise into Esperanto, compare it with the +original, and re-learn and re-write if necessary. Although this +method may require a little more time and trouble at first, the +greater facility gained in speaking the language will well repay +the outlay.</p> + +<p>After mastering this book the student should take some reader, +such as "Unua Legolibro," by Dr. Kabe, and then proceed to the +"Fundamenta Krestomatio," the standard work on Esperanto, by Dr. +Zamenhof.</p> + +<p>A very good Esperanto-English vocabulary is to be found in the +"Esperanto Key," ½d., or in "The Whole of Esperanto for a +Penny."</p> + +<!-- =============================005.png============================ --> +<center><b>THE ORIGIN AND AIM OF ESPERANTO.</b></center> + +<p>A few words as to the origin of Esperanto will perhaps not be +out of place here. The author of the language, Dr. Ludovic +Zamenhof, a Polish Jew, was born on December 3rd, 1859, at +Bielovstok, in Poland, a town whose inhabitants are of four +distinct races, Poles, Russians, Germans, and Jews, each with +their own language and customs, and often at open enmity with +each other. Taught at home that all men are brethren, Zamenhof +found everywhere around him outside the denial of this teaching, +and even as a child came to the conclusion that the races hated, +because they could not understand, each other. Feeling keenly, +too, the disabilities under which his people specially laboured, +being cut off by their language from the people among whom they +lived, while too proud to learn the language of their +persecutors, he set himself to invent a language which should be +neutral and therefore not require any sacrifice of pride on the +part of any race.</p> + +<!-- =============================006.png============================ --> +<p>Interesting as is the story of Zamenhof's attempts and +difficulties, it must suffice here to say that at the end of 1878 +the new language was sufficiently advanced for him to impart it +to schoolfellows like-minded with himself, and on December 17th +of that year they fêted its birth, and sang a hymn in the +new language, celebrating the reign of unity and peace which +should be brought about by its means, "All mankind must be united +in one family." But the enthusiasm of its first followers died +down under the derision they encountered, and for nine years more +Zamenhof worked in secret at his language, translating, +composing, writing original articles, improving, polishing, till +in 1887 he published his first book under the title of "An +International Language by Dr. Esperanto." (<i>Esperanto</i> means +<i>one who hopes</i>).</p> + +<!-- =============================007.png============================ --> +<p>That the idea which impelled the young Zamenhof to undertake +such a work is still the mainspring of his devotion to the cause +is shown by the following extract from his opening speech at the +second International Esperanto Congress in 1906:—"We are +all conscious that it is not the thought of its practical utility +which inspires us to work for Esperanto, but only the thought of +the important and holy idea which underlies an international +language. This idea, you all know, is that of <i>brotherhood and +justice among all peoples</i>." And, again, in his presidential +address at the third Esperanto Congress, held this year (1907) at +Cambridge, he said, "We are constantly repeating that we do not +wish to interfere in the internal life of the nations, but only +to build a bridge between the peoples. The ideal aim of +Esperantists, never until now exactly formulated, but always +clearly felt, is: <i>To establish a neutral foundation, on which +the various races of mankind may hold peaceful, brotherly +intercourse, without intruding on each other their racial +differences</i>."</p> + +<div style="margin-left: 1em"> +<p>Sur neŭtrala lingva fundamento,<br> + Komprenante unu la alian,<br> + La popoloj faros en konsento<br> + Unu grandan rondon familian.</p> + +<p>(On the foundation of a neutral language,<br> + Understanding one another,<br> + The peoples will form in agreement<br> + One great family circle).</p> +</div> + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">Helen +Fryer.</span></p> + +<p><i>December</i>, 1907.</p> + +<!-- =============================008.png============================ --> +<center><b>THE ALPHABET.</b></center> + +<center><b>SOUNDS OF THE LETTERS.</b></center> + +<p>In Esperanto each letter has only one sound, and each sound is +represented in only one way. The words are pronounced exactly as +spelt, every letter being sounded.</p> + +<p>Those <b>consonants</b> which in English have one simple sound +only are exactly the same in Esperanto; they are—<i>b, d, +f, k, l, m, n, p, r, t, v, z</i> (<i>r</i> must be well +rolled).</p> + +<p><i>q, w, x, y</i> are not used.</p> + +<p><i>c, g, h, s</i>, which in English represent more than one +sound, and <i>j</i> are also used with the mark ˆ—</p> + +<center><i>c ĉ, g ĝ, h ĥ, j ĵ, s +ŝ.</i></center> + +<p><b>c</b> (whose two English sounds are represented by <i>k</i> +and <i>s</i>) has the sound of <i>ts</i>, as in i<i>ts</i>, +<i>ts</i>ar.</p> + +<p><b>ĉ</b> like <i>ch</i>, <i>tch</i>, in +<i>ch</i>ur<i>ch</i>, ma<i>tch</i>.</p> + +<p><b>g</b> hard, as in <i>g</i>o, <i>g</i>i<i>g</i>, +<i>g</i>un.</p> + +<p><b>ĝ</b> soft, as in <i>g</i>entle, <i>g</i>em, or like +<i>j</i> in <i>j</i>ust, <i>J</i>ew.</p> + +<p><b>h</b> well breathed, as in <i>h</i>orse, <i>h</i>ome, +<i>h</i>ow.</p> + +<p><b>ĥ</b> strongly breathed, and in the throat, as in the +Scotch word lo<i>ch</i>. (Ask any Scotsman to pronounce it). +<i>ĥ</i> occurs but seldom. It is the Irish <i>gh</i> in +lou<i>gh</i>, and the Welsh <i>ch</i>.</p> + +<p><b>j</b> like <i>y</i> in <i>yes, you</i>, or <i>j</i> in +<i>hallelujah, fjord.</i></p> + +<p><b>ĵ</b> like <i>s</i> in pleasure, or the French +<i>j</i>, as in <i>dejeuner, Jean d'Arc.</i></p> + +<p><b>s</b> like <i>ss</i> in a<i>ss</i>, le<i>ss</i>, never like +<i>s</i> in ro<i>s</i>e.</p> + +<p><b>ŝ</b> like <i>sh</i> in <i>sh</i>e, <i>sh</i>all, +<i>sh</i>ip, or <i>s</i> in <i>s</i>ugar, <i>s</i>ure.</p> + +<p>In newspapers, etc., which have not the proper type, +<i>ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ</i> are often replaced +by <i>ch, gh, hh, jh, sh</i>, or by <i>c', g', h', j', s'</i>, +and <i>ŭ</i> by <i>u</i>.</p> + +<!-- =============================009.png============================ --> +<p><b>ŭ</b> is also a consonant, and has the sound of +<i>w</i> in <i>we</i>, as <i>Eŭropo</i>, or <i>u</i> in +<i>persuade</i>.</p> + +<p>The <b>vowels</b> <i>a, e, i, o, u</i> have not the English, +but the Continental sounds.</p> + +<p><b>a</b> always like <i>a</i> in <i>a</i>h! or in +t<i>a</i>rt.</p> + +<p><b>e</b> like <i>e</i> in b<i>e</i>nd, but broader, like +<i>e</i> in th<i>e</i>re.</p> + +<p><b>i</b> is a sound between <i>ee</i> in m<i>ee</i>t and +<i>i</i> in <i>i</i>s.</p> + +<p><b>o</b> like <i>o</i> in f<i>o</i>r, or in the Scottish +<i>no</i>, or <i>au</i> in <i>au</i>ght.</p> + +<p><b>u</b> like <i>oo</i> in b<i>oo</i>t, p<i>oo</i>r.</p> + +<p><i>a, e, i, o, u</i> are all <i>simple</i> sounds, that is, +the mouth is kept in one position while they are being sounded. +In learning them lengthen them out, and be careful not to alter +the position of the mouth, however long they are drawn out. In +the compound sounds given below the shape of the mouth changes; +to get the correct pronunciation sound each letter fully and +distinctly, gradually bringing them closer until they run +together, when they become almost as follows:—</p> + +<p><b>aj</b> nearly like <i>ai</i> in <i>ai</i>sle, or <i>i</i> +in n<i>i</i>ce, f<i>i</i>ne.</p> + +<p><b>ej</b> nearly like <i>ei</i> in v<i>ei</i>n.</p> + +<p><b>oj</b> nearly like <i>oy</i> in b<i>oy</i>, or <i>oi</i> in +v<i>oi</i>d.</p> + +<p><b>uj</b> nearly like <i>uj</i> in hallel<i>uj</i>ah.</p> + +<p><b>aŭ</b> like <i>ahw</i>, or nearly <i>ou</i> in +h<i>ou</i>se, pronounced broadly, ha<i>ou</i>se.</p> + +<p><b>eŭ</b> like <i>ehw</i>, or <i>ey w</i> in th<i>ey +w</i>ere, <i>ayw</i> in w<i>ayw</i>ard.</p> + +<p>Practise saying <i>aja, eja, oja, uja, aŭa, eŭa</i> +several times quickly. Then gradually drop the final +<i>a</i>.</p> + +<center><b>Accent.</b></center> + +<p>The accent or stress is always placed on the syllable before +the last, as es-<i>pe</i>-ro, es-pe-<i>ran</i>-to, +es-pe-ran-<i>tis</i>-to, es-pe-ran-tis-<i>ti</i>-no; +<i>ju</i>-na, ju-<i>nu</i>-lo, ju-nu-<i>la</i>-ro. All the +syllables must be clearly pronounced, not slurred over.</p> + +<!-- =============================010.png============================ --> +<center><b>Exercise in Pronounciation.</b></center> + +<p><b>a</b> (as in b<i>a</i>th), <i>pat</i>-ra, <i>la</i>-na, +a-<i>gra</i>-bla, mal-<i>var</i>-ma, <i>kla</i>-ra, +pa-<i>fa</i>-do.</p> + +<p><b>e</b> (as in b<i>e</i>nd), <i>be</i>-la, m<i>e</i>m, +fe-<i>nes</i>-tro, ven-<i>dre</i>-do, tre-<i>e</i>-ge, +le-<i>te</i>-ro.</p> + +<p><b>i</b> (as in s<i>ee</i>), mi, <i>i</i>-li, i-<i>mi</i>-ti, +vi-<i>zi</i>-ti, <i>trin</i>-ki, in-<i>sis</i>-ti.</p> + +<p><b>o</b> (as in f<i>o</i>r), <i>ho</i>-mo, <i>ro</i>-zo, +ko-<i>lom</i>-bo, <i>dor</i>-mo (the <i>r</i> rolled), +<i>mor</i>-to, po-<i>po</i>-lo.</p> + +<p><b>u</b> (as in b<i>oo</i>t), <i>u</i>-nu, dum, <i>bru</i>-lu, +sur-<i>tu</i>-to, vul-<i>tu</i>-ro, mur-<i>mur</i>-i.</p> + +<p><b>aj</b> (as in n<i>i</i>ce), ajn, kaj, r<i>aj</i>-to, +taj-<i>lo</i>-ro, <i>faj</i>-ro, <i>be</i>-laj.</p> + +<p><b>ej</b> (as in pl<i>ay</i>), <i>vej</i>-no, <i>hej</i>-mo, +plej, <i>hej</i>-to.</p> + +<p><b>oj</b> (as in b<i>oy</i>), <i>pat</i>-roj, <i>foj</i>-no, +<i>ho</i>-mojn, <i>koj</i>-no, <i>soj</i>-lo, <i>kon</i>-koj.</p> + +<p><b>uj</b> (as in hallel<i>uj</i>ah), tuj, <i>ĉi</i>-uj, +<i>ti</i>-uj.</p> + +<p><b>aŭ</b> (as in c<i>ow</i>), <i>an</i>-taŭ, +<i>laŭ</i>-bo, fraŭ-<i>li</i>-no, <i>kaŭ</i>-zi, +aŭs- <i>kul</i>-tu, <i>aŭ</i>-di.</p> + +<p><b>eŭ</b> (like ehw), Eŭ-<i>ro</i>-po, +neŭ-ral-<i>gi</i>-o, Eŭ-kar-<i>is</i>-to, +reŭ-ma-<i>tis</i>-mo.</p> + +<p><b>c</b> (= ts, bi<i>ts</i>), <i>ce</i>-lo, fa-<i>ci</i>-la +(=<i>fa-tsee-la</i>), be-<i>le</i>-co (<i>be-le-tso</i>), +ofi-<i>ci</i>-ro, <i>pa</i>-co, ci-ko-<i>ni</i>-o, +<i>co</i>-lo.</p> + +<p><b>ĉ</b> (= tch, ma<i>tch</i>), ĉu, eĉ, +ĉe, <i>ĉam</i>-bro, <i>ĉer</i>-pi, +<i>tran</i>-ĉi, <i>ri</i>-ĉa.</p> + +<p><b>g</b> (as in <i>g</i>ood), <i>lon</i>-ga, <i>le</i>-gi, +ge-<i>nu</i>-o, <i>gen</i>-to, <i>gli</i>-ti, <i>gro</i>-so.</p> + +<p><b>ĝ</b> (as in <i>g</i>em), <i>ĝe</i>-mi, ĝis, +ĝar-<i>de</i>-no, <i>sa</i>-ĝa, <i>man</i>-ĝi, +<i>re</i>-ĝo.</p> + +<p><b>h</b> (breathed), <i>ha</i>-ro, hi-<i>run</i>-do, +ha-<i>rin</i>-go, his-to-<i>ri</i>-o, he-<i>de</i>-ro, +<i>him</i>-no.</p> + +<p><b>ĥ</b> (in throat), ĥe-<i>mi</i>-o, +ĥo-<i>le</i>-ro, me-ĥa-<i>ni</i>-ko, <i>e</i>-ĥo, +ĥa-<i>o</i>-so.</p> + +<p><b>j</b> (like y), <i>ju</i>-na, ma-<i>jes</i>-ta, +sin-<i>jo</i>-ro, ka-<i>je</i>-ro, jes, ja.</p> + +<p><b>ĵ</b> (= zh), bon-<i>aĵ</i>-o, <i>ĵe</i>-ti, +ĵur-<i>na</i>-lo, ĵus, <i>ĵaŭ</i>-do, +ĵa-<i>lu</i>-zo.</p> + +<p><b>s</b> (ss), <i>su</i>-per, ses, <i>sta</i>-ri, trans, +ves-<i>pe</i>-ro, <i>svin</i>-gi.</p> + +<p><b>ŝ</b> (sh), <i>fre</i>-ŝa, <i>ŝe</i>-lo, +<i>ku</i>-ŝi, <i>ŝtu</i>-po, <i>ŝvi</i>-ti, +<i>ŝve</i>-li.</p> + +<!-- =============================011.png============================ --> +<p><b>kz</b>, ek-<i>zer</i>-co, ek-<i>zem</i>-plo, +ek-za-<i>me</i>-no, ek-ze-<i>ku</i>-ti, ek-<i>zi</i>-li, +ek-<i>zis</i>-ti.</p> + +<p><b>kv</b>, kvar, kvin, kvi-<i>e</i>-ta, <i>kvan</i>-kam, +<i>kver</i>-ko, <i>kva</i>-zaŭ.</p> + +<p><b>gv</b>, <i>gvi</i>-di, <i>lin</i>-gvo.</p> + +<p><b>kn</b>, <i>kna</i>-bo, <i>kne</i>-di.</p> + +<p><b>sc</b> (sts), <i>sci</i>-o (sts-ee-o), <i>sce</i>-no +(stse-no), <i>scep</i>-tro, eks-<i>ci</i>-ti +(eks-<i>tsee</i>-tee), eks-cel-<i>en</i>-co +(eks-tsel-<i>en</i>-tso), sci-<i>en</i>-co (stsee-en-tso).</p> + +<p><i>cen</i>-to, <i>sen</i>-to; <i>ce</i>-lo, <i>se</i>-lo, +<i>ŝe</i>-lo; <i>co</i>-lo, <i>ko</i>-lo; ci, ĉi; ec, +eĉ; <i>kru</i>-co, <i>kru</i>-ĉo; <i>pa</i>-go, +<i>pa</i>-ĝo; <i>re</i>-gi, <i>re</i>-ĝi; <i>se</i>-gi, +<i>se</i>-ĝo; <i>ho</i>-ro, <i>ĥo</i>-ro; <i>pe</i>-si, +<i>pe</i>-zi; <i>ste</i>-lo, <i>ŝte</i>-lo; <i>san</i>-go, +<i>ŝan</i>-go; <i>ver</i>-so, <i>ver</i>-ŝi; +dis-<i>i</i>-ri, dis-<i>ŝi</i>-ri; <i>gus</i>-ta, +<i>ĝus</i>-ta; <i>stu</i>-po, <i>ŝtu</i>-po; +<i>sta</i>-lo, <i>ŝta</i>-lo; <i>pos</i>-to, +<i>poŝ</i>-to; re-<i>ser</i>-vi, re-<i>zer</i>-vi; +ru-<i>ĝi</i>-gi, ru-<i>ĉi</i>-ĝi; +ri-<i>ĉi</i>-gi, ri-<i>ĉi</i>-ĝi, +ri-<i>ĉe</i>-co; <i>fti</i>-zo.</p> + +<p>a-<i>e</i>-ro, oce-<i>a</i>-no, fe-<i>i</i>-no, +<i>ĝu</i>-i, pe-<i>re</i>-i, pe-<i>re</i>-u; fo-<i>i</i>-ro, +<i>ĉi</i>-u-<i>ja</i>-ra, <i>vo</i>-joj, tro-<i>u</i>-zi, +for-<i>ram</i>-pi, ku-<i>i</i>-ri; <i>skva</i>-mo, +zo-o-lo-<i>gi</i>-o, en-<i>u</i>-i, de-<i>tru</i>-u, +<i>ŝpru</i>-ci, ru-<i>i</i>-ni; Jan-u-<i>a</i>-ro, +Feb-ru-<i>a</i>-ro, li-<i>e</i>-no, ho-<i>di</i>-aŭ, +hi-<i>e</i>-raŭ, Hun-gár-<i>u</i>-jo, +Ne-a-<i>po</i>-lo, sci-<i>u</i>-ro.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<p><span style="font-variant: small-caps">Note.</span>—A +useful mnemonic for the Esperanto vowels is p<i>a</i>r, +p<i>ea</i>r, p<i>ie</i>r, p<i>or</i>e, p<i>oo</i>r, but the +sounds should not be dragged. It is helpful to note that the +English words <i>mate, reign, pane, bend; meet, beat, feel, lady; +grow, loan, soft; mute, yes, mule</i> (as pronounced in London +and South of England), would be written in Esperanto +thus:—<i>mejt, rejn, pejn, bend; mijt, bijt, fijl, lejdi; +groŭ, loŭn, soft; mjut, jes, mjul</i>.</p> + +<!-- =============================012.png============================ --> +<center><b>LESSON 1.</b></center> + +<center><b>Words.</b></center> + +<p>In Esperanto a word generally consists of an unchanging part +or root, which expresses the idea, and an ending which shows the +use of the word, that is, whether it is a name, a describing +word, etc. By changing the ending the use of the word is +changed.</p> + +<p>Notice carefully the words given below which end in <b>o.</b> +It will be seen that they are all names.</p> + +<p>In Esperanto every name ends in <b>o.</b></p> + +<p>(<i>In Grammar names are called</i> <span style= +"font-variant: small-caps">Nouns</span>).</p> + +<p>Notice further the words which end in <b>-as.</b> They all +express doing or being (action or state), which is going on at +the present time, or which is a custom at the present time.</p> + +<p>The words "a," "an," are not expressed; "the" is translated by +<i>la</i>.</p> + +<!-- =============================013.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>p<b>a</b>tro</i>, father.<br> + <i>fr<b>a</b>to</i>, brother.<br> + <i>f<b>i</b>lo</i>, son.<br> + <i>Teod<b>o</b>ro</i>,Theodore.<br> + <i>tajl<b>o</b>ro</i>, tailor.<br> + <i>le<b>o</b>no</i>, lion.<br> + <i>b<b>e</b>sto</i>, animal.<br> + <i>kol<b>o</b>mbo</i>, pigeon.<br> + <i>b<b>i</b>rdo</i>, bird.<br> + <i>r<b>o</b>zo</i>, rose.<br> + <i>fl<b>o</b>ro</i>, flower.<br> + <i>p<b>o</b>mo</i>, apple.<br> + <i>s<b>u</b>no</i>, sun.<br> + <i>t<b>e</b>ro</i>, earth, ground.<br> + <i>ŝt<b>o</b>no</i>, stone.</td> +<td nowrap valign="top"><i>ĉ<b>a</b>mbro</i>, room.<br> + <i>fen<b>e</b>stro</i>, window.<br> + <i>l<b>i</b>bro</i>, book.<br> + <i>kraj<b>o</b>no</i>, pencil.<br> + <i>pl<b>u</b>mo</i>, pen.<br> + <i>ĉap<b>e</b>lo</i>, hat.<br> + <i>d<b>o</b>mo</i>, house.<br> + <i><b>a</b>rbo</i>, tree.<br> + <br> + <!-- separates nouns from verbs --> + <i><b>e</b>stas</i>, is, are, am.<br> + <i>apart<b>e</b>nas</i>, belongs.<br> + <i>br<b>i</b>las</i>, shines.<br> + <i>k<b>u</b>ŝas</i>, lies.<br> + <i>st<b>a</b>ras</i>, stands.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>la</i>, the.<br> + <i>kaj</i>, and.<br> + <i>jes</i>, yes.<br> + <i>ne</i>, no, not.<br> + <i>al</i>, to, towards.<br> + <i>sur</i>, on.<br> + <i>en</i>, in.<br> + <i><b>a</b>pud</i>, by, near, beside.</td> +<td nowrap valign="top"><i>de</i>, of, from.<br> + <i>k<b>i</b>e</i>, where.<br> + <i>k<b>i</b>o</i>, what thing.<br> + <i>jen <b>e</b>stas</i>, here is.<br> + <i>ĉu</i>, whether (asks a question).<br> + <i><b>a</b>ntaŭ</i>, before, in front of.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<center>(<i>The black type shows the accented +syllable</i>).</center> + +<p>Patro kaj frato. Leono estas besto. Rozo estas floro kaj +kolombo estas birdo. La rozo apartenas al Teodoro. La suno +brilas. La patro estas tajloro. Kie estas la libro kaj la +krajono? Jen estas pomo. Sur la tero kuŝas ŝtono. Sur +la fenestro kuŝas krajono kaj plumo. La filo staras apud la +patro. Jen kuŝas la ĉapelo de la patro. La patro estas +en la ĉambro. Antaŭ la domo staras arbo.</p> + +<p>Kio estas leono? Kio estas rozo? Kio brilas? Kio estas la +patro? Kie estas la patro? Kio estas sur la fenestro? Kie estas +la plumo?</p> + +<p>Ĉu leono estas besto? Jes, leono estas besto. Ĉu +rozo estas birdo? Ne, rozo ne estas birdo, rozo estas floro.</p> + +<center><b>LESSON 2.</b></center> + +<p>Every "describing" word, that is, every word which tells the +kind or quality of a person or thing, ends in "<b>a</b>," as +<i>granda</i>, large; <i>ruĝa</i>, red.</p> + +<p>(<i>A describing word is called</i> an ADJECTIVE).</p> + +<!-- =============================014.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>b<b>e</b>la</i>, beautiful.<br> + <i>bl<b>a</b>nka</i>, white.<br> + <i>bl<b>u</b>a</i>, blue.<br> + <i>b<b>o</b>na</i>, good.<br> + <i>fid<b>e</b>la</i>, faithful.<br> + <i>f<b>o</b>rta</i>, strong.<br> + <i>fr<b>e</b>ŝa</i>, fresh.</td> +<td nowrap valign="top"><i>j<b>u</b>na</i>, young.<br> + <i>mat<b>u</b>ra</i>, mature, ripe.<br> + <i>n<b>o</b>va</i>, new.<br> + <i>n<b>u</b>tra</i>, nutritious.<br> + <i>p<b>u</b>ra</i>, pure, clean.<br> + <i>r<b>i</b>ĉa</i>, rich.<br> + <i>s<b>a</b>na</i>, well (healthy).</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>ĉi<b>e</b>lo</i>, sky, +heaven.<br> + <i>f<b>e</b>sto</i>, holiday.<br> + <i>fraŭl<b>i</b>no</i>, maiden lady, Miss<br> + <i>h<b>o</b>mo</i>, man (human being).<br> + <i>h<b>u</b>ndo</i>, dog.<br> + <i>inf<b>a</b>no</i>, child.<br> + <i>Joh<b>a</b>no</i>, John.<br> + <i>kaj<b>e</b>ro</i>, exercise book.<br> + <i>l<b>a</b>kto</i>, milk.<br> + <i>m<b>a</b>no</i>, hand.</td> +<td nowrap valign="top"><i>n<b>e</b>ĝo</i>, snow.<br> + <i>p<b>a</b>no</i>, bread.<br> + <i>pap<b>e</b>ro</i>, paper.<br> + <i>t<b>a</b>blo</i>, table.<br> + <i>v<b>i</b>no</i>, wine.<br> + <i><b>o</b>nklo</i>, uncle.<br> + <i>pli</i>, more.<br> + <i>ol</i>, than.<br> + <i>sed</i>, but.<br> + <i>tre</i>, very.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>La patro estas sana. Infano ne estas matura homo. La +ĉielo estas blua. Leono estas forta. La patro estas bona. La +mano de Johano estas pura. Papero estas blanka. Blanka papero +kuŝas sur la tablo. Jen estas la kajero de la juna +fraŭlino. Sur la ĉielo staras la bela suno. La papero +estas tre blanka, sed la neĝo estas pli blanka. Lakto estas +pli nutra, ol vino. La pano estas freŝa. La onklo estas pli +riĉa, ol la frato. Jen kuŝas ruĝa rozo. La hundo +estas tre fidela. La libro estas nova.</p> + +<center><b>LESSON 3.</b></center> + +<p>When the name (noun) is required to denote more than one of +the persons or things for which it stands, <b>j</b> is added to +it, as <i>rozoj</i>, roses; <i>kolomboj</i>, pigeons; and then +every "describing" word (adjective) which belongs to it must also +have <i>j</i>, as <i>ruĝaj rozoj</i>, red roses; <i>la +kolomboj estas belaj</i>, the pigeons are beautiful.</p> + +<p>(When the noun stands for "more than one," it is said to be +<span style="font-variant: small-caps">plural</span>. <b>j</b> is +the sign of the plural).</p> + +<!-- Yes, in the original, PLURAL wasn't smallcapped precisely as others. --> +<!-- =============================015.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>j<b>a</b>ro</i>, year.<br> + <i>k<b>a</b>nto</i>, song.<br> + <i>kn<b>a</b>bo</i>, boy.<br> + <i>lil<b>i</b>o</i>, lily.<br> + <i>tranĉ<b>i</b>lo</i>, knife.<br> + <i>dento</i>, tooth.</td> +<td nowrap valign="top"><i>agr<b>a</b>bla</i>, agreeable, +pleasant.<br> + <i><b>a</b>kra</i>, sharp.<br> + <i>delik<b>a</b>ta</i>, delicate.<br> + <i>fl<b>u</b>gas</i>, fly, flies.<br> + <i>diligenta</i>, diligent.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>l<b>u</b>ndo</i>, Monday.<br> + <i>m<b>a</b>rdo</i>, Tuesday.<br> + <i>merkr<b>e</b>do</i>, Wednesday.<br> + <i>ĵ<b>aŭ</b>do</i>, Thursday.</td> +<td nowrap valign="top"><i>vendr<b>e</b>do</i>, Friday.<br> + <i>sab<b>a</b>to</i>, Saturday.<br> + <i>dim<b>a</b>nĉo</i>, Sunday.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>La birdoj flugas. La kanto de la birdoj estas agrabla. Kie +estas la knaboj? La patroj estas sanaj. Infanoj ne estas maturaj +homoj. Leonoj estas fortaj. La manoj de Johano estas puraj. Jen +estas la kajeroj de la junaj fraŭlinoj. La onkloj estas pli +riĉaj, ol la fratoj. La hundoj estas tre fidelaj. Blankaj +paperoj kuŝas sur la tablo. En la ĉambro estas novaj +ĉapeloj. Kie estas la akraj tranĉiloj? Bonaj infanoj +estas diligentaj. Jen kuŝas puraj, blankaj, delikataj +lilioj. La dentoj de leonoj estas akraj.</p> + +<center><b>LESSON 4.</b></center> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>mi</i>, I.<br> + <i>ci</i>, thou.<br> + <i>li</i>, he.<br> + <i>ŝi</i>, she.<br> + <i>ĝi</i>, it</td> +<td nowrap valign="top"><i>ni</i>, we.<br> + <i>vi</i>, you.<br> + <i>ili</i>, they.<br> + <i>si</i>, (see Lesson 7).<br> + <i>oni</i>, one, they, people.</td> +</tr> +</table> +</center> + +(<i>The above words are called</i> <span style= +"font-variant: small-caps">Pronouns</span> <i>because they are +used instead of repeating the noun</i>). + +<p>By adding <b>a</b> the pronouns are made to denote a quality, +in this case possession, as <i>mia libro</i>, my book; <i>via +pomo</i>, your apple; <i>ilia infano</i>, their child.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>mia</i>, my, mine.<br> + <i>cia</i>, thy, thine.<br> + <i>lia</i>, his.<br> + <i>ŝia</i>, her, hers.<br> + <i>ĝia</i>, its.</td> +<td nowrap valign="top"><i>nia</i>, our, ours.<br> + <i>via</i>, your, yours,<br> + <i>ilia</i>, their, theirs.<br> + <i>sia</i> (see Lesson 7),</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================016.png============================ --> +<p>When the name to which these "pronoun-adjectives" belong is +plural they must of course take <b>j</b>, as <i>miaj libroj</i>, +my books; <i>viaj pomoj</i>, your apples; <i>iliaj infanoj</i>, +their children.</p> + +<p>In speaking of relations and parts of the body <i>la</i> is +often used instead of <i>mia</i>, <i>lia</i>, etc., as <i>La filo +staras apud la patro</i>, The son stands by the (his) father.</p> + +<p>For "mine," "ours," etc., <i>mia</i>, <i>nia</i>, etc., may be +used either with or without <i>la</i>, as <i>La libro estas +mia</i>, or <i>La libro estas la mia</i>, The book is mine.</p> + +<p><b>Oni</b> is used for <i>one, they, people</i>, when these +words are indefinite in meaning, as in the sentences:—Here +one can speak fearlessly, <i>Tie ĉi oni povas maltime +paroli</i>, They say that he is rich, <i>Oni diras, ke li estas +riĉa</i>, People often eat too quickly, <i>Oni ofte +manĝas tro rapide.</i></p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i><b>a</b>vo</i>, grandfather.<br> + <i>am<b>i</b>ko</i>, friend.<br> + <i>ĝard<b>e</b>no</i>, garden<br> + <i>knab<b>i</b>no</i>, girl.<br> + <i>r<b>u</b>so</i>, Russian.<br> + <i>sinj<b>o</b>ro</i>, gentleman, Mr., Sir.<br> + <i>v<b>e</b>ro</i>, truth.<br> + <i>v<b>e</b>nas</i>, comes.<br> + <i><b>i</b>ras</i>, goes.<br> + <i>l<b>e</b>gas</i>, reads.<br> + <i>skr<b>i</b>bas</i>, writes.<br> + <i>pl<b>o</b>ras</i>, cry, cries.<br> + <i>v<b>o</b>las</i>, wills, wishes.<br> + <i>d<b>i</b>ras</i>, says.<br> + <i>s<b>i</b>das</i>, sits.</td> +<td nowrap valign="top"><i>v<b>e</b>nkas</i>, conquers.<br> + <i>m<b>a</b>nĝi</i>, to eat.<br> + <i>ĝent<b>i</b>la</i>, polite.<br> + <i>sil<b>e</b>nte</i>, silently.<br> + <i>k<b>i</b>u</i>, who, which (that).<br> + <i>ĉ<b>i</b>u</i>, each one, every.<br> + <i>ĉ<b>i</b>uj</i>, all, all the.<br> + <i>la plej</i>, the most.<br> + <i>t<b>i</b>el</i>, as, so.<br> + <i>k<b>i</b>el</i>, as.<br> + <i>nun</i>, now.<br> + <i><b>a</b>nkaŭ</i>, also.<br> + <i>ĉ<b>i</b>am</i>, always.<br> + <i>el</i>, out of.<br> + <i>ĉar</i>, because, for.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================017.png============================ --> +<p>Mi legas. Vi skribas. Li estas knabo, kaj ŝi estas +knabino. Ni estas homoj. Vi estas infanoj. Ili estas rusoj. Kie +estas la knaboj? Ili estas en la ĝardeno, Kie estas la +knabinoj? Ili ankaŭ estas en la ĝardeno. Kie estas la +tranĉiloj? Ili kuŝas sur la tablo. La infano ploras, +ĉar ĝi volas manĝi. Sinjoro, vi estas +neĝentila. Sinjoroj, vi estas neĝentilaj. Oni diras; ke +la vero ĉiam venkas. La domo apartenas al li. Mi venas de la +avo, kaj mi iras nun al la onklo. Mi estas tiel forta, kiel vi. +Nun mi legas, vi legas, kaj li legas, ni ĉiuj legas. Vi +skribas, kaj la infanoj skribas, ili (vi) ĉiuj sidas silente +kaj skribas.</p> + +<p>Mia hundo, vi estas tre fidela. Li estas mia onklo, ĉar +mia patro estas lia frato. El ĉiuj miaj infanoj, Ernesto +estas la plej juna. Lia patro kaj liaj fratoj estas en la +ĝardeno. ŝia onklo estas en la domo. Kie estas viaj +libroj? Niaj libroj kuŝas sur la tablo; iliaj krajonoj kaj +ilia papero ankaŭ kuŝas sur la tablo.</p> + +<p>Kiu estas en la ĉambro? Kiuj estas en la ĉambro? La +sinjoro, kiu legas, estas mia amiko. La sinjoro, al kiu vi +skribas, estas tajloro. Kio kuŝas sur la tablo?</p> + +<center><b>LESSON 5.</b></center> + +<center><i>The use of final</i> <b>n</b>.</center> + +<!-- =============================018.png============================ --> +<p>In order to understand the meaning of a sentence it is +necessary to be able to recognise clearly and unmistakably what +it is that is spoken about, that is, what the <i>subject of the +sentence</i> is. In English this is often to be recognised only +by its position in the sentence. For instance, the three +words—visited, John, George, can be arranged to mean two +entirely, different things, either "John visited George," or +"George visited John." [Footnote: In teaching Esperanto to +children it is well to make sure before going further that they +thoroughly understand, what the subject is. <i>The subject is +that which we think or speak about. The word which stands for it +is the subject of the sentence</i>. The children may be required +to underline the subject of each sentence in a suitable piece of +prose or verse.] In Esperanto the sense does not depend on the +arrangement—" <i>Johano vizitis Georgon</i>" and +"<i>Georgon vizitis Johano</i>" mean exactly the same thing, that +John visited George, the <b>n</b> at the end of "Georgon" showing +that "Georgon" is <b>not</b> the subject. There is no want of +clearness about the following (Esperanto) sentences, absurd as +they are in English:—</p> + +<center> +<table> +<tr> +<td align="center"><i>La</i></td> +<td align="center"><i>patron</i></td> +<td align="center"><i>mordis</i></td> +<td align="center"><i>la</i></td> +<td align="center"><i>hundo.</i></td> +</tr> + +<tr> +<td align="center">The</td> +<td align="center">father</td> +<td align="center">bit</td> +<td align="center">the</td> +<td align="center">dog.</td> +</tr> + +<tr> +<td colspan="5"> </td> +</tr> + +<tr> +<td align="center"><i>La</i></td> +<td align="center"><i>infanon</i></td> +<td align="center"><i>gratis</i></td> +<td align="center"><i>la</i></td> +<td align="center"><i>kato.</i></td> +</tr> + +<tr> +<td align="center">The</td> +<td align="center">child</td> +<td align="center">scratched</td> +<td align="center">the</td> +<td align="center">cat.</td> +</tr> + +<tr> +<td colspan="5"> </td> +</tr> + +<tr> +<td align="center"><i>La</i></td> +<td align="center"><i>birdojn</i></td> +<td align="center"><i>pafis</i></td> +<td align="center"><i>Johano.</i></td> +<td align="center"> </td> +</tr> + +<tr> +<td align="center">The</td> +<td align="center">birds</td> +<td align="center">shot</td> +<td align="center">John.</td> +<td align="center"> </td> +</tr> + +<tr> +<td colspan="5"> </td> +</tr> + +<tr> +<td align="center"><i>La</i></td> +<td align="center"><i>musojn</i></td> +<td align="center"><i>kaptis</i></td> +<td align="center"><i>la</i></td> +<td align="center"><i>knabo.</i></td> +</tr> + +<tr> +<td align="center">The</td> +<td align="center">mice</td> +<td align="center">caught</td> +<td align="center">the</td> +<td align="center">boy.</td> +</tr> + +<tr> +<td colspan="5"> </td> +</tr> + +<tr> +<td align="center"><i>La</i></td> +<td align="center"><i>kokidon</i></td> +<td align="center"><i>manĝis</i></td> +<td align="center"><i>la</i></td> +<td align="center"><i>onklo.</i></td> +</tr> + +<tr> +<td align="center">The</td> +<td align="center">chicken</td> +<td align="center">ate</td> +<td align="center">the</td> +<td align="center">uncle.</td> +</tr> + +<tr> +<td colspan="5"> </td> +</tr> + +<tr> +<td align="center"><i>La</i></td> +<td align="center"><i>bildon</i></td> +<td align="center"><i>pentris</i></td> +<td align="center"><i>la</i></td> +<td align="center"><i>pentristo.</i></td> +</tr> + +<tr> +<td align="center">The</td> +<td align="center">picture</td> +<td align="center">painted</td> +<td align="center">the</td> +<td align="center">painter.</td> +</tr> + +<tr> +<td colspan="5"> </td> +</tr> + +<tr> +<td align="center"><i>La</i></td> +<td align="center"><i>fiŝojn</i></td> +<td align="center"><i>vendis</i></td> +<td align="center"><i>la</i></td> +<td align="center"><i>fiŝisto.</i></td> +</tr> + +<tr> +<td align="center">The</td> +<td align="center">fish</td> +<td align="center">sold</td> +<td align="center">the</td> +<td align="center">fisherman.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>In these sentences the subjects are at once seen to be +<i>hundo, kato, Johano, knabo, onklo, pentristo, +fiŝisto</i>, for the final <b>n</b> in <i>patron, infanon, +birdojn, musojn, kokidon, bildon, fiŝojn</i>, distinguishes +these words from the subject.</p> + +<!-- =============================019.png============================ --> +<p>This use of <b>n</b> renders clear sentences that are not +clear in English. "John loves Mary more than George" may mean +"more than John loves George" or "more than George loves Mary." +In Esperanto it is quite clear. "<i>Johano amas Marion, pli ol +Georgo</i>" means "more than George loves Mary," because "Georgo" +is the subject of the second (elliptical) sentence, but +"<i>Johano amas Marion, pli ol Georgon</i>" means "more than John +loves George," because the final <b>n</b> in Georgon shows this +to be <b>not</b> the subject.</p> + +<p>There are cases, however, in which it is not necessary to add +<b>n</b>, the noun or pronoun being distinguished from the +subject in another way. Examples are found in the first +exercise:—<i>Sur la tero</i> kuŝas ŝtono, <i>On +the ground</i> lies a stone. <i>Antaŭ la pordo</i> staras +arbo, <i>Before the door</i> stands a tree. Notwithstanding their +position, "ground" and "door" are seen to be <i>not</i> the +subject, because before them are the words "on," "before," which +connect them with the rest of the sentence—it is "on the +ground," "before the door." So with other sentences.</p> + +<p>The words <i>on</i>, <i>before</i>, and others given [in +Lesson 26] are called <span style= +"font-variant: small-caps">prepositions</span> <!-- [sic] --> +(<i>pre</i> = before). The noun or pronoun which follows them can +never be the subject of the sentence.</p> + +<p>Remember, then, that <!-- [sic] --> +</p> + +<p><b>N</b> is added to every noun and pronoun, <i>other than the +subject</i>, unless it has a preposition before it. [Footnote: +(i.). The explanation usually given for the use of final <b>n</b> +is, that <b>n</b> is added to nouns and pronouns (a) in the +Accusative Case (the direct object), (b) when the preposition is +omitted. The explanation given above seems to me, however, to be +much simpler. (ii.). Another use of final <b>n</b> is given later +[Lesson 12, Lesson 26] ]</p> + +<p>When the noun takes <b>n</b>, any adjective which belongs to +it must also take <b>n</b>, as, <i>Li donas al mi belan +ruĝan floron</i>, He gives me a beautiful red flower. <i>Li +donas al mi belajn ruĝajn florojn</i>, He gives me beautiful +red flowers.</p> + +<!-- =============================020.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>letero</i>, letter.<br> + <i>litero</i>, letter of alphabet.<br> + <i>festo</i>, festival, holiday.<br> + <i>tago</i>, day.<br> + <i>nokto</i>, night.</td> +<td nowrap valign="top"><i>mateno</i>, morning.<br> + <i>multaj</i>, many.<br> + <i>obstina</i>, obstinate.<br> + <i>ĝoja</i>, joyful, joyous.<br> + <i>hela</i>, bright, clear.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>amas</i>, loves.<br> + <i>vidas</i>, sees.<br> + <i>konas</i>, knows.<br> + <i>havas</i>, has, possesses.<br> + <i>luno</i>, moon.<br> + <i>stelo</i>, star.<br> + <i>vintro</i>, winter.<br> + <i>forno</i>, stove.<br> + <i>edzino</i>, wife.</td> +<td nowrap valign="top"><i>pala</i>, pale.<br> + <i>deziras</i>, desires, wishes.<br> + <i>eraras</i>, errs, is wrong.<br> + <i>vokas</i>, calls.<br> + <i>hejtas</i>, heats.<br> + <i>hodiaŭ</i>, to-day.<br> + <i>malpli</i>, less.<br> + <i>kiam</i>, when.<br> + <i>kia</i>, what (kind).</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Mi vidas leonon (leonojn). Mi legas libron (librojn). Mi amas +la patron. Mi konas Johanon. La patro ne legas libron, sed li +skribas leteron. Mi ne amas obstinajn homojn. Mi deziras al vi +bonan tagon, sinjoro. Bonan matenon! Ĝojan feston (mi +deziras al vi). Kia ĝoja festo (estas hodiaŭ)! En la +tago ni vidas la helan sunon, kaj en la nokto ni vidas la palan +lunon kaj la belajn stelojn. Ni havas pli freŝan panon, ol +vi. Ne, vi eraras, sinjoro, via pano estas malpli freŝa, ol +mia. Ni vokas la knabon, kaj li venos. En la vintro oni hejtas la +fornojn. Kiam oni estas riĉa, oni havas multajn amikojn. Li +amas min, sed mi lin ne amas. Sinjoro P. kaj lia edzino tre amas +miajn infanojn; mi ankaŭ tre amas iliajn (infanojn). Mi ne +konas la sinjoron, kiu legas.</p> + +<center><b>LESSON 6.</b></center> + +<p>We have seen already (Lesson 1) that the words which end in +<b>-as</b> express the idea of <i>doing</i> (action) or of +<i>being</i> (state), and that they assert that this action or +state is going on, or is a custom, at the present time, as <i>Mi +vidas</i>, I see; <i>Ŝi estas</i>, She is; <i>Ili +suferas</i>, They suffer, they are suffering.</p> + +<p>To say that the action or state took place at some <i>past</i> +time, <b>-is</b> is used, as <i>Mi vidis</i>, I saw; <i>Ŝi +estis</i>, She was; <i>Ili suferis</i>, They suffered, they were +suffering.</p> + +<!-- =============================021.png============================ --> +<p>To say that the action or state will take place at some time +to come, in the future, <b>-os</b> is used, as, <i>Mi vidos</i>, +I shall see; <i>Ŝi estos</i>, She will be; <i>Ili +suferos</i>, They will suffer, they will be suffering.</p> + +<p><i>(Words which assert something, or which express the idea of +doing or of being, are called <span style= +"font-variant: small-caps">Verbs</span>).</i></p> + +<p><i>(The root only of the verbs will now be given in the +Vocabulary without the</i> termination<i>).</i></p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>historio</i>, history.<br> + <i>kuzo</i>, cousin.<br> + <i>plezuro</i>, pleasure.<br> + <i>horloĝo</i>, clock.<br> + <i>laboro</i>, work.<br> + <i>popolo</i>, a people.<br> + <i>virino</i>, woman.<br> + <i>aĝo</i>, age.<br> + <i>jaro</i>, year.<br> + <i>permeso</i>, permission.<br> + <i>respond-</i>, answer.<br> + <i>far-</i>, do, make.<br> + <i>forpel-</i>, drive away.<br> + <i>ricev-</i>, receive, get.<br> + <i>don-</i>, give.<br> + <i>trov-</i>, find.<br> + <i>renkont-</i>, meet.<br> + <i>salut-</i>, greet, salute.<br> + <i>rakont-</i>, relate, tell.<br> + <i>vizit-</i>, visit.</td> +<td nowrap valign="top"><i>dorm-</i>, sleep.<br> + <i>vek-</i>, wake.<br> + <i>serĉ-</i>, seek.<br> + <i>fin-</i>, end.<br> + <i>tim-</i>, fear.<br> + <i>ating-</i>, reach to.<br> + <i>surda</i>, deaf.<br> + <i>muta</i>, dumb.<br> + <i>dolĉa</i>, sweet.<br> + <i>tri</i>, three.<br> + <i>dek-kvin</i>, fifteen.<br> + <i>kial</i>, why.<br> + <i>hieraŭ</i>, yesterday.<br> + <i>morgaŭ</i>, to-morrow.<br> + <i>antaŭ</i>, before.<br> + <i>post</i>, after.<br> + <i>jam</i>, already.<br> + <i>jam ne</i>, no more.<br> + <i>ankoraŭ</i>, still, yet.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Kial vi ne respondas al mi? Ĉu vi estas surda aŭ +muta? Kion vi faras?</p> + +<!-- =============================022.png============================ --> +<p>La knabo forpelis la birdojn. De la patro mi ricevis libron, +kaj de la frato mi ricevis plumon. La patro donis al mi +dolĉan pomon. Jen estas la pomo, kiun mi trovis. Hieraŭ +mi renkontis vian filon, kaj li ĝentile salutis min. +Antaŭ tri tagoj mi vizitis vian kuzon, kaj mia vizito faris +al li plezuron. Kiam mi venis al li, li dormis, sed mi lin +vekis.</p> + +<p>Mi rakontos al vi historion. Ĉu vi diros al mi la veron? +Hodiaŭ estas sabato, kaj morgaŭ estos dimanĉo. +Hieraŭ estis vendredo, kaj postmorgaŭ estos lundo. +Ĉu vi jam trovis vian horloĝon? Mi ĝin +ankoraŭ ne serĉis; kiam mi finos mian laboron, mi +serĉos mian horloĝon, sed mi timas, ke mi ĝin jam +ne trovos. Se vi nin venkos, la popolo diros, ke nur virinojn vi +venkis. Kiam vi atingos la aĝon de dek-kvin jaroj, vi +ricevos la permeson.</p> + +<center><b>LESSON 7.</b></center> + +<p>Confusion is apt to occur in English in the use of the words +<i>him, her, it, them; his, hers, its, their</i>, e.g., "John +loves his brother and his children." Whose children, John's or +his brother's? "The boys brought to their fathers their hats." +Whose hats, the boys' or their fathers'? "She gave her sister her +book." Whose book? Her own or her sister's?</p> + +<p>This confusion is avoided in Esperanto by the use of, the +pronoun <b>si</b> (<i>sin</i>), meaning <i>himself, herself, +itself, themselves</i>, and <b>sia,</b> meaning <i>his own, her +own, its own, their own.</i></p> + +<!-- =============================023.png============================ --> +<p><i>Si</i> (<i>sin, sia</i>) refers to the <i>subject</i> of +the sentence <i>in which it occurs;</i> therefore in the sentence +"John loves his brother and his son," it must be <i>"Johano amas +sian fraton kaj</i> <b>sian</b> <i>filon</i>" if it is his own +(John's) son, because John is the subject, but we must say +"<i>lian</i> filon" if the brother's son is meant. "<i>La knaboj +alportis al siaj patroj siajn ĉapelojn</i>" means "The boys +brought to their fathers their own (the boys') hats," because +"boys" is the subject, but if we mean "the fathers' hats" it must +be "<i>iliajn</i> ĉapelojn."</p> + +<p>"She gave to her sister her book" must be "<i>Ŝi donis al +sia fratino</i> sian <i>libron</i>" if it were her own book, but +"Ŝi <i>donis al sia fratino</i> ŝian <i>libron</i>" if +it were her sister's book. "<i>Li diris al si</i>..." means "He +said to himself," but "<i>Li diris al li</i>" means that he said +it to another person.</p> + +<p>"<i>Si</i>," "<i>sia</i>," can only <i>refer to</i> the +subject, it cannot be the subject itself or any part of it; +therefore we must say "<i>Sinjoro P. kaj</i> lia <i>edzino tre +amas miajn infanojn</i>," because the subject is "<i>Sinjoro P. +kaj lia edzino</i>."</p> + +<p>"<b>Mem,</b>" self, is only used for emphasis, <i>e.g.</i>, +"<i>Mi mem</i>," my (own) self.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>gasto</i>, guest.<br> + <i>vespero</i>, evening.<br> + <i>manĝo</i>, meal.<br> + <i>pupo</i>, doll.<br> + <i>aventuro</i>, adventure.<br> + <i>palaco</i>, palace.<br> + <i>zorg-</i>, take care of.<br> + <i>gard-</i>, guard.<br> + <i>am-</i>, love.<br> + <i>akompan-</i>, accompany.<br> + <i>lav-</i>, wash.</td> +<td nowrap valign="top"><i>montr-</i>, show.<br> + <i>fleg-</i>, tend, take care of<br> + <i>re-ven-</i>, come back.<br> + <i>pri</i>, concerning, about.<br> + <i>ĝis</i>, until, as far as.<br> + <i>tute</i>, quite, wholly.<br> + <i>tute ne</i>, not at all.<br> + <i>kun</i>, with.<br> + <i>el</i>, out of.<br> + <i>el-ir-</i>, go out of.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================024.png============================ --> +<p>Mi amas min mem, vi amas vin mem, li amas sin mem kaj ĉiu +homo amas sin mem. Mi zorgas pri ŝi tiel, kiel mi zorgas pri +mi mem, sed ŝi mem tute ne zorgas pri si, kaj tute sin ne +gardas. Miaj fratoj havis hodiaŭ gastojn; post la +vespermanĝo niaj fratoj eliris kun la gastoj el sia domo kaj +akompanis ilin ĝis ilia domo. Mi lavis min en mia +ĉambro, kaj ŝi lavis sin en sia ĉambro. La infano +serĉis sian pupon; mi montris al la infano, kie kuŝas +ĝia pupo. [Footnote: Notice the use of the present +"kuŝas," <i>lies</i>, after the past "montris," +<i>showed</i>, because at the time the action of "showing" took +place the action of "lying" was then actually going on.]</p> + +<p>Ŝi rakontis al li sian aventuron. Ŝi revenis al la +palaco de sia patro. Siajn florojn ŝi ne flegis. Mia frato +diris al Stefano, ke li amas lin pli, ol sin mem.</p> + +<center><b>LESSON 8.</b></center> + +The Cardinal Numbers are:— + +<center> +<table cellspacing="16"> +<tr> +<td nowrap valign="top">unu, 1<br> + du, 2<br> + tri, 3</td> +<td nowrap valign="top">kvar, 4<br> + kvin, 5<br> + ses, 6</td> +<td nowrap valign="top">sep, 7<br> + ok, 8<br> + naŭ, 9</td> +<td nowrap valign="top">dek, 10<br> + cent, 100<br> + mil, 1,000</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>The numbers above 10 are written and read exactly as they are +set down in figures:—11, dek unu; 12, dek du; 13, dek tri; +19, dek naŭ. The "tens" are written as one word, 20, dudek; +30, tridek; 90, naŭdek; 23, dudek tri; 47, kvardek sep; 85, +okdek kvin; 136, cent tridek ses; 208, ducent (as one word) ok; +359, tricent kvindek naŭ; 1,001, mil unu; 2,877, dumil +okcent sepdek sep; 1907, mil naŭcent sep.</p> + +<p>Notice that there is a separate word for each figure except 0, +nulo.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>buŝo</i>, mouth.<br> + <i>orelo</i>, ear.<br> + <i>fingro</i>, finger.<br> + <i>horo</i>, hour.<br> + <i>minuto</i>, minute.<br> + <i>sekundo</i>, second.<br> + <i>monato</i>, month.<br> + <i>semajno</i>, week.<br> + <i>dato</i>, date (of month, etc.).<br> + <i>pov-</i>, can, be able.<br> + <i>promen-</i>, take a walk.<br> + <i>konsist-</i>, consist.<br> + <i>elekt-</i>, choose, elect.<br> + <i>forges-</i>, forget.</td> +<td nowrap valign="top"><i>kre-</i>, create.<br> + <i>estu</i>, should be.<br> + <i>facile</i>, easily.<br> + <i>sankta</i>, holy.<br> + <i>unuj</i>, some.<br> + <i>alia</i>, other.<br> + <i>ĉio</i>, everything, all.<br> + <i>multe</i>, much, many.<br> + <i>per</i>, by means of, through, with.<br> + <i>nur</i>, only.<br> + <i>malbona</i>, bad.<br> + <i>Kristnaska Tago</i>, Christmas Day.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>Januaro</i>, January.<br> + <i>Februaro</i>, February.<br> + <i>Marto</i>, March.<br> + <i>Aprilo</i>, April.<br> + <i>Majo</i>, May.<br> + <i>Junio</i>, June.</td> +<td nowrap valign="top"><i>Julio</i>, July.<br> + <i>Aŭgusto</i>, August.<br> + <i>Septembro</i>, September.<br> + <i>Oktobro</i>, October.<br> + <i>Novembro</i>, November.<br> + <i>Decembro</i>, December.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================025.png============================ --> +<p>Du homoj povas pli multe fari, ol unu. Mi havas nur unu +buŝon, sed mi havas du orelojn. Li promenas kun tri hundoj. +Li faris ĉion per la dek fingroj de siaj manoj. El ŝiaj +multaj infanoj unuj estas bonaj kaj aliaj malbonaj. Kvin kaj sep +faras dek du. Dek kaj dek faras dudek. Kvar kaj dek ok faras +dudek du. Tridek kaj kvardek kvin faras sepdek kvin. Mil okcent +naŭdek tri. Li havas dek unu infanojn. Sesdek minutoj faras +unu horon, kaj unu minuto konsistas el sesdek sekundoj.</p> + +<center><b>8a.</b></center> + +<p>The Ordinal Numbers, first, second, etc., are formed by adding +<i>a</i> to the Cardinal Numbers, as <i>unua</i>, first; +<i>dua</i>, second; <i>tria</i>, third; <i>kvara</i>, fourth; +<i>deka</i>, tenth; <i>centa</i>, hundredth; <i>mila</i>, +thousandth. The compound numbers are joined together by hyphens, +and <i>a</i> is added to the last, as <i>dek-unua</i>, eleventh; +<i>la tridek-naŭa paĝo</i>, the thirty-ninth page; la +<i>cent-kvardek-kvina psalmo</i>, the 145th psalm. Being +adjectives, the Ordinal Numbers take the plural <i>j</i> and +accusative <i>n</i> when necessary.</p> + +<p>The Ordinals are used to tell the hour, as <i>Estas la trio, +horo</i>, It is 3 o'clock. The Cardinal Numbers are used for the +minutes, as "A quarter past three" is "<i>La tria horo kaj +dek-kvin</i>"; "Ten minutes to five," "<i>La kvara horo kaj +kvindek</i>."</p> + +<!-- =============================026.png============================ --> +<p>Januaro estas la unua monato de la jaro, Aprilo estas la +kvara, Novembro estas la dek-unua, kaj Decembro estas la dek-dua. +La dudeka (tago) de Februaro estas la kvindek-unua tago de la +jaro. La sepan tagon de la semajno Dio elektis, ke ĝi estu +pli sankta, ol la ses unuaj tagoj. Kion Dio kreis en la sesa +tago? Kiun daton ni havas hodiaŭ? Hodiaŭ estas la +dudek-sepa (tago) de Marto. Kristnaska Tago estas la dudek-kvina +(tago) de Decembro, Novjara Tago estas la unua de Januaro. Oni ne +forgesas facile sian unuan amon.</p> + +<center><b>LESSON 9.</b></center> + +<p>The names of certain quantities are formed from the cardinal +numbers by adding "o," as <i>dekduo</i>, a dozen; <i>dudeko</i>, +a score; <i>cento</i>, a hundred; <i>milo</i>, a thousand. These +names, as well as names of quantities generally, require to be +followed by "da," of, as <i>dekduo da birdoj</i>, a dozen (of) +birds, but <i>dekdu birdoj</i>, twelve birds; <i>dudeko da +pomoj</i>, a score of apples; <i>cento da ŝafoj</i>, or +<i>cent ŝafoj</i>, a hundred sheep; <i>milo da homoj</i>, a +thousand people; <i>miloj da homoj</i>, thousands of people.</p> + +<p>When these expressions form the object of the verb, it is the +name of the number which takes <i>-n</i>, not the noun which +follows <i>da</i>, as <i>Li aĉetis dudekon da +ŝafoj</i>, He bought a score of sheep.</p> + +<p>For <i>firstly, secondly</i>, etc., <i>-e</i> is added to the +number, as <i>unue</i>, firstly; <i>kvine</i>, fifthly; +<i>deke</i>, tenthly. (See Lesson 12).</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>urbo</i>, town.<br> + <i>loĝanto</i>, inhabitant.<br> + <i>kulero</i>, spoon.<br> + <i>forko</i>, fork.<br> + <i>mono</i>, money.<br> + <i>prunto</i>, loan.<br> + <i>metro</i>, metre.<br> + <i>ŝtofo</i>, stuff.<br> + <i>franko</i>, franc (about 10d.).<br> + <i>atakanto</i>, assailant.<br> + <i>pago</i>, payment.<br> + <i>miliono</i>, a million.<br> + <i>prunt-</i>, lend.</td> +<td nowrap valign="top"><i>aĉet-</i>, buy.<br> + <i>dank-</i>, thank.<br> + <i>pet-</i>, beg, request.<br> + <i>bezon-</i>, want, need.<br> + <i>kost-</i>, cost.<br> + <i>poste</i>, afterwards.<br> + <i>tiu ĉi</i>, this.<br> + <i>por</i>, for.<br> + <i>re-</i>, <i>prefix, meaning</i> again <i>or</i> back.<br> + <i>tial</i>, therefore.<br> + <i>aŭ</i>, or.<br> + <i>da</i>, of (after a quantity).</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================027.png============================ --> +<p>Mi havas cent pomojn. Mi havas centon da pomoj. Tiu ĉi +urbo havas milionon da loĝantoj. Mi aĉetis dekduon da +kuleroj, kaj du dekduojn da forkoj. Mil jaroj (aŭ, milo da +jaroj) faras miljaron.</p> + +<p>Unue mi redonas al vi la monon, kiun vi pruntis al mi; due mi +dankas vin por la prunto; trie mi petas vin ankaŭ poste +prunti al mi, kiam mi bezonos monon.</p> + +<center><b>9a</b>.</center> + +<p>To express a certain part or fraction, "<b>-on-</b>" is added +to the number specifying what part, as 1/2, unu <i>duono</i>; +1/3, unu <i>triono</i>; 1/4, unu <i>kvarono</i>; 1/10, unu +<i>dekono</i>; 1/1000 unu <i>milono</i>; 1/1000000, unu +<i>milionono</i>. These words, being nouns, take "<i>j</i>" and +"<i>n</i>" when required—3/10, <i>tri dekonoj</i>; 27/200, +<i>dudek-sep ducentonoj</i>; 19/1000, <i>deknaŭ milonoj. Mi +manĝis tri kvaronojn de la kuko</i>, I ate three-quarters of +the cake (see Lesson 35).</p> + +<p>To express so many times a number <b>-obl-</b> is added to the +number, as <i>duobla</i>, double; <i>dekoble</i>, ten times; +<i>trioble kvar estas (</i>or <i>faras) dekdu</i>, three times +four are twelve; <i>sepoble ok faras kvindek ses</i>, seven times +eight make fifty-six.</p> + +<p>To express <i>by twos, by tens</i>, etc., <b>-op-</b> is added +to the number, as <i>duope</i>, by twos, or two together; +<i>dekope</i>, by tens; <i>kvindekope</i>, by fifties, fifty +together, or fifty at a time.</p> + +<p>Tri estas duono de ses, ok estas kvar kvinonoj de dek. Kvar +metroj da tiu ĉi ŝtofo kostas naŭ frankojn, tial +du metroj kostas kvar kaj duonon frankojn (aŭ da frankoj). +Unu tago estas tricent-sesdek-kvinono, aŭ +tricent-sesdek-sesono de jaro.</p> + +<p>Kvinoble sep estas tridek kvin. Por ĉiu tago mi ricevas +kvin frankojn, sed por la hodiaŭa tago mi ricevis duoblan +pagon, t.e. (= tio estas) dek frankojn.</p> + +<!-- =============================028.png============================ --> +<p>Tiuj ĉi du amikoj promenas ĉiam duope. Kvinope ili +sin ĵetis sur min, sed mi venkis ĉiujn kvin +atakantojn.</p> + +<center><b>LESSON 10.</b></center> + +<center><b>Verbs</b> (<i>continued</i>), <b>-i, -u.</b></center> + +<p>In the examples already given the verbs ending in <i>-as</i>, +<i>-is</i>, <i>-os</i> express <i>action</i> or <i>being</i> +(<i>state</i>) going on in present, past, or future time, as +<i>Mi skribas</i>, I am writing; <i>Li legis</i>, He read; <i>Ni +iros</i>, We shall go.</p> + +<p>If we wish merely to express the idea of action or state +indefinitely, without reference to any time or any subject, the +verb must end in <b>-i,</b> as <i>Vivi</i>, To live; <i>Mi +deziras lerni</i>, I wish to learn; <i>Ni devas labori</i>, We +must work.</p> + +<p>(This is called the <span style= +"font-variant: small-caps">Indefinite</span> or <span style= +"font-variant: small-caps">Infinitive</span> Mood (manner of +expression), because not limited by reference to time or +subject).</p> + +<p>To give an <i>order</i> or <i>command</i>, or to express +<i>will, desire, purpose</i>, etc., the verb must end in +<b>u,</b> as <i>Donu al mi panon</i>, Give (to) me bread; <i>Iru +for</i>, Go away; <i>Estu feliĉa</i>, May you be happy! +<i>Vivu la reĝo!</i> (Long) live the king!</p> + +<p>In such cases as Tell <i>him to come</i>, I want <i>you to +sing</i>, Allow <i>her to speak</i>, we have to use a second +sentence with the verb ending in "<i>u</i>," and beginning with +"<i>ke</i>," that, as <i>Diru al li, ke li venu</i>, Tell (say +to) him, that he come; <i>Mi deziras, ke vi kantu</i>, I wish, +that you sing; <i>Permesu al ŝi, ke ŝi parolu</i>, +Allow her, that she speak. Sentences like the last are often +contracted, only the last subject and verb being used, as +<i>Ŝi parolu</i>, Let her speak; <i>Ĝi kuŝu</i>, +Let it lie; <i>Ni iru</i>, Let us go; <i>Ili dormu</i>, Let them +sleep. <i>Ĉu vi volas ke mi tion faru?</i> Do you wish me to +do that? <i>Ĉu mi tion faru?</i> Shall I do that?</p> + +<!-- =============================029.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>nomo</i>, name.<br> + <i>vesto</i>, coat, clothing.<br> + <i>kandelo</i>, candle.<br> + <i>dometo</i>, cottage.<br> + <i>akvo</i>, water.<br> + <i>spegulo</i>, looking-glass.<br> + <i>est-</i>, be.<br> + <i>tuŝ-</i>, touch.<br> + <i>aŭskult-</i>, listen.<br> + <i>pardon-</i>, pardon.<br> + <i>uz-</i>, use.<br> + <i>ordon-</i>, order.<br> + <i>babil-</i>, chatter.<br> + <i>send-</i>, send.<br> + <i>trink-</i>, drink.<br> + <i>vol-</i>, will, wish.<br> + <i>bat-</i>, beat.<br> + <i>kuraĝ-</i>, have courage</td> +<td nowrap valign="top"><i>rajd-</i>, ride.<br> + <i>las-</i>, let, leave.<br> + <i>kur-</i>, run.<br> + <i>parol-</i>, speak.<br> + <i>viv-</i>, live, have life.<br> + <i>rest-</i>, rest, remain.<br> + <i>honesta</i>, honest.<br> + <i>inda</i>, worthy.<br> + <i>atenta</i>, attentive.<br> + <i>kara</i>, dear.<br> + <i>gaja</i>, gay, cheerful.<br> + <i>tia</i>, such.<br> + <i>longa</i>, long.<br> + <i>sincera</i>, sincere.<br> + <i>for</i>, away, forth.<br> + <i>forte</i>, strongly.<br> + <i>sole</i>, alone.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Donu al la birdoj akvon, ĉar ili volas trinki. Aleksandro +ne volas lerni, kaj tial mi batas Aleksandron. Kiu kuraĝas +rajdi sur leono? Mi volis lin bati, sed li forkuris de mi.</p> + +<p>Al leono ne donu la manon. Rakontu al mia juna amiko belan +historion. Diru al la patro, ke mi estas diligenta. Diru al mi +vian nomon. Ne skribu al mi tiajn longajn leterojn. Montru al mi +vian novan veston. Infano, ne tuŝu la spegulon. Karaj +infanoj, estu ĉiam honestaj. Ne aŭskultu lin.</p> + +<p>Li diras, ke mi estas atenta. Li petas, ke mi estu atenta. +Ordonu al li, ke li ne babilu. Petu lin, ke li sendu al mi +kandelon. La dometo estas inda, ke vi ĝin aĉetu. +Ŝi forte deziris, ke li restu viva.</p> + +<p>Li venu, kaj mi pardonos al li. Ni estu gajaj, ni uzu bone la +vivon, ĉar la vivo ne estas longa. Li ne venu sole, sed +alvenu kun sia plej bona amiko. Mi jam havas mian ĉapelon; +nun serĉu vi vian.</p> + +<!-- =============================030.png============================ --> +<center><b>LESSON 11.</b></center> + +<center><b>Verbs</b> (<i>continued</i>), <b>-us.</b></center> + +<p>Sometimes we want to express a <i>supposition</i>, to say that +something <i>would</i> take place, supposing that something else, +which is not likely to occur, were to do so, or that something +<i>would have</i> taken place if something else which did not +occur had done so. In this case the verb must end with +<b>-us</b>, as, If I were well (which I am not) I should be happy +(which also I am not), <i>Se mi estus sana, mi estus +feliĉa</i>. If he knew (supposition) that I am here (a fact) +he would immediately come to me (supposition), <i>Se li scius, ke +mi estas tie ĉi, li tuj venus al mi</i>. Compare the two +following sentences:— (i.). <i>Kvankam vi estas riĉa, +mi dubas, ĉu vi estas feliĉa</i>, Though you are (in +fact) rich, I doubt whether you are (in fact) happy, (ii.). +<i>Kvankam vi estus riĉa, mi dubas, ĉu, vi estus +feliĉa</i>, Though (supposing that) you were rich, I doubt +whether you would be happy.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>lernanto</i>, pupil.<br> + <i>leciono</i>, lesson.<br> + <i>instruanto</i>, teacher,<br> + <i>sci-</i>, know.<br> + <i>pun-</i>, punish.<br> + <i>estim-</i>, esteem.<br> + <i>lev-</i>, lift, raise.<br> + <i>ten-</i>, hold, keep.</td> +<td nowrap valign="top"><i>pen-</i>, endeavour.<br> + <i>imit-</i>, imitate,<br> + <i>kvazaŭ</i>, as if.<br> + <i>io</i>, something.<br> + <i>efektive</i>, really.<br> + <i>supren</i>, upwards.<br> + <i>kvankam</i>, though.<br> + <i>se</i>, if.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Se la lernanto scius bone sian lecionon, la instruanto lin ne +punus. Se vi scius, kiu li estas, vi lin pli estimus. Ili levis +unu manon supren, kvazaŭ ili ion tenus. Se mi efektive estus +bela, aliaj penus min imiti. Ho! se mi jam havus la aĝon de +dekkvin jaroj!</p> + +<!-- =============================031.png============================ --> +<center><b>LESSON 12.</b></center> + +<p>When we tell of someone doing a certain action we often want +to allude to some circumstance concerning that action, such as +the time, or place, or manner in which it was done, that is, +when, or where, or how it was done.</p> + +<p>In the sentences—Yesterday I met your son, +<i>Hieraŭ mi renkontis vian filon</i>; He will go in the +evening, <i>Li iros vespere</i>; They sat there, <i>Ili sidis +tie</i>; She will remain at home, <i>Ŝi restos hejme</i>; +Good children learn diligently, <i>Bonaj infanoj lernas +diligente</i>; I will do it with pleasure, <i>Mi faros ĝin +plezure</i>, the words <i>hieraŭ, vespere</i>, show the +time, <i>tie, hejme</i>, show the place, and <i>diligente, +plezure</i>, show the manner of the action.</p> + +<p> +<!-- no, *not* italicized like other earlier similar statements --> +(Because these words relate to the verb they are called <span +style="font-variant: small-caps">Adverbs</span>).</p> + +<p>Adverbs may be formed from any word whose sense admits of it, +and especially from adjectives, by means of the termination +<b>e</b>, as <i>bona</i>, good, <i>bone</i>, well; +<i>antaŭ</i> before, <i>antaŭe</i>, previously or +formerly; <i>mateno</i>, morning, <i>matene</i>, in the morning; +<i>sekvi</i>, to follow, <i>sekve</i>, consequently.</p> + +<p>When we want the adverb to show "direction towards" any place, +time, etc., either actually or figuratively, <b>n</b> is added, +as <i>Li alkuris hejmen</i>, He ran home. <i>Ili levis unu manon +supren</i>, They raised one hand upwards. <i>Antaŭen</i>! +Forward! (<i>n</i> is also added to nouns to show direction +towards. <i>Li eniris en la domon</i>, He entered into the +house).</p> + +<p>Some adverbs are used with adjectives and other adverbs to +show the <i>degree</i> of the quality, quantity, etc., as The +paper is <i>very</i> white, <i>La papero estas</i> tre +<i>blanka</i>. <i>Too</i> much speaking tires him, <i>La</i> tro +<i>multa parolado lacigas lin</i>. I am <i>as</i> strong +<i>as</i> you, <i>Mi estas</i> tiel <i>forta</i>, kiel <i>vi</i> +(<i>estas forta</i>). He came <i>very</i> early, <i>Li venis</i> +tre <i>frue</i>.</p> + +<!-- =============================032.png============================ --> +<p>The following words are in themselves adverbs, and need no +special ending:—</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>hodiaŭ</i>, to-day.<br> + <i>hieraŭ</i>, yesterday.<br> + <i>morgaŭ</i>, to-morrow.<br> + <i>baldaŭ</i>, soon.<br> + <i>ankoraŭ</i>, yet.<br> + <i>jam</i>, already.<br> + <i>ĵus</i>, just (time).<br> + <i>nun</i>, now.<br> + <i>tuj</i>, immediately.<br> + <i>denove</i>, again, anew.<br> + <i>ĉi</i>, denotes proximity.<br> + <i>jen</i>, here, there, lo, behold.<br> + <i>for</i>, away, forth.<br> + <i>pli</i>, more.<br> + <i>plej</i>, most.<br> + <i>plu</i>, further.<br> + <i>tre</i>, very.</td> +<td nowrap valign="top"><i>tro</i>, too.<br> + <i>tute</i>, quite.<br> + <i>nur</i>, only.<br> + <i>nepre</i>, surely, without fail.<br> + <i>preskaŭ</i>, nearly.<br> + <i>apenaŭ</i>, scarcely.<br> + <i>almenaŭ</i>, at least.<br> + <i>ambaŭ</i>, both.<br> + <i>ankaŭ</i>, also.<br> + <i>ne</i>, not.<br> + <i>jes</i>, yes.<br> + <i>ja</i>, indeed.<br> + <i>eĉ</i>, even.<br> + <i>ĉu</i>, whether, asks a question.<br> + <i>ju ... des</i>, the more...the more.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Comparisons are made with—</p> + +<p><b>pli...ol</b>, more than: <i>Lakto estas pli nutra ol +vino</i>, Milk is more nutritious than wine.</p> + +<p><b>malpli...ol</b>, less than: <i>Vino estas malpli nutra ol +lakto</i>, Wine is less nutritious than milk.</p> + +<p><b>la plej</b>, the most,<br> +<b>la malplej</b>, the least: <i>El ĉiuj liaj amikoj Johano +estas la plej saĝa, kaj Georgo la malplej saĝa</i>, Of +all his friends John is the wisest, and George the least +wise.</p> + +<p><b>Ju pli...des pli</b>, the more...the more: <i>Ju pli li +lernas, des pli li deziras lerni</i>, The more he learns, the +more he wishes to learn.</p> + +<p><b>Ju malpli...des malpli</b>, the less...the less: <i>Ju +malpli li laboras, des malpli li ricevas</i>, The less he works, +the less he gets.</p> + +<!-- =============================033.png============================ --> +<p><b>Ju pli...des malpli</b>, the more...the less: <i>Ju pli li +fariĝas granda, des malpli li estas forta</i>, The taller he +becomes, the less strong he is.</p> + +<p><b>Ju malpli...des pli</b>, the less...the more: <i>Ju malpli +li pensas, des pli li parolas</i>, The less he thinks, the more +he talks.</p> + +<p>For comparisons of equality, as...as, so...as, see Lesson +20.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>pordo</i>, door.<br> + <i>kontrakto</i>, contract.<br> + <i>pastro</i>, pastor, priest.<br> + <i>fero</i>, iron.<br> + <i>bastono</i>, stick (rod).<br> + <i>stacio</i>, station.<br> + <i>stacidomo</i>, station.<br> + <i>hejmo</i>, home.<br> + <i>furio</i>, fury.<br> + <i>ŝipano</i>, sailor.<br> + <i>kolero</i>, anger.<br> + <i>honesto</i>, honesty.<br> + <i>danĝero</i>, danger.<br> + <i>koro</i>, heart.<br> + <i>oficisto</i>, an official.<br> + <i>reĝo</i>, king.<br> + <i>balo</i>, ball, dance.<br> + <i>humoro</i>, humour.<br> + <i>tempo</i>, time.<br> + <i>sinjorino</i>, lady, Mrs.<br> + <i>ferm-</i>, shut.</td> +<td nowrap valign="top"><i>sav</i>-, save.<br> + <i>daŭr</i>-, last, continue.<br> + <i>tranĉ</i>-, cut.<br> + <i>ekrigard</i>-, glance.<br> + <i>flu</i>-, flow.<br> + <i>ag</i>-, act (do).<br> + <i>loĝ</i>-, live, lodge.<br> + <i>brul</i>-, burn (as a fire).<br> + <i>vetur</i>-, ride (in a vehicle).<br> + <i>aper</i>-, appear.<br> + <i>postul</i>-, require, demand.<br> + <i>pendig</i>-, hang (something)<br> + <i>mort</i>-, die.<br> + <i>malsana</i>, ill.<br> + <i>varma</i>, warm.<br> + <i>varmega</i>, hot.<br> + <i>frua</i>, early.<br> + <i>plue</i>, further.<br> + <i>returne</i>, back.<br> + <i>ĉar</i>, because, whereas.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================034.png============================ --> +<p>Resti kun leono estas danĝere. La tranĉilo +tranĉas bone, ĉar ĝi estas akra. Iru pli rapide. +Li fermis kolere la pordon. Lia parolo fluas dolĉe kaj +agrable. Ni faris la kontrakton ne skribe, sed parole. Honesta +homo agas honeste. La pastro, kiu mortis antaŭ nelonge +(antaŭ ne longa tempo), loĝis longe en nia urbo. +Ĉu vi ĝin ne ricevis returne? Li estas morte malsana. +La fera bastono, kiu kuŝis en la forno, estas brule varmega. +Parizo estas tre gaja. Matene frue ŝi alveturis [Footnote: +See Lesson 27.] al la stacidomo.</p> + +<p>Pardonu al mi, ke mi restis tiel longe. Lia kolero longe +daŭris. Li estas hodiaŭ en kolera humoro. La reĝo +baldaŭ denove sendis alian bonkoran oficiston. Hodiaŭ +vespere ni havos balon. Kie vi estas? For de tie-ĉi!</p> + +<p>Kien li forveturis? Ŝi kuris hejmen. Ni iris +antaŭen, kiel furioj. Ĉio estis bona, kaj ni veturis +pluen. La sinjorino ekrigardis returnen. La ŝipanoj +postulis, ke oni iru returnen. Mi ĝin pendigis tien ĉi, +ĉar ĝi savis mian vivon. Mi neniam sendis tien +ĉi.</p> + +<center><b>LESSON 13.</b></center> + +<center><b>Mal-, -in-.</b></center> + +<p>In Esperanto certain syllables which have a definite meaning +are placed at the beginning (prefixes) or end (suffixes) of words +to alter in some way the meaning of those words.</p> + +<p>The prefix <b>mal-</b> gives an exactly opposite meaning to +the word to which it is prefixed, as <i>dekstra</i>, right +(hand); <i>maldekstra</i>, left (hand); <i>nova</i>, new; +<i>malnova</i>, old; <i>helpi</i>, to help, <i>malhelpi</i>, to +hinder; <i>fermi</i>, to shut, <i>malfermi</i>, to open.</p> + +<p>The suffix <b>-in-</b> denotes the female sex. From +<i>viro</i>, [Footnote: The word <i>homo</i> previously given +(Lesson 2) signifies a human being, a person, without reference +to sex; <i>viro</i> means a man as distinguished from a woman.] a +man, we get <i>virino</i>, a woman; <i>filo</i>, son, +<i>filino</i>, daughter; <i>ĉevalo</i>, a horse, +<i>ĉevalino</i>, a mare; <i>koko</i>, a cock, <i>kokino</i>, +a hen.</p> + +<!-- =============================035.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>kresko</i>, growth.<br> + <i>haro</i>, hair (substance).<br> + <i>haroj</i>, hair (of head).<br> + <i>nazo</i>, nose.<br> + <i>vojo</i>, road.<br> + <i>viro</i>, man.<br> + <i>edzo</i>, husband,<br> + <i>nepo</i>, grandson.<br> + <i>nevo</i>, nephew.<br> + <i>bovo</i>, ox.<br> + <i>vidvo</i>, widower,<br> + <i>fianĉo</i>, fiancé.<br> + <i>nenio</i>, nothing.<br> + <i>turment-</i>, torment.<br> + <i>sent-</i>, feel.<br> + <i>ben-</i>, bless.<br> + <i>estim-</i>, have esteem for.</td> +<td nowrap valign="top"><i>ferm-</i>, shut.<br> + <i>help-</i>, help.<br> + <i>fariĝ-</i>, become.<br> + <i>dekstra</i>, right (hand).<br> + <i>meza</i>, middle, medium.<br> + <i>dika</i>, thick, stout.<br> + <i>mola</i>, soft.<br> + <i>luma</i>, light (luminous).<br> + <i>nobla</i>, noble (character).<br> + <i>rekta</i>, straight.<br> + <i>kurba</i>, curved.<br> + <i>feliĉa</i>, happy.<br> + <i>naskita</i>, born.<br> + <i>fermita</i>, shut.<br> + <i>eĉ</i>, even.<br> + <i>longe</i>, for a long time.<br> + <i>denove</i>, anew, again.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Mia frato ne estas granda, sed li ne estas malgranda, li estas +de meza kresko. Haro estas tre maldika. La nokto estas tiel +malluma, ke ni nenion povas vidi eĉ antaŭ nia nazo. Tiu +ĉi malfreŝa pano estas malmola, kiel ŝtono. +Malbonaj infanoj amas turmenti bestojn. Li sentis sin tiel +malfeliĉa, ke li malbenis la tagon, en kiu li estis naskita. +Ni forte malestimas tiun ĉi malnoblan homon. La fenestro +longe estis nefermita; mi ĝin fermis, sed mia frato tuj +ĝin denove malfermis. Rekta vojo estas pli mallonga, ol +kurba. Ne estu maldanka.</p> + +<p>La edzino de mia patro estas mia patrino, kaj la avino de miaj +infanoj. Mia fratino estas tre bela knabino. Mia onklino estas +tre bona virino. Mi vidis vian avinon kun ŝiaj kvar nepinoj, +kaj kun mia nevino. Mi havas bovon kaj bovinon. La juna vidvino +fariĝis denove fianĉino.</p> + +<!-- =============================036.png============================ --> +<center><b>LESSON 14.</b></center> + +<center><b>Re-, -ad-, ek-.</b></center> + +<p>The prefixes <b>re-</b> and <b>ek-</b> and the suffix +<b>-ad-</b> are attached to verbs.</p> + +<p><b>Re-</b> has nearly the same meaning as in English, +<i>back</i> or <i>again</i>, as <i>re-pagi</i>, to pay back; +<i>re-porti</i>, to carry back; <i>re-ĵeti</i>, to throw +back; <i>re-salti</i>, to rebound; <i>re-kanti</i> to sing again; +<i>re-legi</i>, to read over again.</p> + +<p><b>-ad-</b> denotes the continuance or continued repetition of +an action; it means <i>goes on doing</i>, or <i>keeps on +doing</i>, or <i>is in the habit of</i>, or in the past <i>used +to</i>, as <i>spiri</i>, to breathe, <i>spirado</i>, respiration; +<i>movi</i>, to move, <i>movado</i>, continued movement; +<i>fumi</i>, to smoke, <i>fumado</i>, the habit of smoking; +<i>aŭdi</i>, to hear, <i>aŭdado</i>, the sense of +hearing.</p> + +<p><b>Ek-</b> has the opposite meaning to <i>-ad-</i>; it +signifies the beginning of an action, or a short or sudden +action, as <i>kanti</i>, to sing, <i>ekkanti</i>, to begin to +sing; <i>ridi</i>, to laugh, <i>ekridi</i>, to burst out +laughing; <i>krii</i>, to cry or call, <i>ekkrii</i>, to cry out; +<i>iri</i>, to go, <i>ekiri</i>, to set out; <i>dormi</i>, to +sleep, <i>ekdormi</i>, to fall asleep.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>rivero</i>, river.<br> + <i>lando</i>, land.<br> + <i>seĝo</i>, seat.<br> + <i>daŭro</i>, duration.<br> + <i>okupo</i>, occupation.<br> + <i>pluvo</i>, rain.<br> + <i>vagonaro</i>, train.<br> + <i>surprizo</i>, surprise.<br> + <i>diamanto</i>, diamond.<br> + <i>fulmo</i>, lightning.<br> + <i>lumo</i>, a light.<br> + <i>paf-</i>, shoot.<br> + <i>ĵet-</i>, throw.<br> + <i>aŭd-</i>, hear.</td> +<td nowrap valign="top"><i>fal-</i>, fall.<br> + <i>atend-</i>, wait for, expect.<br> + <i>lacig-</i>, make tired.<br> + <i>frot-</i>, rub.<br> + <i>rigard-</i>, look.<br> + <i>elrigard-</i>, look out of.<br> + <i>salt-</i>, jump.<br> + <i>rapida</i>, quick.<br> + <i>klara</i>, clear.<br> + <i>lerte</i>, cleverly.<br> + <i>energie</i>, energetically.<br> + <i>kelke</i>, some.<br> + <i>ĉiuminute</i>, every minute. [See page 84.]<br> + <i>tra</i>, through.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================037.png============================ --> +<p>Li donis al mi monon, sed mi ĝin tuj redonis al li. Mi +foriras, sed atendu min, ĉar mi baldaŭ revenos. La suno +rebrilas en la klara akvo de la rivero. Li reiris al sia lando. +Ŝi reĵetis sin sur la seĝon.</p> + +<p>En la daŭro de kelke da minutoj mi aŭdis du pafojn. +La pafado daŭris tre longe. Lia hieraŭa parolo estis +tre bela, sed la tro multa parolado lacigas lin. Li kantas tre +belan kanton. La kantado estas agrabla okupo. Per mia mano mi +energie lin frotadis. La pluvo faladis per riveroj. +Ĉiuminute ŝi elrigardadis tra la fenestro, kaj +malbenadis la malrapidan iradon de la vagonaro.</p> + +<p>Mi saltas tre lerte. Mi eksaltis de surprizo. Mi saltadis la +tutan tagon [Footnote: See Lesson 26 (iii.)] de loko al loko. +Kiam vi ekparolis, mi atendis aŭdi ion novan. La diamanto +havas belan brilon. Ŝi lasis la diamanton ekbrili. Du +ekbriloj do fulmo trakuris tra la malluma ĉielo.</p> + +<center><b>LESSON 15.</b></center> + +<center><b>Verbs</b> (<i>continued</i>).</center> + +<p>In all the examples already given the Subject of the Sentence +is the <i>doer</i> of the action, but often it is <i>the one to +whom the action is done</i> who occupies our thoughts, and of +whom we wish to speak. This one then becomes the subject, and the +form of the Verb is changed. Instead of saying "The police are +searching for the thief," "Someone has broken the window," +"Someone is going to finish the work to-morrow," we say "The +thief is being sought for by the police," "The window has been +broken," "The work is going to be finished to-morrow."</p> + +<p>(Note the convenience of this form when we do not know or do +not wish to mention the doer).</p> + +<!-- =============================038.png============================ --> +<p>In Esperanto the terminations <b>-ata</b>, <i>being</i>, +denoting <i>incompleteness</i> or <i>present</i> time, +<b>-ita</b>, <i>having been</i>, denoting <i>completeness</i> or +<i>past</i> time, and <b>-ota</b>, <i>about to be</i> (going to +be), denoting <i>action not yet begun</i>, or <i>future</i> time, +are added to the root of the verb, as <i>ami</i>, to love, +<i>amata</i>, being loved, <i>amita</i>, having been loved, +<i>amota</i>, going to be loved. <i>La ŝtelisto estas +serĉata de la policanoj</i> [Footnote: <i>De</i> is used +after these participles to denote the <i>doer</i> of the +action.], The thief is being searched for by the police. <i>La +fenestro estas rompita</i>, The window has been broken. <i>La +laboro estas finota morgaŭ</i>, The work is going to be +finished to-morrow.</p> + +<p>It will be seen that these words ending in <i>-ata</i>, +<i>-ita</i>, <i>-ota</i> describe the subject or show the +<i>condition</i> or <i>state</i> in which the subject is, +therefore they are adjectival; the thief is a <i>searched-for</i> +thief, the window was a <i>broken</i> window, the work is a +<i>going-to-be-finished</i> work (compare The work will be +<i>ready</i> to-morrow). They are called <span style= +"font-variant: small-caps">Participles</span>, and being +adjectival, take <i>j</i> when the noun to which they belong is +plural. +<!-- formatted even more unlike other earlier similar statements --> +</p> + +<!-- =============================039.png============================ --> +<center> +<table border="1" cellpadding="8"> +<tr> +<td nowrap><i>Mi estas tenata</i></td> +<td>I am (being) held.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Li estis tenata</i></td> +<td>He was (being) held.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Ni estos tenataj</i></td> +<td>We shall be (being) held.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Vi estus tenataj</i></td> +<td>You would be (being) held.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Ke ili estu tenataj</i></td> +<td>That they may be (being) held.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Estu tenata</i></td> +<td>Be (being) held.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Esti tenata</i></td> +<td>To be (being) held.</td> +</tr> + +<tr> +<td colspan="2"> </td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Mi estas vidita</i></td> +<td>I am (in the state of) having been seen, or, I have been +seen.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Li estis vidita</i></td> +<td>He was (in the state of) having been seen, or, he had been +seen.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Ni estos viditaj</i></td> +<td>We shall be (in the state of) having been seen, or, we shall +have been seen.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Vi estus viditaj</i></td> +<td>You would be (in the state of) having been seen, or, you +would have been seen.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>(Ke) ili estu viditaj</i></td> +<td>(That) they may be (in the state of) having been seen, or, +that they may have been seen.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Esti vidita</i></td> +<td>To be (in the state of) having been seen, or, to have been +seen.</td> +</tr> + +<tr> +<td colspan="2"> </td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Mi estas laŭdota</i></td> +<td>I am about (going) to be praised.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Ŝi estis laŭdota</i></td> +<td>She was about (going) to be praised.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Ni estos laŭdotaj</i></td> +<td>We shall be about (going) to be praised.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Vi estus laŭdotaj</i></td> +<td>You would be about (going) to be praised.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>(Ke) ili estu laŭdotaj</i></td> +<td>(That) they should be about (going) to be praised.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Esti laŭdota</i></td> +<td>To be about (going) to be praised.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- +<i>Mi estas tenata</i> ...... I am (being) held. +<i>Li estis tenata</i> ...... He was (being) held. +<i>Ni estos tenataj</i> ..... We shall be (being) held. +<i>Vi estus tenataj</i> ..... You would be (being) held. +<i>Ke ili estu tenataj</i> .. That they may be (being) held. +<i>Estu tenata</i> .......... Be (being) held. +<i>Esti tenata</i> .......... To be (being) held. +<i>Mi estas vidita</i> ...... I am (in the state of) having + been seen, or, I have been + seen. +<i>Li estis vidita</i> ...... He was (in the state of) having + been seen, or, he had been + seen. +<i>Ni estos viditaj</i> ..... We shall be (in the state of) + having been seen, or, we + shall have been seen. +<i>Vi estus viditaj</i>. You would be (in the state of) + having been seen, or, you + would have been seen. +<i>(Ke) ili estu viditaj</i>. (That) they may be (in the + state of) having been seen, + or, that they may have been + seen. +<i>Esti vidita</i>. To be (in the state of) having + been seen, or, to have been + seen. +<i>Mi estas laŭdota</i>. I am about (going) to be praised. +<i>Ŝi estis laŭdota</i>. She was about (going) to be + praised. +<i>Ni estos laŭdotaj</i> .... We shall be about (going) to + be praised. +<i>Vi estus laŭdotaj</i> .... You would be about (going) + to be praised. +<i>(Ke) ili estu laŭdotaj</i> (That) they should be about + (going) to be praised. +<i>Esti laŭdota</i> ......... To be about (going) to be + praised. +--> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>komercaĵo</i>, commodity.<br> + <i>surtuto</i>, overcoat.<br> + <i>ŝuldo</i>, debt.<br> + <i>ringo</i>, ring.<br> + <i>projekto</i>, project.<br> + <i>inĝeniero</i>, civil engineer.<br> + <i>fervojo</i>, railroad.<br> + <i>preĝo</i>, prayer.<br> + <i>pasero</i>, sparrow.<br> + <i>aglo</i>, eagle.<br> + <i>invit-</i>, invite.<br> + <i>konstru-</i>, construct.</td> +<td nowrap valign="top"><i>sciig-</i>, inform.<br> + <i>kaŝ-</i>, hide.<br> + <i>pens-</i>, think.<br> + <i>kapt-</i>, capture.<br> + <i>trankvila</i>, quiet.<br> + <i>tuta</i>, all, whole.<br> + <i>grava</i>, important.<br> + <i>ora</i>, golden.<br> + <i>volonte</i>, willingly.<br> + <i>sekve</i>, consequently.<br> + <i>laŭ</i>, according to.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================040.png============================ --> +<p>Mi estas amata. Mi estis amata. Mi estos amata. Mi estus +amata. Estu amata. Esti amata. Vi estas lavita. Vi estis lavita. +Vi estos lavita. Vi estus lavita. Estu lavita. Esti lavita. Li +estas invitota. Li estis invitota. Li estos invitota. Li estus +invitota. Estu invitota. Esti invitota. Tiu ĉi +komercaĵo estas ĉiam volonte aĉetata de mi. La +surtuto estas aĉetita de mi; sekve ĝi apartenas al mi. +Kiam via domo estis konstruata, mia domo estis jam longe +konstruita. Mi sciigas, ke de nun la ŝuldoj de mia filo ne +estos pagataj de mi. Estu trankvila, mia tuta ŝuldo estos +pagita al vi baldaŭ. Mia ora ringo ne estus tiel longe +serĉata, se ĝi ne estus tiel lerte kaŝita de vi. +Laŭ la projekto de la inĝenieroj tiu ĉi fervojo +estas konstruota en la daŭro de du jaroj; sed mi pensas, ke +ĝi estos konstruata pli ol tri jarojn. Kiam la preĝo +estis finita, li sin levis.</p> + +<p>Aŭgusto estas mia plej amata filo. Mono havata estas pli +grava ol havita. Pasero kaptita estas pli bona, ol aglo +kaptota.</p> + +<center><b>LESSON 16.</b></center> + +<p>Another set of participles is used to describe or show the +condition or state of the <i>doer</i> of the action, namely +<b>-anta</b>, denoting <i>incompleteness</i> or present time, +<b>-inta</b>, denoting <i>completeness</i> or past time, and +<b>-onta</b>, denoting <i>action not yet begun</i>, or future +time, as <i>Sur la arbo staras kantanta birdo (aŭ birdo +kantanta</i>), On the tree is a singing bird (or a bird singing); +<i>En la venonta somero mi vizitos vin</i>, In the coming summer +I shall visit you; <i>La pasinta nokto estis tre pluva</i>, The +past night was very wet (rainy).</p> + +<!-- =============================041.png============================ --> +<center> +<table border="1" cellpadding="8"> +<tr> +<td nowrap><i>Mi estas manĝanta</i></td> +<td>I am (in the act of) eating.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Li estis manĝanta</i></td> +<td>He was eating.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Ni estos manĝantaj</i></td> +<td>We shall be eating.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Vi estus manĝantaj</i></td> +<td>You would be eating.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>(Ke) ili estu manĝantaj</i></td> +<td>(That) they may be eating.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Esti manĝanta</i></td> +<td>To be eating.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Estu manĝanta</i></td> +<td>Be (in the act of) eating.</td> +</tr> + +<tr> +<td colspan="2"> </td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Mi estas teninta</i></td> +<td>I am (in the state of) having held, or, I have held.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Li estis teninta</i></td> +<td>He was (in the state of) having held, or, he had held.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Ni estos tenintaj</i></td> +<td>We shall be (in the state of) having held, or, we shall have +held.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Vi estus tenintaj</i></td> +<td>You would be (in the state of) having held, or, you would +have held.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>(Ke) ili estu tenintaj</i></td> +<td>(That) they may be (in the state of) having held, or, (that) +they may have held.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Esti teninta</i></td> +<td>To be (in the state of) having held, or, to have held.</td> +</tr> + +<tr> +<td colspan="2"> </td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Mi estas dironta</i></td> +<td>I am about (going) to say.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Li estis dironta</i></td> +<td>He was about (going) to say.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Ni estos dirontaj</i></td> +<td>We shall be about (going) to say.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Vi estus dirontaj</i></td> +<td>You would be about (going) to say.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>(Ke) ili estu dirontaj</i></td> +<td>(That) they may be about (going) to say.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>Esti dironta</i></td> +<td>To be about (going) to say.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- +<i>Mi estas manĝanta</i> I am (in the act of) eating. +<i>Li estis manĝanta</i> He was eating. +<i>Ni estos manĝantaj</i> We shall be eating. +<i>Vi estus manĝantaj</i> You would be eating. +<i>(Ke) ili estu manĝantaj</i> (That) they may be eating. +<i>Esti manĝanta</i> To be eating. +<i>Estu manĝanta</i> Be (in the act of) eating. +<i>Mi estas teninta</i> I am (in the state of) having + held, or, I have held. +<i>Li estis teninta</i> He was (in the state of) having + held, or, he had held. +<i>Ni estos tenintaj</i> We shall be (in the state of) + having held, or, we shall + have held. +<i>Vi estus tenintaj</i> You would be (in the state of) + having held, or, you would + have held. +<i>(Ke) ili estu tenintaj</i> (That) they may be (in the + state of) having held, or, + (that) they may have held. +<i>Esti teninta</i> To be (in the state of) having + held, or, to have held. +<i>Mi estas dironta</i> I am about (going) to say. +<i>Li estis dironta</i> He was about (going) to say. +<i>Ni estos dirontaj</i> We shall be about (going) to + say. +<i>Vi estus dirontaj</i> You would be about (going) + to say. +<i>(Ke) ili estu dirontaj</i> (That) they may be about + (going) to say. +<i>Esti dironta</i> To be about (going) to say. +--> +<!-- =============================042.png============================ --> +<p>The participles are made into nouns by ending them with +<i>o</i> instead of <i>a</i>, as <i>Kiam Nikodemo batas Jozefon, +tiam Nikodemo estas la batanto, kaj Jozefo estas la batato</i>, +When Nicodemus beats Joseph, then Nicodemus is the beater, and +Joseph is the one being beaten.</p> + +<center> +<table border="1" cellpadding="8"> +<tr> +<td nowrap><i>La batanto</i></td> +<td>The one who is beating.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>La batinto</i></td> +<td>The one who was beating.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>La batonto</i></td> +<td>The one who is about (going) to beat.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>La batato</i></td> +<td>The one who is being beaten.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>La batito</i></td> +<td>The one who has been beaten.</td> +</tr> + +<tr> +<td nowrap><i>La batoto</i></td> +<td>The one who is about to be beaten.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- +<i>La batanto</i> The one who is beating. + +<i>La batinto</i> The one who was beating. + +<i>La batonto</i> The one who is about (going) to beat. + +<i>La batato</i> The one who is being beaten. + +<i>La batito</i> The one who has been beaten. + +<i>La batoto</i> The one who is about to be beaten. +--> +<p>Note that the participles which have <i>n</i> in the +termination refer to the <i>doer</i>; they are called +<i>active</i> participles. Those without <i>n</i> refer to the +one to whom the action is done; they are <i>passive</i> +participles.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>tempo</i>, time.<br> + <i>mondo</i>, world.<br> + <i>lingvo</i>, language.<br> + <i>nombro</i>, number.<br> + <i>legendo</i>, legend.<br> + <i>loko</i>, place.<br> + <i>salono</i>, drawing-room.<br> + <i>eraro</i>, mistake.<br> + <i>soldato</i>, soldier.<br> + <i>strato</i>, street.<br> + <i>pek-</i>, sin.<br> + <i>fal-</i>, fall.<br> + <i>mensog-</i>, tell a lie.<br> + <i>pas-</i>, pass (as time passes).<br> + <i>atend-</i>, wait, expect.<br> + <i>sav-</i>, save, rescue.<br> + <i>danc-</i>, dance.<br> + <i>kred-</i>, believe.</td> +<td nowrap valign="top"><i>ripet-</i>, repeat.<br> + <i>arest-</i>, arrest.<br> + <i>juĝ-</i>, judge.<br> + <i>konduk-</i>, lead, conduct.<br> + <i>vojaĝ-</i>, travel, journey.<br> + <i>ŝtel-</i>, steal.<br> + <i>ripoz-</i>, rest, repose.<br> + <i>diradis</i>, used to say (tell).<br> + <i>estonta</i>, future (about to be).<br> + <i>vera</i>, true.<br> + <i>intence</i>, intentionally.<br> + <i>facile</i>, easily.<br> + <i>antaŭe</i>, formerly, previously.<br> + <i>dum</i>, while, whilst, during.<br> + <i>neniam</i>, never.<br> + <i>neniu</i>, nobody.<br> + <i>sen</i>, without.<br> + <i>senmove</i>, motionless.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================043.png============================ --> +<p>Fluanta akvo estas pli pura, ol akvo staranta senmove. La +falinta homo ne povas sin levi. La tempo pasinta jam neniam +revenos; la tempon venontan neniu ankoraŭ konas. Venu, ni +atendas vin, Savonto de la mondo. En la lingvo Esperanto ni vidas +la estontan lingvon de la tuta mondo. La nombro de la dancantoj +estis granda. Ĝi estas la legendo, kiun la veraj kredantoj +ĉiam ripetas. Li kondukis la vojaĝanton al la loko, kie +la ŝtelintoj ripozis. Al homo, pekinta senintence, Dio +facile pardonas. La soldatoj kondukis la arestitojn tra la +stratoj. Homo, kiun oni devas juĝi, estas juĝoto.</p> + +<center><b>16a.</b></center> + +<p>Nun li diras al mi la veron. Hieraŭ li diris al mi la +veron. Li ĉiam diradis al mi la veron. Kiam vi vidis nin en +la salono, li jam antaŭe diris al mi la veron +(<i>aŭ</i>, li estis dirinta al mi la veron). Li diros al mi +la veron. Kiam vi venos al mi, li jam antaŭe diros al mi la +veron (<i>aŭ</i>, li estos dirinta al mi la veron; +<i>aŭ</i>, antaŭ ol vi venos al mi, li diros al mi la +veron). Se mi petus lin, li dirus al mi la veron. Mi ne farus la +eraron, se li antaŭe dirus al mi la veron (<i>aŭ</i>, +se li estus dirinta al mi la veron). Kiam mi venos, diru al mi la +veron. Kiam mia patro venos, diru al mi antaŭe la veron +(<i>aŭ</i>, estu dirinta al mi la veron). Mi volas diri al +vi la veron. Mi volas, ke tio, kion mi diris, estu vera +(<i>aŭ</i>, mi volas esti dirinta la veron).</p> + +<center><b>LESSON 17.</b></center> + +<!-- =============================044.png============================ --> +<p>Participles can be used as adverbs <i>when they refer to the +subject</i>, and <i>tell some circumstance about the action</i>, +as "Walking along the street, John saw your friend." "Walking +along the street" tells the <i>circumstance</i> under which the +subject, John, saw your friend; therefore "walking" is +adverbial—"<i>Promenante sur la strato, Johano vidis vian +amikon.</i>" If it were the friend who was walking, it must be +"<i>Johano vidis vian amikon, promenantan sur la strato.</i>"</p> + +<p>(Examine in this way the sentences in the following +exercise).</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>braceleto</i>, bracelet.<br> + <i>ŝtelisto</i>, thief.<br> + <i>vorto</i>, word.<br> + <i>duko</i>, duke.<br> + <i>juvelo</i>, jewel.<br> + <i>juvelujo</i>, jewel-case.<br> + <i>dolaro</i>, dollar.<br> + <i>instruo</i>, instruction.<br> + <i>planko</i>, floor.<br> + <i>imperiestro</i>, emperor.<br> + <i>okazo</i>, opportunity, occurrence, chance.<br> + <i>serv-</i>, serve.</td> +<td nowrap valign="top"><i>medit-</i>, meditate.<br> + <i>port-</i>, carry.<br> + <i>demand-</i>, ask.<br> + <i>ŝpar-</i>, save.<br> + <i>edziĝ-</i>, marry.<br> + <i>hont-</i>, be ashamed.<br> + <i>ir-</i>, go.<br> + <i>profunda</i>, deep.<br> + <i>kelka</i>, some.<br> + <i>ia</i>, some (kind), any (kind).<br> + <i>kredeble</i>, probably.<br> + <i>trans</i>, across.<br> + <i>tio ĉi</i>, this (thing).</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Promenante sur la strato, mi falis. Trovinte pomon, mi +ĝin manĝis. Li venis al mi tute ne atendite. Li iris +tre meditante kaj tre malrapide. Ni hontis, ricevinte instruon de +la knabo. La imperiestra servanto eliris, portante kun si la +braceleton. Profunde salutante, li rakontis, ke oni kaptis la +ŝteliston. Ne dirante vorton, la dukino malfermis sian +juvelujon. Laborinte unu jaron, kaj ŝparinte kelkajn +dolarojn, mi edziĝis kun mia Mario. Transirinte la riveron, +li trovis la ŝteliston. Rigardinte okaze la plankon, ŝi +vidis ian libron, forgesitan kredeble de elirinta veturanto.</p> + +<!-- =============================045.png============================ --> +<center><b>LESSON 18.</b></center> + +<center><i>Suffix</i> <b>-ist-.</b></center> + +<p>The suffix <b>-ist-</b> denotes one who occupies himself with +or devotes himself to any special thing, as a business or a +hobby, as <i>juĝi</i>, to judge, <i>juĝisto</i>, a +judge; <i>servi</i>, to serve, <i>servisto</i>, a servant; +<i>kuraci</i>, to treat (as a doctor), <i>kuracisto</i>, a +doctor; <i>lavi</i>, to wash, <i>lavisto</i>, a laundryman.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>boto</i>, boot.<br> + <i>ŝuo</i>, shoe.<br> + <i>maro</i>, sea.<br> + <i>meĥaniko</i>, mechanics.<br> + <i>ĥemio</i>, chemistry.<br> + <i>diplomato</i>, diplomatist.<br> + <i>fiziko</i>, physics.<br> + <i>scienco</i>, science.<br> + <i>dron-</i>, be drowned, sink.<br> + <i>verk-</i>, work mentally, write, compose.</td> +<td nowrap valign="top"><i>transskrib-</i>, transcribe, copy.<br> + <i>kuir-</i>, cook.<br> + <i>veturig-</i>, drive (a carriage, etc.).<br> + <i>tromp-</i>, deceive.<br> + <i>okup-</i>, occupy, employ.<br> + <i>teks-</i>, weave.<br> + <i>diversa(j)</i>, various.<br> + <i>simple</i>, simply.<br> + <i>je</i>, (indefinite meaning). [Lessons 26, 40.]</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>La botisto faras botojn kaj ŝuojn. Ŝtelistojn neniu +lasas en sian domon. La kuraĝa maristo dronis en la maro. +Verkisto verkas librojn, kaj skribisto simple transskribas +paperojn. Ni havas diversajn servantojn—kuiriston, +ĉambristinon, infanistinon, kaj veturigiston. Kiu okupas sin +je meĥaniko estas meĥankisto, kaj kiu okupas sin je +ĥemio estas ĥemiisto. Diplomatiiston oni povas +ankaŭ nomi diplomato, [Footnote: See Lesson 45.] sed +fizikiston oni ne povas nomi fiziko, [Footnote: See Lesson 45.] +ĉar fiziko estas la nomo de la scienco mem. Unu tagon +[Footnote: See Lesson 26.] (en unu tago) venis du trompantoj, +kiuj diris, ke ili estas teksistoj.</p> + +<!-- =============================046.png============================ --> +<center><b>LESSON 19.</b></center> + +<center><i>Suffixes</i> <b>-ig-, -iĝ-.</b></center> + +<p><b>-ig-</b> means <i>to make</i> or <i>cause</i> someone or +something to be or to do that which the word denotes, while +<b>-iĝ-</b> means <i>to become</i> so or such oneself. Thus +from <i>ruĝa</i>, red, we get <i>ruĝigi</i>, to make +(something or someone) red, <i>ruĝiĝi</i>, to become +red oneself, to blush; <i>klara</i>, clear, <i>klarigi</i>, to +make clear, to explain, <i>klariĝi</i>, to become clear; +<i>sidi</i>, to sit, to be sitting, <i>sidigi</i>, to cause +someone to sit, <i>sidiĝi</i>, to become seated, to sit +down; <i>kun</i>, with, <i>kunigi</i>, to connect, +<i>kuniĝi</i>, to become connected with; <i>devi</i>, to +have to (must), <i>devigi</i>, to compel; <i>fari</i>, to do or +make, <i>fariĝi</i>, to become; <i>for</i>, away, +<i>forigi</i>, make (go) away.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>printempo</i>, spring.<br> + <i>glacio</i>, ice.<br> + <i>vetero</i>, weather.<br> + <i>broso</i>, brush.<br> + <i>relo</i>, rail.<br> + <i>rado</i>, wheel.<br> + <i>ĉapo</i>, bonnet, cap.<br> + <i>arbeto</i>, little tree.<br> + <i>vento</i>, wind.<br> + <i>branĉo</i>, branch.<br> + <i>vizaĝo</i>, face.<br> + <i>kuvo</i>, tub.<br> + <i>kolego</i>, companion, colleague<br> + <i>Hebreo</i>, Hebrew.<br> + <i>Kristano</i>, Christian.</td> +<td nowrap valign="top"><i>kapo</i>, head.<br> + <i>botelo</i>, bottle.<br> + <i>dev-</i>, have to, must.<br> + <i>kurac-</i>, treat as a doctor.<br> + <i>pren-</i>, take.<br> + <i>pend-</i>, hang.<br> + <i>blov-</i>, blow.<br> + <i>ekbrul-</i>, begin to burn.<br> + <i>rid-</i>, laugh.<br> + <i>romp-</i>, break.<br> + <i>fluida</i>, fluid.<br> + <i>kota</i>, dirty, muddy.<br> + <i>natura</i>, natural.<br> + <i>seka</i>, dry.<br> + <i>tamen</i>, however, nevertheless, yet.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Oni tiel malhelpis al mi, ke mi malbonigis mian tutan laboron. +Forigu vian fraton, ĉar li malhelpas al ni. Venigu la +kuraciston, ĉar mi estas malsana.</p> + +<!-- =============================047.png============================ --> +<p>Li venigis al si el Berlino multajn librojn (multe da +libroj).</p> + +<p>Li paliĝis de timo, kaj poste li ruĝiĝis de +honto. En la printempo la glacio kaj la neĝo fluidiĝas. +En la kota vetero mia vesto forte malpuriĝis; tial mi prenis +broson kaj purigis la veston. Mia onklo ne mortis per natura +morto, sed li tamen ne mortigis sin mem, kaj ankaŭ estis +mortigita de neniu; unu tagon, [Footnote: See Lesson 26, Note +iii.] promenante apud la reloj de fervojo, li falis sub la radojn +de veturanta vagonaro, kaj mortiĝis. Mi ne pendigis mian +ĉapon sur tiu ĉi arbeto; sed la vento forblovis de mia +kapo la ĉapon, kaj ĝi, flugante, pendiĝis sur la +branĉoj de la arbeto. Sidigu vin (aŭ, sidiĝu), +sinjoro!</p> + +<p>Lia malgaja vizaĝo ridigis lian amikon. La tutan nokton +ili pasigis maldorme, kaj ekbruligis pli ol dekses kandelojn. Mi +senvestigis la infanon de liaj noktaj vestoj, kaj starigis lin en +la kuvon; poste mi sekigis lin. Li amikiĝis kun malbonaj +kolegoj. Malriĉa hebreo volis kristaniĝi. La botelo +falis kaj rompiĝis. Ŝi fariĝis lia edzino. Iom +post iom, ŝi tute trankviliĝis.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center>NOTES.</center> + +<p>1.—In <i>pluvas</i>, it rains; <i>tondras</i>, it +thunders; <i>estas bela tago</i>, it is a fine day; <i>estas +bele</i>, it is fine; <i>estas vere, ke...</i>, it is true +that..., etc., "it" is left out, because it does not stand for +any "thing." The adverbs <i>bele</i>, <i>vere</i>, are used +because no "thing" is mentioned.</p> + +<p>2.—<i>Ni havas freŝajn lakton kaj panon</i> means +<i>Ni havas freŝan lakton kaj freŝan panon</i>, We have +new milk and new bread. <i>Ni havas freŝan lakton kaj +panon</i> means We have bread and new milk.</p> + +<p>3.—<i>La angla, franca kaj germana lingvoj estas +malfacilaj</i>, The English, French and German languages are +difficult. <i>Angla</i>, <i>franca</i>, <i>germana</i> do not +take "j" because each refers to only one language, while +<i>malfacilaj</i> refers to all those mentioned.</p> + +<!-- =============================048.png============================ --> +<center><b>LESSON 20.</b></center> + +<p>The words <i>ia, tia; kial, tial; kiam, ĉiam, neniam; +kie, kiel, tiel; io, kio, tio, ĉio, nenio; kiu, ĉiu, +neniu</i>, have already been met with. They belong to a series +whose use will best be seen from the following +examples:—</p> + +<p><b>ia</b> denotes kind or quality. Kia <i>floro estas la plej +bela?</i> Ia <i>kaj</i> ĉia <i>floro estas bela</i>, nenia +<i>estas malbela. Mi admiras la rozon;</i> tia <i>floro la plej +plaĉas al mi.</i> <i>What (kind of)</i> flower is the most +beautiful? <i>Any kind</i> and <i>every kind</i> of flower is +beautiful, <i>no kind</i> is ugly. I admire the rose, <i>that +kind of</i> flower pleases me the most.</p> + +<p><b>ial</b>, motive, reason. Kial <i>li iros en Parizon? Mi ne +scias;</i> ial <i>li foriros, sed</i> ĉial <i>estus pli bone +resti en Londono. Li deziras foriri</i>, tial <i>li foriros</i>. +<i>Why</i> is he going (will he go) to Paris? I know not; <i>for +some reason</i> he is going, but <i>for every reason</i> (on +every account) it would be better to remain in London. He wishes +to go, <i>therefore</i> (for that reason) he will go.</p> + +<p><b>iam</b>, time. Kiam <i>vi venos min viziti?</i> Iam <i>mi +venos</i>, kiam <i>mi havos libertempon; vi</i> ĉiam +<i>havas libertempon, mi</i> neniam. <i>Postmorgaŭ estos +festo</i>, tiam <i>mi venos.</i> <i>When</i> will you come to +visit me? <i>Sometime</i> I will come, <i>when</i> (at what time) +I shall have a holiday; you <i>always</i> (at all times) have a +holiday, I <i>never</i> (at no time). (The day) after to-morrow +will be a festival (a general holiday); I will come <i>then</i> +(at that time).</p> + +<p><b>ie</b>, place. Kie <i>estas mia ĉapelo? Ĝi devas +esti</i> ie, <i>sed mi serĉis ĝin</i> ĉie, +<i>kaj</i> nenie<i>mi povas trovi ĝin</i>. <i>Ha, nun mi +ekvidas ĝin</i> tie. <i>Where</i> is my hat? It must be +<i>somewhere</i>, but I have looked for it <i>everywhere</i>, and +<i>nowhere</i> can I find it. Ha, now I see it <i>there</i>.</p> + +<!-- =============================049.png============================ --> +<p><b>iel</b>, manner. Kiel <i>vi faros tion ĉi? Mi ne +scias; mi</i> ĉiel <i>provis ĝin fari, sed mi</i> +neniel <i>sukcesis. Johano sukcesis</i> iel; <i>eble li faris +ĝin</i> tiel. <i>How</i> will you do this? I do not know; I +have tried in every way to do it, but I have <i>in no way</i> +(not at all) succeeded. John succeeded <i>in some way</i> +(somehow); perhaps he did it <i>so (in such a way</i>).</p> + +<p><b>ies</b>, possession. Kies <i>devo estas tio ĉi? Eble +ĝi estas</i> ties; <i>sendube ĝi estas</i> ies. +Ĉies <i>devo estas</i> nenies. <i>Whose</i> duty is this? +Perhaps it is <i>that one's (person's)</i>; doubtless it is +<i>somebody's. Everybody's</i> duty is <i>nobody's.</i></p> + +<p><b>io</b>, thing. Kio <i>malplaĉas al vi? Nun</i> nenio +<i>malplaĉas al mi</i>, ĉio <i>estas bona. Antaŭ +tri tagoj</i> io <i>tre malplaĉis al mi, sed mi ne parolas +pri</i> tio <i>nun. What</i> displeases you? Now <i>nothing</i> +displeases me, <i>all</i> is well. Three days ago +<i>something</i> greatly displeased me, but I am not speaking +about <i>that</i> now.</p> + +<p><b>iom</b>, quantity. Kiom <i>da mono vi bezonas? Mi havas</i> +tiom, <i>mi povas prunti al vi</i> iom, <i>sed ne</i> ĉiom. +<i>Se mi pruntus al vi</i> ĉiom, <i>mi mem havus</i> neniom. +<i>How much</i> money do you need ? I have <i>so much (that +quantity)</i>, I can lend you <i>some</i>, but not <i>all</i>. If +I were to lend you <i>all</i>, I myself should have +<i>none</i>.</p> + +<p><b>iu</b> denotes individuality, person, or thing specified. +Kiu <i>estis ĉe la balo?</i> Ĉiu, kiu <i>estis +invitita, estis tie</i>, neniu <i>forestis</i>. Iu, kiun <i>mi +mem ne konas, venis kun</i> tiu kiu <i>vizitis vin hierau</i>. +<i>Who</i> was at the ball? <i>Everybody who</i> had been invited +was there, <i>nobody</i> was absent. <i>Somebody, whom</i> I +myself do not know, came with <i>that person who</i> visited you +yesterday.</p> + +<p>It will be seen from these examples that the words beginning +with <b>K</b> either <i>ask questions</i> or <i>refer</i> to some +person or thing before mentioned. Those beginning with <b>T</b> +point to a <i>definite</i> time, place, etc. Those with +<b>Ĉ</b> signify <i>each</i> or <i>every</i>, and in the +plural <i>all</i>. Those without a letter prefixed are +<i>indefinite</i>, meaning some or any; and those with +<b>nen-</b> are <i>negative</i>, meaning <i>no, none</i>.</p> + +<!-- =============================050.png============================ --> +<p>The words ending in "<i>ia</i>" and those in "<i>iu</i>" can +take the plural <i>j</i> and accusative <i>n</i>.</p> + +<p>The words in <i>io</i> take <i>n</i>, but the sense does not +permit of their taking <i>j</i>.</p> + +<p>The words in <i>ie</i> take the <i>n</i> denoting +direction.</p> + +<p>The word <i>ĉi</i>, signifying nearness, is used with the +<i>T</i> series (words meaning <i>that</i>), to denote the one +near <i>i.e., this</i>, as <i>Tio ĉi</i>, this thing; <i>Tiu +ĉi</i>, this person; <i>Tie ĉi</i>, or, <i>ĉi +tie</i>, here, etc.</p> + +<p>The word <i>ajn</i>, ever, is used with the <i>K</i> series to +give a more inclusive and wider meaning, as <i>Kio ajn</i>, +whatever; <i>Kiu ajn</i>, whoever; <i>Kiam ajn</i>, whenever; +<i>Kiom ajn</i>, however much.</p> + +<p>Comparisons of equality are made with the words—</p> + +<p><b>tiel ... kiel</b>, as <i>Vi estas</i> tiel <i>forta</i>, +kiel <i>mi</i>, You are <i>as</i> strong <i>as</i> I.</p> + +<p><b>tia ... kia</b>, as Tia <i>domo</i>, kia <i>tiu, estas +malofta, Such</i> a house <i>as</i> that is rare.</p> + +<p><b>sama ... kia</b>, as <i>Mia bastono estas</i> tia sama, kia +<i>la via</i>, My stick is <i>the same as</i> yours.</p> + +<p><b>sama ... kiel</b>, as <i>Ĝia uzado estas</i> tia sama, +kiel <i>en la aliaj lingvoj</i>, Its use is <i>the same as</i> in +the other languages. <i>Vi ĉiam laboradas al tiu</i> sama +<i>celo</i>, kiel <i>mi</i>, You are always working towards that +<i>same</i> end (aim) <i>as</i> I.</p> + +<p>Any of the above series of words whose sense admits of it can +be used as adjectives, adverbs, etc., and in combination with +prefixes, suffixes, or other words, as <i>ĉiama</i>, +continual, eternal; <i>tiea</i>, of that place. <i>Kioma</i> is +used for asking the time, as <i>Kioma horo estas</i>? What time +is it?</p> + +<!-- =============================051.png============================ --> +<!-- =============================052.png============================ --> +<center> +<table border="1"> +<caption><b>CORRELATIVE WORDS.</b></caption> + +<tr> +<td width="20%" align="center" valign="middle"> </td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>*</b><br> +INDEFINITE<br> +<i>Some, any.</i> </td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>K</b><br> +QUESTIONING<br> +RELATIVE.<br> +<i>What, which.</i> </td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>T</b><br> +DEFINITE.<br> +<i>That.</i> </td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉ</b><br> +INCLUSIVE.<br> +<i>Each, every, all.</i> </td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Nen-</b><br> +NEGATIVE.<br> +<i>No, none.</i> </td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%" align="center" valign="middle">QUALITY<br> +Kind of</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ia</b><br> +Some kind<br> +Any kind</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kia</b><br> +What kind</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tia</b><br> +That kind<br> +Such</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉia</b><br> +Each kind<br> +Every kind</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Nenia</b><br> +No kind</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%" align="center" valign="middle">MOTIVE<br> +Reason<br> +Purpose</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ial</b><br> +For some reason<br> +For any reason</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kial</b><br> +For what reason<br> +Why</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tial</b><br> +For that reason<br> +Therefore</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉial</b><br> +For each reason<br> +For every reason</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Nenial</b><br> +For no reason</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%" align="center" valign="middle">TIME</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Iam</b><br> +Sometime<br> +Any time</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kiam</b><br> +At what time<br> +When</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tiam</b><br> +At that time<br> +Then</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉiam</b><br> +Each time<br> +Every time<br> +Always</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Neniam</b><br> +At no time<br> +Never</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%" align="center" valign="middle">PLACE</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ie</b><br> +In some place<br> +Somewhere<br> +Anywhere</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kie</b><br> +At what place<br> +Where</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tie</b><br> +At that place<br> +There</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉie</b><br> +At each place<br> +At every place<br> +Everywhere</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Nenie</b><br> +At no place<br> +Nowhere</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%" align="center" valign="middle">MANNER</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Iel</b><br> +In some way<br> +In any way<br> +Somehow, anyhow</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kiel</b><br> +In what way<br> +How<br> +As, like</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tiel</b><br> +In that way<br> +So</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉiel</b><br> +In each way<br> +In every way</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Neniel</b><br> +In no way<br> +Nohow</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%" align="center" valign="middle">POSSESSION</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ies</b><br> +Someone's<br> +Anyone's</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kies</b><br> +What person's<br> +Whose</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ties</b><br> +That one's</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉies</b><br> +Each one's<br> +Everyone's</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Nenies</b><br> +No one's</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%" align="center" valign="middle">THING</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Io</b><br> +Something<br> +Anything</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kio</b><br> +What thing<br> +What</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tio</b><br> +That thing</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉio</b><br> +Everything</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Nenio</b><br> +Nothing</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%" align="center" valign="middle">QUANTITY</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Iom</b><br> +Some (of the quantity)</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kiom</b><br> +What quantity<br> +How much</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tiom</b><br> +That quantity<br> +So much</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉiom</b><br> +Every quantity<br> +All of the quantity</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Neniom</b><br> +None of the quantity</td> +</tr> + +<tr> +<td width="20%" align="center" valign="middle">INDIVIDUALITY</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Iu</b><br> +Someone<br> +Anyone</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kiu</b><br> +What person<br> +Which thing<br> +Who, Which</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tiu</b><br> +That person<br> +That (specified)<br> +thing</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉiu</b><br> +Each person<br> +Everyone<br> +<i>Ĉiuj</i> = all, all the...</td> +<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Neniu</b><br> +No one<br> +Nobody</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================053.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>ankro</i>, anchor.<br> + <i>maniero</i>, manner, way.<br> + <i>riproĉo</i>, reproach.<br> + <i>konscienco</i>, conscience.<br> + <i>propono</i>, proposal, offer.<br> + <i>rando</i>, edge.<br> + <i>ŝipo</i>, ship.<br> + <i>dubo</i>, doubt.<br> + <i>demando</i>, question.<br> + <i>admir-</i>, admire.<br> + <i>plaĉ-</i>, be pleasing.<br> + <i>supoz-</i>, suppose.</td> +<td nowrap valign="top"><i>prov-</i>, attempt, try.<br> + <i>sukces-</i>, succeed.<br> + <i>perd-</i>, lose.<br> + <i>merit-</i>, deserve.<br> + <i>kompren-</i>, understand.<br> + <i>libera</i>, free.<br> + <i>certa</i>, certain, sure.<br> + <i>utila</i>, useful.<br> + <i>fremda</i>, strange.<br> + <i>necesa</i>, necessary.<br> + <i>ekster</i>, beyond, outside.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p><b>Ia.</b> La maro estas tie pli profunda, ol povas atingi ia +ankro. En ia maniero. Sen ia riproĉo de konscienco. Mi +scias, en kia loko mi certe lin trovos. Kia estas la vetero? Kian +malbonon mi al vi faris? Tiamaniere li faris ĉion. Li +invitis lin veni en tian kaj tian lokon. Ne ĉia birdo +kantas. Ekster ĉia dubo. Nenia homo meritas tian punon. Tiaj +libroj estas malutilaj. Iafoje li vizitas nin.</p> + +<p><b>Ial.</b> Ial li ne povis dormi. Kial vi ne respondas al mi? +Mi ne komprenis vian demandon, tial mi ne respondis. La homoj ne +komprenas unu la alian, kaj tial ili tenas sin fremde. Ĉial +tio estas la plej bona.</p> + +<p><b>Iam.</b> Mi iam vin amis. Kio vivas, necese devas iam +morti. Kiam vi foriros? En la luna nokto, kiam ĉiuj dormis, +tiam ŝi sidis sur la rando de la ŝipo. Estu por +ĉiam benata! Ŝi antaŭe neniam vidis hundon.</p> + +<!-- =============================054.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary 20a.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>mono</i>, money.<br> + <i>monujo</i>, purse.<br> + <i>juneco</i>, youth.<br> + <i>reto</i>, net.<br> + <i>ideo</i>, idea.<br> + <i>gajno</i>, gain.<br> + <i>taŭg-</i>, be fit, suitable.<br> + <i>fart-</i>, be, fare (as to health).</td> +<td nowrap valign="top"><i>monto</i>, mountain.<br> + <i>ganto</i>, glove.<br> + <i>opinio</i>, opinion.<br> + <i>voĉo</i>, voice.<br> + <i>prezid-</i>, preside.<br> + <i>alpren-</i>, adopt.<br> + <i>stranga</i>, strange, curious.<br> + <i>komprenebla</i>, understandable.<br> + <i>subita</i>, sudden.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p><b>Ie.</b> Kie estas la knaboj? Kien vi iris? Mi restas tie +ĉi. Li perdis sian monujon ie en la urbo, sed kie li perdis +ĝin, li ne scias. Mi volonte el tie venis tien ĉi. Li +petis ŝin, ke ŝi diru al li, de kie si venas. +[Footnote: See note in Lesson 17.] Por la juneco ĉie staras +retoj. Ĉie estas floroj, kaj nenie oni povas trovi pli +belajn.</p> + +<p><b>Iel.</b> Kiel bela! Ĉu mi taŭgas kiel reĝo? +Tiel finiĝis la feliĉa tago. Ili brilis kiel diamantoj. +Kiel vi fartas? Iel li malkomprenis min. Mia edzino pensis tiel +same, kiel mi. Mi neniel povas kompreni, kion vi diras. Tre +stranga kaj neniel komprenebla! Mi elektis lin kiel prezidanto. +Mi elektis lin kiel prezidanto<i>n</i>.</p> + +<p><b>Ies.</b> Kies ganto tiu ĉi estas? Mi neniam alprenas +ties opinion. Subite ŝi ekaŭdis ies fortan malagrablan +voĉon. Ĉies ideo estas diversa. Bona amiko, sen kies +helpo li neniam ekvidus tiun ĉi landon. Ies perdo ne estas +ĉiam ies gajno. Ies perdo estas ofte nenies gajno.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary 20b.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>ornamo</i>, ornament.<br> + <i>pupilo</i>, pupil (of eye).<br> + <i>centimo</i>, centime.<br> + <i>forto</i>, strength, power.<br> + <i>nesto</i>, nest.<br> + <i>Fortuno</i>, fortune.<br> + <i>funto</i>, pound (weight or money).<br> + <i>lango</i>, tongue.<br> + <i>gusto</i>, taste.<br> + <i>okulo</i>, eye.</td> +<td nowrap valign="top"><i>ĥino</i>, Chinese.<br> + <i>decido</i>, decision.<br> + <i>ced-</i>, give up, yield, cede.<br> + <i>forlas-</i>, forsake, leave.<br> + <i>prudenta</i>, reasonable, prudent.<br> + <i>firma</i>, firm, stable.<br> + <i>sterlinga</i>, sterling.<br> + <i>kontraŭ</i>, against, opposite.<br> + <i>pro</i>, for, owing to.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================055.png============================ --> +<p><b>Io.</b> Mi sentas, ke io okazas. Neniam mi ion al vi donis. +Mi volas fari al vi ion bonan. Kio tio ĉi estas? Kia ornamo +tiu ĉi estas? Kion mi vidas? Tio ĉi estas ĉio, pri +kio mi parolis. Mi nenion cedos al vi. Nenion faru kontraŭ +la patrino. Antaŭ ĉio estu fidela al vi mem. Ŝi +eksentis ion tian, kion ŝi mem komence ne povas +kompreni.</p> + +<p><b>Iom.</b> Ŝi parolis iom kolere. La pupiloj de la +okuloj iom post iom malgrandiĝis. Kiu estas tiom +senprudenta, ke li povas ĝin kredi? Kiom da mono vi havas? +Mi havas neniom. Donu al mi tiom da akvo, kiom da vino.</p> + +<p><b>Iu.</b> Iu venas; kiu ĝi estas? Ĉu iu +kuraĝus tion fari? Ĉiu penis sin savi, kiel li povis. +Lingvo, en kiu neniu nin komprenos. Neniu el ili povis savi la +dronanton. Li al neniu helpis iam eĉ per unu centimo. Ni +iros ĉiuj kune. Mi konas neniun en tiu urbo. Tio ĉi +estas super ĉiuj homaj fortoj.</p> + +<center><b>20c.</b></center> + +<!-- +That sure does look like 20o in the scan, +but 20c makes sense (a... b... o?), +and matches the Key to this Exercise. +--> +<p>De kie mi veturas, kien kaj pro kio, mi nur povas respondi: mi +ne scias. Oni petis lin atendi iom kun lia forveturo. Tiuj +ĉi nestoj ofte estas pli grandaj, ol la dometoj de la tieaj +homoj. Li forveturis kun firma decido forlasi por ĉiam tiun +ĉi sendankan landon. Se iu tion vidus, li malbenus la +Fortunon. Mi donus cent funtojn sterlingajn, se bova lango povus +havi por mi tian bonan guston kiel por vi. Kioma horo (estas)? +Baldaŭ la dekdua (horo).</p> + +<center><b>LESSON 21.</b></center> + +<center><i>Suffixes</i> <b>-eg-, -et-.</b></center> + +<!-- =============================056.png============================ --> +<p>The suffixes <b>-eg-</b> and <b>-et-</b> are opposites; +<b>-eg-</b> denotes a great size or degree, and <b>-et-</b> a +small size or degree, of that which the word signifies, as +<i>domo</i>, a house, <i>domego</i>, a mansion, <i>dometo</i>, a +cottage; <i>ŝnuro</i>, a cord, <i>ŝnurego</i>, a rope, +<i>ŝnureto</i>, a string; <i>monto</i>, a mountain, +<i>montego</i>, a huge mountain, <i>monteto</i>, a hill; +<i>ami</i>, to love, <i>amegi</i>, to idolise, <i>ameti</i>, to +have a liking for; <i>ridi</i>, to laugh, <i>ridegi</i>, to shout +with laughter, to guffaw, <i>rideti</i>, to smile.</p> + +<p><i>-eg-</i> and <i>-et-</i> denote a greater or smaller size +or degree than is expressed by <i>very large</i> or <i>very +small</i>. The adjective <i>ega</i> means <i>enormous, huge</i>, +and <i>eta</i> means <i>tiny</i>.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>arbaro</i>, a wood.<br> + <i>bruo</i>, noise.<br> + <i>kaleŝo</i>, carriage.<br> + <i>korto</i>, courtyard.<br> + <i>piedo</i>, foot.<br> + <i>teruro</i>, terror.<br> + <i>militistaro</i>, army.<br> + <i>serio</i>, series.</td> +<td nowrap valign="top"><i>somero</i>, summer.<br> + <i>kampo</i>, field.<br> + <i>piedego</i>, paw.<br> + <i>forir-</i>, go away.<br> + <i>murmur-</i>, murmur.<br> + <i>varma</i>, warm.<br> + <i>densa</i>, dense.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>En varmega tago mi amas promeni en arbaro. Kun bruo oni +malfermis la pordegon, kaj la kaleŝo enveturis en la korton. +Tio ĉi estas jam ne simpla pluvo, sed pluvego. Grandega +hundo metis sur min sian antaŭan piedegon, kaj mi de teruro +ne sciis, kion fari. Antaŭ nia militistaro staris granda +serio da pafilegoj. En tiu nokto blovis terura ventego. Kun +plezurego. Li deziregis denove foriri.</p> + +<p>Tuj post la hejto la forno estis varmega, post unu horo +ĝi estis nur varma, post du horoj ĝi estis nur iom +varmeta, kaj post tri horoj ĝi estis jam tute malvarma. Mi +aĉetis por la infanoj tableton kaj kelke da seĝetoj. En +nia lando sin ne trovas montoj, sed nur montetoj. En somero ni +trovas malvarmeton en densaj arbaroj. Li sidas apud la tablo kaj +dormetas. Mallarĝa vojeto kondukas tra tiu ĉi kampo al +nia domo. Sur lia vizaĝo mi vidis ĝojan rideton. +Antaŭ la virino aperis malgranda, beleta hundo. Pardonu, li +murmuretis.</p> + +<!-- =============================057.png============================ --> +<center><b>LESSON 22.</b></center> + +<center><i>Suffix</i> <b>-il-.</b></center> + +<p>The suffix <b>-il-</b> denotes the <i>instrument</i> by means +of which something is done, as <i>razi</i>, to shave, +<i>razilo</i>, a razor; <i>rigli</i>, to bolt, <i>riglilo</i>, a +bolt; <i>butero</i>, butter, <i>buterilo</i>, a churn; +<i>kuraci</i>, to treat (as a doctor), <i>kuracilo</i>, a +medicine.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>viando</i>, meat, flesh.<br> + <i>poŝo</i>, pocket.<br> + <i>korko</i>, cork (substance).<br> + <i>arĝento</i>, silver.<br> + <i>telero</i>, plate.<br> + <i>sano</i>, health.<br> + <i>butero</i>, butter.<br> + <i>hak-</i>, chop, hew.<br> + <i>seg-</i>, saw.<br> + <i>fos-</i>, dig.<br> + <i>kudr-</i>, sew.<br> + <i>tond-</i>, clip, shear.</td> +<td nowrap valign="top"><i>komb-</i>, comb.<br> + <i>ŝtop-</i>, stop up.<br> + <i>ŝlos-</i>, lock.<br> + <i>glit-</i>, glide, slide.<br> + <i>direkt-</i>, direct, steer.<br> + <i>difekt-</i>, damage.<br> + <i>montr-</i>, show.<br> + <i>pes-</i>, weigh something.<br> + <i>tir-</i>, draw, pull.<br> + <i>vetur-</i>, drive (in a vehicle).<br> + <i>frosta</i>, frosty.<br> + <i>magneta</i>, magnetic.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Per hakilo ni hakas, per segilo ni segas, per fosilo ni fosas, +per kudrilo ni kudras, per tondilo ni tondas. La tranĉilo +estis tiel malakra, ke mi ne povis tranĉi per ĝi la +viandon, kaj mi devis uzi mian poŝan tranĉilon. Ĉu +vi havas korktirilon, por malŝtopi la botelon? Mi volis +ŝlosi la pordon, sed mi perdis la ŝlosilon. Ŝi +kombas al si la harojn per arĝenta kombilo. En somero ni +veturas per diversaj veturiloj, kaj en vintro per glitveturilo. +Hodiaŭ estas bela frosta vetero; tial mi prenos miajn +glitilojn kaj iros gliti. La direktilisto de "Pinta" difektis la +direktilon. La magneta montrilo. La unua montrilo en la plej +multaj malsanoj estas la lango. Li metis ĝin sur la teleron +de pesilo.</p> + +<!-- =============================058.png============================ --> +<center><b>LESSON 23.</b></center> + +<center><i>Suffixes</i> <b>-an-, -estr-.</b></center> + +<p>The suffix <b>-an-</b> signifies a <i>member</i>, an +<i>inhabitant</i> of a country, town, etc., or a member of a +party, society, religion, etc. <i>Eŭropano</i>, a European; +<i>Londonano</i>, a Londoner; <i>urbo</i>, a town or city, +<i>urbano</i>, a citizen; <i>klubo</i>, a club, <i>klubano</i>, a +member of a club. <i>Ano</i>, a member.</p> + +<p><b>-estr-</b> denotes the <i>head</i> of a State, town, +society, etc. <i>Regno</i>, a State, <i>regnestro</i>, a ruler of +a State; <i>urbestro</i>, the head of a town, a mayor; +<i>lernejo</i>, a school, <i>lernejestro</i>, the principal or +head master of a school; <i>imperio</i>, an empire, +<i>imperiestro</i>, an emperor.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>Parizo</i>, Paris.<br> + <i>regno</i>, State.<br> + <i>imperio</i>, empire.<br> + <i>polico</i>, police.<br> + <i>Kristo</i>, Christ.<br> + <i>Lutero</i>, Luther.<br> + <i>Kalvino</i>, Calvin.<br> + <i>germano</i>, German.<br> + <i>franco</i>, Frenchman.<br> + <i>Rusujo</i>, Russia.<br> + <i>provinco</i>, province.<br> + <i>religio</i>, religion.<br> + <i>regimento</i>, regiment.<br> + <i>lokomotivo</i>, engine.<br> + <i>loĝio</i>, box (opera),<br> + lodge (freemason, etc.).</td> +<td nowrap valign="top"><i>vilaĝo</i>, village.<br> + <i>obe-</i>, obey.<br> + <i>konfes-</i>, confess, avow,<br> + acknowledge, profess<br> + (a religion, etc.).<br> + <i>enir-</i>, enter.<br> + <i>ruza</i>, sharp (cunning).<br> + <i>sufiĉa</i>, sufficient.<br> + <i>ordinara</i>, ordinary.<br> + <i>naiva</i>, simple.<br> + <i>saĝa</i>, wise.<br> + <i>severa</i>, strict, severe.<br> + <i>justa</i>, just, righteous.<br> + <i>egala</i>, equal.<br> + <i>fiera</i>, proud.<br> + <i>energia</i>, energetic.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================059.png============================ --> +<p>La ŝipanoj devas obei la ŝipestron. Ĉiuj +loĝantoj de regno estas regnanoj. Urbanoj estas ordinare pli +ruzaj, ol vilaĝanoj. La Parizanoj estas gajaj homoj. Nia +urbo havas bonajn policanojn, sed ne sufiĉe energian +policestron. Luteranoj kaj Kalvinanoj estas Kristanoj. Germanoj +kaj francoj, kiuj loĝas en Rusujo, estas Rusujanoj, kvankam +ili ne estas rusoj. Li estas nelerta kaj naiva provincano. La +loĝantoj de unu regno estas samregnanoj, la loĝantoj de +unu urbo estas samurbanoj, la konfesantoj de unu religio estas +samreligianoj. Tiuj, kiuj havas la samajn ideojn, estas +samideanoj.</p> + +<p>La regnestro de nia lando estas bona kaj saĝa reĝo. +Nia provincestro estas severa, sed justa. Nia regimentestro estas +por siaj soldatoj kiel bona patro. Ili estas egale fieraj, kiel +domestrino pri sia domo. Sur la lokomotivo la lokomotivestro +sidis sola. La imperiestro, akompanata de la imperiestrino, +ĵus eniris en sian loĝion.</p> + +<center><b>LESSON 24.</b></center> + +<center><i>Suffixes</i> <b>-ar-, -er-.</b></center> + +<p>The suffix <b>-ar-</b> signifies a collection of the persons +or things named, as <i>arbo</i>, a tree, <i>arbaro</i>, a wood; +<i>homo</i>, a human being, <i>homaro</i>, mankind; +<i>militisto</i>, a soldier (from <i>milito</i>, war), +<i>militistaro</i>, an army; <i>vorto</i>, a word, +<i>vortaro</i>, a dictionary (<i>vortareto</i>, a vocabulary); +<i>aro</i>, a flock, <i>anaro</i>, a company, troop.</p> + +<p><b>-er-</b> signifies a particle, or one of things of which +the name denotes a mass, as <i>greno</i>, corn, <i>grenero</i>, a +grain of corn ; <i>polvo</i>, dust, <i>polvero</i>, a speck of +dust; <i>pulvo</i>, gunpowder, <i>pulvero</i>, a grain of +gunpowder; <i>hajlo</i>, hail, <i>hajlero</i>, a hailstone; +<i>neĝo</i>, snow, <i>neĝero</i>, a snowflake; +<i>koto</i>, mud, <i>kotero</i>, a speck of mud or dirt.</p> + +<!-- =============================060.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>pulvo</i>, gunpowder.<br> + <i>ŝtupo</i>, step, stair.<br> + <i>tegmento</i>, roof.<br> + <i>herbo</i>, grass.<br> + <i>bruto</i>, brute, beast, head of cattle.<br> + <i>lano</i>, wool.<br> + <i>persono</i>, person.<br> + <i>floreno</i>, florin.<br> + <i>ŝilingo</i>, shilling.<br> + <i>penco</i>, penny.<br> + <i>glaso</i>, a glass (tumbler).<br> + <i>brando</i>, brandy.<br> + <i>tuko</i>, a cloth.<br> + <i>telertuketo</i>, serviette.<br> + [Footnote: See Lesson 45.]<br> + <i>ŝnuro</i>, cord.<br> + <i>sablo</i>, sand.</td> +<td nowrap valign="top"><i>ŝafo</i>, a sheep.<br> + <i>fajro</i>, fire.<br> + <i>met-</i>, put, set.<br> + <i>paŝt-</i>, feed (cause to feed),<br> + pasture.<br> + <i>sekv-</i>, follow.<br> + <i>bar-</i>, bar (obstruct).<br> + <i>batal-</i>, battle, fight.<br> + <i>eksplod-</i>, explode.<br> + <i>brava</i>, brave.<br> + <i>kruta</i>, steep.<br> + <i>hispana</i>, Spanish.<br> + <i>vasta</i>, vast, spacious.<br> + <i>precipe</i>, chiefly, particularly.<br> + <i>preskaŭ</i>, almost.<br> + <i>inter</i>, between, among.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Nia lando venkos, ĉar nia militistaro estas granda kaj +brava. Sur kruta ŝtuparo li levis sin al la tegmento de la +domo. Mi ne scias la lingvon hispanan, sed per helpo de vortaro +hispana-germana mi tamen komprenis iom vian leteron. Sur tiuj +ĉi vastaj kaj herboriĉaj kampoj paŝtas sin grandaj +brutaroj, precipe aroj da bellanaj ŝafoj. La vagonaro +konsistis preskaŭ nur el personvagonoj. Oni metis antaŭ +mi manĝilaron, kiu konsistis el telero, kulero, +tranĉilo, forko, glaseto por brando, glaso por vino kaj +telertuketo. Sur la maro staris granda ŝipo, kaj inter la +ŝnuregaro sidis ĉie ŝipanoj. Lia sekvantaro staris +en la posto de la loĝio. Mallumaj montegaroj baras la +vojon.</p> + +<p>Floreno, ŝilingo kaj penco estas moneroj. Sablero enfalis +en mian okulon. Unu fajrero estas sufiĉa por eksplodigi +pulvon.</p> + +<!-- =============================061.png============================ --> +<center><b>LESSON 25.</b></center> + +<center>Suffix <b>-ul-.</b></center> + +<p>The suffix <b>-ul-</b> denotes a person characterised by the +quality, etc., which the word expresses, as <i>justa</i>, just, +righteous, <i>justulo</i>, one who is just; <i>babili</i>, to +chatter, <i>babilulo</i>, one who chatters, a babbler; +<i>avara</i>, avaricious, <i>avarulo</i>, a miser; <i>kun</i>, +with, <i>kunulo</i>, a companion.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>legendo</i>, legend.<br> + <i>ombro</i>, shadow.<br> + <i>rajto</i>, right, authority.<br> + <i>profeto</i>, prophet.<br> + <i>mensogo</i>, a lie.<br> + <i>tagmanĝ-</i>, dine.</td> +<td nowrap valign="top"><i>entrepren-</i>, undertake.<br> + <i>propra</i>, own.<br> + <i>avara</i>, avaricious.<br> + <i>potenca</i>, powerful.<br> + <i>infekta</i>, infectious.<br> + <i>ĉe</i>, at, with.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Malriĉa saĝulo tagmanĝis ĉe avara +riĉulo. Malsaĝulon ĉiu batas. Li estas mensogisto +kaj malnoblulo. Timulo timas eĉ sian propran ombron. Tiu +ĉi maljunulo tute malsaĝiĝis kaj infaniĝis. +Unu instruitulo entreprenis gravan sciencan laboron. Nur +sanktuloj havas la rajton enveni tien ĉi. Li sola estas la +grandulo, la potenculo. Ĝi ne estas la legendo pri la +belulino Zobeido. Post infekta malsano oni ofte bruligas la +vestojn de la malsanulo. La malbeno de la profeto staras super la +kapo de maldankulo. Post kelkaj minutoj la kuraĝulo eliris. +Ĉiuj sanktuloj, helpu!</p> + +<center><b>LESSON 26.</b></center> + +<p>The following words, which have already been used in the +previous lessons, are always placed before <i>nouns</i> or +<i>pronouns</i>, to show the relation (of position, etc.) between +the thing for which the noun stands and another thing or an +action.</p> + +<!-- =============================062.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>al</i>, to, towards.<br> + <i>apud</i>, beside, near, by.<br> + <i>da</i>, of (indefinite quantity).<br> + <i>de</i>, of from, by.<br> + <i>el</i>, out of.<br> + <i>en</i>, in, into, within.<br> + <i>ekster</i>, outside.<br> + <i>ĝis</i>, until, till, as far as.<br> + <i>inter</i>, between, among.<br> + <i>kontraŭ</i>, against, opposite.<br> + <i>kun</i>, (in company) with.</td> +<td nowrap valign="top"><i>laŭ</i>, according to.<br> + <i>per</i>, by means of, with.<br> + <i>post</i>, after, behind.<br> + <i>pri</i>, concerning, about.<br> + <i>por</i>, for, for the sake of.<br> + <i>sen</i>, without.<br> + <i>super</i>, above, over.<br> + <i>sur</i>, on, upon.<br> + <i>tra</i>, through.<br> + <i>trans</i>, across, on the other side.<br> + <i>je</i>, (has no definite meaning).</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>(<i>These words are called</i> <span style= +"font-variant: small-caps">Prepositions</span>, <i>which +means</i> placed before).</p> + +<p>The other simple prepositions are—</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>anstataŭ</i>, instead of.<br> + <i>antaŭ</i>, before.<br> + <i>ĉe</i>, at, with.<br> + <i>ĉirkaŭ</i>, about, around.<br> + <i>krom</i>, besides, except.<br> + <i>malgraŭ</i>, notwithstanding, in spite of.</td> +<td nowrap valign="top"><i>po</i>, at the rate of.<br> + <i>pro</i>, for (cause), owing to.<br> + <i>preter</i>, past, beyond, by.<br> + <i>spite</i>, in despite of.<br> + <i>sub</i>, under.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>The prepositions <i>anstataŭ</i>, <i>antaŭ</i> +(<i>ol</i>), and <i>por</i> are also used before Infinitive +verbs, as <i>anstataŭ diri</i>, instead of saying (to say); +<i>antaŭ ol paroli</i>, before speaking; <i>por lerni</i>, +in order to learn.</p> + +<!-- =============================063.png============================ --> +<p>In Esperanto all the prepositions except "je" have a definite +meaning, and care must be taken to use the one which conveys the +exact sense. The same word cannot be used for "with" in the two +sentences "He went with his father" and "He cut it with a knife," +or for "about" in "He spoke about his child" and "They stood +about the stove." In the first example "with" his father is +"kun", in company with, <i>Li iris</i> kun <i>sia patro</i>, and +"with" a knife is "per", by means of, <i>Li tranĉis +ĝin</i> per <i>tranĉilo</i>. "About," in "about his +child," is "pri," concerning, <i>Li parolis</i> pri <i>sia +infano</i>, but "about," in "about the stove," is +"ĉirkaŭ," around, <i>Ili staris</i> ĉirkaŭ +<i>la forno</i>.</p> + +<p>When we cannot decide which is the correct preposition to use +in any case, we may use "je," the only preposition which has no +special meaning of its own, or the preposition may be left out +altogether, and "n" added to the noun or pronoun, provided that +no want of clearness ensue (see Lesson 27), as <i>Mi ridas</i> +pro <i>lia naiveco</i>, or, <i>Mi ridas</i> je <i>lia +naiveco</i>, or, <i>Mi ridas lian naiveco</i>n, I laugh at his +simplicity.</p> + +<p>When we wish to express "motion towards" something, and the +preposition does not of itself express it, <i>n</i> is added to +the noun or pronoun, as in the case of adverbs (see Lesson 12), +<i>Li estas en la domo</i>, He is in the house; but, <i>Li iras +en la domon</i>, He is going into the house.</p> + +<p><span style= +"font-variant: small-caps">Note</span>.—There are three +cases in which the noun or pronoun takes <i>n</i>. (i.). When it +is the <i>direct object</i> of the verb, as <i>Mi vidis lin</i>, +I saw him. (ii.). To show <i>direction</i>, as <i>Li iris en la +ĝardenon</i>, He went into the garden. (iii.). When the +<i>preposition</i> is <i>left out</i>. This is usually done in +the case of <i>dates</i> and expressions signifying +<i>duration</i> of time, as <i>Georgo Vaŝington estis +naskita la dudek-duan de Februaro de la jaro mil sepcent tridek +du</i>, George Washington was born the 22nd of February, 1732. +<i>Vi restos tie ĉi la tutan vivon (dum la tuta vivo)</i>, +You will remain here your (the) whole life.</p> + +<p>All the prepositions whose meaning allows of it can be used as +adjectives, adverbs, etc., by adding the proper endings, as from +<i>antaŭ</i>, before, we get <i>antaŭa</i>, former, +<i>antaŭe</i>, formerly or previously, <i>antaŭen</i>, +forward.</p> + +<p>Prepositions are also joined to other words, and to prefixes +or suffixes, as <i>antaŭdiri</i>, to foretell; <i>apudmara +urbo</i>, a seaside town; <i>senigi</i>, to deprive of.</p> + +<!-- =============================064.png============================ --> +<p>Sometimes the preposition is both prefixed to the verb and +used after it before the noun, as <i>Li eliris el la domo, kaj +eniris en la ĝardenon</i>, He went out of the house, and +entered into the garden.</p> + +<center><b>LESSON 27.</b></center> + +<center><b>Al.</b></center> + +<p><b>Al</b> signifies <i>to</i> or <i>towards</i> a person or +place. It is also used before the noun or pronoun which signifies +<i>person</i> after such verbs as <i>give, tell</i>, etc., which +take two objects in different relations to the verb, as— +Give (to) him the book, <i>Donu al li la libron.</i> Tell (to) +him the truth, <i>Diru al li la veron.</i> Write (to) him a +letter, <i>Skribu al li leteron.</i> In such cases we can say +<i>Pardonu lin</i>, Pardon him, if the "thing" object is not +mentioned, but we cannot say <i>Pardonu lin la kulpon</i>, +Forgive him his fault; it must be <i>Pardonu al li la kulpon.</i> +The pronoun with "al" is sometimes used instead of the possessive +(pronoun) adjective <i>mia</i>, etc., as <i>Mi tranĉis al mi +la fingron</i>, for <i>Mi tranĉis mian fingron</i>, I cut my +finger. <i>"Ŝi kombis al si la harojn,"</i> instead of +<i>"Ŝi kombis siajn harojn,"</i> She combed her hair.</p> + +<p><i>Al</i> is frequently used as a prefix as well as after the +verb, as <i>aldoni</i>, to add; <i>alpreni</i>, to adopt; +<i>aliĝi</i>, to adhere; <i>aljuĝi</i>, to award.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>sorĉisto</i>, sorcerer.<br> + <i>detranĉ-</i>, cut off.</td> +<td nowrap valign="top"><i>promes-</i>, promise.<br> + <i>ambaŭ</i>, both.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================065.png============================ --> +<p>Ŝi revenis al la palaco de sia patro. Ili ambaŭ iris +al la urbestro. Ĉu mi ne faris al vi bonon? Ŝi nenion +al ili rakontis. Ŝi skribis al li leteron. Ĉiutage li +instruas al la homoj ion, kion ili ne scias. Ili flugis al la +suno. Unu fratino promesis al la alia rakonti al ŝi, kion +ŝi vidis kaj kio la plej multe plaĉis al ŝi en la +unua tago. Eble li al vi pardonos. Ŝi ne kredis al siaj +propraj oreloj. Li ne sciis, ke al ŝi li devas danki la +vivon. Si savis al li la vivon. La sorĉistino detranĉis +al la virineto de maro la langon.</p> + +<center><b>LESSON 28.</b></center> + +<center><b>Ĉe. Apud.</b></center> + +<p><b>Ĉe</b> indicates a certain <i>place, time</i>, or +<i>point of thought, discourse</i>, etc., as, <i>Li estis ĉe +mia patro</i>, He was with my father, or at my father's house. +<i>Ĉe la momento</i>, At the moment. <i>Li estis ĉe la +pordo</i>, He was at the door, <i>Ĉeesti</i>, To be +present.</p> + +<p><b>Apud</b> means <i>close by, beside.</i> It applies to place +only, as <i>La knabo staris apud la patro</i>, The boy stood by, +or beside, the father.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>fundo</i>, bottom.<br> + <i>brako</i>, arm.<br> + <i>torĉo</i>, torch.<br> + <i>serpento</i>, serpent.<br> + <i>statuo</i>, statue.<br> + <i>saliko</i>, willow.</td> +<td nowrap valign="top"><i>halt-</i>, stop, halt.<br> + <i>ramp-</i>, creep, crawl.<br> + <i>plant-</i>, (to) plant.<br> + <i>multekosta</i>, precious,<br> + valuable.<br> + <i>aŭ ... aŭ</i>, either ... or.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Mi loĝis ĉe ŝia patro. Ĝi falis sur la +fundon de la maro ĉe la rompiĝo de la ŝipo. +Ĉe lumo de torĉoj. Brako ĉe brako. Kaptis lin +kelka timo ĉe la penso. Nenio helpas; oni devas nur +kuraĝe resti ĉe sia opinio. Ŝi ridis ĉe lia +rakontado. Ĉe ĉiu vorto, kiun vi diros, el via +buŝo eliros aŭ floro aŭ multekosta ŝtono.</p> + +<p>Li haltis apud la pordo. La serpento rampis apud ŝiaj +piedoj. Kiam li estis ĉe mi, li staris tutan horon apud la +fenestro. Mi loĝis en arbo apud via domo. Ŝi plantis +apud la statuo roza-ruĝan salikon. La apudvojaj arboj.</p> + +<!-- =============================066.png============================ --> +<center><b>LESSON 29.</b></center> + +<center><b>En.</b></center> + +<p><b>En</b> means <i>in, inside;</i> when <i>n</i> is added to +the noun which it precedes, it means <i>into</i>, as <i>Kie vi +estas? Mi estas en la domo. Kien vi iras? Mi iras en la +ĝardenon.</i> Where are you? I am in the house. Where are +you going? I am going into the garden. <i>Malamiko venis en nian +landon</i>, An enemy came into our country.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>Hispanujo</i>, Spain.<br> + <i>humoro</i>, humour, temper.<br> + <i>paco</i>, peace.<br> + <i>pinglo</i>, pin.<br> + <i>nasko-tago</i>, birthday.<br> + <i>faruno</i>, flour.<br> + <i>parto</i>, part.</td> +<td nowrap valign="top"><i>muel-</i>, grind.<br> + <i>turn-</i>, turn.<br> + <i>divid-</i>, divide.<br> + <i>do</i>, then.<br> + <i>ĝuste</i>, exactly, just.<br> + <i>kvazaŭ</i>, as if.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>La birdo flugas en la ĉambro ( = ĝi estas en la +ĉambro, kaj flugas en ĝi). La birdo flugas en la +ĉambron ( = ĝi estas ekster la ĉambro, kaj flugas +nun en ĝin). Mi vojaĝas en Hispanujo. Mi vojaĝas +en Hispanujon. Kion do fari en tia okazo? Mi estas en bona +humoro. Li murmuretis al la reĝino en la orelon. En sekvo de +tiu ĉi okazo. Mi preferus resti en paco tie ĉi. +Ŝia naskotago estis ĝuste en la mezo de vintro. Li +ekrigardis en la okulojn de la infano. Li estis bela granda viro +en la aĝo de kvardek jaroj. En la daŭro de mia tuta +vivo. En la fino de la jaro. Mano en mano. Enirinte en la +vagonon, ŝi sidis kvazaŭ sur pingloj. La greno +mueliĝas en farunon. Aleksandro turniĝis en polvon. Li +dividis la pomon en du partojn.</p> + +<center><b>LESSON 30.</b></center> + +<center><b>Inter. Ekster. El.</b></center> + +<p><b>Inter</b> means <i>between, among</i>, or <i>amongst.</i> +It is largely used as a prefix, as <i>interparoli</i>, to +converse; <i>internacia</i>, international; <i>interkonsento</i>, +agreement; <i>sin intermeti</i>, to interfere.</p> + +<!-- =============================067.png============================ --> +<p><b>Ekster</b> means <i>out of, outside</i>, as <i>ekster +danĝero</i>, out of danger. It is used as a prefix, as +<i>eksterordinara</i>, extraordinary.</p> + +<p><b>El</b> means <i>out of</i>. It applies (i.) to +<i>place</i>, signifying motion from, as, <i>Mi eliris el la +domo</i>, I went out of the house. (ii.). <i>Chosen from +among</i>, as, <i>Unu el miaj infanoj</i>, One of (from among) my +children. (iii.). <i>Made out of</i>, as, <i>Tiu ĉi +ŝtofo estas farita el lano</i>, This cloth is made (out) of +wool. <i>El</i> is used as a prefix, and means <i>out, +outright</i>, or <i>thoroughly</i>, as, <i>Elfosi</i>, to dig +out; <i>Ellerni</i>, to learn thoroughly.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>kolono</i>, column, pillar.<br> + <i>marmoro</i>, marble.<br> + <i>figuro</i>, figure.<br> + <i>muro</i>, wall.<br> + <i>kanapo</i>, sofa.<br> + <i>arto</i>, art.<br> + <i>viveco</i>, liveliness.</td> +<td nowrap valign="top"><i>krono</i>, crown.<br> + <i>uzo</i>, use.<br> + <i>okazo</i>, occasion.<br> + <i>alfabeto</i>, alphabet.<br> + <i>divid-</i>, divide (something).<br> + <i>produkt-</i>, produce.<br> + <i>interne</i>, inside.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Inter Rusujo kaj Francujo estas Germanujo. Ili dividis inter +si dekdu pomojn. Inter la deka kaj dekunua horo matene. Inter la +kolonoj staris marmoraj figuroj. Apud la muro inter la fenestroj +staris kanapo. Longe ili parolis inter si. Ĉe tiu ĉi +malsano unu horo povas decidi inter vivo kaj morto. En la +intertempo inter la paroloj oni produktas artajn fajrojn.</p> + +<p>Mi staras ekster la domo, kaj li estas interne. Li estas +ekster la pordo. Nun ni estas ekster danĝero. Li loĝas +ekster la urbo. Starante ekstere, li povis vidi nur la eksteran +flankon de nia domo. Li montris eksteren en la mallumon. Mi lasis +lin ekstere. La ekstero de tiu ĉi homo estas pli bona, ol +lia interno.</p> + +<!-- =============================068.png============================ --> +<p>Li eliris el la urbo. Li estas ĵus reveninta el la +eksterlando. Kun eksterordinara viveco ŝi elsaltis el la +vagono. Ŝi metis al ŝi kronon el blankaj lilioj sur la +harojn. Li faris uzon el la okazo. Tiuj ĉi nestoj estas +farataj tute el tero. Ŝi estis la plej kuraĝa el +ĉiuj. Jen vi elkreskis! Li eliris el la dormoĉambro, +kaj eniris en la manĝoĉambron. La esperanta alfabeto +konsistas el dudek ok literoj.</p> + +<center><b>LESSON 31.</b></center> + +<center><b>Sur. Super. Sub.</b></center> + +<p><b>Sur</b> means <i>on, upon</i> (touching). <i>Li sidas sur +la kanapo</i>, He is sitting on the sofa. Followed by the +accusative (with <i>n</i>) it means <i>on to</i>, as +<i>Sidiĝu sur la kanapon</i>, Sit down on the sofa. +<i>Influi sur la karakteron</i>, To have influence on the +character.</p> + +<p><b>Super</b> means <i>over, above</i> (not touching). <i>Super +la maro flugis la nuboj</i>, Over the sea floated the clouds. +Followed by the accusative it shows motion over and above a +thing, as <i>Li ĵetis ŝtonon super la muron</i>, He +threw a stone over the wall.</p> + +<p><b>Sub</b> means <i>under, underneath</i>. <i>La hundo +kuŝis sub la tablo</i>, The dog lay under the table. With +the accusative <i>sub</i> shows motion to and beneath, as <i>La +hundo kuris sub la tablon</i>, The dog ran under the table.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>aero</i>, air.<br> + <i>sono</i>, sound.<br> + <i>benko</i>, bench.<br> + <i>kato</i>, cat.<br> + <i>lito</i>, bed.<br> + <i>frukto</i>, fruit.<br> + <i>genuo</i>, knee.<br> + <i>muso</i>, mouse.<br> + <i>muziko</i>, music.<br> + <i>ponto</i>, bridge.<br> + <i>sofo</i>, sofa.</td> +<td nowrap valign="top"><i>supraĵo</i>, surface.<br> + <i>ŝultro</i>, shoulder.<br> + <i>ferdeko</i>, deck.<br> + <i>balanc-</i>, swing (something).<br> + <i>frap-</i>, strike, slap.<br> + <i>influ-</i>, have influence on.<br> + <i>prem-</i>, press.<br> + <i>naĝ-</i>, swim.<br> + <i>forestanta</i>, absent.<br> + <i>nobla</i>, noble (quality).<br> + <i>alta</i>, high.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================069.png============================ --> +<p>Mi sidas sur seĝo kaj tenas la piedojn sur benketo. Li +revenis kun kato sur la brako. Mi metis la manon sur la tablon. +Li falis sur la genuojn. Ne iru sur la ponton. Li ĵetis sin +malespere sur seĝon. Li frapis lin sur la ŝultron, kaj +premis lin malsupren sur la sofon. Mi sidigis min sur la lokon de +la forestanta hejtisto. La fruktoplantado devas influi noblige +sur tiujn, kiuj sia okupas je ĝi.</p> + +<p>Super la tero sin trovas aero. Liaj pensoj alte leviĝis +super la nubojn. Ŝi ricevis la permeson sin levi super la +supraĵon de la maro. Ili povis sin levi sur la altajn +montojn alte super la nubojn. Li staras supre sur la monto kaj +rigardas malsupren sur la kampon. Ŝi sidis sur la akvo kaj +balanciĝis supren kaj malsupren.</p> + +<p>El sub la kanapo la muso kuris sub la liton, kaj nun ĝi +kuras sub la lito. Ŝi ofte devis naĝi sub la akvon. Sub +la sonoj de muziko ili dancis sur la ferdeko. Ekfloris sub +ŝia rigardo la blankaj lilioj. Ŝi subiĝis sub la +akvon. Ŝi suprennaĝis ĉe la subiro de la suno.</p> + +<center><b>LESSON 32.</b></center> + +<center><b>Tra. Trans. Preter.</b></center> + +<p><b>Tra</b> means <i>through</i>, as <i>Tra la truo</i>, +Through the hole. <i>Tra la mondo</i>, Through the world.</p> + +<p><b>Trans</b> means <i>at the other side, across</i>, as <i>Li +loĝas trans la rivero</i>, He lives on the other side of the +river. With the accusative it means <i>to the other side</i>, as +<i>Li naĝis trans la riveron</i>, He swam to the other side +of (across) the river.</p> + +<!-- =============================070.png============================ --> +<p><b>Preter</b> means <i>past, by</i>, or <i>beyond;</i> it +conveys the idea of coming up from behind and passing on in +front, as <i>Mi pasis preter via frato</i>, or <i>Mi preterpasis +vian fraton</i>, I passed your brother. The difference between +<i>tra</i>, <i>trans</i>, and <i>preter</i> is clearly shown by +the sentence <i>Trapasinte la arbaron, li preterpasis la +preĝejon kaj tiam transpasis la riveron per la ponto</i>, +Having passed through the wood, he passed by the church, and then +passed over the river by the bridge.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>kameno</i>, hearth, fireside.<br> + <i>poto</i>, pot.<br> + <i>kaldrono</i>, cauldron, kettle.<br> + <i>vaporo</i>, steam, vapour.<br> + <i>hirundo</i>, swallow.<br> + <i>tunelo</i>, tunnel.<br> + <i>oceano</i>, ocean.</td> +<td nowrap valign="top"><i>momento</i>, moment.<br> + <i>abato</i>, abbot.<br> + <i>penetr-</i>, penetrate.<br> + <i>bol-</i>, boil (as water boils).<br> + <i>turn-</i>, turn (a thing or oneself).<br> + <i>larĝa</i>, wide, broad.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Li estas tiel dika, ke li ne povas trairi tra nia +mallarĝa pordo. Ŝi rigardis supren tra la mallume-blua +akvo. Tra la palruĝa aero lumis la stelo de la vespero. La +sonado de la sonoriloj trapenetras malsupren al ŝi. Ili +traglitas inter la branĉoj. Sur la kameno inter du potoj +staras fera kaldrono; el la kaldrono, en kiu sin trovas +(<i>or</i> troviĝas) bolanta akvo, eliras vaporo; tra la +fenestro, kiu sin trovas (<i>or</i> troviĝas) apud la pordo, +la vaporo iras sur la korton.</p> + +<p>La hirundo flugis trans la riveron, ĉar trans la rivero +sin trovis (<i>or</i> troviĝis) aliaj hirundoj. Ili povas +flugi sur ŝipoj trans la maron. "Kial Hanibalo iris trans la +Alpojn? Ĉar tiam la tunelo ne estis ankoraŭ preter." +Estas neeble, ke ili estu transirintaj trans la oceanon. Ĉio +transturniĝis la fundo supren.</p> + +<p>Ni pasis preter la stacio. En tiu ĉi momento preteriras +la abato. Preterirante, mi demandis lin, ĉu jam estas la +dekdua horo. La muelilo ne povas mueli per akvo +preterfluinta.</p> + +<!-- =============================071.png============================ --> +<center><b>LESSON 33.</b></center> + +<center><b>Antaŭ. Post.</b></center> + +<p><b>Antaŭ</b> means <i>before</i> (time), <i>Ni revenos +antaŭ Mardo</i>, We shall return before Tuesday, <i>in front +of</i> (place), <i>Antaŭ la domo</i>, Before the house. +Before verbs "<i>antaŭ ol</i>" is used, as <i>Lavu vin, +antaŭ ol manĝi</i>, Wash (yourself) before eating.</p> + +<p><b>Post</b> means <i>after</i> (time), <i>behind</i> +(place).</p> + +<p>Care must be taken in using <i>antaŭ</i> and <i>post</i> +to arrange the sentence so that there can be no doubt as to +whether time or place is referred to. "He came before his +father," in place or position, <i>i.e.</i>, in front of his +father, is <i>Li venis antaŭ sia patro</i>, but if <i>before +in time</i> is meant, it must be <i>Li venis antaŭ ol lia +patro</i> (<i>venis</i>). <i>Li venis post sia patro</i> means He +came behind his father; if we mean "after his father came" we may +use <i>kiam</i>, and say <i>Li venis post, kiam lia patro +venis</i>.</p> + +<p>To express "time past," "ago," <i>antaŭ</i> is used, as +<i>Antaŭ tri tagoj</i>, Three days ago. <i>Antaŭ +longe</i>, A long time ago. <i>Antaŭ nelonge</i>, Not long +ago.</p> + +<p>To express "in" a time to come <i>post</i> is used, as I will +come in three days, <i>Mi venos post tri tagoj</i>. <i>Post +nelonge</i>, In a short time.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>preĝejo</i>, church (place of +prayer).<br> + <i>ordo</i>, order.<br> + <i>riĉeco</i>, wealth.<br> + <i>paŝo</i>, step.<br> + <i>paĝo</i>, page.</td> +<td nowrap valign="top"><i>vek-</i>, waken (someone).<br> + <i>bala-</i>, sweep.<br> + <i>raŭka</i>, hoarse.<br> + <i>avida</i>, eager, greedy.<br> + <i>ofte</i>, often.<br> + <i>publike</i>, publicly.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================072.png============================ --> +<p>Antaŭ ili staris preĝejo. Antaŭ tiuj homoj +estas inde paroli. Ofte en la nokto ŝi staris antaŭ la +fenestro. Mi estas peka antaŭ vi. Antaŭ unu horo. +Antaŭ mallonge li vekiĝis tre raŭka. Antaŭ +nelonge oni vendis la domon publike. Ne iru, antaŭ ol vi +scias, ke ĉio estas en ordo. Mi devos lasi ilin elbalai la +ĉambron, antaŭ ol ni komencos danci. Mi estis tie en la +antaŭa jaro. Antaŭe mi neniam pensis pri riĉeco. +Estis al ŝi, kiel la sorĉistino antaŭdiris.</p> + +<p>Li restis post la pordo. Iom post iom. Ŝi komencis avide +legi paĝon post paĝo. Ŝi rigardis post lin kun +rideto. Post kelkaj minutoj leviĝis la suno. Ŝi +ĵetis siajn brakojn posten kaj antaŭen. Ni restos +kelkajn semajnojn en Parizo; poste ni vojaĝos en +Germanujon.</p> + +<center><b>LESSON 34.</b></center> + +<center><b>Dum. Ĝis. Ĉirkaŭ.</b></center> + +<p><b>Dum</b> means <i>during</i>, as <i>Dum mia tuta vivo</i>, +During my whole life. It is not much used as a preposition, that +is, before a noun, <i>en la daŭro de</i> being better, as +<i>En la daŭro de mia tuta vivo</i>, In (the duration of) my +whole life; or the preposition is omitted altogether, as <i>La +tutan tagon mi laboradis</i>, I used to work all day long. +<i>Dum</i>, meaning <i>while, whilst</i>, is often used at the +beginning of a sentence. <i>Dume</i> means meanwhile, or, in the +meantime.</p> + +<p><b>Ĝis</b> means <i>till, until, up to, as far as</i>. +<i>Atendu ĝis Sabato</i>, Wait until Saturday. <i>Iru +ĝis la rivero</i>, Go as far as the river.</p> + +<p><b>Ĉirkaŭ</b> means <i>about</i> or <i>around, +somewhere near</i> (more or less). <i>Ili ludis ĉirkaŭ +la arbo</i>, They played around the tree. <i>Ĉirkaŭ +Majo ni foriros</i>, About May we shall go away.</p> + +<!-- =============================073.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>koncerto</i>, concert.<br> + <i>flanko</i>, side.<br> + <i>sorto</i>, fate.<br> + <i>radio</i>, ray.<br> + <i>kupolo</i>, cupola, dome.<br> + <i>rublo</i>, rouble.<br> + <i>etaĝo</i>, story (of building).<br> + <i>doloro</i>, pain, ache.</td> +<td nowrap valign="top"><i>vitro</i>, glass (material).<br> + <i>globo</i>, globe.<br> + <i>kolekt-</i>, collect.<br> + <i>prepar-</i>, prepare.<br> + <i>pes-</i>, weigh (something).<br> + <i>ekzist-</i>, exist.<br> + <i>pere-</i>, perish.<br> + <i>proksime</i>, near to.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Dum la tuta tago (aŭ, la tutan tagon) li restis sola. Dum +(aŭ, en la daŭro de) kelkaj monatoj, ŝi ne +eliradis el sia ĉambro. Li dormis dum la tuta koncerto +(aŭ, la tutan koncerton). Dum daŭris la preparoj, li +estis gasto ĉe la reĝo. Dum li veturas sur la vojo al +Grenada, en Santa Fé estas decidata lia sorto.</p> + +<p>Ili laboradis ĝis profunda nokto. La telero de la pesilo +malleviĝis ĝis la tero. Ĝiaj radioj sin levadis +ĝis la kupolo. Pruntu al mi dek rublojn ĝis +morgaŭ. Li laboradis de frua mateno ĝis malfrua nokto. +Li batalos ĝis la fino mem. Ni levadis nin ĉiam pli kaj +pli alte ĝis la kvara etaĝo. Ĝi ekzistos ĝis +la mondo pereos.</p> + +<p>La reĝo venis ĉirkaŭ tagmezo en la vilaĝon +Reading. Ĉirkaŭ la mateno la ventego finiĝis. +Estos sufiĉe ĉirkaŭ dek metroj. Ĉiuj +kolektiĝis ĉirkaŭ la vitra globo. Oni povas +rigardi tre malproksime ĉirkaŭe. Ĉirkaŭe +naĝis grandaj montoj de glacio. Li rigardis +ĉirkaŭen sur ĉiuj flankoj.</p> + +<center><b>LESSON 35.</b></center> + +<center><b>De. Da.</b></center> + +<!-- =============================074.png============================ --> +<p><b>De</b> means <i>of</i>, <i>from</i>, or <i>by</i>; it +denotes (i.) <i>possession</i>, as <i>La ĉapelo de la +patro</i>, The father's hat; (ii.), <i>the agent of an +action</i>, as <i>La letero estis skribata de Johano</i>, The +letter was written by John; (iii.), <i>cause, Li mortis de +febro</i>, He died of fever; (iv.), <i>starting point, from, +since</i>, as <i>De tiu tempo neniu lin vidis</i>, (Starting) +from (since) that time nobody has seen him; <i>Li venis de +Parizo</i>, He came from Paris.</p> + +<p><b>Da</b> means <i>of</i>; it is used after words signifying +quantity, when the noun following has a <i>general</i>, not a +<i>particular</i> sense, as <i>Dekduo da kuleroj</i>, A dozen +spoons; <i>Funto da teo</i>, A pound of tea; <i>Peco da pano</i>, +A piece of bread; but if some particular tea, bread, etc., is +specified, <i>de</i> must be used, as <i>Funto de la teo</i>, A +pound of the tea; <i>Peco de la pano</i>, A piece of the bread. +<i>La</i> cannot be used after <i>da.</i></p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>placo</i>, place, square.<br> + <i>velo</i>, sail.<br> + <i>drapo</i>, cloth.<br> + <i>ovo</i>, egg.<br> + <i>kilometro</i>, kilometre.<br> + <i>bordo</i>, shore.<br> + <i>amaso</i>, crowd.<br> + <i>aŭtuno</i>, autumn.<br> + <i>turo</i>, tower.<br> + <i>ĉevalo</i>, horse.</td> +<td nowrap valign="top"><i>peco</i>, piece.<br> + <i>sumo</i>, sum.<br> + <i>inko</i>, ink.<br> + <i>najbaro</i>, neighbour.<br> + <i>mezuro</i>, measure,<br> + <i>sufer-</i>, suffer.<br> + <i>signif-</i>, mean, signify.<br> + <i>nigra</i>, black.<br> + <i>plena</i>, full.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>La lumo de la luno. En la mezo de la placo staris domo. Li +povis havi la aĝon de dekses jaroj. La tempo de ilia vivo +estas ankoraŭ pli mallonga, ol de nia. Ili sin levis de apud +la tablo. Mi pensis, ke vi de tie jam ne revenos. La ŝipanoj +demetis la velojn. Li deiris de la ĉevalo.</p> + +<!-- =============================075.png============================ --> +<p>Glaso de vino estas glaso, en kiu antaŭe sin trovis vino, +aŭ kiun oni uzas por vino; glaso da vino estas glaso plena +je vino. Alportu al mi metron da nigra drapo. (Metro de drapo +signifus metron, kiu kuŝis sur drapo, aŭ kiu estas +uzata por drapo). Mi aĉetis dekon da ovoj. Tiu ĉi +rivero havas ducent kilometrojn da longo. Sur la bordo de la maro +staris amaso da homoj. Multaj birdoj flugas en la aŭtuno en +pli varmajn landojn. Sur la arbo sin trovis multe (aŭ multo) +da birdoj. Kelkaj homoj sentas sin la plej feliĉaj, kiam ili +vidas la suferojn de siaj najbaroj. En la ĉambro sidis nur +kelke da homoj. "Da" post ia vorto montras, ke tiu ĉi vorto +havas signifon de mezuro.</p> + +<p>Ĝi estas bela peco da ŝtofo. Sur la teleron li metis +milojn da pecoj da arĝento. La lumoj brilas kiel centoj da +steloj. Knabo aĉetis boteleton da inko. Ili konstruas +turetojn enhavantajn multe da ĉambretoj. Li donis al ili +grandan sumon da mono.</p> + +<center><b>LESSON 36.</b></center> + +<center><b>Per. Kun. Sen.</b></center> + +<p><b>Per</b> and <b>kun</b> represent different uses of our word +"with," so care must be taken to use the correct word.</p> + +<p><b>Per</b> signifies <i>by means of</i>; it denotes the +<i>instrument</i> by means of which something is done, as <i>Per +hakilo ni hakas</i>, By means of an axe we chop.</p> + +<p><b>Kun</b> means <i>in company with, accompanying</i>. <i>Li +iros kun mi</i>, He will go with me.</p> + +<p><b>Sen</b> means <i>without</i> as <i>Teo sen sukero</i>, Tea +without sugar. It is used as a prefix to denote absence of +something, as <i>sen-utila</i>, without use, useless (compare +with <i>mal</i>, which denotes the exact opposite; +<i>malutila</i> means <i>harmful, noxious</i>).</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>envio</i>, envy.<br> + <i>ŝaŭmo</i>, foam, froth.<br> + <i>fiŝo</i>, fish.<br> + <i>vosto</i>, tail.<br> + <i>pentraĵo</i>, painting.<br> + <i>reĝido</i>, prince (king's son).<br> + <i>princo</i>, prince.<br> + <i>ondo</i>, wave.<br> + <i>membro</i>, member.<br> + <i>tataro</i>, Tartar.</td> +<td nowrap valign="top"><i>folio</i>, leaf.<br> + <i>fadeno</i>, thread.<br> + <i>lud-</i>, play.<br> + <i>pentr-</i>, paint.<br> + <i>flar-</i>, smell (something).<br> + <i>pel-</i>, drive.<br> + <i>kovr-</i>, cover.<br> + <i>ĉes-</i>, cease.<br> + <i>mov-</i>, move (something).<br> + <i>kune</i>, together.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================076.png============================ --> +<p>Mi manĝas per la buŝo, kaj flaras per la nazo. +Ŝi surpaŝis per piedo sur la serpenton. Ĝi +enkovris la belegan lilion per blanka ŝaŭmo. La korpo +finiĝis per fiŝa vosto. Ĉiuj muroj estas ornamitaj +per grandaj pentraĵoj. Per tie ĉi, kaj ne per alia +vojo, la ŝtelisto forkuris. Per kia maniero oni povas veni +en la landon de oro? Per tia maniero. Per unu vorto. La stelo +Venus ekbrulis per envio.</p> + +<p>Ŝi volis ludi kun ili, sed kun teruro ili forkuris. Kun +kia atento ŝi aŭskultis tiujn ĉi rakontojn! La +plej bela el ili estis la juna reĝido kun la grandaj nigraj +okuloj. Tien ĉi alnaĝis la virineto de maro kun la bela +princo. Kun plezuro. Kun ĉiu jaro la nombro de la membroj +rapide kreskis.</p> + +<p>La tataro restis sen bona ĉevalo kaj sen manĝo. Li +preskaŭ sen vivo estis pelata de la ondoj. Ili teksis per +ĉiuj fortoj, sed sen fadenoj. Li senvorte obeis. La folioj +sin movis (<i>or</i> moviĝis) senĉese. Li kreis +sennombrajn birdojn.</p> + +<center><b>LESSON 37.</b></center> + +<center><b>Por. Pro.</b></center> + +<p><b>Por</b> means <i>for, in order to, for the purpose of, for +the benefit of</i>, as <i>Li aĉetis inkon por skribi</i>, He +bought ink in order to write. Por is one of the three +prepositions used before verbs in the Infinitive.</p> + +<p><b>Pro</b> means <i>for, because of, on account of, for the +sake of</i> (cause), as <i>Li demandis ŝin, pro kio ŝi +ploras</i>, He asked her, for what (reason or cause) she +weeps.</p> + +<p><b>Por</b> looks <i>forward</i> to the aim or purpose of the +action, to that which comes after the action, while <i>pro</i> +looks <i>back</i> to what came before the action and caused it to +be done, as <i>Mi manĝas</i> pro <i>malsato</i> por +<i>vivi</i>, I eat because of hunger in order to live.</p> + +<!-- =============================077.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>ofico</i>, office.<br> + <i>mastro</i>, master.<br> + <i>kafo</i>, coffee.<br> + <i>bieno</i>, property.<br> + <i>kaŭzo</i>, cause.</td> +<td nowrap valign="top"><i>vend-</i>, sell.<br> + <i>konvink-</i>, convince.<br> + <i>kontenta</i>, content, pleased.<br> + <i>sata</i>, satiated.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Li sin kuracis por resaniĝi. Ŝi havis multege por +rakonti. Li iris en la preĝejon, por fari la konfeson. Por +iel pasigi la tempon. Neniu pli bone taŭgas por sia ofico, +ol li. Li uzis ĉiajn siajn fortojn por kontentigi sian +mastron. Por mi estas tute egale, kie ajn mi loĝas. Prenu +(la pagon) por la kafo.</p> + +<p>Li mortis pro (aŭ, de) malsato. Mi havis tre bonan +bienon, kiu estis vendita pro ŝuldoj. Pro la ĉielo, ne +faru tion ĉi. Li estis konvinkita, ke li pro si ne devas +timi. Pro tio ĉi Venus lumas pli forte, ol multaj aliaj +steloj. Ĉu pro tio, aŭ ĉu pro ia alia kaŭzo, +mi ne scias.</p> + +<center><b>LESSON 38.</b></center> + +<center><b>Pri. Laŭ.</b></center> + +<p><b>Pri</b> means <i>concerning, in regard to, about</i>, as +<i>Ni parolis pri nia amiko</i>, We spoke about or concerning our +friend.</p> + +<p><i>Pripensi</i>, to think about, to consider. +<i>Priparoli</i>, to speak about. <i>Priskribi</i>, to +describe.</p> + +<p><b>Laŭ</b> means <i>according to, in accordance with</i>, +as <i>Laŭ mia opinio</i>, According to (or, in) my +opinion.</p> + +<p><i>Laŭlonge</i>, lengthways.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>konko</i>, shell<br> + <i>komando</i>, command.<br> + <i>eksteraĵo</i>, exterior.<br> + <i>portreto</i>, portrait.<br> + <i>boneco</i>, goodness.<br> + <i>fojo</i>, time.</td> +<td nowrap valign="top"><i>afero</i>, affair, matter.<br> + <i>honesteco</i>, honesty.<br> + <i>konvena</i>, suitable, proper, respectable.<br> + <i>sonĝ-</i>, dream.<br> + <i>ŝajn-</i>, seem, appear.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================078.png============================ --> +<p>Ŝi volis kredi, ke la hebreo parolas pri iu alia. Nun la +virino havas ĉion, ŝi pri nenio povas peti. Pri tio +ĉi ne pensu. Tion oni vere ne povas diri pri vi. Estis +ankoraŭ multaj aferoj, pri kiuj ili volis scii. Li ne povis +eĉ sonĝi pri ŝi. Ŝi demandadis pri tio la +maljunan avinon.</p> + +<p>Mi restas tie ĉi laŭ la ordono de mia estro. Li +ekiris laŭ tiu ĉi rivero. Ili havis la permeson +supreniri ĉiufoje laŭ sia volo. Ŝi povis laŭ +sia plaĉo fosi kaj planti. La konkoj sin fermas kaj +malfermas laŭ la fluo de la akvo. Laŭ sia +eksteraĵo li ŝajnis konvena homo. Laŭ la komando +"tri" vi ekpafos sur la arbon. La pli juna filino estis la plena +portreto de sia patro laŭ sia boneco kaj honesteco.</p> + +<center><b>LESSON 39.</b></center> + +<center><b>Kontraŭ. Anstataŭ. Krom.</b></center> + +<p><b>Kontraŭ</b> means <i>against, opposite</i>, or <i>in +opposition to</i> as <i>Li kuraĝe batalis kune kun ni +kontraŭ niaj malamikoj</i>, He courageously fought with us +against our enemies. It is also used in the sense of +<i>overlooking</i>, as <i>La fenestro kontraŭ la strato</i>, +The window overlooking the street; and of <i>facing</i>, as +<i>Vizaĝo kontraŭ vizaĝo</i>, Face to face. +<i>Kontraŭdiri</i>, to contradict.</p> + +<p><b>Anstataŭ</b> means <i>instead of, in the place</i> of, +as <i>Mi iris Londonon anstataŭ Parizon</i>, I went to +London instead of to Paris. <i>Mi iris hieraŭ anstataŭ +morgaŭ</i>, I went yesterday instead of to-morrow. +<i>Anstataŭ piediri, li veturis</i>, Instead of going on +foot, he drove. <i>Anstataŭi</i>, to take (or, be in) the +place of; <i>anstataŭigi</i>, to put in the place of, to +replace (by).</p> + +<p><b>Krom</b> means <i>not including, in addition to, +besides</i>, as <i>En la ĉambro estis neniu krom li</i>, In +the room there was nobody except him. <i>La knabo estas granda, +kaj krom tio, li estas bona</i>. The boy is tall, and besides +that, he is good.</p> + +<!-- =============================079.png============================ --> +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>rimedo</i>, a means, remedy.<br> + <i>kutimo</i>, custom.<br> + <i>profesoro</i>, professor,<br> + <i>reflektoro</i>, reflector.<br> + <i>fianĉo</i>, betrothed.<br> + <i>flanko</i>, side.<br> + <i>teo</i>, tea.</td> +<td nowrap valign="top"><i>sukero</i>, sugar.<br> + <i>kremo</i>, cream.<br> + <i>prepozicio</i>, preposition.<br> + <i>vokalo</i>, vowel.<br> + <i>abomeno</i>, disgust.<br> + <i>ordinara</i>, ordinary.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Vi havas rimedojn kontraŭ ĉiuj malsanoj. Kion povas +fari li sola kontraŭ cent homoj? Kontraŭ sia kutimo, la +profesoro nenion diris. Ĝi flugis kontraŭ la +reflektoron. Kontraŭ sia propra volo ŝi tion ĉi +konfesis. Li eksentis ian abomenon kontraŭ si. La +kontraŭa flanko. Ili sidiĝis unu kontraŭ la alia. +Ŝi estis maljusta kontraŭ li. Kontraŭ la ordinaro, +la nombro de la dancantoj estis granda.</p> + +<p>Anstataŭ li, oni sendis lian fraton. Anstataŭ eliri, +li restis en la domo. Okulo anstataŭ okulo, kaj dento +anstataŭ dento. Anstataŭ kafo li donis al mi teon kun +sukero sed sen kremo. Anstataŭ "la" oni povas ankaŭ +diri "l'" (sed nur post prepozicio, kiu finiĝas per +vokalo).</p> + +<p>En la salono staris neniu krom li kaj lia fianĉino. Krom +la malplena teksilo nenio estis. Krom ni mem, ni havis tre +malmulte por enporti. Ŝi volis havi, krom la ruĝaj +floroj, nur unu belan statuon. Ĉiuj dormis, krom la +direktilisto apud sia direktilo. Krom la membroj alveturas multe +da gastoj.</p> + +<center><b>LESSON 40.</b></center> + +<center><b>Malgraŭ. Spite. Po. Je.</b></center> + +<p><b>Malgraŭ</b> means <i>in spite of</i>, +<i>notwithstanding</i>, as <i>Li sukcesis malgraŭ +ĉio</i>, He succeeded in spite of everything.</p> + +<p><b>Spite</b> is a stronger expression than "malgraŭ"; it +means in defiance of all opposition, despite, as <i>Li faris +tion, spite la malpermeso</i>, He did that, in spite of being +forbidden.</p> + +<!-- =============================080.png============================ --> +<p><b>Po</b> means <i>at the rate of</i>, as <i>Mi aĉetis +dekduon da ovoj po unu penco</i>, I bought a dozen eggs at (the +rate of) a penny (each). <i>Poduone</i>, by halves. <i>Po +grande</i>, wholesale; <i>po malgrande</i>, retail.</p> + +<p>As already said (see Lesson 26), <b>je</b> is the only +preposition which has no meaning of its own. It is used when a +preposition is needed, and none of the others properly expresses +the idea, as <i>La kruĉo estas plena je</i> (or, de) +<i>akvo</i>, The jug is full of water. <i>Mi enuas je la +hejmo</i>, I am tired of home.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>mastrumaĵo</i>, household +affairs.<br> + <i>fungo</i>, mushroom.<br> + <i>senco</i>, sense, meaning.<br> + <i>regulo</i>, rule.<br> + <i>klareco</i>, clearness.<br> + <i>akuzativo</i>, accusative.<br> + <i>nobeleco</i>, nobility (of birth).</td> +<td nowrap valign="top"><i>honoro</i>, honour.<br> + <i>libereco</i>, freedom, liberty.<br> + <i>kulpo</i>, fault.<br> + <i>simila</i>, similar, like.<br> + <i>komuna</i>, common to.<br> + <i>kri-</i>, cry.<br> + <i>sopir-</i>, sigh for, long for.<br> + <i>ekzemple</i>, for example.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Li multe laboris, sed malgraŭ ĉio, li ne sukcesis. +Estis ankoraŭ sufiĉe varme, malgraŭ ke la suno +staris malalte. Ili estos severe punataj, se ili, malgraŭ la +malpermeso, pekos kontraŭ la libereco de la vojo. Spite +ĉiuj miaj penoj por malhelpi lin, li foriris.</p> + +<p>Por miaj kvar infanoj mi aĉetis dek du pomojn, kaj al +ĉiu el la infanoj mi donis po tri pomoj. Ili povas kosti po +tri ĝis kvin ŝilingoj. Tiu ĉi libro havas sesdek +paĝojn; tial se mi legos en ĉiu tago po dekkvin +paĝoj, mi finos la tutan libron en kvar tagoj. Mi +aĉetis kvar librojn po ses pencoj.</p> + +<!-- =============================081.png============================ --> +<p>Ni estis nur okupitaj je kelkaj mastrumaĵoj. La konstruo +estas simila je fungo. Ili forkuris, kiam la virino ekkriis je +ili. Je la vespero la ĉielo kovriĝis je nuboj. El timo +je Karagara mi forkuris. Ŝi estis tre fiera je sia nobeleco. +La hundo sincere malĝojis je li. Neniu el ili estis tiel +plena je deziroj, kiel la plej juna knabino. Je vorto de +honoro.</p> + +<center><b>40a.</b></center> + +<p>Se ni bezonas uzi prepozicion, kaj la senco ne montras al ni, +kian prepozicion uzi, tiam ni povas uzi la komunan prepozicion +"je." Sed estas bone uzadi la vorton "je" kiel eble pli malofte. +Anstataŭ la vorto "je" ni povas ankaŭ uzi akuzativon +sen prepozicio.—Mi ridas je lia naiveco (aŭ, mi ridas +pro lia naiveco; aŭ mi ridas lian naivecon).—Je la +lasta fojo mi vidas lin ĉe vi (aŭ, la lastan +fojon).—Mi veturis du tagojn kaj unu nokton.—Mi +sopiras je mia perdita feliĉo (aŭ, mian perditan +feliĉon).—El la dirita regulo sekvas, ke se ni pri ia +verbo ne scias, ĉu ĝi postulas post si la akuzativon +(t.e.=tio estas, ĉu ĝi estas aktiva) aŭ ne, ni +povas ĉiam uzi la akuzativon. Ekzemple, ni povas diri "obei +al la patro" kaj "obei la patron" (anstataŭ, "obei je la +patro"). Sed ni ne uzas la akuzativon tiam, kiam la klareco de la +senco tion ĉi malpermesas; ekzemple: ni povas diri "pardoni +al la malamiko" kaj "pardoni la malamikon," sed ni devas diri +ĉiam "pardoni al la malamiko lian kulpon."</p> + +<center><b>LESSON 41.</b></center> + +<center><i>Suffixes</i> <b>-aĵ-, -ec-.</b></center> + +<p><b>-aĵ-</b> denotes a <i>thing</i> (i.) <i>made from</i> +or <i>of</i> the substance named, or (ii.) having the +<i>quality</i> or <i>character</i> named, or (iii.) <i>resulting +from</i> the action expressed by the word to which it is added, +as <i>Ovo</i>, an egg, <i>ovaĵo</i>, something made of eggs, +an omelette; <i>Mirinda</i>, wonderful, <i>mirindaĵo</i>, a +wonderful thing, a wonder; <i>Trovi</i>, to find, +<i>trovaĵo</i> (or, <i>trovitaĵo</i>), a thing +found.</p> + +<!-- =============================082.png============================ --> +<p><b>-ec-</b> denotes <i>quality</i>; it forms the name of a +quality; as, <i>Bona</i>, good; <i>boneco</i>, goodness. +<i>Riĉa</i>, rich; <i>riĉeco</i>, richness. +<i>Akurata</i>, accurate, prompt; <i>akurateco</i>, accuracy. +<i>Mola</i>, soft; <i>molaĵo</i>, a soft thing; +<i>moleco</i>, softness. <i>Amiko</i>, a friend; +<i>amikaĵo</i>, a friendly act; <i>amikeco</i>, +friendliness, friendship. <i>Eco</i>, quality.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>kuko</i>, cake.<br> + <i>ligno</i>, wood (substance).<br> + <i>alkoholo</i>, alcohol.<br> + <i>araneo</i>, spider.<br> + <i>ceremonio</i>, ceremony.<br> + <i>heroo</i>, hero.<br> + <i>frandaĵo</i>, a dainty.<br> + <i>acido</i>, acid.<br> + <i>vinagro</i>, vinegar.<br> + <i>sulfuro</i>, sulphur.<br> + <i>azotacido</i>, nitric acid.</td> +<td nowrap valign="top"><i>lago</i>, lake.<br> + <i>objekto</i>, object, thing.<br> + <i>tren-</i>, drag.<br> + <i>fotograf-</i>, photograph.<br> + <i>konfit-</i>, preserve with sugar.<br> + <i>pak-</i>, pack.<br> + <i>la ceteraj</i>, the rest, remainder.<br> + <i>mirinda</i>, wonderful.<br> + <i>peza</i>, heavy.<br> + <i>oportuna</i>, convenient.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>La fotografisto fotografis min, kaj mi sendis mian +fotografaĵon al mia patro. Vi parolas sensencaĵon, mia +amiko. Mi trinkis teon kun kuko kaj konfitaĵo. Akvo estas +fluidaĵo. Mi ne volis trinki la vinon, ĉar ĝi +enhavis en si ian malklaraĵon. Sur la tablo staris diversaj +sukeraĵoj. Mi manĝis bongustan ovaĵon. Kiam mi ien +veturas, mi neniam prenas kun mi multon da pakaĵo. +Glaciaĵo estas dolĉa glaciigita frandaĵo. La tuta +supraĵo de la lago estis kovrita per naĝantaj folioj +kaj diversaj aliaj kreskaĵoj. La lignisto vendas lignon, kaj +la lignaĵisto faras tablojn, seĝojn kaj aliajn lignajn +objektojn. Mi uzas nenian alkoholaĵon. Lia maljuna patrino +kondukis la mastraĵon de la domo. "Malbonan eksteraĵon +li havis," respondis la hebreo. Ŝi pripensis la +faritaĵojn de la tago pasinta. Ĝi estas tiel malpeza, +kiel araneaĵo. La trenaĵo de la vesto estis longa. Ili +sin movas, kiel vivaj estaĵoj.</p> + +<!-- =============================083.png============================ --> +<p>Li amas tiun ĉi knabinon pro ŝia beleco kaj boneco. +Lia heroeco tre plaĉis al mi. Mi vivas kun ili en granda +amikeco. Ni estas ja en la proksimeco de la rivero. Tio ĉi +estas la plej grava eco. Kortega ceremonio postulas +maloportunecon. La riĉeco de tiu ĉi homo estas granda, +sed lia malsaĝeco estas ankoraŭ pli granda.</p> + +<p>En tiuj ĉi boteletoj sin trovas (troviĝas) diversaj +acidoj, vinagro, sulfuracido, azotacido kaj aliaj. La acideco de +tiu ĉi vinagro estas tre malforta. Via vino estas nur ia +abomena acidaĵo. Tiu ĉi granda altaĵo ne estas +natura monto. La alteco de tiu monto ne, estas tre granda.</p> + +<center><b>LESSON 42.</b></center> + +<center>Suffixes <b>-ej-, -uj-, -ing-.</b></center> + +<p>The suffix <b>-ej-</b> denotes a <i>place specially used</i> +for a certain purpose, as <i>Tombo</i>, a tomb; <i>tombejo</i>, a +cemetery. <i>Ĉevalo</i>, a horse; <i>ĉevalejo</i>, a +stable. <i>Mallibera,</i> captive <i>malliberejo</i>, a +prison.</p> + +<p><b>-uj-</b> denotes that which <i>contains</i> or +<i>produces</i>, or <i>bears</i> (as countries, fruit-trees, +receptacles, etc.), as <i>Anglo</i>, an Englishman: +<i>Anglujo</i>, England. <i>Hispano</i>, a Spaniard; +<i>Hispanujo</i> Spain (<i>lando</i> is also used, as +<i>Skotlando</i>). <i>Pomo</i>, an apple; <i>pomujo</i>, an apple +tree (<i>arbo</i> is also used, as <i>pomarbo</i>). <i>Abelo</i>, +a bee; <i>abelujo</i>, a beehive. <i>Sukerujo</i>, a sugar-basin; +<i>Ujo</i>, a receptacle.</p> + +<p><b>-ing-</b> signifies a <i>holder, case</i>, or <i>sheath</i> +for one thing, as <i>Fingro</i>, a finger; <i>fingringo</i>, a +thimble. <i>Piedo</i>, a foot; <i>piedingo</i>, a stirrup. +<i>Glavo</i>, a sword; <i>glavingo</i>, a sword-sheath. +<i>Ingo</i>, a sheath.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>skatolo</i>, box.<br> + <i>hufo</i>, hoof.<br> + <i>pantalono</i>, trousers.<br> + <i>cigaro</i>, cigar.<br> + <i>tubo</i>, tube.<br> + <i>monaĥo</i>, monk.<br> + <i>magazeno</i>, magazine, warehouse.</td> +<td nowrap valign="top"><i>objekto</i>, object, thing.<br> + <i>glavo</i>, sword,<br> + <i>konsil-</i>, counsel, advise.<br> + <i>ŝvit-</i>, sweat, perspire.<br> + <i>sorb-</i>, absorb.<br> + <i>ban-</i>, bathe (oneself or another).</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================084.png============================ --> +<p>La domo, en kiu oni lernas, estas lernejo, kaj la domo, en kiu +oni preĝas, estas preĝejo. La kuiristo sidas en la +kuirejo. La kuracisto konsilas al mi iri en ŝvitbanejon. La +ĉevalo metis unu hufon sur serpentejon. La virino promenadis +tra belegaj arbaroj kaj herbejoj. Li venis en sian loĝejon. +Li haltis apud la pordego de la monaĥejo.</p> + +<p>La rusoj loĝas en Rusujo, kaj la germanoj en Germanujo. +Mia skribilaro konsistas el inkujo, sablujo, kelke da plumoj, +krajono, kaj inksorbilo. En la poŝo de mia pantalono mi +portas monujon, kaj en la poŝo de mia surtuto mi portas +paperujon; pli grandan paperujon mi portas sub la brako. Metu sur +la tablon la sukerujon, la teujon, kaj la tekruĉon.</p> + +<p>Magazeno, en kiu oni vendas cigarojn, aŭ ĉambro, en +kiu oni tenas cigarojn, estas cigarejo; skatoleto aŭ alia +objekto, en kiu oni tenas cigarojn, estas cigarujo; tubeto, en +kiun oni metas cigaron, kiam oni ĝin fumas, estas cigaringo. +Skatoleto, en kiu oni tenas plumojn, estas plumujo, kaj +bastoneto, sur kiu oni tenas plumon por skribadi, estas plumingo. +En la kandelingo sidis brulanta kandelo.</p> + +<center><b>LESSON 43.</b></center> + +<center><b>Ge-, bo-, -id-, pra-, -ĉj-, -nj-.</b></center> + +<p>The prefix <b>ge-</b> signifies <i>both sexes taken +together</i>, as <i>gepatroj</i>, parents. <i>Gefratoj</i>, +brothers and sisters. <i>Gereĝoj</i>, king and queen (the +word formed is, of course, always plural).</p> + +<p>The prefix <b>bo-</b> denotes <i>relationship by marriage</i>, +as <i>bopatro</i>, father-in-law; <i>bofilo</i>, son-in-law.</p> + +<!-- =============================085.png============================ --> +<p>The suffix <b>-id-</b> signifies the <i>offspring</i> or +<i>descendant</i>, as <i>Reĝo</i> a king; +<i>reĝido</i>, a king's son, a prince. <i>Kato</i>, a cat; +<i>katido</i>, a kitten. <i>Ŝafo</i>, a sheep; +<i>ŝafido</i>, a lamb.</p> + +<p>The prefix <b>pra-</b> means <i>of generations ago, great-, +grand-</i>, as, <i>avo</i>, grandfather; <i>pra-avo</i>, +great-grand-father. It is also used for descendants, as +<i>pra-nepo</i>, great-grandson. <i>Praa</i>, primitive or +primeval.</p> + +<p>The suffix <b>-ĉj-</b> is added to men's names and +<b>-nj-</b> to women's names to form <i>pet names</i>, part of +the name being left out, as <i>Petro</i>, Peter; +<i>Peĉjo</i>, Pete. <i>Klaro</i>, Clara; <i>Klanjo</i>, +Clarrie. <i>Paĉjo</i> (from <i>patro</i>), papa; +<i>panjo</i>, mamma.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>altaro</i>, altar.<br> + <i>parenco</i>, relation.<br> + <i>doktoro</i>, doctor (law, etc.).<br> + <i>stato</i>, state, condition.<br> + <i>koko</i>, cock.</td> +<td nowrap valign="top"><i>gratul-</i>, congratulate.<br> + <i>deven-</i>, originate, descend from.<br> + <i>adres-</i>, address (a letter).<br> + <i>telegraf-</i>, telegraph.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Patro kaj patrino kune estas nomataj gepatroj. Petro, Anno, +kaj Elizabeto estas miaj gefratoj. Gesinjoroj N. hodiaŭ +vespere venos al ni. La gefianĉoj staris apud la altaro. Mi +gratulis telegrafe la junajn geedzojn. La gereĝoj forveturis +Kordovon. Ŝi edziniĝis kun sia kuzo, kvankam ŝiaj +gepatroj volis ŝin edzinigi kun alia persono.</p> + +<p>La patro de mia edzino estas mia bopatro, mi estas lia bofilo, +kaj mia patro estas la bopatro de mia edzino. Ĉiuj parencoj +de mia edzino estas miaj boparencoj, sekve ŝia frato estas +mia bofrato, ŝia fratino estas mia bofratino; mia frato kaj +fratino (gefratoj) estas la bogefratoj de mia edzino. La edzino +de mia nevo, kaj la nevino de mia edzino estas miaj bonevinoj. +Virino, kiu kuracas, estas kuracistino; edzino de kuracisto estas +kuracistedzino. La doktoredzino A. vizitis hodiaŭ la +gedoktorojn P. Li ne estas lavisto, li estas lavistinedzo.</p> + +<!-- =============================086.png============================ --> +<p>La filoj, nepoj kaj pranepoj de reĝo estas reĝidoj. +La hebreoj estas Izraelidoj, ĉar ili devenas de Izraelo. +Ĉevalido estas nematura ĉevalo, kokido nematura koko, +bovido nematura bovo, birdido nematura birdo. Tiu bela tero +trovis sin en tre praa stato.</p> + +<p>Johanon, Nikolaon, Erneston, Vilhelmon, Marion, Klaron kaj +Sofion iliaj gepatroj nomas Johanĉjo (aŭ Joĉjo), +Nikolĉjo (aŭ Nikoĉjo, aŭ Niĉjo), +Erneĉjo (aŭ Erĉjo), Vilhelĉjo (aŭ +Vilheĉjo, aŭ Vilĉjo, aŭ Viĉjo), Manjo +(aŭ Marinjo), Klanjo kaj Sonjo (aŭ Sofinjo).</p> + +<center><b>LESSON 44.</b></center> + +<center>Suffixes <b>-ebl-, -ind-, -em-.</b></center> + +<p>These three suffixes are used to form adjectives.</p> + +<p><b>-ebl-</b> means <i>possible to be</i> what the word to +which it is added signifies, as <i>Vidi</i>, to see; +<i>videbla</i>, able to be seen; <i>Aŭdi</i>, to hear; +<i>aŭdebla</i>, able to be heard, audible; <i>Movi</i>, to +move; <i>movebla</i>, movable; <i>Ebla</i>, possible; +<i>eble</i>, possibly.</p> + +<p><b>-ind-</b> means <i>worthy of</i> what the word denotes, as +<i>Honoro</i>, honour; <i>honorinda</i>, honourable, worthy of +honour; <i>Honti</i>, to be ashamed; <i>hontinda</i>, shameful; +<i>Indo</i>, worth; <i>inda</i>, worthy of.</p> + +<p><b>-em-</b> means having an <i>inclination towards</i> or +<i>propensity</i> for, or <i>being disposed towards</i> something +as <i>Forgesi</i>, to forget; <i>forgesema</i>, forgetful; +<i>Servi</i> to serve; <i>servema</i>, willing to serve, +obliging. <i>Ema</i> fond of.</p> + +<p>The difference between the three suffixes is shown by the +following words:—</p> + +<!-- =============================087.png============================ --> +<p><i>Kredebla</i>, possible of belief; <i>kredinda</i>, worthy +of belief; <i>kredema</i>, having a tendency to believe readily, +credulous.</p> + +<p><i>Legebla</i>, able to be read; <i>leginda</i>, worthy of +being read; <i>legema</i>, fond of reading, inclined to read.</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>ŝtalo</i>, steel.<br> + <i>spirito</i>, spirit,<br> + <i>bagatelo</i>, trifle.<br> + <i>fleks-</i>, bend.<br> + <i>laŭd-</i>, praise.<br> + <i>renvers-</i>, turn over.</td> +<td nowrap valign="top"><i>memor-</i>, remember.<br> + <i>ekscit-</i>, excite.<br> + <i>venĝ-</i>, revenge.<br> + <i>kredeble</i>, probably.<br> + <i>kompreneble</i>, of course.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Ŝtalo estas fleksebla, sed fero ne estas fleksebla. Ne +ĉiu kreskaĵo estas manĝebla. Vitro estas rompebla +kaj travidebla. Via parolo estas tute nekomprenebla, kaj viaj +leteroj estas ĉiam skribitaj tute nelegeble. La mallumo +estas netrapenetrebla. Li rakontis al mi historion tute +nekredeblan. Eble mi povos helpi al vi. Ĉu vi amas vian +patron? Kia demando! kompreneble, ke mi lin amas. Mi kredeble ne +povos veni al vi hodiaŭ, ĉar mi pensas, ke mi mem havos +hodiaŭ gastojn. La tablo staras malrekte kaj kredeble +baldaŭ renversiĝos. Li faris sian eblon.</p> + +<p>Li estas homo ne kredinda. Via ago estas tre laŭdinda. +Tiu ĉi grava tago restos por mi ĉiam memorinda. Ĝi +estas vesto de granda indo. Ĝi ne estas inda je danko. La +ŝipanaro montriĝas ne inda je sia estro.</p> + +<p>Lia edzino estas tre laborema kaj ŝparema, sed ŝi +estas ankaŭ tre babilema kaj kriema. Li estas tre +ekkolerema, kaj ekscitiĝas ofte ĉe la plej malgranda +bagatelo, tamen li estas tre pardonema, li ne portas longe la +koleron, kaj li tute ne estas venĝema. Li estas tre kredema, +eĉ la plej nekredeblajn aferojn, kiujn rakontas al li la +plej nekredindaj homoj, li tuj kredas. Li estas tre purema, kaj +eĉ unu polveron vi ne trovos sur lia vesto. Li estas bonega +knabo, sed tre ema kredi spiritojn.</p> + +<!-- =============================088.png============================ --> +<center><b>LESSON 45.</b></center> + +<center><b>Dis-, -um-.</b></center> + +<p>The prefix <b>dis-</b> denotes separation or scattering, as +<i>Ĵeti</i>, to throw; <i>disĵeti</i>, to scatter. +<i>Ŝiri</i>, to tear; <i>disŝiri</i>, to tear into +bits. <i>Doni</i>, to give; <i>disdoni</i>, to distribute.</p> + +<p>The suffix <b>-um-</b> has no definite meaning. It is used in +only a few words, of which the most important are:—</p> + +<center> +<table border="0"> +<tr> +<td><i>aerumi</i></td> +<td>(from</td> +<td><i>aero</i>, air), to expose to the air.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>ventumi</i></td> +<td>( "</td> +<td><i>vento</i>, wind), to fan.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>kolumo</i></td> +<td>( "</td> +<td><i>kolo</i>, neck), collar.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>manumo</i></td> +<td>( "</td> +<td><i>mano</i>, hand), cuff.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>butonumi</i></td> +<td>( "</td> +<td><i>butono</i>, button), to button.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>gustumi</i></td> +<td>( "</td> +<td><i>gusto</i>, taste), to taste (something).</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>komunumo</i></td> +<td>( "</td> +<td><i>komuna</i>, common), a community.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>krucumi</i></td> +<td>( "</td> +<td><i>kruco</i>, cross), crucify.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>malvarmumi</i></td> +<td>( "</td> +<td><i>malvarma</i>, cold), take cold.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>mastrumi</i></td> +<td>( "</td> +<td><i>mastro</i>, master), keep house.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>plenumi</i></td> +<td>( "</td> +<td><i>plena</i>, full), fulfil.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>brulumo</i></td> +<td>( "</td> +<td><i>bruli</i>, burn), inflammation.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>kalkanumo</i></td> +<td>( "</td> +<td><i>kalkano</i>, heel), heel of boot.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<caption><b>Vocabulary.</b></caption> + +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>rezultato</i>, result.<br> + <i>angulo</i>, angle, corner.<br> + <i>tolo</i>, linen.<br> + <i>ĉemizo</i>, shirt.<br> + <i>ating-</i>, attain, reach to.</td> +<td nowrap valign="top"><i>ŝir-</i>, tear.<br> + <i>kvankam</i>, although.<br> + <i>simila</i>, similar.<br> + <i>grava</i>, important.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================089.png============================ --> +<p>Ni ĉiuj kunvenis por priparoli tre gravan aferon; sed ni +ne povis atingi ian rezultaton, kaj ni disiris. Malfeliĉo +ofte kunigas la homojn, kaj feliĉo ofte disigas ilin. Mi +disŝiris la leteron, kaj disĵetis ĝiajn pecetojn +en ĉiujn angulojn de la ĉambro. Post tio ĉi oni +disiris hejmen. La vojo disiris en kelkaj direktoj.</p> + +<p>Mi volonte plenumis lian deziron. En malbona vetero oni povas +facile malvarmumi. Li disbutonumis la superveston. Ŝi ludis +kun sia ventumilo. Ĉemizojn, kolumojn, manumojn, kaj +ceterajn similajn objektojn oni nomas tolaĵo, kvankam ili ne +ĉiam estas faritaj el tolo.</p> + +<p>The suffixes <b>-on-, -obi-, -op-,</b> have already been +explained in Lesson 9.</p> + +<center><b>-Aĉ-</b></center> + +<p>A new suffix <b>-aĉ-</b> has gradually come into use +during the past few years. Its meaning is well shown in the +following examples:—<i>Domo</i>, house; <i>domaĉo</i>, +hovel. <i>Virino</i>, woman; <i>virinaĉo</i>, hag. +<i>Ridi</i>, to laugh; <i>ridaĉi</i>, to grin (maliciously). +<i>Ĉevalo</i>, horse; <i>ĉevalaĉo</i>, a sorry +nag, a screw. <i>Obstina</i>, persistent, stubborn; +<i>obstinaĉa</i>, pig-headed. <i>Popolo</i>, a people; +<i>popolaĉo</i>, populace. <i>Morti</i>, to die; +<i>mortaĉi</i>, to die the death. <i>Lingvo</i>, language; +<i>lingvaĉo</i>, a jargon.</p> + +<p>This suffix should only be used sparingly.</p> + +<!-- =============================090.png============================ --> +<center><b>JOINING WORDS. CONJUNCTIONS.</b></center> + +<p>Certain words are used merely to join words or sentences. +Those already learned are:—</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>kaj</i>, and.<br> + <i>sed</i>, but.<br> + <i>ĉar</i>, because, for.<br> + <i>ankaŭ</i>, also.<br> + <i>ol</i>, than.<br> + <i>se</i>, if.<br> + <i>aŭ</i>, or.</td> +<td nowrap valign="top"><i>ĉu</i>, whether.<br> + <i>ke</i>, that.<br> + <i>kvazaŭ</i>, as if.<br> + <i>kvankam</i>, although.<br> + <i>almenaŭ</i>, at least.<br> + <i>tamen</i>, however.<br> + <i>do</i>, then, therefore.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>The following are also useful:—</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>kaj</i> ... <i>kaj</i>, both ... +and.<br> + <i>aŭ</i> ... <i>aŭ</i>, either ... or.<br> + <i>ĉu</i> ... <i>aŭ</i>, whether ... or.<br> + <i>ĉu</i> ... <i>ĉu</i>, whether ... whether.</td> +<td nowrap valign="top"><i>nek</i> ... <i>nek</i>, neither ... +nor.<br> + <i>eĉ se</i>, even if.<br> + <i>same kiel</i>, the same as.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<center><b>EXCLAMATIONS. INTERJECTIONS.</b></center> + +<p>The following are simply exclamations of joy grief, surprise, +etc.:—</p> + +<center> +<table cellspacing="8"> +<tr> +<td nowrap valign="top"><i>ah!</i> aha! ah!<br> + <i>ha!</i> ah!<br> + <i>he!</i> halloo! hey!<br> + <i>hm!</i> hm! humph!<br> + <i>ho!</i> oh!<br> + <i>oho!</i> ho!<br> + <i>ho ve!</i> alas!<br> + <i>for!</i> away!<br> + <i>fi!</i> for shame!<br> + <i>nu!</i> well (now)!<br> + <i>nu do!</i> well (now) then!<br> + <i>ja!</i> indeed!<br> + <i>jen!</i> there! look! behold!<br> + <i>bis!</i> again! encore!</td> +<td nowrap valign="top"><i>kia!</i> what!<br> + <i>bone!</i> good! all right!<br> + <i>brave!</i> bravo!<br> + <i>hura!</i> hurrah!<br> + <i>vere!</i> truly!<br> + <i>efektive!</i> really!<br> + <i>adiaŭ!</i> goodbye!<br> + <i>bonvenu!</i> welcome!<br> + <i>kompreneble!</i> of course!<br> + <i>vivu!</i> long live!<br> + <i>antaŭen!</i> forward!<br> + <i>ĉu vere?</i> is it true?<br> + <i>ĉu ne?</i> is it not?</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================091.png============================ --> +<center><b>COMPOUND WORDS.</b></center> + +<p>It is often convenient to form compound words, as +<i>poŝtkarto</i>, <i>forpeli</i>, <i>ĉiuminute</i>, +<i>stacidomo</i>, <i>senmove</i>, <i>telertuketo</i>. When this +is done, the word expressing the principal idea is placed +last.</p> + +<p>Generally it is sufficient to use the <i>root</i> of the +qualifying word, but if the sound or sense requires it, the whole +word is taken, as <i>unutaga</i> means "of one day"; +<i>unuataga</i>, "of the first day."</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>ARRANGEMENT OF WORDS IN THE SENTENCE.</b></center> + +<p>In English the sense often depends entirely on the order of +the words, <i>e.g.</i>, the sentence "John saw George" would mean +something quite different if reversed—"George saw John." +But in Esperanto, thanks to the accusative <b>n</b>, the endings +<b>a</b> and <b>e</b> for participles, and the pronoun <b>si</b>, +the order of words may be varied without altering the sense. +"Georgon vidis Johano" means exactly the same as "Johano vidis +Georgon."</p> + +<p>But though the meaning can in most cases be understood +whatever the order of the words, it is best to adopt the simplest +arrangement, and to follow the natural course of thought, which +is, first, that about which we think, then that which we think +about it. English students may frame their sentences exactly as +they would in their own language. In Esperanto, as in English, +the arrangement is sometimes altered, either for emphasis, as +<i>Laŭdata estu Dio!</i> Praised be God!; or to please the +ear, as <i>Oni min admiras</i>, instead of <i>Oni admiras +min</i>, People admire me.</p> + +<!-- =============================092.png============================ --> +<p><i>Note</i>.—Care must be taken in placing the word +"ne." Its usual place is before the verb, when it negatives the +whole sentence. Study the effect of placing <i>ne</i> in +different positions in the sentence <i>Mi deziras vidi Johanon +kaj lian fraton</i>, I wish to see John and his +brother:—</p> + +<p>(i.). <i>Mi ne deziras vidi Johanon kaj lian fraton</i>, I do +not wish to see John and his brother.</p> + +<p>(ii.). <i>Mi deziras ne vidi Johanon kaj lian fraton</i>, I +wish not to see John and his brother, <i>i.e.</i>, I wish to +avoid seeing them.</p> + +<p>(iii.). <i>Mi deziras vidi ne Johanon, sed lian fraton</i>, I +wish to see not John, but his brother.</p> + +<p>(iv.). <i>Mi deziras vidi Johanon kaj ne lian fraton</i>, I +wish to see John and not his brother.</p> + +<p><i>Ne tute</i> means "not quite," while <i>tute ne</i> means +"not at all."</p> + +<p><i>Jam ne</i> means "no longer." "Not yet" is <i>ankoraŭ +ne</i>.</p> + +<p>Words which are already international, such as <i>microscope, +telephone, automobile</i>, etc., are adopted unchanged, except as +to the spelling and termination, as <i>mikroskopo, telefono, +aŭtomobilo.</i></p> + +<center><b>WORDS USED WITH THE OBJECT.</b></center> + +<p>As already said, when an adjective or participle (or a noun) +is added to the object simply as a describing word, it takes +<i>n</i> like the object, as <i>Li perdis sian novan libron</i> +(<i>aŭ</i>, sian libron novan), He lost his new book. +<i>Ŝi trankviligis la kriegantan infanon</i> (aŭ, <i>la +infanon kriegantan</i>), She pacified the screaming child. <i>Li +vizitis sian fraton Johanon</i>, He visited his brother John. +("John" shows <i>which</i> brother).</p> + +<!-- =============================093.png============================ --> +<p>But if the adjective, participle, or noun is used not merely +to describe, but indirectly to tell something about the object, +it does not take <i>n</i>. A comparison of the following +sentences will make this clear:—</p> + +<center> +<table> +<tr> +<td rowspan="2" valign="top">1. </td> +<td><i>Li trovis la pomojn maturajn</i>. He found the ripe +apples.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Li trovis la pomojn maturaj</i>. He found (that) the +apples (were) ripe.</td> +</tr> + +<tr> +<td rowspan="2" valign="top">2. </td> +<td><i>Li trovis la kruĉon rompitan</i>. He found the broken +jug.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Li trovis la kruĉon rompita</i>. He found (that) the +jug (was) broken.</td> +</tr> + +<tr> +<td rowspan="2" valign="top">3. </td> +<td><i>Li kolorigis la drapon ruĝan</i>. He dyed the red +cloth.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Li kolorigis la drapon ruĝa</i>. He dyed the cloth +red.</td> +</tr> + +<tr> +<td rowspan="2" valign="top">4. </td> +<td><i>Li tranĉis (aŭ faris) la veston tro +mallongan</i>. He cut (or made) the too-short coat (the coat that +was too short).</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Li tranĉis la veston tro mallonga</i>. He cut the +coat (so that it was) too short.</td> +</tr> + +<tr> +<td valign="top">5. </td> +<td><i>Li nomis la knabon mensogisto</i>. He called the boy a +liar.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p>Compare this use of words with the following:—</p> + +<p>He made his father angry (or, be angered). <i>Li kolerigis +sian patron</i>, or, <i>li igis sian patron kolera</i>.</p> + +<p>The loss drove him mad. <i>La perdo frenezigis lin</i>, or, +<i>igis lin freneza</i>.</p> + +<p>It rendered the gun useless. <i>Ĝi senutiligis la +pafilon</i>, or, <i>igis la pafilon senutila</i>.</p> + +<!-- =============================094.png============================ --> +<center><b>COMPLETE GRAMMAR OF ESPERANTO.</b><br> + <span style="font-variant: small-caps">By Dr. +Zamenhof.</span></center> + +<center>A.—<i>Alphabet</i>.</center> + +<p>Aa, Bb, Cc, Ĉĉ, Dd, Ee, Ff, Gg, Ĝĝ, Hh, +Ĥĥ, Ii, Jj, Ĵĵ, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Rr, +Ss, Ŝŝ, Tt, Uu, Ŭŭ, Vv, Zz [Footnote: Names +of the letters: a, bo, co, ĉo, do, e, fo, go, ĝo, ho, +ĥo, i, jo, ĵo, ko, lo, mo, no, o, po, ro, so, ŝo, +to, u, ŭo, vo, zo.]</p> + +<p><i>Remark</i>.—Presses which do not possess the accented +letters can use instead of them ch, gh, hh, jh, sh, u.</p> + +<center>B.—<i>Rules</i>.</center> + +<p>(1) There is no indefinite <span style= +"font-variant: small-caps">Article</span>; there is only a +definite article (<i>la</i>), alike for all sexes, cases, and +numbers.</p> + +<p><i>Remark</i>.—The use of the article is the same as in +the other languages. People who find a difficulty in the use of +the article need not at first use it at all.</p> + +<p>(2) <span style="font-variant: small-caps">Substantives</span> +have the termination <i>o</i>. To form the plural the termination +<i>j</i> is added. There are only two cases: nominative and +accusative; the latter is obtained from the nominative by the +addition of the termination <i>n</i>. Other cases are expressed +by the aid of prepositions (the genitive by <i>de</i>, the dative +by <i>al</i>, the ablative by <i>per</i>, or other prepositions +according to sense).</p> + +<p>(3) The <span style= +"font-variant: small-caps">Adjective</span> ends in <i>a</i>. +Case and number as with the substantive. The Comparative is made +by means of the word <i>pli</i>, the Superlative by <i>plej</i>; +with the Comparative the conjunction <i>ol</i> is used.</p> + +<p>(4) The fundamental <span style= +"font-variant: small-caps">Numerals</span> (they are not +declined) are: <i>unu, du, tri, kvar, kvin, ses, sep, ok, +naŭ, dek, cent, mil.</i> The tens and hundreds are formed by +simple junction of the numerals. To mark the ordinal numerals the +termination of the adjective is added; for the multiple—the +suffix <i>obl</i>, for the fractional—<i>on</i>, for the +collective—<i>op</i>, for the distributive—the word +<i>po</i>. Substantival and adverbial numerals can also be +used.</p> + +<!-- =============================095.png============================ --> +<p>(5) Personal <span style= +"font-variant: small-caps">Pronouns</span>: <i>mi, vi, li, +ŝi, ĝi</i> (referring to thing or animal), <i>si, ni, +vi, ili, oni</i>; the possessive pronouns are formed by the +addition of the adjectival termination. Declension is as with the +substantives.</p> + +<p>(6) The <span style="font-variant: small-caps">Verb</span> +undergoes no change with regard to person or number. Forms of the +verb; time <i>being</i> (Present) takes the termination +<i>-as;</i> time <i>been</i> (Past) <i>-is</i>; time <i>about to +be</i> (Future) <i>-os</i>; the Conditional mood <i>-us;</i> the +Ordering mood <i>-u;</i> the Indefinite <i>-i.</i> Participles +(with an adjectival or adverbial sense): active present +<i>-ant;</i> active past <i>-int;</i> active future <i>-ont;</i> +passive present <i>-at;</i> passive past <i>-it;</i> passive +future <i>-ot.</i> All forms of the passive are formed by the aid +of a corresponding form of the verb <i>esti</i> and a passive +participle of the required verb; the preposition with the passive +is <i>de.</i></p> + +<p>(7) <span style="font-variant: small-caps">Adverbs</span> end +in <i>e;</i> degrees of comparison as with the adjectives.</p> + +<p>(8) <i>All</i> the <span style= +"font-variant: small-caps">Prepositions</span> require the +nominative.</p> + +<p>(9) <i>Every</i> word is read as it is written.</p> + +<p>(10) The <span style="font-variant: small-caps">Accent</span> +is <i>always</i> on the penultimate syllable.</p> + +<p>(11) <span style="font-variant: small-caps">Compound +Words</span> are formed by simple junction of the words (the +chief word stands at the end); the grammatical terminations are +also regarded as independent words.</p> + +<p>(12) When another <span style= +"font-variant: small-caps">Negative</span> word is present the +word <i>ne</i> is left out.</p> + +<p>(13) In order to show <span style= +"font-variant: small-caps">Direction</span> words take the +termination of the accusative.</p> + +<p>(14) Each <span style= +"font-variant: small-caps">Preposition</span> has a definite and +constant meaning; but if we have to use some preposition and the +direct sense does not indicate to us what special preposition we +are to take, then we use the preposition <i>je</i> which has no +meaning of its own. Instead of the preposition <i>je</i> we can +also use the accusative without a preposition.</p> + +<!-- =============================096.png============================ --> +<p>(15) The so-called <span style= +"font-variant: small-caps">Foreign Words</span>, that is, those +which the majority of languages have taken from one source, are +used in the Esperanto language without change, merely obtaining +the spelling of the latter; but with different words from one +root it is better to use unchanged only the fundamental word and +to form the rest from this latter in accordance with the rules of +the Esperanto language.</p> + +<p>(16) The <span style="font-variant: small-caps">Final +Vowel</span> of the substantive and of the article can be dropped +and replaced by an apostrophe.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>COMMON USEFUL EXPRESSIONS.</b></center> + +<!-- =============================097.png============================ --> +<center> +<table> +<tr> +<td><i>tio estas, i.e.</i>, that is.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>kaj cetere, k.c.</i>, etcetera.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>kaj tiel plu, k.t.p.</i>, and so on.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>kiel ekzemple, k.ekz.</i>, as for example.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>kiel elbe plej (baldaŭ)</i>, as (soon) as +possible.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>kio ajn okazos</i>, whatever happens (shall happen).</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>kondiĉe, ke</i>, on the condition that.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>kun la kondiĉo, ke</i>, on the condition that.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<center> +<table> +<tr> +<td><i>Bonan tagon, sinjoro.</i></td> +<td>Good day, sir.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Kiel vi fartas?</i></td> +<td>How do you do?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Tre bone, mi dankas.</i></td> +<td>Very well, I thank you.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Mi dankas vin.</i></td> +<td>I thank you.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Dankon.</i></td> +<td>Thanks.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Multe da dankoj.</i></td> +<td>Many thanks.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Vi estas tre ĝentila (afabla).</i></td> +<td>You are very kind.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Vi estas tre kompleza.</i></td> +<td>You are very obliging.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Mi malsatas.</i></td> +<td>I am hungry.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Mi soifas.</i></td> +<td>I am thirsty.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Al mi estas varme (malvarme).</i></td> +<td>I am warm (cold).</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Kiu estas tie? Estas mi.</i></td> +<td>Who is there? It is I.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Sidiĝu, mi petas.</i></td> +<td>Be seated, I beg (you).</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Kun plezuro.</i></td> +<td>With pleasure.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Kion vi bezonas?</i></td> +<td>What do you want?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Cu vi min komprenas?</i></td> +<td>Do you understand me?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Vi estas prava (malprava).</i></td> +<td>You are right (wrong).</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Tio estas vera.</i></td> +<td>That is true.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Estas vera, ke...</i></td> +<td>It is true that...</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Je kioma horo vi foriros?</i></td> +<td>At what time are you going?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Kioma horo estas?</i></td> +<td>What time is it?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Kiom kostas tio ĉi?</i></td> +<td>How much does this cost?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Ĝi kostas tri ŝilingojn.</i></td> +<td>It costs three shillings.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Kie vi estas?</i></td> +<td>Where are you?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Kien vi iras?</i></td> +<td>Where are you going?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Kian aĝon li havas?</i></td> +<td>How old is he?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Antaŭ unu semajno.</i></td> +<td>A week ago.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Post du tagoj.</i></td> +<td>In two days.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Li venos ĵaŭdon.</i></td> +<td>He will come on Thursday.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Pasigu al mi la panon, mi petas vin.</i></td> +<td>Pass me the bread, I beg you (please).</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Estas li mem!</i></td> +<td>It is himself!</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Tiom pli bone</i></td> +<td>So much the better!</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Oni diras, ke...</i></td> +<td>They say, that...</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Neniu tion diras.</i></td> +<td>Nobody says that.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Kio okazis?</i></td> +<td>What has happened?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Ĉu vi konas Sinjoron A.?</i></td> +<td>Do you know Mr. A.?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Mi scias, kiu li estas, sed mi ne konas lin.</i></td> +<td>I know who he is, but I do not know him.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Ĉu estas leteroj por mi?</i></td> +<td>Are there letters for me?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Rapidu.</i></td> +<td>Be quick.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Ne diru tion.</i></td> +<td>Do not say that.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Ne faru tion.</i></td> +<td>Do not do that.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Kia estas la vetero? Kian veteron ni havas?</i></td> +<td>What kind of weather is it?</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Pluvas; neĝas.</i></td> +<td>It rains; it snows.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Pluvis la tutan nokton.</i></td> +<td>It rained all night long.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Estas beld, varmege.</i></td> +<td>It is fine, hot.</td> +</tr> + +<tr> +<td><i>Ĉu mi tion faru?</i></td> +<td>Shall I do that?</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================098.png============================ --> +<center><b>LETTERS.</b></center> + +<center>(<i>a</i>). <b>Beginnings.</b></center> + +<center> +<table border="0" cellspacing="8"> +<tr> +<td valign="middle"><i>Kara</i>, dear.<br> + <i>Mia kara</i>, my dear.<br> + <i>Estimata</i>, esteemed.<br> + <i>Estiminda</i>, estimable.<br> + <i>Respektinda</i>,respect-worthy.<br> + <i>Honorinda</i> honourable.</td> +<td valign="middle"><i>Patro, amiko, etc.</i>, father, friend, +etc.<br> + <i>Samideano</i>, fellow-thinker.<br> + <i>Kunlaboranto</i>, fellow-worker.<br> + <i>Sinjoro</i>, Sir.<br> + <i>Sinjoroj</i>, Gentlemen, Sirs.<br> + <i>Sinjorino</i>, Madame, Mrs.<br> + <i>Fraŭlino</i>, Miss.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<center>(<i>b</i>). <b>Endings.</b></center> + +<center> +<table border="0" cellspacing="8"> +<tr> +<td valign="top"><i>Kun (koraj, amikaj) salutoj</i>, with +(hearty, friendly) greetings.<br> + <i>Kun (alta, granda) estimo</i>, with (high, great) esteem.<br> + <i>Kun (miaj, ĉiuj) bondeziroj</i>, with (my, all) good +wishes.<br> + <i>Kun (multe da) amo</i>, with (much) love.</td> +<td valign="top"><i>Via, La via</i>, yours.<br> + <i>Via, (tre) vin amanta</i>, your (very) loving.<br> + <i>Via, tre sincere, fidele, etc.</i>, yours very sincerely, +faithfully, etc.<br> + <i>Ĉiam via</i>, yours always.<br> + <i>Tre sincere via</i>, very sincerely yours.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<!-- =============================099.png============================ --> +<center><b>KEY TO EXERCISES.</b></center> + +<center><b>1.</b></center> + +<p>A father and a brother. A lion is an animal. A rose is a +flower and a pigeon is a bird. The rose belongs to Theodore. The +sun shines. The father is a tailor. Where are the book and the +pencil? Here is an apple. On the ground lies a stone. On the +window lie a pencil and a pen. The son stands by the father. Here +lies the hat of the father (the father's hat). The father is in +the room. Before the house is (stands) a tree.</p> + +<p>What is a lion? What is a rose? What shines? What is the +father? Where is the father? What is on the window? Where is the +pen?</p> + +<p>Is a lion an animal? Yes, a lion is an animal. Is a rose a +bird? No, a rose is not a bird, a rose is a flower.</p> + +<center><b>2.</b></center> + +<p>The father is well. A child is not a mature man. The sky is +blue. A lion is strong. The father is good. The hand of John +(John's hand) is clean. (Some, <i>or</i>, a) paper is white. +White paper lies on the table. Here is the young lady's exercise +book. In the sky stands (is) the beautiful sun. The paper is very +white, but the snow is more white (whiter). Milk is more +nutritious than wine. The bread is fresh. The uncle is richer +than the brother. Here lies (is) a red rose. The dog is very +faithful. The book is new.</p> + +<center><b>3.</b></center> + +<p>(The) birds fly. The song of (the) birds is pleasant. Where +are the boys? The fathers are well. Children are not mature men. +Lions are strong. John's hands are clean. Here are the young +ladies' exercise books. The uncles are richer than the brothers. +The dogs are very faithful. White papers lie on the table. In the +room are new hats. Where are the sharp knives? Good children are +diligent. Here lie (are) pure white delicate lilies. The teeth of +lions (lions' teeth) are sharp.</p> + +<!-- =============================100.png============================ --> +<center><b>4.</b></center> + +<p>I read. You write. He is a boy, and she is a girl. We are men. +You are children. They are Russians. Where are the boys? They are +in the garden. Where are the girls? They also are in the garden. +Where are the knives ? They are (lie) on the table. The child +cries, because it wants to eat. Sir, you are impolite. Gentlemen, +you are impolite. Tkey say that (the) truth always conquers. The +house belongs to him. I come from (the) grandfather, and I go now +to (the) uncle. I am as strong as you. Now I read, you read, and +he reads, we all read. You write and the children write, they +(you) all sit silent and write.</p> + +<p>My dog, you are very faithful. He is my uncle, for my father +is his brother. Of all my children, Ernest is the youngest. His +father and his brothers are in the garden. Her uncle is in the +house. Where are your books ? Our books are (lie) on the table; +their pencils and their paper also are (lie) on the table.</p> + +<p>Who is in the room ? Who are in the room ? The gentle- man who +is reading is my friend. The gentleman to whom you are writing is +a tailor. What is lying on the table ?</p> + +<center><b>5.</b></center> + +<p>I see a lion (lions). I read (am reading) a book (books). I +love (the) father. I know John. (The) father is not reading a +book, but he is writing a letter. I do not like obstinate people. +I wish you good-day, sir. Good morning! A joyous festival (a +pleasant holiday) (I wish you). What a joyful festival (it is +to-day) ! In the day we see the bright sun, and at night we see +the pale moon and the beautiful stars. We have newer bread than +you. No, you are wrong, sir, your bread is less new (staler) than +mine. We call the boy, and he comes. In (the) winter they heat +the stoves. When one is rich one has many friends. He loves me, +but I do not love him. Mr. P. and his wife love my children very +much; I also love theirs very much. I do not know the gentleman +who is reading.</p> + +<center><b>6.</b></center> + +<p>Why do you not answer me? Are you deaf or dumb? What are you +doing?</p> + +<p>The boy drove away the birds. From (the) father I received a +book, and from (the) brother I received a pen. (The) father gave +me a sweet apple. Here is the apple which I found. Yesterday I +met your son, and he politely greeted me. Three days ago (before +three days) I visited your cousin, and my visit gave (made) to +him pleasure. When I came to him he was sleeping, but I woke +him.</p> + +<!-- =============================101.png============================ --> +<p>I will relate to you a story. Will you tell me the truth? To +day is Saturday, and to-morrow will be Sunday. Yesterday was +Friday, and the day after to-morrow will be Monday. [Footnote: +Notice that in these two sentences <i>ankoraŭ</i> and +<i>iam</i> express different meanings of the English word "yet."] +Have you yet found your watch? I have not yet looked for it; when +I have finished (shall finish) my work I will look for my watch, +but I fear that I shall not find it again. If you (shall) conquer +us, the people will say that only women you conquered. When you +(shall) attain the age of fifteen years you will receive the +permission.</p> + +<center><b>7.</b></center> + +<p>I love myself, you love yourself, he loves himself, and every +man loves himself. I take care of her (so) as I take care of +myself, but she takes no care at all of herself, and does not +look after herself at all. My brothers had guests to-day; after +supper our brothers went with the guests out of their (our +brothers') house and accompanied them as far as their (the +guests') house. I washed myself in my room, and she washed +herself in her room. The child was looking for its doll; I showed +the child where its doll lay. She related to him her adventure. +She returned to her father's palace. Her flowers she tended not. +My brother said to Stephen, that he loved him more than +himself.</p> + +<center><b>8.</b></center> + +<p>Two men can do more than one. I have only one mouth, but I +have two ears. He walks out with three dogs. He did everything +with the ten fingers of his hands. Of her many children some are +good and others bad. Five and seven make twelve. Ten and ten make +twenty. Four and eighteen make twenty-two. Thirty and forty-five +make seventy-five. One thousand eight hundred and ninety-three. +He has eleven children. Sixty minutes make one hour, and one +minute consists of sixty seconds.</p> + +<center><b>8a.</b></center> + +<p>January is the first month of the year, April is the fourth, +November is the eleventh, and December is the twelfth. The +twentieth day of February is the fifty-first day of the year. The +seventh day of the week God chose to be (that it should be) more +holy than the six first days. What did God create on the sixth +day? What (which) date is it (have we) to-day? To-day is the +twenty-seventh (day) of March. Christmas Day is the 25th of +December, New Year's Day is the 1st of January, One does not +easily forget one's first love.</p> + +<!-- =============================102.png============================ --> +<center><b>9.</b></center> + +<p>I have a hundred apples. I have a hundred (of) apples. This +town has a million of inhabitants. I bought a dozen (of) spoons, +and two dozen (of) forks. One thousand years (or, a thousand of +years) make a millennium.</p> + +<p>Firstly, I return to you the money which you lent to me; +secondly, I thank you for the loan; thirdly, I beg you also +afterwards (on a future occasion) to lend to me when I (shall) +require money.</p> + +<center><b>9a.</b></center> + +<p>Three is half of six, eight is four-fifths of ten. Four metres +of this stuff cost nine francs, therefore two metres cost four +and a-half francs. One day is a three hundred and sixty-fifth or +a three hundred and sixty-sixth of a year.</p> + +<p>Five times seven are thirty-five. For each day I receive five +francs, but for to-day I have received double pay, that is, ten +francs.</p> + +<p>These two friends walk out always (two) together. Five +together they threw themselves upon me, but I overcame all five +assailants.</p> + +<center><b>10.</b></center> + +<p>Give (to) the birds water, for they want to drink. Alexander +will not learn, and therefore I beat Alexander. Who has courage +(dares) to ride on a lion? I was going to beat him, but he ran +away from me.</p> + +<p>Do not give your hand to a lion. Relate (tell) to my young +friend a beautiful story. Tell father that I am diligent. Tell me +your name. Do not write to me such long letters. Show me your new +coat. Child, do not touch the looking-glass. Dear children, +always be honest. Do not listen to him.</p> + +<p>He says that I am attentive. He begs me to be attentive. Tell +him not to chatter. Ask him to send me a candle. The cottage is +worth your buying (worthy that you should buy it). She strongly +desired that he (should) remain alive.</p> + +<p>Let him come, and I will forgive him. Let us be gay, let us +use life well, for life is not long. Let him not come alone, but +come with his best friend. I already have my hat; now look for +yours.</p> + +<!-- =============================103.png============================ --> +<center><b>11.</b></center> + +<p>If the pupil knew his lesson well, the teacher would not +punish him. If you knew who he is, you would esteem him more. +They raised one hand upwards as if they were holding something. +If I really were beautiful, others would try to imitate me. Oh! +if I were (had) already the age of fifteen years!</p> + +<center><b>12.</b></center> + +<p>To remain with a lion is dangerous. The knife cuts well, for +it is sharp. Go more quickly. He shut the door angrily. His +speech flows softly and pleasantly. We made the contract not in +writing, but by word of mouth. An honest man acts honestly. The +pastor who died a short time ago lived long in our city. Did you +not get it back? He is sick unto death. The iron rod which was in +the stove (fire) is burning; hot. Paris is very gay. Early in the +morning she drove to the station.</p> + +<p>Forgive me that I stayed so long. His anger lasted long. He is +to-day in an angry temper. The king soon sent again another +good-hearted official. This evening we shall have a ball. Where +are you? Away from here! (Get away!).</p> + +<p>Where did he drive away to? She ran home. We went forward like +furies. Everything was right (good), and we went on further. The +lady glanced back. The sailors demanded to go back (required that +one should go back). I hung it here, for it saved my life. I +never sent here.</p> + +<center><b>13.</b></center> + +<p>My brother is not big, but he is not little, he is of medium +growth. A hair is very thin. The night is so dark that we can see +nothing even before our nose. This stale bread is hard as stone. +Naughty children love to torment animals. He felt (himself) so +miserable that he cursed the day on which he was born. We greatly +despise this base man. The window was long unclosed; I closed it, +but my brother immediately opened it again. A straight road is +shorter than a curved. Do not be ungrateful.</p> + +<p>The wife of my father is my mother, and the grandmother of my +children. My sister is a very beautiful girl. My aunt is a very +good woman. I saw your grandmother with her four granddaughters, +and with my niece. I have an ox and a cow. The young widow became +again a fiancée.</p> + +<center><b>14.</b></center> + +<p>He gave me money, but I immediately returned it to him. I am +going away, but wait for me, for I shall soon return. The sun is +reflected in the clear water of the river. He returned to his +country. She threw herself again upon the seat.</p> + +<!-- =============================104.png============================ --> +<p>In the course of a few minutes I heard two shots. The firing +continued for a very long time. His speech of yesterday was very +fine, but too much speaking tires him. He is singing a very +beautiful song. Singing is an agreeable occupation. With my hand +I kept on briskly rubbing him. The rain kept on falling in +rivers. Every minute she kept looking out through the window and +cursing the slow motion of the train.</p> + +<p>I leap very cleverly. I started with surprise. I used to jump +all day long from place to place. When you began to speak I +expected to hear something new. The diamond has a beautiful +sparkle. She let the diamond flash. Two flashes of lightning +passed across the dark sky.</p> + +<center><b>15.</b></center> + +<p>I am (being) loved. I was (being) loved. I shall be (being) +loved. I should be (being) loved, Be (being) loved. To be (being) +loved. You have been washed. You had been washed. You will have +been washed. You would have been washed. Be (having been) washed. +To have been washed. He is to be invited. He was (going) to be +invited. He will be (about to be) invited. He would be (about to +be) invited. Be about to be invited. To be about to be invited. +This commodity is always willingly bought by me. The overcoat was +(has been) bought by me; consequently it belongs to me. When your +house was being built, my house had already been built a long +time. I give notice that from now my son's debts will not be paid +by me. Be easy; my whole debt will soon have been paid to you. My +gold ring would not be so long (being) sought for if it had not +been so cleverly hidden by you. According to the plan of the +engineers this railway is going to be constructed in the space of +two years; but I think that it will be being constructed (in +construction) more than three years. When the prayer was (had +been) finished he rose.</p> + +<p>Augustus is my best loved son. Money in hand is more important +than (money) had. A sparrow (which has been) caught is better +than an eagle (which is) going to be caught.</p> + +<!-- =============================105.png============================ --> +<center><b>16.</b></center> + +<p>Flowing water is purer than water standing still. The fallen +man cannot raise himself. (The) time past will never more return; +(the) time to come no one yet knows. Come, we await you, Saviour +of the world. In the language Esperanto we see the future +language of the whole world. The number of the dancers was great. +It is the legend which true believers always repeat. He led the +traveller to the place where the thieves were resting. (To) a man +who has sinned unintentionally God easily pardons. The soldiers +led the prisoners (arrested) through the streets. A man whom one +has to judge is one to be judged (prisoner at the bar).</p> + +<center><b>16a.</b></center> + +<p>Now he teils me the truth. Yesterday he told me the truth. He +always told me the truth. When you saw us in the drawing-room he +had already (previously) told me the truth. He will tell me the +truth. When you (shall) come to me, he will previously tell me +the truth (or, he will have told me the truth; or, before you +(will) come to me, he will tell me the truth). If I were to ask +him, he would tell me the truth. I should not have made the +mistake if he had previously told me the truth. When I (shall) +come, tell me the truth. When my father (shall) come, tell me +beforehand the truth. I wish to tell you the truth. I wish that +that which I said should be true (or, I wish to have told the +truth).</p> + +<center><b>17.</b></center> + +<p>Walking in the street, I fell. Having found an apple, I ate +it. He came to me quite unexpected. He went meditating (deeply) +and very slowly. We were ashamed, having received instruction +from the boy. The imperial servant went out, taking with him the +bracelet. Profoundly saluting, he related that the thief had been +caught. Without saying a word, the duchess opened her jewel-case. +Having worked a year, and having saved a few dollars, I married +(with) my Mary. Having crossed the river, he found the thief. +Looking (having looked) by chance on the floor, she saw some +book, forgotten probably by a departed traveller.</p> + +<!-- =============================106.png============================ --> +<center><b>18.</b></center> + +<p>The bootmaker makes boots and shoes. Nobody lets thieves into +his house. The brave sailor was drowned in the sea. An author +writes books, and a writer simply copies papers. We have various +servants - a cook, a housemaid, a nurse, and a coachman. (He) who +occupies himself with mechanics is a mechanic, and (he) who +occupies himself with chemistry is a chemist. A diplomatist we +can also call a diplomat, but a physicist we cannot call a +"physic," for "physics" is the name of the science itself. One +day there came two cheats, who said that they were (are) +weavers.</p> + +<center><b>19.</b></center> + +<p>They so hindered me that I spoiled the whole of my work. Send +away your brother, for he hinders us. Fetch the doctor, for I am +ill. He procured for himself many books from Berlin.</p> + +<p>He grew pale with fear, and afterwards he blushed from shame. +In the spring the ice and the snow melt. In the muddy weather my +coat became very dirty; therefore I took a brush and cleaned the +coat. My uncle did not die (by) a natural death, but nevertheless +he did not kill himself, and also was killed by nobody; one day, +walking near the railway lines, he fell under the wheels of a +moving train, and was killed. I did not hang my cap on this +little tree; but the wind blew away the cap from my head, and it, +flying, became hung (got caught) on the branches of the little +tree. Seat yourself (or, sit down), sir.</p> + +<p>His gloomy face made his friend laugh. The whole night they +passed awake, and lighted more than sixteen candles. I divested +the child of his night clothes, and stood him in the tub; +afterwards I dried him. He made friends with evil companions. A +poor Hebrew wished to become a Christian. The bottle fell and +broke. She became his wife. Little by little she became quite +calm.</p> + +<center><b>20.</b></center> + +<p>The sea is deeper there than any anchor can reach. In some +(any) way. Without any reproach of conscience. I know in what +sort of place I shall certainly find him. What kind of weather is +it? What harm have I done to you? In that way he did everything. +He invited him to come into such and such a place. Not every sort +of bird sings. Beyond all doubt. No (kind of) man deserves such a +punishment. Such books are harmful. At times he visits us.</p> + +<p>For some reason he could not sleep. Why do you not answer me? +I did not understand your question, therefore I did not answer. +People do not understand one another, and therefore they hold +themselves aloof. For every reason that is the best.</p> + +<!-- =============================107.png============================ --> +<p>I once loved you. What lives must of necessity some time die. +When shall you go away? In the moonlight night, when all were +asleep, then she sat on the edge or the ship. Be for ever +blessed! She had never seen a dog before.</p> + +<center><b>20a.</b></center> + +<p>Where are the boys? Where did you go? I am staying here. He +lost his purse somewhere in the town, but where he lost it he +does not know. I willingly came from there here. He begged her to +tell him whence she came (whence she comes). For youth there are +snares everywhere. Everywhere are flowers, and nowhere can one +find more beautiful (ones).</p> + +<p>How beautiful! Am I fit for a king? So finished the happy day. +They shone like diamonds. How are you? Somehow he misunderstood +me. My wife thought the same as I. I cannot understand at all +what you say. Very strange and quite incomprehensible! I, as +president, elected him. I chose him as president.</p> + +<p>Whose glove is this? I never take that one's opinion. Suddenly +she heard somebody's loud disagreeable voice. Everybody's idea is +different. A good friend, without whose help he would never have +seen this land. Somebody's loss is not always somebody's gain. +Someone's loss is often no one's gain.</p> + +<center><b>20b.</b></center> + +<p>I feel that something is happening. Never did I give you +anything. I wish to do something good for (to) you. What is this? +What kind of ornament is this? What do I see? This is all I spoke +of. I will give up nothing to you. Do nothing against your +mother. Before all, be faithful to yourself. She began to feel +something such as (which) she herself in the beginning could +(can) not understand.</p> + +<p>She spoke a little angrily. The pupils of the eyes little by +little contracted. Who is so unreasonable (senseless) that he can +believe it? How much money have you? I have none. Give me as much +water as wine.</p> + +<p>Somebody comes; who is it? Would anybody have the courage to +do that? Everybody tried to save himself as he could. A language +in which nobody will understand us. None of them could save the +drowning person. He helped nobody ever (never helped anybody) +even with one centime. We shall go all together. I know nobody in +that town. This is beyond all human strength.</p> + +<!-- =============================108.png============================ --> +<center><b>20c.</b></center> + +<p>Where I am travelling from, whither and why, I can only +answer: I know not. They begged him to delay a little (with) his +departure. These nests are often larger than the huts of the +people of that place. He departed with the firm resolve to leave +for ever this ungrateful land. If anyone were to see that, he +would curse Fortune. I would give a hundred pounds sterling if ox +tongue could have for me such a good taste as for you. What time +is it? Nearly (soon) twelve o'clock.</p> + +<center><b>21.</b></center> + +<p>On a hot day I like to walk in a wood. They opened the gate +noisily, and the carriage drove into the courtyard. This is no +longer simple rain, but a downpour. A huge dog put its forepaw on +me, and from terror I did not know what to do. Before our army +stood a great series of cannon. (In) that night a terrible gale +blew. With delight. He longed to go away again.</p> + +<p>Immediately after heating the stove was hot, in an hour it was +only warm, in two hours it was only just warm, and after three +hours it was already quite cold. I bought for the children a +little table and some little seats. In our country there are no +mountains, but only hills. In summer we find coolness in thick +woods. He sits near the table and dozes. A narrow path leads +through this field to our house. On his face I saw a joyful +smile. Before the woman appeared a pretty little dog. Pardon, he +whispered.</p> + +<center><b>22.</b></center> + +<p>With (by means of) an axe we chop, with a saw we saw, with a +spade we dig, with a needle we sew, with scissors we clip. The +knife was so blunt that I could not cut the meat with it, and I +had to use my pocket knife. Have you a corkscrew to uncork the +bottle? I wished to lock the door, but I had lost the key. She +combs her hair with a silver comb. In summer we travel by various +vehicles, and in winter by a sledge. To-day it is beautiful +frosty weather; therefore I shall take my skates and go skating. +The steersman of the "Pinta" injured the rudder. The magnetic +needle. The first indicator in most illnesses is the tongue. He +put it on the plate of a pair of scales.</p> + +<!-- =============================109.png============================ --> +<center><b>23.</b></center> + +<p>The sailors must obey the captain. All the inhabitants of a +state are citizens (subjects) of the state. Townsfolk are usually +sharper than villagers. The Parisians are gay folk. Our town has +good policemen, but not a sufficiently energetic chief constable. +Lutherans and Calvinists are Christians. Germans and Frenchmen +who live in Russia are Russian subjects, although they are not +Russians. He is an awkward and simple provincial. The inhabitants +of one state are fellow-countrymen, the inhabitants of one town +are fellow-citizens, the professors of one religion are +co-religionists. Those who have the same ideas are +fellow-thinkers.</p> + +<p>The ruler of our country is a good and wise king. The governor +of our province is strict but just. Our regimental chief +(colonel) is like a good father to (for) his soldiers. They are +as (equally) proud as a housewife of her house. On the engine the +engine-driver sat alone. The emperor, accompanied by the empress, +had just entered (into) his box.</p> + +<center><b>24.</b></center> + +<p>Our country will conquer, for our army is large and brave. On +a steep ladder he raised himself to the roof of the house. I do +not know the Spanish language, but by help of a Spanish-German +dictionary, I nevertheless understood your letter a little. On +these vast and grassy fields feed great herds of beasts, +especially flocks of fine-woolled sheep. The train consisted +almost entirely (only) of passenger coaches. They put before me a +cover (table requisites), which consisted of a plate, spoon, +knife, fork, a small glass for brandy, a glass for wine, and a +serviette. On the sea was a great ship, and among the rigging +everywhere sat sailors. His escort stood at the back of the box. +Dark ranges of mountains bar the way.</p> + +<p>A florin, a shilling, and a penny are coins. A grain of sand +fell into my eye. One spark is enough to explode gunpowder.</p> + +<!-- =============================110.png============================ --> +<center><b>25.</b></center> + +<p>A poor wise man dined with a miserly rich man. A fool everyone +beats. He is a liar and a despicable man. A coward fears even his +own shadow. This old man has become quite silly and childish. A +learned man undertook an important scientific work. Only saints +have the right to enter here. He only is the great, the powerful +(One). It is not the legend about the beauty Zobeida. After an +infectious disease the clothes of the patient are often burned. +The curse of the prophet is over the head of an ungrateful one. +After some minutes the brave man went out. All the saints, +help!</p> + +<center><b>(Lesson 26 no Exercise).</b></center> + +<center><b>27.</b></center> + +<p>She returned to her father's palace. They both went to the +mayor. Did I not do good to you? She told him nothing. She wrote +him a letter. He every day teaches people something which they do +not know. They flew towards the sun. One sister promised the +other to tell her what she saw, and what most pleased her the +first day. Perhaps he will forgive you. She did not believe her +own ears. He did not know that he had (has) to thank her [for] +his life. She saved his life. The witch cut off the tongue of the +mermaid.</p> + +<center><b>28.</b></center> + +<p>I lived with her father. It fell to (on) the bottom of the sea +on the breaking up of the ship. By [the] light of torches. Arm in +arm. There seized him some fear at the thought. Nothing helps; +one must only bravely remain of his [own] opinion. She laughed at +his recital. At every word which you (will) speak, out of your +mouth will come either a flower or a precious stone.</p> + +<p>He stopped near the door. The serpent crawled about her feet. +When he was with me, he stood a whole hour by the window. I lived +in a tree near your house. She planted near the statue a rose-red +willow. The wayside trees.</p> + +<!-- =============================111.png============================ --> +<center><b>29.</b></center> + +<p>The bird flies in the room (= it is in the room and flies +[about] in it). The bird flies into the room (= it is outside the +room, and now flies into it). I am travelling in Spain. I am +travelling to (into) Spain. What to do then (is to be done) in +such a case? I am in a good temper. He whispered to the queen in +the ear. In consequence of this occurrence. I should prefer to +stay here in peace. Her birthday was exactly in the middle of +winter. He glanced into the child's eyes. He was a tall handsome +man of the age of forty years. In the whole of my life. At the +end of the year. Hand in hand. Entering (having entered) the +carriage, she sat as if on pins. Corn is ground into flour. +Alexander turned into dust. He divided the apple into two +parts.</p> + +<center><b>30.</b></center> + +<p>Between Russia and France is Germany. They divided among them +twelve apples. Between ten and eleven o'clock in the morning. +Between the pillars stood marble figures. Near the wall between +the windows stood a sofa. They talked long among themselves. In +this disease an hour may decide between life and death. In the +interval between the speeches they set off fireworks.</p> + +<p>I am standing outside the house, and he is inside. He is +outside the door. Now we are out of danger. He lives outside the +town. Standing outside, he could only see the outer side of our +house. He pointed outside into the darkness. I left him outside. +This man is better outwardly than within.</p> + +<p>He went out of the town. He has just returned from foreign +parts. With extraordinary vivacity she jumped out of the carriage +(of the train). She put a crown of white lilies on her +(another's) head (hair). He made use of the opportunity. These +nests are made wholly of earth. She was the bravest of all. Now +you have grown up! He went out of the bedroom, and entered into +the dining-room. The Esperanto alphabet consists of twenty-eight +letters.</p> + +<center><b>31.</b></center> + +<p>I am sitting on a seat and have my feet on a little bench. He +came back with a cat on his arm. I put my hand on the table. He +fell on his knees. Do not go on the bridge. He threw himself in +despair on a seat. He slapped him on the shoulder and pressed him +down on to the sofa. I seated myself in the place of the absent +stoker. Fruit-culture must influence for good those who are +occupied with it.</p> + +<p>Over the earth is air. His thoughts rose high above the +clouds. She received permission to rise above the surface of the +sea. They could rise on the high mountains high above the clouds. +He stands above on the mountain, and looks down on to the field. +She sat on the water and swung up and down.</p> + +<!-- =============================112.png============================ --> +<p>From under the sofa the mouse ran under the bed, and now it +runs [about] under the bed. She often had to dive under the +water. To (under) the sound of music they danced on the deck. +Under her gaze blossomed the white lilies. She sank under the +water. She swam up at sunset.</p> + +<center><b>32.</b></center> + +<p>He is so stout that he cannot go through our narrow door. She +looked up through the dark-blue water. Through the roseate air +shone the evening star. The sound of the bells penetrates down to +her. They glide among the branches. On the fireplace between two +pots stands an iron kettle; out of the kettle, in which is +boiling water, goes steam; through the window, which is near the +door, the vapour goes into the court.</p> + +<p>The swallow flew across the river, for across (on the other +side of) the river were other swallows. They can fly on ships +across the sea. "Why did Hannibal go across the Alps? Because +then the tunnel was not yet ready." It is impossible that they +should have gone across the ocean. Everything was turned upside +down.</p> + +<p>We passed by the station. At this moment the abbot passes by. +In passing, I asked him if it were (is) yet twelve o'clock. The +mill cannot grind with the water that is past.</p> + +<center><b>33.</b></center> + +<p>Before them stood a church. Before such men it is worth while +to speak. Often in the night she stood before the window. I am +guilty towards (before) you. An hour ago. A short time ago he +woke up very hoarse. Not long ago the house was sold publicly. Do +not go before you know that everything is in order. I must let +them sweep out the room before we (shall) begin to dance. I was +there the previous year. Formerly I never thought about wealth. +It was with (to) her as the witch prophesied.</p> + +<p>He remained behind the door. Little by little. She began +eagerly to read page after page. She looked after him with a +smile. After some minutes the sun rose. She threw her arms +backwards and forwards. We shall stay some weeks in Paris; +afterwards we shall travel into Germany.</p> + +<!-- =============================113.png============================ --> +<center><b>34.</b></center> + +<p>During the whole day (or, the whole day) he remained alone. +During (for) some months she did not leave her room. He slept +during the whole concert (or, the whole concert). While the +preparations lasted, he was a guest of the king. While he is +journeying on the road to Granada, in Santa Fé his fate is +being decided.</p> + +<p>They used to work until late at night. The plate of the scales +sank to the ground. Its rays crept up to the dome. Lend me ten +roubles until to-morrow. He worked on from early morning till +late at night. He will fight to the very end. We kept going up +always higher and higher to the fourth story. It will exist until +the world shall perish.</p> + +<p>The king came about midday into the village of Reading. About +morning the gale ended. About ten metres will be sufficient. All +gathered round the glass globe. One can look very far round +about. Great mountains of ice floated around. He looked around on +all sides.</p> + +<center><b>35.</b></center> + +<p>The light of the moon. In the middle of the square stood a +house. He might be of the age (have the age) of sixteen years. +Their lifetime is still shorter than ours. They rose from beside +the table. I thought that you would (will) never return from +thence. The sailors took down the sails. He dismounted from the +horse.</p> + +<p>A wine glass is a glass in which there was wine previously, or +which is used for wine; a glass of wine is a glass full of wine. +Bring me a metre of black cloth. (<i>Metro de drapo</i> would +mean a yard-measure which was lying on cloth, or which is used +for cloth). I bought a half-score of eggs. This river has a +length of two hundred kilometres (has two hundred kilometres of +length). On the seashore stood a crowd of people. Many birds fly +in the autumn into warmer lands. On the tree were many birds. +Some people feel happiest when they see the sufferings of their +neighbours. In the room were (sat) only a few people. "Da" after +any word shows that this word signifies measure.</p> + +<p>It is a beautiful piece of stuff. On the plate he put +thousands of pieces of silver. The lights glitter like hundreds +of stars. A boy bought a little bottle of ink. They construct +little towers containing many little chambers. He gave them a +great sum of money.</p> + +<!-- =============================114.png============================ --> +<center><b>36.</b></center> + +<p>I eat with my mouth, and smell with my nose. She trod with her +foot on the serpent. It covered the lovely lily with white foam. +The body ended in a fish's tail. All the walls are decorated with +great paintings. By here, and by no other way, the thief escaped. +In what way can one come into the land of gold? In such a way. In +one word. The star Venus began to burn with envy.</p> + +<p>She wished to play with them, but they ran away in terror. +With what attention she listened to these tales. The most +beautiful of them was the young prince with the great black eyes. +Hither swam the sea-maiden with the beautiful prince. With +pleasure. With every year the number of members rapidly +increased.</p> + +<p>The Tartar remained without a good horse and without food. +Almost without life he was driven about by the waves. They wove +with all their might, but without thread (threads). Without a +word he obeyed. The leaves moved ceaselessly. He created +numberless birds.</p> + +<center><b>37.</b></center> + +<p>He treated himself in order to regain his health. She had a +great deal to tell. He went into the church to make his +confession. In order to pass the time somehow. Nobody is more fit +for his post than he. He used all his might to please his master. +For me it is all one wherever I live. Take (the pay) for the +coffee.</p> + +<p>He died of hunger. I had a very good estate, which was sold on +account of debts. For heaven's sake, do not do this. He was +convinced that on his own account he need not fear. On this +account Venus gives more light than many other stars. Whether for +that, or for some other reason, I know not.</p> + +<center><b>38.</b></center> + +<p>She wished to believe that the Hebrew spoke of someone else. +Now the woman has everything, she can ask for nothing. Do not +think about this. One cannot truly say that about you. There were +still many things about which they wished to know. He could not +even dream about her. She used to ask the old grandmother about +that.</p> + +<p>I remain here by order of my chief. He began to go along this +river. They had permission to go up always according to their +(own) will. She could dig and plant as she pleased (according to +her liking). The shells closed and opened according to the flow +of the water. From his outward appearance he seemed a respectable +man. At the command "three" you will shoot at the tree. The +younger daughter was the very picture of her father in her +goodness and honesty.</p> + +<!-- =============================115.png============================ --> +<center><b>39.</b></center> + +<p>You have remedies against all diseases. What can he alone do +against a hundred men? Contrary to his custom, the professor said +nothing. It flew against the reflector. Against her own will she +confessed this. He began to feel a certain disgust against +himself. The opposite side. They sat down one opposite the other. +She was unjust towards him. Contrary to usual, the number of +dancers was great.</p> + +<p>Instead of him his brother was sent. Instead of going out he +remained in the house. An eye for an eye, and a tooth for a +tooth. Instead of coffee he gave me tea with sugar, but without +cream. Instead of "la" one can also say "l'" (but only after a +preposition which ends with a vowel).</p> + +<p>In the drawing-room there was nobody except him and his +fiancée. Besides the empty loom there was nothing. Besides +ourselves we had very little to bring in. She wished to have, +besides the red flowers, only one beautiful statue. All slept, +save the steersman beside his tiller. In addition to the members, +many guests journey there.</p> + +<center><b>40.</b></center> + +<p>He worked hard, but in spite of everything he did not succeed. +It was still fairly warm, notwithstanding that the sun was low. +They will be severely punished if, notwithstanding the +prohibition, they (shall) offend against the freedom of the road. +Despite all my endeavours to prevent him, he went away.</p> + +<p>For my four children I bought twelve apples, and to each of +the children I gave at the rate of three apples. They may cost +three to five shillings each. This book has sixty pages; +therefore if I (shall) read every day (at the rate of) fifteen +pages, I shall finish the whole book in four days. I bought four +books at sixpence each.</p> + +<p>We were only engaged about some household affairs. The +structure is similar to a mushroom. They ran away when the woman +cried out at them. In the evening the sky became covered with +clouds. From fear of Karagara I ran away. She was very proud of +her high rank. The dog sincerely mourned for him. None of them +was so full of desires as the youngest girl. On word of +honour.</p> + +<!-- =============================116.png============================ --> +<center><b>40a.</b></center> + +<p>If we need to use a preposition, and the sense does not show +us what preposition to use, then we can use the general +preposition "je." But it is well to use the word "je" as seldom +as possible. Instead of the word "je" we can also use the +accusative without a preposition. I laugh at his simplicity (or, +I laugh on account of his simplicity; or, I ridicule his +simplicity). The last time I saw him with you I travelled two +days and one night. I sigh for my lost happiness. From the said +rule it follows that if we do not know as to any verb whether it +requires the accusative case after it (that is, whether it is +active) or not, we can always use the accusative. For example, we +can say "obei al la patro" and "obei la patron" (instead of "obei +je la patro"). But we do not use the accusative when the +clearness of the sense forbids it; for example, we can say +"pardoni al la malamiko" and "pardoni la malamikon," but we must +always say "pardoni al la malamiko lian kulpon."</p> + +<center><b>41.</b></center> + +<p>The photographer photographed me, and I sent my photograph to +my father. You talk nonsense, my friend. I drank tea, with cake +and jam. Water is a fluid. I did not wish to drink the wine, for +it had in it a certain muddiness. On the table were various +sweetmeats. I ate a tasty omelette. When I travel anywhere I +never take with me much luggage. An ice is a sweet frozen dainty. +The whole surface of the lake was covered with floating leaves +and various other plants (growths). The timber merchant sells +wood, and the joiner makes tables, chairs, and other wooden +objects. I use no sort of alcoholics. His old mother carried on +the management of the house. "An evil appearance he had," +answered the Jew. She thought over the doings of the past day. It +is as light as a cobweb. The train of the dress was long. They +move like living beings.</p> + +<p>He loves this girl on account of her beauty and goodness. His +heroism greatly pleased me. I live with them in great friendship. +We are, in fact, close to the river. This is the most important +quality. Court ceremony necessitates inconvenience. The wealth of +this man is great, but his foolishness is still greater.</p> + +<p>In these little bottles are various acids—vinegar, +sulphuric acid, nitric acid, and others. The acidity of this +vinegar is very weak. Your wine is only some abominable acid +thing. This great eminence is not a natural mountain. The height +of that mountain is not very great.</p> + +<!-- =============================117.png============================ --> +<center><b>42.</b></center> + +<p>The house in which one learns is a school, and the house in +which one prays is a church. The cook sits in the kitchen. The +doctor advises me to go into a vapour-bath. The horse put one +hoof on a serpent's nest. The woman used to walk through lovely +woods and meadows. He came into his lodging. He stopped by the +gate of the monastery.</p> + +<p>Russians live in Russia, and Germans in Germany. My writing +materials consist of an inkstand, a sand-box, a few pens, a +pencil, and a blotter. In my trousers pocket I carry a purse, and +in my overcoat pocket I carry a pocket book; a larger portfolio I +carry under my arm. Put on the table the sugar-basin, the +tea-caddy, and the teapot.</p> + +<p>A shop in which one sells cigars, or a room in which one keeps +cigars, is a cigar-store; a box or other object in which one +keeps cigars is a cigar-case; a little tube in which one puts a +cigar when one smokes it is a cigar-holder. A little box in which +one keeps pens is a pen-box, and a little stick, on which one +holds a pen to write, is a penholder. In the candlestick was a +burning candle.</p> + +<center><b>43.</b></center> + +<p>A father and a mother together are named parents. Peter, Anne, +and Elizabeth are my brother and sisters. Mr. and Mrs. N. will +come to us this evening. The engaged couple stood by the altar. I +congratulated the young married pair by telegraph. The king and +queen left Cordova. She married (with) her cousin, although her +parents wished to marry her to another person.</p> + +<p>My wife's father is my father-in-law, I am his son-in-law, and +my father is the father-in-law of my wife. All my wife's +relations are my relations by marriage, consequently her brother +is my brother-in-law, her sister is my sister-in-law; my brother +and sister are the brother-in-law and sister-in-law of my wife. +The wife of my nephew and the niece of my wife are my nieces by +marriage. A woman who treats the sick is a lady doctor; the wife +of a doctor is a doctor's wife. Mrs. Dr. A. visited Dr. and Mrs. +P. to-day. He is not a laundryman, he is a washerwoman's +husband.</p> + +<p>The sons, grandsons, and great-grandsons of a king are +princes. The Hebrews are Israelites, for they are descended from +Israel. A foal is an immature horse, a chicken an immature fowl, +a calf an immature ox, a fledgeling an immature bird. That +beautiful land was in a very primeval state.</p> + +<!-- =============================118.png============================ --> +<p>John, Nicholas, Ernest, William, Mary, Clara, and Sophia are +called by their parents Johnny (or Jack), Nick, Ernie, Will (or +Willie or Bill or Billy), Polly (or Molly), Clarry, and +Sophy.</p> + +<center><b>44.</b></center> + +<p>Steel is flexible, but iron is not flexible. Not every plant +is edible. Glass is breakable and transparent. Your speech is +quite incomprehensible, and your letters are always written quite +illegibly. The darkness is impenetrable. He related to me a story +altogether incredible. Perhaps I can (shall be able to) help you. +Do you love your father? What a question! of course (that) I love +him. Probably I shall not be able to come to you to-day, for I +think that I myself shall have guests to-day. The table stands +askew, and will probably soon fall over. He did his best (his +possible).</p> + +<p>He is a man unworthy of belief. Your action is very +praiseworthy. This important day will remain for me for ever +memorable. It is a coat of great worth. It is not worthy of +thanks. The crew show [themselves] unworthy of their leader.</p> + +<p>His wife is very hardworking and economical, but she is also +very fond of talking and noisy. He is very irascible, and often +becomes excited at the merest trifle; nevertheless he is very +forgiving, he does not bear anger long, and he is not at all +revengeful. He is very credulous; even the most incredible +things, which the most untrustworthy people relate to him, he +immediately believes. He is very cleanly, and you will not find +even one speck of dust on his coat. He is an excellent boy, but +very apt to believe [in] spirits.</p> + +<center><b>45.</b></center> + +<p>We all came together to talk over very important business, but +we could not reach any result, and we parted. Misery often unites +people, and happiness often separates them. I tore up the letter, +and threw its bits into every corner (all corners) of the room. +After this they separated for home. The road branched in several +directions.</p> + +<p>I willingly fulfilled his desire. In bad weather one may +easily take cold. He unbuttoned his overcoat. She played with her +fan. Shirts, collars, cuffs, and other similar things we call +linen, although they are not always made of linen.</p> + +<!-- =============================119.png============================ --> +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>TRANSLATIONS FROM VARIOUS LANGUAGES.</b></center> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>PARDONATA FORESTO.</b></center> + +<div class="indented">Oni invitis junulon al festeno. Respondante +al la invito, li diris: "Mi venos plezure, se mi estos +viva."</div> + +<div class="indented">"Ho," diris la invitanta sinjorino, "se vi +estos senviva, ni vin ne atendos."</div> + +<p align="right">El <i>Tutmonda Anekdotaro</i>.</p> + +<p align="center"><i>Festeno</i>, banquet, (dinner) party.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>KOREKTO.</b></center> + +<div class="indented">Juna fraŭlino: "Ho, S-ro profesoro! +Kion povus rakonti tiu ĉi maljuna kverko, se ĝi povus +paroli?!"</div> + +<div class="indented">Profesoro: "Ĝi dirus: pardonu min, mia +fraŭlino, mi ne estas kverko, sed tilio."</div> + +<p align="right"><i>Ibid</i>.</p> + +<p align="center"><i>Tilio</i>, lime tree.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>NAIVECO.</b></center> + +<p class="indented">Knabino sesjara havis katon kaj pupon. Iu +demandis ŝin, kiun el la du ŝi preferas. Ŝi ne +volis respondi, fine ŝi diris al li en la orelon: "Mi +preferas mian katon, sed ne diru, mi petas vin, tion al mia +pupo."</p> + +<p align="right">El <i>Unua Legolibro</i> de Kabe.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<!-- =============================120.png============================ --> +<center><b>HAWKE.</b></center> + +<p class="indented">Kiam la fama angla admiralo Hawke estis +ankoraŭ knabo kaj la patro unuafoje prenis lin sur +ŝipon, li admonis lin bone konduti kaj aldonis: "Tiam mi +esperas vidi vin kapitano." " Kapitano!" ekkriis la knabo. "Kara +patro, se mi ne esperus fariĝi admiralo, mi ne konsentus +esti maristo."</p> + +<p align="right"><i>Ibid</i>.</p> + +<p align="center"><i>Admoni</i>, to admonish; <i>konduti</i>, to +behave (oneself).</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>EFIKA RUZO.</b></center> + +<div class="indented">Iu vilaĝano petis sian tre avaran +najbaron, ke li metu sur la limon inter la du ĝardenoj +palisan barilon, ĉar la najbara kokinaro vagadis dum la tuta +tago en lia ĝardeno.</div> + +<div class="indented">Tamen la avarulo rifuzis, kaj jam la +najbaro intencis alvoki la helpon de la juĝistoj, kiam li +ŝajne kontenta kvietiĝis.</div> + +<div class="indented">Subite, je ĉies miro, oni ekvidis la +malamatan avarulon starigi tre fortan lignan barilon.</div> + +<div class="indented">"Sed, amiko," demandis la vilaĝanoj, +"rakontu kiamaniere vi atingis tion."</div> + +<div class="indented">"Nu, tre simple," li diris. "Iun matenon mi +sendis al la najbaro tri aŭ kvar ovojn, dirante, ke liaj +kokinoj demetis ilin en mia ĝardeno. Jam la sekvintan tagon +li komencis konstrui la barilon. Tio estas ĉiam pli malkara, +ol doni okupadon al la advokatoj."</div> + +<p align="right">El <i>Tutmonda Anekdotaro</i>.</p> + +<p align="center"><i>Peti</i>, to beg; <i>limo</i>, boundary; +<i>paliso</i>, palings; <i>vagi</i>, to wander; <i>alvoki</i>, to +invoke; <i>ŝajne</i>, apparently; <i>subite</i>, suddenly; +<i>kvieta</i>, quiet; <i>advokato</i>, lawyer.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<!-- =============================121.png============================ --> +<center><b>JUPITERO KAJ ĈEVALO</b>.</center> + +<div class="indented">— Patro de l' bestoj kaj de l' +homoj!—diris ĉevalo, proksimiĝante al la trono de +Jupitero—oni diras, ke mi estas unu el la plej belaj +bestoj; mi mem kredas tion, tamen ŝajnas al mi, ke multon en +mi oni devus plibonigi.</div> + +<div class="indented">— Kion laŭ via opinio oni povus +plibonigi en vi? Parolu, mi estas preta lerni de vi—diris +Jupitero ridetante.</div> + +<div class="indented">— Eble mi kurus ankoraŭ pli +rapide, se miaj piedoj estus pli longaj kaj pli maldikaj; longa +cigna kolo ornamus miri; pli larĝa brusto pligrandigus miajn +fortojn; kaj ĉar vi destinis min por porti vian favoratan, +homon, vi povus sur mian dorson meti pretan selon.</div> + +<div class="indented">— Bone—diris +Jupitero—atendu momenton!—kaj li kreis kamelon.</div> + +<div class="indented">Ekvidinte la novan beston, la ĉevalo +ektremis de l' timo kaj abomeno.</div> + +<div class="indented">— Jen la altaj piedoj, kiajn vi +deziris—diris Jupitero—jen la longa cigna kolo, +larĝa brusto kaj preta selo. Ĉu vi deziras, ke mi tiel +aliformigu vin?</div> + +<p align="right">El <i>Unua Legolibro</i> de Kabe.</p> + +<p align="center"><i>Trono</i>, throne; <i>ŝajni</i>, to +seem; <i>preta</i>, ready; <i>cigno</i>, swan; <i>ornami</i>, to +ornament; <i>brusto</i>, chest; <i>destini</i>, to destine, +appoint; <i>selo</i>, saddle; <i>tremi</i>, to tremble; +<i>abomeno</i>, disgust.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>LA HOMA KORPO KAJ LA SENTOJ.</b></center> + +<p align="right">El <i>Serba Esperantisto.</i></p> + +<div class="indented">Petu Johanon, ke li alproksimiĝu, ke +li paŝu al vi, por ke vi observu la trajtojn de lia +vizaĝo.</div> + +<div class="indented">Lia frunto estas alta kun brune blondaj +haroj, liaj vangoj estas rondaj, lian mentonon kovras dika barbo, +kiu kaŝas la gorĝon.</div> + +<hr align="center" width="38%"> +<!-- =============================122.png============================ --> +<div class="indented">Johanino jam faris longan marŝon, +ŝi ĵus haltis: ŝi spiras forte, ŝia kolo sin +streĉas, ŝia brusto sin etendas, kaj skuiĝas +ŝiaj flankoj; ŝia koro forte batas, ŝia sango +rapide kuras en la arterioj kaj vejnoj; ŝia haŭto +fariĝis brula.</div> + +<div class="indented">Ŝi ŝajnas laca ne nur muskole, +sed nerve kaj cerbe. Diru al ŝi, ke ŝi ripozu kaj ne +restu stare, ke ŝi sidigu sin.</div> + +<div class="indented">Nun ŝi sidas: ŝi pene klinas +siajn krurojn; ŝi povas movi nek la genuojn nek la piedojn; +eĉ la brakoj rigide pendas de la ŝultroj; ŝi ne +plu turnas la kapon: ŝi tuj ekdormos.</div> + +<hr align="center" width="38%"> +<div class="indented">Mi kuŝis sur la tero mem: tiam la +dorso, la ventro, la membroj, eĉ la ostoj iom suferis.</div> + +<hr align="center" width="38%"> +<div class="indented">Okulo blinda ne vidas lumon, orelo surda ne +aŭdas sonojn, buŝo muta ne diras vortojn, koro fermita +ne ĝuas amon.</div> + +<hr align="center" width="38%"> +<div class="indented">Tiu ĉi frukto, antaŭe acida, +estas nun matura: la nazo flaras ĝian odoron agrablan, la +mano esploras ĝian glatan ŝelon, baldaŭ la dentoj +mordos ĝian molan karnon kaj la lango gustumos ĝian +dolĉan sukon.</div> + +<hr align="center" width="38%"> +<div class="indented">Momenta silentu, vi faros plezuron al mi, +kaj mia kapdoloro malaperos.</div> + +<hr align="center" width="38%"> +<p align="center"><i>Trajto</i>, feature; <i>frunto</i>, +forehead; <i>bruna</i>, brown; <i>vango</i>, cheek; +<i>mentono</i>, chin; <i>barbo</i>, beard; <i>gorĝo</i>, +throat; <i>etendi</i>, to extend, to stretch out; <i>skui</i>, to +shake; <i>sango</i>, blood; <i>arterio</i>, artery; <i>vejno</i>, +vein; <i>haŭto</i>, skin; <i>muskolo</i>, muscle; +<i>nervo</i>, nerve; <i>cerbo</i>, brain; <i>kruro</i>, leg; +<i>ventro</i>, belly; <i>membra</i>, limb, member; <i>osto</i>, +bone; <i>ĝui</i>, to enjoy; <i>esplori</i>, to examine; +<i>glata</i>, smooth; <i>ŝelo</i>, rind, bark; <i>karno</i>, +flesh; <i>suko</i>, juice.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>ANTAŬFABELO</b><br> + El <i>Fabeloj al Helenjo</i>.</center> + +<p align="right">El <i>Rusaj Rakontoj</i>.</p> + +<div class="indented">Baju, baju, baju!...</div> + +<div class="indented">Unu okuleto de Helenjo dormas, alia +rigardas; unu oreleto de Helenjo dormas, alia +aŭskultas.</div> + +<div class="indented">Dormu, Helenjo, dormu, belulino; kaj +paĉjo rakontos fabelojn. Kredeble, ĉiuj estas tie +ĉi: kato, kaj vilaĝa hundo, griza museto, kaj grileto +sub la forno, makulkolora sturno en kaĝo, kaj malpacema +koko.</div> + +<!-- =============================123.png============================ --> +<div class="indented">Dormu, Helenjo,—tuj la fabelo +komenciĝos. Jen la alta luno jam rigardas en la fenestron; +jen straba leporo, kiu lame forkuras; jen lupaj okuloj, kiuj +eklumiĝas per flavaj fajretoj. Alflugas maljuna pasero al la +fenestro, frapas per la beko sur vitron kaj demandas: "Ĉu +baldaŭ?" Ĉiuj estas ĉi tie, ĉiuj +kolektiĝis; kaj ĉiuj atendas la fabelon al +Helenjo.</div> + +<div class="indented">Unu okuleto de Helenjo dormas, alia +rigardas, unu oreleto de Helenjo dormas, alia +aŭskultas.</div> + +<div class="indented">Baju, baju, baju!...</div> + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">Mamin +Sibirjak.</span></p> + +<p align="center">[Footnote: <i>Baju</i>: Rusa interjekcio; +rekantaĵo por dormigi infanojn.]</p> + +<p align="center"><i>Aŭskulti</i>, to listen; <i>fabelo</i>, +story; <i>griza</i>, grey; <i>muso</i>, mouse; <i>grilo</i>, +cricket; <i>forno</i>, stove; <i>makulo</i>, spot; <i>sturno</i>, +starling; <i>straba</i>, squinting; <i>leporo</i>, hare; +<i>lupo</i>, wolf; <i>flava</i>, yellow; <i>beko</i>, beak; +<i>paĉjo</i>, daddy.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>EDZINlĜO DE RATINO.</b></center> + +<p align="right">El <i>Japanaj Rakontoj.</i></p> + +<div class="indented">Maljuna rato havis filinon. Ĝi volis +edzinigi tiun ĉi kun iu plej forta en la mondo. Ĝi unue +iris al la luno, pensante, ke la luno estas la plej forta en la +mondo. Sed la luno diris: "Min tre ofte malhelpas la nubo, kaj mi +neniel povas forpeli ĝin."</div> + +<div class="indented">Tiam ĝi sin turnis al la nubo, +pensante, ke la nubo estas pli forta, ol la luno. Sed la nubo +diris: "Min ĉiam dispelas la vento, kaj mi neniam povas al +ĝi kontraŭstari."</div> + +<div class="indented">Trie ĝi iris al la vento, pensante, ke +la vento estas pli forta, ol la nubo. Sed la vento diris: "La +muro staras kontraŭ mi, kaj mi tute ne povas trapasi +ĝin."</div> + +<div class="indented">Fine ĝi iris al la muro, pensante, ke +la muro estas pli forta, ol la vento. Sed la muro ankaŭ +diris: "Via familio ĉiam min mordadas, kaj mi ne povas tion +haltigi."</div> + +<div class="indented">Jen ĝi komprenis, ke ratino nur devas +edziniĝi kun rato, kaj reveninte hejmen, ĝi edzinigis +sian filinon kun juna rato de sia najbareco.</div> + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">K. +Kajiwara.</span></p> + +<p align="center"><i>Nubo</i>, cloud.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<!-- =============================124.png============================ --> +<center><b>INFANA VERSAĴO.</b></center> + +<center> +<table> +<tr> +<td width="12%"> </td> +<td nowrap>Eta Manjo Flindre</td> +</tr> + +<tr> +<td width="12%"> </td> +<td nowrap>Sidis intercindre,</td> +</tr> + +<tr> +<td colspan="2" nowrap>Etajn piedfingrojn ŝi varmigis.</td> +</tr> + +<tr> +<td width="12%"> </td> +<td nowrap>Ŝin vidis patrineto,</td> +</tr> + +<tr> +<td width="12%"> </td> +<td nowrap>Puniĝis filineto,</td> +</tr> + +<tr> +<td colspan="2" nowrap>Ĉar ŝi la novajn vestojn +malpurigis.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">John +Ellis</span>, <i>el "The British Esperantist."</i></p> + +<p align="center"><i>Cindro</i>, cinder, ash; <i>fingro</i>, +finger.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>LA DOMO DE ĴAK'.</b></center> + +<p>Jen estas la domo konstruita de Ĵak'.<br> +Jen estas la greno, kiu restis en la domo konstruita de +Ĵak'.<br> +Jen estas la rato, kiu manĝis la grenon, kiu restis, +k.t.p.<br> +Jen estas la kato, kiu mortigis la raton, kiu manĝis, +k.t.p.<br> +Jen estas la hundo, kiu turmentis la katon, kiu mortigis, +k.t.p.<br> +Jen estas la bovino kun kurba korno, kiu ĵetis la hundon, +kiu turmentis, k.t.p.<br> +Jen estas tutsola la virgulino, kiu melkis la bovinon, kiu +ĵetis, k.t.p.<br> +Jen estas la viro, ĉifone vestita, kiu kisis la virgulinon +tutsolan, kiu melkis, k.t.p.<br> +Jen estas la preĝisto, tute razita, kiu edzigis la viron, +ĉifone vestitan, kiu kisis, k.t.p.<br> +Jen estas la koko, matene kriinta, kiu vekis la preĝiston, +tute razitan, kiu edzigis, k.t.p.<br> +Jen estas la farmomastro, grensemanta, kiu posedis la kokon, +matene kriintan, kiu, k.t.p., k.t.p.<br> +</p> + +<p align="right"><i>El "The Esperantist"</i></p> + +<p align="center"><i>Rato</i>, rat; <i>kato</i>, cat; +<i>kurba</i>, curved; <i>korno</i>, horn; <i>sola</i>, alone, +solitary; <i>melki</i>, to milk (milk is <i>lakto</i>); +<i>ĉifono</i>, rag; <i>farmi</i>, to farm, take on lease; +<i>semi</i>, to sow seed; <i>posedi</i>, to possess.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<!-- =============================125.png============================ --> +<center><b>EZOPA FABELO.</b></center> + +<div class="indented">Unu azeno trovis leonan felon. Ĝi +ricevis la ideon vesti sur sin la felon, kaj ŝajnigante sin +leono, terurigi la homojn kaj bestojn. Pensite, farite. La azeno +ŝajnis esti potenca leono.</div> + +<div class="indented">La unua viva estaĵo, kiun ĝi +renkontis, estis malriĉa sed talenta komercisto, portanta +kelkajn komercaĵojn sur sia dorso. Li teruriĝis vidante +la leonon, kio tre amuzis la azenon. Nun la azeno, intencante +pligrandigi la efikon, ekblekis:—ia,—ia,—ia,... +Sed jen nia komercisto rekonis la azenon per ĝia voĉo, +kaptis ĝin kaj devigis ĝin—vendi malkarege la +leonan felon.</div> + +<p align="right"><i>El "Lingvo Internacia."</i></p> + +<p align="center"><i>Azeno</i>, ass; <i>felo</i>, hide; +<i>ŝajni</i>, to seem to be; <i>komerci</i>, to trade; +<i>dorso</i>, back; <i>intenci</i>, to intend; <i>bleki</i>, to +cry (like an animal); <i>kara</i>, dear; <i>potenca</i>, +powerful.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>PROVERBOJ.</b></center> + +Eco homara estas eraro. Nur tiu ne eraras, kiu neniam ion +faras.<br> +Por riĉulo fasto, por malriĉulo festo.<br> +Mezuri laŭ sia metro.<br> +Kia la semo, tia la rikolto.<br> +Riĉigas ne enspezo, sed prudenta elspezo.<br> +Kun kiu vi festas, tia vi estas.<br> +Ju pli da ĵuroj, des pli da suspekto.<br> +Korvo al korvo okulon ne pikas.<br> +En infano vidiĝas, kia homo fariĝos.<br> +Unufoje ŝtelinta restas ĉiam ŝtelisto.<br> +Kapo estas por tio, ke ĝi zorgu pri ĉio.<br> +Belaj rakontoj el trans la montoj.<br> + + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">M. F. +Zamenhof.</span></p> + +<p align="center"><i>Fasto</i>, fast; <i>mezuri</i>, to measure; +<i>rikolto</i>, harvest; <i>enspezo</i>, income; <i>elspezo</i>, +outlay; <i>ĵuro</i>, oath; <i>suspekto</i>, suspicion; +<i>korvo</i>, raven; <i>piki</i>, to stab.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<!-- =============================126.png============================ --> +<center><b>LIZI, ELZE, ELIZABET.</b></center> + +<p align="right">El <i>Hungaraj Rakontoj.</i></p> + +<div class="indented">Mi amis nur mian patrinon kaj Lizi, krome +neniun en la tuta mondo.</div> + +<div class="indented">Kun ŝi, kun Lizi, mi jam ligis +amikecon, kiam mia malgranda fratino mortis je angino.</div> + +<div class="indented">Tiam fariĝis tre silente en nia domo. +Malantaŭe ĉirkaŭ la ĉevalstalo bruis ja la +knaboj poste kiel antaŭe, sed al la loĝejo ili +proksimiĝis nur sur la piedpintoj. Ili ne volis ĝeni la +nigre vestitan virinon, kiu senĉese, kvazaŭ senspirite, +la funebrajn ĉambrojn trapaŝis; de frua mateno ĝis +malfrua vespero, en pensojn profundiĝinta, ŝi travagis +la loĝejon, senripoze kiel la pendolo de l'horloĝo, +kvazaŭ ŝi eterne iun aŭ ion serĉus. Iafoje +ŝi malfermis la ŝrankojn kaj tirkestojn laŭ vico. +Tiam mi ĉiam vidis en ŝia mano malgrandajn +infanorobojn, ŝuojn kaj antaŭtukojn, kiujn ŝi +longe rigardis kaj karesis, por ilin denove remeti kun la pupoj, +la skribkajeroj kaj ĉiuj aliaj objektoj, kiuj iam apartenis +al mia malgranda fratino.</div> + +<div class="indented">Pri mi ŝi tute ne +okupiĝis—ŝi nun pli amis la mortinton, ol +ĉiujn vivantojn—kaj tamen en mi ĉiam +ŝteliris post ŝi. Se mi iafoje ŝian robon +ekprenis, aŭ ŝian brakon karesis, por ke ŝi min +nur rimarku, ŝi ekrigardis min indiferente per siaj karaj, +de nokta plorado lacaj okuloj, aŭ diris: "Kion vi volas, +Janko? Ĉu mi devas doni al vi oranĝojn?"</div> + +<div class="indented">Ŝi tiam eltiris la tirkeston, kie la +oranĝoj kuŝis, kaj lasis min elekti, kiom mi volis. Kaj +mi tute ne volis oranĝojn, mi nur estis ĵaluza je mia +malgranda, mortinta fratino.</div> + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">Ferenc +Herczeg.</span></p> + +<p align="center"><i>Ligi</i>, to bind; <i>angino</i>, quinsy; +<i>stalo</i>, stable, stall; <i>pinto</i>, point; +<i>ĝeni</i>, to trouble, disturb; <i>funebro</i>, mourning; +<i>pendolo</i>, pendulum; <i>ŝranko</i>, cupboard; +<i>tirkesto</i>, drawer; <i>vico</i>, turn; +<i>antaŭtuko</i>, apron; <i>laca</i>, weary; +<i>ĵaluza</i>, jealous.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<!-- =============================127.png============================ --> +<center><b>VENTEGA NOKTO.</b></center> + +<p align="right">El <i>Nord-germanaj Rakontoj.</i></p> + +<p class="indented">La ventego kriegis kaj bruegis dum la malluma +nokto kaj blovege pelis la foliojn antaŭ si. Kia sonado +estis en la aero! De malproksime venas la ventego, el la regiono, +kie estas la altaj montoj kaj la granda akvo, el la malvarma +nordo. Ĉio, kion ĝi ekkaptas dumvoje, devas kunflugi. +Ĝi pelas la foliojn alten, tiel ke ili kirle flugas kaj en +sia timo saltas unu super la alia. Jen ĝi permesas al ili +dum memento rekonsciiĝi, ili opinias, ke nun ĉesis la +sovaĝa pelado, ke ili povas trankvile malleviĝi +teren—jen la sovaĝulo ree ekkaptas ilin kaj la ludo +denove komenciĝas. Nun ĝi estas en la torfejo; tie +ĝi trovas nenion kun kio ĝi povus petoli; tiam ĝi +atakas pluvnubon kiu ĵus volis ekpluvi—puŝegas en +ĝian flankon, ĝis ĝi tuj disflugas. Jen la blovulo +venas en la arbaron kaj furiozas inter la arboj, kiuj ĝemas +kaj krakas. Ankoraŭ salton, kaj nun ĝi estas ĉe la +lerneja domo, kiu staras kaŝite en arbetaĵoj inter la +du vilaĝoj. Ho, kiel ĝi ĝojkriegas ekvidante la +malnovan kadukan domon! Tie ĉi mi devas eniĝi! Per +ĉiuj pordoj ĝi bruegas kaj skuas ilin, provante +malfermegi ilin. Sed vane. Eĉ ne la lignan kovrilon de la +truo en la frontono ĝi povas deŝiri, kvankam la +rustiĝintaj hokoj preskaŭ ne plu povas teni ĝin. +Sed almenaŭ ĝi klakas kaj frapegas per ĝi tiom, ke +la edzino de la instruisto vekiĝas.</p> + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">Heinrich +Bandlow.</span></p> + +<p align="center"><i>Nordo</i>, north; <i>kirli</i>, to whisk, to +twirl; <i>konscii</i>, to be conscious; <i>opinii</i>, to be of +opinion; <i>torfo</i>, peat; <i>petoli</i>, to play, tease; +<i>furiozi</i>, to rage; <i>ĝemi</i>, to groan; +<i>kraki</i>, to crack, crackle; <i>kaduka</i>, decayed, infirm; +<i>skui</i>, to shake; <i>vane</i>, in vain; <i>frontono</i>, +gable, fronton; <i>rusti</i>, to rust; <i>hoko</i>, hook; +<i>klaki</i>, to clack, clap.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<!-- =============================128.png============================ --> +<center><b>EN PIRIN.</b></center> + +<p align="right">El <i>Bulgaraj Rakontoj</i>.</p> + +<div class="indented">Klime perdis la vojon, la blovegoj estis +kovrintaj ĉion: valojn, montetojn, vojojn, kampojn. Li +eliris hieraŭ ĉe bona vetero el la vilaĝo, kaj nun +?... Dum tutaj horoj li vagadis en Pirin-monto kaj li ne scias, +kie li troviĝas, kien li iras, kion li renkontos. Li +komprenis nur unu: ke malproksime, malproksime li estas de sia +vilaĝo, en nekonataj montaj dezertoj, en la regno de +l'sovaĝaj bestoj kaj de la pereo...</div> + +<!-- =============================129.png============================ --> +<div class="indented">Subite li ekvidis tra la krepusko multajn +nigrajn ombrojn, kiuj iris senbrue sur la neĝo. Kio estas +tio ĉi? Ĉu lupoj? Ili estas tuta aro kaj venas de la +dekstra flanko; ili bojas... Li ekkuregas. La malsata aro rapide +lin sekvas kun sovaĝaj bojoj... Kiom da tempo li kuris, li +ne memoras... Antaŭ li ĉiam nudaĵo, ĉiam +dezerto, ĉiam neĝa kampo. Subite Klime vidas, ke +antaŭe ekmoviĝas io, lumaj punktoj brilas kaj lin +renkontas: la bestaro elsendis kelkajn lupojn por fermi lian +iradon... Klime vidis teruran, neeviteblan morton... Tiam li ree +ekkuregis kiel frenezulo maldekstren, al nova direkto, sur ia +krutaĵo malsupren, kaj post li la lupoj... Li dufoje +implikiĝis je sia skarpo, kiu trenis, kaj li ekfalis. +Troviĝinte en la valo, Klime ĝoje vidis, ke li eniras +en ian vilaĝon... Kia ĝi estas, ĉu pomaka, ĉu +kristana,—li ne pensas, ĉar la luparo lin persekutas +eĉ tien ĉi. Ĝi iras post liaj kalkanoj... Li +enŝoviĝis en ian pordegon, kiun, verŝajne, la +ventego malfermis, kaj li alkuris al la fenestro, kiu lumis. Kaj +la lupoj ankaŭ kuras post li. Klime ŝovis +malĝentile la pordon kaj eniris en nekonatan domon. Li +ekĝemis: li vidis bulgaran, kristanan domon, kaj la +sanktfigurujon, kaj antaŭ ĝi la sanktlampeton...la +flamo malklare briletis kaj estingiĝis ankoraŭ. El la +krepusko eliris iaj homoj. Li ĉirkaŭrigardis mirege. +Kie li troviĝas?</div> + +<div class="indented">Subite Klime ekscias, ke li estas en sia +hejmo.</div> + +<div class="indented">La Ĉiopovanto estis direktinta liajn +vagadojn al lia vilaĝo, al lia domo, kiam li pensis, ke li +iras en tute malsaman direkton.</div> + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">Ivan +Minĉev.</span></p> + +<p align="center">[Footnote: "Pomako" estas bulgaro +fariĝinta mahometano.]</p> + +<p align="center"><i>Klime</i>, man's name; <i>blovego</i>, +storm; <i>valo</i>, valley; <i>sovaĝa</i>, wild; +<i>krepusko</i>, twilight; <i>boji</i>, to bark; <i>nuda</i>, +bare; <i>punkto</i>, point; <i>eviti</i>, to avoid; +<i>freneza</i>, crazy; <i>impliki</i>, to entangle; +<i>skarpo</i>, scarf; <i>persekuti</i>, to follow in order to +harm; <i>ŝovi</i>, to shove, push; <i>verŝajne</i>, +apparently; <i>estingi</i>, to extinguish.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>SOMERA PLUVADO.</b></center> + +<p align="right">El <i>Prozo el Danaj-Norvegaj +Aŭtoroj</i>.</p> + +<div class="indented">Estis premante varmege, la aero vibris pro +varmo, kaj krom tio estis tiel kvieta, nenio alia sin movis, ol +la kokcineloj tie sur la urtikoj, kaj kelke da velkitaj folioj, +kiuj kuŝis sur la herbo kaj kurbigis sin kun etaj ekmovoj, +kvazaŭ kuntiritaj de la sunaj radioj.</div> + +<div class="indented">Kaj tiu homo sub la kverko, li kuŝis +spiregante kaj melankolie, senespere li rigardis supren al la +ĉielo. Li kantetis iom, kaj cedis, fajfis per la buŝo +kaj cedis ankaŭ je tio, turnis kaj returnis sin, rigardis +malnovan talpan teraltaĵeton, kiu tute helgriziĝis pro +sekeco. Subite eta, ronda, nigra makulo vidiĝis sur la griza +tero, ankoraŭ unu, du, tri, kvar, multaj, ankoraŭ +pliaj, la tuta altaĵeto fariĝis malhelgriza. La aero +estas nur longaj, malhelaj strekoj, la folioj kliniĝis kaj +balanciĝis, sibleto, plilaŭtiĝante ĝis +siblego, sonis,—akvo fluegis teren.</div> + +<!-- =============================130.png============================ --> +<div class="indented">Ĉio briletis, fajretis, kraketis. +Folioj, branĉoj, trunkoj, ĉio brilis de akvaĵo, +ĉiu guteto falanta teren, herben, ŝtonen, ĉien, +disrompiĝis kaj disŝprucis en milojn da etaj perloj. +Malgrandaj gutoj pendis tie iom da tempo kaj fariĝis grandaj +gutoj, malsuprenfalis tien ĉi, unuiĝis kun aliaj gutoj, +formis fluetojn, malaperis en sulketojn, enfluis grandajn truojn +kaj elfluis malgrandajn, forkondukis polvon, lignaĵetojn kaj +foliopecojn, fiksiĝis sur rifojn kaj denove liberiĝis, +turniĝis kaj ree surrifiĝis. Foliojn, ne estintajn kune +de la tempo, kiam ili estis burĝonoj, kolektis la +akvaĵo; musko, neniigita de sekeco, ekŝvelis kaj +fariĝis mola, ĉifa, verda kaj sukplena; kaj ŝimo +kiu preskaŭ fariĝis polvo, disvastiĝis en graciaj +makuloj, kun brilo kiel silko. La konvolvoloj lasis plenigi siajn +blankajn kalikojn ĝis la rando, interpuŝis ilin kaj +verŝis la akvon sur la kapojn de l' urtikoj. La dikaj, +nigraj arbarlimakoj afablege rampis antaŭen kaj rigardis +danke la ĉielon.</div> + +<div class="indented">Kaj la homo? La nudkapa homo staris meze en +la pluvo, lasante la gutojn sibli en harojn, brovojn okulojn, +nazon, buŝon, kraketis per la fingroj je la pluvo, iom levis +iafoje la piedojn, kvazaŭ li intencis danci, ekskuis iam kaj +iam sian kapon, kiam tro multe da akvo estis en la haroj, +plengorĝe kantis senpripensante tion, kion li kantis, tiel +plene la pluvado lin okupis.</div> + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">J. P. +Jakobsen.</span></p> + +<p align="center"><i>Vibri</i>, to vibrate; <i>kokcinelo</i>, +ladybird; <i>urtiko</i>, nettle; <i>velki</i>, to wither; +<i>fajfi</i>, to whistle; <i>talpo</i>, mole; <i>streko</i>, +streak; <i>klini</i>, bend; <i>sibli</i>, to hiss; +<i>ŝpruci</i>, to spurt, to gush; <i>sulko</i>, furrow; +<i>truo</i>, hole; <i>rifo</i>, reef; <i>burĝono</i>, bud; +<i>musko</i>, moss; <i>ŝveli</i>, to swell; +<i>ĉifi</i>, to crinkle, crumple; <i>ŝimo</i>, mildew, +mould; <i>gracia</i>, graceful; <i>konvolvolo</i>, convolvulus; +<i>kaliko</i>, chalice, calyx; <i>limako</i>, slug; <i>brovo</i>, +brow; <i>nuda</i>, bare.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>KION NE KOMPRENAS LA HIRUNDOJ KAJ +PAPILIOJ.</b></center> + +<p align="right">El <i>Pola Antologio.</i></p> + +<div class="indented">... Iom pli malproksime kuŝis flava +grenkampo. Malalta barilo apartigis ĝin de l' +konstruaĵoj kaj de l' malgranda placeto antaŭ +ili.</div> + +<!-- =============================131.png============================ --> +<div class="indented">La barilo formis angulon kaj en la loko, +kie kuniĝis du ĝiaj oblikvaj duonoj, ĝi havis +pordegon, altan, larĝan kaj en tiu momento tute +malfermitan.</div> + +<div class="indented">Ni proksimiĝis al la malalta barilo. +Anjo ne havis ankoraŭ sufiĉe da tempo por apogi al +ĝi sian ombrelon kaj jam en la flava domo oni malfermis la +pordon kaj viro stariĝis ĉe la sojlo kaj laŭte +demandis:</div> + +<div class="indented">—Ĉu vi iras eksterlandon?</div> + +<div class="indented">Ni komprenis. La barilo, malzorge +konstruita el kurbaj bastonoj, estis io pli grava, ol limo de +kampara propraĵo...</div> + +<div class="indented">Ĉi tiu barilo apartigis du naciojn, du +landojn, du civilizaciojn.</div> + +<div class="indented">La sekalo, kreskanta post ĝi, estis +jam germana sekalo; la cejanoj, kiuj, kiel bluaj lumetoj, +bruletis inter la spikoj, estis jam germanaj cejanoj.</div> + +<div class="indented">Germana estis eĉ la vento, fluganta de +tie kune kun la miela odoro de l'konvolvoloj...</div> + +<div class="indented">Kompreneble, Anjo devis rifuzi al si la +riĉigon de sia bukedo per germanaj floroj kaj ŝi tuj +sciigis pri ĝi la laŭte demandantan viron.</div> + +<div class="indented">Li reiĝis domon trankviliĝinta, +sed sendube dek kelkaj paroj da viglaj, kvankam nevideblaj okuloj +observis ĉiujn niajn movojn.</div> + +<div class="indented">Kun stranga sento ni komencis rigardi +ĉirkaŭe.</div> + +<div class="indented">—Kial?—demandis Anjo, +larĝe malfermante la okulojn—sekve la spiko, kiu +elkreskis tie ĉi el grajno alportita de tie de la vento, +estas nia, sed milionoj da aliaj spikoj, ĝiaj fratoj, estas +fremdaj nur tial, ke ili kreskas unu paŝon pli +malproksime?</div> + +<div class="indented">Mi penis klarigi al ŝi, ke tio ĉi +estas tute natura, eĉ necesega.</div> + +<div class="indented">—Por kiu?</div> + +<div class="indented">Anstataŭ respondo mi levis la +ŝultrojn.</div> + +<div class="indented">Okupataj de la penso pri la divido, ni +turnis la okulojn al la ĉielo, serĉante ankaŭ sur +ĝi liman linion.</div> + +<div class="indented">Sed la ĉielo estis nur unu, +nedividita.</div> + +<!-- =============================132.png============================ --> +<div class="indented">Ni rigardis la sunon.</div> + +<div class="indented">Ankaŭ la suno estis nur unu, +nedividita.</div> + +<div class="indented">En la sama momento papilio, kiu sidis +proksime de ni sur la barilo kaj jen etendis, jen altiris siajn +ruĝajn flugiletojn kun arĝenta subaĵo, rapide +leviĝis kaj transflugis al la germana flanko.</div> + +<div class="indented">Ĝi longe flirtis tie super la +balanciĝantaj spikoj kaj trovinte amikon aŭ amikinon +ankoraŭ pli trankvile revenis.</div> + +<div class="indented">Samtempe kelke da hirundoj, +antaŭsentante proksimiĝon de fulmotondro, komencis kun +laŭta pepado rondflugi malproksimen kaj senpune trans la +limon...</div> + +<div class="indented">— Vi vidas!—ekkriis Anjo kun +infana triumfo.— La hirundoj kaj papilioj no konsentas la +"necesecon," pri kiu vi tiel sage parolis.</div> + +<div class="indented">Ĉi tiuj senkonsideraj vortoj +malĝojigis min.</div> + +<div class="indented">— Ah, Anjo, Anjo!—diris mi +riproĉe,—ĉu vi forgesis, ke la homo estas pli +saĝa kreitaĵo, ol la flirtemaj birdoj kaj papilioj +senpripensaj?...</div> + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">Wiktor +Gomulicki.</span></p> + +<p align="center"><i>Greno</i>, corn; <i>placo</i>, place, +square; <i>apogi</i>, to lean on; <i>ombrelo</i>, umbrella, +parasol; <i>sojlo</i>, threshold; <i>laŭta</i>, loud; +<i>sekalo</i>, rye; <i>cejano</i>, corn bluebottle; <i>mielo</i>, +honey; <i>bukedo</i>, bouquet; <i>paro</i>, pair; <i>spiko</i>, +ear of corn; <i>linio</i>, line; <i>papilio</i>, butterfly; +<i>flirti</i>, flutter, wave; <i>fulmo</i>, lightning; +<i>tondro</i>, thunder; <i>pepi</i>, to chirp.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b>PRINTEMPO VENOS</b>.</center> + +<center> +<table> +<tr> +<td nowrap>Se la naturo rigidiĝas<br> + De prem' de l' vintro frostiganta,<br> + Se tute per la neĝ' kovriĝas<br> + Je longe tero ekdormanta,<br> + Amiko kara! vi ne ploru:<br> + Printempo venos kaj somero,<br> + Ke la naturo ree floru,<br> + Ke verdu, reviviĝu tero.</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">A. +Naumann.</span></p> + +<hr align="center" width="38%"> +<!-- =============================133.png============================ --> +<center><b>LA VOJO</b>.</center> + +<center> +<table> +<tr> +<td nowrap> +<p>Tra densa mallumo briletas la celo,<br> + Al kiu kuraĝe ni iras.<br> + Simile al stelo en nokta ĉielo,<br> + Al ni la direkton ĝi diras.<br> + Kaj nin ne timigas la noktaj fantomoj<br> + Nek batoj de l' sorto, nek mokoj de l' homoj<br> + Ĉar klara kaj rekta kaj tre difinita<br> + Ĝi estas, la voj' elektita.</p> + +<p>Nur rekte, kuraĝe, kaj ne flankiĝante<br> + Ni iru la vojon celitan!<br> + Eĉ guto malgranda, konstante frapante,<br> + Traboras la monton granitan.<br> + <i>L' espero, l' obstino</i>, kaj <i>la pacienco</i>—<br> + Jen estas la signoj, per kies potenco<br> + Ni paŝo post paŝo, post longa laboro,<br> + Atingos la celon en gloro.</p> + +<p>Ni semas kaj semas, neniam laciĝas,<br> + Pri l' tempoj estontaj pensante.<br> + Cent semoj perdiĝas, mil semoj perdiĝas,—<br> + Ni semas kaj semas konstante.<br> + "Ho, ĉesu!" mokante la homoj admonas,—<br> + "Ne ĉesu, ne ĉesu!" en kor' al ni sonas:<br> + "Obstine antaŭen! La nepoj vin benos,<br> + Se vi pacience eltenos."</p> + +<p>Se longa sekeco aŭ ventoj subitaj<br> + Velkantajn foliojn deŝiras,<br> + Ni dankas la venton, kaj, repurigitaj,<br> + Ni forton pli freŝan akiras.<br> + Ne mortos jam nia bravega anaro,<br> + Ĝin jam ne timigas la vento, nek staro,<br> + Obstine ĝi paŝas, provita, hardita,<br> + Al cel' unu fojon signita!</p> + +<!-- =============================134.png============================ --> +<p>Nur rekte, kuraĝe kaj ne flankiĝante<br> + Ni iru la vojon celitan!<br> + Eĉ guto malgranda, konstante frapante,<br> + Traboras la monton granitan.<br> + L' espero, l' obstino, kaj la pacienco—<br> + Jen estas la signoj, per kies potenco<br> + Ni paŝo post paŝo, post longa laboro,<br> + Atingos la celon en gloro.</p> +</td> +</tr> +</table> +</center> + +<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">L. +Zamenhof</span>, <i>el "Fundamenta Krestomatio."</i></p> + +<p align="center"><i>Celo</i>, aim; <i>simile</i>, like; +<i>fantomo</i>, phantom, apparition; <i>sorto</i>, fate; +<i>moko</i>, mockery; <i>elekti</i>, to choose; <i>flanko</i>, +side; <i>guto</i>, drop; <i>frapi</i>, to strike; <i>bori</i>, to +bore; <i>signo</i>, sign; <i>atingi</i>, to attain; <i>laca</i>, +weary; <i>semo</i>, seed; <i>ĉesi</i>, to cease; +<i>admoni</i>, to exhort; <i>koro</i>, heart; <i>vento</i>, wind; +<i>subita</i>, sudden; <i>velki</i>, to wither; +<i>deŝiri</i>, to tear from, pluck off; <i>akiri</i>, to +acquire; <i>provi</i>, to make trial of; <i>hardi</i>, to +harden.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<center><b><big>EL LA PAROLO DE D-RO. L. L. +ZAMENHOF.</big></b><br> + <b>EN LA GUILDHALL, URBO LONDONO,</b><br> + <b>La 2lan de Aŭgusto, 1907.</b></center> + +<div class="indented">. . . La dua kulpigo, kiun ni ofte devas +aŭdi, estas tio, ke ni esperantistoj estas malbonaj +patriotoj. Ĉar tiuj esperantistoj, kiuj traktas la +esperantismon kiel ideon, predikas reciprokan justecon kaj +fratecon inter la popoloj kaj ĉar laŭ la opinio de la +gentaj ŝovinistoj patriotismo konsistas en malamo +kontraŭ ĉio, kio ne estas nia, tial ni laŭ ilia +opinio estas malbonaj patriotoj, kaj ili diras, ke la +esperantistoj ne amas sian patrujon. Kontraŭ tiu ĉi +mensoga, malnobla kaj kalumnia kulpigo ni protestas plej energie, +ni protestas per ĉiuj fibroj de nia koro! . . .</div> + +<!-- =============================135.png============================ --> +<div class="indented">Vi staras nun antaŭ miaj okuloj, mia +kara Litovujo, mia malfeliĉa patrujo, kiun mi neniam povas +forgesi, kvankam mi forlasis vin kiel juna knabo. Vi, kiun mi +ofte vidas en miaj sonĝoj, vi, kiun nenia alia parto de la +tero iam povos anstataŭi en mia koro, vi atestu, kiu vin pli +multe, pli kore kaj pli sincere amas: ĉu mi, idea +esperantisto, kiu revis pri frateco inter ĉiuj viaj +loĝantoj, kvankam mi devis bedaŭrinde forlasi vin, +simile al multaj centoj da miloj da aliaj viaj +filoj—aŭ ĉu tiuj personoj, kiuj deziras, ke vi +apartenu nur al ili, kaj ĉiuj aliaj viaj filoj estu +rigardataj kiel fremduloj aŭ sklavoj! Ho patriotismo, +patriotismo, kiam fine la homoj lernos kompreni ĝuste vian +sencon! Kiam via sankta nomo ĉesos esti armilo en la manoj +de diversaj malhonestuloj! Kiam fine ĉiu homo ricevos la +rajton kaj la eblon algluiĝi per sia tuta koro al tiu peco +da tero, kiu lin naskis!</div> + +<div class="indented">Longe daŭros ankoraŭ malluma +nokto sur la tero, sed ne eterne ĝi daŭros. Venos iam +la tempo, kiam la homoj ĉesos esti lupoj unuj kontraŭ +aliaj. Anstataŭ konstante batali inter si, elŝiri la +patrujon unuj al la aliaj, perforte altrudi al si reciproke siajn +lingvojn kaj morojn, ili vivos inter si pace kaj frate, en plena +interkonsento ili laboros sur la tero, sur kiu ili vivas, kaj +kontraŭ tiuj krudaj fortoj de la naturo, kiuj ilin +ĉiujn egale atakas. Kaj kune kaj interkonsente ili celados +ĉiuj al unu vero, al unu feliĉo. Kaj se iam venos tiu +feliĉa tempo, ĝi estos la frukto de konstanta kaj +senlaca laborado de tiuj homoj, kiujn vi vidas nun en ĉi tiu +ĉambrego kaj kies nomo, ankoraŭ tre malmulte konata kaj +tre malmulte ŝatata, estas "esperantistoj."</div> + +<p align="right"><i>El "The British Esperantist."</i></p> + +<p align="center"><i>Kulpo</i>, fault; <i>trakti</i>, to treat; +<i>prediki</i>, to preach; <i>gento</i>, tribe, race; +<i>ŝovinisto</i>, Chauvinist; <i>Litovujo</i>, Lithuania; +<i>senĝo</i>, dream; <i>atesti</i>, to bear witness; +<i>revi</i>, to imagine, dream; <i>bedaŭri</i>, to regret; +<i>sklavo</i>, slave; <i>senco</i>, meaning; <i>rajto</i>, right; +<i>alglui</i>, to glue to, stick to, attach; <i>lupo</i>, wolf; +<i>trudi</i>, to obtrude; <i>moro</i>, manners, custom; +<i>paco</i>, peace; <i>konsenti</i>, to agree; <i>kruda</i>, +crude, rough, raw; <i>frukto</i>, fruit; <i>ŝati</i>, to +prize, appreciate, like.</p> + +<hr align="center" width="38%"> +<!-- =============================136.png============================ --> +<center><b>FOREWORD TO SUPPLEMENTARY VOCABULARY.</b></center> + +<p>As this Vocabulary is intended for those who have worked +through the preceding lessons, it is not a full vocabulary, but +only supplementary to those already given, and the words +contained in those are, as a rule, not repeated here.</p> + +<p>In order to get in as many root words as possible, derived +words and the second word of a pair (<i>e.g.</i>, male or female, +opposites, the action and the tool, the animal and its young, +etc.) are generally omitted; the simple word or one of the pair +being found, the other word is to be formed from it by means of +the proper word-ending, prefix or suffix.</p> + +<p>In English there are often several words to express the same +or nearly the same meaning. Want of space prevents these being +all included; the most important or most commonly used word has +therefore been chosen; for instance, <i>mercury</i>, +<i>tranquil</i>, <i>diaphanous</i>, <i>suffocate</i>, +<i>salve</i>, <i>renown</i>, <i>fiddle</i>, are not to be found, +but <i>quicksilver</i>, <i>calm</i>, <i>translucent</i>, +<i>smother</i>, <i>ointment</i>, <i>fame</i>, <i>violin</i>, are +there.</p> + +<!-- =============================137.png============================ --> +<p>A most valuable help to the student is a good <i>English</i> +dictionary, and if this gives the derivation of the words, the +interest of the study is greatly increased. The difficulty often +is, not to find the right Esperanto word, but to know exactly +what the English word or phrase means. It is the experience of +most Esperantists that in learning Esperanto their knowledge of +their own language has become much more thorough. [Footnote: A +remark made by a student during one lesson was "Well, if we don't +learn Esperanto, we shall learn English."] For this reason and +also that this language cannot be learned simply as a matter of +rote, but demands the exercise of the thinking and reasoning +powers, [Footnote: To convince an opponent or a doubter of this, +tell him that "utila" means "useful," and "mal" denotes the +contrary; then ask what "malutila" means. The answer will almost +certainly be "useless." Then show that the contrary of a good +quality is not merely the absence of that quality, but is a bad +quality, and therefore the contrary of "useful" is "harmful."] +Esperanto ought to be taught in all schools.</p> + +<!-- =============================138.png============================ --> +<center><b>VOCABULARY.</b></center> + +<center><b>A</b></center> + +<b>abbot,</b> abato.<br> +<b>abdomen,</b> ventro.<br> +<b>ability,</b> kapablo, povo, lerteco, talento.<br> +<b>able (to be),</b> povi.<br> +<b>abolish,</b> neniigi, forigi.<br> +<b>abomination,</b> abomeno.<br> +<b>abroad,</b> eksterlande.<br> +<b>absent (to be),</b> foresti.<br> +<b>absolve,</b> senkulpigi, senpekigi.<br> +<b>absorb,</b> absorbi; sorbi.<br> +<b>abstain,</b> deteni sin.<br> +<b>abuse,</b> insult'i, -o; trouzi; malbonuzi.<br> +<b>abyss,</b> abismo, profundegaĵo.<br> +<b>accent,</b> akcent'i, -o; supersigno.<br> +<b>accept,</b> akcepti, alpreni.<br> +<b>accident,</b> malfeliĉaĵo, okazo.<br> +<b>account,</b> kalkulo; rakonto; konto. <b>on—of,</b> +pro.<br> +<b>accuse,</b> kulpigi, akuzi.<br> +<b>ace,</b> aso.<br> +<b>ache,</b> dolor'o, -i.<br> +<b>acknowledge,</b> konfesi.<br> +<b>acorn,</b> glano.<br> +<b>acquaint,</b> sciigi.<br> +<b>acquainted, become—with,</b> konatiĝi kun.<br> +<b>acquire,</b> akiri, atingi.<br> +<b>acquit,</b> senkulpigi.<br> +<b>acrid,</b> akra, morda, pika.<br> +<b>act,</b> ag'i, -o; far'i, -o; leĝo; akto.<br> +<b>action,</b> agado; (<i>law</i>) proceso.<br> +<b>active,</b> agema, aktiva.<br> +<b>actor,</b> aktoro.<br> +<b>actual,</b> nuna, efektiva.<br> +<b>adapt,</b> alfari.<br> +<b>add,</b> aldoni, kunmeti, sumigi.<br> +<b>address,</b> alparoli al; sin turni al; (<i>letters</i>) +adresi.<br> +<b>adhere,</b> aliĝi, algluiĝi al.<br> +<b>adjourn,</b> prokrasti.<br> +<b>admit,</b> allasi, konfesi.<br> +<b>adopt,</b> alpreni, fil (-in) -igi.<br> +<b>adore,</b> adori, amegi.<br> +<b>adult,</b> plenkresk'a, plenaĝ'a.<br> +<b>adulterate,</b> falsi.<br> +<b>adultery,</b> adulto.<br> +<b>advantage,</b> utilo, profito, bonaĵo.<br> +<b>advertise,</b> anonci, reklami.<br> +<b>advice,</b> konsilo.<br> +<b>affair,</b> afero.<br> +<b>affected (to be),</b> afekti.<br> +<b>affiliate,</b> aliĝi, filiiĝi.<br> +<b>afternoon,</b> posttagmezo.<br> +<b>again,</b> re-, ree, denove.<br> +<b>agenda,</b> tagordo, programo.<br> +<b>agent,</b> agento.<br> +<b>agile,</b> facilmova.<br> +<b>agitate,</b> agiti.<br> +<b>agony,</b> dolorego, (<i>death</i>—) agonio.<br> +<b>agree,</b> konscnti, interkonsenti.<br> +<!-- =============================139.png============================ --> +<b>agreeable,</b> afabla, agrabla.<br> +<b>agreement,</b> kontrakto, interkonsento.<br> +<b>agriculture,</b> terkulturo.<br> +<b>aim,</b> cel'o, -i.<br> +<b>air,</b> aero, aerumi; mieno; ario.<br> +<b>aisle,</b> flankaĵo.<br> +<b>alarm,</b> maltrankviligi; alarmo.<br> +<b>alder,</b> alno.<br> +<b>alert,</b> vigla.<br> +<b>alien,</b> alilandulo, eksterlandulo.<br> +<b>alike,</b> simila, egala.<br> +<b>alive,</b> vivanta, viva.<br> +<b>alleviate,</b> plidolĉigi, malpliigi.<br> +<b>allow,</b> permesi.<br> +<b>allowance,</b> porcio; (a/c) rabato; dekalkulo.<br> +<b>allude,</b> aludi.<br> +<b>almanac,</b> almanako, kalendaro.<br> +<b>almighty,</b> ĉiopova.<br> +<b>almond,</b> migdalo.<br> +<b>alms,</b> almozo.<br> +<b>alone,</b> sola.<br> +<b>along,</b> laŭlonge.<br> +<b>aloud,</b> laŭte, voĉe.<br> +<b>alternate,</b> alterni.<br> +<b>amazement,</b> mirego.<br> +<b>amber,</b> sukceno.<br> +<b>ambition,</b> ambicio.<br> +<b>ambush,</b> embusko.<br> +<b>amiable,</b> afabla, aminda.<br> +<b>amputate,</b> detranĉi, amputi.<br> +<b>amuse,</b> amuzi.<br> +<b>anarchy,</b> anarĥio.<br> +<b>ancestors,</b> praavoj, prapatroj.<br> +<b>ancient,</b> antikva.<br> +<b>anecdote,</b> anekdoto.<br> +<b>angel,</b> anĝelo.<br> +<b>angle,</b> angulo; fiŝi.<br> +<b>animal,</b> besto.<br> +<b>ankle,</b> maleolo.<br> +<b>anniversary,</b> datreveno.<br> +<b>announce,</b> anonci.<br> +<b>annoy,</b> ĉagreni, ĝeni.<br> +<b>annual,</b> ĉiujara.<br> +<b>annul,</b> nuligi.<br> +<b>anoint,</b> sanktolei, ŝmiri.<br> +<b>anonymous,</b> anonima, sennoma<br> +<b>ant,</b> formiko.<br> +<b>anthem,</b> antemo.<br> +<b>anvil,</b> amboso.<br> +<b>anxious,</b> maltrankvila.<br> +<b>apathetic,</b> apatia.<br> +<b>aperture,</b> malfermaĵo, aperturo.<br> +<b>apologise,</b> peti pardonon.<br> +<b>apparatus,</b> aparato.<br> +<b>appeal,</b> alvoki; (law) apelacio.<br> +<b>appear,</b> aperi; ŝajni.<br> +<b>appearance,</b> vidiĝo; ŝajno, mieno.<br> +<b>appetite,</b> apetito.<br> +<b>applaud,</b> aplaŭdi.<br> +<b>apply,</b> almeti; sin turni al.<br> +<b>appoint,</b> nomi, difini.<br> +<b>appreciate,</b> ŝati.<br> +<b>approach,</b> alproksimiĝi.<br> +<b>approve,</b> aprobi.<br> +<b>apricot,</b> abrikoto.<br> +<b>apron,</b> antaŭtuko.<br> +<b>arable,</b> plugebla, semotaŭga.<br> +<b>arbitrary,</b> arbitra.<br> +<b>arbitration,</b> arbitracio.<br> +<b>arbour,</b> laŭbo.<br> +<b>arch,</b> arko; arkefleksi.<br> +<b>argue,</b> argumenti.<br> +<b>arithmetic,</b> aritmetiko.<br> +<b>arm,</b> brako, <b>-pit,</b> akselo; armi.<br> +<b>arms,</b> armiloj, bataliloj.<br> +<b>aroma,</b> aromo.<br> +<b>arouse,</b> veki.<br> +<b>arrange,</b> aranĝi.<br> +<b>arrest,</b> aresti.<br> +<b>arrive,</b> alveni.<br> +<b>arrogant,</b> aroganta<br> +<b>arrow,</b> sago.<br> +<b>art,</b> arto.<br> +<b>artery,</b> arterio.<br> +<b>artful,</b> ruza.<br> +<!-- =============================140.png============================ --> +<b>artichoke,</b> artiŝoko.<br> +<b>article,</b> artikolo, komercaĵo.<br> +<b>artificial,</b> artefarita, arta.<br> +<b>artifice,</b> artifiko.<br> +<b>artisan,</b> metiisto.<br> +<b>artist,</b> artisto.<br> +<b>ascertain,</b> konstati.<br> +<b>ash,</b> cindro, (<i>tree</i>) frakseno.<br> +<b>ask,</b> demandi. <b>-for,</b> peti.<br> +<b>asparagus,</b> asparago.<br> +<b>aspect,</b> aspekto, vidiĝo, fazo.<br> +<b>aspen,</b> tremolo.<br> +<b>ass,</b> azeno.<br> +<b>assemble,</b> kunveni, kunvoki.<br> +<b>assert,</b> aserti, konstati.<br> +<b>assign,</b> asigni.<br> +<b>assure,</b> certigi; asekuri.<br> +<b>astonish,</b> mirigi. (<b>to be -ed</b>), miri.<br> +<b>astringent,</b> adstringa.<br> +<b>astute,</b> sagaca.<br> +<b>asylum,</b> rifuĝejo, azilo.<br> +<b>athletic,</b> atleta.<br> +<b>atmosphere,</b> atmosfero.<br> +<b>atom,</b> atomo.<br> +<b>attach,</b> alligi, kunigi.<br> +<b>attain,</b> atingi, trafi.<br> +<b>attempt,</b> provi; (<i>criminal</i>) atenco.<br> +<b>attention,</b> atento, (<i>pay</i>—) atenti.<br> +<b>attitude,</b> sintenado.<br> +<b>attract,</b> altiri, logi.<br> +<b>auction,</b> aŭkcio.<br> +<b>audit,</b> kontkontroli.<br> +<b>author,</b> aŭtoro.<br> +<b>authority,</b> rajto, aŭtoritato.<br> +<b>avalanche,</b> lavango.<br> +<b>avaricious,</b> avara.<br> +<b>avenue,</b> aleo.<br> +<b>average,</b> meznombro, mezakvanto.<br> +<b>avert,</b> deturni.<br> +<b>avoid,</b> eviti.<br> +<b>award,</b> alĵuĝi<br> +<b>axis,</b> akso.<br> +<b>axle,</b> akso.<br> +<b>azure,</b> lazuro.<br> + + +<center><b>B</b></center> + +<b>baboon,</b> paviano.<br> +<b>baby,</b> infaneto.<br> +<b>bachelor,</b> fraŭlo.<br> +<b>back,</b> dorso, posta flanko.<br> +<b>backbone,</b> spino.<br> +<b>bacon,</b> lardo.<br> +<b>bag,</b> sako.<br> +<b>bait,</b> allogaĵo.<br> +<b>bake,</b> baki.<br> +<b>balance,</b> ekvilibri; (<i>of account</i>) restaĵo. +<b>-sheet,</b> bilanco.<br> +<b>balcony,</b> balkono.<br> +<b>ball,</b> (<i>play</i>) pilko, (<i>cannon</i>) kuglo, +(<i>dance</i>) balo.<br> +<b>balloon,</b> aerostato.<br> +<b>ballot,</b> baloti, -o.<br> +<b>balsam,</b> balzamo.<br> +<b>band,</b> ligilo; bando; orkestro.<br> +<b>bandage,</b> bandaĝi.<br> +<b>banish,</b> ekzili.<br> +<b>bank,</b> (<i>money</i>) banko; bordodigo.<br> +<b>banker,</b> bankiero.<br> +<b>bankrupt,</b> bankroto.<br> +<b>banner,</b> flago, standardo.<br> +<b>banquet,</b> festeno.<br> +<b>baptism,</b> bapto.<br> +<b>bar,</b> bar'i, -ilo; bufedo.<br> +<b>barbarian,</b> barbaro.<br> +<b>barber,</b> barbiro.<br> +<b>bare,</b> nuda.<br> +<b>bargain,</b> marĉandi.<br> +<b>bark,</b> boji; ŝelo.<br> +<b>barley,</b> hordeo.<br> +<b>barrel,</b> barelo. <b>-organ,</b> gurdo.<br> +<b>barrister,</b> advokato.<br> +<b>base,</b> bazo; fundamento; malnobla.<br> +<b>basin,</b> pelvo, kuvo.<br> +<!-- =============================141.png============================ --> +<b>basket,</b> korbo.<br> +<b>bat,</b> vesperto; batilo.<br> +<b>bath,</b> bano, bankuvo.<br> +<b>bathe,</b> sin bani.<br> +<b>beam,</b> radio, trabo, vekto.<br> +<b>bean,</b> fabo, fazeolo.<br> +<b>bear,</b> urso; porti; subteni<br> +<b>beard,</b> barbo.<br> +<b>beat,</b> bati, vergi, vipi, venki.<br> +<b>beautiful,</b> bela.<br> +<b>beaver,</b> kastoro.<br> +<b>because,</b> ĉar, tial ke, pro tio ke.<br> +<b>bed,</b> lito, kuŝejo, fluejo, florbedo.<br> +<b>bee,</b> abelo.<br> +<b>beech,</b> fago.<br> +<b>beer,</b> biero.<br> +<b>beet,</b> beto.<br> +<b>beetle,</b> skarabo, blato.<br> +<b>beg,</b> peti, almozpeti.<br> +<b>begin,</b> komenci, ek-.<br> +<b>behave,</b> konduti.<br> +<b>behold,</b> rigardi; jen!<br> +<b>bell,</b> sonorilo.<br> +<b>below,</b> sube, malsupre.<br> +<b>belt,</b> zono.<br> +<b>bench,</b> benko; (<i>joiner's</i>) stablo.<br> +<b>bend,</b> fleks'i, -iĝi; klin'i, -iĝi.<br> +<b>bent,</b> kurb'a, -igita.<br> +<b>bequeath,</b> testamenti.<br> +<b>berry,</b> bero.<br> +<b>besiege,</b> sieĝi.<br> +<b>bet,</b> veti.<br> +<b>betray,</b> perfidi.<br> +<b>betrothal,</b> fianĉ' (-in-) iĝo.<br> +<b>bewitch,</b> sorĉi.<br> +<b>bilberry,</b> mirtelo.<br> +<b>bile,</b> galo.<br> +<b>bill,</b> kalkulo; kambio; afiŝo; beko.<br> +<b>billiards,</b> bilardo<br> +<b>bind,</b> ligi; (books) bindi; bandaĝi. -<b>weed</b>, +liano.<br> +<b>birch,</b> betulo.<br> +<b>birth,</b> naskiĝo.<br> +<b>biscuit,</b> biskvito.<br> +<b>bishop,</b> episkopo.<br> +<b>bit,</b> peco; enbuŝaĵo.<br> +<b>bite,</b> mordi.<br> +<b>bitter,</b> akra, maldolĉa.<br> +<b>blackbird,</b> merlo.<br> +<b>blacking,</b> ciro.<br> +<b>bladder,</b> veziko.<br> +<b>blade,</b> klingo; (<i>of grass</i>), folieto<br> +<b>blaspheme,</b> blasfemi.<br> +<b>bless,</b> beni.<br> +<b>blind,</b> blinda. <b>window</b>-, rulkurteno.<br> +<b>blond,</b> blonda.<br> +<b>blood,</b> sango.<br> +<b>blot,</b> makulo.<br> +<b>blow,</b> blovi; bato, frapo.<br> +<b>blouse,</b> bluzo.<br> +<b>blue,</b> blua; -<b>bell</b>, hiacinto, kampanoleto.<br> +<b>boa-constrictor,</b> boao.<br> +<b>boast,</b> fanfaroni.<br> +<b>boat,</b> boato.<br> +<b>bobbin,</b> bobeno.<br> +<b>body,</b> korpo.<br> +<b>bog,</b> marĉo.<br> +<b>boil,</b> boli; absceso.<br> +<b>bold,</b> kuraĝa, sentima.<br> +<b>bolt,</b> rigl'i, -ilo; bolto.<br> +<b>bomb,</b> bombo.<br> +<b>bombard,</b> bombardi.<br> +<b>bond,</b> obligacio, garantiaĵo<br> +<b>bondage,</b> servuto, sklaveco.<br> +<b>bone,</b> osto.<br> +<b>bonnet,</b> ĉapo.<br> +<b>booth,</b> budo.<br> +<b>border,</b> rand'o, -aĵo; borderi.<br> +<b>bore,</b> bori; kalibro.<br> +<b>born,</b> (<b>to be,</b>) naskiĝi.<br> +<b>borrow,</b> prunte preni.<br> +<b>bosom,</b> brusto, sino.<br> +<b>bottom,</b> fundo, malsupro.<br> +<b>boundary,</b> limo.<br> +<b>bouquet,</b> bukedo.<br> +<b>bow,</b> saluti; kapklini; pafarko; arĉo; banto.<br> +<!-- =============================142.png============================ --> +<b>bowels,</b> internaĵo, intestaro.<br> +<b>bowl,</b> pelvo, kuvo.<br> +<b>box,</b> kesto, skatolo; loĝio; boksi; pugnobati.<br> +<b>braces,</b> ŝelko.<br> +<b>brain,</b> cerbo.<br> +<b>bran,</b> brano.<br> +<b>branch,</b> branĉo; filio.<br> +<b>brass,</b> flava kupro, latuno.<br> +<b>brave,</b> brava, kuraĝa.<br> +<b>breach,</b> breĉo.<br> +<b>break,</b> rompi, frakasi.<br> +<b>breakfast,</b> matenmanĝ'i, -o.<br> +<b>breast,</b> brusto, mamo.<br> +<b>breathe,</b> spiri.<br> +<b>bribe,</b> subaĉeti.<br> +<b>brick,</b> briko.<br> +<b>bridge,</b> ponto.<br> +<b>bridle,</b> brido.<br> +<b>bright,</b> hela, brila, gaja.<br> +<b>bring,</b> alkonduki, alporti.<br> +<b>broad,</b> larĝa.<br> +<b>broker,</b> makleristo, (<i>act as—</i>) makleri.<br> +<b>brooch,</b> broĉo.<br> +<b>brood,</b> kovi, kovitaro.<br> +<b>broth,</b> buljono.<br> +<b>brown,</b> bruna.<br> +<b>browse,</b> sin paŝti.<br> +<b>bruise,</b> kontuzi; pisti.<br> +<b>brush,</b> bros'o, -i; balailo; peniko.<br> +<b>bucket,</b> sitelo.<br> +<b>buckle,</b> buko.<br> +<b>bud,</b> burĝono.<br> +<b>budget,</b> budĝeto.<br> +<b>buffet,</b> (<i>restaurant</i>) bufedo.<br> +<b>bug,</b> cimo.<br> +<b>build,</b> konstrui.<br> +<b>bullet,</b> kuglo.<br> +<b>bullfinch,</b> pirolo.<br> +<b>bunch,</b> fasketo, aro.<br> +<b>bundle,</b> fasko.<br> +<b>bungle,</b> fuŝi.<br> +<b>burden,</b> surpezi, ŝarĝo.<br> +<b>bureau,</b> oficejo, kontoro.<br> +<b>burgess,</b> burĝo.<br> +<b>burn,</b> brul'i, -igi.<br> +<b>burrow,</b> kavigi.<br> +<b>burst,</b> krevi.<br> +<b>bury,</b> enterigi, enfosi.<br> +<b>business,</b> afero, okupo, negoco<br> +<b>busy,</b> okupata, aferema.<br> +<b>butcher,</b> buĉ'i, -isto.<br> +<b>buttercup,</b> ranunkolo,<br> +<b>butterfly,</b> papilio.<br> +<b>buzz,</b> zumi.<br> + + +<center><b>C</b></center> + +<b>cab,</b> fiakro; kabrioleto, droŝko.<br> +<b>cabbage,</b> brasiko.<br> +<b>cabin,</b> kajuto, kabano.<br> +<b>cabinet,</b> ĉambreto, kabineto.<br> +<b>cable,</b> ŝnurego, kablo.<br> +<b>cage,</b> kaĝo.<br> +<b>calico,</b> kalikoto.<br> +<b>calk,</b> kalfatri.<br> +<b>call,</b> voki, (—<i>together</i>) kunvoki.<br> +<b>callosity,</b> kalo.<br> +<b>calm,</b> kvieta, trankvila.<br> +<b>camel,</b> kamelo.<br> +<b>camp,</b> tendaro.<br> +<b>canary,</b> kanario.<br> +<b>candid,</b> sincera, verdirema.<br> +<b>candidate,</b> kandidato, aspiranto.<br> +<b>cane,</b> kano; bastono; vergi.<br> +<b>cannon,</b> kanono.<br> +<b>canon,</b> kanoniko.<br> +<b>canopy,</b> baldakeno.<br> +<b>canvas,</b> kanvaso.<br> +<b>cap,</b> ĉapo, (<i>milit</i>.) kepo.<br> +<b>capable,</b> kapabla, kompetenta.<br> +<b>cape,</b> manteleto; promontoro, terkapo.<br> +<b>capital,</b> ĉefurbo; kapitalo; granda litero.<br> +<!-- =============================143.png============================ --> +<b>capitalist,</b> kapitalisto.<br> +<b>capitulate,</b> kapitulaci.<br> +<b>capsize,</b> renversiĝi.<br> +<b>captain,</b> ŝipestro, kapitano.<br> +<b>capture,</b> kapti.<br> +<b>car,</b> veturilo, ĉaro.<br> +<b>card,</b> karto, <b>-board,</b> kartono.<br> +<b>carnation,</b> dianto; flavroza.<br> +<b>carp,</b> karpo; kritikaĵi.<br> +<b>carpenter,</b> ĉarpentisto.<br> +<b>carpet,</b> tapiŝo.<br> +<b>carriage,</b> veturilo, kaleŝo, vagono; transporto.<br> +<b>carrot,</b> karoto.<br> +<b>cart,</b> ŝarĝveturilo.<br> +<b>carve,</b> tranĉi; skulpti.<br> +<b>case,</b> okazo; ujo; kazo; proceso.<br> +<b>cashier,</b> kasisto.<br> +<b>cast,</b> ĵeti, (<i>metal</i>) fandi.<br> +<b>castle,</b> kastelo.<br> +<b>catch,</b> kapti.<br> +<b>caterpillar,</b> raŭpo.<br> +<b>cathedral,</b> katedralo.<br> +<b>cattle,</b> bruto, brutoj.<br> +<b>cauliflower,</b> florbrasiko.<br> +<b>cause,</b> kaŭz'i, -o; -igi; afero.<br> +<b>caution,</b> averti; singardemo.<br> +<b>cave,</b> kaverno.<br> +<b>cavil,</b> ĉikani.<br> +<b>caw,</b> graki.<br> +<b>ceiling,</b> plafono.<br> +<b>celebrate,</b> festi, soleni,<br> +<b>celery,</b> celerio.<br> +<b>cell,</b> ĉelo, ĉambreto.<br> +<b>cellar,</b> kelo.<br> +<b>censor,</b> cenzuristo.<br> +<b>censure,</b> riproĉi.<br> +<b>ceremony,</b> ceremonio, soleno.<br> +<b>certain,</b> certa; kelkaj; ia.<br> +<b>chaff,</b> grenventumaĵo.<br> +<b>chaffinch,</b> fringo.<br> +<b>chain,</b> ĉeno.<br> +<b>chair,</b> seĝo. <b>-man,</b> prezidanto.<br> +<b>chalk,</b> kreto.<br> +<b>chance,</b> hazardo; riski; okazi; ŝanco.<br> +<b>chancellor,</b> kanceliero.<br> +<b>change,</b> ŝanĝi, aliigi.<br> +<b>channel,</b> kanalo.<br> +<b>chaos,</b> ĥaoso.<br> +<b>chapel,</b> kapelo, preĝejeto.<br> +<b>chapter,</b> ĉapitro.<br> +<b>character,</b> karaktero; (<i>drama</i>) rolo.<br> +<b>charm,</b> ĉarmi; talismano.<br> +<b>chaste,</b> ĉasta.<br> +<b>cheat,</b> trompi.<br> +<b>check,</b> haltigi; kontroli.<br> +<b>cheek,</b> vango.<br> +<b>cheerful,</b> gaja.<br> +<b>cheese,</b> fromaĝo,<br> +<b>chemist,</b> apotekisto, ĥemiisto.<br> +<b>cheque,</b> ĉeko.<br> +<b>cherry,</b> ĉerizo.<br> +<b>chess,</b> ŝako.<br> +<b>chest,</b> brusto; kesto, (<i>of drawers</i>) komodo.<br> +<b>chestnut,</b> kaŝtano, (<i>horse—</i>) marono.<br> +<b>chew,</b> maĉi, (<i>—cud</i>) remaĉadi.<br> +<b>chicory,</b> cikorio.<br> +<b>chief,</b> ĉef'o, -a.<br> +<b>chimney,</b> kamentubo.<br> +<b>chin,</b> mentono.<br> +<b>china,</b> porcelano.<br> +<b>chirp,</b> pepi; (<i>insects</i>) ĉirpi.<br> +<b>chisel,</b> ĉiz'i, -ilo.<br> +<b>chocolate,</b> ĉokolado.<br> +<b>choir,</b> ĥoro.<br> +<b>choke,</b> sufoki.<br> +<b>chop,</b> haki; koteleto.<br> +<b>chronicle,</b> kroniko.<br> +<b>church,</b> preĝejo.<br> +<b>cigarette,</b> cigaredo.<br> +<b>circle,</b> rondo, cirklo.<br> +<b>circular,</b> (<i>letter</i>), cirkulero.<br> +<b>circumference,</b> ĉirkaŭo.<br> +<b>circus,</b> cirko.<br> +<b>city,</b> civito, urbo.<br> +<b>citizen,</b> urbano, burĝo, civitano, regnano.<br> +<!-- =============================144.png============================ --> +<b>civil,</b> civila, ĝentila.<br> +<b>civilize,</b> civilizi.<br> +<b>claim,</b> pretendi, postuli.<br> +<b>clap,</b> (<i>hands</i>) manfrapi, plaŭdi.<br> +<b>class,</b> kurso; (<i>sort</i>) klaso.<br> +<b>classify,</b> ordigi, klasifiki.<br> +<b>claw,</b> ungego.<br> +<b>clay,</b> argilo.<br> +<b>clergyman,</b> pastro.<br> +<b>clerk,</b> oficisto, kontoristo, komizo.<br> +<b>clever,</b> lerta.<br> +<b>cliff,</b> krutaĵo.<br> +<b>climate,</b> klimato.<br> +<b>climb,</b> grimpi, suprenrampi.<br> +<b>clink,</b> tinti.<br> +<b>cloak,</b> mantelo.<br> +<b>clod,</b> bulo.<br> +<b>closet,</b> necesejo; ĉambreto.<br> +<b>cloth,</b> drapo; (<i>a</i>—) tuko.<br> +<b>clothe,</b> vesti.<br> +<b>cloud,</b> nubo.<br> +<b>clover,</b> trifolio.<br> +<b>club,</b> klubo, (<i>cards</i>) trefo.<br> +<b>clue,</b> postesigno.<br> +<b>coal,</b> karbo.<br> +<b>coast,</b> marbordo.<br> +<b>coat,</b> vesto; <b>-tail</b>, basko.<br> +<b>cockle,</b> kardio.<br> +<b>cocoa,</b> kakao; <b>-nut</b>, kokoso.<br> +<b>cod,</b> gado, moruo.<br> +<b>coffee,</b> kafo.<br> +<b>coffin,</b> ĉerko.<br> +<b>coil,</b> rulaĵo, volvaĵo.<br> +<b>coin,</b> monero.<br> +<b>coke,</b> koakso.<br> +<b>colander,</b> kribrilo,<br> +<b>cold,</b> malvarm'a, -umo.<br> +<b>colleague,</b> kolego.<br> +<b>collect,</b> kolekti, amasigi.<br> +<b>collective,</b> opa.<br> +<b>college,</b> kolegio.<br> +<b>colony,</b> kolonio.<br> +<b>colour,</b> koloro.<br> +<b>comb,</b> kombi; (<i>fowl</i>'s) kresto.<br> +<b>combine,</b> kombin'i, -iĝi, kun'igi, -iĝi.<br> +<b>come,</b> veni.<br> +<b>comfort,</b> komforti, konsoli.<br> +<b>comic,</b> komika, ridinda.<br> +<b>comma,</b> komo.<br> +<b>command,</b> ordoni, komandi.<br> +<b>comment,</b> komentar'i, -o.<br> +<b>commerce,</b> komerco, negoco.<br> +<b>commission,</b> komisi'i, -o; (<i>sell on</i>—) +makleri.<br> +<b>committee,</b> komitato.<br> +<b>common,</b> komuna, ordinara, vulgara; erikejo, step'o, +-eto.<br> +<b>commune,</b> komunumo.<br> +<b>communicate,</b> komuniki.<br> +<b>companion,</b> kunulo.<br> +<b>company,</b> anaro, kompanio, societo, trupo, roto.<br> +<b>compare,</b> kompari.<br> +<b>compartment,</b> fako.<br> +<b>compass,</b> (<i>mariners'</i>—) kompaso; +(<i>drawing</i>) cirkelo.<br> +<b>compel,</b> devigi.<br> +<b>compensate,</b> kompensi<br> +<b>complete,</b> konkuri.<br> +<b>complaint,</b> plendi.<br> +<b>complete,</b> plen'a, -igi.<br> +<b>compliment,</b> kompliment'o, -i.<br> +<b>compose,</b> verki; komposti.<br> +<b>compositor,</b> kompostisto.<br> +<b>comrade,</b> kamarado.<br> +<b>concern,</b> koncerni; zorgo; rilati al.<br> +<b>concrete,</b> konkreta.<br> +<b>concussion,</b> skuego.<br> +<b>condemn,</b> kondamni.<br> +<b>condition,</b> kondiĉo; stato.<br> +<b>condole,</b> kondolenci.<br> +<b>confectioner,</b> konfitisto.<br> +<b>conference,</b> konferenco.<br> +<b>confirm,</b> konfirmi.<br> +<b>confiscate,</b> konfiski.<br> +<b>conflict,</b> konflikto.<br> +<b>conform,</b> konformi.<br> +<!-- =============================145.png============================ --> +<b>confuse,</b> konfuzi.<br> +<b>congratulate,</b> gratuli.<br> +<b>congregation,</b> kongregacio.<br> +<b>congress,</b> kongreso.<br> +<b>conjure,</b> ĵongli.<br> +<b>conscience,</b> konscienco.<br> +<b>conscious,</b> konsci'a, -<b>ness</b>, 'o.<br> +<b>consequence,</b> sekvo.<br> +<b>conservative,</b> konservativa.<br> +<b>consider,</b> pripensi, konsideri.<br> +<b>consistent,</b> konsekvenca.<br> +<b>consonant,</b> konsonanto.<br> +<b>constipation,</b> mallakso.<br> +<b>consult,</b> konsiliĝi kun.<br> +<b>consume,</b> konsumi.<br> +<b>consumption,</b> (<i>disease</i>) ftizo.<br> +<b>contact,</b> kontakto.<br> +<b>contain,</b> enhavi, enteni.<br> +<b>content,</b> kontenta.<br> +<b>continue,</b> daŭri, -igi.<br> +<b>contract,</b> kontrakti; kuntir'i, -iĝi.<br> +<b>contrary,</b> kontraŭo, malo.<br> +<b>contrast,</b> kontrasti.<br> +<b>contrive,</b> elpensi.<br> +<b>control,</b> estri, regi.<br> +<b>convenient,</b> oportuna.<br> +<b>conversation,</b> interparolado, konversacio.<br> +<b>convict,</b> kondamnito.<br> +<b>convince,</b> konvinki.<br> +<b>convolvulus,</b> konvolvolo.<br> +<b>convulse,</b> konvulsio, spasmo.<br> +<b>copper,</b> kupro.<br> +<b>copy,</b> kopii; ekzemplero.<br> +<b>coral,</b> koralo.<br> +<b>cord,</b> ŝnuro.<br> +<b>core,</b> koraĵo, internaĵo.<br> +<b>cork,</b> korko; ŝtopi,<br> +<b>corn,</b> greno; (<i>foot</i>), kalo.<br> +<b>corner,</b> angulo.<br> +<b>correct,</b> korekti; ĝusta, senerara.<br> +<b>correspond,</b> korespondi.<br> +<b>corrode,</b> mordeti.<br> +<b>corset,</b> korseto.<br> +<b>costume,</b> kostumo.<br> +<b>cotton,</b> (<i>raw</i>), kotono; (<i>manuf</i>.) katuno.<br> +<b>cough,</b> tusi.<br> +<b>council,</b> konsilantaro.<br> +<b>count,</b> kalkuli; grafo.<br> +<b>country,</b> lando; kamparo.<br> +<b>courage,</b> kuraĝo.<br> +<b>course,</b> kuro; kurso. <b>of</b>—, kompreneble.<br> +<b>court,</b> korto, (<i>royal</i>—) kortego; juĝejo; +amindumi.<br> +<b>covetous,</b> avida.<br> +<b>crab,</b> krabo, kankro.<br> +<b>crack,</b> fendi, kraki, krev'i, -igi.<br> +<b>cradle,</b> lulilo.<br> +<b>crafty,</b> ruza.<br> +<b>crane,</b> gruo, ŝarĝlevilo.<br> +<b>crape,</b> krepo.<br> +<b>crater,</b> kratero.<br> +<b>cravat,</b> kravato.<br> +<b>creature,</b> estaĵo, kreitaĵo.<br> +<b>credit,</b> kredito.<br> +<b>creed,</b> kredo.<br> +<b>creep,</b> rampi.<br> +<b>crest,</b> tufo, kresto.<br> +<b>crevice,</b> fendo.<br> +<b>cricket,</b> grilo; (<i>game</i>) kriketo.<br> +<b>crime,</b> krimo.<br> +<b>crippled,</b> kripla.<br> +<b>crisis,</b> krizo.<br> +<b>criticism,</b> kritiko.<br> +<b>crochet,</b> kroĉeti.<br> +<b>crocodile,</b> krokodilo, aligatoro.<br> +<b>cross,</b> kruco, trans' -iri, -pasi. —<b>out</b>, +streki.<br> +<b>croup,</b> krupo.<br> +<b>crow,</b> korniko.<br> +<b>crowd,</b> amaso.<br> +<b>crown,</b> krono; (<i>of head</i>) verto.<br> +<b>cruel,</b> kruela.<br> +<b>cruise,</b> krozi.<br> +<b>crumple,</b> ĉifi.<br> +<b>crust,</b> krusto.<br> +<!-- =============================146.png============================ --> +<b>crutch,</b> lambastono.<br> +<b>cry,</b> krii, ekkrii, plori; (<i>of animals</i>) bleko.<br> +<b>crystal,</b> kristalo.<br> +<b>cube,</b> kubo.<br> +<b>cuckoo,</b> kukolo.<br> +<b>cucumber,</b> kukumo.<br> +<b>cuff,</b> manumo; frapo.<br> +<b>cultivate,</b> kulturi.<br> +<b>cunning,</b> ruza.<br> +<b>cup,</b> taso, kaliko.<br> +<b>cupboard,</b> ŝranko.<br> +<b>cure,</b> resanigi; (<i>bacon, etc</i>.) pekli.<br> +<b>curious,</b> scivola, stranga, kurioza.<br> +<b>curl,</b> buklo.<br> +<b>currant,</b> ribo, sekvinbereto (korinta).<br> +<b>current,</b> fluo.<br> +<b>curtain,</b> kurteno.<br> +<b>curved,</b> kurba, fleksita, nerekta.<br> +<b>cushion,</b> kuseno.<br> +<b>customer,</b> kliento.<br> +<b>cutlet,</b> kotleto.<br> +<b>cycle,</b> ciklo.<br> +<b>cyclone,</b> ciklono.<br> +<b>Czar,</b> Caro.<br> + + +<center><b>D</b></center> + +<b>daffodil,</b> narciso.<br> +<b>daily,</b> ĉiutaga.<br> +<b>dainty,</b> frandaĵo; frandema delikata,<br> +<b>daisy,</b> lekant'o, -eto.<br> +<b>dam,</b> digo, akvoŝtopilo.<br> +<b>damage,</b> difekti.<br> +<b>dance,</b> danc'i, -o; balo.<br> +<b>dandelion,</b> leontodo.<br> +<b>dare,</b> kuraĝi.<br> +<b>darn,</b> fliki.<br> +<b>date,</b> dato; (<i>fruit</i>) daktilo.<br> +<b>dawn,</b> tagiĝo.<br> +<b>dead,</b> senviva, mortinta. -ly, pereiga.<br> +<b>dear,</b> kara, multekosta.<br> +<b>debauch,</b> diboĉo.<br> +<b>debris,</b> rub'o, -aĵo.<br> +<b>debt,</b> ŝuldo, (<i>be in</i>—) ŝuldi.<br> +<b>decipher,</b> deĉifri.<br> +<b>deck,</b> ferdeko; ornami.<br> +<b>declaration,</b> deklaracio.<br> +<b>decoration,</b> ornamaĵo; ordeno.<br> +<b>decree,</b> dekreto, mandate.<br> +<b>decrepit,</b> kaduka.<br> +<b>dedicate,</b> dediĉi.<br> +<b>deed,</b> ago, faro, faraĵo, faritaĵo; +dokumento.<br> +<b>deep,</b> profunda; (<i>sound</i>) basa.<br> +<b>deer,</b> cervo.<br> +<b>defeat,</b> venki, malvenko.<br> +<b>defend,</b> defendi.<br> +<b>defer,</b> prokrasti.<br> +<b>deficiency,</b> deficito, malsufiĉeco.<br> +<b>defile,</b> intermonto; malpurigi.<br> +<b>define,</b> difini.<br> +<b>definite,</b> definitiva.<br> +<b>degenerate,</b> degeneri.<br> +<b>degree,</b> grado.<br> +<b>Deity,</b> Diaĵo, Dieco.<br> +<b>delay,</b> prokrasti.<br> +<b>delegate,</b> deleg'i, -ito.<br> +<b>delicate,</b> delikata.<br> +<b>delightful,</b> ĉarma, rava.<br> +<b>delirium,</b> delir'o, (<i>be in</i>) -i.<br> +<b>deliver,</b> savi, liberigi; (<i>goods</i>) liveri.<br> +<b>deluge,</b> superakvego, diluvo.<br> +<b>den,</b> nestego, kaverno.<br> +<b>denounce,</b> denunci.<br> +<b>deny,</b> nei, malkonfesi.<br> +<b>depart,</b> foriri.<br> +<b>department,</b> fako.<br> +<b>depend,</b> dependi.<br> +<b>derive,</b> devenigi.<br> +<b>descendant,</b> ido, posteulo.<br> +<b>describe,</b> priskribi.<br> +<!-- =============================147.png============================ --> +<b>desert,</b> dezerto; forlasi; forkuri de.<br> +<b>desk,</b> pupitro.<br> +<b>despatch,</b> ekspedi, depeŝo.<br> +<b>dessert,</b> deserto.<br> +<b>destine,</b> (for), difini (por).<br> +<b>destroy,</b> detrui.<br> +<b>detail,</b> detalo.<br> +<b>detriment,</b> malutilo, perdo.<br> +<b>develop,</b> plivastigi, disvolv'-i, -iĝi, (<i>phot</i>.) +aperigi.<br> +<b>devil,</b> diablo, demono.<br> +<b>devoted,</b> sindona.<br> +<b>devout,</b> pia.<br> +<b>dew,</b> roso.<br> +<b>dexterous,</b> lerta.<br> +<b>dial,</b> ciferplato.<br> +<b>diarrhoea,</b> lakso.<br> +<b>dice,</b> ludkuboj.<br> +<b>dictate,</b> dikti.<br> +<b>dictionary,</b> vortaro.<br> +<b>die,</b> morti.<br> +<b>differ,</b> diferenci.<br> +<b>digest,</b> digesti.<br> +<b>dignity,</b> digno, rango.<br> +<b>dine,</b> tag', vesper', -manĝi.<br> +<b>dip,</b> trempi, subakvigi.<br> +<b>diploma,</b> diplomo.<br> +<b>diplomacy,</b> diplomatio.<br> +<b>direct,</b> direkti, rekta, senpera.<br> +<b>disappoint,</b> seniluziigi, ĉagreni.<br> +<b>discharge,</b> eligi, eksigi, elpagi.<br> +<b>disciple,</b> lernanto, disĉiplo.<br> +<b>discipline,</b> disciplino.<br> +<b>discount,</b> diskonto, rabato.<br> +<b>discover,</b> eltrovi.<br> +<b>discreet,</b> diskreta, singardema.<br> +<b>discuss,</b> diskuti.<br> +<b>disease,</b> malsano.<br> +<b>disguise,</b> alivesti, maski.<br> +<b>disgust,</b> naŭzi.<br> +<b>dish,</b> plado.<br> +<b>dislocate,</b> elartikigi.<br> +<b>dismal,</b> funebra.<br> +<b>dismay,</b> konsterni.<br> +<b>dispel,</b> peli, forpeli, dispeli.<br> +<b>dispose,</b> disponi.<br> +<b>disposition,</b> inklino, emo.<br> +<b>dispute,</b> disputi, malpaci.<br> +<b>dissect,</b> sekci.<br> +<b>disseminate,</b> dissemi.<br> +<b>dissolve,</b> solvi.<br> +<b>distance,</b> interspaco, malproksimeco, distanco.<br> +<b>distinct,</b> klara.<br> +<b>distinguish,</b> distingi.<br> +<b>distract,</b> distri.<br> +<b>distribute,</b> disdoni.<br> +<b>district,</b> regiono, kvartalo, distrikto.<br> +<b>ditch,</b> foso.<br> +<b>dive,</b> subakviĝi.<br> +<b>dividends,</b> rento, dividendo.<br> +<b>divorce,</b> eksedzigi.<br> +<b>dizziness,</b> kapturniĝo.<br> +<b>do,</b> fari.<br> +<b>doctor,</b> kuracisto, doktoro.<br> +<b>doctrine,</b> doktrino, instruo.<br> +<b>domestic,</b> hejma, doma.<br> +<b>dose,</b> dozo.<br> +<b>dot,</b> punkto.<br> +<b>double,</b> duobl'a, -igi.<br> +<b>doubt,</b> dubi.<br> +<b>dough,</b> knedaĵo.<br> +<b>down,</b> lanugo; malsupre.<br> +<b>dowry,</b> doto.<br> +<b>drag,</b> treni.<br> +<b>dragon,</b> drako. <b>-fly</b>, libelo.<br> +<b>dragoon,</b> dragono.<br> +<b>drain,</b> defluilego, senakvigi.<br> +<b>drake,</b> anaso.<br> +<b>drape,</b> drapiri.<br> +<b>draught,</b> aerfluo. <b>-s</b> <i>(game)</i> damoj.<br> +<b>draw,</b> desegni; tiri, (<i>from well</i>) ĉerpi.<br> +<b>drawer,</b> tirkesto.<br> +<!-- =============================148.png============================ --> +<b>drawers,</b> kalsono, (chest of -s), komodo.<br> +<b>dream,</b> sonĝ'i, -o; (day-), rev'o, -i.<br> +<b>dredge,</b> skrapegi.<br> +<b>dress,</b> robo; vesti, sin vesti.<br> +<b>drill,</b> bori; ekzerco, manovro.<br> +<b>drink,</b> trinki, (<i>to excess</i>) drinki.<br> +<b>drive,</b> veturi; peli. <b>—away</b>, forpeli.<br> +<b>droll,</b> ridinda, ŝerca.<br> +<b>drone,</b> abelviro; zumi.<br> +<b>drop,</b> gut'o, -i.<br> +<b>drown,</b> dron'i, -igi.<br> +<b>drug,</b> drogo.<br> +<b>drum,</b> tamburo.<br> +<b>drunken,</b> ebria.<br> +<b>dry,</b> seka. <b>—land</b>, firmaĵo.<br> +<b>duck,</b> anasino, anaso.<br> +<b>duration,</b> daŭro.<br> +<b>duty,</b> devo, (<i>tax</i>) imposto. <b>be on—</b>, +deĵori.<br> +<b>dwell,</b> loĝi, restadi.<br> +<b>dye,</b> tinkturi.<br> +<b>dyke,</b> digo.<br> + + +<center><b>E</b></center> + +<b>eager,</b> avida.<br> +<b>ear,</b> orelo, (<i>corn</i>) spiko.<br> +<b>earl,</b> grafo.<br> +<b>early,</b> fru'a, -e.<br> +<b>earn,</b> perlabori.<br> +<b>earnest,</b> serioza, diligenta, fervora.<br> +<b>earth,</b> tero. <b>-quake</b>, tertremo.<br> +<b>earthenware,</b> fajenco.<br> +<b>east,</b> oriento.<br> +<b>easter,</b> Pasko.<br> +<b>ebony,</b> ebono.<br> +<b>ecclesiastical,</b> eklezia.<br> +<b>echo,</b> eĥo, resonadi.<br> +<b>edge,</b> rando, tranĉrando, bordo<br> +<b>edify,</b> edifi.<br> +<b>edit,</b> redakti.<br> +<b>edition,</b> eldono.<br> +<b>editor,</b> redaktoro.<br> +<b>educate,</b> eduki.<br> +<b>eel,</b> angilo.<br> +<b>effect,</b> efiko, efekto.<br> +<b>effective,</b> efektiva.<br> +<b>efficacious,</b> efika.<br> +<b>effort,</b> peno, klopodo.<br> +<b>eiderduck,</b> molanaso.<br> +<b>elastic,</b> elast'a, -aĵo.<br> +<b>elbow,</b> kubuto.<br> +<b>elder,</b> (tree) sambuko.<br> +<b>elect,</b> elekti, baloti.<br> +<b>electricity,</b> elektro.<br> +<b>elegant,</b> eleganta.<br> +<b>elf,</b> koboldo, elfo.<br> +<b>elm,</b> ulmo.<br> +<b>eloquent,</b> elokventa.<br> +<b>embalm,</b> balzami.<br> +<b>embrace,</b> ĉirkaŭpreni, enbrakigi; ampleksi.<br> +<b>embroider,</b> brodi.<br> +<b>emerald,</b> smeraldo.<br> +<b>emigrate,</b> elmigri.<br> +<b>eminent,</b> eminenta.<br> +<b>emotion,</b> kortuŝeco.<br> +<b>emphasis,</b> emfazo, akcentego<br> +<b>empire,</b> imperio.<br> +<b>enable,</b> ebligi.<br> +<b>enamel,</b> emajl'o, -i.<br> +<b>enchant,</b> ravi; ensorĉi.<br> +<b>encore,</b> bis.<br> +<b>endeavour,</b> klopodi, peni.<br> +<b>endow,</b> doti.<br> +<b>endure,</b> daŭri; toleri, suferi.<br> +<b>energy,</b> energio.<br> +<b>engine,</b> maŝino, lokomotivo, motoro.<br> +<b>engrave,</b> gravuri.<br> +<b>enjoy,</b> ĝui.<br> +<b>enlist,</b> varbi, rekruti.<br> +<b>enough,</b> sufiĉa, (be—) sufiĉi.<br> +<b>entangle,</b> impliki.<br> +<b>enterprise,</b> entrepreno.<br> +<!-- =============================149.png============================ --> +<b>entertain,</b> amuzi; regali.<br> +<b>enthusiasm,</b> entuziasmo.<br> +<b>entice,</b> logi, allogi.<br> +<b>entwine,</b> kunplekti.<br> +<b>envelop,</b> envolvi.<br> +<b>envelope,</b> koverto.<br> +<b>environs,</b> ĉirkaŭaĵo.<br> +<b>equivalent,</b> ekvivalenta, egala.<br> +<b>erase,</b> trastreki; forfroti.<br> +<b>erect,</b> vertikala; rekta; starigi.<br> +<b>errand,</b> komisio.<br> +<b>escape,</b> forkuri, forsaviĝi.<br> +<b>establish,</b> fondi, starigi.<br> +<b>estate,</b> (<i>land</i>) bieno.<br> +<b>esteem,</b> estimi.<br> +<b>estimate,</b> taksi.<br> +<b>eternal,</b> eterna, ĉiama.<br> +<b>ethical,</b> etika.<br> +<b>eve,</b> antaŭtago.<br> +<b>even,</b> eĉ; parnombra; ebena.<br> +<b>event,</b> okazo.<br> +<b>evil,</b> malbono, peko.<br> +<b>exact,</b> ĝusta, preciza; postuli.<br> +<b>examine,</b> ekzameni, esplori.<br> +<b>examination,</b> ekzameno.<br> +<b>example,</b> ekzemplo.<br> +<b>exceed,</b> superi.<br> +<b>except,</b> krom, esceptinte; escepte.<br> +<b>exchange,</b> interŝanĝi. <b>the—</b>, +Borso.<br> +<b>excite,</b> eksciti.<br> +<b>exclusive,</b> eksklusiva.<br> +<b>excursion,</b> ekskurso.<br> +<b>execute,</b> efektivigi; (—<i>a criminal</i>), +ekzekuti.<br> +<b>exercise,</b> ekzerci. -book, kajero.<br> +<b>exhaust,</b> konsumi, elĉerpi.<br> +<b>exhibition,</b> ekspozicio.<br> +<b>exhort,</b> admoni.<br> +<b>expect,</b> atendi.<br> +<b>expel,</b> elpeli.<br> +<b>experience,</b> sperto.<br> +<b>experiment,</b> eksperimento.<br> +<b>expert,</b> lerta, kompetenta.<br> +<b>explode,</b> eksplod'-i, -igi.<br> +<b>express,</b> esprimi, ekspreso.<br> +<b>extend,</b> etendi.<br> +<b>exterminate,</b> ekstermi.<br> +<b>extinguish,</b> estingi.<br> +<b>extract,</b> ekstrakti, eltiri.<br> +<b>extraordinary,</b> eksterordinara.<br> +<b>eye,</b> okulo. <b>-brow</b>, brovo. <b>-lid</b>, +palpebro.<br> + + +<center><b>F</b></center> + +<b>fable,</b> fablo.<br> +<b>fact,</b> fakto. <b>in</b>—, ja, efektive.<br> +<b>factory,</b> fabrikejo, faktorio.<br> +<b>fade,</b> velki.<br> +<b>fail,</b> manki; malprosperi, bankroti.<br> +<b>faint,</b> sveni.<br> +<b>fair,</b> foiro; blonda; justa.<br> +<b>fairy,</b> feino, feo.<br> +<b>faith,</b> fido, kredo.<br> +<b>falcon,</b> falko.<br> +<b>false,</b> falsa, malvera.<br> +<b>fame,</b> gloro, renomo; famo.<br> +<b>familiar,</b> kutima, intima.<br> +<b>family,</b> familio.<br> +<b>fan,</b> ventum'i, -ilo.<br> +<b>fare,</b> farti; veturpago.<br> +<b>farm,</b> farmi (<i>have on lease</i>); farmobieno.<br> +<b>fashion,</b> modo, maniero, fasono.<br> +<b>fast,</b> fast'i, -o; rapida.<br> +<b>fasten,</b> alligi, fiksi,<br> +<b>fat,</b> gras'a, -o; sebo.<br> +<b>fatal,</b> fatala, mortiga.<br> +<b>fate,</b> sorto.<br> +<b>fathom,</b> sondi, klafto.<br> +<b>fault,</b> kulpo; difekto; eraro.<br> +<b>favour,</b> favori, komplezo.<br> +<b>feast,</b> regalo, festeno; festo.<br> +<b>feather,</b> plumo.<br> +<b>feature,</b> trajto.<br> +<!-- =============================150.png============================ --> +<b>feed,</b> nutri, manĝigi, paŝti.<br> +<b>feel,</b> palpi, senti.<br> +<b>felt,</b> felto.<br> +<b>female,</b> ino, virinseksa.<br> +<b>fence,</b> skermi; palisaro.<br> +<b>ferment,</b> fermenti.<br> +<b>fern,</b> filiko.<br> +<b>ferret,</b> ĉasputoro,<br> +<b>ferry-boat,</b> pramo.<br> +<b>fester,</b> ulceriĝi, pusi.<br> +<b>festival,</b> festo.<br> +<b>feudal,</b> feŭdala.<br> +<b>fever,</b> febro.<br> +<b>fibre,</b> fibro.<br> +<b>fife,</b> fifro.<br> +<b>fig,</b> figo.<br> +<b>fight,</b> batal'i, -o.<br> +<b>figure,</b> cifero; figuro.<br> +<b>figurative,</b> figura.<br> +<b>file,</b> fajli, -ilo.<br> +<b>film,</b> filmo, tavoleto.<br> +<b>filter,</b> filtr'i, -ilo.<br> +<b>fin,</b> naĝilo.<br> +<b>fine,</b> delikata; monpuno.<br> +<b>fir,</b> abio.<br> +<b>fire,</b> brulo, fajro; (<i>gun</i>), pafi.<br> +<b>fireplace,</b> kameno, fajrejo.<br> +<b>fireworks,</b> artfajraĵo.<br> +<b>firm,</b> firma, fortika; firmo.<br> +<b>fish,</b> fiŝ'o, -i, -kapti.<br> +<b>fist,</b> pugno.<br> +<b>fit,</b> atako. <b>—for</b>, taŭga; konvena, +deca.<br> +<b>fix,</b> fiksi.<br> +<b>flake,</b> floko, neĝero.<br> +<b>flame,</b> flami.<br> +<b>flannel,</b> flanelo.<br> +<b>flat,</b> plata, ebena; apartamento.<br> +<b>flatter,</b> flati.<br> +<b>flavour,</b> gusto.<br> +<b>flax,</b> lino.<br> +<b>flea,</b> pulo.<br> +<b>flesh,</b> (<i>meat</i>), viando; karno.<br> +<b>flint,</b> siliko.<br> +<b>flit,</b> flirti.<br> +<b>float,</b> naĝi; surnaĝi.<br> +<b>flock,</b> aro, paŝtataro, ŝafaro.<br> +<b>flog,</b> skurĝi.<br> +<b>flood,</b> superakvegi.<br> +<b>floor,</b> planko, etaĝo.<br> +<b>flour,</b> faruno.<br> +<b>flow,</b> flui.<br> +<b>flower,</b> flor'o, -i. <b>-bed,</b> bedo.<br> +<b>fluid,</b> fluajo.<br> +<b>flutter,</b> flugeti, flirti.<br> +<b>fly,</b> muŝo; flugi.<br> +<b>fog,</b> nebulo.<br> +<b>fold,</b> fald'i, -o.<br> +<b>follow,</b> sekvi.<br> +<b>fondle,</b> dorloti, karesi.<br> +<b>food,</b> nutraĵo.<br> +<b>fool,</b> malsaĝulo.<br> +<b>foot,</b> piedo; futo. <b>-man,</b> lakeo. <b>-path,</b> +trotuaro, piedvojeto.<br> +<b>forage,</b> furaĝo.<br> +<b>forehead,</b> frunto.<br> +<b>foreign,</b> ali', ekster'-landa, fremda.<br> +<b>forest,</b> arbarego.<br> +<b>forge,</b> forĝi.<br> +<b>forget,</b> forgesi. <b>-me-not</b>, miozoto.<br> +<b>forgive,</b> pardoni.<br> +<b>formidable,</b> timeginda.<br> +<b>formulate,</b> formuli.<br> +<b>fortress,</b> fortikaĵo.<br> +<b>fortunate,</b> feliĉa.<br> +<b>foundation,</b> fundamento<br> +<b>foundry,</b> fandejo.<br> +<b>fountain,</b> fontano.<br> +<b>fowl,</b> kortbirdo.<br> +<b>fox,</b> vulpo.<br> +<b>frame,</b> kadro.<br> +<b>freckle,</b> lentugo.<br> +<b>free,</b> liber'a, -igi; senpaga.<br> +<b>freeze,</b> frostiĝi, glaci'igi, -iĝi.<br> +<b>frequent,</b> ofta; vizitadi.<br> +<b>fringe,</b> franĝo.<br> +<b>fritter,</b> fritaĵo.<br> +<!-- =============================151.png============================ --> +<b>frock,</b> vesteto. <b>-coat,</b> surtuto.<br> +<b>frog,</b> rano.<br> +<b>frolic,</b> petoli.<br> +<b>frown,</b> sulk'o, -igi.<br> +<b>frugal,</b> ŝparema,<br> +<b>fruit,</b> frukto. <b>-ful,</b> fruktodona.<br> +<b>fry,</b> friti, <i>(spawn)</i> frajo, <b>-ing</b> <b>pan,</b> +pato, fritilo.<br> +<b>fuel,</b> brulaĵo, hejtaĵo.<br> +<b>fulfil,</b> plenumi.<br> +<b>fun,</b> ŝercado.<br> +<b>function,</b> funkcio.<br> +<b>funeral,</b> enterigiro.<br> +<b>funnel,</b> funelo.<br> +<b>funny,</b> ridinda.<br> +<b>fur,</b> felo; <i>(—coat)</i> pelto.<br> +<b>furnace,</b> fornego.<br> +<b>furnish,</b> mebli, provizi.<br> +<b>furrow,</b> sulko.<br> +<b>further,</b> pile, plimalproksime.<br> +<b>fury,</b> furiozo, furio.<br> +<b>fuse,</b> fandi.<br> +<b>furniture,</b> mebl'o, -aro.<br> +<b>future,</b> estonteco.<br> + + +<center><b>G</b></center> + +<b>gadfly,</b> tabano.<br> +<b>gain,</b> gajni, <i>(clock)</i> trorapidi.<br> +<b>gall,</b> galo. <b>-nut,</b> gajlo.<br> +<b>gallery,</b> galerio.<br> +<b>gallop,</b> galopi.<br> +<b>game,</b> ludo, ĉasaĵo.<br> +<b>gap,</b> breĉo; manko.<br> +<b>gargle,</b> gargari.<br> +<b>garrison,</b> garnizon'o, -i.<br> +<b>gas,</b> gaso.<br> +<b>gate,</b> pordego.<br> +<b>gauze,</b> gazo.<br> +<b>gelatine,</b> gelateno.<br> +<b>gem,</b> gemo.<br> +<b>general,</b> ĝenerala; generalo.<br> +<b>generation,</b> generacio.<br> +<b>generous,</b> malavara.<br> +<b>genius,</b> genio, geniulo.<br> +<b>gentle,</b> dolĉa, neforta, milda.<br> +<b>gentleman,</b> sinjoro.<br> +<b>genus,</b> gento.<br> +<b>germ,</b> ĝermo.<br> +<b>germinate,</b> ĝermi.<br> +<b>gesture,</b> gesto.<br> +<b>ghost,</b> fantomo.<br> +<b>giant,</b> giganto.<br> +<b>gild,</b> ori, orumi.<br> +<b>gill,</b> <i>(of fish)</i>, branko.<br> +<b>gin,</b> ĝino.<br> +<b>ginger,</b> zingibro. -bread, mielkuko.<br> +<b>gipsy,</b> cigano.<br> +<b>give,</b> doni, donaci,<br> +<b>glacier,</b> glaciejo.<br> +<b>glass,</b> vitro, <b>a—,</b> glaso. +<b>looking—,</b> spegulo.<br> +<b>glaze,</b> glazuri.<br> +<b>glorify,</b> glori.<br> +<b>glove,</b> ganto.<br> +<b>glow,</b> ardi, brili. <b>-worm,</b> lampiro.<br> +<b>glue,</b> gluo.<br> +<b>glycerine,</b> glicerino.<br> +<b>gnat,</b> kulo.<br> +<b>gnaw,</b> mordeti.<br> +<b>goat,</b> kapro.<br> +<b>goblet,</b> pokalo.<br> +<b>goblin,</b> koboldo.<br> +<b>God,</b> Dio.<br> +<b>gold,</b> oro.<br> +<b>goldfinch,</b> kardelo.<br> +<b>golosh,</b> galoŝo.<br> +<b>goodbye,</b> adiaŭ.<br> +<b>goose,</b> anserino.<br> +<b>gooseberry,</b> groso.<br> +<b>gospel,</b> evangelio.<br> +<b>gout,</b> podagro.<br> +<b>govern,</b> regi.<br> +<b>governess,</b> guvernistino<br> +<b>graceful,</b> gracia.<br> +<b>gradual,</b> grada, laŭgrada.<br> +<b>graft,</b> inokuli, grefti.<br> +<!-- =============================152.png============================ --> +<b>grain,</b> grajno, greno.<br> +<b>grammar,</b> gramatiko.<br> +<b>grape,</b> vinbero.<br> +<b>grass,</b> herbo.<br> +<b>grasshopper,</b> akrido.<br> +<b>grate,</b> fajrujo; raspi, skrapi.<br> +<b>grating,</b> krado.<br> +<b>gravity,</b> pezo.<br> +<b>gravy,</b> suko.<br> +<b>grease,</b> graso; ŝmiri.<br> +<b>great,</b> granda. <b>-coat,</b> palto, gravitoj<br> +<b>greedy,</b> avida, manĝegema.<br> +<b>green,</b> verda. <b>-house,</b> varmejo.<br> +<b>greengage,</b> renklodo.<br> +<b>grey,</b> griza. <b>-hound,</b> leporhundo.<br> +<b>grill,</b> kradrosti.<br> +<b>grin,</b> grimaci, rikani.<br> +<b>grind,</b> mueli; pisti; grinci.<br> +<b>gristle,</b> kartilago.<br> +<b>groan,</b> ĝemi.<br> +<b>grocer,</b> spicisto.<br> +<b>grotesque,</b> groteska.<br> +<b>grotto,</b> groto.<br> +<b>ground,</b> tero. <b>-floor,</b> teretaĝo.<br> +<b>groundsel,</b> senecio.<br> +<b>group,</b> grup'o, -igi.<br> +<b>grouse,</b> tetro.<br> +<b>grub,</b> larvo.<br> +<b>guarantee,</b> garantii.<br> +<b>guard,</b> gardi, (<i>milit.</i>) gvardio.<br> +<b>gudgeon,</b> gobio.<br> +<b>guess,</b> diveni, konjekti.<br> +<b>guide,</b> gvidi.<br> +<b>guillotine,</b> gilotino.<br> +<b>gulf,</b> golfo.<br> +<b>gull,</b> mevo.<br> +<b>gullet,</b> ezofago gorĝo, faŭko.<br> +<b>gum,</b> gumo, dentokarno.<br> +<b>gun,</b> pafilo, kanono. <b>-powder,</b> pulvo.<br> +<b>gush,</b> ŝpruci.<br> +<b>guttapercha,</b> gutaperko.<br> +<b>gutter,</b> defluilo.<br> + + +<center><b>H</b></center> + +<b>habit,</b> kutimo.<br> +<b>haddock,</b> eglefino.<br> +<b>hair,</b> haro, haroj; hararo <b>-dresser,</b> frizisto.<br> +<b>hall,</b> vestiblo, halo, salono.<br> +<b>halt,</b> halti, lami.<br> +<b>halter,</b> kolbrido.<br> +<b>ham,</b> ŝinko.<br> +<b>hammer,</b> martelo.<br> +<b>hand,</b> mano. <b>-ful,</b> plenmano, <b>-shake,</b> +manpremo.<br> +<b>handkerchief,</b> naztuko.<br> +<b>handle,</b> tenilo, manpreni.<br> +<b>hang,</b> pend'i, -igi.<br> +<b>hansom,</b> kabrioleto, fiakro.<br> +<b>happen,</b> okazi.<br> +<b>harbour,</b> haveno.<br> +<b>harden,</b> malmoligi, (<i>health</i>), hardi<br> +<b>hare,</b> leporo.<br> +<b>harm,</b> difekti, malutili.<br> +<b>harness,</b> jungi, jungaĵo.<br> +<b>harpoon,</b> harpuno.<br> +<b>harrow,</b> erpi, erpilo.<br> +<b>harvest,</b> rikolto.<br> +<b>hasten,</b> rapid'i, -igi.<br> +<b>hatch,</b> kovi.<br> +<b>hatchet,</b> hakilo.<br> +<b>haunch,</b> kokso.<br> +<b>hawk,</b> akcipitro; kolporti.<br> +<b>hawthorn,</b> kratago.<br> +<b>hay,</b> fojno.<br> +<b>hazlenut,</b> avelo.<br> +<b>heal,</b> resanigi, cikatriĝi.<br> +<b>health,</b> sano. <b>propose a—,</b> toasti.<br> +<b>heap,</b> amas'o, -igi.<br> +<b>heart,</b> koro, (<i>cards</i>) kero. <b>by,</b> parkere.<br> +<b>hearth,</b> kameno, fajrujo, hejmo.<br> +<b>heath,</b> eriko, erikejo, stepo.<br> +<b>heathen,</b> idolano.<br> +<b>heaven,</b> ĉielo.<br> +<!-- =============================153.png============================ --> +<b>heavy,</b> peza.<br> +<b>hedge,</b> plektobarilo, <b>-hog</b> erinaco.<br> +<b>heir,</b> heredanto.<br> +<b>hell,</b> infero.<br> +<b>helm,</b> direktilo.<br> +<b>helmet,</b> kasko.<br> +<b>hem,</b> borderi.<br> +<b>hemp,</b> kanabo.<br> +<b>herald,</b> heroldo.<br> +<b>heresy,</b> herezo.<br> +<b>hermit,</b> ermito.<br> +<b>hero,</b> heroo.<br> +<b>heron,</b> ardeo.<br> +<b>herring,</b> haringo.<br> +<b>hesitate,</b> ŝanceliĝi, heziti.<br> +<b>hiccough,</b> singulti.<br> +<b>hide,</b> kaŝi; felo.<br> +<b>hinge,</b> ĉarniro.<br> +<b>hip,</b> kokso.<br> +<b>hire,</b> dungi; lui; pago.<br> +<b>hiss,</b> sibli<br> +<b>hit,</b> frapi.<br> +<b>hoard,</b> amaso.<br> +<b>hoar frost,</b> prujno.<br> +<b>hoax,</b> mistifik'o, -i.<br> +<b>hole,</b> truo, kavo<br> +<b>holiday,</b> festo, libertempo.<br> +<b>hollow,</b> kav'a, -o.<br> +<b>holly,</b> ilekso.<br> +<b>honey,</b> mielo, <b>-comb,</b> mieltavolo. <b>-suckle,</b> +lonicero.<br> +<b>hood,</b> kapuĉo, kufo.<br> +<b>hook,</b> hoko, agrafo; alkroĉi.<br> +<b>hope,</b> espero.<br> +<b>hops,</b> lupolo.<br> +<b>horizon,</b> horizonto.<br> +<b>horn,</b> korno.<br> +<b>hospitable,</b> gastama.<br> +<b>hospital,</b> hospitalo.<br> +<b>host,</b> mastro; gastiganto; hostio.<br> +<b>hostage,</b> garantiulo.<br> +<b>hotel,</b> hotelo.<br> +<b>hover,</b> flirti.<br> +<b>hub,</b> radcentro, akso.<br> +<b>hue,</b> nuanco, koloro,<br> +<b>hum,</b> zumi.<br> +<b>human,</b> homa. <b>-being,</b> homo.<br> +<b>humane,</b> humana.<br> +<b>humble,</b> humila.<br> +<b>humbug,</b> blago.<br> +<b>humming-bird,</b> kolibro.<br> +<b>humorous,</b> humoraĵa, sprita, ŝerca.<br> +<b>hump,</b> ĝibo.<br> +<b>hunger,</b> malsato.<br> +<b>hunt,</b> ĉasi.<br> +<b>hurrah,</b> hura.<br> +<b>hurricane,</b> uragano.<br> +<b>hurt,</b> vundi, malutili.<br> +<b>husk,</b> ŝelo.<br> +<b>hut,</b> kabano.<br> +<b>hymn,</b> himno.<br> +<b>hyphen,</b> streketo.<br> +<b>hypocritical,</b> hipokrita.<br> + + +<center><b>I</b></center> + +<b>ideal,</b> ideala.<br> +<b>identical,</b> identa.<br> +<b>idiom,</b> idiomo, idiotismo.<br> +<b>idiotic,</b> idiota.<br> +<b>idle,</b> senokupa.<br> +<b>idol,</b> idolo.<br> +<b>illegitimate,</b> nelaŭleĝa, bastarda,<br> +<b>illuminate,</b> ilumini.<br> +<b>illusion,</b> iluzio.<br> +<b>illustrate,</b> ilustri.<br> +<b>image,</b> figuro, bildo.<br> +<b>imagine,</b> imagi, revi.<br> +<b>imbibe,</b> ensorbi.<br> +<b>imbue,</b> penetri, inspiri.<br> +<b>imitate,</b> imiti.<br> +<b>immediately,</b> tuj.<br> +<b>imminent,</b> surpenda, minaca.<br> +<b>impassive,</b> stoika, kvietega.<br> +<!-- =============================154.png============================ --> +<b>impertinent,</b> impertinenta.<br> +<b>implement,</b> ilo.<br> +<b>implicate,</b> impliki.<br> +<b>importune,</b> trud'i, -igi.<br> +<b>impose,</b> trudi, trompi.<br> +<b>impregnable,</b> fortika, nekaptebla.<br> +<b>impress,</b> impresi.<br> +<b>improvize,</b> improvizi.<br> +<b>impudent,</b> senhonta.<br> +<b>inch,</b> colo.<br> +<b>incident,</b> okazaĵo, epizodo.<br> +<b>incite,</b> instigi; inciti.<br> +<b>incline,</b> inklini, deklivo.<br> +<b>include,</b> enhavi, enkalkuli.<br> +<b>income,</b> enspezo, rento.<br> +<b>incommode,</b> ĝeni.<br> +<b>incompatible,</b> nekunigebla.<br> +<b>increase,</b> kreski, pli'igi, -iĝi.<br> +<b>incriminate,</b> enkulpigi.<br> +<b>indeed,</b> efektive, ja.<br> +<b>independent,</b> sendependa.<br> +<b>index,</b> nomaro; montra tabelo.<br> +<b>india-rubber,</b> kaŭĉuko.<br> +<b>indifferent,</b> indiferenta.<br> +<b>indigenous,</b> indiĝena, enlanda.<br> +<b>indignant (to be),</b> indigni.<br> +<b>indirect,</b> malrekta, pera.<br> +<b>indispensable,</b> nepre necesa.<br> +<b>individual,</b> individuo.<br> +<b>indolent,</b> senenergia.<br> +<b>indomitable,</b> necedigebla.<br> +<b>indorse,</b> dorseskribi, ĝiri.<br> +<b>induce,</b> decidigi, alkonduki.<br> +<b>indulge,</b> indulgi.<br> +<b>industrious,</b> diligenta, laborema<br> +<b>industry,</b> <i>(business)</i>, industrio.<br> +<b>infantry,</b> infanterio.<br> +<b>infect,</b> infekti.<br> +<b>infiltrate,</b> ensorbiĝi.<br> +<b>infinite,</b> senlima, sennombra, senfina.<br> +<b>infirm,</b> kaduka, malforta.<br> +<b>inflammation,</b> brulumo.<br> +<b>influence,</b> influ'o, -i sur.<br> +<b>influenza,</b> gripo, influenco.<br> +<b>inform,</b> informi, sciigi.<br> +<b>infuse,</b> infuzi.<br> +<b>inherit,</b> heredi.<br> +<b>initiate,</b> iniciati.<br> +<b>inject,</b> enŝprucigi, enĵeti.<br> +<b>injection,</b> <i>(med.)</i>, klistero.<br> +<b>injure,</b> vundi, difekti, malutili.<br> +<b>inquest,</b> enketo.<br> +<b>inquisitive,</b> sciama, scivolo.<br> +<b>insect,</b> insekto.<br> +<b>inside,</b> interna, <i>(—out)</i> returnite.<br> +<b>insidious,</b> insida.<br> +<b>insist,</b> insisti.<br> +<b>inspector,</b> inspektoro.<br> +<b>inspire,</b> enspiri, inspiri.<br> +<b>instigate,</b> instigi.<br> +<b>instinct,</b> instinkto.<br> +<b>institution,</b> instituto.<br> +<b>instructions,</b> instrukcio.<br> +<b>insult,</b> ofendi; malhonori.<br> +<b>insure,</b> asekuri.<br> +<b>intellect,</b> intelekto, prudento.<br> +<b>intelligent,</b> inteligenta.<br> +<b>intend,</b> intenci.<br> +<b>intense,</b> ega, intensa.<br> +<b>intercourse,</b> interrilato.<br> +<b>interest,</b> procento, rentumo, intereso, interes'i, -igi, +-iĝi.<br> +<b>interfere,</b> sin inter'meti, -miksi, sin altrudi.<br> +<b>interrupt,</b> interrompi.<br> +<b>interval,</b> inter'spaco, -tempo.<br> +<b>intervene,</b> interveni.<br> +<b>interview,</b> intervjuo.<br> +<b>intricate,</b> malsimpla, komplika.<br> +<b>introduce,</b> prezenti, enkonduki.<br> +<b>intrude,</b> trudi.<br> +<b>invade,</b> invadi.<br> +<b>invaluable,</b> netaksebla.<br> +<b>invent,</b> elpensi.<br> +<b>invert,</b> renversi.<br> +<b>invest,</b> <i>(money)</i>, procent'doni, -meti.<br> +<b>invoice,</b> fakturo, kalkulo.<br> +<!-- =============================155.png============================ --> +<b>iris,</b> (<i>of eye</i>), iriso; (<i>flower</i>) irido.<br> +<b>iron,</b> fero; gladi.<br> +<b>ironmonger,</b> feraĵisto.<br> +<b>irony,</b> ironio.<br> +<b>irritate,</b> inciti, kolerigi.<br> +<b>island,</b> insulo.<br> +<b>isolate,</b> izoli.<br> +<b>isthmus,</b> terkolo, istmo.<br> +<b>italics,</b> (<i>in—</i>), kursive.<br> +<b>itch,</b> juki.<br> +<b>item,</b> ero.<br> +<b>itinerant,</b> vaganta.<br> +<b>ivory,</b> eburo, elefantosto.<br> +<b>ivy,</b> hedero.<br> + + +<center><b>J</b></center> + +<b>jackal,</b> ŝakalo.<br> +<b>jacket,</b> jako, ĵaketo.<br> +<b>jam,</b> fruktaĵo, konfitaĵo.<br> +<b>jaw,</b> makzelo. —<b>s</b>. faŭko.<br> +<b>jealous,</b> ĵaluza.<br> +<b>jelly,</b> gelateno.<br> +<b>jessamine,</b> jasmeno.<br> +<b>jewel,</b> juvelo.<br> +<b>jingle,</b> tinti.<br> +<b>join,</b> kun'igi, -iĝi; unuiĝi kun, aliĝi.<br> +<b>joiner,</b> lignaĵisto.<br> +<b>joint,</b> artiko; kuniĝo.<br> +<b>joist,</b> trabo.<br> +<b>joke,</b> ŝerci.<br> +<b>journal,</b> ĵurnalo; taglibro.<br> +<b>journey,</b> vojaĝ'i, -o; veturi.<br> +<b>joy,</b> ĝoj'o. be —ful, -i.<br> +<b>jubilee,</b> jubileo.<br> +<b>judgment,</b> juĝo.<br> +<b>judicious,</b> prudenta, saĝa.<br> +<b>jug,</b> kruĉo.<br> +<b>juggle,</b> ĵongli.<br> +<b>juice,</b> suko.<br> +<b>jump,</b> salti.<br> +<b>jury,</b> juĝantaro, ĵurintaro.<br> +<b>juryman,</b> ĵurinto.<br> +<b>just,</b> justa; ĝuste; (<i>time</i>) ĵus.<br> +<b>justify,</b> pravigi.<br> + + +<center><b>K</b></center> + +<b>keel,</b> kilo.<br> +<b>keep,</b> teni, gardi, konservi.<br> +<b>kernel,</b> kerno.<br> +<b>kettle,</b> kaldrono, bolilo.<br> +<b>key,</b> ŝlosilo, (<i>piano</i>) klavo.<br> +<b>kick,</b> piedfrapi.<br> +<b>kidney,</b> reno.<br> +<b>kill,</b> mortigi, buĉi, senvivigi.<br> +<b>kind,</b> speco; afabla, bonkora<br> +<b>kingdom,</b> regno, reĝlando.<br> +<b>kingfisher,</b> alciono.<br> +<b>kiss,</b> kisi.<br> +<b>knapsack,</b> tornistro.<br> +<b>knave,</b> fripono; (<i>cards</i>) lakeo.<br> +<b>knead,</b> knedi.<br> +<b>knee,</b> genuo.<br> +<b>kneel,</b> genufleksi.<br> +<b>knife,</b> tranĉilo.<br> +<b>knight,</b> kavaliro.<br> +<b>knit,</b> triki.<br> +<b>knock,</b> frapi.<br> +<b>knot,</b> nodo, (<i>in wood</i>) lignotubero<br> +<b>know,</b> (—<i>a fact</i>), scii; (<i>as a person</i>) +koni.<br> +<b>knuckle,</b> fingroartiko; (<i>hock</i>) poplito.<br> + + +<center><b>L</b></center> + +<b>label,</b> surskribeto, etiketo.<br> +<b>lace,</b> punto; pasamento; (<i>boot</i>—), +laĉo.<br> +<b>lacquer,</b> lako.<br> +<b>ladder,</b> ŝtupetaro.<br> +<b>ladle,</b> ĉerp'i, -ilo.<br> +<!-- =============================156.png============================ --> +<b>ladybird,</b> kokcinelo.<br> +<b>lagoon,</b> laguno.<br> +<b>lair,</b> bestkuŝejo, nestego.<br> +<b>lake,</b> lago; lakruĝo.<br> +<b>lame,</b> kripla. to be—, lami.<br> +<b>lamp,</b> lampo, lanterno, (-<i>wick</i>) meĉo.<br> +<b>land,</b> lando; tero; surteriĝi.<br> +<b>landscape,</b> pejzaĝo, vidaĵo.<br> +<b>language,</b> lingv'o, -aĵo.<br> +<b>lapwing,</b> vanelo.<br> +<b>larch,</b> lariko.<br> +<b>lard,</b> lardi; porkograso.<br> +<b>lark,</b> alaŭdo.<br> +<b>last,</b> lasta, fina; daŭri; (<i>boot</i>-) +botoŝtipo.<br> +<b>lath,</b> lato.<br> +<b>lathe,</b> tornilo.<br> +<b>lattice,</b> krad'o, -aĵo; lataĵo.<br> +<b>laurel,</b> laŭro.<br> +<b>lava,</b> lafo.<br> +<b>lavender,</b> lavendo.<br> +<b>law,</b> leĝo; juro, (-<i>suit</i>) proceso.<br> +<b>lawn,</b> batisto; herbejeto.<br> +<b>lay,</b> meti; (<i>eggs</i>) demeti; laika.<br> +<b>layer,</b> tavolo; (<i>plants</i>) markoti.<br> +<b>lead,</b> konduki.<br> +<b>lead,</b> plumbo. <b>black</b>—, grafito.<br> +<b>leaf,</b> folio, paperfolio.<br> +<b>league,</b> ligo.<br> +<b>leak,</b> traflueti.<br> +<b>lean,</b> klini. —<b>on</b>, sin apogi sur; +malgrasa.<br> +<b>leap year,</b> superjaro.<br> +<b>learn,</b> lerni, sciiĝi pri.<br> +<b>learned,</b> klera, instruita.<br> +<b>leather,</b> ledo.<br> +<b>leave,</b> lasi, forlasi; deiri; testamenti; restigi.<br> +<b>lecture,</b> parolad'o, -i; prelego.<br> +<b>leech,</b> hirudo.<br> +<b>leek,</b> poreo.<br> +<b>leg,</b> kruro, (<i>of fowl, etc</i>.) femuro.<br> +<b>legacy,</b> heredaĵo, testamentaĵo.<br> +<b>legend,</b> legendo, fabelo.<br> +<b>legitimate,</b> rajta, laŭleĝa.<br> +<b>lemon,</b> citrono.<br> +<b>lemonade,</b> limonado.<br> +<b>lend,</b> pruntedoni.<br> +<b>lentil,</b> lento.<br> +<b>leprosy,</b> lepro.<br> +<b>lesson,</b> leciono.<br> +<b>let,</b> lasi, permesi; (<i>a house</i>) luigi<br> +<b>lettuce,</b> laktuko.<br> +<b>level,</b> ebena; nivel'o, -ilo.<br> +<b>lever,</b> levilo.<br> +<b>liberal,</b> liberal'a, -ulo.<br> +<b>library,</b> biblioteko.<br> +<b>lichen,</b> likeno.<br> +<b>lick,</b> leki.<br> +<b>lie,</b> kuŝi, (<i>tell a</i>—) mensogi.<br> +<b>life,</b> vivo, vigleco.<br> +<b>lift,</b> levi, levilo, lifto, elevatoro.<br> +<b>light,</b> lum'i, -o; (ek)lumigi, malpeza.<br> +<b>like,</b> simila; kiel; ŝati.<br> +<b>likely,</b> verŝajne, kredeble.<br> +<b>lilac,</b> siringo.<br> +<b>lily,</b> lilio; (<i>of the valley</i>) konvalo.<br> +<b>lime,</b> kalko; (<i>tree</i>) tilio.<br> +<b>limit,</b> lim'o, -igi.<br> +<b>limp,</b> lami, lameti.<br> +<b>line,</b> linio; subŝtofi.<br> +<b>linen,</b> tolo, linaĵo, (<i>washing</i>) +tolaĵo.<br> +<b>linnet,</b> kanabeno.<br> +<b>lint,</b> ĉarpio.<br> +<b>lip,</b> lipo.<br> +<b>liquid,</b> fluid'a, -aĵo.<br> +<b>liquidate,</b> likvidi.<br> +<b>liqueur,</b> likvoro.<br> +<b>liquorice,</b> glicirizo.<br> +<b>list,</b> tabelo, nomaro, listo, katalogo, registro.<br> +<b>literal,</b> laŭlitera, laŭvorta.<br> +<b>literature,</b> literaturo; (<i>polite</i>—) +beletristiko.<br> +<!-- =============================157.png============================ --> +<b>live,</b> vivi, loĝi.<br> +<b>liver,</b> hepato.<br> +<b>livery,</b> livreo.<br> +<b>lizard,</b> lacerto.<br> +<b>load,</b> ŝarĝ'i, -o; <i>(—a gun)</i> +ŝargi<br> +<b>loaf,</b> pano, panbulo.<br> +<b>lobby,</b> vestiblo.<br> +<b>lobster,</b> omaro.<br> +<b>local,</b> loka, tiea, regiona.<br> +<b>lock,</b> ŝlosi; seruro; <i>(hair)</i> tufo; +<i>(canal)</i> kluzo.<br> +<b>locust,</b> akrido.<br> +<b>log,</b> ŝtipo, bloko.<br> +<b>loins,</b> lumbo.<br> +<b>lonely,</b> sol'a, -eca, -ula.<br> +<b>long,</b> longa. <b>—for,</b> sopiri pri.<br> +<b>look,</b> aspekto, mieno. <b>—at,</b> rigardi. +<b>—for,</b> serĉi. <b>—after,</b> zorgi pri, +varti.<br> +<b>loop,</b> maŝo.<br> +<b>Lord,</b> <i>(the—)</i> Sinjoro, <i>(a—)</i> +nobelo.<br> +<b>lose,</b> perdi, malgajni, <i>(clock)</i> malrapidi.<br> +<b>lots,</b> <i>(cast)</i>, loti.<br> +<b>lottery,</b> loterio.<br> +<b>loud,</b> laŭta.<br> +<b>love,</b> ami. <b>make—,</b> amindumi.<br> +<b>loyal,</b> lojala, fidela.<br> +<b>lozenge,</b> pastelo, <i>(—shape)</i> lozanĝo.<br> +<b>luck,</b> feliĉo, ŝanco, sorto.<br> +<b>lucky,</b> feliĉa.<br> +<b>luggage,</b> pakaĵoj.<br> +<b>lull,</b> luli; trankviligi.<br> +<b>lamp,</b> bulo, maso, ŝvelaĵo.<br> +<b>long,</b> pulmo.<br> +<b>lupin,</b> lupeno.<br> +<b>luxury,</b> lukso.<br> +<b>lynch,</b> linĉi.<br> +<b>lynx,</b> linko.<br> +<b>lyre,</b> liro.<br> +<b>lyric,</b> lirika.<br> + + +<center><b>M</b></center> + +<b>machine,</b> maŝino.<br> +<b>mackerel,</b> skombro.<br> +<b>mad,</b> freneza, rabia.<br> +<b>magic,</b> magio.<br> +<b>magnanimous,</b> grandanima<br> +<b>magpie,</b> pigo.<br> +<b>mahogany,</b> mahagono.<br> +<b>majesty,</b> majesto, Moŝto.<br> +<b>major,</b> <i>(milit.)</i>, majoro.<br> +<b>majority,</b> plimulto; plenaĝo.<br> +<b>make,</b> fari, -igi; fabriki.<br> +<b>male,</b> vira, virseksa.<br> +<b>malicious,</b> malica.<br> +<b>mallow,</b> malvo; <i>(marsh—)</i> alteo.<br> +<b>malt,</b> malto.<br> +<b>mammal,</b> mambesto.<br> +<b>manage,</b> administri, <i>(—a house)</i> mastrumi.<br> +<b>mane,</b> kolharoj.<br> +<b>mange,</b> favo, skabio.<br> +<b>mania,</b> manio.<br> +<b>manna,</b> manao.<br> +<b>manner,</b> maniero; teniĝo, mieno.<br> +<b>manners,</b> moroj.<br> +<b>manoeuvre,</b> manovro.<br> +<b>mantle,</b> mantelo.<br> +<b>manufacture,</b> fabriki, manufakturo.<br> +<b>manure,</b> sterko.<br> +<b>manuscript,</b> manuskripto.<br> +<b>map,</b> karto, geografikarto.<br> +<b>maple,</b> acero.<br> +<b>marble,</b> marmoro; globeto.<br> +<b>march,</b> marŝi.<br> +<b>marigold,</b> kalendulo.<br> +<b>mark,</b> sign'o, -i; mark'o.<br> +<b>market,</b> vendejo, foiro, komercejo.<br> +<b>marl,</b> kalkargilo.<br> +<b>marrow,</b> ostocerbo, <i>(vegetable—)</i> +kukurbeto.<br> +<b>marry,</b> edz (in) -igi, -iĝi.<br> +<!-- =============================158.png============================ --> +<b>marsh,</b> marĉo.<br> +<b>martyr,</b> martiro, suferanto.<br> +<b>mask,</b> masko.<br> +<b>mason,</b> masonisto. <b>free—,</b> framosono.<br> +<b>mass,</b> amaso, <i>(church)</i> meso.<br> +<b>mast,</b> masto.<br> +<b>master,</b> mastro, majstro.<br> +<b>mastiff,</b> korthundo, dogo,<br> +<b>mat,</b> mato.<br> +<b>match,</b> alumeto; parigi.<br> +<b>matchmaker,</b> svatist'o, -ino.<br> +<b>material,</b> ŝtofo, materialo.<br> +<b>mattress,</b> matraco.<br> +<b>mayor,</b> urbestro.<br> +<b>meadow,</b> herbejo.<br> +<b>meal,</b> faruno; <i>(a—)</i> manĝo.<br> +<b>mean,</b> celi diri; signifi; malnobla.<br> +<b>meaning,</b> signifo, senco.<br> +<b>means,</b> rimedo. <b>by—of,</b> per.<br> +<b>measles,</b> morbilo.<br> +<b>measure,</b> mezuri; <i>(music)</i> takto.<br> +<b>meat,</b> viando.<br> +<b>mechanic,</b> meĥanikisto, metiisto<br> +<b>meddle,</b> enmiksiĝi.<br> +<b>medicine,</b> <i>(a)</i>, kuracilo, medikamento, +<i>(science)</i> medicine.<br> +<b>meditate,</b> mediti.<br> +<b>medium,</b> meza; <i>(a)</i>, mediumo.<br> +<b>meek,</b> modesta, kvieta.<br> +<b>meet,</b> renkonti, -iĝi; kunveni.<br> +<b>melody,</b> melodio.<br> +<b>melt,</b> fluid'iĝi, -igi, <i>(metals)</i> fandi.<br> +<b>memory,</b> memoro.<br> +<b>mend,</b> ripari, (<i>patch</i>) fliki.<br> +<b>mental,</b> spirita, intelekta, cerba.<br> +<b>merchant,</b> komercisto, negocisto.<br> +<b>mercy,</b> kompato, indulge, korfavoreco.<br> +<b>merry,</b> gaja; <i>(to be—)</i> gaji.<br> +<b>mesh,</b> maŝo, -aĵo.<br> +<b>Messiah,</b> Mesio.<br> +<b>metal,</b> metalo.<br> +<b>method,</b> metodo.<br> +<b>middle,</b> mezo.<br> +<b>midwife,</b> akuŝistino.<br> +<b>mignonette,</b> resedo.<br> +<b>migrate,</b> migri.<br> +<b>mild,</b> milda, neforta, kvieta<br> +<b>mile,</b> mejlo.<br> +<b>military,</b> milita.<br> +<b>milk,</b> lakto, melki.<br> +<b>mind,</b> spirito, animo; intelekto atenti, zorgi pri, ne +ofendiĝi<br> +<b>mine,</b> mini, subfosi; mia.<br> +<b>mineral,</b> mineralo.<br> +<b>minister,</b> pastro, <i>(polit.)</i> ministro.<br> +<b>mint,</b> mento.<br> +<b>minutes,</b> <i>(of meeting, etc.)</i>, protokolo.<br> +<b>miracle,</b> miraklo.<br> +<b>mirror,</b> spegulo.<br> +<b>misery,</b> mizero.<br> +<b>mission,</b> misio.<br> +<b>mistake,</b> erar'o, -i.<br> +<b>mistletoe,</b> visko.<br> +<b>mite,</b> akaro.<br> +<b>mix,</b> miksi.<br> +<b>mob,</b> popolamaso, popolaĉo, fipopolo, kanajlaro.<br> +<b>mock,</b> moki.<br> +<b>model,</b> modelo.<br> +<b>moderate,</b> modera.<br> +<b>modern,</b> moderna.<br> +<b>modest,</b> modesta.<br> +<b>molasses,</b> melaso, sukerrestaĵo.<br> +<b>mole,</b> talpo; digo.<br> +<b>molest,</b> ĝeni, sin altrudi al.<br> +<b>monarch,</b> monarĥo.<br> +<b>money,</b> mono, <b>-order,</b> poŝtmandato.<br> +<b>mongrel,</b> hibrida.<br> +<b>monk,</b> monaĥo.<br> +<b>monkey,</b> simio.<br> +<b>monster,</b> monstro.<br> +<b>mood,</b> modo.<br> +<b>moor,</b> stepo, erikejo; <i>(—a ship)</i> alligi.<br> +<b>moral,</b> morala, bonmora.<br> +<b>mortar,</b> mortero, <i>(a—)</i> pistujo.<br> +<!-- =============================159.png============================ --> +<b>mortgage,</b> hipoteko.<br> +<b>mortify,</b> ĉagreni; gangreniĝi.<br> +<b>mortification,</b> (<i>med.</i>), gangrene.<br> +<b>mosaic,</b> mozaiko.<br> +<b>mosquito,</b> moskito.<br> +<b>moss,</b> musko.<br> +<b>moth,</b> (<i>clothes</i>—), tineo.<br> +<b>motive,</b> motivo.<br> +<b>motto,</b> devizo, moto.<br> +<b>mould,</b> model'i, -ilo; tero, ŝimo.<br> +<b>mound,</b> altaĵeto, remparo, digo.<br> +<b>mourn,</b> funebri. <b>-ing,</b> funebra vesto.<br> +<b>move,</b> mov'i, -iĝi.<br> +<b>movement,</b> movo, movado.<br> +<b>mow,</b> falĉi.<br> +<b>mud,</b> koto, ŝlimo.<br> +<b>muddle,</b> fuŝi; konfuzi.<br> +<b>muff,</b> mufo.<br> +<b>mug,</b> pokaleto.<br> +<b>mulberry,</b> moruso.<br> +<b>mule,</b> mulo.<br> +<b>mummy,</b> mumo.<br> +<b>murmur,</b> murmuri.<br> +<b>muscle,</b> muskolo.<br> +<b>museum,</b> muzeo.<br> +<b>mushroom,</b> fungo, agariko.<br> +<b>muslin,</b> muslino.<br> +<b>mussel,</b> mitulo.<br> +<b>must,</b> devi.<br> +<b>mustard,</b> mustardo, (<i>-plant</i>), sinapo.<br> +<b>mutual,</b> reciproka.<br> +<b>myriad,</b> miriado.<br> +<b>mystery,</b> mistero.<br> +<b>myth,</b> mito.<br> + + +<center><b>N</b></center> + +<b>nail,</b> najli; (<i>of finger, etc.</i>) ungo.<br> +<b>naive,</b> naiva.<br> +<b>naked,</b> nuda.<br> +<b>nape,</b> nuko.<br> +<b>nation,</b> nacio.<br> +<b>native,</b> enlanda, indiĝena; (—<i>land</i>) +patrujo.<br> +<b>nature,</b> naturo.<br> +<b>nausea,</b> naŭzo.<br> +<b>nave,</b> (<i>church</i>) navo; (<i>of wheel</i>) aksingo.<br> +<b>navigable,</b> ŝipirebla.<br> +<b>near,</b> proksima; apud.<br> +<b>neat,</b> pura, bonorda.<br> +<b>necktie,</b> kravato.<br> +<b>nectar,</b> nektaro.<br> +<b>need,</b> bezoni.<br> +<b>neglect,</b> ne zorgi pri, preterlasi, malatenti.<br> +<b>negociate,</b> negoci.<br> +<b>neighbour,</b> najbaro, proksimulo. <b>—hood,</b> +ĉirkaŭaĵo.<br> +<b>neither,</b> nek.<br> +<b>nerve,</b> nervo.<br> +<b>net,</b> reto; tulo.<br> +<b>nettle,</b> urtiko.<br> +<b>neuter,</b> neŭtra.<br> +<b>neutral,</b> neŭtrala.<br> +<b>news,</b> sciigo, novaĵo. <b>—paper,</b> +ĵurnalo, gazeto.<br> +<b>next,</b> plejproksima, sekvanta.<br> +<b>niche,</b> niĉo.<br> +<b>nightingale,</b> najtingalo.<br> +<b>noble,</b> nobla. <b>-man,</b> nobelo.<br> +<b>nod,</b> signodoni.<br> +<b>noise,</b> bruo.<br> +<b>nonsense,</b> sensencaĵo.<br> +<b>noon,</b> tagmezo.<br> +<b>noose,</b> maŝo.<br> +<b>nor,</b> nek.<br> +<b>normal,</b> norma, normala.<br> +<b>north,</b> nordo.<br> +<b>note,</b> not'i, -o, rimark'i, -o, (<i>music</i>) noto, +tono.<br> +<b>notice,</b> rimarki, noti, avizo.<br> +<b>nought,</b> nulo, nenio.<br> +<b>nourish,</b> nutri.<br> +<b>novel,</b> romano.<br> +<!-- =============================160.png============================ --> +<b>novice,</b> novico, novulo.<br> +<b>now,</b> nun, nuntempe.<br> +<b>numb,</b> rigida.<br> +<b>number,</b> (<i>quantity</i>) nombro; (<i>No</i>.) numero; +numeri.<br> +<b>nurse,</b> (<i>a child</i>) varti, (<i>the sick</i>) +flegi.<br> +<b>nurseling,</b> suĉinfano.<br> +<b>nut,</b> nukso, (<i>of screw</i>) ŝraŭbingo.<br> +<b>nutmeg,</b> muskato.<br> +<b>nymph,</b> nimfo.<br> + + +<center><b>O</b></center> + +<b>oak,</b> kverko.<br> +<b>oakum,</b> stupo.<br> +<b>oasis,</b> oazo.<br> +<b>oath,</b> (<i>legal</i>) juro; blasfemo.<br> +<b>oatmeal,</b> grio, avenfaruno.<br> +<b>oats,</b> aveno.<br> +<b>object,</b> objekto, aĵo, (<i>aim</i>) celo.<br> +<b>oblige,</b> devigi; fari komplezon.<br> +<b>observe,</b> rimarki; vidi, observi.<br> +<b>obstinate,</b> obstina.<br> +<b>obstruct,</b> bari, obstrukci.<br> +<b>obtain,</b> ricevi, akiri, havigi al si.<br> +<b>occasion,</b> okazo, okazigi.<br> +<b>occur,</b> okazi.<br> +<b>octopus,</b> okpiedulo.<br> +<b>off,</b> for, de.<br> +<b>offend,</b> ofendi.<br> +<b>offence,</b> ofendo, kulpo, peko.<br> +<b>offer,</b> propono.<br> +<b>office,</b> ofico, oficejo, kontoro.<br> +<b>officer,</b> oficisto, (<i>milit.</i>) oficiro.<br> +<b>officiate,</b> funkcii; deĵori; servi kiel.<br> +<b>offspring,</b> ido, idaro.<br> +<b>often,</b> ofte.<br> +<b>oil,</b> oleo. <b>-cloth,</b> vakstolo.<br> +<b>ointment,</b> ŝmiraĵo.<br> +<b>olive,</b> olivo.<br> +<b>omnibus,</b> omnibuso.<br> +<b>omnipotent,</b> ĉiopova.<br> +<b>omniscient,</b> ĉioscia.<br> +<b>once,</b> unufoje, iam, foje.<br> +<b>onion,</b> bulbo.<br> +<b>only,</b> nur, sola.<br> +<b>ooze,</b> traguteti; ŝlimo.<br> +<b>open,</b> malferm'i, -a.<br> +<b>opera,</b> opero. <b>-glass,</b> lorneto.<br> +<b>operate,</b> funkciigi; (<i>med.</i>) operacii.<br> +<b>opinion,</b> opinio; (<i>be of—</i>), opinii.<br> +<b>opium,</b> opio.<br> +<b>opportunity,</b> okazo.<br> +<b>oppress,</b> subpremi.<br> +<b>or,</b> aŭ.<br> +<b>oracle,</b> orakolo.<br> +<b>orange,</b> oranĝ'o, -kolora.<br> +<b>orbit,</b> orbito.<br> +<b>orchard,</b> fruktarbejo.<br> +<b>orchestra,</b> orkestro.<br> +<b>orchid,</b> orkideo.<br> +<b>order,</b> ordo; klaso; ordoni; mendi; (<i>postal</i>) +poŝtmandato, (<i>decoration</i>) ordeno.<br> +<b>ore,</b> minaĵo, mineralo, metalo.<br> +<b>organ,</b> organo, -ilo; (<i>music</i>) orgeno.<br> +<b>organic,</b> organika.<br> +<b>organise,</b> organizi.<br> +<b>origin,</b> deveno, origino.<br> +<b>original,</b> original'a, -o.<br> +<b>ornament,</b> ornamo; garnituro.<br> +<b>orphan,</b> orf'o, -ino.<br> +<b>oscillate,</b> balanciĝi, pendoli.<br> +<b>osier,</b> salikaĵo.<br> +<b>ostentation,</b> fanfaronade, parado.<br> +<b>ostrich,</b> struto.<br> +<b>other,</b> alia, cetera.<br> +<b>ought,</b> devus.<br> +<b>ounce,</b> unco.<br> +<b>outlaw,</b> proskripcii.<br> +<b>outlay,</b> elspezo.<br> +<b>outlet,</b> defluejo, elirejo.<br> +<b>outline,</b> konturo, skizo.<br> +<!-- =============================161.png============================ --> +<b>outrage,</b> perfort'aĵo, -i.<br> +<b>oval,</b> ovalo, ovoforma.<br> +<b>oven,</b> forno.<br> +<b>overall,</b> kitelo, supervesto.<br> +<b>overcoat,</b> palto.<br> +<b>overlook,</b> esplori, pardoni, malatenti.<br> +<b>overseer,</b> laborestro, kontrolisto, vokto.<br> +<b>overtake,</b> kuratingi.<br> +<b>overturn,</b> renversi.<br> +<b>owe,</b> ŝuldi.<br> +<b>owing to,</b> pro, kaŭze de.<br> +<b>owl,</b> strigo, gufo.<br> +<b>own.,</b> propra; posedi; konfesi.<br> +<b>ox,</b> bovo.<br> +<b>oyster,</b> ostro.<br> + + +<center><b>P</b></center> + +<b>pack,</b> paki. <b>—up,</b> enpaki.<br> +<b>pad,</b> ŝvelaĵo, pufo; remburi.<br> +<b>pagan,</b> idol'isto, -ano.<br> +<b>page,</b> paĝo; (<i>boy</i>) lakeeto; (<i>noble</i>) +paĝio.<br> +<b>pail,</b> sitelo.<br> +<b>pain,</b> dolor'o, -i; igi. <b>take—s,</b> peni.<br> +<b>paint,</b> pentri, kolori; <b>-brush,</b> peniko.<br> +<b>pair,</b> paro.<br> +<b>pale,</b> pala; malhela.<br> +<b>paling,</b> palisaro.<br> +<b>palm,</b> palmo, manplato.<br> +<b>palpitation,</b> korbatado.<br> +<b>pan,</b> tervazo. <b>sauce-</b>, kaserolo; <b>frying-,</b> +pato.<br> +<b>pane,</b> vitraĵo.<br> +<b>pansy,</b> violo trikolora, trikoloreto.<br> +<b>paper,</b> papero. <b>wall-,</b> tapeto.<br> +<b>parable,</b> komparaĵo, alegorio.<br> +<b>parade,</b> parado, pompo.<br> +<b>paragraph,</b> paragrafo.<br> +<b>parchment,</b> pergameno.<br> +<b>parish,</b> paroĥo.<br> +<b>park,</b> parko.<br> +<b>parliament,</b> parlamento.<br> +<b>parrot,</b> papago.<br> +<b>parsley,</b> petroselo.<br> +<b>parson,</b> pastro.<br> +<b>particular,</b> speciala, aparta.<br> +<b>partridge,</b> perdriko.<br> +<b>party,</b> (<i>polit.</i>) partio; festeto; aro.<br> +<b>pass,</b> pasi, pasigi.<br> +<b>passage,</b> trairejo, vojaĝo.<br> +<b>passion,</b> pasio; manio; kolerego.<br> +<b>past,</b> estinta, pasinta.<br> +<b>paste,</b> pasto.<br> +<b>pastry,</b> pasteĉo.<br> +<b>pasture,</b> paŝti, paŝtejo.<br> +<b>patch,</b> fliki.<br> +<b>path,</b> vojeto.<br> +<b>pathetic,</b> kortuŝa.<br> +<b>patience,</b> pacienco.<br> +<b>patriot,</b> patrioto.<br> +<b>pattern,</b> modelo, desegno.<br> +<b>pause,</b> halteti, paŭzi.<br> +<b>pave,</b> pavimi.<br> +<b>paw,</b> piedego.<br> +<b>pawn,</b> garantie doni; (<i>chess</i>) soldato.<br> +<b>pay,</b> pagi; salajro.<br> +<b>pea,</b> pizo.<br> +<b>peace,</b> paco.<br> +<b>peach,</b> persiko.<br> +<b>peacock,</b> pavo.<br> +<b>peak,</b> pinto.<br> +<b>pear,</b> piro.<br> +<b>pearl,</b> perlo.<br> +<b>pedal,</b> pedalo.<br> +<b>pedestal,</b> piedestalo.<br> +<b>peel,</b> ŝelo, senŝeligi.<br> +<b>pen,</b> plumo, skribilo.<br> +<b>pencil,</b> krajono, (<i>slate</i>—) grifelo; +(<i>hair</i>—) peniko.<br> +<b>pendulum,</b> pendolo.<br> +<!-- =============================162.png============================ --> +<b>penetrate,</b> penetri<br> +<b>peninsula,</b> duoninsulo.<br> +<b>pension,</b> pensio.<br> +<b>people,</b> homoj, (a—) popolo.<br> +<b>pepper,</b> pipro.<br> +<b>percentage,</b> procento.<br> +<b>perch,</b> (<i>fish</i>) perĉo.<br> +<b>perfect,</b> perfekta.<br> +<b>perhaps,</b> eble.<br> +<b>period,</b> periodo.<br> +<b>perish,</b> perei.<br> +<b>persecute,</b> persekuti, turmenti.<br> +<b>persist,</b> persisti, daŭri.<br> +<b>person,</b> persono.<br> +<b>pestle,</b> pistilo.<br> +<b>petroleum,</b> petrolo.<br> +<b>petulant,</b> petola, incitiĝema.<br> +<b>pewter,</b> stanplumbo.<br> +<b>phantom,</b> fantomo, apero.<br> +<b>phase,</b> fazo.<br> +<b>pheasant,</b> fazano.<br> +<b>phenomenon,</b> fenomeno.<br> +<b>philanthropist,</b> filantropo.<br> +<b>philanthropy,</b> filantropio.<br> +<b>phrase,</b> frazo, frazero.<br> +<b>piano,</b> fortepiano.<br> +<b>pickaxe,</b> pikfosilo, pioĉo.<br> +<b>pickle,</b> pekli.<br> +<b>picture,</b> bildo, pentraĵo; prezenti, ilustri.<br> +<b>pie,</b> pasteĉo.<br> +<b>pig,</b> porko. <b>guinea-</b>, kobajo.<br> +<b>pike,</b> (<i>fish</i>), ezoko.<br> +<b>pilgrimage,</b> (<i>go on—</i>), pilgrimi.<br> +<b>pill,</b> pilolo.<br> +<b>pillow,</b> kapkuseno.<br> +<b>pilot,</b> pilot'o, -i; gvidi.<br> +<b>pimpernel,</b> anagalo.<br> +<b>pimple,</b> akno.<br> +<b>pin,</b> pinglo, pinglefiksi.<br> +<b>pincers,</b> prenilo.<br> +<b>pinch,</b> pinĉi.<br> +<b>pine,</b> pino; konsumiĝi. <b>-apple,</b> ananaso.<br> +<b>pink,</b> rozkolora; dianto.<br> +<b>pioneer,</b> pioniro.<br> +<b>pipe,</b> tubo, pipo; (<i>mus.</i>) ŝalmo.<br> +<b>pistol,</b> pistol'o, -eto.<br> +<b>piston,</b> piŝto.<br> +<b>pit,</b> kavo, fosaĵo, (<i>well</i>) puto; +(<i>theatre</i>) partero.<br> +<b>pitch,</b> peĉo, bitumo; tono.<br> +<b>pitcher,</b> kruĉo.<br> +<b>pity,</b> kompati. (<i>a-</i>), domaĝo.<br> +<b>pivot,</b> pivoto, akso.<br> +<b>placard,</b> afiŝo,<br> +<b>place,</b> loko; meti.<br> +<b>plague,</b> turmenti, inciteti; pesto.<br> +<b>plait,</b> plekti, har'ligo, -plektaĵo,<br> +<b>plan,</b> plano, projekto, skizo.<br> +<b>plane,</b> rabot'i, -ilo; (<i>—tree</i>) platano.<br> +<b>planet,</b> planedo.<br> +<b>plank,</b> tabulo.<br> +<b>plant,</b> kreskaĵo; planti.<br> +<b>plash,</b> plaŭdi.<br> +<b>plaster,</b> plastro; (<i>of Paris</i>) gipso.<br> +<b>plate,</b> telero; (<b>photo</b>) kliŝaĵo.<br> +<b>platform,</b> estrado; plataĵo; perono, trotuaro.<br> +<b>play,</b> ludi; teatraĵo. <b>-ful</b>, petola.<br> +<b>please,</b> plaĉi al, kontentigi.<br> +<b>pleasant,</b> afabla, agrabla.<br> +<b>pledge,</b> garantiaĵo.<br> +<b>pliable,</b> fleksebla.<br> +<b>plot,</b> konspir'i, -o; intrig'i, -o.<br> +<b>plough,</b> plug'i, -ilo.<br> +<b>plum,</b> pruno.<br> +<b>plumber,</b> plumbisto.<br> +<b>plural,</b> multenombro.<br> +<b>plush,</b> pluŝo.<br> +<b>pocket,</b> poŝo, enpoŝigi.<br> +<b>pod,</b> ŝelo.<br> +<b>poem,</b> poemo.<br> +<b>poet,</b> poeto.<br> +<b>poetry,</b> poezio, versaĵo.<br> +<!-- =============================163.png============================ --> +<b>point,</b> punkto; (<i>cards</i>) poento; (<i>tip</i>) +pinto.<br> +<b>poison,</b> veneno.<br> +<b>poker,</b> fajrinstigilo.<br> +<b>pole,</b> stango; (<i>of car</i>) timono; (<i>geog</i>.) +poluso.<br> +<b>polecat,</b> putoro.<br> +<b>police,</b> police, (—<i>court</i>) juĝejo.<br> +<b>policy,</b> politiko.<br> +<b>polish,</b> poluri.<br> +<b>politics,</b> politiko.<br> +<b>pompous,</b> pompa.<br> +<b>poodle,</b> pudelo.<br> +<b>poor,</b> malriĉa, kompatinda.<br> +<b>pope,</b> papo.<br> +<b>poplar,</b> poplo.<br> +<b>poppy,</b> papavo. -<b>coloured</b>, punca<br> +<b>popular,</b> populara.<br> +<b>porcelain,</b> porcelano.<br> +<b>porcupine,</b> histriko.<br> +<b>porous,</b> pora, truaĵa.<br> +<b>porpoise,</b> fokeno.<br> +<b>porridge,</b> kaĉo.<br> +<b>port,</b> haveno.<br> +<b>porter,</b> portisto, pordisto.<br> +<b>portion,</b> parto, (<i>ration</i>) porcio,<br> +<b>portmanteau,</b> valizo.<br> +<b>position,</b> pozicio, situacio.<br> +<b>positive,</b> pozitiva, definitiva.<br> +<b>possess,</b> posedi, havi<br> +<b>possible,</b> ebla.<br> +<b>post,</b> stango, fosto; ofico. <b>letter</b>—, +poŝto.<br> +<b>postage,</b> postelspezo, (<i>stamp</i>) poŝtmarko.<br> +<b>posture,</b> teniĝo, pozo, pozicio.<br> +<b>potato,</b> terpomo.<br> +<b>potent,</b> potenca.<br> +<b>poultice,</b> kataplasmo.<br> +<b>poultry,</b> kortbirdoj.<br> +<b>pound,</b> funto, (<i>money</i>) funto sterlinga; pisti.<br> +<b>pour,</b> verŝi (<i>liquids</i>), ŝuti.<br> +<b>powder,</b> pulvoro. <b>gun</b>-, pulvo; (<i>face</i>—) +pudro.<br> +<b>power,</b> povo, potenco.<br> +<b>practise,</b> sin ekzerci; (<i>profession</i>) praktiki.<br> +<b>praise,</b> laŭdi, glori.<br> +<b>pray,</b> preĝi, peti.<br> +<b>preach,</b> prediki.<br> +<b>precaution,</b> antaŭzorgo.<br> +<b>precious,</b> altvalora, karega<br> +<b>precipice,</b> krutegaĵo; profundegaĵo.<br> +<b>precise,</b> preciza, ĝusta.<br> +<b>prefer,</b> preferi.<br> +<b>prefix,</b> prefiks'i, -o.<br> +<b>pregnant,</b> graveda.<br> +<b>prejudice,</b> antaŭjuĝo.<br> +<b>premium,</b> premio.<br> +<b>prepare,</b> prepari, pretigi.<br> +<b>prescription,</b> recepto.<br> +<b>present,</b> (<i>be</i>), apudesti, ĉeesti; (<i>gift</i>) +donaco.<br> +<b>present,</b> prezenti, donaci.<br> +<b>preserve,</b> konservi, konfito.<br> +<b>preside,</b> prezidi.<br> +<b>press,</b> premi; gazetaro, ĵurnalaro.<br> +<b>pretend,</b> preteksti, ŝajnigi.<br> +<b>price,</b> prezo, kosto.<br> +<b>prick,</b> piki.<br> +<b>primrose,</b> primolo.<br> +<b>principle,</b> principo.<br> +<b>print,</b> presi; gravuraĵo.<br> +<b>prison,</b> malliberejo.<br> +<b>private,</b> privata, konfidencia.<br> +<b>privilege,</b> privilegio.<br> +<b>prize,</b> premio; ŝati.<br> +<b>probable,</b> kredebla.<br> +<b>problem,</b> problemo.<br> +<b>proboscis,</b> rostro.<br> +<b>process,</b> proceso.<br> +<b>procession,</b> procesio.<br> +<b>proclaim,</b> proklami.<br> +<b>profession,</b> profesio.<br> +<b>professor,</b> profesoro<br> +<!-- =============================164.png============================ --> +<b>profit,</b> profito, gajno.<br> +<b>progress,</b> progreso.<br> +<b>pronounce,</b> elparoli.<br> +<b>proof,</b> pruvo, provo, presprovaĵo.<br> +<b>proper,</b> ĝusta, konvena, deca.<br> +<b>prophesy,</b> profeti, antaŭdiri.<br> +<b>proportion,</b> proporcio.<br> +<b>propose,</b> proponi.<br> +<b>prosecute,</b> persekuti, procesi kontraŭ.<br> +<b>protect,</b> protekti, ŝirmi.<br> +<b>protest,</b> protesti.<br> +<b>proud,</b> fiera.<br> +<b>provide,</b> provizi.<br> +<b>provoke,</b> inciti, kolerigi.<br> +<b>prudent,</b> singardema.<br> +<b>public,</b> publika, komuna.<br> +<b>puff,</b> pufo. —<b>up,</b> ŝvel'i, -igi.<br> +<b>pug,</b> mopso.<br> +<b>pull,</b> tiri.<br> +<b>pulley,</b> rulbloko.<br> +<b>pulp,</b> molaĵo.<br> +<b>pump,</b> pump'i, -ilo.<br> +<b>pumice-stone,</b> pumiko.<br> +<b>pupil,</b> lernanto; (<i>of eye</i>) pupilo.<br> +<b>pure,</b> pura, virta.<br> +<b>purple,</b> purpura.<br> +<b>purpose,</b> cel'i, -o; intenci.<br> +<b>push,</b> puŝi; (<i>along</i>) ŝovi.<br> +<b>put,</b> meti. —<b>off</b>, prokrasti. +—<b>aside</b>, apartigi.<br> +<b>putrid,</b> putra.<br> +<b>puzzle,</b> enigmo.<br> + + +<center><b>Q</b></center> + +<b>quadruped,</b> kvarpiedulo.<br> +<b>quail,</b> koturno.<br> +<b>Quaker,</b> kvakero.<br> +<b>quality,</b> kvalito, eco.<br> +<b>quantity,</b> kvanto, kiomo.<br> +<b>quarry,</b> ŝtonminejo.<br> +<b>quarter,</b> kvarono, (<i>district</i>) kvartalo.<br> +<b>quay,</b> kajo, en (el) ŝipigejo.<br> +<b>question,</b> demandi, dubi.<br> +<b>quick,</b> rapida, <b>-en,</b> akceli.<br> +<b>quicksilver,</b> hidrargo.<br> +<b>quiet,</b> kvieta, trankvila.<br> +<b>quinine,</b> kinino.<br> +<b>quinsy,</b> angino.<br> +<b>quite,</b> tute.<br> +<b>quits,</b> kvitaj.<br> +<b>quorum,</b> kvorumo.<br> +<b>quote,</b> citi.<br> + + +<center><b>R</b></center> + +<b>rabbit,</b> kuniklo.<br> +<b>race,</b> raso, gento; vetkuri.<br> +<b>radish,</b> rafaneto. <b>horse-,</b> rafano.<br> +<b>raft,</b> floso.<br> +<b>rag,</b> ĉifono.<br> +<b>rail,</b> relo. <b>-way,</b> fervojo. <b>-way station,</b> +stacidomo.<br> +<b>rainbow,</b> ĉielarko.<br> +<b>raisin,</b> sekvinbero.<br> +<b>rake,</b> rast'i, -ilo.<br> +<b>rampart,</b> remparo.<br> +<b>rancid,</b> ranca.<br> +<b>rank,</b> vico, grado, rango.<br> +<b>raspberry,</b> frambo.<br> +<b>rat,</b> rato.<br> +<b>rate,</b> procento, —<b>of,</b> po.<br> +<b>rattle,</b> kraketi. <b>-snake,</b> sonserpento.<br> +<b>raven,</b> korvo.<br> +<b>raw,</b> kruda, nekuirita.<br> +<b>reach,</b> atingi, trafi.<br> +<b>ready,</b> preta. <b>-money,</b> kontanto.<br> +<b>real,</b> vera, reala, efektiva.<br> +<b>ream,</b> rismo.<br> +<b>reap,</b> rikolti.<br> +<!-- =============================165.png============================ --> +<b>reason,</b> (cause) kaŭzo, (faculty) prudento; +rezoni.<br> +<b>reasonable,</b> prudenta.<br> +<b>rebel,</b> ribeli.<br> +<b>receipt,</b> kvitanco, ricevo.<br> +<b>receipts,</b> enspezoj.<br> +<b>receive,</b> ricevi, akcepti.<br> +<b>recipe,</b> recepto, formulo.<br> +<b>recite,</b> deklami.<br> +<b>recruit,</b> rekruto; varbi.<br> +<b>refer to,</b> sin turni al.<br> +<b>refine,</b> rafini.<br> +<b>refuge,</b> (<i>take</i>) rifuĝ'i, -ejo.<br> +<b>refuse,</b> rifuzi; forĵetaĵo, rubo.<br> +<b>register,</b> registri, enskribi.<br> +<b>regularly,</b> akurate, regule.<br> +<b>reign,</b> reĝi; reĝado, reĝeco.<br> +<b>relate,</b> rakonti; rilati al.<br> +<b>relation,</b> parenco; rilato.<br> +<b>religion,</b> religio.<br> +<b>remain,</b> resti.<br> +<b>remedy,</b> kuracilo, rimedo.<br> +<b>remember,</b> memori.<br> +<b>remove,</b> transloĝ'iĝi, -igi.<br> +<b>rent,</b> luprezo.<br> +<b>repeat,</b> ripeti, rediri.<br> +<b>repent,</b> penti.<br> +<b>report,</b> raporti; famo; (<i>official</i>) protokolo.<br> +<b>represent,</b> reprezenti.<br> +<b>reptile,</b> rampaĵo.<br> +<b>republic,</b> respubliko.<br> +<b>repugnance,</b> antipatio.<br> +<b>require,</b> bezoni, postuli.<br> +<b>resemble,</b> simili.<br> +<b>reserve,</b> rezervi.<br> +<b>resign,</b> eksiĝi.<br> +<b>resignation,</b> resignacio; eksiĝo.<br> +<b>resin,</b> rezino. <b>-wood,</b> keno.<br> +<b>resolve,</b> decid'i, -o; solvi.<br> +<b>respect,</b> respekti.<br> +<b>responsible,</b> (<i>for</i>), responda pri.<br> +<b>rest,</b> paŭzo, restaĵo, kvieteco, ripozo, +apogi.<br> +<b>restaurant,</b> restoracio.<br> +<b>result,</b> rezulti; sekvo; rezultato.<br> +<b>retail,</b> detale, pomalgrande.<br> +<b>revenge,</b> venĝ'o, -i.<br> +<b>revolution,</b> revolucio.<br> +<b>reward,</b> rekompenco, premio.<br> +<b>rhubarb,</b> rabarbo.<br> +<b>rhyme,</b> rim'i, -o.<br> +<b>rhythm,</b> ritmo.<br> +<b>rib,</b> ripo.<br> +<b>ribbon,</b> rubando.<br> +<b>rice,</b> rizo.<br> +<b>riddle,</b> kribrilo; enigmo.<br> +<b>right,</b> (<i>—hand</i>) dekstra; (<i>legal—</i>) +rajto; (<i>straight</i>) rekta; (<i>correct</i>) prava.<br> +<b>righteous,</b> justa, pia.<br> +<b>ring,</b> ringo, rondo; sonorigi.<br> +<b>ringworm,</b> favo.<br> +<b>rinse,</b> gargari, laveti.<br> +<b>riot,</b> tumulto.<br> +<b>rise,</b> leviĝi, supreniri, deveni.<br> +<b>risk,</b> riski.<br> +<b>road,</b> vojo, strato. <b>-stead,</b> rodo.<br> +<b>roar,</b> (<i>winds and waves</i>) muĝi.<br> +<b>roast,</b> rost'i, -aĵo.<br> +<b>rob,</b> rabi.<br> +<b>robe,</b> vesto, robo.<br> +<b>robust,</b> fortika.<br> +<b>rock,</b> ŝtonego, roko; balanci, luli.<br> +<b>rod,</b> vergo. <b>fishing-,</b> hokfadeno.<br> +<b>rogue,</b> fripono, kanajlo.<br> +<b>roll,</b> rul'i, -iĝi; kunvolvaĵo, (<i>bread</i>) +bulko.<br> +<b>roof,</b> tegmento.<br> +<b>rook,</b> frugilego.<br> +<b>root,</b> radik'o, enradiki.<br> +<b>rope,</b> ŝnurego.<br> +<b>rot,</b> putri.<br> +<b>round,</b> ronda; ĉirkaŭ.<br> +<b>rouse,</b> eksciti, veki.<br> +<b>row,</b> vico; remi.<br> +<b>rubbish,</b> rubo, forĵetaĵo.<br> +<!-- =============================166.png============================ --> +<b>ruby,</b> rubeno.<br> +<b>rudder,</b> direktilo.<br> +<b>rue,</b> ruto; bedaŭregi, penti.<br> +<b>ruin,</b> ruin'o, -igi.<br> +<b>rule,</b> regi, regado; regulo.<br> +<b>ruler,</b> registo; liniilo.<br> +<b>rumour,</b> famo.<br> +<b>run,</b> kuri; flui.<br> +<b>rapture,</b> rompo; hernio.<br> +<b>ruse,</b> ruzo.<br> +<b>rush,</b> junko; kuregi.<br> +<b>rust,</b> rusti.<br> +<b>rut,</b> radkavo, radsigno.<br> +<b>rye,</b> sekalo.<br> + + +<center><b>S</b></center> + +<b>sable,</b> zibelo.<br> +<b>sacrifice,</b> ofero.<br> +<b>saddle,</b> selo.<br> +<b>sagacious,</b> sagaca.<br> +<b>sage,</b> salvio; saĝa.<br> +<b>sail,</b> velo; naĝi.<br> +<b>salad,</b> salato.<br> +<b>salmon,</b> salmo.<br> +<b>salt,</b> salo, <b>—meat,</b> peklaĵo.<br> +<b>saltpetre,</b> salpetro, nitro.<br> +<b>same,</b> sama.<br> +<b>sample,</b> specimeno,<br> +<b>sanction,</b> sankcii.<br> +<b>sap,</b> suko.<br> +<b>sapphire,</b> safiro.<br> +<b>sarcasm,</b> sarkasmo.<br> +<b>sardine,</b> sardelo.<br> +<b>sated (to be),</b> sati.<br> +<b>satin,</b> atlaso.<br> +<b>saturate,</b> saturi.<br> +<b>sauce,</b> saŭco, <b>-pan,</b> kaserolo.<br> +<b>saucer,</b> subtaso.<br> +<b>sausage,</b> kolbaso.<br> +<b>save,</b> savi, ŝpari; krom.<br> +<b>savoury,</b> bongusta.<br> +<b>scaffold,</b> eŝafodo; trabaĵo.<br> +<b>scald,</b> brogi.<br> +<b>scale,</b> skalo, <i>(fish)</i> skvamo; tarifo.<br> +<b>scales,</b> pesilo.<br> +<b>scandal,</b> skandalo.<br> +<b>scar,</b> cikatro.<br> +<b>scarf,</b> skarpo.<br> +<b>scarlet,</b> skarlato.<br> +<b>scene,</b> vidaĵo, sceno.<br> +<b>scenery,</b> pejzaĵo.<br> +<b>scent,</b> odoro, parfumo; flari.<br> +<b>scissors,</b> tondilo.<br> +<b>scold,</b> riproĉi, mallaŭdi.<br> +<b>scorpion,</b> skorpio.<br> +<b>scoundrel,</b> kanajlo.<br> +<b>scour,</b> frotlavi;<br> +<b>scourge,</b> skurĝi.<br> +<b>scrape,</b> skrapi, raspi.<br> +<b>scratch,</b> grati.<br> +<b>screen,</b> ŝirm'i, -ilo.<br> +<b>screw,</b> ŝraŭbo.<br> +<b>scrupulous,</b> konscienca, skrupula.<br> +<b>sculpture,</b> skulpti.<br> +<b>scum,</b> ŝaŭmo.<br> +<b>scurvy,</b> skorbuto.<br> +<b>seal,</b> sigel'i, -o, <i>(animal)</i> foko.<br> +<b>seaside,</b> marbordo.<br> +<b>season,</b> sezono; spici.<br> +<b>seasonable,</b> ĝustatempa.<br> +<b>secret,</b> sekreta, kaŝita.<br> +<b>secretary,</b> sekretario.<br> +<b>section,</b> sekcio.<br> +<b>secular,</b> monda.<br> +<b>sedentary,</b> hejmsida, sida.<br> +<b>sediment,</b> feĉo.<br> +<b>seed,</b> semo.<br> +<b>seem,</b> ŝajni.<br> +<b>seemly,</b> deca.<br> +<b>seize,</b> ekkapti.<br> +<b>select,</b> elekti, elelekti.<br> +<b>selfish,</b> egoista.<br> +<b>semicolon,</b> punktokomo.<br> +<b>semolina,</b> tritikaĵo.<br> +<!-- =============================167.png============================ --> +<b>send,</b> sendi, (—<i>for</i>) venigi.<br> +<b>sensation,</b> sensacio,<br> +<b>sense,</b> sento, senco.<br> +<b>sensitive,</b> sentema.<br> +<b>sensual,</b> volupta.<br> +<b>sentence,</b> frazo, juĝo, verdikto.<br> +<b>sentiment,</b> sento, opinio.<br> +<b>sentimental,</b> sentimentala.<br> +<b>separate,</b> apart'a, -igi, disigi, malkunigi.<br> +<b>serfdom,</b> servuto.<br> +<b>sergeant,</b> serĝento.<br> +<b>series,</b> serio.<br> +<b>serious,</b> serioza.<br> +<b>serve,</b> servi, (—<i>for</i>) taŭgi.<br> +<b>service,</b> servo, manĝilaro, Diservo.<br> +<b>serviette,</b> buŝtuko,<br> +<b>set,</b> meti, (—<i>on edge</i>) agaci.<br> +<b>sew,</b> kudri, stebi.<br> +<b>sewing machine,</b> stebilo.<br> +<b>sex,</b> sekso.<br> +<b>shade,</b> ombro, ombraĵo, nuanco<br> +<b>shadow,</b> ombro.<br> +<b>shaft,</b> (<i>of vehicle</i>) timono; (<i>pit</i>) +ŝakto.<br> +<b>shake,</b> ŝanceli, skui; tremi.<br> +<b>shame,</b> hont'o, -igi.<br> +<b>share,</b> dividi, partopreni; parto; porcio; akcio.<br> +<b>shark,</b> ŝarko.<br> +<b>sharp,</b> akra, acida, pinta, pika.<br> +<b>shatter,</b> frakasi.<br> +<b>shawl,</b> ŝalo.<br> +<b>sheaf,</b> garbo.<br> +<b>shear,</b> tondi.<br> +<b>shed,</b> budo.<br> +<b>sheet,</b> drapo, lit-tuko, tavolo.<br> +<b>shelf,</b> breto.<br> +<b>shell,</b> konko, ŝelo, bombo.<br> +<b>shelter,</b> ŝirmilo, rifuĝejo,<br> +<b>shield,</b> ŝildo, ŝirmi.<br> +<b>shin,</b> tibio.<br> +<b>shirt,</b> ĉemizo.<br> +<b>shock,</b> skueg'i, -o.<br> +<b>shop,</b> butiko, magazeno.<br> +<b>shoulder,</b> ŝultro,-<b>blade</b>, skapolo<br> +<b>shovel,</b> ŝovel'i, -ilo.<br> +<b>show,</b> montri; parado.<br> +<b>shrill,</b> sibla.<br> +<b>shrivel,</b> sulkiĝi.<br> +<b>shrimp,</b> markankreto.<br> +<b>shroud,</b> mortkitelo; kaŝi.<br> +<b>sick,</b> (<i>be,</i>—) vomi.<br> +<b>siege,</b> sieĝo, <b>be</b>-, sieĝi.<br> +<b>sift,</b> kribri.<br> +<b>sigh,</b> sopiri, ekĝemi.<br> +<b>sight,</b> vidado, vidaĵo.<br> +<b>sign,</b> signo, subskribi.<br> +<b>signal,</b> signalo.<br> +<b>silent,</b> silenta.<br> +<b>silk,</b> silko.<br> +<b>sill,</b> sojlo.<br> +<b>silver,</b> arĝento.<br> +<b>simple,</b> simpla, naiva.<br> +<b>since,</b> de kiam, ĉar, tial ke.<br> +<b>sinew,</b> tendeno.<br> +<b>situation,</b> situacio, sido, ofico.<br> +<b>size,</b> grandeco, amplekso; for mato; glueto<br> +<b>skate,</b> glit'i, -ilo; (<i>fish</i>) rajo.<br> +<b>skeleton,</b> skeleto.<br> +<b>sketch,</b> skizi.<br> +<b>skilful,</b> lerta.<br> +<b>skin,</b> haŭto, felo.<br> +<b>skirt,</b> jupo.<br> +<b>skittles,</b> keglo.<br> +<b>skull,</b> kranio.<br> +<b>slander,</b> kalumnii.<br> +<b>slanting,</b> oblikva.<br> +<b>slate,</b> ardezo. -<b>s</b>, tegmentaĵo.<br> +<b>slave,</b> sklavo.<br> +<b>sleeve,</b> maniko.<br> +<b>slipper,</b> pantoflo.<br> +<b>slime,</b> ŝlimo.<br> +<b>sloe,</b> prunelo.<br> +<b>slope,</b> deklivo.<br> +<b>sluice,</b> kluzo.<br> +<b>sly,</b> ruza, kaŝema.<br> +<!-- =============================168.png============================ --> +<b>smallpox,</b> variolo.<br> +<b>smart,</b> eleganta; doloreti.<br> +<b>smear,</b> ŝmiri.<br> +<b>smell,</b> flari, odori.<br> +<b>smelt,</b> fandi.<br> +<b>smock,</b> kitelo.<br> +<b>smoke,</b> fumi, (<i>fish, etc.</i>) fumaĵi.<br> +<b>smooth,</b> glata, ebena.<br> +<b>smother,</b> sufoki.<br> +<b>smuggle,</b> kontrabandi.<br> +<b>snail,</b> heliko.<br> +<b>snake,</b> serpento.<br> +<b>sneeze,</b> terni.<br> +<b>snore,</b> ronki.<br> +<b>snowdrop,</b> galanto.<br> +<b>so,</b> tiel, tiamaniere. <b>—much</b>, tiom.<br> +<b>soak,</b> trempi.<br> +<b>soap,</b> sap'o, -umi.<br> +<b>sober,</b> sobra, serioza.<br> +<b>social,</b> sociala.<br> +<b>society,</b> socio, societo.<br> +<b>socket,</b> ingo.<br> +<b>sod,</b> bulo.<br> +<b>soda,</b> sodo.<br> +<b>sofa,</b> sofo, kanapo.<br> +<b>soft,</b> mola, delikata.<br> +<b>soil,</b> tero.<br> +<b>solder,</b> luti.<br> +<b>soldier,</b> soldato, militisto.<br> +<b>sole,</b> sola; (<i>fish</i>) soleo; (<i>foot</i>) plando; +(<i>boot</i>) ledplando.<br> +<b>solemn,</b> solena.<br> +<b>solfa,</b> notkanti.<br> +<b>solicitor,</b> advokato.<br> +<b>solid,</b> fortika; solida, malfluida.<br> +<b>solidarity,</b> solidareco.<br> +<b>sonorous,</b> sonora.<br> +<b>soot,</b> fulgo.<br> +<b>sorcery,</b> sorĉo.<br> +<b>sorry (be),</b> bedaŭri.<br> +<b>sort,</b> speco.<br> +<b>soul,</b> animo.<br> +<b>sound,</b> son'o, -i; sondi.<br> +<b>soup,</b> supo.<br> +<b>sour,</b> acida, malgaja.<br> +<b>source,</b> fonto, deveno.<br> +<b>south,</b> sudo.<br> +<b>space,</b> spaco; (<i>of time</i>) daŭro<br> +<b>sparrow,</b> pasero. <b>-hawk</b>, akcipitro.<br> +<b>spawn,</b> fraj'o, -i; fiŝosemo<br> +<b>spear,</b> lanco, ponardego<br> +<b>special,</b> speciala.<br> +<b>spectacles,</b> okulvitroj.<br> +<b>speculate,</b> spekulacii, teoriigi, konjekti.<br> +<b>spell,</b> silabi; sorĉaĵo.<br> +<b>spend,</b> elspezi.<br> +<b>sphere,</b> sfero.<br> +<b>sphinx,</b> sfinkso.<br> +<b>spice,</b> spico.<br> +<b>spill,</b> disverŝi, disŝuti.<br> +<b>spin,</b> ŝpini.<br> +<b>spinach,</b> spinaco.<br> +<b>spiral,</b> helikforma.<br> +<b>spirii,</b> spirito; energio; fantomo; alkoholo.<br> +<b>spit,</b> kraĉi; sputi.<br> +<b>spite,</b> malamo, venĝo, (<i>in—of</i>) +malgraŭ; spite.<br> +<b>splash,</b> ŝpruci; plaŭdi.<br> +<b>spleen,</b> lieno; spleno<br> +<b>split,</b> fendi, spliti.<br> +<b>spoil,</b> difekti, malbonigi; ruinigi; akiro.<br> +<b>spoke,</b> (<i>wheel,</i>) radio.<br> +<b>sponge,</b> spongo.<br> +<b>spontaneous,</b> propra'mova, -vola.<br> +<b>spot,</b> makulo.<br> +<b>spout,</b> ŝpruci.<br> +<b>sprain,</b> tordi, distordo<br> +<b>spread,</b> disvast'igi' -iĝi; etendi, sterni.<br> +<b>spring,</b> printempo, fonto, risorto, salti.<br> +<b>sprinkle,</b> ŝpruci, aspergi.<br> +<b>spur,</b> sprono.<br> +<!-- =============================169.png============================ --> +<b>spy,</b> spioni; esplori.<br> +<b>squadron,</b> skadro, eskadro.<br> +<b>square,</b> kvadrato; rektangulilo; placo.<br> +<b>squint,</b> strabi.<br> +<b>squirrel,</b> sciuro.<br> +<b>staff,</b> (<i>officers</i>), stabo.<br> +<b>stage,</b> estrado, scenejo.<br> +<b>stain,</b> makul'o, -i.<br> +<b>stair,</b> ŝtupo.<br> +<b>stake,</b> paliso, fosto; veto.<br> +<b>stalk,</b> trunketo.<br> +<b>stall,</b> budo, stalo.<br> +<b>stammer,</b> balbuti.<br> +<b>stamp,</b> stampi; poŝtmarko; piedfrapi.<br> +<b>starch,</b> amelo.<br> +<b>starling,</b> sturno.<br> +<b>state,</b> stato; Ŝtato; esprimi, diri, aserti.<br> +<b>station,</b> stacio, stacidomo.<br> +<b>steak,</b> bifsteko.<br> +<b>steel,</b> ŝtalo.<br> +<b>steep,</b> kruta; trempi.<br> +<b>steer,</b> direkti, piloti.<br> +<b>step,</b> ŝtupo; paŝi.<br> +<b>steppe,</b> stepo.<br> +<b>steward,</b> intendanto.<br> +<b>stick,</b> bastono, glui,(—<i>bills</i>) afiŝi.<br> +<b>stiff,</b> rigida.<br> +<b>still,</b> kvieta; ankoraŭ, tamen.<br> +<b>stimulate,</b> stimuli.<br> +<b>sting,</b> piki.<br> +<b>stipulate,</b> kondiĉi.<br> +<b>stock,</b> provizi.<br> +<b>stocks,</b> rentoj.<br> +<b>stocking,</b> ŝtrumpo.<br> +<b>stoker,</b> hejtisto.<br> +<b>stomach,</b> stomako.<br> +<b>stone,</b> ŝtono, (<i>of fruit</i>) grajno.<br> +<b>stool,</b> skabelo, benketo.<br> +<b>stoop,</b> kurbiĝi.<br> +<b>stop,</b> halt'i, -igi; resti, paŭzi; +(<i>full</i>—) punkto; ŝtopi.<br> +<b>stopper,</b> ŝtopilo.<br> +<b>store,</b> magazeno; tenejo; proviz'o, -i.<br> +<b>stork,</b> cikonio.<br> +<b>storm,</b> ventego.<br> +<b>story,</b> rakonto, fabelo; etaĝo.<br> +<b>stout,</b> dika.<br> +<b>strain,</b> streĉi; filtri, kribri.<br> +<b>strait,</b> markolo; embarasajxo.<br> +<b>strange,</b> stranga, kurioza, fremda.<br> +<b>strap,</b> rimeno.<br> +<b>straw,</b> pajlo.<br> +<b>strawberry,</b> frago.<br> +<b>streak,</b> strio, strek'i, -o.<br> +<b>stretch,</b> streĉi.<br> +<b>stretcher,</b> homportilo.<br> +<b>strict,</b> severa.<br> +<b>strike,</b> frapi; striko.<br> +<b>strip,</b> strio; (—<i>off</i>) senigi je.<br> +<b>strong,</b> forta, fortika.<br> +<b>struggle,</b> barakti; batali.<br> +<b>student,</b> studento, lernanto, studanto.<br> +<b>stuff,</b> ŝtofo; remburi.<br> +<b>stupid,</b> stulta, malsprita.<br> +<b>stupor,</b> letargio.<br> +<b>sturgeon,</b> sturgo.<br> +<b>style,</b> stilo; modo.<br> +<b>subject,</b> objekto; temo; (<i>gram.</i>) subjekto.<br> +<b>subscribe,</b> (<i>to journal</i>) aboni; (<i>to society</i>) +kotizi; (<i>sign</i>) subskribi; (<i>money</i>) monoferi.<br> +<b>substance,</b> ŝtofo, substanco.<br> +<b>succeed,</b> sukcesi; sekvi.<br> +<b>suck,</b> suĉi.<br> +<b>suckle,</b> mamnutri.<br> +<b>sudden,</b> subita, abrupta,<br> +<b>suet,</b> rensebo.<br> +<b>suffer,</b> suferi, toleri.<br> +<b>sufficient,</b> sufiĉa. <b>be</b>—, -i<br> +<b>suffrage,</b> voĉdonrajto.<br> +<b>suggest,</b> proponi, inspiri, pensigi.<br> +<!-- =============================170.png============================ --> +<b>suit,</b> konveni; taŭgi.<br> +<b>suitable,</b> deca, konvena, taŭga.<br> +<b>sum,</b> sumo. —<b>up</b>, resumi.<br> +<b>summer,</b> somero. -<b>house</b>, laŭbo.<br> +<b>summon,</b> kunvoki, procesi.<br> +<b>superfluity,</b> superfluo, tromulto.<br> +<b>superintendent,</b> intendanto.<br> +<b>superior,</b> supera.<br> +<b>superstition,</b> superstiĉo.<br> +<b>supple,</b> fleksebla.<br> +<b>support,</b> subteni.<br> +<b>suppose,</b> supozi, konjekti.<br> +<b>sure,</b> certa<br> +<b>surface,</b> supraĵo.<br> +<b>surgeon,</b> ĥirurgo.<br> +<b>surgery,</b> ĥirurgio.<br> +<b>surprise,</b> mir'o, -igi, (<i>take by</i>—) +surprizi.<br> +<b>surrender,</b> cedi, kapitulaci.<br> +<b>survey,</b> termezuri.<br> +<b>susceptible,</b> impresema.<br> +<b>suspect,</b> suspekti.<br> +<b>swaddle,</b> vindi.<br> +<b>swagger,</b> fanfaroni.<br> +<b>swallow,</b> hirundo; gluti.<br> +<b>swan,</b> cigno.<br> +<b>swear,</b> ĵuri; blasfemi.<br> +<b>sweat,</b> ŝviti.<br> +<b>sweep,</b> balai.<br> +<b>swell,</b> ŝveli.<br> +<b>swing,</b> balanc'i, -iĝi; svingi.<br> +<b>sword,</b> glavo, spado.<br> +<b>sycamore,</b> sikomoro.<br> +<b>syllable,</b> silabo.<br> +<b>syllabus,</b> temaro.<br> +<b>symbol,</b> simbolo, emblemo, signo<br> +<b>symmetry,</b> simetrio.<br> +<b>sympathy,</b> kompato, simpatio.<br> +<b>symptom,</b> simptomo.<br> +<b>syndicate,</b> sindikato.<br> +<b>syrup,</b> siropo; melaso.<br> +<b>system,</b> sistemo.<br> + + +<center><b>T</b></center> + +<b>table,</b> tablo, tabelo.<br> +<b>tact,</b> delikateco, takto<br> +<b>tactics,</b> taktiko.<br> +<b>tail,</b> vosto.<br> +<b>tailor,</b> tajloro.<br> +<b>talent,</b> talento.<br> +<b>talk,</b> interparolad'i, -o; konversacio.<br> +<b>tallow,</b> sebo.<br> +<b>talon,</b> ungego.<br> +<b>tame,</b> dresi; malsovaĝa.<br> +<b>tan,</b> tan'i, -ilo.<br> +<b>tankard,</b> pokalo.<br> +<b>tap,</b> krano; frapeti.<br> +<b>tape,</b> katunrubando.<br> +<b>tar,</b> gudr'o, -umi.<br> +<b>tart,</b> torto; acida.<br> +<b>task,</b> tasko.<br> +<b>taste,</b> gust'o, -umi.<br> +<b>tattoo,</b> tatui.<br> +<b>tax,</b> imposto.<br> +<b>tea,</b> teo.<br> +<b>teach,</b> instrui, lernigi.<br> +<b>tear,</b> ŝiri.<br> +<b>tear,</b> larmo.<br> +<b>tease,</b> inciteti.<br> +<b>tedious,</b> teda, enuiga.<br> +<b>tell,</b> rakonti, diri.<br> +<b>temper,</b> humoro, karaktero.<br> +<b>temperate,</b> sobra, modera.<br> +<b>temperature,</b> temperaturo.<br> +<b>temple,</b> templo; tempio.<br> +<b>tempt,</b> tenti.<br> +<b>tenant,</b> luanto.<br> +<b>tendency,</b> tendenco, emo, inklino.<br> +<b>tenor,</b> tenoro; senco; signifo<br> +<b>tent,</b> tendo<br> +<b>terrace,</b> teraso.<br> +<b>terror,</b> teruro.<br> +<b>testify,</b> atesti.<br> +<b>text,</b> teksto<br> +<b>textile,</b> teksa.<br> +<b>thaw,</b> degeli.<br> +<!-- =============================171.png============================ --> +<b>theatre,</b> teatro.<br> +<b>then,</b> tiam, poste, do.<br> +<b>thick,</b> dika; densa.<br> +<b>thigh,</b> femuro.<br> +<b>thing,</b> afero, aĵo, objekto.<br> +<b>think,</b> pensi, opinii.<br> +<b>thirst,</b> soif'i, -o.<br> +<b>thistle,</b> kardo.<br> +<b>thorn,</b> dorno.<br> +<b>thrash,</b> draŝi; skurĝi, bategi.<br> +<b>threaten,</b> minaci.<br> +<b>threshold,</b> sojlo.<br> +<b>thrill,</b> eksciti.<br> +<b>throat,</b> gorĝo, faŭko.<br> +<b>throne,</b> trono.<br> +<b>throw,</b> ĵeti.<br> +<b>thrush,</b> turdo.<br> +<b>thunder,</b> tondr'i, -o.<br> +<b>thus,</b> tiel, tiamaniere; jene<br> +<b>thyme,</b> timiano.<br> +<b>ticket,</b> bileto.<br> +<b>tickle,</b> tikli, amuzi.<br> +<b>tide,</b> tajdo, marfluo.<br> +<b>tidy,</b> bonorda.<br> +<b>tie,</b> ligi; kravato.<br> +<b>tiger,</b> tigro.<br> +<b>tile,</b> kahelo; tegolo.<br> +<b>till,</b> ĝis; prilabori.<br> +<b>time,</b> tempo, fojo, daŭro, (<i>mus.</i>) takto. +<b>-table,</b> horaro.<br> +<b>tin,</b> stano.<br> +<b>tinkle,</b> tinti.<br> +<b>tire,</b> lacigi, tedi.<br> +<b>tired,</b> laca, enuigita.<br> +<b>tissue,</b> teksaĵo.<br> +<b>title,</b> titolo.<br> +<b>titmouse,</b> paruo.<br> +<b>toad,</b> bufo.<br> +<b>toast,</b> panrostaĵo; toasto.<br> +<b>tobacco,</b> tabako.<br> +<b>toe,</b> piedfingro.<br> +<b>toilet,</b> tualeto.<br> +<b>tolerate,</b> toleri.<br> +<b>tone,</b> tono.<br> +<b>tongs,</b> prenilo.<br> +<b>tongue,</b> lango.<br> +<b>top,</b> supro, pinto; verto; turbo.<br> +<b>torment,</b> turmenti.<br> +<b>torrent,</b> torento.<br> +<b>tortoise,</b> testudo<br> +<b>total,</b> tuto.<br> +<b>totter,</b> ŝanceliĝi.<br> +<b>tourist,</b> turisto.<br> +<b>towel,</b> viŝ'ilo, -tuko.<br> +<b>tower,</b> turo.<br> +<b>town,</b> urbo.<br> +<b>trace,</b> postesigno.<br> +<b>trade,</b> negoci, komerci; metio, (—<i>union</i>) +sindikato, metia unuiĝo.<br> +<b>tradition,</b> tradicio.<br> +<b>train,</b> vagonaro; eduki, dresi; trenaĵo.<br> +<b>tram,</b> tramo, tramveturilo.<br> +<b>translate,</b> traduki.<br> +<b>translucent,</b> diafana.<br> +<b>transparent,</b> travidebla.<br> +<b>trap,</b> kaptilo, enfalejo; kariolo.<br> +<b>travel,</b> vojaĝi, veturi.<br> +<b>tray,</b> pleto.<br> +<b>treacle,</b> melaso.<br> +<b>tread,</b> marŝi, paŝi<br> +<b>treasure,</b> trezoro.<br> +<b>treasurer,</b> kasisto.<br> +<b>treat,</b> regali; kuraci; trakti.<br> +<b>treaty,</b> kontrakto, traktaĵo.<br> +<b>tree,</b> arbo.<br> +<b>trellis,</b> palisplektaĵo.<br> +<b>tremble,</b> tremi, skuiĝi.<br> +<b>tribe,</b> gento, tribo.<br> +<b>trick,</b> fripon'i, -aĵo, (<i>cards</i>) preno.<br> +<b>trickle,</b> guteti.<br> +<b>trifle,</b> bagatelo, trivialaĵo.<br> +<b>tripe,</b> tripo.<br> +<b>triumph,</b> triumf'i, -o.<br> +<b>troop,</b> trupo, bando.<br> +<b>tropic,</b> tropiko.<br> +<b>trot,</b> troti.<br> +<b>trough,</b> trogo.<br> +<!-- =============================172.png============================ --> +<b>trousers,</b> pantalono.<br> +<b>trout,</b> truto.<br> +<b>trowel,</b> trulo.<br> +<b>tramp,</b> (<i>cards</i>), atuto.<br> +<b>trumpet,</b>, trumpeto.<br> +<b>trunk,</b> (<i>animal</i>) rostro; (<i>tree</i>) trunko; +(<i>box</i>) kofro; (<i>body</i>) torso.<br> +<b>trust,</b> fidi.<br> +<b>try,</b> provi, peni.<br> +<b>Tsar,</b> Caro.<br> +<b>tuber,</b> tubero.<br> +<b>tuft,</b> tufo.<br> +<b>tumbler,</b> glaso.<br> +<b>tumult,</b> tumulto.<br> +<b>tune,</b> ario, melodio; agordi.<br> +<b>turbot,</b> rombfiŝo.<br> +<b>turkey,</b> meleagro.<br> +<b>turn,</b> turn'i, -iĝi; torni; pivoti; vico.<br> +<b>turnip,</b> napo.<br> +<b>turpentine,</b> terebinto.<br> +<b>turquoise,</b> turkiso.<br> +<b>turtle-dove,</b> turto.<br> +<b>tutor,</b> guvernisto.<br> +<b>twilight,</b> krepusko.<br> +<b>twin,</b> dunaskito, ĝemelo.<br> +<b>twist,</b> tordi.<br> +<b>type,</b> modelo, tipo; presliteraro.<br> +<b>tyrant,</b> tirano.<br> + + +<center><b>U</b></center> + +<b>umbrella,</b> ombrelo, pluvŝirmilo.<br> +<b>underline,</b> substreki.<br> +<b>understand,</b> kompreni.<br> +<b>undulating,</b> ondolinia.<br> +<b>unfailingly,</b> nepre.<br> +<b>uniform,</b> uniformo; unuforma.<br> +<b>unit,</b> unuo.<br> +<b>unite,</b> unu'iĝi, -igi; kun'iĝi, -igi.<br> +<b>universe,</b> universo.<br> +<b>unless,</b> esceptinte ke, se ne.<br> +<b>up,</b> supre.<br> +<b>upholster,</b> remburi.<br> +<b>upright,</b> vertikala, rekta; honesta.<br> +<b>upset,</b> renversi.<br> +<b>upstairs,</b> supre.<br> +<b>urchin,</b> bubo.<br> +<b>urgent,</b> urĝa.<br> +<b>use,</b> uzi, utiligi,(<i>—up</i>) eluzi.<br> +<b>useful,</b> utila, (<i>be—</i>) utili.<br> +<b>usual,</b> ordinara, kutima.<br> +<b>usurp,</b> uzurpi.<br> +<b>usury,</b> procentego.<br> +<b>utmost,</b> ekstrema.<br> + + +<center><b>V</b></center> + +<b>vacant,</b> neokupata.<br> +<b>vacate,</b> forlasi.<br> +<b>vaccinate,</b> inokuli.<br> +<b>vacillate,</b> ŝanceliĝi.<br> +<b>vain,</b> vana; vanta.<br> +<b>valet,</b> lakeo, servisto.<br> +<b>valley,</b> valo.<br> +<b>value,</b> valoro; ŝati, estimi; taksi.<br> +<b>valuation,</b> taks'o, -ado.<br> +<b>valve,</b> klapo.<br> +<b>various,</b> diversaj.<br> +<b>varnish,</b> lak'i, -o.<br> +<b>vase,</b> vazo.<br> +<b>vast,</b> vasta, ampleksa.<br> +<b>vat,</b> kuvego.<br> +<b>vault,</b> arkaĵo,<br> +<b>vegetable,</b> legomo, vegetaĵ'o. -a; kreskaĵo.<br> +<b>vegetate,</b> vegeti.<br> +<b>vehicle,</b> veturilo.<br> +<b>veil,</b> vual'o, -i.<br> +<b>vein,</b> vejno.<br> +<b>vellum,</b> veleno.<br> +<b>velvet,</b> veluro.<br> +<b>venerable,</b> respektinda.<br> +<b>venerate,</b> respektegi.<br> +<b>vent,</b> ellas'o, -truo.<br> +<b>ventilate,</b> ventoli.<br> +<!-- =============================173.png============================ --> +<b>venture,</b> kuraĝi, riski.<br> +<b>verandah,</b> balkono.<br> +<b>verb,</b> verbo.<br> +<b>verbal,</b> parola, buŝa.<br> +<b>verbatim,</b> laŭvorte.<br> +<b>verdict,</b> juĝo, verdikto.<br> +<b>verger,</b> sakristiano.<br> +<b>vermicelli,</b> vermiĉelo.<br> +<b>vermilion,</b> cinabro.<br> +<b>verse,</b> verso, strofo.<br> +<b>very, —much,</b> tre.<br> +<b>vessel,</b> ŝipo; vazo, ujo.<br> +<b>vest,</b> veŝto; ĵaketo.<br> +<b>vestige,</b> postsigno.<br> +<b>vex,</b> ĉagreni.<br> +<b>vibrate,</b> vibri, tremeti.<br> +<b>vicar,</b> paroĥestro; vikario<br> +<b>vice,</b> (<i>prefix</i>), vie-,<br> +<b>victim,</b> viktimo, oferaĵo.<br> +<b>victory,</b> venko, triumfo, sukceso.<br> +<b>view,</b> vidaĵo; perspektivo.<br> +<b>vigilant,</b> vigla.<br> +<b>vine,</b> vinberujo.<br> +<b>violate,</b> malrespekti, malvirtigi.<br> +<b>violence,</b> perforto.<br> +<b>violet,</b> violo.<br> +<b>violin,</b> violono.<br> +<b>viper,</b> vipero, kolubro.<br> +<b>virago,</b> megero.<br> +<b>virgin,</b> virgulino, virga.<br> +<b>virile,</b> vira.<br> +<b>virtue,</b> virto.<br> +<b>virus,</b> veneno, viruso.<br> +<b>viscid,</b> glueca.<br> +<b>vision,</b> vizio, vidado.<br> +<b>visit,</b> viziti.<br> +<b>vocabulary,</b> vortaro.<br> +<b>voice,</b> voĉo.<br> +<b>void,</b> elĵeti, nuligi.<br> +<b>volcano,</b> vulkano.<br> +<b>volley,</b> salvo.<br> +<b>volume,</b> volumo; volumeno, amplekso.<br> +<b>voluntary,</b> memvola, propravola.<br> +<b>voluptuous,</b> volupta.<br> +<b>vote,</b> voĉdoni.<br> +<b>vow,</b> solene promesi, dediĉi.<br> +<b>vowel,</b> vokalo.<br> +<b>vulgar,</b> vulgara.<br> +<b>vulture,</b> vulturo.<br> + + +<center><b>W</b></center> + +<b>wadding,</b> vato.<br> +<b>waddle,</b> ŝanceliĝi.<br> +<b>wade,</b> vadi, akvotrairi.<br> +<b>wages,</b> salajro.<br> +<b>waggon,</b> ŝarĝveturilo, vagono<br> +<b>waist,</b> talio, (-coat) veŝto.<br> +<b>wait,</b> atendi, (-on) servi.<br> +<b>waiter,</b> kelnero.<br> +<b>wake,</b> vek'i, -iĝi; ŝippostsigno.<br> +<b>walk,</b> piediri, marŝi, promeni.<br> +<b>wallflower,</b> keiranto.<br> +<b>walnut,</b> juglando.<br> +<b>walrus,</b> rosmaro.<br> +<b>waltz,</b> valso.<br> +<b>wander,</b> vagi, deliri.<br> +<b>want,</b> bezoni; seneco, manko; mizerego.<br> +<b>ward,</b> zorgato.<br> +<b>wardrobe,</b> vestotenejo; vestaro.<br> +<b>warehouse,</b> tenejo, provizejo.<br> +<b>wares,</b> komercaĵo.<br> +<b>war,</b> milito.<br> +<b>warm,</b> varma, fervora.<br> +<b>warn,</b> averti, admoni.<br> +<b>wart,</b> veruko.<br> +<b>wasp,</b> vespo.<br> +<b>waste,</b> malŝpari.<br> +<b>watch,</b> observi; spioni; poŝhorloĝo.<br> +<b>water,</b> akvo; surverŝi.<br> +<b>waterproof,</b> nepenetrebla.<br> +<b>wave,</b> ondo; flirt'i, -igi.<br> +<b>wax,</b> vakso.<br> +<b>way,</b> vojo, maniero, kutimo.<br> +<b>wean,</b> debrustigi, demamigi.<br> +<!-- =============================174.png============================ --> +<b>weapon,</b> batalilo, armilo.<br> +<b>wear,</b> porti; (<i>—out</i>) eluzi; +(<i>—away</i>) konsumiĝi.<br> +<b>weary,</b> laca.<br> +<b>weather,</b> vetero. <b>-cock,</b> ventoflago.<br> +<b>weave,</b> teksi, plekti.<br> +<b>wedding,</b> edziĝo.<br> +<b>wedge,</b> kojno.<br> +<b>weed,</b> sarki; malbonherbo; <b>sea-,</b> fuko, algo.<br> +<b>weep,</b> plori.<br> +<b>weigh,</b> (<i>ascertain the weight</i>) pesi; (<i>have +weight</i>) pezi.<br> +<b>weight,</b> pezo, pezilo.<br> +<b>welcome,</b> bonvenigi; bonvenu!<br> +<b>weld,</b> kunforĝi.<br> +<b>well,</b> bone; nu!; puto.<br> +<b>west,</b> okcidento.<br> +<b>whale,</b> baleno.<br> +<b>wharf,</b> kajo, el(en)ŝipejo.<br> +<b>wheat,</b> tritiko.<br> +<b>wheel,</b> rado.<br> +<b>wheelbarrow,</b> puŝveturilo.<br> +<b>whelk,</b> bukceno.<br> +<b>whey,</b> selakto.<br> +<b>whim,</b> kaprico.<br> +<b>whip,</b> vip'i, -o.<br> +<b>whirl,</b> turniĝi, kirliĝi. <b>-pool,</b> +turnakvo.<br> +<b>whisk,</b> (<i>eggs, etc.</i>), kirli.<br> +<b>whiskers,</b> vangharoj.<br> +<b>whisper,</b> murmuri; subparoli, flustri.<br> +<b>whistle,</b> fajfi, sibli.<br> +<b>whist,</b> visto.<br> +<b>whiting,</b> merlango.<br> +<b>Whitsuntide,</b> Pentekosto.<br> +<b>whole,</b> tuta, tuto.<br> +<b>wholesale,</b> pogrande.<br> +<b>whooping-cough,</b> kokluŝo.<br> +<b>wick,</b> meĉo.<br> +<b>wicker,</b> salikaĵa.<br> +<b>widower,</b> vidvo.<br> +<b>wig,</b> peruko.<br> +<b>wild,</b> sovaĝa, nedresita.<br> +<b>wilderness,</b> dezerto.<br> +<b>will,</b> vol'o, -i.<br> +<b>willingly,</b> volonte.<br> +<b>willy-nilly,</b> vole-nevole.<br> +<b>win,</b> gajni.<br> +<b>wince,</b> ektremi.<br> +<b>wind,</b> volvi, (<i>—clock</i>) streĉi<br> +<b>windpipe,</b> traĥeo.<br> +<b>wing,</b> flugilo, flankaĵo.<br> +<b>wink,</b> palpebrumi.<br> +<b>winnow,</b> ventumi.<br> +<b>wipe,</b> viŝi.<br> +<b>wire,</b> metalfadeno.<br> +<b>wish,</b> deziri, voli.<br> +<b>witch,</b> sorĉistino.<br> +<b>withdraw,</b> eliĝi.<br> +<b>wither,</b> velki, sensukiĝi.<br> +<b>withstand,</b> kontraŭstari.<br> +<b>witness,</b> atest'i; -anto.<br> +<b>witty,</b> sprita.<br> +<b>woe,</b> malĝojo; veo<br> +<b>wolf,</b> lupo.<br> +<b>wonder,</b> mir'i, -o; (<i>a —</i>) mirindaĵo.<br> +<b>woo,</b> amindumi, sin svati.<br> +<b>wood,</b> ligno; arbaro.<br> +<b>woodcock,</b> skolopo.<br> +<b>woodpecker,</b> pego.<br> +<b>word,</b> vorto.<br> +<b>work,</b> labor'i, -o; (<i>mental</i>) verk'i, -o; +funkcii.<br> +<b>worm,</b> vermo.<br> +<b>wormwood,</b> absinto.<br> +<b>worn (out),</b> eluzita.<br> +<b>worry,</b> maltrankvil'igi, -iĝi; ĉagrenadi, +ĝenadi.<br> +<b>worship,</b> adori; Diservo; kulto.<br> +<b>worth,</b> ind'o, -eco, valoro.<br> +<b>wound,</b> vundi.<br> +<b>wrap,</b> faldi, envolvi.<br> +<b>wreath,</b> girlando.<br> +<b>wreck, (ship-),</b> ŝippereo; periigi.<br> +<b>wren,</b> regolo.<br> +<b>wrestle,</b> lukti.<br> +<b>wretched,</b> mizer(eg)a.<br> +<!-- =============================175.png============================ --> +<b>wring,</b> tordi.<br> +<b>wrinkle,</b> sulketo, sulkigi.<br> +<b>wrist,</b> manradiko.<br> +<b>wry,</b> torda.<br> + + +<center><b>Y</b></center> + +<b>yacht,</b> jaĥto, ŝipeto.<br> +<b>yard,</b> korto, (<i>measure</i>) jardo; velstango.<br> +<b>yarn,</b> fadeno, rakont(aĉ)o.<br> +<b>yawn,</b> oscedi.<br> +<b>year,</b> jaro. <b>-ly,</b> ĉiujara.<br> +<b>yeast,</b> fermentilo.<br> +<b>yellow,</b> flava.<br> +<b>yew,</b> taksuso.<br> +<b>yield,</b> cedi, kapitulaci; produkti.<br> +<b>yoke,</b> jungi; (<i>— of egg</i>) ovoflavo.<br> +<b>young,</b> juna, junularo; ido, idaro.<br> +<b>youth,</b> junulo, juneco, junularo.<br> + + +<center><b>Z</b></center> + +<b>zeal,</b> fervoro, diligenteco.<br> +<b>zealot,</b> zeloto, fanatikulo.<br> +<b>zebra,</b> zebro.<br> +<b>zero,</b> nulo.<br> +<b>zigzag,</b> zigzag'a, -o,<br> +<b>zinc,</b> zinko.<br> +<b>zone,</b> (ter)zono.<br> + +<!-- =============================176.png============================ --> + + +<center><b>INDEX.</b></center> + +<p>[Most index entries in the original listed both page and +lesson numbers. Since page numbers are useless for this etext, +they have been removed. Entries that originally appeared with +page numbers only, have nothing after them here.]</p> + +A, an ... 1<br> +Accent<br> +Accusative ... 5<br> +Adjective ... 2<br> +Adverb ... 12<br> +" showing <i>Direction</i> ... 12<br> +" of Degree ... 12<br> +" of Comparison ... 12<br> +<b>ajn</b> ... 20<br> +Alphabet<br> +Arrangement of words<br> + <b>ĉi</b> ... 20<br> +Common Useful Expressions<br> +Comparison ... 12<br> + " ... 20<br> +Complete Grammar of Esperanto<br> +Compound Words<br> +Conjunctions<br> +Consonants<br> +Correlative Words (Table) ... 20<br> + <b>ia</b> ... 20<br> + <b>ial</b> ... 20<br> + <b>iam</b> ... 20<br> + <b>ie</b> ... 20<br> + <b>iel</b> ... 20<br> + <b>ies</b> ... 20<br> + <b>ie</b> ... 20<br> + <b>iom</b> ... 20<br> + <b>iu</b> ... 20<br> +<b>ĉu</b> ... 1<br> + Days of Week ... 3<br> + Endings of Words:<br> + <b>-a</b> ... 2<br> + <b>-anta</b> ... 16<br> + <b>-as</b> ... 1<br> + <b>"</b> ... 6<br> + <b>-ata</b> ... 15<br> + <b>-e</b> ... 12<br> + <b>-i</b> ... 10<br> + <b>-inta</b> ... 16<br> + <b>-is</b> ... 6<br> +<!-- =============================177.png============================ --> + <b>-ita</b> ... 15<br> + <b>-j</b> ... 3<br> + <b>-n</b> ... 5<br> + <b>-o</b> ... 1<br> + <b>-onta</b> ... 16<br> + <b>-os</b> ... 6<br> + <b>-ota</b> ... 15<br> + <b>-u</b> ... 10<br> + <b>-us</b> ... 11<br> +Exclamations<br> + Infinitive Mood ... 10<br> + Key to Exercises<br> + <b>La</b> ... 1<br> +" instead of Pronoun ... 4<br> +Letters, Beginnings<br> +", Endings<br> + Manner of Using the Book<br> +<b>Mem</b> ... 7<br> +Months ... 8<br> + <b>n</b> ... 5<br> +Nouns ... 1<br> +Numbers, Cardinal ... 8<br> + ", Ordinal, etc. ... 8<br> +<b>Oni</b> ... 4<br> +Origin and Aim of Esperanto<br> + Participles ... 15<br> +" Active ... 16<br> +" Passive ... 16<br> +" as Nouns ... 16<br> +" as Adverbs ... 17<br> +Plural ... 3<br> +Prefixes:—<br> + <b>bo-</b> ... 43<br> + <b>dis-</b> ... 45<br> + <b>ek-</b> ... 14<br> + <b>ge-</b> ... 43<br> + <b>mal-</b> ... 13<br> + <b>pra-</b> ... 43<br> + <b>re-</b> ... 14<br> +<!-- =============================178.png============================ --> +Prepositions ... 26<br> + " with Accusative ... 26<br> + " Omission of ... 26<br> + <b>al</b> ... 27<br> + <b>anstataŭ</b> ... 39<br> + <b>antaŭ</b> ... 33<br> + <b>apud</b> ... 28<br> + <b>ĉe</b> ... 28<br> + <b>ĉirkaŭ</b> ... 34<br> + <b>da</b> ... 9<br> + <b>"</b> ... 35<br> + <b>de</b> ... 35<br> + <b>dum</b> ... 34<br> + <b>ekster</b> ... 30<br> + <b>el</b> ... 30<br> + <b>en</b> ... 29<br> + <b>ĝis</b> ... 34<br> + <b>inter</b> ... 30<br> + <b>je</b> ... 40<br> + <b>kontraŭ</b> ... 39<br> + <b>krom</b> ... 39<br> + <b>kun</b> ... 36<br> + <b>laŭ</b> ... 38<br> + <b>malgraŭ</b> ... 40<br> + <b>per</b> ... 36<br> + <b>po</b> ... 40<br> + <b>por</b> ... 37<br> + <b>post</b> ... 33<br> + <b>preter</b> ... 32<br> + <b>pri</b> ... 38<br> + <b>pro</b> ... 37<br> + <b>sen</b> ... 36<br> + <b>spite</b> ... 40<br> + <b>sub</b> ... 31<br> + <b>super</b> ... 31<br> + <b>sur</b> ... 31<br> + <b>tra</b> ... 32<br> + <b>trans</b> ... 32<br> +Pronouns ... 4<br> +Pronoun-Adjectives ... 4<br> +Pronunciation<br> + Selections for Reading<br> +<b>Si</b> ... 7<br> +Subject ... 5<br> +<!-- =============================179.png============================ --> +Suffixes :— Lesson<br> + <b>-aĉ-</b> ... 45<br> + <b>-ad-</b> ... 14<br> + <b>-aĵ-</b> ... 41<br> + <b>-an-</b> ... 23<br> + <b>-ar-</b> ... 24<br> + <b>-ĉj-</b> ... 43<br> + <b>-ebl-</b> ... 44<br> + <b>-ec-</b> ... 41<br> + <b>-eg-</b> ... 21<br> + <b>-ej-</b> ... 42<br> + <b>-em-</b> ... 44<br> + <b>-er-</b> ... 24<br> + <b>-estr-</b> ... 23<br> + <b>-et-</b> ... 21<br> + <b>-id-</b> ... 43<br> + <b>-ig-</b> ... 19<br> + <b>-iĝ-</b> ... 19<br> + <b>-il-</b> ... 22<br> + <b>-in-</b> ... 13<br> + <b>-ind-</b> ... 44<br> + <b>-ing-</b> ... 42<br> + <b>-ist-</b> ... 18<br> + <b>-nj-</b> ... 43<br> + <b>-obi-</b> ... 9<br> + <b>-on-</b> ... 9<br> + <b>-op-</b> ... 9<br> + <b>-uj-</b> ... 42<br> + <b>-ul-</b> ... 25<br> + <b>-um-</b> ... 45<br> + The ... 1<br> + Verbs ... 6<br> +" ... 10<br> +" ... 11<br> +" ... 15<br> + Words used with the Object<br> + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of The Esperanto Teacher, by Helen Fryer + +*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTO TEACHER *** + +This file should be named esptr10h.htm or esptr10h.zip +Corrected EDITIONS of our eBooks get a new NUMBER, esptr11h.htm +VERSIONS based on separate sources get new LETTER, esptr10ah.htm + +Produced by David Starner, Tiffany Vergon, William Patterson +and the Online Distributed Proofreading Team + +Project Gutenberg eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the US +unless a copyright notice is included. Thus, we usually do not +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + +We are now trying to release all our eBooks one year in advance +of the official release dates, leaving time for better editing. +Please be encouraged to tell us about any error or corrections, +even years after the official publication date. + +Please note neither this listing nor its contents are final til +midnight of the last day of the month of any such announcement. +The official release date of all Project Gutenberg eBooks is at +Midnight, Central Time, of the last day of the stated month. A +preliminary version may often be posted for suggestion, comment +and editing by those who wish to do so. + +Most people start at our Web sites at: +http://gutenberg.net or +http://promo.net/pg + +These Web sites include award-winning information about Project +Gutenberg, including how to donate, how to help produce our new +eBooks, and how to subscribe to our email newsletter (free!). + + +Those of you who want to download any eBook before announcement +can get to them as follows, and just download by date. This is +also a good way to get them instantly upon announcement, as the +indexes our cataloguers produce obviously take a while after an +announcement goes out in the Project Gutenberg Newsletter. + +http://www.ibiblio.org/gutenberg/etext03 or +ftp://ftp.ibiblio.org/pub/docs/books/gutenberg/etext03 + +Or /etext02, 01, 00, 99, 98, 97, 96, 95, 94, 93, 92, 92, 91 or 90 + +Just search by the first five letters of the filename you want, +as it appears in our Newsletters. + + +Information about Project Gutenberg (one page) + +We produce about two million dollars for each hour we work. The +time it takes us, a rather conservative estimate, is fifty hours +to get any eBook selected, entered, proofread, edited, copyright +searched and analyzed, the copyright letters written, etc. Our +projected audience is one hundred million readers. If the value +per text is nominally estimated at one dollar then we produce $2 +million dollars per hour in 2002 as we release over 100 new text +files per month: 1240 more eBooks in 2001 for a total of 4000+ +We are already on our way to trying for 2000 more eBooks in 2002 +If they reach just 1-2% of the world's population then the total +will reach over half a trillion eBooks given away by year's end. + +The Goal of Project Gutenberg is to Give Away 1 Trillion eBooks! +This is ten thousand titles each to one hundred million readers, +which is only about 4% of the present number of computer users. + +Here is the briefest record of our progress (* means estimated): + +eBooks Year Month + + 1 1971 July + 10 1991 January + 100 1994 January + 1000 1997 August + 1500 1998 October + 2000 1999 December + 2500 2000 December + 3000 2001 November + 4000 2001 October/November + 6000 2002 December* + 9000 2003 November* +10000 2004 January* + + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation has been created +to secure a future for Project Gutenberg into the next millennium. + +We need your donations more than ever! + +As of February, 2002, contributions are being solicited from people +and organizations in: Alabama, Alaska, Arkansas, Connecticut, +Delaware, District of Columbia, Florida, Georgia, Hawaii, Illinois, +Indiana, Iowa, Kansas, Kentucky, Louisiana, Maine, Massachusetts, +Michigan, Mississippi, Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New +Hampshire, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, Ohio, +Oklahoma, Oregon, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, South +Dakota, Tennessee, Texas, Utah, Vermont, Virginia, Washington, West +Virginia, Wisconsin, and Wyoming. + +We have filed in all 50 states now, but these are the only ones +that have responded. + +As the requirements for other states are met, additions to this list +will be made and fund raising will begin in the additional states. +Please feel free to ask to check the status of your state. + +In answer to various questions we have received on this: + +We are constantly working on finishing the paperwork to legally +request donations in all 50 states. If your state is not listed and +you would like to know if we have added it since the list you have, +just ask. + +While we cannot solicit donations from people in states where we are +not yet registered, we know of no prohibition against accepting +donations from donors in these states who approach us with an offer to +donate. + +International donations are accepted, but we don't know ANYTHING about +how to make them tax-deductible, or even if they CAN be made +deductible, and don't have the staff to handle it even if there are +ways. + +Donations by check or money order may be sent to: + +Project Gutenberg Literary Archive Foundation +PMB 113 +1739 University Ave. +Oxford, MS 38655-4109 + +Contact us if you want to arrange for a wire transfer or payment +method other than by check or money order. + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation has been approved by +the US Internal Revenue Service as a 501(c)(3) organization with EIN +[Employee Identification Number] 64-622154. Donations are +tax-deductible to the maximum extent permitted by law. As fund-raising +requirements for other states are met, additions to this list will be +made and fund-raising will begin in the additional states. + +We need your donations more than ever! + +You can get up to date donation information online at: + +http://www.gutenberg.net/donation.html + + +*** + +If you can't reach Project Gutenberg, +you can always email directly to: + +Michael S. Hart hart@pobox.com + +Prof. Hart will answer or forward your message. + +We would prefer to send you information by email. + + +**The Legal Small Print** + + +(Three Pages) + +***START**THE SMALL PRINT!**FOR PUBLIC DOMAIN EBOOKS**START*** +Why is this "Small Print!" statement here? You know: lawyers. +They tell us you might sue us if there is something wrong with +your copy of this eBook, even if you got it for free from +someone other than us, and even if what's wrong is not our +fault. So, among other things, this "Small Print!" statement +disclaims most of our liability to you. It also tells you how +you may distribute copies of this eBook if you want to. + +*BEFORE!* YOU USE OR READ THIS EBOOK +By using or reading any part of this PROJECT GUTENBERG-tm +eBook, you indicate that you understand, agree to and accept +this "Small Print!" statement. If you do not, you can receive +a refund of the money (if any) you paid for this eBook by +sending a request within 30 days of receiving it to the person +you got it from. If you received this eBook on a physical +medium (such as a disk), you must return it with your request. + +ABOUT PROJECT GUTENBERG-TM EBOOKS +This PROJECT GUTENBERG-tm eBook, like most PROJECT GUTENBERG-tm eBooks, +is a "public domain" work distributed by Professor Michael S. Hart +through the Project Gutenberg Association (the "Project"). +Among other things, this means that no one owns a United States copyright +on or for this work, so the Project (and you!) can copy and +distribute it in the United States without permission and +without paying copyright royalties. Special rules, set forth +below, apply if you wish to copy and distribute this eBook +under the "PROJECT GUTENBERG" trademark. + +Please do not use the "PROJECT GUTENBERG" trademark to market +any commercial products without permission. + +To create these eBooks, the Project expends considerable +efforts to identify, transcribe and proofread public domain +works. Despite these efforts, the Project's eBooks and any +medium they may be on may contain "Defects". Among other +things, Defects may take the form of incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other +intellectual property infringement, a defective or damaged +disk or other eBook medium, a computer virus, or computer +codes that damage or cannot be read by your equipment. + +LIMITED WARRANTY; DISCLAIMER OF DAMAGES +But for the "Right of Replacement or Refund" described below, +[1] Michael Hart and the Foundation (and any other party you may +receive this eBook from as a PROJECT GUTENBERG-tm eBook) disclaims +all liability to you for damages, costs and expenses, including +legal fees, and [2] YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE OR +UNDER STRICT LIABILITY, OR FOR BREACH OF WARRANTY OR CONTRACT, +INCLUDING BUT NOT LIMITED TO INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE +OR INCIDENTAL DAMAGES, EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE +POSSIBILITY OF SUCH DAMAGES. + +If you discover a Defect in this eBook within 90 days of +receiving it, you can receive a refund of the money (if any) +you paid for it by sending an explanatory note within that +time to the person you received it from. If you received it +on a physical medium, you must return it with your note, and +such person may choose to alternatively give you a replacement +copy. If you received it electronically, such person may +choose to alternatively give you a second opportunity to +receive it electronically. + +THIS EBOOK IS OTHERWISE PROVIDED TO YOU "AS-IS". NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, ARE MADE TO YOU AS +TO THE EBOOK OR ANY MEDIUM IT MAY BE ON, INCLUDING BUT NOT +LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR A +PARTICULAR PURPOSE. + +Some states do not allow disclaimers of implied warranties or +the exclusion or limitation of consequential damages, so the +above disclaimers and exclusions may not apply to you, and you +may have other legal rights. + +INDEMNITY +You will indemnify and hold Michael Hart, the Foundation, +and its trustees and agents, and any volunteers associated +with the production and distribution of Project Gutenberg-tm +texts harmless, from all liability, cost and expense, including +legal fees, that arise directly or indirectly from any of the +following that you do or cause: [1] distribution of this eBook, +[2] alteration, modification, or addition to the eBook, +or [3] any Defect. + +DISTRIBUTION UNDER "PROJECT GUTENBERG-tm" +You may distribute copies of this eBook electronically, or by +disk, book or any other medium if you either delete this +"Small Print!" and all other references to Project Gutenberg, +or: + +[1] Only give exact copies of it. Among other things, this + requires that you do not remove, alter or modify the + eBook or this "small print!" statement. You may however, + if you wish, distribute this eBook in machine readable + binary, compressed, mark-up, or proprietary form, + including any form resulting from conversion by word + processing or hypertext software, but only so long as + *EITHER*: + + [*] The eBook, when displayed, is clearly readable, and + does *not* contain characters other than those + intended by the author of the work, although tilde + (~), asterisk (*) and underline (_) characters may + be used to convey punctuation intended by the + author, and additional characters may be used to + indicate hypertext links; OR + + [*] The eBook may be readily converted by the reader at + no expense into plain ASCII, EBCDIC or equivalent + form by the program that displays the eBook (as is + the case, for instance, with most word processors); + OR + + [*] You provide, or agree to also provide on request at + no additional cost, fee or expense, a copy of the + eBook in its original plain ASCII form (or in EBCDIC + or other equivalent proprietary form). + +[2] Honor the eBook refund and replacement provisions of this + "Small Print!" statement. + +[3] Pay a trademark license fee to the Foundation of 20% of the + gross profits you derive calculated using the method you + already use to calculate your applicable taxes. If you + don't derive profits, no royalty is due. Royalties are + payable to "Project Gutenberg Literary Archive Foundation" + the 60 days following each date you prepare (or were + legally required to prepare) your annual (or equivalent + periodic) tax return. Please contact us beforehand to + let us know your plans and to work out the details. + +WHAT IF YOU *WANT* TO SEND MONEY EVEN IF YOU DON'T HAVE TO? +Project Gutenberg is dedicated to increasing the number of +public domain and licensed works that can be freely distributed +in machine readable form. + +The Project gratefully accepts contributions of money, time, +public domain materials, or royalty free copyright licenses. +Money should be paid to the: +"Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +If you are interested in contributing scanning equipment or +software or other items, please contact Michael Hart at: +hart@pobox.com + +[Portions of this eBook's header and trailer may be reprinted only +when distributed free of all fees. Copyright (C) 2001, 2002 by +Michael S. Hart. Project Gutenberg is a TradeMark and may not be +used in any sales of Project Gutenberg eBooks or other materials be +they hardware or software or any other related product without +express permission.] + +*END THE SMALL PRINT! FOR PUBLIC DOMAIN EBOOKS*Ver.02/11/02*END* + + + +</pre> + +</body> +</html> + + diff --git a/old/esptr10h.zip b/old/esptr10h.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6b8323d --- /dev/null +++ b/old/esptr10h.zip |