As captured January 23, 2025

7 files changed, 11616 insertions, 6229 deletions

diff --git a/66037-0.txt b/66037-0.txt
index 0497930..c055bdf 100644
--- a/66037-0.txt
+++ b/66037-0.txt
@@ -1,3027 +1,2654 @@
-The Project Gutenberg eBook of Elektitaj noveloj, by Ivan Sergeevich

-Turgenev

-

-This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and

-most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions

-whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms

-of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at

-www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you

-will have to check the laws of the country where you are located before

-using this eBook.

-

-Title: Elektitaj noveloj

-

-Author: Ivan Sergeevich Turgenev

-

-Translator: Alexandra Mexin

-

-Release Date: August 11, 2021 [eBook #66037]

-

-Language: Esperanto

-

-Character set encoding: UTF-8

-

-Produced by: Andrew Sly, Miroslav Malovec and the Online Distributed

-             Proofreading Team at https://www.pgdp.net (his file was

-             produced from images generously made available by Biblioteka

-             Cyfrowa KUL.)

-

-*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ NOVELOJ ***

-

-  INTERNACIA

-  MONDLITERATURO

-

-  Kolekto de la plej famaj verkoj

-  el ĉiuj naciaj literaturoj

-

-  FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1923

-  ESPERANTO-FAKO

-

-

-

-

-I. S. TURGENEV

-

-ELEKTITAJ NOVELOJ

-

-  El la rusa originalo tradukis

-  Alexandra Mexin

-

-  FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1923

-  ESPERANTO-FAKO

-

-ĈIUJ RAJTOJ ESTAS REZERVATAJ

-

-PRESEJO BREITKOPF & HÄRTEL, LEIPZIG

-

-

-

-

-TABELO DE ENHAVO

-

-                      Paĝo

-  Antaŭparolo kun biografio de Ivan S. Turgenev   7

-  Mumu                                           13

-  Beĵin-Herbejo                                  50

-  Poemetoj en prozo                              77

-    Hundo -- Sfinkso -- Egoisto -- Lazurregno --

-    Festo en la ĉielo -- Haltu! -- Morgaŭ! Morgaŭ!

-    -- Rozo -- Nimfoj.

-

-

-

-

-ANTAŬPAROLO

-

-KUN BIOGRAFIO DE IVAN S. TURGENEV

-

-

-La librokolekto „Internacia Mondliteraturo“ havas la taskon,

-konigi al la Esperantistaro per karakterizaj verkoj la plej famajn

-verkistojn de diversaj nacioj. Starante antaŭ la demando, kiu

-_rusa_ poeto meritas, kiel unua reprezenti la literaturon de sia

-popolo en ĉi tiu libroserio, oni sen hezito donos sian voĉon al

-_Ivan Turgenev_; ĉar lin antaŭ ĉiuj honoras la ĝenerala juĝo, ke li

-estas inter la rusaj verkistoj „la plej klasika“. Krome oni nomis

-lin ankaŭ „la plej eŭropa“, aludante per tio, ke Turgenev estis la

-arta reprezentanto de la „Okcidentemuloj“, rusa partio politika kaj

-literatura, kiu volis enigi en Ruslandon la tuteŭropan modernan

-kulturon kun ĝiaj klereco kaj liberecaj ideoj. Pro tio neruso plej

-bone komencos la studadon de la rusa literaturo per ĉi tiu poeto,

-ĉar liaj pensmaniero kaj stilo estas por ĉiu klaraj kaj facile

-kompreneblaj, kaj li kvazaŭ sur oportuna vojo enkondukas en la

-fremdecan regnon de la rusa animo.

-

-La epoko, en kiu ekverkis Turgenev, estas ĉefe karakterizita per la

-mizera stato de sklaveco, en kiu vivis grandega parto de la rusa

-popolo. Regis tiam ankoraŭ la malbeninda sistemo de l’ servuto, kiu

-subigis ĉiujn sociajn rilatojn al siaj kruelaj leĝoj. Sub la „servuta

-rajto“ ekzistis nur du precipaj klasoj: sinjoroj kaj servutuloj. La

-rusa regnestraro sub Nikolaj Ia celis per ĉiuj rimedoj daŭrigi kiel

-eble plej longe tiun staton. Tial ĝi malpermesis kaj persekutis ĉion,

-kio povus -- rekte aŭ malrekte -- akceli la forigon de la servuto.

-Per feraj manoj la registaro retenis la kamparanojn, kiuj aspiris la

-liberecon, kaj same la sklavposedantojn, kiuj mem protestis kontraŭ

-la indigninda sklaveco de siaj sampopolanoj. Estis sinjoroj, kies

-konscienco ne permesis al ili ĝui komfortan vivadon, kiam apud ili

-suferis homoj, sur kies sango kaj larmoj apogiĝis la „civilizacio“ de

-tiu epoko.

-

-Tamen tre forte staris ankoraŭ la muroj de la sklaveco kaj

-nerompeblaj ŝajnis la katenoj de l’ mallibero. La ribeloj de la

-servutuloj estis subpremataj per pafiloj kaj kanonoj, kaj malfortaj

-estis la voĉoj de tiuj servutsinjoroj, kiuj -- kvankam hontante pri

-la malhonesteco de la aĉetado, vendado kaj ekspluatado de homoj kiel

-de bestoj -- tamen ne riskis malkaŝe kaj kuraĝe _agi_ kontraŭ tiu

-profunde enradikiĝinta institucio. Sed ekstaris aliaj -- noblaj kaj

-bravaj filoj de Ruslando, kiuj ne povis toleri senage tiun hontegon

-kaj laŭte protestis kontraŭ la servuto je la nomo de vera amo al sia

-patrolando, je la nomo de la piedpremitaj homrajtoj. Ivan Turgenev

-apartenis al tiuj noblaj kaj bravaj homoj.

-

-_Ivan Sergejeviĉ Turgenev_ (1818-1883) naskiĝis en la urbo Orel,

-en riĉa nobela familio. Sian infanaĝon li pasigis en la granda

-vilaĝobieno Spasskoje-Lutovinovo, kiu apartenis al lia patrino. En

-tiu tempo estis kutimo en la nobelaj familioj, inviti eksterlandajn

-edukistojn. Tial la juna Turgenev havis guvernantojn francajn

-kaj germanajn kaj parolis perfekte tiujn du lingvojn. Malgraŭ la

-senzorga, luksa vivo la juna Turgenev ne estis feliĉa. Li tro frue

-rimarkis la malgajan sorton de la servutularo, bedaŭrinde en sia

-hejmo mem. Lia patrino estis kruela al la servutularo kaj hejma

-servistaro. Por ĉiam en la juna animo de la estonta eminenta verkisto

-restis la malgajaj okazintaĵoj el la vivo de la kamparanoj, la

-sklavoj de la sinjoroj. Dekunujara Turgenev estis sendata al Moskvo

-en edukejon, kie li perfekte ellernis ankaŭ la anglan lingvon.

-Dekkvinjara li jam iĝis studento de la Moskva universitato, kie li

-studis historion kaj filologion. Sed baldaŭ li estis devigata reveni

-en la vilaĝon, ĉar lia patro mortis.

-

-Unu jaron Turgenev pasigis en la bieno de sia patrino. Iliaj

-interrilatoj malboniĝis pro tio, ke Turgenev ne povis toleri ŝian

-kruelan konduton al la servutularo, kaj la fiera, despotema nobelino

-ne ŝatis la humanajn ideojn de sia filo. Turgenev forlasis la

-hejman vilaĝon por viziti la Peterburgan universitaton. Atinginte

-la gradon de kandidato, li vojaĝis en la jaro 1838a al Germanlando

-kaj studis ĉe la Berlina universitato klasikan filologion, historion

-kaj filozofion. Reveninte en sian patrujon post du jaroj, Turgenev

-definitive disiĝis de sia patrino, rifuzis monrimedojn de ŝi kaj

-komencis vivi de siaj literaturaj laboroj.

-

-Turgenev dediĉis en la komenco de sia literatura agado sian grandegan

-verkistan talenton al la priskribo de la malgaja vivado de la

-servutularo. Liaj rakontoj el la kamparana vivo aperis en la jaro

-1852a sub la titolo: „Memoraĵoj de ĉasisto“. La libro faris tre

-grandan impreson sur la legantojn kaj fondis lian famon. Kun veremo

-Turgenev kuraĝe montras en ĝi la hontindan sklavostaton de milionoj

-da rusoj. La caro Aleksander IIa, tiam ankoraŭ kronprinco, tre ŝatis

-la libron de Turgenev. La bela rakontaro sendube akcelis multe la

-liberigon de la kamparanoj en la jaro 1861a.

-

-En la jaro 1856a Turgenev transloĝiĝis en Parizon, kie li restis

-ĝis sia morto. Tie li skribis siajn rimarkindajn romanojn: „Nobela

-nesto“, „Patroj kaj infanoj“ kaj aliajn. Krom admirinda beleco de la

-lingvo kaj de la stilo, krom la arto belege priskribi ia naturon,

-la verkoj de Turgenev estas plenaj de humanaj ideoj. Tiu ĉi granda

-verkisto alvokas la kompaton al ĉiuj malfeliĉuloj kaj persekutatoj,

-la amon al ĉio nobla kaj ideala. Mortinte en la jaro 1883a en

-Bougival apud Paris, Turgenev estis enterigata en Peterburgo, en la

-famkonata tombaro Volkova, kie ripozas apud li en eterna dormado

-ankaŭ aliaj eminentaj kaj noblaj filoj de la rusa lando ...

-

-Baldaŭ Turgenev iĝis famglora ankaŭ en eksterlando. Eminentaj aŭtoroj

-skribis pri li kaj liaj verkoj: Daudet, Renan, Carlyle k. a. --

-Turgenev estis amiko de Merimée, Flaubert, Rolstown kaj Tennyson. --

-Li apartenas al la tuta homaro!

-

-La noveloj de Turgenev, kiujn mi elektis por ĉi tiu libro, apartenas

-al diversaj periodoj de lia verkado.

-

-La novelo „_Mumu_“ aperis en la jaro 1852a. Sub ĝia arta vesto

-kaŝiĝas akra kritiko kontraŭ la socia institucio, kiu permesis la

-sklavigon de homo per alia homo. Kaprica maljuna nobelino forprenas

-de liaj terkulturaj laboroj surdmutan grandegulon, Gerasim, kaj

-destinas lin kortgardisto por sia domo en Moskvo. Apenaŭ kutimiĝinte

-al la nova vivo en la grandurbo, la soleca Gerasim ekamas la humilan,

-simplaniman lavistinon Tatjana. Sed, laŭ ordono de la sinjorino,

-Tatjana estas edzinigata kun drinkemulo. Poste Gerasim koraliĝas

-al la hundeto Mumu, kiun li trovis kaj prenis kun si, sed ree la

-sinjorino, al kiu la hundeto de ŝia servutulo ne montris la atenditan

-respekton, ĉagrenas la bonkoran mutulon, ordonante forigi la hundon.

-Fine Gerasim devas mem dronigi sian karulon. La angla verkisto

-Carlyle nomis la novelon „Mumu“ la plej kortuŝa el ĉiuj rakontoj,

-kiujn li iam legis.

-

-La dua rakonto „_Beĵin-Herbejo_“ estas prenita el la libro

-„Memoraĵoj de ĉasisto“, aperinta en la jaro 1852a. Ĉasante Turgenev

-pasigas la nokton sur la Beĵin-Herbejo en la societo de kamparanaj

-knaboj, kiuj dumnokte gardas paŝtiĝantajn ĉevalojn. La simpla elkora

-babilado de la knaboj konigas al ni rusajn superstiĉojn, kiuj devenas

-parte de la malklereco -- la kamparanoj ne povas klarigi naturajn

-fenomenojn -- parte estas restaĵoj de la idolana religio, kiu

-strange intermiksiĝas en kredoj kaj ritoj kun la kristana. -- La bela

-rakonto estas kvazaŭ kadrumita de admirinda naturpriskribo.

-

-Kiel fina akordo sonas la lirikaj „_Poemetoj en prozo_“, aperintaj

-en la jaro 1881a. La lacanima majstro esprimas en ili krom altaj

-tuthomaraj ideoj ankaŭ siajn proprajn personajn sentojn, meditas pri

-sia sorto, pri morto kaj senmorteco.

-

-Alexandra Mexin.

-

-

-

-

-MUMU

-

-

-En unu el la stratoj malproksimaj de la centro, en Moskvo, en griza

-domo, kun blankaj kolonoj, interetaĝo kaj kurbiĝinta balkono, loĝis

-iam nobela vidvino kun multnombra hejmanaro. Ŝiaj filoj havis

-oficon en Peterburgo, ŝiaj filinoj estis edziniĝintaj; ŝi eliradis

-malofte el sia domo kaj en soleco pasigis la lastajn jarojn de sia

-avara, enuiga maljunaĝo. Jam delonge preterpasis ŝia tago, sengaja,

-malserena; sed ŝia vespero estis pli malluma ol la nokto mem.

-

-El ŝia tuta servantaro la plej rimarkinda persono estis la

-kortgardisto Gerasim, viro altkreska, grandegulo, sed naskita

-surdmuta. La sinjorino prenis lin el la vilaĝo, kie li vivis sola, en

-malgranda „izba“[1], loĝante dise de siaj fratoj. Li fervore plenumis

-siajn devojn, kiel servutulo.

-

-Eksterorde fortega, li laboris kvaroble pli ol iu alia -- li estis

-kapabla je ĉiu laboro. Estis ĝojo observi lin, kiam li plugis:

-kunpremante per siaj grandegaj manplatoj la plugilon, li ŝajne

-sen helpo de sia ĉevalo tratranĉis la elastan terbruston. Aŭ, dum

-la falĉado, li tiel ege skuadis la falĉilon, kvazaŭ li forfalĉus

-betulojn kune kun la radikoj. Kiam li rapide, senhalte draŝis per

-triarŝinlonga draŝilo, tiam moviĝis kiel leviloj la longformaj kaj

-malmolaj muskoloj de liaj ŝultroj. Pro ĉiama silento lia laborado

-ŝajnis solene grava. Li estis bravulo kaj ĉia fraŭlino volonte

-edziniĝus kun li, se li ne estus surdmutulo.

-

-Tiun Gerasim-on oni venigis al Moskvo, aĉetis por li botojn; je

-la somero oni kudris por li kaftan-on[2], je la vintro-felpelton,

-enmanigis al li ŝovelilon kaj balailon -- kaj li ricevis la oficon de

-kortgardisto.

-

-Ne plaĉis al li komence lia nova vivmaniero. De sia infanaĝo li estis

-kutimita al kampaj laboroj, al kamparana vivado. Fremda inter aliaj

-homoj pro sia malfeliĉo, li elkreskis muta, fortikega, kiel arbo sur

-fekunda grundo. Translokita en la urbon, li ne komprenis, kio al li

-okazis. Li enuis, ne komprenante ion, kiel nenion komprenas juna

-sanplena bovo, kiun oni ĵus forprenis de la kampo, kie li paŝtiĝis

-en longkreska suka herbo, forprenis, metis en vagonon fervojan kaj

-jen -- oni ĝin forveturigas, surŝutante ĝian grasdikan korpon per

-fumo, per fajreroj, per onda vaporo; rapidege oni forigas ĝin, brue,

-knare -- sed kien -- tion nur Dio scias!

-

-Sian novan okupon Gerasim, post pena kampara laborado, komparis je

-amuzo. Post duonhoro lia laboro estis farita, kaj li ree senokupe

-haltis meze de la korto; li observis mirigite, malfermante la buŝon,

-ĉiujn preterpasantojn, kvazaŭ li volus fine ekscii de ili la solvon

-de sia enigma situacio.

-

-Aŭ li sin kaŝis ien, en angulon, kaj forĵetinte malproksimen la

-balailon kaj ŝovelilon, li kuŝigis sin, tuŝante la teron per sia

-vango, kaj restis senmove dum kelke da horoj, kiel kaptita besto.

-

-Sed la homo kutimiĝas al ĉio, kaj ankaŭ Gerasim kutimiĝis fine al la

-urba vivado. Li ne havis tro da okupo: lia ofico konsistis en tio,

-ke li devis purigi la korton, dufoje ĉiutage venigi la barelon kun

-akvo, provizi la domon je ligno kaj dishaki ĉi tiun, ankaŭ por la

-kuirejo, ne enlasi fremdulon kaj dumnokte gardi la korton.

-

-Verdire, li fervore plenumis sian devon: nek ligneron, nek balaaĵon

-oni povis trovi en la korto.

-

-Se restis en la pluvokoto ie la ĉevalaĉo, kiu tiris la akvobarelon,

-li ne nur la ĉaron, sed eĉ la ĉevalon per unu movo de siaj ŝultroj

-forpuŝis. Aŭ li hakis lignon: la hakilo sonoris en liaj manoj, kiel

-vitro, ĉiuflanken flugis ligneroj, ŝtipetoj. Kio koncernis fremdulojn

--- li, unu nokton, kaptinte du ŝtelistojn, tiel frapis unu kontraŭ

-la alia per la fruntoj, ke post tio oni eĉ ne bezonis konduki ilin

-en la policejon. Pro tio ĉiuj en la kvartalo tiel lin timegis, ke

-preterpasantaj eĉ dumtage fremduloj, ne friponoj, ekvidante la

-teruran kortgardiston, faris timgestojn kaj lin krivokis, kvazaŭ li

-povis ilin aŭdi.

-

-Kun la servantaro Gerasim ne estis tro amikema, -- ili lin timis --

-sed tamen li konsideris ilin „siaj“.

-

-Ili interkompreniĝis helpe de signoj; -- li plenumis akurate ĉiujn

-ordonojn, sed konsciis siajn rajtojn, kaj neniu kuraĝis okupi lian

-lokon ĉetable. Ĝenerale, Gerasim estis severmora, serioza kaj ŝatis

-ordon en ĉio. Li eĉ al la kokoj ne permesis lukti: ekvidante tion,

-li tuj kaptis ilin je la piedoj, turnis ilin dekfoje en la aero kaj

-disigis ilin. En la korto de la sinjorino troviĝis ankaŭ anseroj;

-ansero estas, kiel oni scias, birdo serioza, meditema. Gerasim ilin

-estimis, li vartis kaj manĝigis ilin; li mem similis je ia gravmiena

-viransero.

-

-Kiel loĝejon oni destinis por li la ĉambreton super la kuirejo,

-kiun li aranĝis mem, laŭ sia plaĉo. Li konstruis mem sian liton el

-kverkbretoj sur kvar ŝtipegoj -- vere gigantecan liton: ĝi ne estus

-kurbiĝinta eĉ sub centpuda ŝarĝo[3].

-

-Sub la lito staris forta kestego kaj en la angulo -- tableto

-samspeca. Ĉe la tableto -- la tripieda seĝo, malalta, tiel

-solidedaŭra, ke Gerasim ĝin levis, faligis kaj nur ridetis.

-

-Li fermis sian ĉambreton per seruro simila je kalaĉeto, nur nigra; la

-ŝlosilon de tiu seruro Gerasim ĉiam portis sur sia zonumo.

-

-Li ne ŝatis, ke oni venas al li.

-

-Tiel forpasis unu jaro, post kies fino io okazis al Gerasim.

-

-La maljuna sinjorino, kies korton gardis Gerasim, laŭ malnovaj

-kutimoj, havis multnombran geservistaron. En ŝia domo estis ne nur

-lavistinoj, kudristinoj, meblistoj, tajloroj kaj tajlorinoj, sed

-ankaŭ ĉevalarmajisto. Li, krome kuracis bestojn kaj kortanojn[4].

-Li estis domkuracisto por la sinjorino, ankaŭ estis botisto, kiun

-oni nomis Kapiton Klimov, drinkemulo. Klimov opiniis sin mem -- homo

-ofendita, ne ŝatata laŭ sia indeco, klerulo. Li pensis, ke li devus

-loĝi en la ĉefurbo, ne en Moskvo, senokupe, en ia forgesita angulo.

-Se li drinkis, li tion faris pro ĉagreno, kiel li mem klarigis,

-akcentante ĉiun vorton kaj frapante sian bruston.

-

-Unu fojon la sinjorino konversaciis pri li kun sia ĉambelano Gavrila,

-kiu ŝajne jam ĉe la naskiĝo estis destinita por esti ĉefa persono, se

-oni juĝis laŭ liaj flavaj okuletoj kaj la nazo, simila je anasbeko.

-

-La sinjorino bedaŭris la malbonmoralecon de Kapiton, kiun

-antaŭvespere oni trovis ie sur la strato.

-

-„Jen, Gavrila“, ŝi ekparolis subite, „ĉu ni lin edzigu, kion ci

-pensas? Eble li serioziĝos.“

-

-„Kial do lin ne edzigi? Tre bone tio estos“, respondis Gavrila.

-

-„Jes, sed kiu konsentos edziniĝi kun li?“

-

-„Kompreneble, sed laŭ via deziro. Li tamen estas al io taŭga. Ni ne

-malesperu.“

-

-„Ŝajne Tatjana al li plaĉas.“

-

-Gavrila volis ion kontraŭdiri, sed kunpremis la lipojn.

-

-„Jes, li svatiĝu je Tatjana“, decidis la sinjorino, flarante tabakon

-plezure. „Ĉu ci aŭdas?“

-

-„Laŭ via ordono“, diris Gavrila kaj foriris.

-

-Reveninte en sian ĉambron (ĝi troviĝis en la flank-konstruaĵo

-kaj en ĝi estis amasigitaj forĝumitaj kestoj), Gavrila unue

-forsendis sian edzinon, poste sin sidigis ĉe la fenestro kaj

-enpensiĝis. La neatendita ordono de la sinjorino starigis antaŭ li

-malfacilan taskon. Fine li ekstaris kaj venigis Kapiton-on. Kapiton

-estis veninta ... Sed antaŭ ol ni komunikos al la legantoj ilian

-konversacion, ni opinias necesa, rakonti per nemultaj vortoj pri

-Tatjana, kun kiu estis devigita edziĝi Kapiton, kaj pri tio, kial la

-ordono de la sinjorino embarasis la ĉambelanon.

-

-Tatjana, lavistino (ŝi estis lerta kaj lavis nur delikatajn

-tolaĵojn), estis dudekokjara virino, eta, maldika, blonda, kun

-makuletoj sur la maldekstra vango. Makuletoj, kun kiuj oni naskiĝas

-sur la maldekstra vango, estas malbona antaŭsigno en Ruslando --

-la antaŭdiro de la malfeliĉa vivo ... Tatjana ne povis laŭdi sian

-sorton. De sia junaĝo ŝi estis maldorlotita; ŝi laboradis pene, ne

-vidante ian kareson.

-

-Oni vestigis ŝin iel. Ŝi ricevis mizeran salajron. Ŝi preskaŭ

-ne posedis parencaron: ia maljuna ŝlosilgardisto, forlasita en

-kamparbieno pro netaŭgeco, estis ŝia onklo, aliaj ŝiaj onkloj estis

-kamparanoj -- jen ĉio. Oni ŝin opiniis iam belulino, sed ŝia beleco

-tre frue foriĝis. Ŝi estis tre humila, homtima; pri si mem ŝi

-sentis indiferenton, aliaj ŝin teruris. Ŝi pensis nur pri unu

-afero: fini ŝian laboron ĝis la fiksita horo, neniam parolis kun iu

-kaj tremetadis pro la nomo nur de la sinjorino, kvankam tiu apenaŭ

-ŝin konis laŭvide. Kiam oni venigis Gerasim-on el la kamparo, ŝi

-preskaŭ svenis pro teruriĝo, ekvidante lian grandegan figuron. Ŝi

-ĉiam evitis renkonti kun li, ŝi eĉ fermis la okulojn, kiam hazarde

-ŝi preterkuris lin, rapidante el la domo en la lavejon. Gerasim

-komence tute ne atentis ŝin. Poste li ridetadis, ŝin renkontante,

-poste ŝin longe fiksrigardadis kaj fine -- ekamis ŝin. Ŝi plaĉis

-al li pro kio -- Dio tion scias: ĉu pro ŝia milda vizaĝesprimo,

-ĉu pro la timemo de ŝiaj movoj. Unu fojon ŝi trapasis la korton,

-singardeme tenante en disstarigitaj fingroj amelumitan bluzeton de

-la sinjorino -- iu ekkaptis forte ŝian kubuton. Ŝi returniĝis,

-ekkriis -- malantaŭe staris Gerasim. Malsaĝe ridante kaj karese

-muĝante, li aletendis mielkuketon kokforman kun orumitaj vosto kaj

-flugiloj. Ŝi volis rifuzi, sed li perforte ĝin enŝovis en ŝian

-manon, kapbalancis, foriris kaj, rigardante reen, ankoraŭfoje ekmuĝis

-ion amikecan. Depost tiu tago li ŝin sekvis: kien ajn ŝi iris, ŝi ĉie

-vidis lin antaŭ si. Li renkonte ridetis, eltiris rubandon, kaŝitan

-ĉebruste, kaj ĝin donacis al ŝi, forviŝis antaŭ ŝi la polvon per

-la balailo. La malfeliĉa fraŭlino estis tre embarasita pro tio.

-Baldaŭ ĉiuj domanoj eksciis pri la faroj de la muta kortgardisto.

-Tatjana estis kvazaŭ surŝutata de mokvortoj, eldiroj, ŝin trafantaj,

-pikaludoj. Sed neniu tamen kuraĝis mokaĉi pri Gerasim: li ne ŝatis

-ŝercojn; ankaŭ ŝin oni ne maltrankviligis en lia ĉeesto. Nevole la

-fraŭlino estis de li protektata. Kiel ĉiuj surdmutuloj, li estis

-tre komprenema kaj tuj rimarkis, ke oni mokas pri li aŭ ŝi. Unu

-fojon, dum la tagmezmanĝo, la ĉambelanino insultis Tatjana-n tiel,

-ke la kompatindulino preskaŭ estis ekploronta pro ĉagreno. Subite

-Gerasim leviĝis, etendis sian brakon, metis sian manegon sur la

-kapon de la ĉambelanino kaj tiel malafable, furioze rigardis ŝin, ke

-ŝi kurbiĝis super la tablo. Ĉiuj eksilentis. Gerasim prenis ree la

-kuleron kaj daŭrigis sorbmanĝi la brasiksupon. „Jen -- muta diablo,

-arbarkoboldo“[5], duonvoĉe ĉiuj balbutis, -- la ĉambelanino levis sin

-kaj foriris en la servistinejon.

-

-Aliafoje, rimarkinte, ke Kapiton, tiu Kapiton, pri kiu mi ĵus

-rakontis, tro amindume konversaciis kun Tatjana, Gerasim faris al li

-fingrosignon, ke li alproksimiĝu, kondukis lin en la veturilejon; tie

-li, preninte la pinton de la timono, neforte, sed signifplene minacis

-per ĝi.

-

-Ĉi ĉion li faris nepunate. Vere, la ĉambelanino, enirinte la

-servistejon, tuj svenis kaj ĝenerale tiel lerte agis, ke la saman

-tagon la maldelikata agado de Gerasim estis raportita al la

-sinjorino. Sed kaprica maljunulino, ŝi je ofendiĝo de la ĉambelanino,

-nur ekridis kaj igis ŝin ree kaj ree montri -- „kiel li cin

-mallevigis per sia tro peza mano“; sekvantan tagon ŝi sendis al

-Gerasim unu rublon. Ŝi lin ŝatis kiel fidelan, fortikan gardiston.

-Gerasim timis ŝin, sed tamen li esperis je ŝia favoro kaj intencis

-jam, iri al ŝi kun la peto, permesi al li edziĝi kun Tatjana. Li

-atendis nur novan kaftanon por aperi decaspekta antaŭ la sinjorino;

-la kaftanon al li promesis la domestro. Sed subite la sinjorino

-decidis edzinigi Tatjana-n kun Kapiton.

-

-La leganto nun facile komprenas la kaŭzon de la embaraskonfuziĝo,

-kiun sentis Gavrila post la interparolado kun la sinjorino. „La

-sinjorino“, li pensis, sidante ĉe la fenestro, „certe favoras

-Gerasim-on (Gavrila tion bone sciis kaj tial li mem jesigis ĉion,

-kion faris Gerasim), sed tamen -- li estas homestaĵo senparola. Ĉu

-estas eble raporti al la sinjorino, ke Gerasim amindumas Tatjana-n?

-Ankaŭ estas ĝuste: ĉu li estas konvena edzo? Aliaflanke, se tiu

-arbardiablo -- ke Dio min pardonu -- ekscios, ke oni edzinigos

-Tatjana-n kun Kapiton, li ja ĉion disbatos en la domo! Verdire! Oni

-ja ne povas al li ĉion klarigi. Lin ja, tiun diablon, -- pekis mi,

-pekulo[6] -- neniel oni konsentigos!“

-

-Kapiton aperis kaj la meditado de Gavrila estis interrompita. La

-malserioza botisto eniris, kunmetis la brakojn malantaŭe, senĝene sin

-apogante al elstaranta murangulo ĉe la pordo, krucforme metis siajn

-piedojn kaj skuis sian kapon: „Jen mi estas. Kion vi bezonas?“

-

-Gavrila ekrigardis Kapiton-on kaj ekfrapis la fenestrokadron. Kapiton

-nur iomete duonfermis siajn plumbkolorajn okuletojn, sed ne mallevis

-ilin; li eĉ ekridetis kaj gladtuŝis per la mano siajn blankaspektajn

-harojn, erinace disstarantajn: „Nu, jen mi. Kial vi rigardas?“

-

-„Bele ci aspektas“, elparolis Gavrila kaj silentis. „Belaspekta ci

-estas. Kontraŭ tio oni povas nenion diri.“

-

-Kapiton nur movis la ŝultrojn. „Ĉu ci estas pli bela?“ pensis li.

-

-„Nu, rigardu cin mem, nu, rigardu“, krivoĉe daŭrigis Gavrila; „nu, je

-kiu ci similas?“

-

-Kapiton trankvile rigardis sian eluzitan, disŝiritan surtuton, siajn

-flikitajn pantalonojn, atente observis la truojn sur la ŝuoj, --

-precipe tiun ŝuon, sur kies pinton tiel dande sin apogis lia dekstra

-piedo, kaj ree fiksrigardis la ĉambelanon.

-

-„Kio do?“

-

-„Kio?“ ripetis Gavrila. „Kio? Ci ankoraŭ demandas: kio? Al diablo ci

-similas, -- pekis mi, pekulo -- jen, al kiu ci similas.“

-

-Kapiton rapide ekpalpebrumis.

-

-„Insultu nur, vi insultu, Gavrila Andrejiĉ“, ree pensis li.

-

-„Ci ja ree estis ebria“, komencis Gavrila, „ree? He, nu, respondu

-do!“

-

-„Mi ĝuis alkoholajn trinkaĵojn pro mia malfortika sanstato --

-efektive“, rediris Kapiton.

-

-„Pro cia malfortika sanstato ... Eble pro tio, ke ci estas ne sufiĉe

-punata -- jen pro kio ... Kaj ci instruiĝis en Peterburgo ... Multon

-ci tie lernis! Nur nenionfarante ci manĝas la panon!“

-

-„En tiu ĉi kazo, Gavrila Andrejiĉ, min prijuĝu nur sola Disinjoro

--- neniu alia. Li sola scias, kia homo mi estas en la mondo, ĉu mi

-efektive manĝas mian panon nenionfarante. Konsidere la ebriecon --

-ankaŭ en tiu kazo ne mia estas la kulpo -- estis kunulo mia, kiu

-allogis min ... poste li foriris, ruze, kaj mi...“

-

-„Kaj ci restis, ansero, sur la strato. Ho, ci, pereinto! Nu, ne

-pri tio temas,“ daŭrigis la ĉambelano, „sed jen pri kio. Plaĉas al

-la sinjorino,“ li iomete silentis, „al la sinjorino plaĉas, ke ci

-edziĝu. Ĉu ci aŭdas? Ŝi supozas, ke ci serioziĝos, edziĝonte. Ĉu ci

-komprenas?“

-

-„Kial do ne kompreni?“

-

-„Nu, jes ... Laŭ mia opinio pli bone estus -- cin teni severe. Sed

-tio estas la afero de la sinjorino. Nu, ĉu ci konsentas?“

-

-„La edziĝo estas tre bona afero por la homo, Gavrila Andrejiĉ.

-Miaflanke, mi plezure, agrable, konsentas.“

-

-„Nu, jes,“ rediris Gavrila en pensoj, „verdire, tiu ĉi homo parolas

-laŭorde. -- Nur jen kio -- fianĉinon oni trovis por ci ne tro bonan.“

-

-„Kiun, permesu demandi?“

-

-„Tatjana-n.“

-

-„Tatjana-n?“

-

-Kapiton pro miriĝo malfermegis okulojn kaj deiris de la muro.

-

-„Nu, kial ci maltrankviliĝis? Ĉu ŝi ne plaĉas al ci?“

-

-„Kial ne plaĉas? Si estas fraŭlino deca, laborema, trankvilmora. Sed

-vi ja mem scias, Gavrila Andrejiĉ, li ... la arbardiablo, la stepa

-monstro ... li ja ŝin...“

-

-„Mi scias, fratulo, mi ĉion scias,“ tedite interrompis lin la

-ĉambelano ... „sed ja...“

-

-„Do, estu malsevera, Gavrila Andrejiĉ, li ja min mortigos, je Dio,

-li min mortigos, kiel muŝon li min mortbatos manmove ... Li ja

-havas manon -- bonvolu vi mem rigardi, kian manon li havas -- vere,

-la manon kiel Minin kaj Poĵarskij[7]. Li, mutulo, batas kaj mem

-ne aŭdas, kiel li frapas! Svingas pugnegojn, kvazaŭ en sonĝo! Ne

-estas eble trankviligi lin, kiel? Ĉar li, vi mem scias, estas surda

-kaj krome stulta, kiel kalkano. Li ja estas besto, idolo, Gavrila

-Andrejiĉ ... pli terura ol idolo. Kiel tremolarbo li estas ... Kial

-do mi suferu pro li? Certe, al mi nun ĉio estas negrava, -- mi

-kutimis al ĉio, mi toleras ĉion, mi ne estas postulema -- sed tamen

-mi estas -- homo, ne, verdire, ia sentaŭgaĵo...“

-

-„Mi scias, mi scias, ne priskribu tro...“

-

-„Disinjoro mia“, flamarde daŭrigis la botisto, „kiam do venos fino

-al mia turmento? Kiam, ho, Disinjoro? Malfeliĉulo mi, veulo! Kia

-estas mia sorto, se oni konsideras! En junaĝo batis min mia mastro --

-germano, -- en plej bela aĝo -- batadis min mia frato, -- fine, jen

-kion mi ĝisvivis en mia maturaĝo...“

-

-„He, ci, molanimulo,“ diris Gavrila, „kial ci detale pri ĉio

-rakontas? Verdire?“

-

-„Kial, Gavrila Andrejiĉ? Mi ne timas batojn, Gavrila Andrejiĉ. Se mia

-sinjoro min punas, poste li min publike salutas -- mi tamen restas

-homo. Sed suferi pro tiu...“

-

-„Nu; iru for“, senpacience interrompis lin Gavrila.

-

-Kapiton foriris.

-

-„Se li ne estus,“ kriis post li la ĉambelano, „ĉu vi mem konsentus?“

-

-„Mi eldiras mian konsenton“, diris Kapiton kaj malaperis. La

-elokventeco ne forlasadis lin eĉ en la plej malagrabla situacio.

-

-La ĉambelano paŝis iomete tra la ĉambro.

-

-„Nu, venigu nun Tatjana-n“, fine diris li.

-

-Post kelke da tempo Tatjana nelaŭte eniris kaj haltis sur la sojlo.

-

-„Kion vi ordonos, Gavrila Andrejiĉ?“ diris ŝi, apenaŭ aŭdeble. La

-ĉambelano fikse rigardis ŝin.

-

-„Nu,“ diris li, „ĉu ci, Tanjo, volas edziniĝi? La sinjorino elektis

-por vi la fianĉon.“

-

-„Mi obeas, Gavrila Andrejiĉ. Kiun do la sinjorino destinis kiel

-fianĉon por mi?“

-

-„Kapiton-on, la botiston.“

-

-„Mi obeas.“

-

-„Li estas malseriozulo, verdire. Sed la sinjorino en tiu okazo

-esperas, ke ci...“

-

-„Mi obeas.“

-

-„Nur jen -- malŝanco ... tiu surdulo, Geraĉjo, li ja cin amindumas.

-Kiel ci alsorĉis tiun urson? Li ja kapablas cin mortigi, tiu urso...“

-

-„Li min mortigos, Gavrila Andrejiĉ, nepre mortigos.“

-

-„Li mortigos cin ... Nu, tion ni ankoraŭ vidos ... Ci diras -- li

-mortigos? Ĉu li rajtas cin mortigi, prijuĝu ci mem?“

-

-„Mi ja ne scias, Gavrila Andrejiĉ, ĉu li rajtas aŭ ne...“

-

-„Jen kia ci estas! Ĉu ci ion al li promesis?“

-

-„Kion vi deziras?“

-

-La ĉambelano iomete silentis kaj pensis: „Modesta ci estas! -- Nu,

-bone,“ li aldiris, „ni priparolu ankoraŭ tion, nun foriru, Tanjo; mi

-vidas, ke ci vere estas humilulino.“

-

-Tatjana returnis sin, apogis sin facile je la pordkadro kaj foriris.

-

-„Eble la sinjorino morgaŭ jam estos forgesinta pri tiu geedziĝo,“

-pensis la ĉambelano, „eble mi vane estas maltrankvila. Ni ja la

-tumultulon pacigos ... se io okazos -- mi tuj sciigos la policon ...

-Ustinja Fedorovna,“ ordonis li laŭtvoĉe al sia edzino, „klopodu vi

-pri la samovaro[8], mia respektindulino.“

-

-Tatjana dum tiu tuta tago ne eliris el la lavejo. Komence ŝi

-ekploris, poste -- forviŝis la larmojn kaj laŭkutime laboris. Kapiton

-ĝis malfrua nokto sidis en la drinkejo kun iu kunulo malafablaspekta

-kaj rakontis al li detale -- kiel li loĝis en Peterburgo ĉe ia

-sinjoro. Tiu sinjoro estis tre talenta, sed observis tro la ordon

-kaj havis unu malbonan econ: li tro inklinis al drinkado kaj ĉiel

-amindumis virinojn ... La malafabla kunulo jesis; sed kiam Kapiton

-al li anoncis, fine, ke li, pro ia okazo, intencas morgaŭ sin

-memmortigi, la malafabla kamarado diris, ke jam estas tempo dormi.

-Ili disiĝis maldelikate kaj silente.

-

-Sed la esperoj de la ĉambelano ne efektiviĝis. La sinjorinon

-priokupis tiom la intenco, edzigi Kapiton-on, ke ŝi eĉ dumnokte

-pri tio konversaciis kun unu el siaj akompanistinoj[9]. Tiu ĉi

-akompanistino loĝis en la sinjorina domo nur por pasigi la nokton kun

-la dommastrino, se tiu ne povis dormi; la fraŭlino dormis dumtage

-kiel nokta veturigisto.

-

-Kiam Gavrila venis al la sinjorino post la matenmanĝo, kun la

-raporto, ŝia unua demando estis: „... kaj la geedziĝo? Ĉu la afero

-sukcesos?“ Li kompreneble respondis, ke jes, ke Kapiton hodiaŭ venos

-ŝin saluti. La sinjorino ne fartis bone; ŝi ne longe okupis sin pri

-la aferoj.

-

-La ĉambelano revenis hejmen kaj kunvokis konsilantaron. La afero,

-sendube, postulis apartan pridiskutadon. Tatjana ne kontraŭdiris

-ion, sed Kapiton laŭtvoĉe anoncis, ke li havas nur unu kapon, sed

-ne du, nek tri ... Gerasim severe, rapidrigarde observis ĉiujn, ne

-forlasis la peronon de la servistinejo kaj, ŝajne, antaŭsentis, ke

-oni konspiras ion por li malbonan. La kunvenintoj (en ties nombro

-ĉeestis maljuna bufedestro, nomita onklo Ĥvost, kiun ĉiuj respekte

-demandis pri konsiloj, kvankam li ne respondadis ion alian ol „jen

-ĝi kiel“ aŭ „jes, jes! -- jes, jes!“) komencis per tio, ke ili, por

-en ĉiu kazo eldanĝerigi lin, enfermis Kapiton-on en la ĉambreton, kie

-staris akvopuriga maŝino. Oni komencis fervore pripensi. Certe, estis

-facile agi perforte, -- sed -- ke Dio antaŭgardu -- la sinjorino

-maltrankviliĝos pro la bruo, -- malŝanco! Kion do fari! Oni pensis,

-pensis, finfine, elpensis.

-

-Rimarkite estis multfoje, ke Gerasim ne toleris ebriulojn. Sidante ĉe

-la pordego, li ĉiam deturnis la kapon indigne, kiam lin preterpaŝis

-ia drinkulo, necerte marŝante, kun la ŝirmileto de sia ĉapo sur la

-orelo. Oni decidis instigi Tatjana-n, ke ŝi ŝajnigu sin ebrieta kaj

-iru, ŝanceliĝante kaj balanciĝante, preter Gerasim. La malfeliĉulino

-longe ne konsentis; sed oni konvinkis ŝin. Ŝi mem vidis, ke

-alimaniere ŝi ne liberiĝus de sia adoranto. Ŝi iris. Oni eligis

-Kapiton-on el la ĉambreto -- ĉar la afero lin koncernis. Gerasim

-estis sidanta sur la piedestaleto ĉe la pordego kaj enŝovis la

-ŝovelilon en la teron ... El ĉiuj anguloj, el sub ĉiuj rulkurtenoj

-oni lin observis ...

-

-La ruzaĵo sukcesis plej eble bone. Ekvidinte Tatjana-n, li, komence,

-laŭkutime, karese kapbalancis; poste, ŝin fiksrigardante, faligis

-la ŝovelilon, ekstaris, alproksimiĝis, almetis sian vizaĝon al la

-ŝia ... Pro la timo ŝi ekŝancelis ankoraŭ pli forte kaj fermis la

-okulojn. Li prenis ŝian manon, kurigis ŝin tra la korto; enirinte

-kun ŝi la ĉambron, kie kunsidis la konsilantaro, li puŝis ŝin rekte

-al Kapiton. Tatjana preskaŭ svenis ... Gerasim staris iomete, ŝin

-rigardante, svingis manon, ekridetis kaj foriris pezpaŝe, en sian

-ĉambreton ... Unu tagon kaj unu nokton li ne eliris. Forejtor Antipka

-poste rakontis, ke li vidis tra fendeto, ke Gerasim, sidante sur

-sia lito, nelaŭte, egalmezure kaj nur muĝante -- kantis; tio estis

--- balanciĝis, fermis la okulojn kaj skuis la kapon, kiel tion

-faras veturigistoj aŭ volgaj ŝiplaboristoj, kiam ili kantas siajn

-vemalgajajn melodiojn.

-

-Antipka eksentis kortimon kaj deiris de la fendotruo.

-

-Kiam, sekvantan tagon, Gerasim eliris el sia ĉambreto, li havis sian

-kutiman mienon. Li aspektis nur iomete pli malserena kaj tute ne

-atentis Tatjana-n, nek Kapiton-on.

-

-La saman vesperon la gefianĉoj, tenante subbrake anserojn[10], iris

-al la sinjorino kaj post unu semajno ili geedziĝis. En la sama tago

-Gerasim ŝanĝis sian konduton neniel.

-

-Sed de la rivero li revenis sen akvo -- li ial rompis dumvoje la

-barelon. Vespere, en la ĉevalejo, li tiel fervore purigis kaj frotis

-sian ĉevalon, ke la besto balanciĝis, kvazaŭ sektrunketo pro la

-vento, kaj apenaŭ tenis sin sur la piedoj sub liaj ferpugnoj. Ĉi

-ĉio okazis printempe. Preterpasis ankoraŭ unu jaro, dum kiu Kapiton

-fine al nenio plu taŭgis pro sia ebrieco. Oni decidis forsendi lin

-kaj lian edzinon en malproksiman kamparon kun la kamparveturilaro.

-En la tago de ilia forveturo li ŝajnis kuraĝa kaj volis konvinki

-ĉiujn, ke -- kien ajn oni lin sendos, eĉ al fino de la mondo --

-li tamen ne pereos. Sed poste li tute senkuraĝiĝis, plendis, ke

-oni veturigas lin al malkleruloj, kaj fine malfortiĝis tiel, ke li

-povis eĉ ne surmeti sian ĉapon. Iu kompatemulo ĝin surŝovis sur

-lian frunton, orde aranĝis la ŝirmileton kaj manfrapis ĝin desupre.

-Kiam ĉio jam estis preta, la kamparanoj jam prenis en la manojn la

-kondukilojn, kaj oni atendis nur la vortojn: „Kun Dio!“[11], Gerasim

-eliris el sia ĉambreto, alproksimiĝis al Tatjana kaj donacis al ŝi

--- por rememorigo pri li -- ruĝan kotontukon, kiun li por ŝi aĉetis

-antaŭ unu jaro[12]. Tatjana, ĝis nun indiferente suferinta ĉiujn

-ŝanĝiĝojn de sia sorto, tamen nun ne povis plu elteni -- ŝi eligis

-larmojn, kaj, sin sidigante en la kamparveturilon, ŝi, laŭkristane,

-interŝanĝis kun Gerasim trifojan kison. Li intencis akompani ŝin ĝis

-la limbaraĵo[13] kaj iris apud la veturilo, sed subite haltis ĉe

-la Krima Trairejo, svingis la manon[14] kaj ekmarŝis laŭlonge de la

-rivero.

-

-Vesperiĝis. Li iris nerapide kaj rigardis la akvon. Subite ŝajnis al

-li, ke iu baraktas en la ŝlimo ĉe la bordo. Li kliniĝis kaj ekvidis

-etan hundidon, blankan, nigromakulan, kiu, malgraŭ siaj penoj, ne

-povis eliri iel el la akvo, glitis kaj tremetis per tuta sia malseka

-kaj malgrasa korpeto. Gerasim iom rigardis la kompatindan fihundidon,

-ekkaptis ĝin per unu mano, metis ĝin ĉe sia brusto kaj grandpaŝe iris

-hejmen. Veninte en sian ĉambreton, li metis sur sian liton la savitan

-hundidon, kovris ĝin per sia peza lanmantelo kaj kuris -- unue en la

-ĉevalejon por alporti pajlon, poste -- en la kuirejon, kie li prenis

-pelveton da lakto. Zorgeme forpuŝinte la lanmantelon kaj sterninte

-la pajlon, li metis la pelveton sur la liton. La kompatinda hundido

-estis nur trisemajna, -- ĝi estis nur antaŭ nelonge komencinta

-vidi -- unu okulo eĉ ŝajnis pli granda ol la alia. Ĝi ankoraŭ ne

-povis trinki el la pelveto, nur tremetis kaj fermetis la okulojn.

-Gerasim, delikate altuŝante ĝian kapon, puŝis ĝian buŝon al la lakto.

-La hundido subite eltrinkis avide, ŝprucblovante, tremante kaj

-troglutante. Gerasim iom observis ĝin, kaj subite ekridis ... Tutan

-nokton li vartis ĝin, kuŝigis, sekigis kaj, fine, li mem ekdormis

-apud ĝi kontente kaj kviete.

-

-Neniu patrino flegas sian infanon tiel, kiel Gerasim flegis sian

-adoptiton (tio estis la hundineto). Komence ĝi estis tre malfortika,

-etaĉa kaj malbela; sed iom post iom ĝi grandiĝis kaj fortiĝis.

-Post ok monatoj ĝi dank’ al la zorga flegado de sia savinto iĝis

-belaspekta hundeto de hispana raso, kun longaj oreloj, lanuga vosto

-tubforma kaj grandaj esprimplenaj okuloj. Ĝi pasie amis Gerasim-on,

-ĉiam akompanis lin, turnante sian voston. Li nomis ĝin -- mutuloj

-scias, ke ili atentigas aliajn per sia blekado -- _Mumu_. Ĉiuj

-domanoj amis ĝin kaj vokis „_Mumunja_“. Ĝi estis tre komprenema,

-karesema, sed montris sian sindonemon nur al Gerasim. Li mem ĝin tre

-amis, sed li ne toleris, kiam aliaj ĝin karesis; ĉu li timis pro ĝi,

-ĉu li estis ĵaluza -- Dio scias ...

-

-La hundeto vekis lin frumatene, tirante la randon de lia vestaĵo,

-kondukis per la ŝnuro la maljunan ĉevalon al li -- tiu ĉevalo kaj la

-hundo estis amikoj. Gravmiene ĝi iradis kun li al la rivero, gardis

-liajn balailojn kaj ŝovelilojn kaj al neniu permesis alproksimiĝi

-al lia ĉambreto. Li eltranĉis por ĝi malgrandan malfermaĵon en sia

-pordo, kaj ĝi kvazaŭ komprenis, ke nur en la ĉambreto de Gerasim

-ĝi estas hejme; tial, enirinte tien, ĝi tuj, kontentmiena, saltis

-sur la liton. Dumnokte ĝi tute ne dormis, sed ne bojadis sencele,

-kiel stulta korthundaĉo, kiu, sidante sur sia vosto kaj levante la

-buŝon, duonfermante la okulojn, bojas nur pro neokupiĝo, kutime

-trifoje. Sed la voĉeto akra de _Mumu_ aŭdiĝis neniam vane: -- aŭ kiam

-iu fremdulo alproksimiĝis al la ĉirkaŭbaro, aŭ ie io suspektinda

-bruetis, kraketis ... Unuvorte, ĝi estis perfekta gardisto ...

-

-Verdire, krom ĝi estis en la korto ankoraŭ maljuna virhundo, flava

-kun brunaj makuletoj, nomita Volĉok; sed li eĉ nokte estis alligita

-al la ĉeno. Li mem, pro sia kadukeco, tute ne aspiris la liberecon,

--- li estis kuŝanta, kunvolviĝinte, en sia niĉo kaj nur malofte

-eligadis raŭkaĉan, preskaŭ sensonan ekbojon. Li ĝin tuj haltigis,

-kvazaŭ konsciante mem la senutilecon de sia bojo.

-

-_Mumu_ neniam eniris en la sinjoran domon. Kiam Gerasim alportis

-lignon en la ĉambrojn, la hundo restis ĉiam ekstere kaj senpacience

-atendis lin sur la perono, streĉante la orelojn, turnante la kapon,

-jen dekstren, jen maldekstren, ĉe la plej malforta bruo malantaŭ la

-pordoj.

-

-Tiel forpasis ankoraŭ unu jaro. Gerasim daŭrigis sian oficon kaj

-estis kontenta pri sia sorto, sed subite okazis neatenditaĵo. Nome:

-iun belan somertagon la sinjorino kun siaj akompanistinoj promenis

-tra la gasto-ĉambro. Ŝi estis bonhumora, ridis kaj ŝercis. La

-akompanistinoj ankaŭ ridis kaj ŝercis kun ŝi; sed ili ne ĝojis tro:

-oni ne ŝatis en la domo, kiam la sinjorino estis gaja. Unue -- ĉar

-tiam ŝi postulis de ĉiuj senprokrastan kaj plenan partoprenon en

-sia ĝojhumoro kaj koleris, se ies vizaĝo ne brilis pro plezuro; due

--- ĉar la ĝojekflamoj ĉe ŝi ne longe daŭris kaj kutime ŝanĝis en

-malserenan, malafablan humoron.

-

-Tiun tagon ŝi vekiĝis bonŝance: laŭ la kartoj -- ŝi ĉiumatene

-divenprovis la kartojn -- ŝi atendis la plenumon de sia deziro;

-la teon ŝi opiniis aparte bongusta -- tial la ĉambristino ricevis

-laŭdon kaj kiel rekompencon -- dek kopekojn. Kun dolĉagrabla rideto

-sur la sulkaj lipoj la sinjorino promenis en la gasto-ĉambro kaj

-alproksimiĝis al la fenestro. Antaŭ la fenestro troviĝis ĝardeneto;

-en la mezo, sur la bedeto kun rozarbusto, kuŝis _Mumu_ kaj fervore

-dentskrapis oston. La sinjorino ĝin ekvidis.

-

-„Ho, mia Dio!“ Si ekkriis subite: „kio estas ĉi tiu hundo?“

-

-La akompanistino, al kiu turnis sin la sinjorino, ĵetis sin

-ĉiuflanken, vemalgaje embarasita, kiel kutime okazas al iu

-subpotenca, kiu ne bone komprenas kion signifas la ekvoko de lia

-estro.

-

-„Mmm ... mi ne scias“, balbutis ŝi, „ŝajnas, ke tio estas la hundo de

-la mutulo.“

-

-„Dio mia“, interrompis ŝin la sinjorino, „ĝi estas beleta hundo! Ĉu

-li ĝin jam delonge havas? Ordonu ĝin venigi. Kial do mi ĝin ĝis nun

-ne vidis? Venigu ĝin.“

-

-La akompanistino tuj flugkuris en la antaŭĉambron.

-

-„He, he“, ekkriis ŝi. „Venigu tuj _Mumu_! Ĝi estas en la ĝardeneto.“

-

-„Ha“, diris la sinjorino: „oni ĝin nomas _Mumu_! Tre bela nomo!“

-

-„Ho, jes, tre bela“, rediris la akompanistinoj. „Rapidu, Stepan!“

-

-Stepan, fortika fraŭlo, lakeo, kuregis en la ĝardeneton, volis kapti

-_Mumu_, sed la hundo lerte elglitis el liaj fingroj kaj, levinte la

-voston, alkuris rapidege al Gerasim, kiu staris apud la kuirejo kaj

-skuis la barelon, frapante kaj turnante ĝin en siaj manoj, kvazaŭ

-infanan ludtamburon. Stepan kure persekutis la hundon, penante ĝin

-ekkapti ĉe la piedoj de ĝia mastro. Sed la rapidmova hundeto ne lasis

-sin kapti, elturniĝis, forsaltis. Gerasim mokridetante observis tion.

-Fine Stepan kolere sin levis kaj rapide komprenigis lin helpe de

-mansignoj, ke la sinjorino ordonis venigi al si la hundeton. Gerasim

-ŝajnis mirigita, sed alvokis _Mumu_, levis ĝin de la tero kaj

-enmanigis al Stepan. Stepan alportis ĝin en la salonon kaj starigis

-sur la pargeton. La sinjorino karesvoĉe vokis ĝin. _Mumu_, neniam

-en sia vivo vizitinta tiajn luksegajn ĉambrojn, timegis kaj volis

-forkuri tra la pordo, sed, forpuŝita de la servema Stepan, tremis kaj

-premis sin al la pordo.

-

-„_Mumu_, _Mumu_, venu do al mi, venu al la sinjorino,“ diris la

-mastrino, „venu, stulteta, ne timu...“

-

-„Alproksimiĝu, _Mumu_, al la sinjorino“, ripetis la akompanistinoj:

-„venu do!“

-

-Sed _Mumu_ sopire ĉirkaŭrigardis kaj ne moviĝis.

-

-„Alportu al ĝi iom por manĝi!“ diris la sinjorino. „Kia stulta ĝi

-estas! ne volas veni al la sinjorino! Kion ĝi timas?“

-

-„Ĝi ankoraŭ ne estis kutimita“, elparolis serveme-timeme unu el la

-akompanistinoj.

-

-Stepan alportis pelveton kun lakto, metis ĝin antaŭ _Mumu_, sed la

-hundo eĉ ne flaris la lakton, -- ĝi ĉiam tremetis kaj ĉirkaŭrigardis.

-

-„Ho, kia ci estas!“ diris la sinjorino, alvenante; ŝi kliniĝis kaj

-volis ĝin mankaresi. Sed _Mumu_ konvulsie turnis la kapon kaj montris

-la dentojn. La sinjorino rapide forprenis sian manon. Dum unu momento

-ĉiuj silentis. _Mumu_ nelaŭte pepkrietis, kvazaŭ plendante kaj

-petante pardonon. La sinjorino deiris malafablamiena. La subita movo

-de la hundo ŝin timigis.

-

-„Ho“, ekkriis samtempe ĉiuj akompanistinoj ... „Ĉu ĝi, eble, vin

-mordis? Ke Dio nin gardu!“ (_Mumu_ ankoraŭ neniun mordis iam.) „Ho,

-ho!“

-

-„Forportu ĝin!“ diris la maljunulino per ŝanĝita voĉo. „Aĉa

-fihundeto! Kiel malbona ĝi estas!“

-

-Kaj, sin returninte malrapide, ŝi iris al sia skriboĉambro. La

-virinoj, time rigardante unu la alian, volis ŝin sekvi, sed ŝi

-haltis, severe ilin rigardis kaj diris: „Kial vi venas? Mi ja vin ne

-invitis!“ kaj foriris.

-

-La akompanistinoj senespere mansvingis al Stepan. Li ekkaptis _Mumu_

-kaj rapide elĵetis ĝin tra la pordo, rekte al la piedoj de Gerasim.

-Post unu duonhoro silento regis en la domo kaj la maljuna sinjorino

-sidis sur sia kanapo malbonhumora, pli malserenaspekta ol nubego

-fulmotondra.

-

-Kiaj bagateloj, se oni meditas, povas iafoje malbonhumorigi la homon!

-

-Ĝis la vespero la sinjorino ne trankviliĝis, ne alparolis iun, ne

-kartludis kaj malkviete dormis. Ŝi imagis, ke oni ne donis al ŝi

-saman parfumon, kiun oni kutime al ŝi alportis, ke ŝia kuseno odoris

-je sapo, kaj igis la ĉambelaninon, traflari la tutan tolaĵaron,

--- unuvorte ekcitiĝis tro. La sekvantan matenon ŝi ordonis venigi

-Gavrila-n unu horon pli frue ol kutime.

-

-„Diru -- do“, ŝi komencis, kiam li, interne tremante, apenaŭ trapaŝis

-la sojlon de ŝia skriboĉambro: „kiu hundo bojis la tutan nokton en

-nia korto? Mi ne povis dormi pro tio.“

-

-„Hundo ... kiu ... eble la hundo de la mutulo“, diris li per necerta

-voĉo.

-

-„Mi ne scias, kies ĝi estas, nur mi ne povis dormi. Mi miras, kial

-ni bezonas multegon da hundoj. Mi deziras scii. Ni ja havas la

-korthundon?“

-

-„Jes, certe. Volĉok...“

-

-„Nu, kial do ni bezonas ankoraŭ hundon? Nur pro senordo ... Tio

-okazas nur, ĉar forestas la domestro ... Kial la mutulo bezonas

-hundon? Kiu permesis al li, posedi hundojn en mia korto? Hieraŭ mi

-venis al la fenestro -- ĝi kuŝas en la ĝardeneto, portis tien ian

-aĉaĵon, dentskrapas. Sed mi tie plantis rozojn...“ La sinjorino

-silentis iom.

-

-„Ĝi foriĝu ankoraŭ hodiaŭ!... Ĉu ci aŭdis?“

-

-„Mi obeas.“

-

-„Hodiaŭ ... Nun foriru. Mi cin venigos poste por la raporto[15].“

-Gavrila eliris.

-

-Trairante la gastĉambron, la ĉambelano, pro la ordo, transmetis la

-tintileton de unu tablo sur alian, nelaŭte purigis en la salono

-sian nazon, similan je anasbeko, kaj iris en la antaŭĉambron. En

-la antaŭĉambro, sur la kanapaĉo, dormis Stepan, en la situacio de

-mortigita militisto sur batalbildo, konvulsie elstreĉante siajn

-nudajn piedojn el la surtuto, kiu servis al li kiel kovraĵo. La

-ĉambelano puŝe vekis lin kaj duonvoĉe komunikis al li ian ordonon.

-Stepan respondis per duonoscedo kaj duonrido.

-

-La ĉambelano foriris. Stepan salte ekstaris, surmetis kaftanon kaj

-botojn, eliris kaj haltis sur la perono. Post proksimume kvin minutoj

-Gerasim aperis kun lignofaskego sur la dorso, akompanate, kiel

-ĉiam, de _Mumu_. (Oni hejtis eĉ somere la dorm- kaj skribĉambrojn

-de la sinjorino.) Gerasim starigis sin flanke antaŭ la pordo, puŝis

-ĝin per sia ŝultro kaj faleniris en la domon kun sia portaĵo.

-_Mumu_, kiel kutime, haltis ĉe la dompordo en atendo. Tiam Stepan,

-elektinte oportunan momenton, subite sin ĵetis sur la hundon,

-kiel vulturo sur kokidon, premis ĝin al la tero per sia brusto,

-ĉirkaŭkaptis ĝin kaj forkuris kun ĝi el la korto, eĉ ne surmetinte

-sian ĉapon. Li sidigis sin sur la unuan trovitan fiakron kaj rapidis

-al Oĥotnij Rjad. Tie li baldaŭ trovis aĉetanton, al kiu li cedis

-la hundon por duonrublo, kondiĉe, ke la aĉetinto almenaŭ dum unu

-semajno tenu la hundon alligita al la ŝnuro. Li baldaŭ revenis

-hejmen, sed, ne alproksimiĝante al la domo, li eliris el la fiakro,

-kaj, ĉirkaŭirante la korton ekstere de la malantaŭa strateto, li

-transsaltis la ĉirkaŭbaraĵon kaj eniris en la korton. Li timis paŝi

-tra la kortpordeto, ĉar li evitis Gerasim-on.

-

-Sed li timis vane: Gerasim ne estis plu en la korto. Elirinte el

-la domo, li tuj rimarkis la foreston de _Mumu_; neniam okazis, ke

-_Mumu_ ne estis lin atendanta. Li kuris ĉien, serĉis, vokis; li

-enrigardis sian ĉambreton, la fojnejon, tien, ĉi tien. Sed _Mumu_

-ne estis trovebla! Li turnis sin al homoj, demandis pri la hundo

-per senesperaj gestoj, montrante je duonarŝino pli alte ol la tero,

-mandesegnis ĝin. Unuj efektive ne sciis, kie estas _Mumu_, kaj nur

-kapbalancis responde; aliaj respondis, sciante, per duonrideto. La

-ĉambelano iĝis subite eksterorde gravmiena kaj krivoĉe turnis sin al

-la veturigistoj. Tiam Gerasim forkuris el la korto.

-

-Jam vesperiĝis, kiam li estis reveninta. Laŭ lia laca aspekto,

-necerta marŝado kaj polvaj vestaĵoj oni povis konkludi, ke li

-trakuris la duonon de la urbo Moskva. Li haltis antaŭ la sinjoraj

-fenestroj, rapide observis la peronon, sur kiu kunariĝis sep

-kortanoj, sin deturnis kaj ekblekis ankoraŭfoje: „_Mumu!_“ -- sed

-_Mumu_ ne revokis. Li foriris. Ĉiuj lin postrigardis, sed neniu

-ridetis, nek diris vorton. La sciavida „forejtor“ Antipka rakontis la

-sekvantan matenon, ke la mutulo sopirĝemis la tutan nokton.

-

-La tutan tagon Gerasim ne aperis -- anstataŭ li la veturigisto Potap

-iris por alporti la akvon, pro kio Potap estis tre malkontenta. La

-sinjorino demandis Gavrila-n, ĉu ŝia ordono estas plenumita. Gavrila

-respondis, ke jes.

-

-Sekvantan matenon Gerasim eliris el sia ĉambreto por labori. Li

-venis al la tagmezmanĝo, manĝis iom kaj foriris, ne salutinte iun.

-Lia vizaĝo, ĉiam senvivaspekta, kiel ĉe ĉiuj surdmutaj, nun kvazaŭ

-ŝtoniĝis. Dumtage li ree foriris, sed ne forestis longe -- li baldaŭ

-revenis kaj tuj kuŝigis sin en la fojnejo.

-

-Estis nokto, lunluma, serena. Vesopire, maltrankvile kuŝis Gerasim;

-subite li eksentis, ke iu tiras lian vestrandon. Li tuta ektremis,

-sed ne levis la kapon, eĉ kunpremis la palpebrojn ... Sed jen -- iu

-tiris lin ankoraŭfoje, pli forte ol antaŭe ... li salte ekstaris.

-Antaŭ li, kun deŝirita ŝnuro ĉirkaŭ la kolo, moviĝis _Mumu_.

-

-Longa ĝojkrio eliĝis el lia muta brusto. Li ekkaptis _Mumu_, premegis

-ĝin en siaj brakoj; la hundo rapidege lekis lian nazon, okulojn,

-lipharojn, barbon. Li staris momenton, pripensis, singardeme

-malsupreniris de la fojnejo, ĉirkaŭrigardis, kaj, certiĝinte, ke

-neniu lin povus vidi, li ŝtelpaŝe atingis sian ĉambreton. Gerasim

-jam konjektis, ke la hundo ne estis foriĝinta memvole, ke, eble, oni

-ĝin forigis laŭ ordono de la sinjorino. Oni klarigis al li mansigne,

-kiel ekkoleris la hundo, kiam la sinjorino volis ĝin karesi. Kaj li

-decidis agi singardeme.

-

-Li manĝigis al _Mumu_ panon, karesis ĝin, kuŝigis, poste kombinis,

-kiel li povus ĝin plej eble bone forkaŝi. Fine li decidis, dumtage

-lasi ĝin enfermita en la ĉambreto, viziti ĝin nur malofte kaj nur

-nokte elirigi ĝin. La malfermaĵon en la pordo li ŝtopis per malnova

-feltomantelo kaj frumatene li jam estis aperinta en la korto, kvazaŭ

-nenio okazis. Li eĉ konservis (naiva ruzo) sian senesperan mienon.

-

-La kompatinda surdulo ne komprenis, ke _Mumu_ povis sciigi pri sia

-reveno per sia pepkrio. Efektive ĉiuj domanoj baldaŭ sciis, ke la

-hundo de la mutulo estas reveninta, ke li kaŝe enfermas ĝin en sia

-ĉambreto. Sed pro kompato je li aŭ, parte, pro la timo ĉiuj igis lin

-kredi, ke lia sekreto ne estas konata. Nur la ĉambelano embarasite

-skrapis sian nukon kaj diris: „Nu, ke Dio pri li zorgu! Eble la

-sinjorino tion ne ekscios.“

-

-Ankoraŭ neniam la mutulo estis tiel laborema, diligenta, kiel tiun

-tagon: li purigis, traskrapis la korton, eltiris ĉiujn herbetojn,

-propramane eligis ĉiujn palisetojn de la ĝardeneta ĉirkaŭbaraĵo por

-esti certa, ke ili estas sufiĉe fortaj, kaj ree poste ilin enigis,

-enbatante en la teron. Unuvorte, li laborpenadis kaj klopodadis tiom,

-ke eĉ la sinjorino atentis lian fervoran diligentecon.

-

-Dumtage Gerasim dufoje ŝtelkaŝe vizitis sian malliberigiton. Kiam

-noktiĝis, li kuŝigis sin kune kun la hundo, ne en la fojnejo, sed

-en sia ĉambreto; nur postnoktmeze ili ambaŭ eliris iomete promeni.

-Marŝinte kun ĝi sufiĉe longe tra la korto, li jam intencis reveni --

-sed subite, malantaŭ la ĉirkaŭbaraĵo, el la strateto, aŭdiĝis ia

-brueto. _Mumu_ streĉis la orelojn, ekkriegis, alproksimiĝis al la

-baraĵo, flaris kaj ekbojis laŭte-akre. Iu ebriulo ennestiĝis tie por

-la nokto.

-

-En la sama momento la sinjorino estis ĵus ekdormanta post

-longedaŭra „nervekscitiĝo“. Tiaj „ekscitiĝoj“ okazis post tro satiga

-vespermanĝado. Subita bojo vekis ŝin; ŝia koro ekfrapis, poste kvazaŭ

-haltis. -- „Ĉambristinoj, ĉambristinoj!“ ekĝemis ŝi: „ĉambristinoj!“

-La ektimigitaj ĉambristinoj rapidis en ŝian dormoĉambron. -- „Ho,

-ho, mi mortas“, diris ŝi, sopire movante la manojn: „Denove ĉi tiu

-hundo! Ho, venigu la kuraciston! Ili volas min mortigi! La hundo, ree

-la hundo! Ho!“ Kaj ŝi malantaŭklinis la kapon, kio signifis, ke ŝi

-svenas. Oni kuris por venigi la kuraciston, t. e. la domsanigiston

-Ĥariton. Tiu ĉi kuracisto, kies tuta kuracarto konsistis en tio,

-ke li portis botojn kun molaj plandoj, delikate palpis la pulson,

-dormis dek kvar el dudek kvar horoj, la restan tempon ĉiam sopiris

-kaj senĉese regalis la sinjorinon per laŭroĉerizaj gutoj -- ĉi tiu

-kuracisto tuj aperis, disvastigis en la ĉambro la fumon de bruligataj

-plumoj[16], kaj, kiam la sinjorino malfermis la okulojn, li alportis

-al ŝi senprokraste, sur arĝenta plateto, glaseton da bonfaraj

-gutetoj. La sinjorino englutis ilin, sed tuj, per larmplena voĉo,

-komencis plendi pri la hundo, pri Gavrila, pri tio, ke ĉiuj forlasis

-ŝin, kompatindan maljunulinon, ke neniu ŝin bedaŭras, ke ĉiuj aspiras

-ŝian morton. Dume la malŝanca _Mumu_ daŭrigis sian bojadon kaj

-Gerasim vane penadis foririgi ĝin de la ĉirkaŭbaraĵo.

-

-„Jen ... jen ... ree...“, balbutis la sinjorino kaj ree rulis la

-okulojn emociite. La kuracisto ion flustris al la ĉambristino, ŝi

-kuris en la antaŭĉambron, puŝe vekis Stepan-on, -- tiu kuris por veki

-Gavrila-n, Gavrila, ekscitita, ordonis veki ĉiujn domanojn.

-

-Gerasim sin returnis, ekvidis briletantajn lumojn, moviĝantajn

-ombrofigurojn tra la fenestroj, kaj divenante ian malfeliĉon per

-sia koro, li ekkaptis _Mumu-n_ subbrake, enkuris en sian ĉambreton

-kaj ŝlosfermis ĝin. Post kelkaj momentoj kvin homoj volis perforte

-penetri al li, sed la ŝovfermilo ne cedis. Gavrila alkuris rapidege,

-ordonis al ĉiuj, resti tie ĝis la mateno kaj gardi. Li mem kuris

-al la servistinejo kaj petis la ĉefan akompanistinon, Ljubov

-Ljubimovna-n, kun kiu li kune ŝteladis kaj false kalkuladis sukeron,

-teon kaj ceteran spicaron, ke ŝi raportu al la sinjorino jenon: ke

-la hundo, malfeliĉe, revenis al sia mastro, sed ke jam morgaŭ ĝi

-nepre ne estos plu vivanta; ke li petas la sinjorinon, sindone --

-ne koleri kaj bonvole trankviliĝi. La sinjorino, kredeble, ne estus

-trankviliĝinta tiel baldaŭ, sed la kuracisto, en rapido, verŝis en

-la glaseton kvardek gutojn anstataŭ dekdu; la trankviliga eco de la

-laŭroĉerizaĵo efikis, post unu kvarono da horo la sinjorino ripozis

-jam kviete kaj pace; Gerasim, tuta pala, kuŝis en sia lito, forte

-kunpremante la buŝon de _Mumu_.

-

-Sekvantan matenon la sinjorino vekiĝis sufiĉe malfrue. Gavrila

-atendis nur ŝian vekiĝon, por ordoni la decidan atakon al la rifuĝejo

-de Gerasim. Li mem atendis la kolerekflamon de la sinjorino, kiel

-fortan fulmotondran veteron. Sed la fulmotondro ne venis. Kuŝante en

-la lito, la sinjorino ordonis venigi la ĉefan akompanistinon.

-

-„Ljubov Ljubimovna“, ŝi ekparolis per nelaŭta, malforta voĉo, --

-ŝi volonte kelkafoje ŝajnigis sin persekutata, solece suferanta;

-kompreneble tiam ĉiuj domanoj sentis sin tre malagrable. -- „Ljubov

-Ljubimovna, vi vidas, kia estas mia situacio; iru do, mia karulino,

-al Gavrila Andrejiĉ: priparolu kun li. Ĉu vere iu hundaĉo pli valoras

-por li ol la trankvilo, eĉ la vivo de lia sinjorino! Mi ne dezirus

-tion kredi“, ŝi aldiris kun la esprimo de la profunda sento. „Iru do,

-mia amindulino, mi petas vin, iru al Gavrila Andrejiĉ.“

-

-Ljubov Ljubimovna iris en la ĉambron de Gavrila. Estas nescieble, pri

-kio ili interparolis; sed post iom da tempo tuta arego da servistoj

-marŝis tra la korto en la direkto al la ĉambreto de Gerasim. Gavrila

-antaŭenpaŝis, tenante la ĉapon per la mano, kvankam la vento tute ne

-blovis; apud li iris lakeoj kaj kuiristoj. El la fenestro rigardis

-onklo Ĥvost kaj klopode ordonis -- t. e. nur dismovis la manojn;

-post ĉiuj, saltis kaj grimacis bubaĉoj, el kiuj la duono estis

-alkurintaj fremdaj. Sur la mallarĝa ŝtupetaro, kondukanta al la

-ĉambreto, estis sidanta unu gardisto, du aliaj staris ĉe la pordo,

-armitaj de bastonoj. Oni supreniris la ŝtuparon, okupis ĝin tutan.

-Gavrila alproksimiĝis al la pordo, pugnofrapis kaj ekkriis:

-

-„Malfermu!“

-

-Ekaŭdiĝis sufokita bojo, sed nenia respondo.

-

-„Oni diras al ci -- malfermu!“ ripetis li.

-

-„Sed, Gavrila Andrejiĉ,“ diris de malsupre Stepan, „li ja estas

-surda, li ne aŭdas.“

-

-Ĉiuj ekridis.

-

-„Kion do fari?“ rediris de supre Gavrila.

-

-„En lia pordo estas truo, enŝovu tien la bastonon!“

-

-Gavrila kliniĝis.

-

-„Li ŝtopis ĝin per ia feltmantelo, la truon.“

-

-„Vi ŝovu do la feltmantelon internen.“

-

-Ree ekaŭdiĝis obtuza bojo:

-

-„Jen, la hundo malkaŝas sin mem“, iu diris en la homamaso, kaj ĉiuj

-ree ekridis.

-

-Gavrila skrapis malantaŭ sia orelo.

-

-„Ne, frato,“ fine diris li, „la mantelon enŝovu ci mem, se ci volas.“

-

-„Bone, laŭ via ordono!“

-

-Stepan rampis supren, prenis la bastonon, traŝovis la feltomantelon

-internen kaj skuis en la truo la bastonon, ripetante: „Eliru, eliru!“

-Li skuis ankoraŭ la bastonon, kiam neatendite la pordo de la ĉambreto

-larĝe malfermiĝis, la tuta servantaro malsuprenruliĝis de la ŝtuparo

-kiel turnludilo; Gavrila -- la unua. Onklo Ĥvost fermis sian

-fenestron.

-

-„Nu, nu, nu, nu“, kriis Gavrila de la korto: „ci atendu nur!“ Gerasim

-senmove staris sur sia sojlo. La servantaro ariĝis ĉe la bazo de la

-ŝtuparo. Gerasim observis ĉi ĉiujn fihomojn en urbaj surtutoj de

-supre, facile apogante la manojn sur siajn flankojn. En sia ruĝa,

-kamparana bluzo, kompare je ili, li aspektis kiel giganto. Gavrila

-iom antaŭenpaŝis.

-

-„Atentu, frato,“ diris li, „mi ne toleros neobeemon!“ Kaj li klarigis

-al la mutulo per mansignoj, ke la sinjorino nepre volas forigi la

-hundon -- „donu ĝin tuj, alie al ci okazos ia malfeliĉo.“

-

-Gerasim rigardis lin, montris la hundon, faris ĉe sia kolo signon,

-kvazaŭ kuntirante la ŝnuron, kaj demandmiene ree rigardis la

-ĉambelanon.

-

-„Jes, jes,“ rediris tiu, kapbalancante, „jes, nepre...“ Gerasim

-mallevis la okulojn, poste subite skuiĝis, ree montris al _Mumu_,

-kiu staris apud li, senkulpe vostbalancante kaj scivoleme movante

-la orelojn. Li ripete faris la signon de strangolo sur sia kolo,

-kaj signifplene batfrapis sian bruston, kvazaŭ anoncante, ke li mem

-prenas sur sin -- forigi _Mumu-n_.

-

-„Sed ci trompos“, geste respondis Gavrila.

-

-Gerasim iom rigardis lin, malestime ekridetis, ree batfrapis sian

-bruston kaj brufermis la pordon.

-

-Ĉiuj senvorte rigardis unu la alian.

-

-„Kion do ĉi ĉio signifas? Ĉu li refermis la pordon?“

-

-„Ne atentu lin plu, Gavrila Andrejiĉ!“ elparolis Stepan. „Li ja

-faros, kion li promesis ... Tia li estas ... Se li promesas, estas

-certe ... Li estas pli fidinda ol ni ... Tio estas vero ... Jes...“

-

-„Jes“, ĉiuj ripetis kapskuante. „Tio estas vero. Jes.“ Onklo Ĥvost

-malfermis la fenestron kaj ankaŭ diris: „Jes“.

-

-„Nu, bone“, diris Gavrila: „sed la gardistoj tamen restu ĉi tie!“

-

-„He, Jeroŝka,“ li aldiris, turnante sin al iu mizerulo, en flava

-nankena kitelo, -- tiu homo estis opiniata kiel ĝardenisto, -- „ci ja

-nenion faras! prenu la bastonon kaj sidu ĉi tie. Se io okazos, tuj

-kuru al mi.“

-

-Jeroŝka prenis la bastonon kaj sidigis sin sur la lastan ŝtupeton. La

-servantaro disiris, escepte de kelkaj sciaviduloj kaj bubaĉoj.

-

-Gavrila revenis hejmen kaj pere de Ljubov Ljubimovna sendis la

-raporton al la sinjorino, ke ĉio estas plenumita. La sinjorino faris

-nodeton el la pinto de sia nastuketo, surverŝis parfumon, flaris,

-frotis la tempiojn, apetite trinkis teon kaj, estante ankoraŭ sub la

-influo de la laŭroĉerizaj gutoj, ree ekdormis.

-

-Unu horon post ĉi tiu tumulta okazintaĵo la pordo de la ĉambreto

-malfermiĝis kaj Gerasim aperis. Li estis surmetinta sian festan

-kaftanon, li kondukis _Mumu-n_ per ŝnureto. Jeroŝka flanken iris por

-lasi lin preteriri. Gerasim direktis sin al la pordego. Ĉiuj bubaĉoj

-en la korto rigarde sekvis lin, sed silentis. Li eĉ ne returnis sin;

-sian ĉapon li surmetis nur sur la strato. Gavrila sendis Jeroŝka-n

-kiel observanton. Jeroŝka, vidante de malproksime, ke Gerasim iris en

-restoracion kun _Mumu_, atendis, ĝis li eliros.

-

-Gerasim estis konata en la restoracio. Oni komprenis liajn

-mansignojn.

-

-Li mendis „ŝĉi“[17] kun viando kaj sidigis sin, apogante la brakojn

-sur la tablo. _Mumu_ staris ĉe lia seĝo, trankvile observante lin per

-siaj saĝaj okuloj. Ĝia felo estis kvazaŭ polurita, tiel belaspekta

-kaj orde kombita. Oni alportis la brasiksupon. Gerasim metis en la

-teleron panpecetojn, ere dishakis la viandon kaj starigis la teleron

-sur la teron. _Mumu_ ekmanĝis kun sia kutima bonedukiteco: apenaŭ

-tuŝante la manĝaĵon per sia buŝeto. Gerasim longe ĝin rigardis:

-du pezaj larmoj elruliĝis subite el liaj okuloj; unu falis sur la

-krutan frunteton de la hundo, alia -- en la „ŝĉi“. Li kovris sian

-vizaĝon per la mano. _Mumu_ formanĝis la duonon el la telero kaj

-deiris, lekante sian buŝon. Gerasim ekstaris, pagis la supon kaj

-eliris akompanate de la iom mirigita rigardo de la kelnero.

-

-Jeroŝka, ekvidinte Gerasim-on, kuris malantaŭ la stratan angulon kaj,

-lin preterlasante, ree lin sekvis.

-

-Gerasim marŝis, ne rapidante, ĉiam tenante _Mumu-n_ je la ŝnureto.

-Irinte ĝis la stratangulo, li haltis, kvazaŭ ion pripensante, sed

-tuj grandpaŝe direktis sin al la Krimea Trairejo. Survoje li iris

-en la korton de domo, apud kiu estis konstruata la flankdometo, kaj

-forportis de tie sub sia brako du briketojn. De la Krimea Trairejo li

-direktis sin al la bordo, iris ĝis la loko, kie staris du boatetoj

-kun remiloj, alligitaj al palisetoj (li jam rimarkis ilin antaŭe),

-kaj ensaltis en unu kun _Mumu_.

-

-Lama maljunulaĉo eliris el post la pajltendo, kiu staris en la angulo

-de la legomĝardeno, kaj krivokis lin. Sed Gerasim nur kapbalancis

-kaj ekremis tiel forte, kvankam kontraŭ la riverfluo, ke li post unu

-momento jam estis tre malproksime. La maljunulo staris iomtempe,

-skrapfrotis sian dorson per maldekstra, poste per dekstra mano kaj

-reiris lamante en sian pajltendon.

-

-Gerasim senĉese remis. Jen -- jam restis la urbo Moskva malantaŭe.

-Jen -- jam disvastiĝis laŭlonge de la bordoj -- herbejoj,

-legomĝardenoj, kampoj, arbaretoj; ekvidebliĝis kampoj, „izba-oj“. Oni

-povis enspiri la kamparan aeron. Li forĵetis la remilojn, alpremis

-sian kapon al _Mumu_, kiu sidis antaŭ li sur la seka transversa

-trabeto -- la fundo de la boato estis surverŝita de akvo, kaj li

-restis senmova, krucigante siajn fortikajn brakojn sur ŝia dorso,

-dum la boaton la ondo iom post iom reportis al la urbo. Gerasim

-rektiĝis, rapide, kun malsaneca, koleriĝa mieno, survolvis per la

-ŝnureto la briketojn de li prenitajn, faris maŝon, metis ĝin ĉirkaŭ

-la kolon de la hundo kaj, levante ĝin super la rivero, lastafoje

-ĝin ekrigardis. La hundo rigardis lin fide, sentime, balancante la

-vosteton. Gerasim deturnis sin kaj disigis la manojn, ferminte la

-okulojn.

-

-Gerasim aŭdis nenion: nek la akran ekkrieton de la falanta _Mumu_,

-nek la obtuzan ekplaŭdon de la akvo. La plej brua tago estis por

-li same sensona, senbrua, kiel la plej senbrua nokto ne estas

-sensona por ni. Kiam li ree malfermis la okulojn, kiel antaŭe sur

-la riverakvo rapidis unu post la alia la ondetoj. Kiel antaŭe ili

-plaŭdetis ĉe la boatflankoj; kaj nur malproksime, malantaŭe, diskuris

-ĉe la bordo iaj larĝaj rondoj.

-

-Jeroŝka, tuj post kiam al li ne plu estis eble observi Gerasim-on,

-revenis hejmen kaj raportis pri tio, kion li vidis.

-

-„Nu, jes,“ diris Stepan, „li dronigos la hundon. Certe. Se li ion

-promesis.“

-

-Dum la tuta tago neniu vidis Gerasim-on. Li ne tagmanĝis hejme.

-Vespere ĉiuj kunvenis ĉe la manĝotablo, escepte de li. „Kiel stranga

-estas ĉi tiu Gerasim“, pepvoĉe diris la dikgrasa lavistino: „Ĉu oni

-povas tiel ĉagreniĝi pro la hundo! Verdire!“

-

-„Gerasim ja estis ĉi tie“, diris Stepan, plenrastante por si la kaĉon

-per la kulero.

-

-„Kiel? Kiam?“

-

-„Antaŭ proksimume du horoj. Jes! Ni renkontis unu la alian ĉe la

-pordego. Mi intencis demandi lin pri la hundo, sed li, ŝajne, estis

-malbonhumora. Nu, li forpuŝis min, eble li volis min deflankigi, --

-ne tedu, eble volis li diri -- kaj li tiel frapis mian nukon, ho, ve,

-kiel!“ Kaj Stepan, nevole grimacridetante, kuntiriĝis kaj frotis sian

-nukon. „Jes,“ li aldiris, „li havas fortikan manon, nenion oni povas

-diri kontraŭ tio...“ Ĉiuj ridis, mokante Stepanon, kaj disiris por

-dormi.

-

-Dum tio, en la sama tempo, sur la T...a ŝoseo fervore kaj senhalte

-paŝis ia grandegulo kun sako sur la dorso, kun longa bastono en

-la mano. Tio estis Gerasim. Li rapidis senreturne hejmen, en sian

-vilaĝon. Droniginte la kompatindan _Mumu-n_, li kuris en sian

-ĉambreton, rapide enpakis sian nemultan havaĵon en malnovan

-ĉevalkovraĵon, kunligis la pakaĵon node, metis ĝin sur la ŝultron

-kaj foriris. Li bone memoris la vojon ankoraŭ de tiam, kiam oni

-kondukis lin al Moskvo. La vilaĝo, el kiu prenis lin la sinjorino,

-kuŝis nur dudek verstojn[18] flanke de la ŝoseo. Li iris nevenkeble

-kuraĝe, penetrite de ia malespera kaj samtempe ĝoja decido. Li iris

-antaŭen; larĝe dismalfermiĝis lia brusto; avide kaj rekte estis

-fiksitaj antaŭen liaj okuloj. Li rapidis, kvazaŭ atendis lin hejme

-maljuna patrino, kvazaŭ ŝi vokis lin al si post longa migrado en

-fremdlando, inter fremduloj ... La ĵus veninta nokto estis sensona,

-varma; ĉe la flanko, kie subiris la suno, la ĉielrando, ankoraŭ

-blanka, iom purpuriĝis pro la lasta rebrilo de la foriĝanta tago. Ĉe

-alia flanko jam leviĝis blugriza nebulo. De tie alproksimiĝadis la

-nokto. Centoj da perdrikoj kriis ĉirkaŭe, kvazaŭ vete vokis unu la

-alian noktaj birdoj. Gerasim ne povis ilin aŭdi, ne povis aŭdi ankaŭ

-la noktan viglan susuradon de la arboj, preter kiuj portis lin liaj

-fortikaj piedoj.

-

-Sed li flaris konatan de li odoron de la maturiĝanta sekalo, kiu

-venis el la mallumaj kampoj; li sentis, kiel la vento, fluganta

-renkonte, la vento el lia hejmvilaĝo, karese tuŝas lian vizaĝon,

-petole disblovas liajn harojn, lian barbon. Li vidis antaŭ si la

-blankiĝantan vojon, kondukantan hejmen rektan, kiel sago. Li vidis

-en la ĉielo nenombreblajn stelojn, lumigantajn lian vojon. Li marŝis

-antaŭen simile al leono, kuraĝe, forte; kiam la leviĝanta suno

-briligis lin per siaj fluide ruĝaj radioj, inter la paŝanto kaj

-Moskvo jam kuŝis tridek-versta distanco.

-

-Post du tagoj li estis jam hejme, en sia „izba“, je l’ miro de la

-soldatedzino[19], kiun oni tie loĝigis. Gerasim preĝis antaŭ sanktaj

-„ikonoj“[20] kaj tuj iris al la vilaĝestro.

-

-La vilaĝestro ekmiris. Sed oni jam komencis falĉi la fojnon. Gerasim,

-kiel perfekta falĉisto, tuj ricevis falĉilon -- kaj li ekfalĉis laŭ

-sia kutima maniero, tiel falĉis, ke la vilaĝanoj tremis, observante

-liajn falĉmovojn.

-

-En Moskvo oni rimarkis la foriĝon de Gerasim la sekvantan tagon.

-Oni serĉis lin en lia ĉambreto, alvokis Gavrila-n. Gavrila venis,

-rigardis, movis la ŝultrojn kaj konkludis, ke la mutulo aŭ forkuris

-aŭ dronis kune kun sia hundaĉo. Oni informis la policon, raportis

-al la sinjorino. La sinjorino ekkoleris, ekploris, diris, ke oni

-nepre trovu Gerasim-on, certigis, ke ŝi neniam ordonis forigi la

-hundon, kaj fine tiel admonis kaj riproĉis Gavrila-n, ke li la

-tutan tagon nur skuis la kapon, ripetante: „Nu!“, ĝis kiam la onklo

-Ĥvost lin konsole saĝigis, dirinte al li: „Nu ... u!“ Fine oni

-ricevis la sciigon el la vilaĝo, ke Gerasim tien venis. La sinjorino

-iom trankviliĝis; komence ŝi ordonis lin revenigi al Moskvo, sed

-tamen poste ŝi anoncis, ke ŝi tute ne bezonas tian nedankemulon.

-Cetere post tio ŝi baldaŭ mortis; ŝiaj heredintoj ne zorgis plu

-pri Gerasim. Ili ankaŭ aliajn servutulojn de sia patrino liberigis

-kontraŭ la depago.

-

-Ĝis nun loĝas solece Gerasim en sia forgesita „izba“. Li ĉiam bone

-fartas, ĉiam estas fortikega. Kiel antaŭe li laboras multe, kiel

-antaŭe li estas gravmiena kaj seriozmora. Sed la najbaroj rimarkis,

-ke depost la reveno el Moskvo Gerasim tute ne atentas virinojn, eĉ ne

-rigardas ilin, kaj ke li ne posedas hundon en sia korto.

-

-„Cetere“, pridiskutas vilaĝanoj, „feliĉa li estas, ne bezonante

-edzinon. Kaj la hundon! ĉu li ĝin bezonas? Eĉ perforte oni ne povus

-allogi ŝteliston en lian korton!“ Tia famo pri la giganteca forto de

-la mutulo disvastiĝas ĉien.

-

-

-

-

-BEĴIN-HERBEJO

-

-

-Estis bela junia tago, unu el tiuj tagoj, kiuj pruvas, ke la

-bonvetero daŭros ankoraŭ longe. La ĉielo estas serena jam de la

-frua mateno. La matenruĝo ne flamas simile al brulego; ĝi estas

-disverŝita, kiel milda rozkoloraĵo. La suno -- ne flambrila,

-rulruĝiganta, kiel dum varmega sekvetero, ne malserena-purpura, kiel

-antaŭ la ventego -- sed la suno -- afable radibrila -- pace elnaĝas

-el sub mallarĝa kaj longa nubeto, lumas freŝkolore kaj eniĝas en

-ĝian bluan nebulon. Kiel serpentetoj lude brilas la supraj maldensaj

-randoj de la distirita nubeto; ili brilas, kvazaŭ ili estus el

-forĝita arĝento. Sed jen, ree flue ekŝpruciĝas petolemaj radioj; ĝoje

-kaj majeste, kvazaŭ altenflugante, aperas la potenca lumigilo. Ĉirkaŭ

-la tagmezo, kutime, videbliĝas amase rondaj altaj nuboj, orgrizaj,

-kun delikataj blankaj randoj. Simile al insuloj, disĵetitaj laŭlonge

-de la senlime disfluanta rivero, kiu ĉirkaŭas ilin per profunde

-diafanaj akvokoloj, egale bluaj, ili preskaŭ ne moviĝas. Pli

-malproksime, ĉe la firmamento, ili kunŝoviĝas, ariĝas, -- ne estas

-plu videbla la ĉielbluaĵo inter ili. Sed ili estas same lazuraj

-kiel la ĉielo: la lumo, la varmo trapenetras ilin. La firmamento

-dum la tuta tago ne ŝanĝas sian malpezan, palvioletan koloron, ĉie

-egalan. Nenie la fulmotondra vetero mallume minacas; ie, foje, tiras

-sin malsupren, el la ĉielo, bluaj strioj: -- apenaŭ rimarkebla

-pluvo falas, kiel tra kribrilo. Vespere tiuj nuboj foriĝas; la

-lastaj el ili, nigraj, senformaj, kiel la fumo, iĝas rozkoloraj

-vaporbuloj pro la radioj de la subiranta suno. Sur la loko, kie la

-suno subiris, same pace, kiel ĝi estis leviĝinta, nelonge starrestas

-ruĝeta brilkrono super la mallumiĝinta tero. Lumbriletante, kiel

-zorge portita vakskandelo, aperas tie la vesperstelo. En tiaj tagoj

-ĉiuj koloroj estas nehelaj, mildigitaj. Sur ĉio kuŝas la sigelo de

-ia kortuŝa packvieto. Dum tiaj tagoj foje estas varmege; sur la

-deklivoj de la kampoj la aero estas sufoka. Sed la vento disblovadas,

-dispeladas la amasiĝintan varmegon; la ĉirkaŭturnantaj blovatakoj --

-nepra signo de la persista bonvetero -- per blankaj polvamasoj vagas

-sur vojo tra la grenkampoj. La terkulturisto ŝatas tian veteron por

-la rikolto de la greno.

-

-Tian tagon mi ĉasis en la Ĉernska distrikto de la Tula gubernio[21].

-Mi trovis kaj mortigis sufiĉe multe da ĉasaĵoj. Tro plena ĉassako

-tranĉe dolorigis mian ŝultron. Sed jam estis estingiĝanta la

-vesperruĝo; kaj en la aero, ankoraŭ klara, kvankam jam ne plu

-lumigita per radioj de la subirinta suno, densiĝis, disvastiĝis

-noktaj ombroj, kiam mi, fine, decidis reveni hejmen. Per rapidaj

-paŝoj mi transpaŝis longan „placon“ de arbustoj, supreniris la

-monteton kaj ekvidis tute fremdajn, nekonatajn de mi lokaĵojn.

-Anstataŭ la atendita konata ebenaĵo kun kverkarbareto, dekstre, kaj

-malalta blanka preĝejo en la malproksimo, ĉe miaj piedoj etendiĝis

-mallarĝa valo; rekte kontraŭ mi, kiel kruta muro, staris densa

-tremolarbaro. Mi haltis, mirigite ... ne povante kompreni, kie mi

-estas... Mi min returnis... „He,“ mi pensis, „mi devojiĝis, mi iris

-tro dekstren“, kaj, mirante pri mia eraro, mi rapidkure malsupreniris

-la monteton. Min tuj ekkaptis malagrabla, obtuza malsekeco, kvazaŭ

-mi estus enirinta kelon. Densa alta herbo en la fundo de la valo,

-tute malseka, blankiĝis kiel tablotuko. Estis timige surpaŝi ĝin.

-Mi rapide transpaŝis al alia flanko kaj iris, marŝante maldekstren,

-laŭlonge de la tremolaro. La vespertoj jam sin flugportis super ĝiaj

-senmovaj altaĵoj, misterplene turniĝante kaj tremetante en duonklara

-ĉielo. Petolrapide preterflugis malfruiĝinta akcipitreto, rapidante

-en sian neston.

-

-„Jen, se mi nur atingus tiun angulon,“ mi pensis, „tuj mi trovus la

-veran vojon. Mi ja devojiĝis minimume je unu versto.“ Mi atingis,

-fine, la angulon de la arbaro, sed ne trovis tie ian vojon; iaj

-nefalĉitaj, malaltaj arbustoj vaste staris antaŭ mi; malantaŭ ili, en

-la malproksimo, vidiĝis dezerta kampo. Mi ree haltis. „Kia stranga

-okazintaĵo! Kie do mi estas?“ Mi rememorigis min, kiel kaj kien mi

-iris dum la tago.

-

-„He, tio ja estas ‚Paraĥinaj‘ arbustoj“, mi fine ekkriis. „Certe!

-jen tie -- eble, la Sindejeva arbareto! Sed kiel mi ĉi tien venis?

-Tiel malproksimen! Strange ... nun mi estas devigita reveni

-dekstren!“

-

-Mi iris dekstren tra la arbustoj. Dume la nokto estis baldaŭ veninta

-kaj disvastiĝis kiel nubego fulmotondra. Ŝajnis, ke kune kun la

-vesperaj vaporoj el ĉie leviĝadis kaj eĉ de supre verŝiĝis la

-malhelo. Mi atingis sur ian vojon malebenbatitan, surkreskitan de

-herbo. Mi iris laŭlonge de ĝi, atente rigardante antaŭen. Ĉio ĉirkaŭ

-mi rapide nigriĝis kaj silentiĝis; nur skolopoj kriis de tempo al

-tempo. Malgranda noktbirdo, nelaŭte kaj malalte movanta siajn molajn

-flugilojn, preskaŭ tuŝis min kaj timeme deflankiĝis. Mi eliris sur

-la arbarrandon kaj marŝis nun laŭlonge de la kampo, sur la limo. Jam

-apenaŭ mi vidis la aĵojn en malproksimo, apenaŭ videbliĝis ĉirkaŭ

-mi la blankiĝanta kampo. Malantaŭ ĝi leviĝis malserena mallumo,

-alproksimiĝante ĉiumomente per grandegaj fumbuloj. La obtuza eĥo

-de miaj paŝoj sonis en la senmoviĝanta aero. La paliĝinta ĉielo

-ree bluiĝis, sed tio jam estis la bluo de la nokto. La steletoj

-ekbriletis en ĝi, kvazaŭ ili ekmoviĝus.

-

-Kion mi opiniis arbareto, estis malluma kaj ronda nudmonteto.

-

-„Sed kie mi ja estas?“ ripetis mi ree laŭtvoĉe, haltis kaj demande

-rigardis mian anglorasan flavmakulan hundinon, Dianka-n, la plej

-prudentan el ĉiuj kvarpiedaj bestoj. Sed la plej prudenta besto nur

-balancis la voston, malgaje kaj lace palpebrumis kaj ne donis al

-mi ian utilan konsilon. Mi hontis kaj ege kuris antaŭen, kvazaŭ mi

-subite klarsentis, kien oni devas iri. Mi ĉirkaŭiris la monteton

-kaj trovis min en neprofunda, ĉirkaŭe displugita valeto. Tiu ĉi

-krutvaleto aspektis kiel regulforma kaldrono kun plataj flankoj; sur

-ĝia fundo elstreĉiĝis stare kelke da grandaj blankaj ŝtonoj; ŝajne

-ili kunariĝis, malsuprerampinte, por ia sekreta, konsiliĝa kunveno.

-Tie estis mute, mallaŭte; tiel plate kaj malgaje pendis super tiu

-loko la ĉielo, ke mia koro eksentis veon. La besteto nelaŭte kaj

-plende pepkriis en la ŝtonoj. Mi rapide revenis sur la monteton. Ĝis

-nun mi ankoraŭ ne malesperis trovi la vojon al hejmo; sed nun mi

-estis fine certa, ke mi tute devojiĝis; mi ne penprovis plu, ekkoni

-la ĉirkaŭaĵon, preskaŭ dronintan en la nokta senlumo. Mi hazarde

-ekmarŝis antaŭen, direktate de la steloj. Proksimume duonhoron mi

-tiel paŝis, pene movante la piedojn. Ŝajnis, ke mi neniam estis

-en tiaj senvivaj lokoj: nenie trembrilis lumeto, nek aŭdebliĝis ia

-sono; unu kruta monteto sekvis la alian; senfine etendiĝis kampo post

-kampo; arbustoj kvazaŭ elstaris el la tero antaŭ mi. Mi ĉiam iris kaj

-jam intencis kuŝigi min ĝis la mateno, sed subite mi ekvidis antaŭ mi

-teruran abismon.

-

-Mi rapide ekpaŝis malantaŭen kaj, tra apenaŭ travidebla noktkrepusko,

-ekvidis en la malproksimo sub mi grandegan ebenaĵon. Larĝa rivero

-ĉirkaŭfluis ĝin en duonrondo, kiun mi vidis ĉie; ŝtalsimilaj rebriloj

-de la akvo malserene kaj de tempo al tempo tremlumante desegnis

-ĝian fluadon. La monteto, sur kiu mi staris, malsupren kondukis per

-abrupta deklivo; ĝia grandega silueto sin distingis nigra de la

-duonblua aera malpleno. Rekte antaŭ mi, en la angulo, kiun formis

-la deklivo kaj la ebenaĵo, ĉe la rivero, kiu en tiu loko similis

-al senmova malluma spegulo, sub la kruta deklivo de la monteto mem,

-per ruĝa flamo brulis, ellasante fumon, du fajroj, unu apud la alia.

-Ĉirkaŭ ili svarmis homoj, ŝanceliĝis ombroj; foje estis hele lumigita

-la antaŭa parto de ies eta buklokapo.

-

-Mi sciis nun, kie mi troviĝis. Tiu ĉi herbejo estas konata en nia

-regiono sub la nomo „_Beĵin-Herbejo_“. Sed mi ja ne povis revojaĝi

-hejmen, precipe nun, nokte; miaj piedoj ne moviĝis plu pro laceco.

-Mi decidis iri proksimen al la fajroj kaj atendi la matenruĝon en la

-societo de homoj, kiujn mi opiniis ĉevalkomercistoj[22].

-

-Mi bone malsupreniris, sed apenaŭ mi ellasis el la manoj la lastan

-branĉon, je kiu mi tenis min, subite sin ĵetis sur min du grandaj

-blankaj hundoj, kolere bojante. Sonoraj infanaj voĉoj ekaŭdiĝis

-ĉirkaŭ la fajroj. Du -- tri knaboj rapide leviĝis. Mi respondis al

-iliaj demandaj vokoj. Ili alkuris, revokis la hundojn, kiujn precipe

-mirigis la apero de mia Dianka, kaj mi alproksimiĝis.

-

-Mi eraris, opiniante ĉevalkomercistoj la homojn, kiuj ĉirkaŭis la

-fajrojn. Ili estis kamparanaj infanoj el najbara vilaĝo, kiuj gardis

-ĉevalaron. Dum varmega somera tempo, ĉe ni, oni paŝtigas ĉevalojn en

-la kampo nokte, ĉar tage ilin maltrankviligus muŝoj kaj ojstroj[23].

-

-Estas granda ĝojfesto por kamparanaj knaboj, vespere akompani en la

-kampon kaj frumatene hejmen -- la ĉevalaron. Sen ĉapoj, en malnovaj

-duonpeltetoj, ili sidas sur la plej petolemaj ĉevaletoj kaj rapide

-rajdas, ĝoje kriante, elgorĝblekante, movante ĉiuflanken la manojn

-kaj piedojn, alte saltante sur la selo kaj sonore ridante ...

-Maldensa flava polvo leviĝas, postflugas sur la vojo; en malproksimo

-aŭdiĝas akorda piedfrapado, la ĉevaloj kuras, streĉante la orelojn;

-antaŭ ĉiuj, altlevante sian voston kaj senfine ŝanĝante la piedojn,

-kursaltas la ruĝeghara ĉevalaĉo kun pikherbo en vila kolhararo.

-

-Mi diris al la knaboj, ke mi devojiĝis, kaj sidigis min ĉe ili. Ili

-demandis min, de kie mi venas, silentis iomete kaj donis al mi

-lokon. Ni iomete konversaciis. Mi min kuŝigis sub nudiĝinta arbusto

-kaj rigardis ĉirkaŭen. La bildo estis mirinde bela: ĉe la fajroj

-tremetis, kvazaŭ estingiĝante, eniĝante en la mallumon, ronda ruĝa

-respeguliĝo. La flamo, ekbrulante, de tempo al tempo, ĵetis trans

-la linion de tiu rondo rapidajn brillumetojn. Mallarĝa lango de la

-fajro lekis la nudajn sekbranĉetojn de salikarbeto kaj same rapide

-foriĝis... Tranĉliniaj longaj ombroj, subite aperante, alkuris ĝis

-la fajretoj; la malhelo luktis kun la lumo. Foje, kiam la flamo

-brilis pli malforte, la lumrondeto mallarĝiĝis, el alproksimiĝinta

-mallumego neatendite aperis ĉevalkapo, bruna aŭ tute blanka, atente

-kaj senpense rigardis nin, rapide maĉante longan herbon kaj ree

-malleviĝante tuj malaperis. Oni aŭdis nur, kiel ĝi ĉiam maĉis,

-spirblovante.

-

-El loko lumigita estas neeble vidi, kio okazas en la malhelo; tial

-ĉio en la proksimo ŝajnis vualita de preskaŭ nigra kurteno. Sed pli

-malproksime, ĉe la firmamento, malklare videbliĝis montetoj kaj

-arbaroj. Malhela, klara ĉielo, solene, neatingeble alte, pendis

-super ni en sia tuta misterplena belegeco. Dolĉe premis la bruston

-la aromo, la aparta, freŝa, turmenta aromaero de la ruslanda somera

-nokto. Nenia bruo aŭdiĝis en la ĉirkaŭaĵo. Nur de tempo al tempo

-subite sonore plaŭdigis akvon ia granda fiŝo, kaj la ĉeborda kanaro

-ekbruetis, apenaŭ ŝancelita de alfluanta ondo... Sole nelaŭte

-kraketis la fajretoj...

-

-Ĉirkaŭ ili sidis la knaboj kaj apud ili tiuj du hundoj, kies intenco

-estis formanĝi min. Ili ankoraŭ longe ne povis paciĝi pro mia

-ĉeestado: dormeme duonfermante la okulojn kaj strabrigardante la

-fajron, ili de tempo al tempo bojkriegis kun eksterordinara digneco;

-unue ili blekegis, poste -- nelaŭte kriis, kvazaŭ bedaŭrante la

-neeblecon -- plenumi sian deziron.

-

-La knaboj estis entute kvin: Fedja, Pavluŝa, Iljuŝa, Kostja kaj

-Vanja[24]. La nomojn de la knaboj mi eksciis el ilia interparolado

-kaj volas nun konatigi ilin al la leganto.

-

-La plej maljuna el ĉiuj, Fedja, aspektis dekkvarjara. Li estis gracia

-knabo kun belaj, delikataj, iomete etaj vizaĝtrajtoj, buklaj blondaj

-haroj, klaraj okuloj kaj ĉiama duongaja, duondistra rideto. Laŭ ĉiuj

-signoj li apartenis al riĉa familio kaj paŝtis nokte ĉevalojn ne pro

-bezono, sed pro amuzo. Li surhavis multekoloran kalikotan bluzon,

-flave borderumitan. Malgranda nova feltmantelo, en kies manikoj li ne

-enŝovis la brakojn, pendis sur liaj mallarĝaj ŝultroj; sur la blua

-zonumo estis alligita la kombilo. La botoj kun nealtaj tibiingoj

-estis liaj -- ne patraj. La dua knabo, Pavluŝa, havis senorde

-starantajn nigrajn harojn, grizajn okulojn, larĝajn vangostojn,

-vizaĝon palan, plenan je cikatroj; grandan, sed regulforman buŝon.

-Tuta lia korpo estis dikmalalta, mallertmova. La knabo ne estis bela,

-verdire, tamen li plaĉis al mi. Lia rigardo estis saĝa kaj sincera,

-en lia voĉo sonis la forto. Li ne aspektis dande: tuta lia vestaĵo

-konsistis el simpla ĉemizo kaj flikitaj pantalonoj. La vizaĝo de

-la tria, Iljuŝa, estis sufiĉe sensignifa: li havis kurbiĝintan

-nazon, longan kapformon, ne bone aspektis. Liaj vizaĝtrajtoj

-esprimis malspritan, malsanecan zorgemon. Liaj kunpremitaj lipoj ne

-malfermiĝis, la brovoj restis ĉiam kuntiritaj. Liaj flavaj, preskaŭ

-blankaspektaj haroj pendis kiel pintaj harligetoj el sub malalta

-felĉapo, kiun li ambaŭmane ŝovis sur siajn orelojn. Sur liaj piedoj

-li havis novajn bastŝuojn kaj piedajn ĉifonojn; dika ŝnuro, trivice

-zonita ĉirkaŭ lia talio, orde kuntiris lian puraspektan nigran

-kiteleton. Li, kiel Pavluŝa, estis, laŭvide, ne pli ol dekdujara. La

-kvara, Kostja, dekjara knabo, atentigis per sia meditema, malgaja

-rigardo. Lia vizaĝo estis eta, malgrasa, lentuga; li havis pintitan

-mentonon, kiel la sciuro. Oni apenaŭ distingis liajn lipojn. Sed

-strange impresis liaj okuloj -- nigraj, fluide brilantaj. Ili, ŝajne,

-volis ion esprimi, sed por tio mankis vortoj al la knabo. Li estis

-malaltkreska, malsanaspekta, vestita mizere. La lastan, Vanja-n, mi

-komence ne rimarkis; li estis kaŭrekuŝanta sub la bastkovraĵo kun

-malregulaj randoj; li nur malofte montradis el sub ĝi sian buklan

-blondan kapeton. Ĉi tiu knabo estis nur sepjara.

-

-Tiel mi kuŝis sub la arbusto, iomete malproksime, kaj observadis la

-knabojn. Malgranda kaldroneto pendis super unu el la fajroj; en ĝi

-estis kuirataj la terpomoj. Pavluŝa zorgis pri ili kaj, starante

-sur la genuoj, enpuŝis la ligneron en la bolantan akvon de tempo al

-tempo. Fedja kuŝis, sin apogante sur la kubuto, disvastigante la

-randojn de sia feltmantelo. Iljuŝa sidis apud Kostja kaj fiksrigardis

-ion per duonfermitaj okuloj. Kostja mallevis la kapon kaj rigardis

-ien en malproksimon. Vanja ne moviĝis sub sia bastkovraĵo. Mi

-ŝajnigis min dormanta.

-

-La knaboj ree komencis interbabili. Unue ili priparolis tion kaj

-tion: la morgaŭajn laborojn, la ĉevalojn; sed subite Fedja sin turnis

-al Iljuŝa kaj -- kvazaŭ renovigante interrompitan konversacion --

-demandis lin:

-

-„Nu, kiel do, ĉu ci ĝin vidis vere, la hejmkoboldon?“

-

-„Ne, mi ĝin ne vidis, ĝin ja ne estas eble vidi,“ respondis Iljuŝa

-per voĉo apenaŭ aŭdebla, raŭketa, kies sonoj tre bone konformiĝis al

-lia vizaĝesprimo, „sed mi aŭdis ... ne sole mi...“

-

-„Kie ĝi loĝas?“

-

-„En la malnova ĉerpejo[25].“

-

-„Ĉu vi laboras en la fabriko?“

-

-„Jes, mi kaj mia frato Avdjuŝka; ni estas papergladistoj.“

-

-„Jen vi, fabrikuloj!“

-

-„Nu, kiel do ci ĝin aŭdis?“ demandis Fedja.

-

-„Jen kiel ... mi kun frato Avdjuŝka, kun Fedor Miĥejevskij, kun

-Ivaŝka Kosoj, kun alia Ivaŝka el Krasnije Ĥolmi, kaj ankoraŭ kun

-Ivaŝka Suĥorukov, kun aliaj knaboj ankoraŭ -- entute ni estis

-dek: la tuta deĵorintaro. Ni estis devigitaj pasigi la nokton en

-la ĉerpejo. Tio estas -- la laborobservisto Nazarov malpermesis al

-ni iri hejmen. ‚Kial vi,‘ li diris, ‚fraŭletoj, iros hejmen? Restu

-ĉi tie -- ni havos morgaŭ multe da laboro.‘ Nu, ni restis en la

-fabrikejo, ni kuŝis tie are ... Avdjuŝka demandis: ‚Nu, knaboj, se la

-hejmkoboldo nun venus?‘ Apenaŭ li tion elparolis, iu ekmarŝis super

-ni. Ni kuŝis malsupre, ĝi do ekmarŝis super ni, ĉe la rado. Ni aŭdis:

-ĝi paŝas, la lignotabuloj fleksiĝas sub ĝi, krakas ... Li transkuris

-super niaj kapoj; la akvo ekplaŭdis sur la rado, kiu ekfrapis,

-ekturniĝis; sed la baro ĉe la defluilo[26] estas fermita. Ni estis

-mirigitaj: kiu levis la bartrabeton, por ke akvo povu flui? Sed la

-rado ne longe turniĝis kaj haltis. ‚Tiu‘ iris ree al la supra pordo

-kaj malsupreniris la ŝtuparon, malsupreniris ne rapide: la ŝtupetoj

-ĝemkraketas sub ĝiaj piedoj. Nu, ĝi alproksimiĝis al nia pordo,

-atendis iomete -- tuj la pordo larĝe malfermiĝis ... Mi ektremis --

-rigardas -- nenio estas videbla ... Sed la retĉerpilo, staranta ĉe la

-pelvo, ekmoviĝis, leviĝis, eniĝis por momento en la akvon, flugis

-iomete en la aero, kvazaŭ ĝi estus ŝprucilo kaj revenis al sia loko.

-Poste ĉe alia pelvo forflugis la hoko de la najlo kaj ree pendiĝis

-sur la najlon. Poste iu kvazaŭ alproksimiĝis al la pordo, ektusis,

-ekspirblovis kiel ŝafo, bruvoĉe... Ni ĉiuj falkuŝiĝis amase teren,

-unu rampis sur la alian. Kiel ni tiam ektimegis!“

-

-„Jen kiel!“ elparolis Pavel. „Kial do ĝi ektusis?“

-

-„Mi ne scias... Eble pro malsekeco en la mucido.“

-

-Ĉiuj eksilentis.

-

-„Nu,“ demandis Fedja, „ĉu la terpomoj estas kuiritaj?“

-

-Pavluŝa palpis ilin.

-

-„Ne, ankoraŭ ne... Jen, ĝi plaŭdigis akvon...“, aldiris li,

-rigardante la riveron. „Eble la ezoko. Jen, tie falis steleto.“

-

-„Kion mi rakontos ankoraŭ al vi, fratuloj,“ ekparolis per pepvoĉo

-Kostja, „aŭdu nur, kion rakontis antaŭ nelonge la paĉjo en mia

-ĉeesto.“

-

-„Nu, ni aŭdas“, diris protekteme Fedja.

-

-„Vi ja konas Gavrila-n, la antaŭurban ĉarpentiston?“

-

-„Jes, ni lin konas.“

-

-„Sed ĉu vi scias, kial li estas tiel malgaja ĉiam? Tiel silentema?

-Jen, kial li estas malgaja: Li iris foje, rakontis mia paĉjo, al

-arbaro por serĉi nuksojn. Li iris en la arbaron kaj devojiĝis; Dio

-scias, en kia loko li troviĝis; li iradas, vagas, fratuloj, ne povas

-trovi la vojon, la nokto jam alproksimiĝas... Li sin sidigis sub

-arbon. ‚Ĉi tie‘, li pensis, ‚mi atendu la matenon‘, kaj ekdormis. En

-dormo li aŭdas, ke iu lin vokas. Li rigardas, sed neniun vidas. Ree

-li ekdormetis... ree li estas vokata... Li ree rigardas, vidas, --

-sidas antaŭ li sur la branĉo la nimfo, klarluma, balanciĝas, logas

-lin al si kaj ridas... La luno lumis tiel klare, ĉion lumigis...

-Ŝi vokas lin al si, -- ŝi estas klara, blanka, kvazaŭ ploteto aŭ

-gobio, -- ankaŭ karasoj estas iufoje tiel blanketaj, arĝentkoloraj...

-La ĉarpentisto Gavrila duonsvenis ... sed ŝi ridas kaj logas lin al

-si per la mano... Jam ekstaris Gavrila, intencis obei al la voko de

-la nimfo, -- sed, fratuloj, eble Disinjoro lin inspiris: li faris

-krucosignon[27]. Estis pene al li fari la krucosignon, li diris:

-‚Mia mano kvazaŭ ŝtoniĝis, ne moviĝis...‘ He, li! Ekvidinte, ke li

-faris krucosignon, la nimfo ne ridis plu, ŝi ekploris! Ŝi ploras,

-fratuloj, forviŝas siajn larmojn per la haroj; harojn ŝi havas

-verdajn, kiel kanabo. Jen rigardas ŝin Gavrila kaj demandas: ‚Kial

-ci, arbara kreskaĵaĉo, ploras?‘ Ekparolas la nimfo: ‚Kial ci, homo,

-faris krucosignon? Se ci ne estus farinta ĝin, ci restus kun mi en

-ĝojo ĝis la fino de la tagoj. Mi ĝemploras, mi veas, ĉar ci faris

-krucosignon. Sed ne mi sola tion priploros: ankaŭ ci ĝemploru ĝis la

-fino de ciaj tagoj...‘ Tuj ŝi, fratuloj, foriĝis, kaj tuj Gavrila

-ekvidis la vojon, per kiu li povis eliri el la arbaro. Kaj de tiu

-tempo li estas ĉiam malgaja.“

-

-„Jen kia okazintaĵo!“ diris Fedja post ioma silento. „Kiel do

-kapablas tia arbara sorĉestaĵo difekti kristanan animon? Li ja ne

-obeis ŝin!“

-

-„Jen, kapablas tamen...“, diris Kostja. „Gavrila asertis, ke ŝi havis

-voĉeton akran, plendan, kiel rano...“

-

-„Ĉu cia paĉjo mem tion rakontis?“ daŭrigis Fedja.

-

-„Li mem. Mi estis kuŝanta, mi ĉion aŭdis.“

-

-„Stranga afero! Kial do li estas malgaja... Eble li plaĉis al ŝi, se

-ŝi lin alvokis...“

-

-„Jes, plaĉis!“ ironie diris Iljuŝa. „Ne! Ŝi volis nur lin tikli

-ĝismorte... Ili okupas sin pri tio, la nimfoj...“

-

-„Ĉi tie ja ankaŭ, eble, estas nimfoj“, diris Fedja.

-

-„Ne“, respondis Kostja. „Ĉi tie la loko estas ‚pura‘, ‚libera‘[28].

-Nur la rivero estas proksima.“

-

-Ĉiuj eksilentis. Subite, ie malproksime, ekaŭdiĝis tiriĝanta,

-preskaŭ ĝemanta sono, unu el tiuj nekompreneblaj noktaj sonoj, kiuj

-naskiĝas iufoje en silento, leviĝas, restas en la aero kaj malrapide

-disvastiĝas ĉie, kvazaŭ svenante ... Vi aŭskultas ... nenion ... sed

-tamen io tintas ... Ŝajne iu longe kriis sub la firmamento mem, iu

-alia revokis per akra rido en la arbaro kaj nelaŭta, siblanta fajfado

-aŭdiĝis laŭlonge de la rivero ...

-

-La knaboj rigardis unu la alian kaj faris la krucosignon[29] ...

-

-„Ke la kruco nin protektu!“ flustris Iljuŝa.

-

-„He, vi, korvinoj[30]!“ ekkriis Pavel: „Kial vi ektimis? Rigardu nur,

-la terpomoj estas jam kuiritaj!“ (Ĉiuj alŝovis sin kaj komencis manĝi

-la fumantajn terpomojn; nur sole Vanja ne moviĝis.) „Kaj ci?“ diris

-Pavel.

-

-Sed li ne elrampis el sub sia bastaĵo. La kaldroneto estis baldaŭ

-malplena.

-

-„Ĉu vi aŭdis, fraŭletoj,“ komencis Iljuŝa, „kio okazis antaŭ nelonge

-ĉe ni, en Varnavicaj?“

-

-„Ĉu sur la digo?“ demandis Fedja.

-

-„Jes, jes, sur la digo, rompita de akvo ... Jen malpura loko,

-malbenita, senviva ... Ĉirkaŭe troviĝas profundaj kavegoj,

-terfendaĵoj. En la kavegoj loĝas serpentoj...“

-

-„Kio do okazis? Rakontu!“

-

-„Jen, kio okazis. Ci, eble, Fedja, ne scias, sed tie, ĉe vi, estas

-enterigita droninto. Li droniĝis jam antaŭlonge, kiam la starlageto

-estis ankoraŭ profunda. Nur lia tombeto estas apenaŭ videbla,

--- eta monto ... Jen, antaŭ nelonge, vokas la servistarestro la

-hundgardiston Jermil kaj diras al li: ‚Iru, Jermil, poŝton.‘ Jermil

-ĉe ni ĉiam veturas poŝton. Ĉiuj liaj hundoj mortis; ne estis scieble,

-kial ili ĉe li ne restas vivantaj; sed li estas hundgardisto bona,

-modela ... Jermil rajdis poŝton, restis en la urbo longe kaj

-hejmrevenas iomete ebria ... Jam noktiĝis, la nokto estas klara,

-la luno brilas ... Jermil transrajdas la digon; la vojo ja iris

-tiuflanke ... Rajdas li, la hundgardisto Jermil, kaj vidas: sur la

-tombo de la droninto marŝas ŝafideto, tiel blanka, bukla, beleta ...

-vagas ... Jen pensas Jermil: ‚Mi ĝin prenos, ĝi ja ĉi tie pereos.‘

-Li prenis la ŝafidon en siajn brakojn. La ŝafido ne kontraŭstaras.

-Jermil alproksimiĝas al sia ĉevalo, kun la ŝafido en la brakoj. Sed

-la ĉevalo forsaltas de li, spirblovas, skuas sian kapon[31]. Li

-krie trankviligas ĝin, sin sidigas por rajdi kun la ŝafido, tenante

-la besteton antaŭ si. Li rigardas la ŝafidon, la ŝafido lin ankaŭ

-rigardas rekte en la okulojn. Ektimiĝis Jermil, la hundgardisto.

-‚Mi ne sciis,‘ li pensis, ‚ke ŝafoj rigardas onin tiel rekte en la

-okulojn, sed kontraŭ tio oni povas nenion fari ...‘ Li ĝin karesas

-per la mano kaj diras: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘ Subite la ŝafo montris al li

-la dentojn kaj ankaŭ diris: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘“

-

-Apenaŭ la rakontinto eldiris la lastan vorton, ambaŭ hundoj

-leviĝis samtempe, konvulsie bojante, forkuris de la fajro kaj

-malaperis en la mallumo. La knaboj ektimis. Vanja eksaltis el sub

-sia bastkovraĵo. Pavluŝa kun krio sekvis la hundojn. Ilia bojado

-aŭdiĝis el malproksimo. Oni aŭdis ankaŭ la senordan kuradon de la

-maltrankviligita ĉevalaro ... Pavluŝa laŭtvoĉe ekkriis: „Grizulo!

-Ĵuĉka[32]!“ Post kelkaj momentoj la bojado haltis, aŭdebliĝis el

-malproksimo jam la voĉo de Pavluŝa. Preterpasis ankoraŭ iomete da

-tempo. La knaboj mire rigardis unu la alian, kvazaŭ atendante, kio

-okazos. Subite aŭdiĝis la piedfrapado de kuranta ĉevalo. Abrupte ĝi

-haltis ĉe la brullignaro, kaj, sin tenante je la kolharoj, rapide

-malsuprensaltis Pavluŝa. Ambaŭ hundoj ankaŭ eksaltis en la lumrondon,

-kaj tuj sin sidigis, elpendigante siajn ruĝajn langojn.

-

-„Kio okazis? kio?“ demandis la knaboj.

-

-„Nenio“, diris Pavluŝa, forsendante la ĉevalon. „Eble la hundoj

-ion elflaris ... Mi pensis, ke tio estas lupo“, aldiris li per

-indiferenta voĉo, rapide spirante.

-

-Nevole mi admiris Pavluŝa-n. Li estis tre interesa en ĉi tiu momento.

-Lia malbela vizaĝo, vigligita pro rapida rajdado, kvazaŭ brulis pro

-kuraĝeco, pro firma decidemo ... Sen bastono, nokte, li, nenion

-pripensante, saltrajdis por forpeli la lupon. „Kia bravulo!“ pensis

-mi, lin rigardante.

-

-„Ĉu oni ilin vidas tie ĉi, la lupojn?“ demandis la timemulaĉo Kostja.

-

-„Ili ĉiam estas multnombraj ĉi tie“, respondis Pavel. „Sed danĝeraj

-ili estas nur vintre.“

-

-Li ree kaŭrekuŝigis sin ĉe la fajro. Sin sidigante sur la teron, li

-faligis sian manon sur la haran nukon de unu el la hundoj; kaj la

-ĝojigita besto longe ne deturnis la kapon, fiere-dankeme rigardante

-deflanke Pavluŝa-n.

-

-Vanja ree forkaŝis sin sub sia bastaĵo.

-

-„Sed kiajn teruraĵojn, ci, Iljuŝa, al ni rakontis?“ ekparolis Fedja.

-Li estis la filo de la riĉa vilaĝano kaj, kiel tia, li komencis

-ĉiam, unua, la konversacion. „Ankaŭ la hundojn igis boji ia diabla

-forto!... Certe, mi aŭdis, ĉe vi tiu loko estas malbenita...“

-

-„Varnavicaj! Sendube: tre malpura loko! Tie ofte oni vidadis la

-maljunan sinjoron, la mortintan ... Vagas li, oni rakontas, en

-longbaska kaftano[33], ĉiam sopirĝemas, serĉas ion sur la tero ...

-Foje lin renkontis la maljuna Trofimiĉ. -- ‚Kion vi, sinjoro Ivan

-Ivaniĉ, bonvolas serĉi sur la tero?‘“

-

-„Li demandis la sinjoron?“

-

-„Jes, li demandis...“

-

-„Nu, kuraĝulo li ja estas, ĉi tiu Trofimiĉ. Kion do la sinjoro

-respondis?“

-

-„‚Sorĉan herbon[34]‘ diras li, ‚mi serĉas.‘ Tiel obtuze elparolas:

-‚sorĉan herbon‘ ... ‚Kial do vi bezonas sorĉan herbon, Ivan Ivaniĉ?‘

-

-‚La tombo min premas,‘ li diras, ‚Trofimiĉ ... For el la tero mi

-volas, for!‘“

-

-„Jen, kia li estas!“ diris Fedja. „Ĉu li ne sufiĉe vivis?“

-

-„Stranga afero!“ elparolis Kostja. „Mi pensis, ke la mortintojn oni

-povas vidi nur ‚gepatran sabaton‘[35].“

-

-„La mortintojn oni povas vidi ĉiam“, certige diris Iljuŝa. Li,

-kiel mi rimarkis, pli bone ol aliaj knaboj sciis ĉiujn vilaĝanajn

-superstiĉajn „onidirojn“. „Sed ‚gepatran sabaton‘ vi ankaŭ povas vidi

-la vivanton, kies vico estas -- morti en la sama jaro... Sidigu cin

-nur sur la preĝejan peronon, rigardu la vojon... Preterpaŝos ĉiuj

-tiuj, kiuj estas mortontaj dum la jaro... Ĉe ni pasintan jaron Uljana

-iris al la preĝeja perono...“

-

-„Nu, ĉu ŝi iun vidis?“ sciavide demandis Kostja.

-

-„Certe... Unue ŝi sidis longe, nenion aŭdis, neniun vidis ... nur ie

-kvazaŭ hundeto bojas... Subite vidas ŝi: iu knabo iras sur la vojo,

-vestita sole de ĉemizo. Ŝi fiksrigardis: iras Ivaŝka Fedosejev.“

-

-„Ĉu tiu, kiu mortis printempe?“

-

-„Li, la sama. Li iras, ne levas la kapon. Uljana lin rekonis... Poste

-ŝi rigardas -- iras virino. Ŝi fiksrigardas -- ho, Disinjoro, do tio

-estas ŝi mem, Uljana!“

-

-„Ĉu eble estas, ke ŝi mem?“

-

-„Je Dio, ŝi mem.“

-

-„Nu, ŝi ja ankoraŭ ne mortis?“

-

-„La jaro ne forpasis ankoraŭ. Sed rigardu ŝin -- ŝi apenaŭ marŝas,

-apenaŭ spiras.“

-

-Ĉiuj ree eksilentis. Pavel ĵetis la manplenon da sekaj branĉetoj

-en la fajron. Akre nigriĝis ili sur la subite ekflamanta lumo,

-ekkraketis, ekfumiĝis, kurbiĝis, levante la brulitajn pintojn.

-La lumrebrilo disvastiĝis ĉiuflanken kaj, tremetante, leviĝis

-alten. Neatendite aperis blanka kolombeto, -- flugis rekte sur tiun

-rebrilon, time turniĝis, tute surverŝita de varmega helo kaj foriĝis

-en sonora flugado.

-

-„Eble ĝi devojiĝis kaj ne trovas sian hejmon“, diris Pavel. „Nun ĝi

-flugos, trovos ian lokon kaj tie noktpasigos ĝis la mateno.“

-

-„Ĉu ci ne pensas, Pavluŝa,“ diris Kostja, „ke tio estis la animo de

-iu veremulo[36], fluginta ĉielen, he?“

-

-Pavel ĵetis ankoraŭ unu manplenon en la fajron.

-

-„Verŝajne“, li diris fine.

-

-„Diru do, Pavluŝa,“ komencis Fedja, „ĉu ĉe vi, en Ŝalomovo, estis

-ankaŭ videbla la ĉiela antaŭdiro[37]?“

-

-„Kiam la suno malaperis? Kompreneble, jes...“

-

-„Ĉu vi ankaŭ ektimis?“

-

-„Ne nur ni... Nia sinjoro, kvankam li diris al ni antaŭe, ke estos la

-suna mallumiĝo, tamen, kiam mallumiĝis, tiel ektimis, terure... En la

-‚izba‘[38], kie loĝas la servistaro, la kuiristino, kiam mallumiĝis,

-ekkaptis la fornan forkon kaj rompis, batante per ĝi, ĉiujn potojn

-en la kuirforno. ‚Neniu bezonas ja nun manĝi,‘ ŝi diris, ‚la mondo

-ja pereas!‘ La brasiksupo tiamaniere tuta forfluis. En nia vilaĝo,

-fratuloj, disvastiĝis jenaj famoj: ke blankaj lupoj transkuros la

-landon, ili manĝos homojn, ĉie flugos rabobirdoj kaj finfine oni

-ekvidos Triŝka-n[39] mem.“

-

-„Kian Triŝka-n?“ demandis Kostja.

-

-„Ĉu ci ne scias?“ arde ekparolis Iljuŝa. „Nu, frato, de kie ci venas,

-se ci ne konas Triŝka-n? Hejmsiduloj vi estas en via vilaĝo, veraj

-hejmsiduloj[40]! Triŝka -- tio estas mirinda homo, kiu venos. Li

-estos mirinda, ĉar neniu lin povos kapti, kaj nenion oni povos fari

-kontraŭ li... Ekzemple: la popolo volos lin kapti, ili atakos lin

-per bastonegoj, ĉirkaŭos lin per ĉenegoj, sed li elglitos tiel, ke

-ili komencos batali kontraŭ la siajn mem. Oni metos lin, ekzemple,

-en la malliberejon, -- li petos kruĉeton da akvo por trinki, oni

-alportos al li kruĉeton -- li ensaltos en ĝin kaj malaperos en ĝia

-fundo. Oni katenos lin, li frapos per la manplatoj, tuj la katenoj

-falos teren. Nu, ĉi tiu Triŝka irados tra kamparoj, tra urboj... Ĉi

-tiu Triŝka estos homo malica, li delogos la kristanan popolon, sed

-oni ne povos ion fari kontraŭ li... Tia homo li estos, ruzmalica...“

-

-„Nu, jes,“ plu parolis Pavluŝa per sia malrapidiĝanta voĉo, „li estos

-tia... Tiun oni ankaŭ atendis ĉe ni... La maljunuloj diris: kiam

-komenciĝos la ĉiela fenomeno, tuj venos Triŝka. Jam ĝi komenciĝis.

-Ĉiuj eliris el la domoj, iris sur la straton, la kampon, atendas, kio

-okazos. Ĉe ni, kiel vi scias, estas multe da loko, estas vaste...

-Oni vidas -- el la antaŭvilaĝo la monton malsupreniras iu stranga

-kun kapo mirinda... Ĉiuj ekkriis: ‚Ho, jen venas Triŝka! venas

-Triŝka!‘ Kaj ĉiuj diskuris, ĉiu, kien li povis! Nia vilaĝestro

-rampis en la akvofosejon, lia edzino eksenmoviĝis sur la sojlo de

-sia pordego kaj ektimigis tiel sian korthundon, ke ĝi forkuris de la

-ĉeno, transsaltis la baraĵon kaj malaperis en la arbaro! La patro

-de Kuzka, Dorofejiĉ, saltis en avenkampon, sin duonsidigis tie,

-ekkriis kiel koturno: ‚Eble la animpereigisto do kompatos birdojn,

-tiu malamiko!‘ Jen tiel ĉiuj maltrankviliĝis! Sed tio estis nia

-barelisto, Vavila; li aĉetis novan kruĉeton kaj metis ĝin, irante,

-sur sian kapon.“

-

-Ĉiuj knaboj ekridis kaj ree eksilentis por momento, kiel tio okazas

-ofte inter homoj, konversaciantaj ekstere de la domo.

-

-Mi rigardis ĉirkaŭen: reĝe kaj solene staris la nokto, la mucidan

-malvarmeton de la vespero anstataŭis meznokta seka varmeco, kaj

-ankoraŭ longe ĝi estis kuŝonta kiel mola tavolo super la dormantaj

-kampoj; ankoraŭ multe da tempo restis ĝis la unua balbutflustrado,

-ĝis la unuaj roseroj de la matenruĝo. La luno forestis en la ĉielo;

-ĝi estis leviĝonta pli malfrue. Multnombraj oraj steletoj, ŝajne,

-silente flugmoviĝis ĉiuj, lumbriletante kvazaŭ vete, sin direktante

-al la „Laktvojo“. Ilin rigardante, vere, vi kvazaŭ sentis mem neklare

-antaŭenrapidantan, senhaltan kuradon de la tero ... Subite stranga,

-vea akra krio ekaŭdiĝis dufoje, unu post la alia, super la rivero,

-kaj reaŭdiĝis baldaŭ pli malproksime ...

-

-Kostja ektremis. „Kio tio estas?“

-

-„La ardeo krias“, trankvile respondis Pavel.

-

-„La ardeo“, ripetis Kostja. „Kion do mi hieraŭ aŭdis vespere“,

-aldiris li post iometa silento. „Ci eble scias...“

-

-„Kion ci aŭdis?“

-

-„Jen kion: Mi iris el Kamenaja Grjada al Ŝaŝkino. Mi iris unue

-laŭlonge de niaj nuksarbustoj, poste mi transiris la herbejon, ci

-scias, tie, kie ĝi abrupte turniĝas en la kavego; tie ankaŭ estas

-profunda akvotruo;[41] ĝi ne estas videbla sub la kreskanta kanaro.

-Nu, mi preteriris, fratuloj, tiun akvotruon, -- el ĝi ekĝemas iu,

-tiel plendplene: ‚u--u! u--u! u--u!‘ Mi ektimis, fratuloj; estis

-malfrue nokte, kaj la voĉo -- tiel ĝemplena! Ŝajnis al mi, ke mi mem

-ekploras! Kio tio estis, he?“

-

-„En tiu akvotruo antaŭlaste pasintan someron rabistoj dronigis la

-arbargardiston Akim-on,“ diris Pavluŝa, „eble lia animo plendas...“

-

-„Estas eble, fratuloj“, rediris Kostja, larĝigante siajn grandajn

-okulojn. „Mi ja ne sciis, ke oni dronigis Akim-on en tiu truego, --

-mi estus ankoraŭ pli ektimiĝinta.“

-

-„Oni diras, ke ekzistas ankaŭ tiaj etaj ranoj,“ daŭrigis Pavluŝa,

-„kiuj tiel plende krias.“

-

-„La ranoj! Nu, tio estis ne ranoj! ... kiaj ranoj!“ (La ardeo ree

-eligis ĉe la rivero akran krion.) „He, ĝi!“ malgraŭvole elparolis

-Kostja, „ĝi krias, kvazaŭ la arbarkoboldo.“

-

-„La arbarkoboldo ne krias,“ diris Iljuŝa, „ĝi estas muta. Ĝi nur

-frapas per la manplatoj kaj kraketas...“

-

-„Ĉu ci lin eble vidis, la arbarkoboldon?“ mokeme interrompis lin

-Fedja.

-

-„Ne, mi ne vidis, ke Dio gardu ĝin vidi. Sed aliaj vidis antaŭ kelke

-da tagoj, ĉe ni, li devojigis kamparanon, igis lin vagi en la arbaro,

-ĉiuflanken, ĉiam ĉirkaŭ la sama kampeto. Apenaŭ li trovis la vojon

-frumatene.“

-

-„Nu, ĉu li ĝin vidis?“

-

-„Li vidis. Li rakontas: staras tiel grandega, malluma, envolvita,

-malantaŭ la arbo ... ne klare videbla ... rigardas ... palpebrumas

-... rigardas per siaj okulaĉoj kaj palpebrumas...“

-

-„He,“ ekkriis Fedja, ektremetante kaj skuante la ŝultrojn, „fi!“

-

-„Kial do tia aĉajo disvastiĝis en la mondo?“ diris Pavel, „verdire!“

-

-„Ne insultu, ĝi aŭdos!“ atentigis Ilja.

-

-Ree ĉiuj eksilentis.

-

-„Rigardu, rigardu, fraŭletoj“, ekaŭdiĝis neatendite la infaneca voĉo

-de Vanja. „Rigardu la Diajn steletojn: kvazaŭ abeletoj ili flugas,

-amase...“

-

-Li elmontris sian freŝan vizaĝeton el sub la bastkovraĵo kaj

-malrapide levis al la ĉielo siajn grandajn, mildajn okulojn. La

-okuloj de ĉiuj knaboj leviĝis al la ĉielo kaj ne baldaŭ malleviĝis.

-

-„Diru, Vanja,“ karese ekparolis Fedja, „ĉu cia fratino Anjutka bone

-fartas?“

-

-„Jes, bone“, respondis Vanja, iomete kartave.

-

-„Demandu ŝin, kial ŝi ne venas al ni.“

-

-„Mi ne scias.“

-

-„Diru al ŝi, ke ŝi venu!“

-

-„Mi diros.“

-

-„Diru al ŝi, ke mi ion al ŝi donacos.“

-

-„Kaj al mi ankaŭ?“

-

-„Jes, ankaŭ.“

-

-Vanja ekĝemetis.

-

-„Ne, ni ne bezonas ion ... Donu al ŝi: ŝi estas bonkora etulino.“

-Vanja ree kuŝigis sin. Pavel ekstaris kaj prenis la malplenan

-kaldroneton.

-

-„Kien ci iros?“ demandis lin Fedja.

-

-„Al la rivero; mi volas ĉerpi akvon, mi soifas.“

-

-La hundoj leviĝis kaj iris post li.

-

-„Atentu nur, ne falu en la riveron!“ kriis Iljuŝa al la foririnta

-kunulo.

-

-„Kial do li falos?“ diris Fedja. „Li estas singardema.“

-

-„Jes, singardema ... Ĉio povas okazi: li kliniĝos, ĉerpos akvon, tuj

-la akvokoboldo ekkaptos lian manon, tiros lin al si. Poste oni diros:

-la knabo falis en la riveron! Sed ne li mem falis! Jen, li rampas en

-la kanaron“, aldiris li, aŭskultante.

-

-Vere la kanaro, disiĝante, kraketis.

-

-„Ĉu estas vero, ke Akulina sensaĝiĝis de tiu tempo, kiam ŝi estis en

-la akvo?“ demandis Kostja.

-

-„Jes, de tiu tempo ... Kia ŝi nun estas! Antaŭe, laŭ onidiroj, ŝi

-estis belulino. La akvokoboldo difektis ŝin. Li, eble, ne sciis, ke

-oni baldaŭ ŝin eltiros el la akvo. Li ŝin difektis tie, ĉe si, en la

-riverfundo.“

-

-(Mi ofte renkontis tiun Akulina-n. En ĉifonvestaĵoj, terure

-malgrasa, kun karbonigra vizaĝo, malklariĝinta rigardo, ĉiam

-montrante siajn dentojn, ŝi vagas dum kelkaj horoj sur la sama loko,

-ie sur la vojo; la manojn ŝi ĉiam alpremas al la brusto, malrapide

-balanciĝante, jen sur unu, jen sur alia piedo, kvazaŭ la besto en

-la kaĝo. Ŝi komprenas nenion, kion ajn oni diras al ŝi, kaj nur de

-tempo al tempo konvulsie ridas.)

-

-„Oni diras,“ daŭrigis Kostja, „ke Akulina ĵetis sin en la riveron,

-ĉar ŝia amanto ŝin trompis.“

-

-„Jes, pro tio.“

-

-„Ĉu ci memoras al Vasja?“ malgaje aldiris Kostja.

-

-„Kia Vasja?“ demandis Fedja.

-

-„Tiu, kiu estas droninta“, respondis Kostja, „en ĉi tiu sama rivero.

-Kia knabo li estis! kia knabo! Lia patrino, Feklista, kiel ŝi amis

-lin, Vasja-n! Kvazaŭ ŝi, Feklista, antaŭsentis, ke en la akvo li

-trovos sian pereon! Ofte iris Vasja por bani en la rivero kun ni,

-knaboj; ŝi timtremis ... Aliaj virinoj ne timas, preteriras kun

-trogoj, sed Feklista ĉiam metis la trogon teren kaj vokis lin:

-‚Revenu, mia lumeto, revenu, mia falketo!‘ Kaj kiel li dronis, nur

-Dio scias: li amuziĝis tie, sur la bordo, la patrino estis ankaŭ tie

--- ŝi rastis fojnon. Subite ŝi aŭdis, kvazaŭ iu ellasas vezikojn en

-la akvo, ŝi rigardas -- naĝas nur la ĉapeto de Vasja. De tiu tempo

-Feklista kvazaŭ sensaĝiĝis: ŝi sin kuŝigas ofte sur la lokon, kie

-li estas droninta. Ŝi kuŝas, fratuloj, kaj kantas tiun kanteton,

-kiun Vasja kantadis -- vi memoras ... Ŝi ĝin kantas kaj ploras, vee

-plendas al Dio...“

-

-„Jen Pavluŝa venas“, diris Fedja.

-

-Pavel alproksimiĝis al la fajro kun la kaldroneto plena de akvo.

-

-„Nu, fraŭletoj“, li komencis post iometa silentado. „Ne bona afero

-okazis.“

-

-„Kio do?“ rapide demandis Kostja.

-

-„Mi aŭdis la voĉon de Vasja.“

-

-Ĉiuj ektremis.

-

-„Ĉu vere, ĉu vere?“ ekbalbutis Kostja.

-

-„Je Dio ... Mi kliniĝis al la akvo, subite mi estas vokata ... la

-voĉo de Vasja ... kvazaŭ el la akvo ... ‚Pavluŝa ... venu ĉi tien!‘

-Mi deiris; tamen mi ĉerpis iomete da akvo.“

-

-„Ho Dio, ho Dio!“ diris la knaboj, farante krucosignon. „La

-akvokoboldo ja vokis cin, Pavel“, aldiris Fedja. „Ni ĵus parolis pri

-li, pri Vasja...“

-

-„Ho, tio estas malbona signo“, malrapide diris Iljuŝa.

-

-„Nu, kion fari!“ diris Pavel decide. „Oni ne evitos sian sorton!“

-

-La knaboj eksilentis. La vortoj de Pavel, videble, profundanime ilin

-impresis. Ili kuŝigis sin antaŭ la fajro, intencante tie dormi.

-

-„Kio estas tio?“ demandis Kostja, duonlevante la kapon.

-

-„Tio -- skolopoj flugas, fajfas...“

-

-„Kien ili flugas?“

-

-„Tien, kie, oni rakontas, ne ekzistas la vintro.“

-

-„Ĉu ekzistas tiaj landoj?“

-

-„Jes...“

-

-„Ĉu malproksime?“

-

-„Tre malproksime, trans varmaj maroj...“

-

-Kostja sopire ekĝemis kaj malfermis la okulojn.

-

-Jam pasis pli ol tri horoj de tiu tempo, kiam mi najbariĝis ĉe la

-knaboj. Fine leviĝis la luno; sed mi ĝin ne tuj rimarkis. Tiom ĝi

-estis malgranda kaj mallarĝa. La senluma nokto plu estis belega

-... Sed jam multaj steloj alproksimiĝis al la malhela rando de la

-tero; steloj, ankoraŭ antaŭ nelonge alte starintaj en la ĉielo. Ĉio

-eksilentis ĉirkaŭe, kiel kutime ĉio eksilentas antaŭ la mateno. Ĉio

-eniĝis en fortan senmovan antaŭmatenan dormadon.

-

-Ne tiel forte odoris la aero, kvazaŭ disverŝiĝis sur ĝin la mucido...

-Ne longaj estas someraj noktoj! La konversacio de la knaboj estis

-estingiĝanta kune kun la fajroj. La hundoj ankaŭ dormis... La

-ĉevaloj, kiom mi povis distingi en la apenaŭ lumtremetanta, malforta

-brileto de la steloj, ankaŭ estis kuŝantaj, mallevinte la kapojn.

-Kvazaŭ sveno ekkaptis min, mi ekdormetis...

-

-Freŝa flueto tuŝis mian vizaĝon. Mi malfermis la okulojn: jam

-mateniĝis... Oni ankoraŭ ne vidis la matenruĝon, sed la oriento jam

-blankiĝis... Kvankam neklare, mi jam povis vidi ĉirkaŭ mi ĉion...

-Palgriza ĉielo heliĝis, malvarmiĝis, ekbluiĝis; la steloj jen

-trembriletis, jen foriĝis... La tero malsekiĝis, la folioj kvazaŭ

-ŝvitis, ie aŭdiĝis jam vivaj voĉoj, kaj fluanta, frumatena venteto

-jam komencis vagi kaj flirti super la tero. Mia korpo respondis al ĝi

-per facila, gaja tremeto. Mi rapide ekstaris kaj alproksimiĝis al la

-knaboj. Ili ĉiuj dormis, kvazaŭ senvivuloj, ĉirkaŭ la finbruletanta

-lignaro; nur Pavel duonleviĝis kaj rigardis min fikse.

-

-Mi kapsalutis lin kaj foriris laŭlonge de la ekfumiĝinta rivero.

-Apenaŭ mi tramarŝis du verstojn, jam ĉirkaŭ mi ekverŝiĝis -- unue

-rozruĝaj, poste purpuraj, orkoloraj fluoj de la juna varma lumo ...

-elverŝiĝis sur la vasta herbejo malseka -- antaŭe, malantaŭe -- sur

-ekverdiĝintaj montetoj, de unu arbaro ĝis la alia, sur la longa

-polva vojo, brilantaj ekruĝiĝintaj arbustoj, sur la rivero, honteme

-bluiĝanta el sub la maldensiĝanta nebulo. Ĉio ekmoviĝis, vekiĝis,

-ekkantis, ekparolis... Kiel diamantaj radilumoj ekruĝiĝis grandpecaj

-gutoj de roso. Al mi renkonte flugis la sonorado, la sonoj, klaraj,

-laŭtaj, ŝajnis kvazaŭ ankaŭ lavitaj de la matena freŝmalvarmeto ...

-Subite preterpasis kure la ripozinta ĉevalaro, pelita de la konataj

-knaboj.

-

-Bedaŭrinde mi estas devigita aldiri, ke Pavel mortis en la sama jaro.

-Li ne dronis: li mortiĝis, falante de la ĉevalo ... Domaĝe, li estis

-bravulo!

-

-

-

-

-POEMETOJ EN PROZO

-

-

-HUNDO

-

-Ni estas duope en la ĉambro -- mi kaj mia hundo. Terura ventego

-blovas ekstere.

-

-Kontraŭe de mi sidas mia hundo kaj rigardas en miajn okulojn.

-

-Mi ankaŭ rigardas en ĝiajn okulojn.

-

-Kvazaŭ ion diri ĝi volas al mi. Ĝi estas muta, senvorta, ĝi ne

-komprenas sin mem, -- sed mi ĝin komprenas.

-

-Mi komprenas, ke en tiu ĉi momento en ĝi, kiel ankaŭ en mi, vivas la

-sama sento, ke ne estas diferenco inter ni. Ni estas egalaj; en ĉiu

-de ni brulas, lumas sama tremetanta fajreto.

-

-Alflugos la morto, svingos sian malvarman, larĝan flugilon ...

-

-Kaj venos fino al ni!

-

-Kiu scios poste, kia fajreto brilis en mi kaj kia -- en ĝi?

-

-Ne, tio ne besto kaj homo interŝanĝas rigardojn ...

-

-Du paroj da egalaj okuloj estas fiksitaj unu al la alia ...

-

-Kaj en ĉiu paro da okuloj, en la besto kaj en la homo, la sama vivo

-timeme sin alpremas al la vivo de l’ alia.

-

-

-SFINKSO

-

-Flavete-griza sablo supre molaĉa, malsupre malmola ... sablodezerto

-sen fino ... Super tiu ĉi sabla ebenaĵo, super tiu ĉi maro el morta

-cindro, sin levas grandega kapo de egipta sfinkso.

-

-Kion volas elparoli tiuj ĉi dikaj, antaŭensaltintaj lipoj? tiuj ĉi

-senmove dislarĝigitaj, suprenfalditaj naztruoj -- kion ili esprimas?

-Kion volas diri tiuj okuloj, duone ekdormintaj, duone atentemaj sub

-duobla arko de altaj brovoj? Ili volas ion eldiri! Ili eĉ diras ion,

-sed nur Ojdipus[42] povas solvi la enigmon, kompreni ilian senvortan

-paroladon.

-

-Ho ... sed mi ekkonas tiujn ĉi trajtojn -- en ili estas nenio egipta.

-Blanka, mallarĝa frunto, elsaltantaj vangostoj, mallonga, rekta nazo,

-bela blankdenta buŝo, molaj lipharoj, krispa barbeto ... sur la kapo

--- -- haramaso kun hardisiĝo ... larĝe disstarigitaj malgrandaj

-okuloj ... sed tio estas vi ... mia samlandano ... rusa kamparano? De

-kiam do vi iĝis sfinkso? Ĉu vi ankoraŭ ion volas elparoli? Jes, vi

-ankaŭ estas sfinkso.

-

-Viaj okuloj -- -- senkoloraj, sed profundaj -- -- parolas ankoraŭ.

-Ankaŭ sensona kaj enigma estas tiu parolado.

-

-Sed kie -- do sin trovas via Ojdipus?

-

-Ho ve ... ne estas facile fariĝi via Ojdipus, vi, tutrusa sfinkso!

-

-

-EGOISTO

-

-Li posedis ĉion necesan por iĝi vipo de sia familio.

-

-Li naskiĝis bonsana, riĉa, kaj dum sia tuta vivo, restante riĉa kaj

-bonsana, li neniam agis malbone aŭ erare, ne diris nenecesan vorton

-kaj ne trompiĝis.

-

-Li estis senriproĉe honesta. Fiera pro sia honesteco, li turmentis

-per ĝi siajn parencojn, amikojn, konatojn.

-

-Lia honesteco estis kapitalo ... kaj li, kiel procentegisto, demandis

-por ĝi procentegojn.

-

-Lia honesteco ebligis al li kaj rajtigis lin esti senkompata kaj

-ne fari bonon, kio ne estis ordonita. Li estis senkompata, li ne

-bonfaradis ... ĉar la bonfarado ordonita ne estas bono ĝusta.

-

-Pri neniu li zorgis, krom pri si mem -- ĉar li estis modela. Li

-sincere indignis, kiam aliaj ne zorgis pri li!

-

-Samtempe li ne opiniis sin mem egoisto. -- Li plej severe mallaŭdegis

-kaj persekutis egoistojn. Kompreneble! -- la egoismo de aliaj

-malhelpis al la lia.

-

-Ne sciante sin kapabla al ia erareto, li ne komprenis, ne toleris ies

-erareton. Li ĝenerale komprenis nenion kaj neniun, ĉar li tuta, de

-ĉiuj flankoj, de supre kaj sube, estis ĉirkaŭita nur de si mem.

-

-Li eĉ ne komprenis, kion signifas „pardoni“. Li mem al si ne havis

-okazon pardoni ... Kial do li devas pardoni aliajn?

-

-Antaŭ la juĝo de la propra konscienco, antaŭ la vizaĝo de sia Dio,

-li, miraklo, monstro de bona virtemo, levis la okulojn supren kaj

-elparoladis per firma, klara voĉo: „Jes, mi estas morala homo!“

-

-Li ripetos tiujn vortojn, mortonte, kaj nenio tremetos eĉ tiam en lia

-ŝtona koro, en la koro sen fendeto, sen makuleto ...

-

-Ho, la malbelo de la memkontentiĝa, nepardonema, malmultekoste

-akirita virteco, -- ci estas pli abomeninda ol la malkaŝita malbelo

-de la malvirto!

-

-

-LAZURREGNO

-

-Ho, lazurregno! Ho, lando de lazuro, lumo, juneco, feliĉo!

-

-Mi vidis vin ... en sonĝo ...

-

-Ni estis kelke da vojaĝantoj en belega, ornamita boato. Kvazaŭ brusto

-de cigno iĝis blanka velo sub tornitaj mastoj.

-

-Mi ne konis miajn kunvojaĝantojn, sed mi komprenis, ke ili estis same

-junaj, gajaj kaj feliĉaj kiel mi mem.

-

-Mi eĉ ilin ne rimarkis. Ni vidis ĉirkaŭ ni nur la senliman

-lazurkoloran maron, kovritan per oraj skvameretoj ... super nia kapo

--- la ĉielon samkorolan kiel tiu lazura maro ... Sur ĝi, triumfante

-kaj kvazaŭ ridante, ruliĝis la karesplena suno.

-

-Kaj de tempo al tempo aŭdiĝis inter ni rido sonora, gaja, kiel rido

-de dioj!

-

-Foje ies buŝo eligis vortojn, versojn, mirinde belajn, plenajn de

-forto kaj de inspiro ... Ŝajnis, ke la ĉielo mem resonas responde

-kaj la maro ĉirkaŭa tremetas pro sama sento ... Kaj poste ree estiĝis

-feliĉega silento ...

-

-Facile naĝante sur molaj ondoj, moviĝis nia rapidira boato. Ne la

-vento ĝin movis; ĝin direktis niaj propraj, ludantaj koroj. Ili ĝin

-portis tien, kien ni deziris.

-

-Ni renkontis insulojn, sorĉfabelajn, duondiafanajn insulojn,

-rebrilantajn kiel juvelŝtonoj kaj smeraldoj. Ebriigaj bonodoroj

-alvenis de rondigitaj bordoj. La unuaj el tiuj insuloj surŝutis

-nin per pluvo el rozoj kaj konvaloj. De aliaj subite leviĝis

-ĉielarkokoloraj, longflugilaj birdoj.

-

-La birdoj sin turnis super ni, la konvaloj kaj rozoj fandiĝis en

-perlsimila ŝaŭmo, glitanta laŭlonge de la glataj flankoj de nia

-boato. Kune kun la floroj alflugis dolĉaj sonoj. Aŭdiĝis inter ili

-virinaj voĉoj. Kaj ĉio ĉirkaŭa: la ĉielo, la maro, la bloviĝo de la

-velo supre, la plaŭdado de la akvofluo post la boato -- ĉio parolis

-pri amo, pri feliĉiga amo!

-

-Kaj ŝi, kiun amis ĉiu el ni, ŝi estis ĉi tie -- nevidebla kaj

-proksima ... Ankoraŭ unu momento -- kaj jen -- ekbrilos ŝiaj okuloj,

-ekfloros ŝia rideto ... ŝia mano tuŝos la vian kaj fortiros vin en

-neniam velkontan paradizon!

-

-Ho, regno lazura! Mi vidis vin ... en sonĝo ...

-

-

-FESTO EN LA ĈIELO

-

-Foje la Supera Estulo aranĝis grandegan feston en sia lazurlanda

-palaco.

-

-Li invitis ĉiujn virtojn. La virtoj ja estas sinjorinoj; -- tial li

-ne invitis sinjorojn.

-

-Ili kuniĝis multnombraj ... grandaj kaj etaj. La etaj virtoj estis

-pli agrablaj, pli afablaj ol la grandaj. Sed ĉiuj ŝajnis kontentaj

-kaj ĝentile interkonversaciis, kiel decas al proksimaj parencoj kaj

-konatoj.

-

-Sed jen -- la Supera Estulo rimarkis du belajn sinjorinojn, kiuj,

-ŝajne, ankoraŭ ne konis unu la alian.

-

-Li prenis la manon de l’ unu kaj alkondukis ŝin al la alia.

-

-„Dankemo!“ li diris, montrante la unuan.

-

-„Bonfarado!“ li diris, prezentante la duan.

-

-Ambaŭ virtoj tre ekmiris: dum la tempo, ke la mondo ekzistas -- kaj

-ĝi estas sufiĉe malnova --, ili nun la unuan fojon renkontis unu la

-alian.

-

-

-HALTU!

-

-Haltu! Tia, kia mi vin vidas nun -- restu por ĉiam en mia memoro! El

-viaj lipoj eliĝis lasta inspirplena sono, viaj okuloj ne brilas, sed

-estingiĝas, troplenaj de feliĉo, de kvietega konscio de l’ beleco,

-de tiu beleco, kiun vi sukcesis esprimi, de tiu beleco, al kiu vi

-etendas viajn triumfantajn, viajn laciĝantajn brakojn.

-

-Kia lumo, pli maldensa, pli pura ol la sunlumo, surverŝas viajn

-membrojn, la faldetojn de via vestaĵo?

-

-Kia Dio per karesblovo de sia spiro forblovis de via frunto viajn

-disĵetitajn buklojn?

-

-Lia kisado brulas sur via pala, kvazaŭ marmora, frunto!

-

-Jen ĝi -- la malkaŝita sekreto, la sekreto de l’ poezio, de l’ vivo,

-de l’ amo! Ne ekzistas alia senmorteco, -- oni ne bezonas alian! --

-En tiaj momentoj vi estas bela!

-

-Ili forpasos -- kaj vi estos ree iomete da cindro, virino, infano ...

-

-Sed tio vin ne interesas! En tiu momento vi iĝis pli alta, vi

-troviĝis ekster la pasema, templimita ... -- Tiu via momento neniam

-finiĝos.

-

-Haltu! Permesu al mi esti partoprenanto de via senmorteco, faligu en

-mian animon la fajreron rebrilantan de via eterneco!

-

-

-MORGAŬ! MORGAŬ!

-

-Kiom vana, malplena, bagatela estas preskaŭ ĉiu tago travivita! Kiom

-malmulte da sekvoj ĝi postlasas! Kiel sensence, sensaĝe forkuris

-horoj post horoj!

-

-Tamen la homo ĉiam volas ekzisti; kara al li estas la vivado, li

-esperas, li atendas ion de l’ tempo estonta ... Ho, sed kian bonon?

-

-Sed kial li imagas, ke aliaj, venontaj tagoj ne estos similaj al la

-tago ĵus forpasinta?

-

-Li ne meditas pri tio. Li ĝenerale ne ŝatas mediti, -- kaj li estas

-prava. --

-

-„Morgaŭ, morgaŭ“, li konsolas sin mem, ĝis kiam tiu „morgaŭ“

-entombigos lin.

-

--- Nu, se vi estos en la tombo, kontraŭvole vi ne meditos plu ...

-

-

-ROZO

-

-La lastaj tagoj de l’ aŭgusto.

-

-La suno subiris ... Subita, fortega pluvo sen tondro, sen fulmo, ĵus

-estis transfluginta super vasta ebenaĵo.

-

-La ĝardeno antaŭ la domo fumis kaj brulis, tute surverŝita de la

-fajrego de la sunsubiro, de la pluvego ...

-

-Ŝi sidis ĉe la tablo en la salono kaj obstine enpense rigardis la

-ĝardenon tra la duonmalfermita pordo.

-

-Mi sciis, kio pasis tiam en ŝia animo. Mi sciis, ke post nelonga sed

-turmenta lukto, ŝi en tiu momento sin donis al la sento, kiu jam

-delonge estis pli forta ol ŝi ...

-

-Subite ŝi levis sin, rapide eliris en la ĝardenon kaj malaperis.

-

-Forpasis horo ... ankoraŭ unu ... ŝi ne revenis.

-

-Tiam mi levis min, eliris el la domo kaj iris laŭlonge de la aleo, en

-kiu, mi ne dubis, iris ŝi.

-

-Ĉio ĉirkaŭe mallumiĝis. Noktiĝis ... Sed sur la malseka sablo de la

-vojeto, hele ruĝiĝante en la mallumo, videbliĝis ia ronda aĵeto.

-

-Mi klinis min. Tio estis juna, apenaŭ disvolviĝinta rozo. Antaŭ du

-horoj mi vidis tiun ĉi rozon sur ŝia brusto.

-

-Mi zorge levis ĝin, kaj, reveninte en la salonon, mi kuŝigis ĝin sur

-la tablon, antaŭ ŝia seĝego.

-

-Ŝia vizaĝo paliĝis kaj samtempe pliviviĝis. Rapide, kun gaja

-konfuzo, ĉiuflanken rigardis ŝiaj mallevitaj, kvazaŭ malgrandiĝintaj,

-okuloj.

-

-Ŝi ekvidis la rozon, ekprenis ĝin, rigardis ĝiajn ĉifonitajn,

-malpurigitajn florfolietojn, sin turnis al mi -- kaj ŝiaj okuloj,

-subite haltintaj, ekbrilis pro larmoj.

-

-„Pro kio vi ploras?“ demandis mi.

-

-„Pri ĉi tiu rozo ... Rigardu, kia ĝi iĝis...“

-

-Mi ekvolis esprimi saĝecon.

-

-„Viaj larmoj forlavos la malpuron“, mi diris kun signifplena esprimo ...

-

-„Larmoj ne lavas, larmoj bruligas“, ŝi respondis kaj, sin turninte al

-la kameno, ĵetis la floron en la mortantan flamon.

-

-„La fajro bruligos pli bone ... ol larmoj“, ŝi ekkriis kun ia vanteco

--- kaj ŝiaj okuloj, ankoraŭ brilantaj, ekridis provokante kaj feliĉe.

-

-Mi komprenis, ke ŝi ankaŭ estas ekbruligita.

-

-

-NIMFOJ

-

-Mi staris antaŭ monta plataĵo ĉirkaŭita de ĉenmontaro kvazaŭ de

-duonrondo. Juna, verda arbaro kovris ilin de supre ĝis malsupre.

-

-La diafana ĉielo suda estis blua; en la altaĵo brilludis sunradioj.

-

-Malsupre, kuŝitaj en la herbo, plaŭdetis rapidkuraj fontoj.

-

-Kaj mi ekmemoris antikvan legendon pri tio, kiel en la unua centjaro

-post kristnasko greka ŝipo naĝis sur la Egea maro.

-

-Estis tagmezo ... La vetero estis trankvila ... Subite, en la supro,

-iu klare diris: „Kiam vi preternaĝos la insulon, voku per laŭta voĉo:

-‚La granda Pan[43] estas mortinta!‘“

-

-La ŝipdirektanto miris kaj ektimis ... Sed, kiam la ŝipo venis preter

-la insulo, li obeis kaj vokis: „La granda Pan estas mortinta!“

-

-Kaj tuj, responde al lia voko, laŭlonge de la insula bordo (ĝi

-estis neloĝita) aŭdiĝis laŭtaj plorĝemoj, plendaj krioj: „Mortinta!

-Mortinta estas la granda Pan!“

-

-Mi ekmemoris ĉi tiun legendon ... kaj stranga penso venis en mian

-cerbon. -- Se mi vokus?

-

-Sed ĉio ĝojegis ĉirkaŭ mi ... mi ne povis pensi pri morto ... Mi do

-fortege elkriis: „Reviviĝis, reviviĝis la granda Pan!“

-

-Kaj tuj, -- kia miraklo! responde al mia voko aŭdiĝis akorda ridado

-en la vasta duonrondo de l’ verda montaro, gajaj paroloj, plaŭdadoj.

-„Li reviviĝis! Pan reviviĝis!“ brusonis junaj voĉoj.

-

-Ĉio tie antaŭe subite ekridis, pli hele ol la alta suno, pli

-petoleme ol la fontoj, plaŭdetantaj sub la herbo. Aŭdiĝis rapidanta

-piedfrapo de malpezaj paŝoj, tra la verdaĵo vidiĝis marmora blanko de

-ondantaj tunikoj, viva ruĝo de nudaj korpoj. La nimfoj, driadoj[44],

-bakĥaninoj[45] malsuprenkuris en la valon.

-

-Samtempe ili ĉiuj montriĝis ĉe la arbarrandoj. Bukloj disvolviĝis sur

-diinaj kapetoj, graciaj brakoj levas florkronojn kaj tamburinojn, --

-kaj la rido, brila, olimpa rido, kuras kaj malsuprenruliĝas kun ili.

-

-Antaŭe paŝas diino. Ŝi estas la plej alta, plej bela el ĉiuj -- sur

-ŝia dorso sagujo, en la manoj pafarko, sur levitaj bukloj arĝenta

-luna falĉileto.

-

-Diana, ĉu tio estas ci?

-

-Sed subite haltis la diino ... kaj post ŝi ekhaltis ĉiuj nimfoj.

-

-Eksilentis la sonora ridado ... Mi vidis, kiel paliĝis la vizaĝo de

-la diino, subite mutiĝinta. Mi vidis, kiel ŝtoniĝis ŝiaj piedoj,

-kiel neesprimebla teruro malfermis ŝian buŝon, larĝigis la okulojn,

-fiksitajn malproksimen ... Kion ŝi ekvidis? Kion ŝi rigardis?

-

-Mi turnis min tieflanken, kien ŝi rigardis.

-

-Sur la ĉielrando, post la malalta strio de kampoj, fajre brilis

-la pinto de l’ ora kruco sur la blanka sonorilejo de la kristana

-preĝejo. Tiun krucon ekvidis la diino.

-

-Mi aŭdis post mi daŭran ĝemsopiron, similan al la tremetado de

-rompiĝinta kordo. Kiam mi ree returniĝis, la nimfoj estis foriĝintaj.

-Ĉie, kiel antaŭe, estis verda la vasta arbaro, nur iuflanke, tra la

-branĉdensaĵo, vidiĝis, malaperante en la aero, blankaj pecetoj ...

-ĉu tio estis tunikoj de la nimfoj, aŭ la vaporo, leviĝanta el la vala

-fundo -- mi ne scias ...

-

-Sed kiom bedaŭris mi la foriĝintajn diinojn!

-

-

-

-

-Piednotoj

-

-

-[1] Kamparana domo en Nordruslando.

-

-[2] Longa surtuto kuntirita ĉe la talio, nacia vestaĵo en

-Nordruslando.

-

-[3] Pud = rusa pezmezuro (16,36 kilogramoj).

-

-[4] La servutuloj, kiuj plenumis diversajn servojn en la domo mem

-de gesinjoroj, estis nomataj: „kortanoj“. Diversaj ankaŭ estis la

-oficoj, okupitaj de ili.

-

-[5] Diablo, arbarkoboldo: insultaj vortoj.

-

-[6] Pekis, nominte la diablon.

-

-[7] Rusaj popolaj herooj, posedintaj eksterordinaran fortecon.

-

-[8] Samovaro, temaŝino, en kiu oni boligas la akvon por prepari la

-teon.

-

-[9] Akompanistinoj estis virinoj, kiuj ĉirkaŭis la nobelinon por

-amuzi ŝin, legi al ŝi laŭtvoĉe ktp. Ili estis, plejparte, nobelaj

-vidvinoj aŭ nobelaj fraŭlinoj el malriĉaj familioj.

-

-[10] Ili iris saluti la sinjorinon kaj, elpetante ŝian benon je ilia

-geedziĝo, ili alportis donacojn.

-

-[11] Kun Dio, tiuj vortoj devis esti diritaj antaŭ ĉiu vojaĝo.

-

-[12] La ruĝa tuko, kun kiu oni iras svatiĝi je fraŭlino.

-

-[13] En tiu tempo ĉiu urbo aŭ vilaĝo havis sian limbaraĵon.

-

-[14] La mansvingo, gesto de senespero.

-

-[15] La ĉambelano venis ĉiumatene al la sinjorino por raporti al ŝi

-pri domaj aferoj kaj ricevi ordonojn.

-

-[16] Popola rimedo kontraŭ sveno.

-

-[17] Ŝĉi = brasiksupo sen aŭ kun viando, rusa nacia manĝaĵo.

-

-[18] Versto, rusa distancmezuro, 1066 metroj.

-

-[19] La soldatedzino, en tiu epoko la militservo daŭris longe; tial

-la edzino de la soldato restis prizorgata de la tuta vilaĝo. Ankaŭ

-oni soldatigis ofte ribelajn servutulojn.

-

-[20] Ikonoj: sanktaj bildfiguroj.

-

-[21] En Nordruslando, gubernio en la najbareco de la Moskvo.

-

-[22] Ĉevalkomercistoj vendas kaj aĉetas po amase ĉevalojn, paŝtigante

-ilin en la stepoj.

-

-[23] Insekto, pikanta precipe ĉevalojn; ruse: ovod; greke: ojstros;

-latine: oestrus; france: œstre; itale: estro; germane: Bremse.

-

-[24] Karesnomoj de -- Fedor, Pavel, Ilja, Konstantin kaj Ivan.

-

-[25] Ĉerpejo, en la paperfabrikoj oni nomas la ejon, kie oni elĉerpas

-la paperon en pelvegoj. Ĝi troviĝas ĉe la digo mem, sub la rado de

-la papermuelilo.

-

-[26] Defluilo, laŭlonge de ĝi la akvo kuras al la rado.

-

-[27] La eco de krucosigno, forpeli la ĉarmigon senditan de diablo.

-

-[28] „Pura“, la diablo ne havas sur ĝi potencon; „libera“, de diablaj

-servistoj.

-

-[29] La rusa popola fantazio lokas ĉie homfigurajn „spiritojn“: En la

-arbaro loĝas arbarkoboldo, malbona petolulo, kiu devojigas pasantojn.

-En la riveroj loĝas virinaspektaj estaĵoj = „nimfoj“. Ili allogas

-virojn. En la domo loĝas „domovoj“ = „domspiritoj“. Ĉiujn tiujn

-„spiritojn“ oni nomas „malicaj, malpuraj, malbonaj“. La krucosigno,

-farata en oportuna momento, forpelas la diablan forton. Estas lokoj,

-konataj kiel „malpuraj, malbenitaj“.

-

-[30] Korvinoj, timemaj birdoj.

-

-[31] La bestoj, laŭ superstiĉaj kredoj, sentas diablan forton.

-

-[32] Nomoj de la hundoj.

-

-[33] Kaftano, kamparana surtuto.

-

-[34] „Sorĉa herbo“, havas econ disfosi la teron.

-

-[35] „Gepatra sabato“ = sabato de la karnavala semajno, antaŭ la

-Grandega Fastado, kiu daŭras ĝis Paska dimanĉo. La tago, en kiu

-oni rememoras la mortintojn, simila al franca „Toussaint“, germana

-„Allerseelen“.

-

-[36] Veremulo, homo bonmora, bonfaranta, vivanta laŭ Dia leĝo. -- La

-kolombo estas opiniata sankta birdo. Sur sanktaj bildoj la popola

-fantazio personigas la „Sanktan spiriton“ en la figuro de kolombo.

-

-[37] La kamparanoj rusaj tiel nomas la sunan mallumiĝon, pensante, ke

-ĝi antaŭdiras tujan finiĝon de la mondo.

-

-[38] „Izba“, kamparana domo en Nordruslando.

-

-[39] En la legendo pri la alveno de „Triŝka“, kiu pereigos homajn

-animojn, eble estas ripetata la legendo pri Antikristo.

-

-[40] Hejmsiduloj, en la senco: vi sidas hejme kaj nenion scias.

-

-[41] Akvotruo, la akvo, kiu restas post la printempa degelo kaj

-rivera elbordiĝo; ĝi ofte ne sekiĝas eĉ somere.

-

-[42] Ojdipus, lat. Oedipus, reĝo mita en Tebaj (Grekujo), solvis la

-enigmon de la Sfinkso, monstro, kiu mortigis ĉiun, kiu ne povis solvi

-ĝian enigmon. La grekoj imagis ĝin kiel virgulinon kun leona korpo

-kaj birdflugiloj. La egiptaj sfinksoj, kiel simboloj de l’ forto,

-estis regule viraj.

-

-[43] Greka paŝtista dio, dio de la verdiĝanta naturo.

-

-[44] Arbarnimfoj.

-

-[45] Aninoj de Bakĥo, la dio de l’ vino.

-

-

-

-

-Notoj de transskribinto:

-

-Mi translokigis ĉiujn piednotojn al la fino de la teksto. Mi silente

-ĝustigis etajn interpunkciajn erarojn, kaj registris aliajn ŝanĝojn

-per html-aj komentoj. Ankaŭ originalajn paĝkomencojn mi simile

-registris.

-

-*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ NOVELOJ ***

-

-Updated editions will replace the previous one--the old editions will

-be renamed.

-

-Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright

-law means that no one owns a United States copyright in these works,

-so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the

-United States without permission and without paying copyright

-royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part

-of this license, apply to copying and distributing Project

-Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm

-concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,

-and may not be used if you charge for an eBook, except by following

-the terms of the trademark license, including paying royalties for use

-of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for

-copies of this eBook, complying with the trademark license is very

-easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation

-of derivative works, reports, performances and research. Project

-Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away--you may

-do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected

-by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark

-license, especially commercial redistribution.

-

-START: FULL LICENSE

-

-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE

-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

-

-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free

-distribution of electronic works, by using or distributing this work

-(or any other work associated in any way with the phrase "Project

-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full

-Project Gutenberg-tm License available with this file or online at

-www.gutenberg.org/license.

-

-Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project

-Gutenberg-tm electronic works

-

-1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm

-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to

-and accept all the terms of this license and intellectual property

-(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all

-the terms of this agreement, you must cease using and return or

-destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your

-possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a

-Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound

-by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the

-person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph

-1.E.8.

-

-1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be

-used on or associated in any way with an electronic work by people who

-agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few

-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works

-even without complying with the full terms of this agreement. See

-paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project

-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this

-agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm

-electronic works. See paragraph 1.E below.

-

-1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the

-Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection

-of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual

-works in the collection are in the public domain in the United

-States. If an individual work is unprotected by copyright law in the

-United States and you are located in the United States, we do not

-claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,

-displaying or creating derivative works based on the work as long as

-all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope

-that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting

-free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm

-works in compliance with the terms of this agreement for keeping the

-Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily

-comply with the terms of this agreement by keeping this work in the

-same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when

-you share it without charge with others.

-

-1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern

-what you can do with this work. Copyright laws in most countries are

-in a constant state of change. If you are outside the United States,

-check the laws of your country in addition to the terms of this

-agreement before downloading, copying, displaying, performing,

-distributing or creating derivative works based on this work or any

-other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no

-representations concerning the copyright status of any work in any

-country other than the United States.

-

-1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

-

-1.E.1. The following sentence, with active links to, or other

-immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear

-prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work

-on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the

-phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed,

-performed, viewed, copied or distributed:

-

-  This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and

-  most other parts of the world at no cost and with almost no

-  restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it

-  under the terms of the Project Gutenberg License included with this

-  eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the

-  United States, you will have to check the laws of the country where

-  you are located before using this eBook.

-

-1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is

-derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not

-contain a notice indicating that it is posted with permission of the

-copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in

-the United States without paying any fees or charges. If you are

-redistributing or providing access to a work with the phrase "Project

-Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply

-either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or

-obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm

-trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.

-

-1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted

-with the permission of the copyright holder, your use and distribution

-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any

-additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms

-will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works

-posted with the permission of the copyright holder found at the

-beginning of this work.

-

-1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm

-License terms from this work, or any files containing a part of this

-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

-

-1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this

-electronic work, or any part of this electronic work, without

-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with

-active links or immediate access to the full terms of the Project

-Gutenberg-tm License.

-

-1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,

-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including

-any word processing or hypertext form. However, if you provide access

-to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format

-other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official

-version posted on the official Project Gutenberg-tm website

-(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense

-to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means

-of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain

-Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the

-full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1.

-

-1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,

-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works

-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

-

-1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing

-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works

-provided that:

-

-* You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from

-  the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method

-  you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed

-  to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has

-  agreed to donate royalties under this paragraph to the Project

-  Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid

-  within 60 days following each date on which you prepare (or are

-  legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty

-  payments should be clearly marked as such and sent to the Project

-  Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in

-  Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg

-  Literary Archive Foundation."

-

-* You provide a full refund of any money paid by a user who notifies

-  you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he

-  does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm

-  License. You must require such a user to return or destroy all

-  copies of the works possessed in a physical medium and discontinue

-  all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm

-  works.

-

-* You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of

-  any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the

-  electronic work is discovered and reported to you within 90 days of

-  receipt of the work.

-

-* You comply with all other terms of this agreement for free

-  distribution of Project Gutenberg-tm works.

-

-1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project

-Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than

-are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing

-from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of

-the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the Foundation as set

-forth in Section 3 below.

-

-1.F.

-

-1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable

-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread

-works not protected by U.S. copyright law in creating the Project

-Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm

-electronic works, and the medium on which they may be stored, may

-contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate

-or corrupt data, transcription errors, a copyright or other

-intellectual property infringement, a defective or damaged disk or

-other medium, a computer virus, or computer codes that damage or

-cannot be read by your equipment.

-

-1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right

-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project

-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project

-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all

-liability to you for damages, costs and expenses, including legal

-fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT

-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE

-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE

-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE

-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR

-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH

-DAMAGE.

-

-1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a

-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can

-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a

-written explanation to the person you received the work from. If you

-received the work on a physical medium, you must return the medium

-with your written explanation. The person or entity that provided you

-with the defective work may elect to provide a replacement copy in

-lieu of a refund. If you received the work electronically, the person

-or entity providing it to you may choose to give you a second

-opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If

-the second copy is also defective, you may demand a refund in writing

-without further opportunities to fix the problem.

-

-1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth

-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO

-OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT

-LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

-

-1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied

-warranties or the exclusion or limitation of certain types of

-damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement

-violates the law of the state applicable to this agreement, the

-agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or

-limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or

-unenforceability of any provision of this agreement shall not void the

-remaining provisions.

-

-1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the

-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone

-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in

-accordance with this agreement, and any volunteers associated with the

-production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm

-electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,

-including legal fees, that arise directly or indirectly from any of

-the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this

-or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or

-additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any

-Defect you cause.

-

-Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

-

-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of

-electronic works in formats readable by the widest variety of

-computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It

-exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations

-from people in all walks of life.

-

-Volunteers and financial support to provide volunteers with the

-assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's

-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will

-remain freely available for generations to come. In 2001, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure

-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future

-generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see

-Sections 3 and 4 and the Foundation information page at

-www.gutenberg.org

-

-Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation

-

-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit

-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the

-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal

-Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification

-number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by

-U.S. federal laws and your state's laws.

-

-The Foundation's business office is located at 809 North 1500 West,

-Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up

-to date contact information can be found at the Foundation's website

-and official page at www.gutenberg.org/contact

-

-Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg

-Literary Archive Foundation

-

-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without

-widespread public support and donations to carry out its mission of

-increasing the number of public domain and licensed works that can be

-freely distributed in machine-readable form accessible by the widest

-array of equipment including outdated equipment. Many small donations

-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt

-status with the IRS.

-

-The Foundation is committed to complying with the laws regulating

-charities and charitable donations in all 50 states of the United

-States. Compliance requirements are not uniform and it takes a

-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up

-with these requirements. We do not solicit donations in locations

-where we have not received written confirmation of compliance. To SEND

-DONATIONS or determine the status of compliance for any particular

-state visit www.gutenberg.org/donate

-

-While we cannot and do not solicit contributions from states where we

-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition

-against accepting unsolicited donations from donors in such states who

-approach us with offers to donate.

-

-International donations are gratefully accepted, but we cannot make

-any statements concerning tax treatment of donations received from

-outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.

-

-Please check the Project Gutenberg web pages for current donation

-methods and addresses. Donations are accepted in a number of other

-ways including checks, online payments and credit card donations. To

-donate, please visit: www.gutenberg.org/donate

-

-Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works

-

-Professor Michael S. Hart was the originator of the Project

-Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be

-freely shared with anyone. For forty years, he produced and

-distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of

-volunteer support.

-

-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed

-editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in

-the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not

-necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper

-edition.

-

-Most people start at our website which has the main PG search

-facility: www.gutenberg.org

-

-This website includes information about Project Gutenberg-tm,

-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to

-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 66037 ***
+
+  INTERNACIA
+  MONDLITERATURO
+
+  Kolekto de la plej famaj verkoj
+  el ĉiuj naciaj literaturoj
+
+  FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1923
+  ESPERANTO-FAKO
+
+
+
+
+I. S. TURGENEV
+
+ELEKTITAJ NOVELOJ
+
+  El la rusa originalo tradukis
+  Alexandra Mexin
+
+  FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1923
+  ESPERANTO-FAKO
+
+ĈIUJ RAJTOJ ESTAS REZERVATAJ
+
+PRESEJO BREITKOPF & HÄRTEL, LEIPZIG
+
+
+
+
+TABELO DE ENHAVO
+
+                      Paĝo
+  Antaŭparolo kun biografio de Ivan S. Turgenev   7
+  Mumu                                           13
+  Beĵin-Herbejo                                  50
+  Poemetoj en prozo                              77
+    Hundo -- Sfinkso -- Egoisto -- Lazurregno --
+    Festo en la ĉielo -- Haltu! -- Morgaŭ! Morgaŭ!
+    -- Rozo -- Nimfoj.
+
+
+
+
+ANTAŬPAROLO
+
+KUN BIOGRAFIO DE IVAN S. TURGENEV
+
+
+La librokolekto „Internacia Mondliteraturo“ havas la taskon,
+konigi al la Esperantistaro per karakterizaj verkoj la plej famajn
+verkistojn de diversaj nacioj. Starante antaŭ la demando, kiu
+_rusa_ poeto meritas, kiel unua reprezenti la literaturon de sia
+popolo en ĉi tiu libroserio, oni sen hezito donos sian voĉon al
+_Ivan Turgenev_; ĉar lin antaŭ ĉiuj honoras la ĝenerala juĝo, ke li
+estas inter la rusaj verkistoj „la plej klasika“. Krome oni nomis
+lin ankaŭ „la plej eŭropa“, aludante per tio, ke Turgenev estis la
+arta reprezentanto de la „Okcidentemuloj“, rusa partio politika kaj
+literatura, kiu volis enigi en Ruslandon la tuteŭropan modernan
+kulturon kun ĝiaj klereco kaj liberecaj ideoj. Pro tio neruso plej
+bone komencos la studadon de la rusa literaturo per ĉi tiu poeto,
+ĉar liaj pensmaniero kaj stilo estas por ĉiu klaraj kaj facile
+kompreneblaj, kaj li kvazaŭ sur oportuna vojo enkondukas en la
+fremdecan regnon de la rusa animo.
+
+La epoko, en kiu ekverkis Turgenev, estas ĉefe karakterizita per la
+mizera stato de sklaveco, en kiu vivis grandega parto de la rusa
+popolo. Regis tiam ankoraŭ la malbeninda sistemo de l’ servuto, kiu
+subigis ĉiujn sociajn rilatojn al siaj kruelaj leĝoj. Sub la „servuta
+rajto“ ekzistis nur du precipaj klasoj: sinjoroj kaj servutuloj. La
+rusa regnestraro sub Nikolaj Ia celis per ĉiuj rimedoj daŭrigi kiel
+eble plej longe tiun staton. Tial ĝi malpermesis kaj persekutis ĉion,
+kio povus -- rekte aŭ malrekte -- akceli la forigon de la servuto.
+Per feraj manoj la registaro retenis la kamparanojn, kiuj aspiris la
+liberecon, kaj same la sklavposedantojn, kiuj mem protestis kontraŭ
+la indigninda sklaveco de siaj sampopolanoj. Estis sinjoroj, kies
+konscienco ne permesis al ili ĝui komfortan vivadon, kiam apud ili
+suferis homoj, sur kies sango kaj larmoj apogiĝis la „civilizacio“ de
+tiu epoko.
+
+Tamen tre forte staris ankoraŭ la muroj de la sklaveco kaj
+nerompeblaj ŝajnis la katenoj de l’ mallibero. La ribeloj de la
+servutuloj estis subpremataj per pafiloj kaj kanonoj, kaj malfortaj
+estis la voĉoj de tiuj servutsinjoroj, kiuj -- kvankam hontante pri
+la malhonesteco de la aĉetado, vendado kaj ekspluatado de homoj kiel
+de bestoj -- tamen ne riskis malkaŝe kaj kuraĝe _agi_ kontraŭ tiu
+profunde enradikiĝinta institucio. Sed ekstaris aliaj -- noblaj kaj
+bravaj filoj de Ruslando, kiuj ne povis toleri senage tiun hontegon
+kaj laŭte protestis kontraŭ la servuto je la nomo de vera amo al sia
+patrolando, je la nomo de la piedpremitaj homrajtoj. Ivan Turgenev
+apartenis al tiuj noblaj kaj bravaj homoj.
+
+_Ivan Sergejeviĉ Turgenev_ (1818-1883) naskiĝis en la urbo Orel,
+en riĉa nobela familio. Sian infanaĝon li pasigis en la granda
+vilaĝobieno Spasskoje-Lutovinovo, kiu apartenis al lia patrino. En
+tiu tempo estis kutimo en la nobelaj familioj, inviti eksterlandajn
+edukistojn. Tial la juna Turgenev havis guvernantojn francajn
+kaj germanajn kaj parolis perfekte tiujn du lingvojn. Malgraŭ la
+senzorga, luksa vivo la juna Turgenev ne estis feliĉa. Li tro frue
+rimarkis la malgajan sorton de la servutularo, bedaŭrinde en sia
+hejmo mem. Lia patrino estis kruela al la servutularo kaj hejma
+servistaro. Por ĉiam en la juna animo de la estonta eminenta verkisto
+restis la malgajaj okazintaĵoj el la vivo de la kamparanoj, la
+sklavoj de la sinjoroj. Dekunujara Turgenev estis sendata al Moskvo
+en edukejon, kie li perfekte ellernis ankaŭ la anglan lingvon.
+Dekkvinjara li jam iĝis studento de la Moskva universitato, kie li
+studis historion kaj filologion. Sed baldaŭ li estis devigata reveni
+en la vilaĝon, ĉar lia patro mortis.
+
+Unu jaron Turgenev pasigis en la bieno de sia patrino. Iliaj
+interrilatoj malboniĝis pro tio, ke Turgenev ne povis toleri ŝian
+kruelan konduton al la servutularo, kaj la fiera, despotema nobelino
+ne ŝatis la humanajn ideojn de sia filo. Turgenev forlasis la
+hejman vilaĝon por viziti la Peterburgan universitaton. Atinginte
+la gradon de kandidato, li vojaĝis en la jaro 1838a al Germanlando
+kaj studis ĉe la Berlina universitato klasikan filologion, historion
+kaj filozofion. Reveninte en sian patrujon post du jaroj, Turgenev
+definitive disiĝis de sia patrino, rifuzis monrimedojn de ŝi kaj
+komencis vivi de siaj literaturaj laboroj.
+
+Turgenev dediĉis en la komenco de sia literatura agado sian grandegan
+verkistan talenton al la priskribo de la malgaja vivado de la
+servutularo. Liaj rakontoj el la kamparana vivo aperis en la jaro
+1852a sub la titolo: „Memoraĵoj de ĉasisto“. La libro faris tre
+grandan impreson sur la legantojn kaj fondis lian famon. Kun veremo
+Turgenev kuraĝe montras en ĝi la hontindan sklavostaton de milionoj
+da rusoj. La caro Aleksander IIa, tiam ankoraŭ kronprinco, tre ŝatis
+la libron de Turgenev. La bela rakontaro sendube akcelis multe la
+liberigon de la kamparanoj en la jaro 1861a.
+
+En la jaro 1856a Turgenev transloĝiĝis en Parizon, kie li restis
+ĝis sia morto. Tie li skribis siajn rimarkindajn romanojn: „Nobela
+nesto“, „Patroj kaj infanoj“ kaj aliajn. Krom admirinda beleco de la
+lingvo kaj de la stilo, krom la arto belege priskribi ia naturon,
+la verkoj de Turgenev estas plenaj de humanaj ideoj. Tiu ĉi granda
+verkisto alvokas la kompaton al ĉiuj malfeliĉuloj kaj persekutatoj,
+la amon al ĉio nobla kaj ideala. Mortinte en la jaro 1883a en
+Bougival apud Paris, Turgenev estis enterigata en Peterburgo, en la
+famkonata tombaro Volkova, kie ripozas apud li en eterna dormado
+ankaŭ aliaj eminentaj kaj noblaj filoj de la rusa lando ...
+
+Baldaŭ Turgenev iĝis famglora ankaŭ en eksterlando. Eminentaj aŭtoroj
+skribis pri li kaj liaj verkoj: Daudet, Renan, Carlyle k. a. --
+Turgenev estis amiko de Merimée, Flaubert, Rolstown kaj Tennyson. --
+Li apartenas al la tuta homaro!
+
+La noveloj de Turgenev, kiujn mi elektis por ĉi tiu libro, apartenas
+al diversaj periodoj de lia verkado.
+
+La novelo „_Mumu_“ aperis en la jaro 1852a. Sub ĝia arta vesto
+kaŝiĝas akra kritiko kontraŭ la socia institucio, kiu permesis la
+sklavigon de homo per alia homo. Kaprica maljuna nobelino forprenas
+de liaj terkulturaj laboroj surdmutan grandegulon, Gerasim, kaj
+destinas lin kortgardisto por sia domo en Moskvo. Apenaŭ kutimiĝinte
+al la nova vivo en la grandurbo, la soleca Gerasim ekamas la humilan,
+simplaniman lavistinon Tatjana. Sed, laŭ ordono de la sinjorino,
+Tatjana estas edzinigata kun drinkemulo. Poste Gerasim koraliĝas
+al la hundeto Mumu, kiun li trovis kaj prenis kun si, sed ree la
+sinjorino, al kiu la hundeto de ŝia servutulo ne montris la atenditan
+respekton, ĉagrenas la bonkoran mutulon, ordonante forigi la hundon.
+Fine Gerasim devas mem dronigi sian karulon. La angla verkisto
+Carlyle nomis la novelon „Mumu“ la plej kortuŝa el ĉiuj rakontoj,
+kiujn li iam legis.
+
+La dua rakonto „_Beĵin-Herbejo_“ estas prenita el la libro
+„Memoraĵoj de ĉasisto“, aperinta en la jaro 1852a. Ĉasante Turgenev
+pasigas la nokton sur la Beĵin-Herbejo en la societo de kamparanaj
+knaboj, kiuj dumnokte gardas paŝtiĝantajn ĉevalojn. La simpla elkora
+babilado de la knaboj konigas al ni rusajn superstiĉojn, kiuj devenas
+parte de la malklereco -- la kamparanoj ne povas klarigi naturajn
+fenomenojn -- parte estas restaĵoj de la idolana religio, kiu
+strange intermiksiĝas en kredoj kaj ritoj kun la kristana. -- La bela
+rakonto estas kvazaŭ kadrumita de admirinda naturpriskribo.
+
+Kiel fina akordo sonas la lirikaj „_Poemetoj en prozo_“, aperintaj
+en la jaro 1881a. La lacanima majstro esprimas en ili krom altaj
+tuthomaraj ideoj ankaŭ siajn proprajn personajn sentojn, meditas pri
+sia sorto, pri morto kaj senmorteco.
+
+Alexandra Mexin.
+
+
+
+
+MUMU
+
+
+En unu el la stratoj malproksimaj de la centro, en Moskvo, en griza
+domo, kun blankaj kolonoj, interetaĝo kaj kurbiĝinta balkono, loĝis
+iam nobela vidvino kun multnombra hejmanaro. Ŝiaj filoj havis
+oficon en Peterburgo, ŝiaj filinoj estis edziniĝintaj; ŝi eliradis
+malofte el sia domo kaj en soleco pasigis la lastajn jarojn de sia
+avara, enuiga maljunaĝo. Jam delonge preterpasis ŝia tago, sengaja,
+malserena; sed ŝia vespero estis pli malluma ol la nokto mem.
+
+El ŝia tuta servantaro la plej rimarkinda persono estis la
+kortgardisto Gerasim, viro altkreska, grandegulo, sed naskita
+surdmuta. La sinjorino prenis lin el la vilaĝo, kie li vivis sola, en
+malgranda „izba“[1], loĝante dise de siaj fratoj. Li fervore plenumis
+siajn devojn, kiel servutulo.
+
+Eksterorde fortega, li laboris kvaroble pli ol iu alia -- li estis
+kapabla je ĉiu laboro. Estis ĝojo observi lin, kiam li plugis:
+kunpremante per siaj grandegaj manplatoj la plugilon, li ŝajne
+sen helpo de sia ĉevalo tratranĉis la elastan terbruston. Aŭ, dum
+la falĉado, li tiel ege skuadis la falĉilon, kvazaŭ li forfalĉus
+betulojn kune kun la radikoj. Kiam li rapide, senhalte draŝis per
+triarŝinlonga draŝilo, tiam moviĝis kiel leviloj la longformaj kaj
+malmolaj muskoloj de liaj ŝultroj. Pro ĉiama silento lia laborado
+ŝajnis solene grava. Li estis bravulo kaj ĉia fraŭlino volonte
+edziniĝus kun li, se li ne estus surdmutulo.
+
+Tiun Gerasim-on oni venigis al Moskvo, aĉetis por li botojn; je
+la somero oni kudris por li kaftan-on[2], je la vintro-felpelton,
+enmanigis al li ŝovelilon kaj balailon -- kaj li ricevis la oficon de
+kortgardisto.
+
+Ne plaĉis al li komence lia nova vivmaniero. De sia infanaĝo li estis
+kutimita al kampaj laboroj, al kamparana vivado. Fremda inter aliaj
+homoj pro sia malfeliĉo, li elkreskis muta, fortikega, kiel arbo sur
+fekunda grundo. Translokita en la urbon, li ne komprenis, kio al li
+okazis. Li enuis, ne komprenante ion, kiel nenion komprenas juna
+sanplena bovo, kiun oni ĵus forprenis de la kampo, kie li paŝtiĝis
+en longkreska suka herbo, forprenis, metis en vagonon fervojan kaj
+jen -- oni ĝin forveturigas, surŝutante ĝian grasdikan korpon per
+fumo, per fajreroj, per onda vaporo; rapidege oni forigas ĝin, brue,
+knare -- sed kien -- tion nur Dio scias!
+
+Sian novan okupon Gerasim, post pena kampara laborado, komparis je
+amuzo. Post duonhoro lia laboro estis farita, kaj li ree senokupe
+haltis meze de la korto; li observis mirigite, malfermante la buŝon,
+ĉiujn preterpasantojn, kvazaŭ li volus fine ekscii de ili la solvon
+de sia enigma situacio.
+
+Aŭ li sin kaŝis ien, en angulon, kaj forĵetinte malproksimen la
+balailon kaj ŝovelilon, li kuŝigis sin, tuŝante la teron per sia
+vango, kaj restis senmove dum kelke da horoj, kiel kaptita besto.
+
+Sed la homo kutimiĝas al ĉio, kaj ankaŭ Gerasim kutimiĝis fine al la
+urba vivado. Li ne havis tro da okupo: lia ofico konsistis en tio,
+ke li devis purigi la korton, dufoje ĉiutage venigi la barelon kun
+akvo, provizi la domon je ligno kaj dishaki ĉi tiun, ankaŭ por la
+kuirejo, ne enlasi fremdulon kaj dumnokte gardi la korton.
+
+Verdire, li fervore plenumis sian devon: nek ligneron, nek balaaĵon
+oni povis trovi en la korto.
+
+Se restis en la pluvokoto ie la ĉevalaĉo, kiu tiris la akvobarelon,
+li ne nur la ĉaron, sed eĉ la ĉevalon per unu movo de siaj ŝultroj
+forpuŝis. Aŭ li hakis lignon: la hakilo sonoris en liaj manoj, kiel
+vitro, ĉiuflanken flugis ligneroj, ŝtipetoj. Kio koncernis fremdulojn
+-- li, unu nokton, kaptinte du ŝtelistojn, tiel frapis unu kontraŭ
+la alia per la fruntoj, ke post tio oni eĉ ne bezonis konduki ilin
+en la policejon. Pro tio ĉiuj en la kvartalo tiel lin timegis, ke
+preterpasantaj eĉ dumtage fremduloj, ne friponoj, ekvidante la
+teruran kortgardiston, faris timgestojn kaj lin krivokis, kvazaŭ li
+povis ilin aŭdi.
+
+Kun la servantaro Gerasim ne estis tro amikema, -- ili lin timis --
+sed tamen li konsideris ilin „siaj“.
+
+Ili interkompreniĝis helpe de signoj; -- li plenumis akurate ĉiujn
+ordonojn, sed konsciis siajn rajtojn, kaj neniu kuraĝis okupi lian
+lokon ĉetable. Ĝenerale, Gerasim estis severmora, serioza kaj ŝatis
+ordon en ĉio. Li eĉ al la kokoj ne permesis lukti: ekvidante tion,
+li tuj kaptis ilin je la piedoj, turnis ilin dekfoje en la aero kaj
+disigis ilin. En la korto de la sinjorino troviĝis ankaŭ anseroj;
+ansero estas, kiel oni scias, birdo serioza, meditema. Gerasim ilin
+estimis, li vartis kaj manĝigis ilin; li mem similis je ia gravmiena
+viransero.
+
+Kiel loĝejon oni destinis por li la ĉambreton super la kuirejo,
+kiun li aranĝis mem, laŭ sia plaĉo. Li konstruis mem sian liton el
+kverkbretoj sur kvar ŝtipegoj -- vere gigantecan liton: ĝi ne estus
+kurbiĝinta eĉ sub centpuda ŝarĝo[3].
+
+Sub la lito staris forta kestego kaj en la angulo -- tableto
+samspeca. Ĉe la tableto -- la tripieda seĝo, malalta, tiel
+solidedaŭra, ke Gerasim ĝin levis, faligis kaj nur ridetis.
+
+Li fermis sian ĉambreton per seruro simila je kalaĉeto, nur nigra; la
+ŝlosilon de tiu seruro Gerasim ĉiam portis sur sia zonumo.
+
+Li ne ŝatis, ke oni venas al li.
+
+Tiel forpasis unu jaro, post kies fino io okazis al Gerasim.
+
+La maljuna sinjorino, kies korton gardis Gerasim, laŭ malnovaj
+kutimoj, havis multnombran geservistaron. En ŝia domo estis ne nur
+lavistinoj, kudristinoj, meblistoj, tajloroj kaj tajlorinoj, sed
+ankaŭ ĉevalarmajisto. Li, krome kuracis bestojn kaj kortanojn[4].
+Li estis domkuracisto por la sinjorino, ankaŭ estis botisto, kiun
+oni nomis Kapiton Klimov, drinkemulo. Klimov opiniis sin mem -- homo
+ofendita, ne ŝatata laŭ sia indeco, klerulo. Li pensis, ke li devus
+loĝi en la ĉefurbo, ne en Moskvo, senokupe, en ia forgesita angulo.
+Se li drinkis, li tion faris pro ĉagreno, kiel li mem klarigis,
+akcentante ĉiun vorton kaj frapante sian bruston.
+
+Unu fojon la sinjorino konversaciis pri li kun sia ĉambelano Gavrila,
+kiu ŝajne jam ĉe la naskiĝo estis destinita por esti ĉefa persono, se
+oni juĝis laŭ liaj flavaj okuletoj kaj la nazo, simila je anasbeko.
+
+La sinjorino bedaŭris la malbonmoralecon de Kapiton, kiun
+antaŭvespere oni trovis ie sur la strato.
+
+„Jen, Gavrila“, ŝi ekparolis subite, „ĉu ni lin edzigu, kion ci
+pensas? Eble li serioziĝos.“
+
+„Kial do lin ne edzigi? Tre bone tio estos“, respondis Gavrila.
+
+„Jes, sed kiu konsentos edziniĝi kun li?“
+
+„Kompreneble, sed laŭ via deziro. Li tamen estas al io taŭga. Ni ne
+malesperu.“
+
+„Ŝajne Tatjana al li plaĉas.“
+
+Gavrila volis ion kontraŭdiri, sed kunpremis la lipojn.
+
+„Jes, li svatiĝu je Tatjana“, decidis la sinjorino, flarante tabakon
+plezure. „Ĉu ci aŭdas?“
+
+„Laŭ via ordono“, diris Gavrila kaj foriris.
+
+Reveninte en sian ĉambron (ĝi troviĝis en la flank-konstruaĵo
+kaj en ĝi estis amasigitaj forĝumitaj kestoj), Gavrila unue
+forsendis sian edzinon, poste sin sidigis ĉe la fenestro kaj
+enpensiĝis. La neatendita ordono de la sinjorino starigis antaŭ li
+malfacilan taskon. Fine li ekstaris kaj venigis Kapiton-on. Kapiton
+estis veninta ... Sed antaŭ ol ni komunikos al la legantoj ilian
+konversacion, ni opinias necesa, rakonti per nemultaj vortoj pri
+Tatjana, kun kiu estis devigita edziĝi Kapiton, kaj pri tio, kial la
+ordono de la sinjorino embarasis la ĉambelanon.
+
+Tatjana, lavistino (ŝi estis lerta kaj lavis nur delikatajn
+tolaĵojn), estis dudekokjara virino, eta, maldika, blonda, kun
+makuletoj sur la maldekstra vango. Makuletoj, kun kiuj oni naskiĝas
+sur la maldekstra vango, estas malbona antaŭsigno en Ruslando --
+la antaŭdiro de la malfeliĉa vivo ... Tatjana ne povis laŭdi sian
+sorton. De sia junaĝo ŝi estis maldorlotita; ŝi laboradis pene, ne
+vidante ian kareson.
+
+Oni vestigis ŝin iel. Ŝi ricevis mizeran salajron. Ŝi preskaŭ
+ne posedis parencaron: ia maljuna ŝlosilgardisto, forlasita en
+kamparbieno pro netaŭgeco, estis ŝia onklo, aliaj ŝiaj onkloj estis
+kamparanoj -- jen ĉio. Oni ŝin opiniis iam belulino, sed ŝia beleco
+tre frue foriĝis. Ŝi estis tre humila, homtima; pri si mem ŝi
+sentis indiferenton, aliaj ŝin teruris. Ŝi pensis nur pri unu
+afero: fini ŝian laboron ĝis la fiksita horo, neniam parolis kun iu
+kaj tremetadis pro la nomo nur de la sinjorino, kvankam tiu apenaŭ
+ŝin konis laŭvide. Kiam oni venigis Gerasim-on el la kamparo, ŝi
+preskaŭ svenis pro teruriĝo, ekvidante lian grandegan figuron. Ŝi
+ĉiam evitis renkonti kun li, ŝi eĉ fermis la okulojn, kiam hazarde
+ŝi preterkuris lin, rapidante el la domo en la lavejon. Gerasim
+komence tute ne atentis ŝin. Poste li ridetadis, ŝin renkontante,
+poste ŝin longe fiksrigardadis kaj fine -- ekamis ŝin. Ŝi plaĉis
+al li pro kio -- Dio tion scias: ĉu pro ŝia milda vizaĝesprimo,
+ĉu pro la timemo de ŝiaj movoj. Unu fojon ŝi trapasis la korton,
+singardeme tenante en disstarigitaj fingroj amelumitan bluzeton de
+la sinjorino -- iu ekkaptis forte ŝian kubuton. Ŝi returniĝis,
+ekkriis -- malantaŭe staris Gerasim. Malsaĝe ridante kaj karese
+muĝante, li aletendis mielkuketon kokforman kun orumitaj vosto kaj
+flugiloj. Ŝi volis rifuzi, sed li perforte ĝin enŝovis en ŝian
+manon, kapbalancis, foriris kaj, rigardante reen, ankoraŭfoje ekmuĝis
+ion amikecan. Depost tiu tago li ŝin sekvis: kien ajn ŝi iris, ŝi ĉie
+vidis lin antaŭ si. Li renkonte ridetis, eltiris rubandon, kaŝitan
+ĉebruste, kaj ĝin donacis al ŝi, forviŝis antaŭ ŝi la polvon per
+la balailo. La malfeliĉa fraŭlino estis tre embarasita pro tio.
+Baldaŭ ĉiuj domanoj eksciis pri la faroj de la muta kortgardisto.
+Tatjana estis kvazaŭ surŝutata de mokvortoj, eldiroj, ŝin trafantaj,
+pikaludoj. Sed neniu tamen kuraĝis mokaĉi pri Gerasim: li ne ŝatis
+ŝercojn; ankaŭ ŝin oni ne maltrankviligis en lia ĉeesto. Nevole la
+fraŭlino estis de li protektata. Kiel ĉiuj surdmutuloj, li estis
+tre komprenema kaj tuj rimarkis, ke oni mokas pri li aŭ ŝi. Unu
+fojon, dum la tagmezmanĝo, la ĉambelanino insultis Tatjana-n tiel,
+ke la kompatindulino preskaŭ estis ekploronta pro ĉagreno. Subite
+Gerasim leviĝis, etendis sian brakon, metis sian manegon sur la
+kapon de la ĉambelanino kaj tiel malafable, furioze rigardis ŝin, ke
+ŝi kurbiĝis super la tablo. Ĉiuj eksilentis. Gerasim prenis ree la
+kuleron kaj daŭrigis sorbmanĝi la brasiksupon. „Jen -- muta diablo,
+arbarkoboldo“[5], duonvoĉe ĉiuj balbutis, -- la ĉambelanino levis sin
+kaj foriris en la servistinejon.
+
+Aliafoje, rimarkinte, ke Kapiton, tiu Kapiton, pri kiu mi ĵus
+rakontis, tro amindume konversaciis kun Tatjana, Gerasim faris al li
+fingrosignon, ke li alproksimiĝu, kondukis lin en la veturilejon; tie
+li, preninte la pinton de la timono, neforte, sed signifplene minacis
+per ĝi.
+
+Ĉi ĉion li faris nepunate. Vere, la ĉambelanino, enirinte la
+servistejon, tuj svenis kaj ĝenerale tiel lerte agis, ke la saman
+tagon la maldelikata agado de Gerasim estis raportita al la
+sinjorino. Sed kaprica maljunulino, ŝi je ofendiĝo de la ĉambelanino,
+nur ekridis kaj igis ŝin ree kaj ree montri -- „kiel li cin
+mallevigis per sia tro peza mano“; sekvantan tagon ŝi sendis al
+Gerasim unu rublon. Ŝi lin ŝatis kiel fidelan, fortikan gardiston.
+Gerasim timis ŝin, sed tamen li esperis je ŝia favoro kaj intencis
+jam, iri al ŝi kun la peto, permesi al li edziĝi kun Tatjana. Li
+atendis nur novan kaftanon por aperi decaspekta antaŭ la sinjorino;
+la kaftanon al li promesis la domestro. Sed subite la sinjorino
+decidis edzinigi Tatjana-n kun Kapiton.
+
+La leganto nun facile komprenas la kaŭzon de la embaraskonfuziĝo,
+kiun sentis Gavrila post la interparolado kun la sinjorino. „La
+sinjorino“, li pensis, sidante ĉe la fenestro, „certe favoras
+Gerasim-on (Gavrila tion bone sciis kaj tial li mem jesigis ĉion,
+kion faris Gerasim), sed tamen -- li estas homestaĵo senparola. Ĉu
+estas eble raporti al la sinjorino, ke Gerasim amindumas Tatjana-n?
+Ankaŭ estas ĝuste: ĉu li estas konvena edzo? Aliaflanke, se tiu
+arbardiablo -- ke Dio min pardonu -- ekscios, ke oni edzinigos
+Tatjana-n kun Kapiton, li ja ĉion disbatos en la domo! Verdire! Oni
+ja ne povas al li ĉion klarigi. Lin ja, tiun diablon, -- pekis mi,
+pekulo[6] -- neniel oni konsentigos!“
+
+Kapiton aperis kaj la meditado de Gavrila estis interrompita. La
+malserioza botisto eniris, kunmetis la brakojn malantaŭe, senĝene sin
+apogante al elstaranta murangulo ĉe la pordo, krucforme metis siajn
+piedojn kaj skuis sian kapon: „Jen mi estas. Kion vi bezonas?“
+
+Gavrila ekrigardis Kapiton-on kaj ekfrapis la fenestrokadron. Kapiton
+nur iomete duonfermis siajn plumbkolorajn okuletojn, sed ne mallevis
+ilin; li eĉ ekridetis kaj gladtuŝis per la mano siajn blankaspektajn
+harojn, erinace disstarantajn: „Nu, jen mi. Kial vi rigardas?“
+
+„Bele ci aspektas“, elparolis Gavrila kaj silentis. „Belaspekta ci
+estas. Kontraŭ tio oni povas nenion diri.“
+
+Kapiton nur movis la ŝultrojn. „Ĉu ci estas pli bela?“ pensis li.
+
+„Nu, rigardu cin mem, nu, rigardu“, krivoĉe daŭrigis Gavrila; „nu, je
+kiu ci similas?“
+
+Kapiton trankvile rigardis sian eluzitan, disŝiritan surtuton, siajn
+flikitajn pantalonojn, atente observis la truojn sur la ŝuoj, --
+precipe tiun ŝuon, sur kies pinton tiel dande sin apogis lia dekstra
+piedo, kaj ree fiksrigardis la ĉambelanon.
+
+„Kio do?“
+
+„Kio?“ ripetis Gavrila. „Kio? Ci ankoraŭ demandas: kio? Al diablo ci
+similas, -- pekis mi, pekulo -- jen, al kiu ci similas.“
+
+Kapiton rapide ekpalpebrumis.
+
+„Insultu nur, vi insultu, Gavrila Andrejiĉ“, ree pensis li.
+
+„Ci ja ree estis ebria“, komencis Gavrila, „ree? He, nu, respondu
+do!“
+
+„Mi ĝuis alkoholajn trinkaĵojn pro mia malfortika sanstato --
+efektive“, rediris Kapiton.
+
+„Pro cia malfortika sanstato ... Eble pro tio, ke ci estas ne sufiĉe
+punata -- jen pro kio ... Kaj ci instruiĝis en Peterburgo ... Multon
+ci tie lernis! Nur nenionfarante ci manĝas la panon!“
+
+„En tiu ĉi kazo, Gavrila Andrejiĉ, min prijuĝu nur sola Disinjoro
+-- neniu alia. Li sola scias, kia homo mi estas en la mondo, ĉu mi
+efektive manĝas mian panon nenionfarante. Konsidere la ebriecon --
+ankaŭ en tiu kazo ne mia estas la kulpo -- estis kunulo mia, kiu
+allogis min ... poste li foriris, ruze, kaj mi...“
+
+„Kaj ci restis, ansero, sur la strato. Ho, ci, pereinto! Nu, ne
+pri tio temas,“ daŭrigis la ĉambelano, „sed jen pri kio. Plaĉas al
+la sinjorino,“ li iomete silentis, „al la sinjorino plaĉas, ke ci
+edziĝu. Ĉu ci aŭdas? Ŝi supozas, ke ci serioziĝos, edziĝonte. Ĉu ci
+komprenas?“
+
+„Kial do ne kompreni?“
+
+„Nu, jes ... Laŭ mia opinio pli bone estus -- cin teni severe. Sed
+tio estas la afero de la sinjorino. Nu, ĉu ci konsentas?“
+
+„La edziĝo estas tre bona afero por la homo, Gavrila Andrejiĉ.
+Miaflanke, mi plezure, agrable, konsentas.“
+
+„Nu, jes,“ rediris Gavrila en pensoj, „verdire, tiu ĉi homo parolas
+laŭorde. -- Nur jen kio -- fianĉinon oni trovis por ci ne tro bonan.“
+
+„Kiun, permesu demandi?“
+
+„Tatjana-n.“
+
+„Tatjana-n?“
+
+Kapiton pro miriĝo malfermegis okulojn kaj deiris de la muro.
+
+„Nu, kial ci maltrankviliĝis? Ĉu ŝi ne plaĉas al ci?“
+
+„Kial ne plaĉas? Si estas fraŭlino deca, laborema, trankvilmora. Sed
+vi ja mem scias, Gavrila Andrejiĉ, li ... la arbardiablo, la stepa
+monstro ... li ja ŝin...“
+
+„Mi scias, fratulo, mi ĉion scias,“ tedite interrompis lin la
+ĉambelano ... „sed ja...“
+
+„Do, estu malsevera, Gavrila Andrejiĉ, li ja min mortigos, je Dio,
+li min mortigos, kiel muŝon li min mortbatos manmove ... Li ja
+havas manon -- bonvolu vi mem rigardi, kian manon li havas -- vere,
+la manon kiel Minin kaj Poĵarskij[7]. Li, mutulo, batas kaj mem
+ne aŭdas, kiel li frapas! Svingas pugnegojn, kvazaŭ en sonĝo! Ne
+estas eble trankviligi lin, kiel? Ĉar li, vi mem scias, estas surda
+kaj krome stulta, kiel kalkano. Li ja estas besto, idolo, Gavrila
+Andrejiĉ ... pli terura ol idolo. Kiel tremolarbo li estas ... Kial
+do mi suferu pro li? Certe, al mi nun ĉio estas negrava, -- mi
+kutimis al ĉio, mi toleras ĉion, mi ne estas postulema -- sed tamen
+mi estas -- homo, ne, verdire, ia sentaŭgaĵo...“
+
+„Mi scias, mi scias, ne priskribu tro...“
+
+„Disinjoro mia“, flamarde daŭrigis la botisto, „kiam do venos fino
+al mia turmento? Kiam, ho, Disinjoro? Malfeliĉulo mi, veulo! Kia
+estas mia sorto, se oni konsideras! En junaĝo batis min mia mastro --
+germano, -- en plej bela aĝo -- batadis min mia frato, -- fine, jen
+kion mi ĝisvivis en mia maturaĝo...“
+
+„He, ci, molanimulo,“ diris Gavrila, „kial ci detale pri ĉio
+rakontas? Verdire?“
+
+„Kial, Gavrila Andrejiĉ? Mi ne timas batojn, Gavrila Andrejiĉ. Se mia
+sinjoro min punas, poste li min publike salutas -- mi tamen restas
+homo. Sed suferi pro tiu...“
+
+„Nu; iru for“, senpacience interrompis lin Gavrila.
+
+Kapiton foriris.
+
+„Se li ne estus,“ kriis post li la ĉambelano, „ĉu vi mem konsentus?“
+
+„Mi eldiras mian konsenton“, diris Kapiton kaj malaperis. La
+elokventeco ne forlasadis lin eĉ en la plej malagrabla situacio.
+
+La ĉambelano paŝis iomete tra la ĉambro.
+
+„Nu, venigu nun Tatjana-n“, fine diris li.
+
+Post kelke da tempo Tatjana nelaŭte eniris kaj haltis sur la sojlo.
+
+„Kion vi ordonos, Gavrila Andrejiĉ?“ diris ŝi, apenaŭ aŭdeble. La
+ĉambelano fikse rigardis ŝin.
+
+„Nu,“ diris li, „ĉu ci, Tanjo, volas edziniĝi? La sinjorino elektis
+por vi la fianĉon.“
+
+„Mi obeas, Gavrila Andrejiĉ. Kiun do la sinjorino destinis kiel
+fianĉon por mi?“
+
+„Kapiton-on, la botiston.“
+
+„Mi obeas.“
+
+„Li estas malseriozulo, verdire. Sed la sinjorino en tiu okazo
+esperas, ke ci...“
+
+„Mi obeas.“
+
+„Nur jen -- malŝanco ... tiu surdulo, Geraĉjo, li ja cin amindumas.
+Kiel ci alsorĉis tiun urson? Li ja kapablas cin mortigi, tiu urso...“
+
+„Li min mortigos, Gavrila Andrejiĉ, nepre mortigos.“
+
+„Li mortigos cin ... Nu, tion ni ankoraŭ vidos ... Ci diras -- li
+mortigos? Ĉu li rajtas cin mortigi, prijuĝu ci mem?“
+
+„Mi ja ne scias, Gavrila Andrejiĉ, ĉu li rajtas aŭ ne...“
+
+„Jen kia ci estas! Ĉu ci ion al li promesis?“
+
+„Kion vi deziras?“
+
+La ĉambelano iomete silentis kaj pensis: „Modesta ci estas! -- Nu,
+bone,“ li aldiris, „ni priparolu ankoraŭ tion, nun foriru, Tanjo; mi
+vidas, ke ci vere estas humilulino.“
+
+Tatjana returnis sin, apogis sin facile je la pordkadro kaj foriris.
+
+„Eble la sinjorino morgaŭ jam estos forgesinta pri tiu geedziĝo,“
+pensis la ĉambelano, „eble mi vane estas maltrankvila. Ni ja la
+tumultulon pacigos ... se io okazos -- mi tuj sciigos la policon ...
+Ustinja Fedorovna,“ ordonis li laŭtvoĉe al sia edzino, „klopodu vi
+pri la samovaro[8], mia respektindulino.“
+
+Tatjana dum tiu tuta tago ne eliris el la lavejo. Komence ŝi
+ekploris, poste -- forviŝis la larmojn kaj laŭkutime laboris. Kapiton
+ĝis malfrua nokto sidis en la drinkejo kun iu kunulo malafablaspekta
+kaj rakontis al li detale -- kiel li loĝis en Peterburgo ĉe ia
+sinjoro. Tiu sinjoro estis tre talenta, sed observis tro la ordon
+kaj havis unu malbonan econ: li tro inklinis al drinkado kaj ĉiel
+amindumis virinojn ... La malafabla kunulo jesis; sed kiam Kapiton
+al li anoncis, fine, ke li, pro ia okazo, intencas morgaŭ sin
+memmortigi, la malafabla kamarado diris, ke jam estas tempo dormi.
+Ili disiĝis maldelikate kaj silente.
+
+Sed la esperoj de la ĉambelano ne efektiviĝis. La sinjorinon
+priokupis tiom la intenco, edzigi Kapiton-on, ke ŝi eĉ dumnokte
+pri tio konversaciis kun unu el siaj akompanistinoj[9]. Tiu ĉi
+akompanistino loĝis en la sinjorina domo nur por pasigi la nokton kun
+la dommastrino, se tiu ne povis dormi; la fraŭlino dormis dumtage
+kiel nokta veturigisto.
+
+Kiam Gavrila venis al la sinjorino post la matenmanĝo, kun la
+raporto, ŝia unua demando estis: „... kaj la geedziĝo? Ĉu la afero
+sukcesos?“ Li kompreneble respondis, ke jes, ke Kapiton hodiaŭ venos
+ŝin saluti. La sinjorino ne fartis bone; ŝi ne longe okupis sin pri
+la aferoj.
+
+La ĉambelano revenis hejmen kaj kunvokis konsilantaron. La afero,
+sendube, postulis apartan pridiskutadon. Tatjana ne kontraŭdiris
+ion, sed Kapiton laŭtvoĉe anoncis, ke li havas nur unu kapon, sed
+ne du, nek tri ... Gerasim severe, rapidrigarde observis ĉiujn, ne
+forlasis la peronon de la servistinejo kaj, ŝajne, antaŭsentis, ke
+oni konspiras ion por li malbonan. La kunvenintoj (en ties nombro
+ĉeestis maljuna bufedestro, nomita onklo Ĥvost, kiun ĉiuj respekte
+demandis pri konsiloj, kvankam li ne respondadis ion alian ol „jen
+ĝi kiel“ aŭ „jes, jes! -- jes, jes!“) komencis per tio, ke ili, por
+en ĉiu kazo eldanĝerigi lin, enfermis Kapiton-on en la ĉambreton, kie
+staris akvopuriga maŝino. Oni komencis fervore pripensi. Certe, estis
+facile agi perforte, -- sed -- ke Dio antaŭgardu -- la sinjorino
+maltrankviliĝos pro la bruo, -- malŝanco! Kion do fari! Oni pensis,
+pensis, finfine, elpensis.
+
+Rimarkite estis multfoje, ke Gerasim ne toleris ebriulojn. Sidante ĉe
+la pordego, li ĉiam deturnis la kapon indigne, kiam lin preterpaŝis
+ia drinkulo, necerte marŝante, kun la ŝirmileto de sia ĉapo sur la
+orelo. Oni decidis instigi Tatjana-n, ke ŝi ŝajnigu sin ebrieta kaj
+iru, ŝanceliĝante kaj balanciĝante, preter Gerasim. La malfeliĉulino
+longe ne konsentis; sed oni konvinkis ŝin. Ŝi mem vidis, ke
+alimaniere ŝi ne liberiĝus de sia adoranto. Ŝi iris. Oni eligis
+Kapiton-on el la ĉambreto -- ĉar la afero lin koncernis. Gerasim
+estis sidanta sur la piedestaleto ĉe la pordego kaj enŝovis la
+ŝovelilon en la teron ... El ĉiuj anguloj, el sub ĉiuj rulkurtenoj
+oni lin observis ...
+
+La ruzaĵo sukcesis plej eble bone. Ekvidinte Tatjana-n, li, komence,
+laŭkutime, karese kapbalancis; poste, ŝin fiksrigardante, faligis
+la ŝovelilon, ekstaris, alproksimiĝis, almetis sian vizaĝon al la
+ŝia ... Pro la timo ŝi ekŝancelis ankoraŭ pli forte kaj fermis la
+okulojn. Li prenis ŝian manon, kurigis ŝin tra la korto; enirinte
+kun ŝi la ĉambron, kie kunsidis la konsilantaro, li puŝis ŝin rekte
+al Kapiton. Tatjana preskaŭ svenis ... Gerasim staris iomete, ŝin
+rigardante, svingis manon, ekridetis kaj foriris pezpaŝe, en sian
+ĉambreton ... Unu tagon kaj unu nokton li ne eliris. Forejtor Antipka
+poste rakontis, ke li vidis tra fendeto, ke Gerasim, sidante sur
+sia lito, nelaŭte, egalmezure kaj nur muĝante -- kantis; tio estis
+-- balanciĝis, fermis la okulojn kaj skuis la kapon, kiel tion
+faras veturigistoj aŭ volgaj ŝiplaboristoj, kiam ili kantas siajn
+vemalgajajn melodiojn.
+
+Antipka eksentis kortimon kaj deiris de la fendotruo.
+
+Kiam, sekvantan tagon, Gerasim eliris el sia ĉambreto, li havis sian
+kutiman mienon. Li aspektis nur iomete pli malserena kaj tute ne
+atentis Tatjana-n, nek Kapiton-on.
+
+La saman vesperon la gefianĉoj, tenante subbrake anserojn[10], iris
+al la sinjorino kaj post unu semajno ili geedziĝis. En la sama tago
+Gerasim ŝanĝis sian konduton neniel.
+
+Sed de la rivero li revenis sen akvo -- li ial rompis dumvoje la
+barelon. Vespere, en la ĉevalejo, li tiel fervore purigis kaj frotis
+sian ĉevalon, ke la besto balanciĝis, kvazaŭ sektrunketo pro la
+vento, kaj apenaŭ tenis sin sur la piedoj sub liaj ferpugnoj. Ĉi
+ĉio okazis printempe. Preterpasis ankoraŭ unu jaro, dum kiu Kapiton
+fine al nenio plu taŭgis pro sia ebrieco. Oni decidis forsendi lin
+kaj lian edzinon en malproksiman kamparon kun la kamparveturilaro.
+En la tago de ilia forveturo li ŝajnis kuraĝa kaj volis konvinki
+ĉiujn, ke -- kien ajn oni lin sendos, eĉ al fino de la mondo --
+li tamen ne pereos. Sed poste li tute senkuraĝiĝis, plendis, ke
+oni veturigas lin al malkleruloj, kaj fine malfortiĝis tiel, ke li
+povis eĉ ne surmeti sian ĉapon. Iu kompatemulo ĝin surŝovis sur
+lian frunton, orde aranĝis la ŝirmileton kaj manfrapis ĝin desupre.
+Kiam ĉio jam estis preta, la kamparanoj jam prenis en la manojn la
+kondukilojn, kaj oni atendis nur la vortojn: „Kun Dio!“[11], Gerasim
+eliris el sia ĉambreto, alproksimiĝis al Tatjana kaj donacis al ŝi
+-- por rememorigo pri li -- ruĝan kotontukon, kiun li por ŝi aĉetis
+antaŭ unu jaro[12]. Tatjana, ĝis nun indiferente suferinta ĉiujn
+ŝanĝiĝojn de sia sorto, tamen nun ne povis plu elteni -- ŝi eligis
+larmojn, kaj, sin sidigante en la kamparveturilon, ŝi, laŭkristane,
+interŝanĝis kun Gerasim trifojan kison. Li intencis akompani ŝin ĝis
+la limbaraĵo[13] kaj iris apud la veturilo, sed subite haltis ĉe
+la Krima Trairejo, svingis la manon[14] kaj ekmarŝis laŭlonge de la
+rivero.
+
+Vesperiĝis. Li iris nerapide kaj rigardis la akvon. Subite ŝajnis al
+li, ke iu baraktas en la ŝlimo ĉe la bordo. Li kliniĝis kaj ekvidis
+etan hundidon, blankan, nigromakulan, kiu, malgraŭ siaj penoj, ne
+povis eliri iel el la akvo, glitis kaj tremetis per tuta sia malseka
+kaj malgrasa korpeto. Gerasim iom rigardis la kompatindan fihundidon,
+ekkaptis ĝin per unu mano, metis ĝin ĉe sia brusto kaj grandpaŝe iris
+hejmen. Veninte en sian ĉambreton, li metis sur sian liton la savitan
+hundidon, kovris ĝin per sia peza lanmantelo kaj kuris -- unue en la
+ĉevalejon por alporti pajlon, poste -- en la kuirejon, kie li prenis
+pelveton da lakto. Zorgeme forpuŝinte la lanmantelon kaj sterninte
+la pajlon, li metis la pelveton sur la liton. La kompatinda hundido
+estis nur trisemajna, -- ĝi estis nur antaŭ nelonge komencinta
+vidi -- unu okulo eĉ ŝajnis pli granda ol la alia. Ĝi ankoraŭ ne
+povis trinki el la pelveto, nur tremetis kaj fermetis la okulojn.
+Gerasim, delikate altuŝante ĝian kapon, puŝis ĝian buŝon al la lakto.
+La hundido subite eltrinkis avide, ŝprucblovante, tremante kaj
+troglutante. Gerasim iom observis ĝin, kaj subite ekridis ... Tutan
+nokton li vartis ĝin, kuŝigis, sekigis kaj, fine, li mem ekdormis
+apud ĝi kontente kaj kviete.
+
+Neniu patrino flegas sian infanon tiel, kiel Gerasim flegis sian
+adoptiton (tio estis la hundineto). Komence ĝi estis tre malfortika,
+etaĉa kaj malbela; sed iom post iom ĝi grandiĝis kaj fortiĝis.
+Post ok monatoj ĝi dank’ al la zorga flegado de sia savinto iĝis
+belaspekta hundeto de hispana raso, kun longaj oreloj, lanuga vosto
+tubforma kaj grandaj esprimplenaj okuloj. Ĝi pasie amis Gerasim-on,
+ĉiam akompanis lin, turnante sian voston. Li nomis ĝin -- mutuloj
+scias, ke ili atentigas aliajn per sia blekado -- _Mumu_. Ĉiuj
+domanoj amis ĝin kaj vokis „_Mumunja_“. Ĝi estis tre komprenema,
+karesema, sed montris sian sindonemon nur al Gerasim. Li mem ĝin tre
+amis, sed li ne toleris, kiam aliaj ĝin karesis; ĉu li timis pro ĝi,
+ĉu li estis ĵaluza -- Dio scias ...
+
+La hundeto vekis lin frumatene, tirante la randon de lia vestaĵo,
+kondukis per la ŝnuro la maljunan ĉevalon al li -- tiu ĉevalo kaj la
+hundo estis amikoj. Gravmiene ĝi iradis kun li al la rivero, gardis
+liajn balailojn kaj ŝovelilojn kaj al neniu permesis alproksimiĝi
+al lia ĉambreto. Li eltranĉis por ĝi malgrandan malfermaĵon en sia
+pordo, kaj ĝi kvazaŭ komprenis, ke nur en la ĉambreto de Gerasim
+ĝi estas hejme; tial, enirinte tien, ĝi tuj, kontentmiena, saltis
+sur la liton. Dumnokte ĝi tute ne dormis, sed ne bojadis sencele,
+kiel stulta korthundaĉo, kiu, sidante sur sia vosto kaj levante la
+buŝon, duonfermante la okulojn, bojas nur pro neokupiĝo, kutime
+trifoje. Sed la voĉeto akra de _Mumu_ aŭdiĝis neniam vane: -- aŭ kiam
+iu fremdulo alproksimiĝis al la ĉirkaŭbaro, aŭ ie io suspektinda
+bruetis, kraketis ... Unuvorte, ĝi estis perfekta gardisto ...
+
+Verdire, krom ĝi estis en la korto ankoraŭ maljuna virhundo, flava
+kun brunaj makuletoj, nomita Volĉok; sed li eĉ nokte estis alligita
+al la ĉeno. Li mem, pro sia kadukeco, tute ne aspiris la liberecon,
+-- li estis kuŝanta, kunvolviĝinte, en sia niĉo kaj nur malofte
+eligadis raŭkaĉan, preskaŭ sensonan ekbojon. Li ĝin tuj haltigis,
+kvazaŭ konsciante mem la senutilecon de sia bojo.
+
+_Mumu_ neniam eniris en la sinjoran domon. Kiam Gerasim alportis
+lignon en la ĉambrojn, la hundo restis ĉiam ekstere kaj senpacience
+atendis lin sur la perono, streĉante la orelojn, turnante la kapon,
+jen dekstren, jen maldekstren, ĉe la plej malforta bruo malantaŭ la
+pordoj.
+
+Tiel forpasis ankoraŭ unu jaro. Gerasim daŭrigis sian oficon kaj
+estis kontenta pri sia sorto, sed subite okazis neatenditaĵo. Nome:
+iun belan somertagon la sinjorino kun siaj akompanistinoj promenis
+tra la gasto-ĉambro. Ŝi estis bonhumora, ridis kaj ŝercis. La
+akompanistinoj ankaŭ ridis kaj ŝercis kun ŝi; sed ili ne ĝojis tro:
+oni ne ŝatis en la domo, kiam la sinjorino estis gaja. Unue -- ĉar
+tiam ŝi postulis de ĉiuj senprokrastan kaj plenan partoprenon en
+sia ĝojhumoro kaj koleris, se ies vizaĝo ne brilis pro plezuro; due
+-- ĉar la ĝojekflamoj ĉe ŝi ne longe daŭris kaj kutime ŝanĝis en
+malserenan, malafablan humoron.
+
+Tiun tagon ŝi vekiĝis bonŝance: laŭ la kartoj -- ŝi ĉiumatene
+divenprovis la kartojn -- ŝi atendis la plenumon de sia deziro;
+la teon ŝi opiniis aparte bongusta -- tial la ĉambristino ricevis
+laŭdon kaj kiel rekompencon -- dek kopekojn. Kun dolĉagrabla rideto
+sur la sulkaj lipoj la sinjorino promenis en la gasto-ĉambro kaj
+alproksimiĝis al la fenestro. Antaŭ la fenestro troviĝis ĝardeneto;
+en la mezo, sur la bedeto kun rozarbusto, kuŝis _Mumu_ kaj fervore
+dentskrapis oston. La sinjorino ĝin ekvidis.
+
+„Ho, mia Dio!“ Si ekkriis subite: „kio estas ĉi tiu hundo?“
+
+La akompanistino, al kiu turnis sin la sinjorino, ĵetis sin
+ĉiuflanken, vemalgaje embarasita, kiel kutime okazas al iu
+subpotenca, kiu ne bone komprenas kion signifas la ekvoko de lia
+estro.
+
+„Mmm ... mi ne scias“, balbutis ŝi, „ŝajnas, ke tio estas la hundo de
+la mutulo.“
+
+„Dio mia“, interrompis ŝin la sinjorino, „ĝi estas beleta hundo! Ĉu
+li ĝin jam delonge havas? Ordonu ĝin venigi. Kial do mi ĝin ĝis nun
+ne vidis? Venigu ĝin.“
+
+La akompanistino tuj flugkuris en la antaŭĉambron.
+
+„He, he“, ekkriis ŝi. „Venigu tuj _Mumu_! Ĝi estas en la ĝardeneto.“
+
+„Ha“, diris la sinjorino: „oni ĝin nomas _Mumu_! Tre bela nomo!“
+
+„Ho, jes, tre bela“, rediris la akompanistinoj. „Rapidu, Stepan!“
+
+Stepan, fortika fraŭlo, lakeo, kuregis en la ĝardeneton, volis kapti
+_Mumu_, sed la hundo lerte elglitis el liaj fingroj kaj, levinte la
+voston, alkuris rapidege al Gerasim, kiu staris apud la kuirejo kaj
+skuis la barelon, frapante kaj turnante ĝin en siaj manoj, kvazaŭ
+infanan ludtamburon. Stepan kure persekutis la hundon, penante ĝin
+ekkapti ĉe la piedoj de ĝia mastro. Sed la rapidmova hundeto ne lasis
+sin kapti, elturniĝis, forsaltis. Gerasim mokridetante observis tion.
+Fine Stepan kolere sin levis kaj rapide komprenigis lin helpe de
+mansignoj, ke la sinjorino ordonis venigi al si la hundeton. Gerasim
+ŝajnis mirigita, sed alvokis _Mumu_, levis ĝin de la tero kaj
+enmanigis al Stepan. Stepan alportis ĝin en la salonon kaj starigis
+sur la pargeton. La sinjorino karesvoĉe vokis ĝin. _Mumu_, neniam
+en sia vivo vizitinta tiajn luksegajn ĉambrojn, timegis kaj volis
+forkuri tra la pordo, sed, forpuŝita de la servema Stepan, tremis kaj
+premis sin al la pordo.
+
+„_Mumu_, _Mumu_, venu do al mi, venu al la sinjorino,“ diris la
+mastrino, „venu, stulteta, ne timu...“
+
+„Alproksimiĝu, _Mumu_, al la sinjorino“, ripetis la akompanistinoj:
+„venu do!“
+
+Sed _Mumu_ sopire ĉirkaŭrigardis kaj ne moviĝis.
+
+„Alportu al ĝi iom por manĝi!“ diris la sinjorino. „Kia stulta ĝi
+estas! ne volas veni al la sinjorino! Kion ĝi timas?“
+
+„Ĝi ankoraŭ ne estis kutimita“, elparolis serveme-timeme unu el la
+akompanistinoj.
+
+Stepan alportis pelveton kun lakto, metis ĝin antaŭ _Mumu_, sed la
+hundo eĉ ne flaris la lakton, -- ĝi ĉiam tremetis kaj ĉirkaŭrigardis.
+
+„Ho, kia ci estas!“ diris la sinjorino, alvenante; ŝi kliniĝis kaj
+volis ĝin mankaresi. Sed _Mumu_ konvulsie turnis la kapon kaj montris
+la dentojn. La sinjorino rapide forprenis sian manon. Dum unu momento
+ĉiuj silentis. _Mumu_ nelaŭte pepkrietis, kvazaŭ plendante kaj
+petante pardonon. La sinjorino deiris malafablamiena. La subita movo
+de la hundo ŝin timigis.
+
+„Ho“, ekkriis samtempe ĉiuj akompanistinoj ... „Ĉu ĝi, eble, vin
+mordis? Ke Dio nin gardu!“ (_Mumu_ ankoraŭ neniun mordis iam.) „Ho,
+ho!“
+
+„Forportu ĝin!“ diris la maljunulino per ŝanĝita voĉo. „Aĉa
+fihundeto! Kiel malbona ĝi estas!“
+
+Kaj, sin returninte malrapide, ŝi iris al sia skriboĉambro. La
+virinoj, time rigardante unu la alian, volis ŝin sekvi, sed ŝi
+haltis, severe ilin rigardis kaj diris: „Kial vi venas? Mi ja vin ne
+invitis!“ kaj foriris.
+
+La akompanistinoj senespere mansvingis al Stepan. Li ekkaptis _Mumu_
+kaj rapide elĵetis ĝin tra la pordo, rekte al la piedoj de Gerasim.
+Post unu duonhoro silento regis en la domo kaj la maljuna sinjorino
+sidis sur sia kanapo malbonhumora, pli malserenaspekta ol nubego
+fulmotondra.
+
+Kiaj bagateloj, se oni meditas, povas iafoje malbonhumorigi la homon!
+
+Ĝis la vespero la sinjorino ne trankviliĝis, ne alparolis iun, ne
+kartludis kaj malkviete dormis. Ŝi imagis, ke oni ne donis al ŝi
+saman parfumon, kiun oni kutime al ŝi alportis, ke ŝia kuseno odoris
+je sapo, kaj igis la ĉambelaninon, traflari la tutan tolaĵaron,
+-- unuvorte ekcitiĝis tro. La sekvantan matenon ŝi ordonis venigi
+Gavrila-n unu horon pli frue ol kutime.
+
+„Diru -- do“, ŝi komencis, kiam li, interne tremante, apenaŭ trapaŝis
+la sojlon de ŝia skriboĉambro: „kiu hundo bojis la tutan nokton en
+nia korto? Mi ne povis dormi pro tio.“
+
+„Hundo ... kiu ... eble la hundo de la mutulo“, diris li per necerta
+voĉo.
+
+„Mi ne scias, kies ĝi estas, nur mi ne povis dormi. Mi miras, kial
+ni bezonas multegon da hundoj. Mi deziras scii. Ni ja havas la
+korthundon?“
+
+„Jes, certe. Volĉok...“
+
+„Nu, kial do ni bezonas ankoraŭ hundon? Nur pro senordo ... Tio
+okazas nur, ĉar forestas la domestro ... Kial la mutulo bezonas
+hundon? Kiu permesis al li, posedi hundojn en mia korto? Hieraŭ mi
+venis al la fenestro -- ĝi kuŝas en la ĝardeneto, portis tien ian
+aĉaĵon, dentskrapas. Sed mi tie plantis rozojn...“ La sinjorino
+silentis iom.
+
+„Ĝi foriĝu ankoraŭ hodiaŭ!... Ĉu ci aŭdis?“
+
+„Mi obeas.“
+
+„Hodiaŭ ... Nun foriru. Mi cin venigos poste por la raporto[15].“
+Gavrila eliris.
+
+Trairante la gastĉambron, la ĉambelano, pro la ordo, transmetis la
+tintileton de unu tablo sur alian, nelaŭte purigis en la salono
+sian nazon, similan je anasbeko, kaj iris en la antaŭĉambron. En
+la antaŭĉambro, sur la kanapaĉo, dormis Stepan, en la situacio de
+mortigita militisto sur batalbildo, konvulsie elstreĉante siajn
+nudajn piedojn el la surtuto, kiu servis al li kiel kovraĵo. La
+ĉambelano puŝe vekis lin kaj duonvoĉe komunikis al li ian ordonon.
+Stepan respondis per duonoscedo kaj duonrido.
+
+La ĉambelano foriris. Stepan salte ekstaris, surmetis kaftanon kaj
+botojn, eliris kaj haltis sur la perono. Post proksimume kvin minutoj
+Gerasim aperis kun lignofaskego sur la dorso, akompanate, kiel
+ĉiam, de _Mumu_. (Oni hejtis eĉ somere la dorm- kaj skribĉambrojn
+de la sinjorino.) Gerasim starigis sin flanke antaŭ la pordo, puŝis
+ĝin per sia ŝultro kaj faleniris en la domon kun sia portaĵo.
+_Mumu_, kiel kutime, haltis ĉe la dompordo en atendo. Tiam Stepan,
+elektinte oportunan momenton, subite sin ĵetis sur la hundon,
+kiel vulturo sur kokidon, premis ĝin al la tero per sia brusto,
+ĉirkaŭkaptis ĝin kaj forkuris kun ĝi el la korto, eĉ ne surmetinte
+sian ĉapon. Li sidigis sin sur la unuan trovitan fiakron kaj rapidis
+al Oĥotnij Rjad. Tie li baldaŭ trovis aĉetanton, al kiu li cedis
+la hundon por duonrublo, kondiĉe, ke la aĉetinto almenaŭ dum unu
+semajno tenu la hundon alligita al la ŝnuro. Li baldaŭ revenis
+hejmen, sed, ne alproksimiĝante al la domo, li eliris el la fiakro,
+kaj, ĉirkaŭirante la korton ekstere de la malantaŭa strateto, li
+transsaltis la ĉirkaŭbaraĵon kaj eniris en la korton. Li timis paŝi
+tra la kortpordeto, ĉar li evitis Gerasim-on.
+
+Sed li timis vane: Gerasim ne estis plu en la korto. Elirinte el
+la domo, li tuj rimarkis la foreston de _Mumu_; neniam okazis, ke
+_Mumu_ ne estis lin atendanta. Li kuris ĉien, serĉis, vokis; li
+enrigardis sian ĉambreton, la fojnejon, tien, ĉi tien. Sed _Mumu_
+ne estis trovebla! Li turnis sin al homoj, demandis pri la hundo
+per senesperaj gestoj, montrante je duonarŝino pli alte ol la tero,
+mandesegnis ĝin. Unuj efektive ne sciis, kie estas _Mumu_, kaj nur
+kapbalancis responde; aliaj respondis, sciante, per duonrideto. La
+ĉambelano iĝis subite eksterorde gravmiena kaj krivoĉe turnis sin al
+la veturigistoj. Tiam Gerasim forkuris el la korto.
+
+Jam vesperiĝis, kiam li estis reveninta. Laŭ lia laca aspekto,
+necerta marŝado kaj polvaj vestaĵoj oni povis konkludi, ke li
+trakuris la duonon de la urbo Moskva. Li haltis antaŭ la sinjoraj
+fenestroj, rapide observis la peronon, sur kiu kunariĝis sep
+kortanoj, sin deturnis kaj ekblekis ankoraŭfoje: „_Mumu!_“ -- sed
+_Mumu_ ne revokis. Li foriris. Ĉiuj lin postrigardis, sed neniu
+ridetis, nek diris vorton. La sciavida „forejtor“ Antipka rakontis la
+sekvantan matenon, ke la mutulo sopirĝemis la tutan nokton.
+
+La tutan tagon Gerasim ne aperis -- anstataŭ li la veturigisto Potap
+iris por alporti la akvon, pro kio Potap estis tre malkontenta. La
+sinjorino demandis Gavrila-n, ĉu ŝia ordono estas plenumita. Gavrila
+respondis, ke jes.
+
+Sekvantan matenon Gerasim eliris el sia ĉambreto por labori. Li
+venis al la tagmezmanĝo, manĝis iom kaj foriris, ne salutinte iun.
+Lia vizaĝo, ĉiam senvivaspekta, kiel ĉe ĉiuj surdmutaj, nun kvazaŭ
+ŝtoniĝis. Dumtage li ree foriris, sed ne forestis longe -- li baldaŭ
+revenis kaj tuj kuŝigis sin en la fojnejo.
+
+Estis nokto, lunluma, serena. Vesopire, maltrankvile kuŝis Gerasim;
+subite li eksentis, ke iu tiras lian vestrandon. Li tuta ektremis,
+sed ne levis la kapon, eĉ kunpremis la palpebrojn ... Sed jen -- iu
+tiris lin ankoraŭfoje, pli forte ol antaŭe ... li salte ekstaris.
+Antaŭ li, kun deŝirita ŝnuro ĉirkaŭ la kolo, moviĝis _Mumu_.
+
+Longa ĝojkrio eliĝis el lia muta brusto. Li ekkaptis _Mumu_, premegis
+ĝin en siaj brakoj; la hundo rapidege lekis lian nazon, okulojn,
+lipharojn, barbon. Li staris momenton, pripensis, singardeme
+malsupreniris de la fojnejo, ĉirkaŭrigardis, kaj, certiĝinte, ke
+neniu lin povus vidi, li ŝtelpaŝe atingis sian ĉambreton. Gerasim
+jam konjektis, ke la hundo ne estis foriĝinta memvole, ke, eble, oni
+ĝin forigis laŭ ordono de la sinjorino. Oni klarigis al li mansigne,
+kiel ekkoleris la hundo, kiam la sinjorino volis ĝin karesi. Kaj li
+decidis agi singardeme.
+
+Li manĝigis al _Mumu_ panon, karesis ĝin, kuŝigis, poste kombinis,
+kiel li povus ĝin plej eble bone forkaŝi. Fine li decidis, dumtage
+lasi ĝin enfermita en la ĉambreto, viziti ĝin nur malofte kaj nur
+nokte elirigi ĝin. La malfermaĵon en la pordo li ŝtopis per malnova
+feltomantelo kaj frumatene li jam estis aperinta en la korto, kvazaŭ
+nenio okazis. Li eĉ konservis (naiva ruzo) sian senesperan mienon.
+
+La kompatinda surdulo ne komprenis, ke _Mumu_ povis sciigi pri sia
+reveno per sia pepkrio. Efektive ĉiuj domanoj baldaŭ sciis, ke la
+hundo de la mutulo estas reveninta, ke li kaŝe enfermas ĝin en sia
+ĉambreto. Sed pro kompato je li aŭ, parte, pro la timo ĉiuj igis lin
+kredi, ke lia sekreto ne estas konata. Nur la ĉambelano embarasite
+skrapis sian nukon kaj diris: „Nu, ke Dio pri li zorgu! Eble la
+sinjorino tion ne ekscios.“
+
+Ankoraŭ neniam la mutulo estis tiel laborema, diligenta, kiel tiun
+tagon: li purigis, traskrapis la korton, eltiris ĉiujn herbetojn,
+propramane eligis ĉiujn palisetojn de la ĝardeneta ĉirkaŭbaraĵo por
+esti certa, ke ili estas sufiĉe fortaj, kaj ree poste ilin enigis,
+enbatante en la teron. Unuvorte, li laborpenadis kaj klopodadis tiom,
+ke eĉ la sinjorino atentis lian fervoran diligentecon.
+
+Dumtage Gerasim dufoje ŝtelkaŝe vizitis sian malliberigiton. Kiam
+noktiĝis, li kuŝigis sin kune kun la hundo, ne en la fojnejo, sed
+en sia ĉambreto; nur postnoktmeze ili ambaŭ eliris iomete promeni.
+Marŝinte kun ĝi sufiĉe longe tra la korto, li jam intencis reveni --
+sed subite, malantaŭ la ĉirkaŭbaraĵo, el la strateto, aŭdiĝis ia
+brueto. _Mumu_ streĉis la orelojn, ekkriegis, alproksimiĝis al la
+baraĵo, flaris kaj ekbojis laŭte-akre. Iu ebriulo ennestiĝis tie por
+la nokto.
+
+En la sama momento la sinjorino estis ĵus ekdormanta post
+longedaŭra „nervekscitiĝo“. Tiaj „ekscitiĝoj“ okazis post tro satiga
+vespermanĝado. Subita bojo vekis ŝin; ŝia koro ekfrapis, poste kvazaŭ
+haltis. -- „Ĉambristinoj, ĉambristinoj!“ ekĝemis ŝi: „ĉambristinoj!“
+La ektimigitaj ĉambristinoj rapidis en ŝian dormoĉambron. -- „Ho,
+ho, mi mortas“, diris ŝi, sopire movante la manojn: „Denove ĉi tiu
+hundo! Ho, venigu la kuraciston! Ili volas min mortigi! La hundo, ree
+la hundo! Ho!“ Kaj ŝi malantaŭklinis la kapon, kio signifis, ke ŝi
+svenas. Oni kuris por venigi la kuraciston, t. e. la domsanigiston
+Ĥariton. Tiu ĉi kuracisto, kies tuta kuracarto konsistis en tio,
+ke li portis botojn kun molaj plandoj, delikate palpis la pulson,
+dormis dek kvar el dudek kvar horoj, la restan tempon ĉiam sopiris
+kaj senĉese regalis la sinjorinon per laŭroĉerizaj gutoj -- ĉi tiu
+kuracisto tuj aperis, disvastigis en la ĉambro la fumon de bruligataj
+plumoj[16], kaj, kiam la sinjorino malfermis la okulojn, li alportis
+al ŝi senprokraste, sur arĝenta plateto, glaseton da bonfaraj
+gutetoj. La sinjorino englutis ilin, sed tuj, per larmplena voĉo,
+komencis plendi pri la hundo, pri Gavrila, pri tio, ke ĉiuj forlasis
+ŝin, kompatindan maljunulinon, ke neniu ŝin bedaŭras, ke ĉiuj aspiras
+ŝian morton. Dume la malŝanca _Mumu_ daŭrigis sian bojadon kaj
+Gerasim vane penadis foririgi ĝin de la ĉirkaŭbaraĵo.
+
+„Jen ... jen ... ree...“, balbutis la sinjorino kaj ree rulis la
+okulojn emociite. La kuracisto ion flustris al la ĉambristino, ŝi
+kuris en la antaŭĉambron, puŝe vekis Stepan-on, -- tiu kuris por veki
+Gavrila-n, Gavrila, ekscitita, ordonis veki ĉiujn domanojn.
+
+Gerasim sin returnis, ekvidis briletantajn lumojn, moviĝantajn
+ombrofigurojn tra la fenestroj, kaj divenante ian malfeliĉon per
+sia koro, li ekkaptis _Mumu-n_ subbrake, enkuris en sian ĉambreton
+kaj ŝlosfermis ĝin. Post kelkaj momentoj kvin homoj volis perforte
+penetri al li, sed la ŝovfermilo ne cedis. Gavrila alkuris rapidege,
+ordonis al ĉiuj, resti tie ĝis la mateno kaj gardi. Li mem kuris
+al la servistinejo kaj petis la ĉefan akompanistinon, Ljubov
+Ljubimovna-n, kun kiu li kune ŝteladis kaj false kalkuladis sukeron,
+teon kaj ceteran spicaron, ke ŝi raportu al la sinjorino jenon: ke
+la hundo, malfeliĉe, revenis al sia mastro, sed ke jam morgaŭ ĝi
+nepre ne estos plu vivanta; ke li petas la sinjorinon, sindone --
+ne koleri kaj bonvole trankviliĝi. La sinjorino, kredeble, ne estus
+trankviliĝinta tiel baldaŭ, sed la kuracisto, en rapido, verŝis en
+la glaseton kvardek gutojn anstataŭ dekdu; la trankviliga eco de la
+laŭroĉerizaĵo efikis, post unu kvarono da horo la sinjorino ripozis
+jam kviete kaj pace; Gerasim, tuta pala, kuŝis en sia lito, forte
+kunpremante la buŝon de _Mumu_.
+
+Sekvantan matenon la sinjorino vekiĝis sufiĉe malfrue. Gavrila
+atendis nur ŝian vekiĝon, por ordoni la decidan atakon al la rifuĝejo
+de Gerasim. Li mem atendis la kolerekflamon de la sinjorino, kiel
+fortan fulmotondran veteron. Sed la fulmotondro ne venis. Kuŝante en
+la lito, la sinjorino ordonis venigi la ĉefan akompanistinon.
+
+„Ljubov Ljubimovna“, ŝi ekparolis per nelaŭta, malforta voĉo, --
+ŝi volonte kelkafoje ŝajnigis sin persekutata, solece suferanta;
+kompreneble tiam ĉiuj domanoj sentis sin tre malagrable. -- „Ljubov
+Ljubimovna, vi vidas, kia estas mia situacio; iru do, mia karulino,
+al Gavrila Andrejiĉ: priparolu kun li. Ĉu vere iu hundaĉo pli valoras
+por li ol la trankvilo, eĉ la vivo de lia sinjorino! Mi ne dezirus
+tion kredi“, ŝi aldiris kun la esprimo de la profunda sento. „Iru do,
+mia amindulino, mi petas vin, iru al Gavrila Andrejiĉ.“
+
+Ljubov Ljubimovna iris en la ĉambron de Gavrila. Estas nescieble, pri
+kio ili interparolis; sed post iom da tempo tuta arego da servistoj
+marŝis tra la korto en la direkto al la ĉambreto de Gerasim. Gavrila
+antaŭenpaŝis, tenante la ĉapon per la mano, kvankam la vento tute ne
+blovis; apud li iris lakeoj kaj kuiristoj. El la fenestro rigardis
+onklo Ĥvost kaj klopode ordonis -- t. e. nur dismovis la manojn;
+post ĉiuj, saltis kaj grimacis bubaĉoj, el kiuj la duono estis
+alkurintaj fremdaj. Sur la mallarĝa ŝtupetaro, kondukanta al la
+ĉambreto, estis sidanta unu gardisto, du aliaj staris ĉe la pordo,
+armitaj de bastonoj. Oni supreniris la ŝtuparon, okupis ĝin tutan.
+Gavrila alproksimiĝis al la pordo, pugnofrapis kaj ekkriis:
+
+„Malfermu!“
+
+Ekaŭdiĝis sufokita bojo, sed nenia respondo.
+
+„Oni diras al ci -- malfermu!“ ripetis li.
+
+„Sed, Gavrila Andrejiĉ,“ diris de malsupre Stepan, „li ja estas
+surda, li ne aŭdas.“
+
+Ĉiuj ekridis.
+
+„Kion do fari?“ rediris de supre Gavrila.
+
+„En lia pordo estas truo, enŝovu tien la bastonon!“
+
+Gavrila kliniĝis.
+
+„Li ŝtopis ĝin per ia feltmantelo, la truon.“
+
+„Vi ŝovu do la feltmantelon internen.“
+
+Ree ekaŭdiĝis obtuza bojo:
+
+„Jen, la hundo malkaŝas sin mem“, iu diris en la homamaso, kaj ĉiuj
+ree ekridis.
+
+Gavrila skrapis malantaŭ sia orelo.
+
+„Ne, frato,“ fine diris li, „la mantelon enŝovu ci mem, se ci volas.“
+
+„Bone, laŭ via ordono!“
+
+Stepan rampis supren, prenis la bastonon, traŝovis la feltomantelon
+internen kaj skuis en la truo la bastonon, ripetante: „Eliru, eliru!“
+Li skuis ankoraŭ la bastonon, kiam neatendite la pordo de la ĉambreto
+larĝe malfermiĝis, la tuta servantaro malsuprenruliĝis de la ŝtuparo
+kiel turnludilo; Gavrila -- la unua. Onklo Ĥvost fermis sian
+fenestron.
+
+„Nu, nu, nu, nu“, kriis Gavrila de la korto: „ci atendu nur!“ Gerasim
+senmove staris sur sia sojlo. La servantaro ariĝis ĉe la bazo de la
+ŝtuparo. Gerasim observis ĉi ĉiujn fihomojn en urbaj surtutoj de
+supre, facile apogante la manojn sur siajn flankojn. En sia ruĝa,
+kamparana bluzo, kompare je ili, li aspektis kiel giganto. Gavrila
+iom antaŭenpaŝis.
+
+„Atentu, frato,“ diris li, „mi ne toleros neobeemon!“ Kaj li klarigis
+al la mutulo per mansignoj, ke la sinjorino nepre volas forigi la
+hundon -- „donu ĝin tuj, alie al ci okazos ia malfeliĉo.“
+
+Gerasim rigardis lin, montris la hundon, faris ĉe sia kolo signon,
+kvazaŭ kuntirante la ŝnuron, kaj demandmiene ree rigardis la
+ĉambelanon.
+
+„Jes, jes,“ rediris tiu, kapbalancante, „jes, nepre...“ Gerasim
+mallevis la okulojn, poste subite skuiĝis, ree montris al _Mumu_,
+kiu staris apud li, senkulpe vostbalancante kaj scivoleme movante
+la orelojn. Li ripete faris la signon de strangolo sur sia kolo,
+kaj signifplene batfrapis sian bruston, kvazaŭ anoncante, ke li mem
+prenas sur sin -- forigi _Mumu-n_.
+
+„Sed ci trompos“, geste respondis Gavrila.
+
+Gerasim iom rigardis lin, malestime ekridetis, ree batfrapis sian
+bruston kaj brufermis la pordon.
+
+Ĉiuj senvorte rigardis unu la alian.
+
+„Kion do ĉi ĉio signifas? Ĉu li refermis la pordon?“
+
+„Ne atentu lin plu, Gavrila Andrejiĉ!“ elparolis Stepan. „Li ja
+faros, kion li promesis ... Tia li estas ... Se li promesas, estas
+certe ... Li estas pli fidinda ol ni ... Tio estas vero ... Jes...“
+
+„Jes“, ĉiuj ripetis kapskuante. „Tio estas vero. Jes.“ Onklo Ĥvost
+malfermis la fenestron kaj ankaŭ diris: „Jes“.
+
+„Nu, bone“, diris Gavrila: „sed la gardistoj tamen restu ĉi tie!“
+
+„He, Jeroŝka,“ li aldiris, turnante sin al iu mizerulo, en flava
+nankena kitelo, -- tiu homo estis opiniata kiel ĝardenisto, -- „ci ja
+nenion faras! prenu la bastonon kaj sidu ĉi tie. Se io okazos, tuj
+kuru al mi.“
+
+Jeroŝka prenis la bastonon kaj sidigis sin sur la lastan ŝtupeton. La
+servantaro disiris, escepte de kelkaj sciaviduloj kaj bubaĉoj.
+
+Gavrila revenis hejmen kaj pere de Ljubov Ljubimovna sendis la
+raporton al la sinjorino, ke ĉio estas plenumita. La sinjorino faris
+nodeton el la pinto de sia nastuketo, surverŝis parfumon, flaris,
+frotis la tempiojn, apetite trinkis teon kaj, estante ankoraŭ sub la
+influo de la laŭroĉerizaj gutoj, ree ekdormis.
+
+Unu horon post ĉi tiu tumulta okazintaĵo la pordo de la ĉambreto
+malfermiĝis kaj Gerasim aperis. Li estis surmetinta sian festan
+kaftanon, li kondukis _Mumu-n_ per ŝnureto. Jeroŝka flanken iris por
+lasi lin preteriri. Gerasim direktis sin al la pordego. Ĉiuj bubaĉoj
+en la korto rigarde sekvis lin, sed silentis. Li eĉ ne returnis sin;
+sian ĉapon li surmetis nur sur la strato. Gavrila sendis Jeroŝka-n
+kiel observanton. Jeroŝka, vidante de malproksime, ke Gerasim iris en
+restoracion kun _Mumu_, atendis, ĝis li eliros.
+
+Gerasim estis konata en la restoracio. Oni komprenis liajn
+mansignojn.
+
+Li mendis „ŝĉi“[17] kun viando kaj sidigis sin, apogante la brakojn
+sur la tablo. _Mumu_ staris ĉe lia seĝo, trankvile observante lin per
+siaj saĝaj okuloj. Ĝia felo estis kvazaŭ polurita, tiel belaspekta
+kaj orde kombita. Oni alportis la brasiksupon. Gerasim metis en la
+teleron panpecetojn, ere dishakis la viandon kaj starigis la teleron
+sur la teron. _Mumu_ ekmanĝis kun sia kutima bonedukiteco: apenaŭ
+tuŝante la manĝaĵon per sia buŝeto. Gerasim longe ĝin rigardis:
+du pezaj larmoj elruliĝis subite el liaj okuloj; unu falis sur la
+krutan frunteton de la hundo, alia -- en la „ŝĉi“. Li kovris sian
+vizaĝon per la mano. _Mumu_ formanĝis la duonon el la telero kaj
+deiris, lekante sian buŝon. Gerasim ekstaris, pagis la supon kaj
+eliris akompanate de la iom mirigita rigardo de la kelnero.
+
+Jeroŝka, ekvidinte Gerasim-on, kuris malantaŭ la stratan angulon kaj,
+lin preterlasante, ree lin sekvis.
+
+Gerasim marŝis, ne rapidante, ĉiam tenante _Mumu-n_ je la ŝnureto.
+Irinte ĝis la stratangulo, li haltis, kvazaŭ ion pripensante, sed
+tuj grandpaŝe direktis sin al la Krimea Trairejo. Survoje li iris
+en la korton de domo, apud kiu estis konstruata la flankdometo, kaj
+forportis de tie sub sia brako du briketojn. De la Krimea Trairejo li
+direktis sin al la bordo, iris ĝis la loko, kie staris du boatetoj
+kun remiloj, alligitaj al palisetoj (li jam rimarkis ilin antaŭe),
+kaj ensaltis en unu kun _Mumu_.
+
+Lama maljunulaĉo eliris el post la pajltendo, kiu staris en la angulo
+de la legomĝardeno, kaj krivokis lin. Sed Gerasim nur kapbalancis
+kaj ekremis tiel forte, kvankam kontraŭ la riverfluo, ke li post unu
+momento jam estis tre malproksime. La maljunulo staris iomtempe,
+skrapfrotis sian dorson per maldekstra, poste per dekstra mano kaj
+reiris lamante en sian pajltendon.
+
+Gerasim senĉese remis. Jen -- jam restis la urbo Moskva malantaŭe.
+Jen -- jam disvastiĝis laŭlonge de la bordoj -- herbejoj,
+legomĝardenoj, kampoj, arbaretoj; ekvidebliĝis kampoj, „izba-oj“. Oni
+povis enspiri la kamparan aeron. Li forĵetis la remilojn, alpremis
+sian kapon al _Mumu_, kiu sidis antaŭ li sur la seka transversa
+trabeto -- la fundo de la boato estis surverŝita de akvo, kaj li
+restis senmova, krucigante siajn fortikajn brakojn sur ŝia dorso,
+dum la boaton la ondo iom post iom reportis al la urbo. Gerasim
+rektiĝis, rapide, kun malsaneca, koleriĝa mieno, survolvis per la
+ŝnureto la briketojn de li prenitajn, faris maŝon, metis ĝin ĉirkaŭ
+la kolon de la hundo kaj, levante ĝin super la rivero, lastafoje
+ĝin ekrigardis. La hundo rigardis lin fide, sentime, balancante la
+vosteton. Gerasim deturnis sin kaj disigis la manojn, ferminte la
+okulojn.
+
+Gerasim aŭdis nenion: nek la akran ekkrieton de la falanta _Mumu_,
+nek la obtuzan ekplaŭdon de la akvo. La plej brua tago estis por
+li same sensona, senbrua, kiel la plej senbrua nokto ne estas
+sensona por ni. Kiam li ree malfermis la okulojn, kiel antaŭe sur
+la riverakvo rapidis unu post la alia la ondetoj. Kiel antaŭe ili
+plaŭdetis ĉe la boatflankoj; kaj nur malproksime, malantaŭe, diskuris
+ĉe la bordo iaj larĝaj rondoj.
+
+Jeroŝka, tuj post kiam al li ne plu estis eble observi Gerasim-on,
+revenis hejmen kaj raportis pri tio, kion li vidis.
+
+„Nu, jes,“ diris Stepan, „li dronigos la hundon. Certe. Se li ion
+promesis.“
+
+Dum la tuta tago neniu vidis Gerasim-on. Li ne tagmanĝis hejme.
+Vespere ĉiuj kunvenis ĉe la manĝotablo, escepte de li. „Kiel stranga
+estas ĉi tiu Gerasim“, pepvoĉe diris la dikgrasa lavistino: „Ĉu oni
+povas tiel ĉagreniĝi pro la hundo! Verdire!“
+
+„Gerasim ja estis ĉi tie“, diris Stepan, plenrastante por si la kaĉon
+per la kulero.
+
+„Kiel? Kiam?“
+
+„Antaŭ proksimume du horoj. Jes! Ni renkontis unu la alian ĉe la
+pordego. Mi intencis demandi lin pri la hundo, sed li, ŝajne, estis
+malbonhumora. Nu, li forpuŝis min, eble li volis min deflankigi, --
+ne tedu, eble volis li diri -- kaj li tiel frapis mian nukon, ho, ve,
+kiel!“ Kaj Stepan, nevole grimacridetante, kuntiriĝis kaj frotis sian
+nukon. „Jes,“ li aldiris, „li havas fortikan manon, nenion oni povas
+diri kontraŭ tio...“ Ĉiuj ridis, mokante Stepanon, kaj disiris por
+dormi.
+
+Dum tio, en la sama tempo, sur la T...a ŝoseo fervore kaj senhalte
+paŝis ia grandegulo kun sako sur la dorso, kun longa bastono en
+la mano. Tio estis Gerasim. Li rapidis senreturne hejmen, en sian
+vilaĝon. Droniginte la kompatindan _Mumu-n_, li kuris en sian
+ĉambreton, rapide enpakis sian nemultan havaĵon en malnovan
+ĉevalkovraĵon, kunligis la pakaĵon node, metis ĝin sur la ŝultron
+kaj foriris. Li bone memoris la vojon ankoraŭ de tiam, kiam oni
+kondukis lin al Moskvo. La vilaĝo, el kiu prenis lin la sinjorino,
+kuŝis nur dudek verstojn[18] flanke de la ŝoseo. Li iris nevenkeble
+kuraĝe, penetrite de ia malespera kaj samtempe ĝoja decido. Li iris
+antaŭen; larĝe dismalfermiĝis lia brusto; avide kaj rekte estis
+fiksitaj antaŭen liaj okuloj. Li rapidis, kvazaŭ atendis lin hejme
+maljuna patrino, kvazaŭ ŝi vokis lin al si post longa migrado en
+fremdlando, inter fremduloj ... La ĵus veninta nokto estis sensona,
+varma; ĉe la flanko, kie subiris la suno, la ĉielrando, ankoraŭ
+blanka, iom purpuriĝis pro la lasta rebrilo de la foriĝanta tago. Ĉe
+alia flanko jam leviĝis blugriza nebulo. De tie alproksimiĝadis la
+nokto. Centoj da perdrikoj kriis ĉirkaŭe, kvazaŭ vete vokis unu la
+alian noktaj birdoj. Gerasim ne povis ilin aŭdi, ne povis aŭdi ankaŭ
+la noktan viglan susuradon de la arboj, preter kiuj portis lin liaj
+fortikaj piedoj.
+
+Sed li flaris konatan de li odoron de la maturiĝanta sekalo, kiu
+venis el la mallumaj kampoj; li sentis, kiel la vento, fluganta
+renkonte, la vento el lia hejmvilaĝo, karese tuŝas lian vizaĝon,
+petole disblovas liajn harojn, lian barbon. Li vidis antaŭ si la
+blankiĝantan vojon, kondukantan hejmen rektan, kiel sago. Li vidis
+en la ĉielo nenombreblajn stelojn, lumigantajn lian vojon. Li marŝis
+antaŭen simile al leono, kuraĝe, forte; kiam la leviĝanta suno
+briligis lin per siaj fluide ruĝaj radioj, inter la paŝanto kaj
+Moskvo jam kuŝis tridek-versta distanco.
+
+Post du tagoj li estis jam hejme, en sia „izba“, je l’ miro de la
+soldatedzino[19], kiun oni tie loĝigis. Gerasim preĝis antaŭ sanktaj
+„ikonoj“[20] kaj tuj iris al la vilaĝestro.
+
+La vilaĝestro ekmiris. Sed oni jam komencis falĉi la fojnon. Gerasim,
+kiel perfekta falĉisto, tuj ricevis falĉilon -- kaj li ekfalĉis laŭ
+sia kutima maniero, tiel falĉis, ke la vilaĝanoj tremis, observante
+liajn falĉmovojn.
+
+En Moskvo oni rimarkis la foriĝon de Gerasim la sekvantan tagon.
+Oni serĉis lin en lia ĉambreto, alvokis Gavrila-n. Gavrila venis,
+rigardis, movis la ŝultrojn kaj konkludis, ke la mutulo aŭ forkuris
+aŭ dronis kune kun sia hundaĉo. Oni informis la policon, raportis
+al la sinjorino. La sinjorino ekkoleris, ekploris, diris, ke oni
+nepre trovu Gerasim-on, certigis, ke ŝi neniam ordonis forigi la
+hundon, kaj fine tiel admonis kaj riproĉis Gavrila-n, ke li la
+tutan tagon nur skuis la kapon, ripetante: „Nu!“, ĝis kiam la onklo
+Ĥvost lin konsole saĝigis, dirinte al li: „Nu ... u!“ Fine oni
+ricevis la sciigon el la vilaĝo, ke Gerasim tien venis. La sinjorino
+iom trankviliĝis; komence ŝi ordonis lin revenigi al Moskvo, sed
+tamen poste ŝi anoncis, ke ŝi tute ne bezonas tian nedankemulon.
+Cetere post tio ŝi baldaŭ mortis; ŝiaj heredintoj ne zorgis plu
+pri Gerasim. Ili ankaŭ aliajn servutulojn de sia patrino liberigis
+kontraŭ la depago.
+
+Ĝis nun loĝas solece Gerasim en sia forgesita „izba“. Li ĉiam bone
+fartas, ĉiam estas fortikega. Kiel antaŭe li laboras multe, kiel
+antaŭe li estas gravmiena kaj seriozmora. Sed la najbaroj rimarkis,
+ke depost la reveno el Moskvo Gerasim tute ne atentas virinojn, eĉ ne
+rigardas ilin, kaj ke li ne posedas hundon en sia korto.
+
+„Cetere“, pridiskutas vilaĝanoj, „feliĉa li estas, ne bezonante
+edzinon. Kaj la hundon! ĉu li ĝin bezonas? Eĉ perforte oni ne povus
+allogi ŝteliston en lian korton!“ Tia famo pri la giganteca forto de
+la mutulo disvastiĝas ĉien.
+
+
+
+
+BEĴIN-HERBEJO
+
+
+Estis bela junia tago, unu el tiuj tagoj, kiuj pruvas, ke la
+bonvetero daŭros ankoraŭ longe. La ĉielo estas serena jam de la
+frua mateno. La matenruĝo ne flamas simile al brulego; ĝi estas
+disverŝita, kiel milda rozkoloraĵo. La suno -- ne flambrila,
+rulruĝiganta, kiel dum varmega sekvetero, ne malserena-purpura, kiel
+antaŭ la ventego -- sed la suno -- afable radibrila -- pace elnaĝas
+el sub mallarĝa kaj longa nubeto, lumas freŝkolore kaj eniĝas en
+ĝian bluan nebulon. Kiel serpentetoj lude brilas la supraj maldensaj
+randoj de la distirita nubeto; ili brilas, kvazaŭ ili estus el
+forĝita arĝento. Sed jen, ree flue ekŝpruciĝas petolemaj radioj; ĝoje
+kaj majeste, kvazaŭ altenflugante, aperas la potenca lumigilo. Ĉirkaŭ
+la tagmezo, kutime, videbliĝas amase rondaj altaj nuboj, orgrizaj,
+kun delikataj blankaj randoj. Simile al insuloj, disĵetitaj laŭlonge
+de la senlime disfluanta rivero, kiu ĉirkaŭas ilin per profunde
+diafanaj akvokoloj, egale bluaj, ili preskaŭ ne moviĝas. Pli
+malproksime, ĉe la firmamento, ili kunŝoviĝas, ariĝas, -- ne estas
+plu videbla la ĉielbluaĵo inter ili. Sed ili estas same lazuraj
+kiel la ĉielo: la lumo, la varmo trapenetras ilin. La firmamento
+dum la tuta tago ne ŝanĝas sian malpezan, palvioletan koloron, ĉie
+egalan. Nenie la fulmotondra vetero mallume minacas; ie, foje, tiras
+sin malsupren, el la ĉielo, bluaj strioj: -- apenaŭ rimarkebla
+pluvo falas, kiel tra kribrilo. Vespere tiuj nuboj foriĝas; la
+lastaj el ili, nigraj, senformaj, kiel la fumo, iĝas rozkoloraj
+vaporbuloj pro la radioj de la subiranta suno. Sur la loko, kie la
+suno subiris, same pace, kiel ĝi estis leviĝinta, nelonge starrestas
+ruĝeta brilkrono super la mallumiĝinta tero. Lumbriletante, kiel
+zorge portita vakskandelo, aperas tie la vesperstelo. En tiaj tagoj
+ĉiuj koloroj estas nehelaj, mildigitaj. Sur ĉio kuŝas la sigelo de
+ia kortuŝa packvieto. Dum tiaj tagoj foje estas varmege; sur la
+deklivoj de la kampoj la aero estas sufoka. Sed la vento disblovadas,
+dispeladas la amasiĝintan varmegon; la ĉirkaŭturnantaj blovatakoj --
+nepra signo de la persista bonvetero -- per blankaj polvamasoj vagas
+sur vojo tra la grenkampoj. La terkulturisto ŝatas tian veteron por
+la rikolto de la greno.
+
+Tian tagon mi ĉasis en la Ĉernska distrikto de la Tula gubernio[21].
+Mi trovis kaj mortigis sufiĉe multe da ĉasaĵoj. Tro plena ĉassako
+tranĉe dolorigis mian ŝultron. Sed jam estis estingiĝanta la
+vesperruĝo; kaj en la aero, ankoraŭ klara, kvankam jam ne plu
+lumigita per radioj de la subirinta suno, densiĝis, disvastiĝis
+noktaj ombroj, kiam mi, fine, decidis reveni hejmen. Per rapidaj
+paŝoj mi transpaŝis longan „placon“ de arbustoj, supreniris la
+monteton kaj ekvidis tute fremdajn, nekonatajn de mi lokaĵojn.
+Anstataŭ la atendita konata ebenaĵo kun kverkarbareto, dekstre, kaj
+malalta blanka preĝejo en la malproksimo, ĉe miaj piedoj etendiĝis
+mallarĝa valo; rekte kontraŭ mi, kiel kruta muro, staris densa
+tremolarbaro. Mi haltis, mirigite ... ne povante kompreni, kie mi
+estas... Mi min returnis... „He,“ mi pensis, „mi devojiĝis, mi iris
+tro dekstren“, kaj, mirante pri mia eraro, mi rapidkure malsupreniris
+la monteton. Min tuj ekkaptis malagrabla, obtuza malsekeco, kvazaŭ
+mi estus enirinta kelon. Densa alta herbo en la fundo de la valo,
+tute malseka, blankiĝis kiel tablotuko. Estis timige surpaŝi ĝin.
+Mi rapide transpaŝis al alia flanko kaj iris, marŝante maldekstren,
+laŭlonge de la tremolaro. La vespertoj jam sin flugportis super ĝiaj
+senmovaj altaĵoj, misterplene turniĝante kaj tremetante en duonklara
+ĉielo. Petolrapide preterflugis malfruiĝinta akcipitreto, rapidante
+en sian neston.
+
+„Jen, se mi nur atingus tiun angulon,“ mi pensis, „tuj mi trovus la
+veran vojon. Mi ja devojiĝis minimume je unu versto.“ Mi atingis,
+fine, la angulon de la arbaro, sed ne trovis tie ian vojon; iaj
+nefalĉitaj, malaltaj arbustoj vaste staris antaŭ mi; malantaŭ ili, en
+la malproksimo, vidiĝis dezerta kampo. Mi ree haltis. „Kia stranga
+okazintaĵo! Kie do mi estas?“ Mi rememorigis min, kiel kaj kien mi
+iris dum la tago.
+
+„He, tio ja estas ‚Paraĥinaj‘ arbustoj“, mi fine ekkriis. „Certe!
+jen tie -- eble, la Sindejeva arbareto! Sed kiel mi ĉi tien venis?
+Tiel malproksimen! Strange ... nun mi estas devigita reveni
+dekstren!“
+
+Mi iris dekstren tra la arbustoj. Dume la nokto estis baldaŭ veninta
+kaj disvastiĝis kiel nubego fulmotondra. Ŝajnis, ke kune kun la
+vesperaj vaporoj el ĉie leviĝadis kaj eĉ de supre verŝiĝis la
+malhelo. Mi atingis sur ian vojon malebenbatitan, surkreskitan de
+herbo. Mi iris laŭlonge de ĝi, atente rigardante antaŭen. Ĉio ĉirkaŭ
+mi rapide nigriĝis kaj silentiĝis; nur skolopoj kriis de tempo al
+tempo. Malgranda noktbirdo, nelaŭte kaj malalte movanta siajn molajn
+flugilojn, preskaŭ tuŝis min kaj timeme deflankiĝis. Mi eliris sur
+la arbarrandon kaj marŝis nun laŭlonge de la kampo, sur la limo. Jam
+apenaŭ mi vidis la aĵojn en malproksimo, apenaŭ videbliĝis ĉirkaŭ
+mi la blankiĝanta kampo. Malantaŭ ĝi leviĝis malserena mallumo,
+alproksimiĝante ĉiumomente per grandegaj fumbuloj. La obtuza eĥo
+de miaj paŝoj sonis en la senmoviĝanta aero. La paliĝinta ĉielo
+ree bluiĝis, sed tio jam estis la bluo de la nokto. La steletoj
+ekbriletis en ĝi, kvazaŭ ili ekmoviĝus.
+
+Kion mi opiniis arbareto, estis malluma kaj ronda nudmonteto.
+
+„Sed kie mi ja estas?“ ripetis mi ree laŭtvoĉe, haltis kaj demande
+rigardis mian anglorasan flavmakulan hundinon, Dianka-n, la plej
+prudentan el ĉiuj kvarpiedaj bestoj. Sed la plej prudenta besto nur
+balancis la voston, malgaje kaj lace palpebrumis kaj ne donis al
+mi ian utilan konsilon. Mi hontis kaj ege kuris antaŭen, kvazaŭ mi
+subite klarsentis, kien oni devas iri. Mi ĉirkaŭiris la monteton
+kaj trovis min en neprofunda, ĉirkaŭe displugita valeto. Tiu ĉi
+krutvaleto aspektis kiel regulforma kaldrono kun plataj flankoj; sur
+ĝia fundo elstreĉiĝis stare kelke da grandaj blankaj ŝtonoj; ŝajne
+ili kunariĝis, malsuprerampinte, por ia sekreta, konsiliĝa kunveno.
+Tie estis mute, mallaŭte; tiel plate kaj malgaje pendis super tiu
+loko la ĉielo, ke mia koro eksentis veon. La besteto nelaŭte kaj
+plende pepkriis en la ŝtonoj. Mi rapide revenis sur la monteton. Ĝis
+nun mi ankoraŭ ne malesperis trovi la vojon al hejmo; sed nun mi
+estis fine certa, ke mi tute devojiĝis; mi ne penprovis plu, ekkoni
+la ĉirkaŭaĵon, preskaŭ dronintan en la nokta senlumo. Mi hazarde
+ekmarŝis antaŭen, direktate de la steloj. Proksimume duonhoron mi
+tiel paŝis, pene movante la piedojn. Ŝajnis, ke mi neniam estis
+en tiaj senvivaj lokoj: nenie trembrilis lumeto, nek aŭdebliĝis ia
+sono; unu kruta monteto sekvis la alian; senfine etendiĝis kampo post
+kampo; arbustoj kvazaŭ elstaris el la tero antaŭ mi. Mi ĉiam iris kaj
+jam intencis kuŝigi min ĝis la mateno, sed subite mi ekvidis antaŭ mi
+teruran abismon.
+
+Mi rapide ekpaŝis malantaŭen kaj, tra apenaŭ travidebla noktkrepusko,
+ekvidis en la malproksimo sub mi grandegan ebenaĵon. Larĝa rivero
+ĉirkaŭfluis ĝin en duonrondo, kiun mi vidis ĉie; ŝtalsimilaj rebriloj
+de la akvo malserene kaj de tempo al tempo tremlumante desegnis
+ĝian fluadon. La monteto, sur kiu mi staris, malsupren kondukis per
+abrupta deklivo; ĝia grandega silueto sin distingis nigra de la
+duonblua aera malpleno. Rekte antaŭ mi, en la angulo, kiun formis
+la deklivo kaj la ebenaĵo, ĉe la rivero, kiu en tiu loko similis
+al senmova malluma spegulo, sub la kruta deklivo de la monteto mem,
+per ruĝa flamo brulis, ellasante fumon, du fajroj, unu apud la alia.
+Ĉirkaŭ ili svarmis homoj, ŝanceliĝis ombroj; foje estis hele lumigita
+la antaŭa parto de ies eta buklokapo.
+
+Mi sciis nun, kie mi troviĝis. Tiu ĉi herbejo estas konata en nia
+regiono sub la nomo „_Beĵin-Herbejo_“. Sed mi ja ne povis revojaĝi
+hejmen, precipe nun, nokte; miaj piedoj ne moviĝis plu pro laceco.
+Mi decidis iri proksimen al la fajroj kaj atendi la matenruĝon en la
+societo de homoj, kiujn mi opiniis ĉevalkomercistoj[22].
+
+Mi bone malsupreniris, sed apenaŭ mi ellasis el la manoj la lastan
+branĉon, je kiu mi tenis min, subite sin ĵetis sur min du grandaj
+blankaj hundoj, kolere bojante. Sonoraj infanaj voĉoj ekaŭdiĝis
+ĉirkaŭ la fajroj. Du -- tri knaboj rapide leviĝis. Mi respondis al
+iliaj demandaj vokoj. Ili alkuris, revokis la hundojn, kiujn precipe
+mirigis la apero de mia Dianka, kaj mi alproksimiĝis.
+
+Mi eraris, opiniante ĉevalkomercistoj la homojn, kiuj ĉirkaŭis la
+fajrojn. Ili estis kamparanaj infanoj el najbara vilaĝo, kiuj gardis
+ĉevalaron. Dum varmega somera tempo, ĉe ni, oni paŝtigas ĉevalojn en
+la kampo nokte, ĉar tage ilin maltrankviligus muŝoj kaj ojstroj[23].
+
+Estas granda ĝojfesto por kamparanaj knaboj, vespere akompani en la
+kampon kaj frumatene hejmen -- la ĉevalaron. Sen ĉapoj, en malnovaj
+duonpeltetoj, ili sidas sur la plej petolemaj ĉevaletoj kaj rapide
+rajdas, ĝoje kriante, elgorĝblekante, movante ĉiuflanken la manojn
+kaj piedojn, alte saltante sur la selo kaj sonore ridante ...
+Maldensa flava polvo leviĝas, postflugas sur la vojo; en malproksimo
+aŭdiĝas akorda piedfrapado, la ĉevaloj kuras, streĉante la orelojn;
+antaŭ ĉiuj, altlevante sian voston kaj senfine ŝanĝante la piedojn,
+kursaltas la ruĝeghara ĉevalaĉo kun pikherbo en vila kolhararo.
+
+Mi diris al la knaboj, ke mi devojiĝis, kaj sidigis min ĉe ili. Ili
+demandis min, de kie mi venas, silentis iomete kaj donis al mi
+lokon. Ni iomete konversaciis. Mi min kuŝigis sub nudiĝinta arbusto
+kaj rigardis ĉirkaŭen. La bildo estis mirinde bela: ĉe la fajroj
+tremetis, kvazaŭ estingiĝante, eniĝante en la mallumon, ronda ruĝa
+respeguliĝo. La flamo, ekbrulante, de tempo al tempo, ĵetis trans
+la linion de tiu rondo rapidajn brillumetojn. Mallarĝa lango de la
+fajro lekis la nudajn sekbranĉetojn de salikarbeto kaj same rapide
+foriĝis... Tranĉliniaj longaj ombroj, subite aperante, alkuris ĝis
+la fajretoj; la malhelo luktis kun la lumo. Foje, kiam la flamo
+brilis pli malforte, la lumrondeto mallarĝiĝis, el alproksimiĝinta
+mallumego neatendite aperis ĉevalkapo, bruna aŭ tute blanka, atente
+kaj senpense rigardis nin, rapide maĉante longan herbon kaj ree
+malleviĝante tuj malaperis. Oni aŭdis nur, kiel ĝi ĉiam maĉis,
+spirblovante.
+
+El loko lumigita estas neeble vidi, kio okazas en la malhelo; tial
+ĉio en la proksimo ŝajnis vualita de preskaŭ nigra kurteno. Sed pli
+malproksime, ĉe la firmamento, malklare videbliĝis montetoj kaj
+arbaroj. Malhela, klara ĉielo, solene, neatingeble alte, pendis
+super ni en sia tuta misterplena belegeco. Dolĉe premis la bruston
+la aromo, la aparta, freŝa, turmenta aromaero de la ruslanda somera
+nokto. Nenia bruo aŭdiĝis en la ĉirkaŭaĵo. Nur de tempo al tempo
+subite sonore plaŭdigis akvon ia granda fiŝo, kaj la ĉeborda kanaro
+ekbruetis, apenaŭ ŝancelita de alfluanta ondo... Sole nelaŭte
+kraketis la fajretoj...
+
+Ĉirkaŭ ili sidis la knaboj kaj apud ili tiuj du hundoj, kies intenco
+estis formanĝi min. Ili ankoraŭ longe ne povis paciĝi pro mia
+ĉeestado: dormeme duonfermante la okulojn kaj strabrigardante la
+fajron, ili de tempo al tempo bojkriegis kun eksterordinara digneco;
+unue ili blekegis, poste -- nelaŭte kriis, kvazaŭ bedaŭrante la
+neeblecon -- plenumi sian deziron.
+
+La knaboj estis entute kvin: Fedja, Pavluŝa, Iljuŝa, Kostja kaj
+Vanja[24]. La nomojn de la knaboj mi eksciis el ilia interparolado
+kaj volas nun konatigi ilin al la leganto.
+
+La plej maljuna el ĉiuj, Fedja, aspektis dekkvarjara. Li estis gracia
+knabo kun belaj, delikataj, iomete etaj vizaĝtrajtoj, buklaj blondaj
+haroj, klaraj okuloj kaj ĉiama duongaja, duondistra rideto. Laŭ ĉiuj
+signoj li apartenis al riĉa familio kaj paŝtis nokte ĉevalojn ne pro
+bezono, sed pro amuzo. Li surhavis multekoloran kalikotan bluzon,
+flave borderumitan. Malgranda nova feltmantelo, en kies manikoj li ne
+enŝovis la brakojn, pendis sur liaj mallarĝaj ŝultroj; sur la blua
+zonumo estis alligita la kombilo. La botoj kun nealtaj tibiingoj
+estis liaj -- ne patraj. La dua knabo, Pavluŝa, havis senorde
+starantajn nigrajn harojn, grizajn okulojn, larĝajn vangostojn,
+vizaĝon palan, plenan je cikatroj; grandan, sed regulforman buŝon.
+Tuta lia korpo estis dikmalalta, mallertmova. La knabo ne estis bela,
+verdire, tamen li plaĉis al mi. Lia rigardo estis saĝa kaj sincera,
+en lia voĉo sonis la forto. Li ne aspektis dande: tuta lia vestaĵo
+konsistis el simpla ĉemizo kaj flikitaj pantalonoj. La vizaĝo de
+la tria, Iljuŝa, estis sufiĉe sensignifa: li havis kurbiĝintan
+nazon, longan kapformon, ne bone aspektis. Liaj vizaĝtrajtoj
+esprimis malspritan, malsanecan zorgemon. Liaj kunpremitaj lipoj ne
+malfermiĝis, la brovoj restis ĉiam kuntiritaj. Liaj flavaj, preskaŭ
+blankaspektaj haroj pendis kiel pintaj harligetoj el sub malalta
+felĉapo, kiun li ambaŭmane ŝovis sur siajn orelojn. Sur liaj piedoj
+li havis novajn bastŝuojn kaj piedajn ĉifonojn; dika ŝnuro, trivice
+zonita ĉirkaŭ lia talio, orde kuntiris lian puraspektan nigran
+kiteleton. Li, kiel Pavluŝa, estis, laŭvide, ne pli ol dekdujara. La
+kvara, Kostja, dekjara knabo, atentigis per sia meditema, malgaja
+rigardo. Lia vizaĝo estis eta, malgrasa, lentuga; li havis pintitan
+mentonon, kiel la sciuro. Oni apenaŭ distingis liajn lipojn. Sed
+strange impresis liaj okuloj -- nigraj, fluide brilantaj. Ili, ŝajne,
+volis ion esprimi, sed por tio mankis vortoj al la knabo. Li estis
+malaltkreska, malsanaspekta, vestita mizere. La lastan, Vanja-n, mi
+komence ne rimarkis; li estis kaŭrekuŝanta sub la bastkovraĵo kun
+malregulaj randoj; li nur malofte montradis el sub ĝi sian buklan
+blondan kapeton. Ĉi tiu knabo estis nur sepjara.
+
+Tiel mi kuŝis sub la arbusto, iomete malproksime, kaj observadis la
+knabojn. Malgranda kaldroneto pendis super unu el la fajroj; en ĝi
+estis kuirataj la terpomoj. Pavluŝa zorgis pri ili kaj, starante
+sur la genuoj, enpuŝis la ligneron en la bolantan akvon de tempo al
+tempo. Fedja kuŝis, sin apogante sur la kubuto, disvastigante la
+randojn de sia feltmantelo. Iljuŝa sidis apud Kostja kaj fiksrigardis
+ion per duonfermitaj okuloj. Kostja mallevis la kapon kaj rigardis
+ien en malproksimon. Vanja ne moviĝis sub sia bastkovraĵo. Mi
+ŝajnigis min dormanta.
+
+La knaboj ree komencis interbabili. Unue ili priparolis tion kaj
+tion: la morgaŭajn laborojn, la ĉevalojn; sed subite Fedja sin turnis
+al Iljuŝa kaj -- kvazaŭ renovigante interrompitan konversacion --
+demandis lin:
+
+„Nu, kiel do, ĉu ci ĝin vidis vere, la hejmkoboldon?“
+
+„Ne, mi ĝin ne vidis, ĝin ja ne estas eble vidi,“ respondis Iljuŝa
+per voĉo apenaŭ aŭdebla, raŭketa, kies sonoj tre bone konformiĝis al
+lia vizaĝesprimo, „sed mi aŭdis ... ne sole mi...“
+
+„Kie ĝi loĝas?“
+
+„En la malnova ĉerpejo[25].“
+
+„Ĉu vi laboras en la fabriko?“
+
+„Jes, mi kaj mia frato Avdjuŝka; ni estas papergladistoj.“
+
+„Jen vi, fabrikuloj!“
+
+„Nu, kiel do ci ĝin aŭdis?“ demandis Fedja.
+
+„Jen kiel ... mi kun frato Avdjuŝka, kun Fedor Miĥejevskij, kun
+Ivaŝka Kosoj, kun alia Ivaŝka el Krasnije Ĥolmi, kaj ankoraŭ kun
+Ivaŝka Suĥorukov, kun aliaj knaboj ankoraŭ -- entute ni estis
+dek: la tuta deĵorintaro. Ni estis devigitaj pasigi la nokton en
+la ĉerpejo. Tio estas -- la laborobservisto Nazarov malpermesis al
+ni iri hejmen. ‚Kial vi,‘ li diris, ‚fraŭletoj, iros hejmen? Restu
+ĉi tie -- ni havos morgaŭ multe da laboro.‘ Nu, ni restis en la
+fabrikejo, ni kuŝis tie are ... Avdjuŝka demandis: ‚Nu, knaboj, se la
+hejmkoboldo nun venus?‘ Apenaŭ li tion elparolis, iu ekmarŝis super
+ni. Ni kuŝis malsupre, ĝi do ekmarŝis super ni, ĉe la rado. Ni aŭdis:
+ĝi paŝas, la lignotabuloj fleksiĝas sub ĝi, krakas ... Li transkuris
+super niaj kapoj; la akvo ekplaŭdis sur la rado, kiu ekfrapis,
+ekturniĝis; sed la baro ĉe la defluilo[26] estas fermita. Ni estis
+mirigitaj: kiu levis la bartrabeton, por ke akvo povu flui? Sed la
+rado ne longe turniĝis kaj haltis. ‚Tiu‘ iris ree al la supra pordo
+kaj malsupreniris la ŝtuparon, malsupreniris ne rapide: la ŝtupetoj
+ĝemkraketas sub ĝiaj piedoj. Nu, ĝi alproksimiĝis al nia pordo,
+atendis iomete -- tuj la pordo larĝe malfermiĝis ... Mi ektremis --
+rigardas -- nenio estas videbla ... Sed la retĉerpilo, staranta ĉe la
+pelvo, ekmoviĝis, leviĝis, eniĝis por momento en la akvon, flugis
+iomete en la aero, kvazaŭ ĝi estus ŝprucilo kaj revenis al sia loko.
+Poste ĉe alia pelvo forflugis la hoko de la najlo kaj ree pendiĝis
+sur la najlon. Poste iu kvazaŭ alproksimiĝis al la pordo, ektusis,
+ekspirblovis kiel ŝafo, bruvoĉe... Ni ĉiuj falkuŝiĝis amase teren,
+unu rampis sur la alian. Kiel ni tiam ektimegis!“
+
+„Jen kiel!“ elparolis Pavel. „Kial do ĝi ektusis?“
+
+„Mi ne scias... Eble pro malsekeco en la mucido.“
+
+Ĉiuj eksilentis.
+
+„Nu,“ demandis Fedja, „ĉu la terpomoj estas kuiritaj?“
+
+Pavluŝa palpis ilin.
+
+„Ne, ankoraŭ ne... Jen, ĝi plaŭdigis akvon...“, aldiris li,
+rigardante la riveron. „Eble la ezoko. Jen, tie falis steleto.“
+
+„Kion mi rakontos ankoraŭ al vi, fratuloj,“ ekparolis per pepvoĉo
+Kostja, „aŭdu nur, kion rakontis antaŭ nelonge la paĉjo en mia
+ĉeesto.“
+
+„Nu, ni aŭdas“, diris protekteme Fedja.
+
+„Vi ja konas Gavrila-n, la antaŭurban ĉarpentiston?“
+
+„Jes, ni lin konas.“
+
+„Sed ĉu vi scias, kial li estas tiel malgaja ĉiam? Tiel silentema?
+Jen, kial li estas malgaja: Li iris foje, rakontis mia paĉjo, al
+arbaro por serĉi nuksojn. Li iris en la arbaron kaj devojiĝis; Dio
+scias, en kia loko li troviĝis; li iradas, vagas, fratuloj, ne povas
+trovi la vojon, la nokto jam alproksimiĝas... Li sin sidigis sub
+arbon. ‚Ĉi tie‘, li pensis, ‚mi atendu la matenon‘, kaj ekdormis. En
+dormo li aŭdas, ke iu lin vokas. Li rigardas, sed neniun vidas. Ree
+li ekdormetis... ree li estas vokata... Li ree rigardas, vidas, --
+sidas antaŭ li sur la branĉo la nimfo, klarluma, balanciĝas, logas
+lin al si kaj ridas... La luno lumis tiel klare, ĉion lumigis...
+Ŝi vokas lin al si, -- ŝi estas klara, blanka, kvazaŭ ploteto aŭ
+gobio, -- ankaŭ karasoj estas iufoje tiel blanketaj, arĝentkoloraj...
+La ĉarpentisto Gavrila duonsvenis ... sed ŝi ridas kaj logas lin al
+si per la mano... Jam ekstaris Gavrila, intencis obei al la voko de
+la nimfo, -- sed, fratuloj, eble Disinjoro lin inspiris: li faris
+krucosignon[27]. Estis pene al li fari la krucosignon, li diris:
+‚Mia mano kvazaŭ ŝtoniĝis, ne moviĝis...‘ He, li! Ekvidinte, ke li
+faris krucosignon, la nimfo ne ridis plu, ŝi ekploris! Ŝi ploras,
+fratuloj, forviŝas siajn larmojn per la haroj; harojn ŝi havas
+verdajn, kiel kanabo. Jen rigardas ŝin Gavrila kaj demandas: ‚Kial
+ci, arbara kreskaĵaĉo, ploras?‘ Ekparolas la nimfo: ‚Kial ci, homo,
+faris krucosignon? Se ci ne estus farinta ĝin, ci restus kun mi en
+ĝojo ĝis la fino de la tagoj. Mi ĝemploras, mi veas, ĉar ci faris
+krucosignon. Sed ne mi sola tion priploros: ankaŭ ci ĝemploru ĝis la
+fino de ciaj tagoj...‘ Tuj ŝi, fratuloj, foriĝis, kaj tuj Gavrila
+ekvidis la vojon, per kiu li povis eliri el la arbaro. Kaj de tiu
+tempo li estas ĉiam malgaja.“
+
+„Jen kia okazintaĵo!“ diris Fedja post ioma silento. „Kiel do
+kapablas tia arbara sorĉestaĵo difekti kristanan animon? Li ja ne
+obeis ŝin!“
+
+„Jen, kapablas tamen...“, diris Kostja. „Gavrila asertis, ke ŝi havis
+voĉeton akran, plendan, kiel rano...“
+
+„Ĉu cia paĉjo mem tion rakontis?“ daŭrigis Fedja.
+
+„Li mem. Mi estis kuŝanta, mi ĉion aŭdis.“
+
+„Stranga afero! Kial do li estas malgaja... Eble li plaĉis al ŝi, se
+ŝi lin alvokis...“
+
+„Jes, plaĉis!“ ironie diris Iljuŝa. „Ne! Ŝi volis nur lin tikli
+ĝismorte... Ili okupas sin pri tio, la nimfoj...“
+
+„Ĉi tie ja ankaŭ, eble, estas nimfoj“, diris Fedja.
+
+„Ne“, respondis Kostja. „Ĉi tie la loko estas ‚pura‘, ‚libera‘[28].
+Nur la rivero estas proksima.“
+
+Ĉiuj eksilentis. Subite, ie malproksime, ekaŭdiĝis tiriĝanta,
+preskaŭ ĝemanta sono, unu el tiuj nekompreneblaj noktaj sonoj, kiuj
+naskiĝas iufoje en silento, leviĝas, restas en la aero kaj malrapide
+disvastiĝas ĉie, kvazaŭ svenante ... Vi aŭskultas ... nenion ... sed
+tamen io tintas ... Ŝajne iu longe kriis sub la firmamento mem, iu
+alia revokis per akra rido en la arbaro kaj nelaŭta, siblanta fajfado
+aŭdiĝis laŭlonge de la rivero ...
+
+La knaboj rigardis unu la alian kaj faris la krucosignon[29] ...
+
+„Ke la kruco nin protektu!“ flustris Iljuŝa.
+
+„He, vi, korvinoj[30]!“ ekkriis Pavel: „Kial vi ektimis? Rigardu nur,
+la terpomoj estas jam kuiritaj!“ (Ĉiuj alŝovis sin kaj komencis manĝi
+la fumantajn terpomojn; nur sole Vanja ne moviĝis.) „Kaj ci?“ diris
+Pavel.
+
+Sed li ne elrampis el sub sia bastaĵo. La kaldroneto estis baldaŭ
+malplena.
+
+„Ĉu vi aŭdis, fraŭletoj,“ komencis Iljuŝa, „kio okazis antaŭ nelonge
+ĉe ni, en Varnavicaj?“
+
+„Ĉu sur la digo?“ demandis Fedja.
+
+„Jes, jes, sur la digo, rompita de akvo ... Jen malpura loko,
+malbenita, senviva ... Ĉirkaŭe troviĝas profundaj kavegoj,
+terfendaĵoj. En la kavegoj loĝas serpentoj...“
+
+„Kio do okazis? Rakontu!“
+
+„Jen, kio okazis. Ci, eble, Fedja, ne scias, sed tie, ĉe vi, estas
+enterigita droninto. Li droniĝis jam antaŭlonge, kiam la starlageto
+estis ankoraŭ profunda. Nur lia tombeto estas apenaŭ videbla,
+-- eta monto ... Jen, antaŭ nelonge, vokas la servistarestro la
+hundgardiston Jermil kaj diras al li: ‚Iru, Jermil, poŝton.‘ Jermil
+ĉe ni ĉiam veturas poŝton. Ĉiuj liaj hundoj mortis; ne estis scieble,
+kial ili ĉe li ne restas vivantaj; sed li estas hundgardisto bona,
+modela ... Jermil rajdis poŝton, restis en la urbo longe kaj
+hejmrevenas iomete ebria ... Jam noktiĝis, la nokto estas klara,
+la luno brilas ... Jermil transrajdas la digon; la vojo ja iris
+tiuflanke ... Rajdas li, la hundgardisto Jermil, kaj vidas: sur la
+tombo de la droninto marŝas ŝafideto, tiel blanka, bukla, beleta ...
+vagas ... Jen pensas Jermil: ‚Mi ĝin prenos, ĝi ja ĉi tie pereos.‘
+Li prenis la ŝafidon en siajn brakojn. La ŝafido ne kontraŭstaras.
+Jermil alproksimiĝas al sia ĉevalo, kun la ŝafido en la brakoj. Sed
+la ĉevalo forsaltas de li, spirblovas, skuas sian kapon[31]. Li
+krie trankviligas ĝin, sin sidigas por rajdi kun la ŝafido, tenante
+la besteton antaŭ si. Li rigardas la ŝafidon, la ŝafido lin ankaŭ
+rigardas rekte en la okulojn. Ektimiĝis Jermil, la hundgardisto.
+‚Mi ne sciis,‘ li pensis, ‚ke ŝafoj rigardas onin tiel rekte en la
+okulojn, sed kontraŭ tio oni povas nenion fari ...‘ Li ĝin karesas
+per la mano kaj diras: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘ Subite la ŝafo montris al li
+la dentojn kaj ankaŭ diris: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘“
+
+Apenaŭ la rakontinto eldiris la lastan vorton, ambaŭ hundoj
+leviĝis samtempe, konvulsie bojante, forkuris de la fajro kaj
+malaperis en la mallumo. La knaboj ektimis. Vanja eksaltis el sub
+sia bastkovraĵo. Pavluŝa kun krio sekvis la hundojn. Ilia bojado
+aŭdiĝis el malproksimo. Oni aŭdis ankaŭ la senordan kuradon de la
+maltrankviligita ĉevalaro ... Pavluŝa laŭtvoĉe ekkriis: „Grizulo!
+Ĵuĉka[32]!“ Post kelkaj momentoj la bojado haltis, aŭdebliĝis el
+malproksimo jam la voĉo de Pavluŝa. Preterpasis ankoraŭ iomete da
+tempo. La knaboj mire rigardis unu la alian, kvazaŭ atendante, kio
+okazos. Subite aŭdiĝis la piedfrapado de kuranta ĉevalo. Abrupte ĝi
+haltis ĉe la brullignaro, kaj, sin tenante je la kolharoj, rapide
+malsuprensaltis Pavluŝa. Ambaŭ hundoj ankaŭ eksaltis en la lumrondon,
+kaj tuj sin sidigis, elpendigante siajn ruĝajn langojn.
+
+„Kio okazis? kio?“ demandis la knaboj.
+
+„Nenio“, diris Pavluŝa, forsendante la ĉevalon. „Eble la hundoj
+ion elflaris ... Mi pensis, ke tio estas lupo“, aldiris li per
+indiferenta voĉo, rapide spirante.
+
+Nevole mi admiris Pavluŝa-n. Li estis tre interesa en ĉi tiu momento.
+Lia malbela vizaĝo, vigligita pro rapida rajdado, kvazaŭ brulis pro
+kuraĝeco, pro firma decidemo ... Sen bastono, nokte, li, nenion
+pripensante, saltrajdis por forpeli la lupon. „Kia bravulo!“ pensis
+mi, lin rigardante.
+
+„Ĉu oni ilin vidas tie ĉi, la lupojn?“ demandis la timemulaĉo Kostja.
+
+„Ili ĉiam estas multnombraj ĉi tie“, respondis Pavel. „Sed danĝeraj
+ili estas nur vintre.“
+
+Li ree kaŭrekuŝigis sin ĉe la fajro. Sin sidigante sur la teron, li
+faligis sian manon sur la haran nukon de unu el la hundoj; kaj la
+ĝojigita besto longe ne deturnis la kapon, fiere-dankeme rigardante
+deflanke Pavluŝa-n.
+
+Vanja ree forkaŝis sin sub sia bastaĵo.
+
+„Sed kiajn teruraĵojn, ci, Iljuŝa, al ni rakontis?“ ekparolis Fedja.
+Li estis la filo de la riĉa vilaĝano kaj, kiel tia, li komencis
+ĉiam, unua, la konversacion. „Ankaŭ la hundojn igis boji ia diabla
+forto!... Certe, mi aŭdis, ĉe vi tiu loko estas malbenita...“
+
+„Varnavicaj! Sendube: tre malpura loko! Tie ofte oni vidadis la
+maljunan sinjoron, la mortintan ... Vagas li, oni rakontas, en
+longbaska kaftano[33], ĉiam sopirĝemas, serĉas ion sur la tero ...
+Foje lin renkontis la maljuna Trofimiĉ. -- ‚Kion vi, sinjoro Ivan
+Ivaniĉ, bonvolas serĉi sur la tero?‘“
+
+„Li demandis la sinjoron?“
+
+„Jes, li demandis...“
+
+„Nu, kuraĝulo li ja estas, ĉi tiu Trofimiĉ. Kion do la sinjoro
+respondis?“
+
+„‚Sorĉan herbon[34]‘ diras li, ‚mi serĉas.‘ Tiel obtuze elparolas:
+‚sorĉan herbon‘ ... ‚Kial do vi bezonas sorĉan herbon, Ivan Ivaniĉ?‘
+
+‚La tombo min premas,‘ li diras, ‚Trofimiĉ ... For el la tero mi
+volas, for!‘“
+
+„Jen, kia li estas!“ diris Fedja. „Ĉu li ne sufiĉe vivis?“
+
+„Stranga afero!“ elparolis Kostja. „Mi pensis, ke la mortintojn oni
+povas vidi nur ‚gepatran sabaton‘[35].“
+
+„La mortintojn oni povas vidi ĉiam“, certige diris Iljuŝa. Li,
+kiel mi rimarkis, pli bone ol aliaj knaboj sciis ĉiujn vilaĝanajn
+superstiĉajn „onidirojn“. „Sed ‚gepatran sabaton‘ vi ankaŭ povas vidi
+la vivanton, kies vico estas -- morti en la sama jaro... Sidigu cin
+nur sur la preĝejan peronon, rigardu la vojon... Preterpaŝos ĉiuj
+tiuj, kiuj estas mortontaj dum la jaro... Ĉe ni pasintan jaron Uljana
+iris al la preĝeja perono...“
+
+„Nu, ĉu ŝi iun vidis?“ sciavide demandis Kostja.
+
+„Certe... Unue ŝi sidis longe, nenion aŭdis, neniun vidis ... nur ie
+kvazaŭ hundeto bojas... Subite vidas ŝi: iu knabo iras sur la vojo,
+vestita sole de ĉemizo. Ŝi fiksrigardis: iras Ivaŝka Fedosejev.“
+
+„Ĉu tiu, kiu mortis printempe?“
+
+„Li, la sama. Li iras, ne levas la kapon. Uljana lin rekonis... Poste
+ŝi rigardas -- iras virino. Ŝi fiksrigardas -- ho, Disinjoro, do tio
+estas ŝi mem, Uljana!“
+
+„Ĉu eble estas, ke ŝi mem?“
+
+„Je Dio, ŝi mem.“
+
+„Nu, ŝi ja ankoraŭ ne mortis?“
+
+„La jaro ne forpasis ankoraŭ. Sed rigardu ŝin -- ŝi apenaŭ marŝas,
+apenaŭ spiras.“
+
+Ĉiuj ree eksilentis. Pavel ĵetis la manplenon da sekaj branĉetoj
+en la fajron. Akre nigriĝis ili sur la subite ekflamanta lumo,
+ekkraketis, ekfumiĝis, kurbiĝis, levante la brulitajn pintojn.
+La lumrebrilo disvastiĝis ĉiuflanken kaj, tremetante, leviĝis
+alten. Neatendite aperis blanka kolombeto, -- flugis rekte sur tiun
+rebrilon, time turniĝis, tute surverŝita de varmega helo kaj foriĝis
+en sonora flugado.
+
+„Eble ĝi devojiĝis kaj ne trovas sian hejmon“, diris Pavel. „Nun ĝi
+flugos, trovos ian lokon kaj tie noktpasigos ĝis la mateno.“
+
+„Ĉu ci ne pensas, Pavluŝa,“ diris Kostja, „ke tio estis la animo de
+iu veremulo[36], fluginta ĉielen, he?“
+
+Pavel ĵetis ankoraŭ unu manplenon en la fajron.
+
+„Verŝajne“, li diris fine.
+
+„Diru do, Pavluŝa,“ komencis Fedja, „ĉu ĉe vi, en Ŝalomovo, estis
+ankaŭ videbla la ĉiela antaŭdiro[37]?“
+
+„Kiam la suno malaperis? Kompreneble, jes...“
+
+„Ĉu vi ankaŭ ektimis?“
+
+„Ne nur ni... Nia sinjoro, kvankam li diris al ni antaŭe, ke estos la
+suna mallumiĝo, tamen, kiam mallumiĝis, tiel ektimis, terure... En la
+‚izba‘[38], kie loĝas la servistaro, la kuiristino, kiam mallumiĝis,
+ekkaptis la fornan forkon kaj rompis, batante per ĝi, ĉiujn potojn
+en la kuirforno. ‚Neniu bezonas ja nun manĝi,‘ ŝi diris, ‚la mondo
+ja pereas!‘ La brasiksupo tiamaniere tuta forfluis. En nia vilaĝo,
+fratuloj, disvastiĝis jenaj famoj: ke blankaj lupoj transkuros la
+landon, ili manĝos homojn, ĉie flugos rabobirdoj kaj finfine oni
+ekvidos Triŝka-n[39] mem.“
+
+„Kian Triŝka-n?“ demandis Kostja.
+
+„Ĉu ci ne scias?“ arde ekparolis Iljuŝa. „Nu, frato, de kie ci venas,
+se ci ne konas Triŝka-n? Hejmsiduloj vi estas en via vilaĝo, veraj
+hejmsiduloj[40]! Triŝka -- tio estas mirinda homo, kiu venos. Li
+estos mirinda, ĉar neniu lin povos kapti, kaj nenion oni povos fari
+kontraŭ li... Ekzemple: la popolo volos lin kapti, ili atakos lin
+per bastonegoj, ĉirkaŭos lin per ĉenegoj, sed li elglitos tiel, ke
+ili komencos batali kontraŭ la siajn mem. Oni metos lin, ekzemple,
+en la malliberejon, -- li petos kruĉeton da akvo por trinki, oni
+alportos al li kruĉeton -- li ensaltos en ĝin kaj malaperos en ĝia
+fundo. Oni katenos lin, li frapos per la manplatoj, tuj la katenoj
+falos teren. Nu, ĉi tiu Triŝka irados tra kamparoj, tra urboj... Ĉi
+tiu Triŝka estos homo malica, li delogos la kristanan popolon, sed
+oni ne povos ion fari kontraŭ li... Tia homo li estos, ruzmalica...“
+
+„Nu, jes,“ plu parolis Pavluŝa per sia malrapidiĝanta voĉo, „li estos
+tia... Tiun oni ankaŭ atendis ĉe ni... La maljunuloj diris: kiam
+komenciĝos la ĉiela fenomeno, tuj venos Triŝka. Jam ĝi komenciĝis.
+Ĉiuj eliris el la domoj, iris sur la straton, la kampon, atendas, kio
+okazos. Ĉe ni, kiel vi scias, estas multe da loko, estas vaste...
+Oni vidas -- el la antaŭvilaĝo la monton malsupreniras iu stranga
+kun kapo mirinda... Ĉiuj ekkriis: ‚Ho, jen venas Triŝka! venas
+Triŝka!‘ Kaj ĉiuj diskuris, ĉiu, kien li povis! Nia vilaĝestro
+rampis en la akvofosejon, lia edzino eksenmoviĝis sur la sojlo de
+sia pordego kaj ektimigis tiel sian korthundon, ke ĝi forkuris de la
+ĉeno, transsaltis la baraĵon kaj malaperis en la arbaro! La patro
+de Kuzka, Dorofejiĉ, saltis en avenkampon, sin duonsidigis tie,
+ekkriis kiel koturno: ‚Eble la animpereigisto do kompatos birdojn,
+tiu malamiko!‘ Jen tiel ĉiuj maltrankviliĝis! Sed tio estis nia
+barelisto, Vavila; li aĉetis novan kruĉeton kaj metis ĝin, irante,
+sur sian kapon.“
+
+Ĉiuj knaboj ekridis kaj ree eksilentis por momento, kiel tio okazas
+ofte inter homoj, konversaciantaj ekstere de la domo.
+
+Mi rigardis ĉirkaŭen: reĝe kaj solene staris la nokto, la mucidan
+malvarmeton de la vespero anstataŭis meznokta seka varmeco, kaj
+ankoraŭ longe ĝi estis kuŝonta kiel mola tavolo super la dormantaj
+kampoj; ankoraŭ multe da tempo restis ĝis la unua balbutflustrado,
+ĝis la unuaj roseroj de la matenruĝo. La luno forestis en la ĉielo;
+ĝi estis leviĝonta pli malfrue. Multnombraj oraj steletoj, ŝajne,
+silente flugmoviĝis ĉiuj, lumbriletante kvazaŭ vete, sin direktante
+al la „Laktvojo“. Ilin rigardante, vere, vi kvazaŭ sentis mem neklare
+antaŭenrapidantan, senhaltan kuradon de la tero ... Subite stranga,
+vea akra krio ekaŭdiĝis dufoje, unu post la alia, super la rivero,
+kaj reaŭdiĝis baldaŭ pli malproksime ...
+
+Kostja ektremis. „Kio tio estas?“
+
+„La ardeo krias“, trankvile respondis Pavel.
+
+„La ardeo“, ripetis Kostja. „Kion do mi hieraŭ aŭdis vespere“,
+aldiris li post iometa silento. „Ci eble scias...“
+
+„Kion ci aŭdis?“
+
+„Jen kion: Mi iris el Kamenaja Grjada al Ŝaŝkino. Mi iris unue
+laŭlonge de niaj nuksarbustoj, poste mi transiris la herbejon, ci
+scias, tie, kie ĝi abrupte turniĝas en la kavego; tie ankaŭ estas
+profunda akvotruo;[41] ĝi ne estas videbla sub la kreskanta kanaro.
+Nu, mi preteriris, fratuloj, tiun akvotruon, -- el ĝi ekĝemas iu,
+tiel plendplene: ‚u--u! u--u! u--u!‘ Mi ektimis, fratuloj; estis
+malfrue nokte, kaj la voĉo -- tiel ĝemplena! Ŝajnis al mi, ke mi mem
+ekploras! Kio tio estis, he?“
+
+„En tiu akvotruo antaŭlaste pasintan someron rabistoj dronigis la
+arbargardiston Akim-on,“ diris Pavluŝa, „eble lia animo plendas...“
+
+„Estas eble, fratuloj“, rediris Kostja, larĝigante siajn grandajn
+okulojn. „Mi ja ne sciis, ke oni dronigis Akim-on en tiu truego, --
+mi estus ankoraŭ pli ektimiĝinta.“
+
+„Oni diras, ke ekzistas ankaŭ tiaj etaj ranoj,“ daŭrigis Pavluŝa,
+„kiuj tiel plende krias.“
+
+„La ranoj! Nu, tio estis ne ranoj! ... kiaj ranoj!“ (La ardeo ree
+eligis ĉe la rivero akran krion.) „He, ĝi!“ malgraŭvole elparolis
+Kostja, „ĝi krias, kvazaŭ la arbarkoboldo.“
+
+„La arbarkoboldo ne krias,“ diris Iljuŝa, „ĝi estas muta. Ĝi nur
+frapas per la manplatoj kaj kraketas...“
+
+„Ĉu ci lin eble vidis, la arbarkoboldon?“ mokeme interrompis lin
+Fedja.
+
+„Ne, mi ne vidis, ke Dio gardu ĝin vidi. Sed aliaj vidis antaŭ kelke
+da tagoj, ĉe ni, li devojigis kamparanon, igis lin vagi en la arbaro,
+ĉiuflanken, ĉiam ĉirkaŭ la sama kampeto. Apenaŭ li trovis la vojon
+frumatene.“
+
+„Nu, ĉu li ĝin vidis?“
+
+„Li vidis. Li rakontas: staras tiel grandega, malluma, envolvita,
+malantaŭ la arbo ... ne klare videbla ... rigardas ... palpebrumas
+... rigardas per siaj okulaĉoj kaj palpebrumas...“
+
+„He,“ ekkriis Fedja, ektremetante kaj skuante la ŝultrojn, „fi!“
+
+„Kial do tia aĉajo disvastiĝis en la mondo?“ diris Pavel, „verdire!“
+
+„Ne insultu, ĝi aŭdos!“ atentigis Ilja.
+
+Ree ĉiuj eksilentis.
+
+„Rigardu, rigardu, fraŭletoj“, ekaŭdiĝis neatendite la infaneca voĉo
+de Vanja. „Rigardu la Diajn steletojn: kvazaŭ abeletoj ili flugas,
+amase...“
+
+Li elmontris sian freŝan vizaĝeton el sub la bastkovraĵo kaj
+malrapide levis al la ĉielo siajn grandajn, mildajn okulojn. La
+okuloj de ĉiuj knaboj leviĝis al la ĉielo kaj ne baldaŭ malleviĝis.
+
+„Diru, Vanja,“ karese ekparolis Fedja, „ĉu cia fratino Anjutka bone
+fartas?“
+
+„Jes, bone“, respondis Vanja, iomete kartave.
+
+„Demandu ŝin, kial ŝi ne venas al ni.“
+
+„Mi ne scias.“
+
+„Diru al ŝi, ke ŝi venu!“
+
+„Mi diros.“
+
+„Diru al ŝi, ke mi ion al ŝi donacos.“
+
+„Kaj al mi ankaŭ?“
+
+„Jes, ankaŭ.“
+
+Vanja ekĝemetis.
+
+„Ne, ni ne bezonas ion ... Donu al ŝi: ŝi estas bonkora etulino.“
+Vanja ree kuŝigis sin. Pavel ekstaris kaj prenis la malplenan
+kaldroneton.
+
+„Kien ci iros?“ demandis lin Fedja.
+
+„Al la rivero; mi volas ĉerpi akvon, mi soifas.“
+
+La hundoj leviĝis kaj iris post li.
+
+„Atentu nur, ne falu en la riveron!“ kriis Iljuŝa al la foririnta
+kunulo.
+
+„Kial do li falos?“ diris Fedja. „Li estas singardema.“
+
+„Jes, singardema ... Ĉio povas okazi: li kliniĝos, ĉerpos akvon, tuj
+la akvokoboldo ekkaptos lian manon, tiros lin al si. Poste oni diros:
+la knabo falis en la riveron! Sed ne li mem falis! Jen, li rampas en
+la kanaron“, aldiris li, aŭskultante.
+
+Vere la kanaro, disiĝante, kraketis.
+
+„Ĉu estas vero, ke Akulina sensaĝiĝis de tiu tempo, kiam ŝi estis en
+la akvo?“ demandis Kostja.
+
+„Jes, de tiu tempo ... Kia ŝi nun estas! Antaŭe, laŭ onidiroj, ŝi
+estis belulino. La akvokoboldo difektis ŝin. Li, eble, ne sciis, ke
+oni baldaŭ ŝin eltiros el la akvo. Li ŝin difektis tie, ĉe si, en la
+riverfundo.“
+
+(Mi ofte renkontis tiun Akulina-n. En ĉifonvestaĵoj, terure
+malgrasa, kun karbonigra vizaĝo, malklariĝinta rigardo, ĉiam
+montrante siajn dentojn, ŝi vagas dum kelkaj horoj sur la sama loko,
+ie sur la vojo; la manojn ŝi ĉiam alpremas al la brusto, malrapide
+balanciĝante, jen sur unu, jen sur alia piedo, kvazaŭ la besto en
+la kaĝo. Ŝi komprenas nenion, kion ajn oni diras al ŝi, kaj nur de
+tempo al tempo konvulsie ridas.)
+
+„Oni diras,“ daŭrigis Kostja, „ke Akulina ĵetis sin en la riveron,
+ĉar ŝia amanto ŝin trompis.“
+
+„Jes, pro tio.“
+
+„Ĉu ci memoras al Vasja?“ malgaje aldiris Kostja.
+
+„Kia Vasja?“ demandis Fedja.
+
+„Tiu, kiu estas droninta“, respondis Kostja, „en ĉi tiu sama rivero.
+Kia knabo li estis! kia knabo! Lia patrino, Feklista, kiel ŝi amis
+lin, Vasja-n! Kvazaŭ ŝi, Feklista, antaŭsentis, ke en la akvo li
+trovos sian pereon! Ofte iris Vasja por bani en la rivero kun ni,
+knaboj; ŝi timtremis ... Aliaj virinoj ne timas, preteriras kun
+trogoj, sed Feklista ĉiam metis la trogon teren kaj vokis lin:
+‚Revenu, mia lumeto, revenu, mia falketo!‘ Kaj kiel li dronis, nur
+Dio scias: li amuziĝis tie, sur la bordo, la patrino estis ankaŭ tie
+-- ŝi rastis fojnon. Subite ŝi aŭdis, kvazaŭ iu ellasas vezikojn en
+la akvo, ŝi rigardas -- naĝas nur la ĉapeto de Vasja. De tiu tempo
+Feklista kvazaŭ sensaĝiĝis: ŝi sin kuŝigas ofte sur la lokon, kie
+li estas droninta. Ŝi kuŝas, fratuloj, kaj kantas tiun kanteton,
+kiun Vasja kantadis -- vi memoras ... Ŝi ĝin kantas kaj ploras, vee
+plendas al Dio...“
+
+„Jen Pavluŝa venas“, diris Fedja.
+
+Pavel alproksimiĝis al la fajro kun la kaldroneto plena de akvo.
+
+„Nu, fraŭletoj“, li komencis post iometa silentado. „Ne bona afero
+okazis.“
+
+„Kio do?“ rapide demandis Kostja.
+
+„Mi aŭdis la voĉon de Vasja.“
+
+Ĉiuj ektremis.
+
+„Ĉu vere, ĉu vere?“ ekbalbutis Kostja.
+
+„Je Dio ... Mi kliniĝis al la akvo, subite mi estas vokata ... la
+voĉo de Vasja ... kvazaŭ el la akvo ... ‚Pavluŝa ... venu ĉi tien!‘
+Mi deiris; tamen mi ĉerpis iomete da akvo.“
+
+„Ho Dio, ho Dio!“ diris la knaboj, farante krucosignon. „La
+akvokoboldo ja vokis cin, Pavel“, aldiris Fedja. „Ni ĵus parolis pri
+li, pri Vasja...“
+
+„Ho, tio estas malbona signo“, malrapide diris Iljuŝa.
+
+„Nu, kion fari!“ diris Pavel decide. „Oni ne evitos sian sorton!“
+
+La knaboj eksilentis. La vortoj de Pavel, videble, profundanime ilin
+impresis. Ili kuŝigis sin antaŭ la fajro, intencante tie dormi.
+
+„Kio estas tio?“ demandis Kostja, duonlevante la kapon.
+
+„Tio -- skolopoj flugas, fajfas...“
+
+„Kien ili flugas?“
+
+„Tien, kie, oni rakontas, ne ekzistas la vintro.“
+
+„Ĉu ekzistas tiaj landoj?“
+
+„Jes...“
+
+„Ĉu malproksime?“
+
+„Tre malproksime, trans varmaj maroj...“
+
+Kostja sopire ekĝemis kaj malfermis la okulojn.
+
+Jam pasis pli ol tri horoj de tiu tempo, kiam mi najbariĝis ĉe la
+knaboj. Fine leviĝis la luno; sed mi ĝin ne tuj rimarkis. Tiom ĝi
+estis malgranda kaj mallarĝa. La senluma nokto plu estis belega
+... Sed jam multaj steloj alproksimiĝis al la malhela rando de la
+tero; steloj, ankoraŭ antaŭ nelonge alte starintaj en la ĉielo. Ĉio
+eksilentis ĉirkaŭe, kiel kutime ĉio eksilentas antaŭ la mateno. Ĉio
+eniĝis en fortan senmovan antaŭmatenan dormadon.
+
+Ne tiel forte odoris la aero, kvazaŭ disverŝiĝis sur ĝin la mucido...
+Ne longaj estas someraj noktoj! La konversacio de la knaboj estis
+estingiĝanta kune kun la fajroj. La hundoj ankaŭ dormis... La
+ĉevaloj, kiom mi povis distingi en la apenaŭ lumtremetanta, malforta
+brileto de la steloj, ankaŭ estis kuŝantaj, mallevinte la kapojn.
+Kvazaŭ sveno ekkaptis min, mi ekdormetis...
+
+Freŝa flueto tuŝis mian vizaĝon. Mi malfermis la okulojn: jam
+mateniĝis... Oni ankoraŭ ne vidis la matenruĝon, sed la oriento jam
+blankiĝis... Kvankam neklare, mi jam povis vidi ĉirkaŭ mi ĉion...
+Palgriza ĉielo heliĝis, malvarmiĝis, ekbluiĝis; la steloj jen
+trembriletis, jen foriĝis... La tero malsekiĝis, la folioj kvazaŭ
+ŝvitis, ie aŭdiĝis jam vivaj voĉoj, kaj fluanta, frumatena venteto
+jam komencis vagi kaj flirti super la tero. Mia korpo respondis al ĝi
+per facila, gaja tremeto. Mi rapide ekstaris kaj alproksimiĝis al la
+knaboj. Ili ĉiuj dormis, kvazaŭ senvivuloj, ĉirkaŭ la finbruletanta
+lignaro; nur Pavel duonleviĝis kaj rigardis min fikse.
+
+Mi kapsalutis lin kaj foriris laŭlonge de la ekfumiĝinta rivero.
+Apenaŭ mi tramarŝis du verstojn, jam ĉirkaŭ mi ekverŝiĝis -- unue
+rozruĝaj, poste purpuraj, orkoloraj fluoj de la juna varma lumo ...
+elverŝiĝis sur la vasta herbejo malseka -- antaŭe, malantaŭe -- sur
+ekverdiĝintaj montetoj, de unu arbaro ĝis la alia, sur la longa
+polva vojo, brilantaj ekruĝiĝintaj arbustoj, sur la rivero, honteme
+bluiĝanta el sub la maldensiĝanta nebulo. Ĉio ekmoviĝis, vekiĝis,
+ekkantis, ekparolis... Kiel diamantaj radilumoj ekruĝiĝis grandpecaj
+gutoj de roso. Al mi renkonte flugis la sonorado, la sonoj, klaraj,
+laŭtaj, ŝajnis kvazaŭ ankaŭ lavitaj de la matena freŝmalvarmeto ...
+Subite preterpasis kure la ripozinta ĉevalaro, pelita de la konataj
+knaboj.
+
+Bedaŭrinde mi estas devigita aldiri, ke Pavel mortis en la sama jaro.
+Li ne dronis: li mortiĝis, falante de la ĉevalo ... Domaĝe, li estis
+bravulo!
+
+
+
+
+POEMETOJ EN PROZO
+
+
+HUNDO
+
+Ni estas duope en la ĉambro -- mi kaj mia hundo. Terura ventego
+blovas ekstere.
+
+Kontraŭe de mi sidas mia hundo kaj rigardas en miajn okulojn.
+
+Mi ankaŭ rigardas en ĝiajn okulojn.
+
+Kvazaŭ ion diri ĝi volas al mi. Ĝi estas muta, senvorta, ĝi ne
+komprenas sin mem, -- sed mi ĝin komprenas.
+
+Mi komprenas, ke en tiu ĉi momento en ĝi, kiel ankaŭ en mi, vivas la
+sama sento, ke ne estas diferenco inter ni. Ni estas egalaj; en ĉiu
+de ni brulas, lumas sama tremetanta fajreto.
+
+Alflugos la morto, svingos sian malvarman, larĝan flugilon ...
+
+Kaj venos fino al ni!
+
+Kiu scios poste, kia fajreto brilis en mi kaj kia -- en ĝi?
+
+Ne, tio ne besto kaj homo interŝanĝas rigardojn ...
+
+Du paroj da egalaj okuloj estas fiksitaj unu al la alia ...
+
+Kaj en ĉiu paro da okuloj, en la besto kaj en la homo, la sama vivo
+timeme sin alpremas al la vivo de l’ alia.
+
+
+SFINKSO
+
+Flavete-griza sablo supre molaĉa, malsupre malmola ... sablodezerto
+sen fino ... Super tiu ĉi sabla ebenaĵo, super tiu ĉi maro el morta
+cindro, sin levas grandega kapo de egipta sfinkso.
+
+Kion volas elparoli tiuj ĉi dikaj, antaŭensaltintaj lipoj? tiuj ĉi
+senmove dislarĝigitaj, suprenfalditaj naztruoj -- kion ili esprimas?
+Kion volas diri tiuj okuloj, duone ekdormintaj, duone atentemaj sub
+duobla arko de altaj brovoj? Ili volas ion eldiri! Ili eĉ diras ion,
+sed nur Ojdipus[42] povas solvi la enigmon, kompreni ilian senvortan
+paroladon.
+
+Ho ... sed mi ekkonas tiujn ĉi trajtojn -- en ili estas nenio egipta.
+Blanka, mallarĝa frunto, elsaltantaj vangostoj, mallonga, rekta nazo,
+bela blankdenta buŝo, molaj lipharoj, krispa barbeto ... sur la kapo
+-- -- haramaso kun hardisiĝo ... larĝe disstarigitaj malgrandaj
+okuloj ... sed tio estas vi ... mia samlandano ... rusa kamparano? De
+kiam do vi iĝis sfinkso? Ĉu vi ankoraŭ ion volas elparoli? Jes, vi
+ankaŭ estas sfinkso.
+
+Viaj okuloj -- -- senkoloraj, sed profundaj -- -- parolas ankoraŭ.
+Ankaŭ sensona kaj enigma estas tiu parolado.
+
+Sed kie -- do sin trovas via Ojdipus?
+
+Ho ve ... ne estas facile fariĝi via Ojdipus, vi, tutrusa sfinkso!
+
+
+EGOISTO
+
+Li posedis ĉion necesan por iĝi vipo de sia familio.
+
+Li naskiĝis bonsana, riĉa, kaj dum sia tuta vivo, restante riĉa kaj
+bonsana, li neniam agis malbone aŭ erare, ne diris nenecesan vorton
+kaj ne trompiĝis.
+
+Li estis senriproĉe honesta. Fiera pro sia honesteco, li turmentis
+per ĝi siajn parencojn, amikojn, konatojn.
+
+Lia honesteco estis kapitalo ... kaj li, kiel procentegisto, demandis
+por ĝi procentegojn.
+
+Lia honesteco ebligis al li kaj rajtigis lin esti senkompata kaj
+ne fari bonon, kio ne estis ordonita. Li estis senkompata, li ne
+bonfaradis ... ĉar la bonfarado ordonita ne estas bono ĝusta.
+
+Pri neniu li zorgis, krom pri si mem -- ĉar li estis modela. Li
+sincere indignis, kiam aliaj ne zorgis pri li!
+
+Samtempe li ne opiniis sin mem egoisto. -- Li plej severe mallaŭdegis
+kaj persekutis egoistojn. Kompreneble! -- la egoismo de aliaj
+malhelpis al la lia.
+
+Ne sciante sin kapabla al ia erareto, li ne komprenis, ne toleris ies
+erareton. Li ĝenerale komprenis nenion kaj neniun, ĉar li tuta, de
+ĉiuj flankoj, de supre kaj sube, estis ĉirkaŭita nur de si mem.
+
+Li eĉ ne komprenis, kion signifas „pardoni“. Li mem al si ne havis
+okazon pardoni ... Kial do li devas pardoni aliajn?
+
+Antaŭ la juĝo de la propra konscienco, antaŭ la vizaĝo de sia Dio,
+li, miraklo, monstro de bona virtemo, levis la okulojn supren kaj
+elparoladis per firma, klara voĉo: „Jes, mi estas morala homo!“
+
+Li ripetos tiujn vortojn, mortonte, kaj nenio tremetos eĉ tiam en lia
+ŝtona koro, en la koro sen fendeto, sen makuleto ...
+
+Ho, la malbelo de la memkontentiĝa, nepardonema, malmultekoste
+akirita virteco, -- ci estas pli abomeninda ol la malkaŝita malbelo
+de la malvirto!
+
+
+LAZURREGNO
+
+Ho, lazurregno! Ho, lando de lazuro, lumo, juneco, feliĉo!
+
+Mi vidis vin ... en sonĝo ...
+
+Ni estis kelke da vojaĝantoj en belega, ornamita boato. Kvazaŭ brusto
+de cigno iĝis blanka velo sub tornitaj mastoj.
+
+Mi ne konis miajn kunvojaĝantojn, sed mi komprenis, ke ili estis same
+junaj, gajaj kaj feliĉaj kiel mi mem.
+
+Mi eĉ ilin ne rimarkis. Ni vidis ĉirkaŭ ni nur la senliman
+lazurkoloran maron, kovritan per oraj skvameretoj ... super nia kapo
+-- la ĉielon samkorolan kiel tiu lazura maro ... Sur ĝi, triumfante
+kaj kvazaŭ ridante, ruliĝis la karesplena suno.
+
+Kaj de tempo al tempo aŭdiĝis inter ni rido sonora, gaja, kiel rido
+de dioj!
+
+Foje ies buŝo eligis vortojn, versojn, mirinde belajn, plenajn de
+forto kaj de inspiro ... Ŝajnis, ke la ĉielo mem resonas responde
+kaj la maro ĉirkaŭa tremetas pro sama sento ... Kaj poste ree estiĝis
+feliĉega silento ...
+
+Facile naĝante sur molaj ondoj, moviĝis nia rapidira boato. Ne la
+vento ĝin movis; ĝin direktis niaj propraj, ludantaj koroj. Ili ĝin
+portis tien, kien ni deziris.
+
+Ni renkontis insulojn, sorĉfabelajn, duondiafanajn insulojn,
+rebrilantajn kiel juvelŝtonoj kaj smeraldoj. Ebriigaj bonodoroj
+alvenis de rondigitaj bordoj. La unuaj el tiuj insuloj surŝutis
+nin per pluvo el rozoj kaj konvaloj. De aliaj subite leviĝis
+ĉielarkokoloraj, longflugilaj birdoj.
+
+La birdoj sin turnis super ni, la konvaloj kaj rozoj fandiĝis en
+perlsimila ŝaŭmo, glitanta laŭlonge de la glataj flankoj de nia
+boato. Kune kun la floroj alflugis dolĉaj sonoj. Aŭdiĝis inter ili
+virinaj voĉoj. Kaj ĉio ĉirkaŭa: la ĉielo, la maro, la bloviĝo de la
+velo supre, la plaŭdado de la akvofluo post la boato -- ĉio parolis
+pri amo, pri feliĉiga amo!
+
+Kaj ŝi, kiun amis ĉiu el ni, ŝi estis ĉi tie -- nevidebla kaj
+proksima ... Ankoraŭ unu momento -- kaj jen -- ekbrilos ŝiaj okuloj,
+ekfloros ŝia rideto ... ŝia mano tuŝos la vian kaj fortiros vin en
+neniam velkontan paradizon!
+
+Ho, regno lazura! Mi vidis vin ... en sonĝo ...
+
+
+FESTO EN LA ĈIELO
+
+Foje la Supera Estulo aranĝis grandegan feston en sia lazurlanda
+palaco.
+
+Li invitis ĉiujn virtojn. La virtoj ja estas sinjorinoj; -- tial li
+ne invitis sinjorojn.
+
+Ili kuniĝis multnombraj ... grandaj kaj etaj. La etaj virtoj estis
+pli agrablaj, pli afablaj ol la grandaj. Sed ĉiuj ŝajnis kontentaj
+kaj ĝentile interkonversaciis, kiel decas al proksimaj parencoj kaj
+konatoj.
+
+Sed jen -- la Supera Estulo rimarkis du belajn sinjorinojn, kiuj,
+ŝajne, ankoraŭ ne konis unu la alian.
+
+Li prenis la manon de l’ unu kaj alkondukis ŝin al la alia.
+
+„Dankemo!“ li diris, montrante la unuan.
+
+„Bonfarado!“ li diris, prezentante la duan.
+
+Ambaŭ virtoj tre ekmiris: dum la tempo, ke la mondo ekzistas -- kaj
+ĝi estas sufiĉe malnova --, ili nun la unuan fojon renkontis unu la
+alian.
+
+
+HALTU!
+
+Haltu! Tia, kia mi vin vidas nun -- restu por ĉiam en mia memoro! El
+viaj lipoj eliĝis lasta inspirplena sono, viaj okuloj ne brilas, sed
+estingiĝas, troplenaj de feliĉo, de kvietega konscio de l’ beleco,
+de tiu beleco, kiun vi sukcesis esprimi, de tiu beleco, al kiu vi
+etendas viajn triumfantajn, viajn laciĝantajn brakojn.
+
+Kia lumo, pli maldensa, pli pura ol la sunlumo, surverŝas viajn
+membrojn, la faldetojn de via vestaĵo?
+
+Kia Dio per karesblovo de sia spiro forblovis de via frunto viajn
+disĵetitajn buklojn?
+
+Lia kisado brulas sur via pala, kvazaŭ marmora, frunto!
+
+Jen ĝi -- la malkaŝita sekreto, la sekreto de l’ poezio, de l’ vivo,
+de l’ amo! Ne ekzistas alia senmorteco, -- oni ne bezonas alian! --
+En tiaj momentoj vi estas bela!
+
+Ili forpasos -- kaj vi estos ree iomete da cindro, virino, infano ...
+
+Sed tio vin ne interesas! En tiu momento vi iĝis pli alta, vi
+troviĝis ekster la pasema, templimita ... -- Tiu via momento neniam
+finiĝos.
+
+Haltu! Permesu al mi esti partoprenanto de via senmorteco, faligu en
+mian animon la fajreron rebrilantan de via eterneco!
+
+
+MORGAŬ! MORGAŬ!
+
+Kiom vana, malplena, bagatela estas preskaŭ ĉiu tago travivita! Kiom
+malmulte da sekvoj ĝi postlasas! Kiel sensence, sensaĝe forkuris
+horoj post horoj!
+
+Tamen la homo ĉiam volas ekzisti; kara al li estas la vivado, li
+esperas, li atendas ion de l’ tempo estonta ... Ho, sed kian bonon?
+
+Sed kial li imagas, ke aliaj, venontaj tagoj ne estos similaj al la
+tago ĵus forpasinta?
+
+Li ne meditas pri tio. Li ĝenerale ne ŝatas mediti, -- kaj li estas
+prava. --
+
+„Morgaŭ, morgaŭ“, li konsolas sin mem, ĝis kiam tiu „morgaŭ“
+entombigos lin.
+
+-- Nu, se vi estos en la tombo, kontraŭvole vi ne meditos plu ...
+
+
+ROZO
+
+La lastaj tagoj de l’ aŭgusto.
+
+La suno subiris ... Subita, fortega pluvo sen tondro, sen fulmo, ĵus
+estis transfluginta super vasta ebenaĵo.
+
+La ĝardeno antaŭ la domo fumis kaj brulis, tute surverŝita de la
+fajrego de la sunsubiro, de la pluvego ...
+
+Ŝi sidis ĉe la tablo en la salono kaj obstine enpense rigardis la
+ĝardenon tra la duonmalfermita pordo.
+
+Mi sciis, kio pasis tiam en ŝia animo. Mi sciis, ke post nelonga sed
+turmenta lukto, ŝi en tiu momento sin donis al la sento, kiu jam
+delonge estis pli forta ol ŝi ...
+
+Subite ŝi levis sin, rapide eliris en la ĝardenon kaj malaperis.
+
+Forpasis horo ... ankoraŭ unu ... ŝi ne revenis.
+
+Tiam mi levis min, eliris el la domo kaj iris laŭlonge de la aleo, en
+kiu, mi ne dubis, iris ŝi.
+
+Ĉio ĉirkaŭe mallumiĝis. Noktiĝis ... Sed sur la malseka sablo de la
+vojeto, hele ruĝiĝante en la mallumo, videbliĝis ia ronda aĵeto.
+
+Mi klinis min. Tio estis juna, apenaŭ disvolviĝinta rozo. Antaŭ du
+horoj mi vidis tiun ĉi rozon sur ŝia brusto.
+
+Mi zorge levis ĝin, kaj, reveninte en la salonon, mi kuŝigis ĝin sur
+la tablon, antaŭ ŝia seĝego.
+
+Ŝia vizaĝo paliĝis kaj samtempe pliviviĝis. Rapide, kun gaja
+konfuzo, ĉiuflanken rigardis ŝiaj mallevitaj, kvazaŭ malgrandiĝintaj,
+okuloj.
+
+Ŝi ekvidis la rozon, ekprenis ĝin, rigardis ĝiajn ĉifonitajn,
+malpurigitajn florfolietojn, sin turnis al mi -- kaj ŝiaj okuloj,
+subite haltintaj, ekbrilis pro larmoj.
+
+„Pro kio vi ploras?“ demandis mi.
+
+„Pri ĉi tiu rozo ... Rigardu, kia ĝi iĝis...“
+
+Mi ekvolis esprimi saĝecon.
+
+„Viaj larmoj forlavos la malpuron“, mi diris kun signifplena esprimo ...
+
+„Larmoj ne lavas, larmoj bruligas“, ŝi respondis kaj, sin turninte al
+la kameno, ĵetis la floron en la mortantan flamon.
+
+„La fajro bruligos pli bone ... ol larmoj“, ŝi ekkriis kun ia vanteco
+-- kaj ŝiaj okuloj, ankoraŭ brilantaj, ekridis provokante kaj feliĉe.
+
+Mi komprenis, ke ŝi ankaŭ estas ekbruligita.
+
+
+NIMFOJ
+
+Mi staris antaŭ monta plataĵo ĉirkaŭita de ĉenmontaro kvazaŭ de
+duonrondo. Juna, verda arbaro kovris ilin de supre ĝis malsupre.
+
+La diafana ĉielo suda estis blua; en la altaĵo brilludis sunradioj.
+
+Malsupre, kuŝitaj en la herbo, plaŭdetis rapidkuraj fontoj.
+
+Kaj mi ekmemoris antikvan legendon pri tio, kiel en la unua centjaro
+post kristnasko greka ŝipo naĝis sur la Egea maro.
+
+Estis tagmezo ... La vetero estis trankvila ... Subite, en la supro,
+iu klare diris: „Kiam vi preternaĝos la insulon, voku per laŭta voĉo:
+‚La granda Pan[43] estas mortinta!‘“
+
+La ŝipdirektanto miris kaj ektimis ... Sed, kiam la ŝipo venis preter
+la insulo, li obeis kaj vokis: „La granda Pan estas mortinta!“
+
+Kaj tuj, responde al lia voko, laŭlonge de la insula bordo (ĝi
+estis neloĝita) aŭdiĝis laŭtaj plorĝemoj, plendaj krioj: „Mortinta!
+Mortinta estas la granda Pan!“
+
+Mi ekmemoris ĉi tiun legendon ... kaj stranga penso venis en mian
+cerbon. -- Se mi vokus?
+
+Sed ĉio ĝojegis ĉirkaŭ mi ... mi ne povis pensi pri morto ... Mi do
+fortege elkriis: „Reviviĝis, reviviĝis la granda Pan!“
+
+Kaj tuj, -- kia miraklo! responde al mia voko aŭdiĝis akorda ridado
+en la vasta duonrondo de l’ verda montaro, gajaj paroloj, plaŭdadoj.
+„Li reviviĝis! Pan reviviĝis!“ brusonis junaj voĉoj.
+
+Ĉio tie antaŭe subite ekridis, pli hele ol la alta suno, pli
+petoleme ol la fontoj, plaŭdetantaj sub la herbo. Aŭdiĝis rapidanta
+piedfrapo de malpezaj paŝoj, tra la verdaĵo vidiĝis marmora blanko de
+ondantaj tunikoj, viva ruĝo de nudaj korpoj. La nimfoj, driadoj[44],
+bakĥaninoj[45] malsuprenkuris en la valon.
+
+Samtempe ili ĉiuj montriĝis ĉe la arbarrandoj. Bukloj disvolviĝis sur
+diinaj kapetoj, graciaj brakoj levas florkronojn kaj tamburinojn, --
+kaj la rido, brila, olimpa rido, kuras kaj malsuprenruliĝas kun ili.
+
+Antaŭe paŝas diino. Ŝi estas la plej alta, plej bela el ĉiuj -- sur
+ŝia dorso sagujo, en la manoj pafarko, sur levitaj bukloj arĝenta
+luna falĉileto.
+
+Diana, ĉu tio estas ci?
+
+Sed subite haltis la diino ... kaj post ŝi ekhaltis ĉiuj nimfoj.
+
+Eksilentis la sonora ridado ... Mi vidis, kiel paliĝis la vizaĝo de
+la diino, subite mutiĝinta. Mi vidis, kiel ŝtoniĝis ŝiaj piedoj,
+kiel neesprimebla teruro malfermis ŝian buŝon, larĝigis la okulojn,
+fiksitajn malproksimen ... Kion ŝi ekvidis? Kion ŝi rigardis?
+
+Mi turnis min tieflanken, kien ŝi rigardis.
+
+Sur la ĉielrando, post la malalta strio de kampoj, fajre brilis
+la pinto de l’ ora kruco sur la blanka sonorilejo de la kristana
+preĝejo. Tiun krucon ekvidis la diino.
+
+Mi aŭdis post mi daŭran ĝemsopiron, similan al la tremetado de
+rompiĝinta kordo. Kiam mi ree returniĝis, la nimfoj estis foriĝintaj.
+Ĉie, kiel antaŭe, estis verda la vasta arbaro, nur iuflanke, tra la
+branĉdensaĵo, vidiĝis, malaperante en la aero, blankaj pecetoj ...
+ĉu tio estis tunikoj de la nimfoj, aŭ la vaporo, leviĝanta el la vala
+fundo -- mi ne scias ...
+
+Sed kiom bedaŭris mi la foriĝintajn diinojn!
+
+
+
+
+Piednotoj
+
+
+[1] Kamparana domo en Nordruslando.
+
+[2] Longa surtuto kuntirita ĉe la talio, nacia vestaĵo en
+Nordruslando.
+
+[3] Pud = rusa pezmezuro (16,36 kilogramoj).
+
+[4] La servutuloj, kiuj plenumis diversajn servojn en la domo mem
+de gesinjoroj, estis nomataj: „kortanoj“. Diversaj ankaŭ estis la
+oficoj, okupitaj de ili.
+
+[5] Diablo, arbarkoboldo: insultaj vortoj.
+
+[6] Pekis, nominte la diablon.
+
+[7] Rusaj popolaj herooj, posedintaj eksterordinaran fortecon.
+
+[8] Samovaro, temaŝino, en kiu oni boligas la akvon por prepari la
+teon.
+
+[9] Akompanistinoj estis virinoj, kiuj ĉirkaŭis la nobelinon por
+amuzi ŝin, legi al ŝi laŭtvoĉe ktp. Ili estis, plejparte, nobelaj
+vidvinoj aŭ nobelaj fraŭlinoj el malriĉaj familioj.
+
+[10] Ili iris saluti la sinjorinon kaj, elpetante ŝian benon je ilia
+geedziĝo, ili alportis donacojn.
+
+[11] Kun Dio, tiuj vortoj devis esti diritaj antaŭ ĉiu vojaĝo.
+
+[12] La ruĝa tuko, kun kiu oni iras svatiĝi je fraŭlino.
+
+[13] En tiu tempo ĉiu urbo aŭ vilaĝo havis sian limbaraĵon.
+
+[14] La mansvingo, gesto de senespero.
+
+[15] La ĉambelano venis ĉiumatene al la sinjorino por raporti al ŝi
+pri domaj aferoj kaj ricevi ordonojn.
+
+[16] Popola rimedo kontraŭ sveno.
+
+[17] Ŝĉi = brasiksupo sen aŭ kun viando, rusa nacia manĝaĵo.
+
+[18] Versto, rusa distancmezuro, 1066 metroj.
+
+[19] La soldatedzino, en tiu epoko la militservo daŭris longe; tial
+la edzino de la soldato restis prizorgata de la tuta vilaĝo. Ankaŭ
+oni soldatigis ofte ribelajn servutulojn.
+
+[20] Ikonoj: sanktaj bildfiguroj.
+
+[21] En Nordruslando, gubernio en la najbareco de la Moskvo.
+
+[22] Ĉevalkomercistoj vendas kaj aĉetas po amase ĉevalojn, paŝtigante
+ilin en la stepoj.
+
+[23] Insekto, pikanta precipe ĉevalojn; ruse: ovod; greke: ojstros;
+latine: oestrus; france: œstre; itale: estro; germane: Bremse.
+
+[24] Karesnomoj de -- Fedor, Pavel, Ilja, Konstantin kaj Ivan.
+
+[25] Ĉerpejo, en la paperfabrikoj oni nomas la ejon, kie oni elĉerpas
+la paperon en pelvegoj. Ĝi troviĝas ĉe la digo mem, sub la rado de
+la papermuelilo.
+
+[26] Defluilo, laŭlonge de ĝi la akvo kuras al la rado.
+
+[27] La eco de krucosigno, forpeli la ĉarmigon senditan de diablo.
+
+[28] „Pura“, la diablo ne havas sur ĝi potencon; „libera“, de diablaj
+servistoj.
+
+[29] La rusa popola fantazio lokas ĉie homfigurajn „spiritojn“: En la
+arbaro loĝas arbarkoboldo, malbona petolulo, kiu devojigas pasantojn.
+En la riveroj loĝas virinaspektaj estaĵoj = „nimfoj“. Ili allogas
+virojn. En la domo loĝas „domovoj“ = „domspiritoj“. Ĉiujn tiujn
+„spiritojn“ oni nomas „malicaj, malpuraj, malbonaj“. La krucosigno,
+farata en oportuna momento, forpelas la diablan forton. Estas lokoj,
+konataj kiel „malpuraj, malbenitaj“.
+
+[30] Korvinoj, timemaj birdoj.
+
+[31] La bestoj, laŭ superstiĉaj kredoj, sentas diablan forton.
+
+[32] Nomoj de la hundoj.
+
+[33] Kaftano, kamparana surtuto.
+
+[34] „Sorĉa herbo“, havas econ disfosi la teron.
+
+[35] „Gepatra sabato“ = sabato de la karnavala semajno, antaŭ la
+Grandega Fastado, kiu daŭras ĝis Paska dimanĉo. La tago, en kiu
+oni rememoras la mortintojn, simila al franca „Toussaint“, germana
+„Allerseelen“.
+
+[36] Veremulo, homo bonmora, bonfaranta, vivanta laŭ Dia leĝo. -- La
+kolombo estas opiniata sankta birdo. Sur sanktaj bildoj la popola
+fantazio personigas la „Sanktan spiriton“ en la figuro de kolombo.
+
+[37] La kamparanoj rusaj tiel nomas la sunan mallumiĝon, pensante, ke
+ĝi antaŭdiras tujan finiĝon de la mondo.
+
+[38] „Izba“, kamparana domo en Nordruslando.
+
+[39] En la legendo pri la alveno de „Triŝka“, kiu pereigos homajn
+animojn, eble estas ripetata la legendo pri Antikristo.
+
+[40] Hejmsiduloj, en la senco: vi sidas hejme kaj nenion scias.
+
+[41] Akvotruo, la akvo, kiu restas post la printempa degelo kaj
+rivera elbordiĝo; ĝi ofte ne sekiĝas eĉ somere.
+
+[42] Ojdipus, lat. Oedipus, reĝo mita en Tebaj (Grekujo), solvis la
+enigmon de la Sfinkso, monstro, kiu mortigis ĉiun, kiu ne povis solvi
+ĝian enigmon. La grekoj imagis ĝin kiel virgulinon kun leona korpo
+kaj birdflugiloj. La egiptaj sfinksoj, kiel simboloj de l’ forto,
+estis regule viraj.
+
+[43] Greka paŝtista dio, dio de la verdiĝanta naturo.
+
+[44] Arbarnimfoj.
+
+[45] Aninoj de Bakĥo, la dio de l’ vino.
+
+
+
+
+Notoj de transskribinto:
+
+Mi translokigis ĉiujn piednotojn al la fino de la teksto. Mi silente
+ĝustigis etajn interpunkciajn erarojn, kaj registris aliajn ŝanĝojn
+per html-aj komentoj. Ankaŭ originalajn paĝkomencojn mi simile
+registris.
+
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 66037 ***
diff --git a/66037-h/66037-h.htm b/66037-h/66037-h.htm
index 2ae4ea0..f48efc8 100644
--- a/66037-h/66037-h.htm
+++ b/66037-h/66037-h.htm
@@ -1,3202 +1,2733 @@
-<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN"

-     "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">

-<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="eo" lang="eo">

-<head>

-<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />

-<title>Turgenev, Elektitaj Noveloj—A Project Gutenberg eBook</title>

-<link rel="coverpage" href="images/cover.jpg" />

-<style type="text/css">

-<!--

-body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;}

-div.titlepage {font-size: 1.2em; text-align: center; line-height: 1.7; margin-top: 4em; margin-bottom: 4em;}

-td.numb {text-align: right; vertical-align: top; white-space: nowrap;}

-.smaller {font-size: smaller;}

-h1 {font-size: 2.2em; letter-spacing: 0.2ex;}

-h2 {font-size: 1.7em; letter-spacing: 0.2ex;}

-h3 {font-size: 1.3em; text-align: center; margin-top: 2em;}

-div.section {text-align: center; margin-top: 4em; margin-bottom: 2em; page-break-before: always;}

-div.toc {text-align: left; margin-top: 4em; padding-left: 2em; max-width: 25em;}

-td {text-indent: -1em; padding-left: 1em;}

-.far_sig {text-align: right; margin-right: 10%; font-style: italic;}

-.footnotes {border: dashed 1px; margin: 4em 0em 4em 0em; padding-left: 1em;}

-.footnote {margin-left: 10%; margin-right: 10%; font-size: 0.9em;}

-.footnote .label  {position: absolute; right: 85%; text-align: right;}

-.fnanchor {vertical-align: super; font-size: .8em; font-weight: normal;}

-.tnotes {background-color: #eeeeee; color: #000; padding: 1ex; margin-top: 4em;}

--->

-</style>

-</head>

-<body>

-

-<div style='text-align:center; font-size:1.2em; font-weight:bold'>The Project Gutenberg eBook of Elektitaj noveloj, by Ivan Sergeevich Turgenev</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and

-most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions

-whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms

-of the Project Gutenberg License included with this eBook or online

-at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you

-are not located in the United States, you will have to check the laws of the

-country where you are located before using this eBook.

-</div>

-

-<p style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Title: Elektitaj noveloj</p>

-

-<div style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Author: Ivan Sergeevich Turgenev</div>

-

-<div style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Translator: Alexandra Mexin</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>Release Date: August 11, 2021 [eBook #66037]</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>Language: Esperanto</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>Character set encoding: UTF-8</div>

-

-<div style='display:block; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Produced by: Andrew Sly, Miroslav Malovec and the Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (his file was produced from images generously made available by Biblioteka Cyfrowa KUL.)</div>

-

-<div style='margin-top:2em; margin-bottom:4em'>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ NOVELOJ ***</div>

-<div style="text-align: center;">

-<p style="font-size:170%;">INTERNACIA<br />

-MONDLITERATURO</p>

-

-<p style="font-size:120%;">Kolekto de la plej famaj verkoj<br />

-el ĉiuj naciaj literaturoj</p>

-

-<p class="smaller">

-FERDINAND HIRT &amp; SOHN EN LEIPZIG / 1923<br />

-ESPERANTO-FAKO</p>

-</div>

-

-

-<div class="titlepage">

-<h1>I. S. TURGENEV<br />

-

-ELEKTITAJ NOVELOJ</h1>

-

-<p style="font-size:120%;">El la rusa originalo tradukis<br />

-  <b>Alexandra Mexin</b></p>

-

-<p>FERDINAND HIRT &amp; SOHN EN LEIPZIG / 1923<br />

-ESPERANTO-FAKO</p>

-</div>

-

-

-<div class="smaller">

-<p>ĈIUJ RAJTOJ ESTAS REZERVATAJ</p>

-

-<p>PRESEJO BREITKOPF &amp; HÄRTEL, LEIPZIG</p>

-</div>

-

-

-<div class="toc">

-<p><b>TABELO DE ENHAVO</b></p>

-

-<table summary="Table of contents">

-<tr><th>&nbsp;</th><th>Paĝo</th></tr>

-<tr><td><a href="#nr1">Antaŭparolo kun biografio de Ivan S. Turgenev</a></td><td class="numb">7</td></tr>

-<tr><td><a href="#nr2">Mumu</a></td><td class="numb">13</td></tr>

-<tr><td><a href="#nr3">Beĵin-Herbejo</a></td><td class="numb">50</td></tr>

-<tr><td><a href="#nr4">Poemetoj en prozo</a><br />

-Hundo &mdash; Sfinkso &mdash; Egoisto &mdash; Lazurregno &mdash; Festo en la

-ĉielo &mdash; Haltu! &mdash; Morgaŭ! Morgaŭ! &mdash; Rozo &mdash; Nimfoj.</td><td class="numb">77</td></tr>

-</table></div>

-<!-- p.007 -->

-

-

-

-<div class="section" id="nr1">

-<h2>ANTAŬPAROLO</h2>

-

-<p>KUN BIOGRAFIO DE IVAN S. TURGENEV</p>

-</div>

-

-<p>La librokolekto „Internacia Mondliteraturo“ havas la taskon,

-konigi al la Esperantistaro per karakterizaj verkoj la plej famajn

-verkistojn de diversaj nacioj. Starante antaŭ la demando, kiu

-<i>rusa</i> poeto meritas, kiel unua reprezenti la literaturon de sia

-popolo en ĉi tiu libroserio, oni sen hezito donos sian voĉon al

-<i>Ivan Turgenev</i>; ĉar lin antaŭ ĉiuj honoras la ĝenerala juĝo, ke li

-estas inter la rusaj verkistoj „la plej klasika“. Krome oni nomis

-lin ankaŭ „la plej eŭropa“, aludante per tio, ke Turgenev estis la

-arta reprezentanto de la „Okcidentemuloj“, rusa partio politika kaj

-literatura, kiu volis enigi en Ruslandon la tuteŭropan modernan

-kulturon kun ĝiaj klereco kaj liberecaj ideoj. Pro tio neruso plej

-bone komencos la studadon de la rusa literaturo per ĉi tiu poeto,

-ĉar liaj pensmaniero kaj stilo estas por ĉiu klaraj kaj facile

-kompreneblaj, kaj li kvazaŭ sur oportuna vojo enkondukas en la

-fremdecan regnon de la rusa animo.</p>

-

-<p>La epoko, en kiu ekverkis Turgenev, estas ĉefe karakterizita per la

-mizera stato de sklaveco, en kiu vivis grandega parto de la rusa

-popolo. Regis tiam ankoraŭ la malbeninda sistemo de l’ servuto, kiu

-subigis ĉiujn sociajn rilatojn al siaj kruelaj leĝoj. Sub la „servuta

-rajto“ ekzistis nur du precipaj klasoj: sinjoroj kaj servutuloj.<!-- p.008 --> La

-rusa regnestraro sub Nikolaj Ia celis per ĉiuj rimedoj daŭrigi kiel

-eble plej longe tiun staton. Tial ĝi malpermesis kaj persekutis ĉion,

-kio povus &mdash; rekte aŭ malrekte &mdash; akceli la forigon de la servuto.

-Per feraj manoj la registaro retenis la kamparanojn, kiuj aspiris la

-liberecon, kaj same la sklavposedantojn, kiuj mem protestis kontraŭ

-la indigninda sklaveco de siaj sampopolanoj. Estis sinjoroj, kies

-konscienco ne permesis al ili ĝui komfortan vivadon, kiam apud ili

-suferis homoj, sur kies sango kaj larmoj apogiĝis la „civilizacio“ de

-tiu epoko.</p>

-

-<p>Tamen tre forte staris ankoraŭ la muroj de la sklaveco kaj

-nerompeblaj ŝajnis la katenoj de l’ mallibero. La ribeloj de la

-servutuloj estis subpremataj per pafiloj kaj kanonoj, kaj malfortaj

-estis la voĉoj de tiuj servutsinjoroj, kiuj &mdash; kvankam hontante pri

-la malhonesteco de la aĉetado, vendado kaj ekspluatado de homoj kiel

-de bestoj &mdash; tamen ne riskis malkaŝe kaj kuraĝe <i>agi</i> kontraŭ tiu

-profunde enradikiĝinta institucio. Sed ekstaris aliaj &mdash; noblaj kaj

-bravaj filoj de Ruslando, kiuj ne povis toleri senage tiun hontegon

-kaj laŭte protestis kontraŭ la servuto je la nomo de vera amo al sia

-patrolando, je la nomo de la piedpremitaj homrajtoj. Ivan Turgenev

-apartenis al tiuj noblaj kaj bravaj homoj.</p>

-

-<p><i>Ivan Sergejeviĉ Turgenev</i> (1818-1883) naskiĝis en la urbo Orel,

-en riĉa nobela familio. Sian infanaĝon li pasigis en la granda

-vilaĝobieno Spasskoje-Lutovinovo, kiu apartenis al lia patrino. En

-tiu tempo estis kutimo en la nobelaj familioj, inviti eksterlandajn

-edukistojn. Tial la juna Turgenev havis guvernantojn francajn

-kaj germanajn kaj parolis perfekte tiujn du lingvojn. Malgraŭ la

-senzorga, luksa vivo la juna Turgenev ne estis feliĉa. Li tro frue

-rimarkis la malgajan sorton de la<!-- p.009 --> servutularo, bedaŭrinde en sia

-hejmo mem. Lia patrino estis kruela al la servutularo kaj hejma

-servistaro. Por ĉiam en la juna animo de la estonta eminenta verkisto

-restis la malgajaj okazintaĵoj el la vivo de la kamparanoj, la

-sklavoj de la sinjoroj. Dekunujara Turgenev estis sendata al Moskvo

-en edukejon, kie li perfekte ellernis ankaŭ la anglan lingvon.

-Dekkvinjara li jam iĝis studento de la Moskva universitato, kie li

-studis historion kaj filologion. Sed baldaŭ li estis devigata reveni

-en la vilaĝon, ĉar lia patro mortis.</p>

-

-<p>Unu jaron Turgenev pasigis en la bieno de sia patrino. Iliaj

-interrilatoj malboniĝis pro tio, ke Turgenev ne povis toleri ŝian

-kruelan konduton al la servutularo, kaj la fiera, despotema nobelino

-ne ŝatis la humanajn ideojn de sia filo. Turgenev forlasis la

-hejman vilaĝon por viziti la Peterburgan universitaton. Atinginte

-la gradon de kandidato, li vojaĝis en la jaro 1838a al Germanlando

-kaj studis ĉe la Berlina universitato klasikan filologion, historion

-kaj filozofion. Reveninte en sian patrujon post du jaroj, Turgenev

-definitive disiĝis de sia patrino, rifuzis monrimedojn de ŝi kaj

-komencis vivi de siaj literaturaj laboroj.</p>

-

-<p>Turgenev dediĉis en la komenco de sia literatura agado sian grandegan

-verkistan talenton al la priskribo de la malgaja vivado de la

-servutularo. Liaj rakontoj el la kamparana vivo aperis en la jaro

-1852a sub la titolo: „Memoraĵoj de ĉasisto“. La libro faris tre

-grandan impreson sur la legantojn kaj fondis lian famon. Kun veremo

-Turgenev kuraĝe montras en ĝi la hontindan sklavostaton de milionoj

-da rusoj. La caro Aleksander IIa, tiam ankoraŭ kronprinco, tre ŝatis

-la libron de Turgenev. La bela rakontaro sendube akcelis multe la

-liberigon de la kamparanoj en la jaro 1861a.</p><!-- p.010 -->

-

-<p>En la jaro 1856a Turgenev transloĝiĝis en Parizon, kie li restis

-ĝis sia morto. Tie li skribis siajn rimarkindajn romanojn: „Nobela

-nesto“, „Patroj kaj infanoj“ kaj aliajn. Krom admirinda beleco de la

-lingvo kaj de la stilo, krom la arto belege priskribi ia naturon,

-la verkoj de Turgenev estas plenaj de humanaj ideoj. Tiu ĉi granda

-verkisto alvokas la kompaton al ĉiuj malfeliĉuloj kaj persekutatoj,

-la amon al ĉio nobla kaj ideala. Mortinte en la jaro 1883a en

-Bougival apud Paris, Turgenev estis enterigata en Peterburgo, en la

-famkonata tombaro Volkova, kie ripozas apud li en eterna dormado

-ankaŭ aliaj eminentaj kaj noblaj filoj de la rusa lando ...</p>

-

-<p>Baldaŭ Turgenev iĝis famglora ankaŭ en eksterlando. Eminentaj aŭtoroj

-skribis pri li kaj liaj verkoj: Daudet, Renan, Carlyle k. a. &mdash;

-Turgenev estis amiko de Merimée, Flaubert, Rolstown kaj Tennyson. &mdash;

-Li apartenas al la tuta homaro!</p>

-

-<p>La noveloj de Turgenev, kiujn mi elektis por ĉi tiu libro, apartenas

-al diversaj periodoj de lia verkado.</p>

-

-<p>La novelo „<i>Mumu</i>“ aperis en la jaro 1852a. Sub ĝia arta vesto

-kaŝiĝas akra kritiko kontraŭ la socia institucio, kiu permesis la

-sklavigon de homo per alia homo. Kaprica maljuna nobelino forprenas

-de liaj terkulturaj laboroj surdmutan grandegulon, Gerasim, kaj

-destinas lin kortgardisto por sia domo en Moskvo. Apenaŭ kutimiĝinte

-al la nova vivo en la grandurbo, la soleca Gerasim ekamas la humilan,

-simplaniman lavistinon Tatjana. Sed, laŭ ordono de la sinjorino,

-Tatjana estas edzinigata kun drinkemulo. Poste Gerasim koraliĝas

-al la hundeto Mumu, kiun li trovis kaj prenis kun si, sed ree la

-sinjorino, al kiu la hundeto de ŝia servutulo ne montris la atenditan

-respekton, ĉagrenas la bonkoran mutulon, ordonante forigi la hundon.

-Fine<!-- p.011 --> Gerasim devas mem dronigi sian karulon. La angla verkisto

-Carlyle nomis la novelon „Mumu“ la plej kortuŝa el ĉiuj rakontoj,

-kiujn li iam legis.</p>

-

-<p>La dua rakonto „<i>Beĵin-Herbejo</i>“ estas prenita el la libro

-„Memoraĵoj de ĉasisto“, aperinta en la jaro 1852a. Ĉasante Turgenev

-pasigas la nokton sur la Beĵin-Herbejo en la societo de kamparanaj

-knaboj, kiuj dumnokte gardas paŝtiĝantajn ĉevalojn. La simpla elkora

-babilado de la knaboj konigas al ni rusajn superstiĉojn, kiuj devenas

-parte de la malklereco &mdash; la kamparanoj ne povas klarigi naturajn

-fenomenojn &mdash; parte estas restaĵoj de la idolana religio, kiu

-strange intermiksiĝas en kredoj kaj ritoj kun la kristana. &mdash; La bela

-rakonto estas kvazaŭ kadrumita de admirinda naturpriskribo.</p>

-

-<p>Kiel fina akordo sonas la lirikaj „<i>Poemetoj en prozo</i>“, aperintaj

-en la jaro 1881a. La lacanima majstro esprimas en ili krom altaj

-tuthomaraj ideoj ankaŭ siajn proprajn personajn sentojn, meditas pri

-sia sorto, pri morto kaj senmorteco.</p>

-

-<p class="far_sig">Alexandra Mexin.</p><!-- p.012 -->

-<!-- p.013 -->

-

-

-

-<div class="section" id="nr2">

-<h2>MUMU</h2>

-</div>

-

-<p>En unu el la stratoj malproksimaj de la centro, en Moskvo, en griza

-domo, kun blankaj kolonoj, interetaĝo kaj kurbiĝinta balkono, loĝis

-iam nobela vidvino kun multnombra hejmanaro. Ŝiaj filoj havis

-oficon en Peterburgo, ŝiaj filinoj estis edziniĝintaj; ŝi eliradis

-malofte el sia domo kaj en soleco pasigis la lastajn jarojn de sia

-avara, enuiga maljunaĝo. Jam delonge preterpasis ŝia tago, sengaja,

-malserena; sed ŝia vespero estis pli malluma ol la nokto mem.</p>

-

-<p>El ŝia tuta servantaro la plej rimarkinda persono estis la

-kortgardisto Gerasim, viro altkreska, grandegulo, sed naskita

-surdmuta. La sinjorino prenis lin el la vilaĝo, kie li vivis sola, en

-malgranda „izba“<a href="#Footnote01" class="fnanchor">[1]</a>, loĝante dise de siaj fratoj. Li fervore plenumis

-siajn devojn, kiel servutulo.</p>

-

-<p>Eksterorde fortega, li laboris kvaroble pli ol iu alia &mdash; li estis

-kapabla je ĉiu laboro. Estis ĝojo observi lin, kiam li plugis:

-kunpremante per siaj grandegaj manplatoj la plugilon, li ŝajne

-sen helpo de sia ĉevalo tratranĉis la elastan terbruston. Aŭ, dum

-la falĉado, li tiel ege skuadis la falĉilon, kvazaŭ li forfalĉus

-betulojn kune kun la radikoj. Kiam li rapide, senhalte draŝis per

-triarŝinlonga draŝilo, tiam moviĝis kiel leviloj la longformaj kaj

-malmolaj muskoloj de liaj ŝultroj. Pro ĉiama silento lia laborado

-ŝajnis solene grava. Li estis bravulo<!-- p.014 --> kaj ĉia fraŭlino volonte

-edziniĝus kun li, se li ne estus surdmutulo.</p>

-

-<p>Tiun Gerasim-on oni venigis al Moskvo, aĉetis por li botojn; je

-la somero oni kudris por li kaftan-on<a href="#Footnote02" class="fnanchor">[2]</a>, je la vintro-felpelton,

-enmanigis al li ŝovelilon kaj balailon &mdash; kaj li ricevis la oficon de

-kortgardisto.</p>

-

-<p>Ne plaĉis al li komence lia nova vivmaniero. De sia infanaĝo li estis

-kutimita al kampaj laboroj, al kamparana vivado. Fremda inter aliaj

-homoj pro sia malfeliĉo, li elkreskis muta, fortikega, kiel arbo sur

-fekunda grundo. Translokita en la urbon, li ne komprenis, kio al li

-okazis. Li enuis, ne komprenante ion, kiel nenion komprenas juna

-sanplena bovo, kiun oni ĵus forprenis de la kampo, kie li paŝtiĝis

-en longkreska suka herbo, forprenis, metis en vagonon fervojan kaj

-jen &mdash; oni ĝin forveturigas, surŝutante ĝian grasdikan korpon per

-fumo, per fajreroj, per onda vaporo; rapidege oni forigas ĝin, brue,

-knare &mdash; sed kien &mdash; tion nur Dio scias!</p>

-

-<p>Sian novan okupon Gerasim, post pena kampara laborado, komparis je

-amuzo. Post duonhoro lia laboro estis farita, kaj li ree senokupe

-haltis meze de la korto; li observis mirigite, malfermante la buŝon,

-ĉiujn preterpasantojn, kvazaŭ li volus fine ekscii de ili la solvon

-de sia enigma situacio.</p>

-

-<p>Aŭ li sin kaŝis ien, en angulon, kaj forĵetinte malproksimen la

-balailon kaj ŝovelilon, li kuŝigis sin, tuŝante la teron per sia

-vango, kaj restis senmove dum kelke da horoj, kiel kaptita besto.</p>

-

-<p>Sed la homo kutimiĝas al ĉio, kaj ankaŭ Gerasim kutimiĝis fine al la

-urba vivado. Li ne havis tro da okupo: lia ofico konsistis en tio,

-ke li devis purigi la<!-- p.015 --> korton, dufoje ĉiutage venigi la barelon kun

-akvo, provizi la domon je ligno kaj dishaki ĉi tiun, ankaŭ por la

-kuirejo, ne enlasi fremdulon kaj dumnokte gardi la korton.</p>

-

-<p>Verdire, li fervore plenumis sian devon: nek ligneron, nek balaaĵon

-oni povis trovi en la korto.</p>

-

-<p>Se restis en la pluvokoto ie la ĉevalaĉo, kiu tiris la akvobarelon,

-li ne nur la ĉaron, sed eĉ la ĉevalon per unu movo de siaj ŝultroj

-forpuŝis. Aŭ li hakis lignon: la hakilo sonoris en liaj manoj, kiel

-vitro, ĉiuflanken flugis ligneroj, ŝtipetoj. Kio koncernis fremdulojn

-&mdash; li, unu nokton, kaptinte du ŝtelistojn, tiel frapis unu kontraŭ

-la alia per la fruntoj, ke post tio oni eĉ ne bezonis konduki ilin

-en la policejon. Pro tio ĉiuj en la kvartalo tiel lin timegis, ke

-preterpasantaj eĉ dumtage fremduloj, ne friponoj, ekvidante la

-teruran kortgardiston, faris timgestojn kaj lin krivokis, kvazaŭ li

-povis ilin aŭdi.</p>

-

-<p>Kun la servantaro Gerasim ne estis tro amikema, &mdash; ili lin timis &mdash;

-sed tamen li konsideris ilin „siaj“.</p>

-

-<p>Ili interkompreniĝis helpe de signoj; &mdash; li plenumis akurate ĉiujn

-ordonojn, sed konsciis siajn rajtojn, kaj neniu kuraĝis okupi lian

-lokon ĉetable. Ĝenerale, Gerasim estis severmora, serioza kaj ŝatis

-ordon en ĉio. Li eĉ al la kokoj ne permesis lukti: ekvidante tion,

-li tuj kaptis ilin je la piedoj, turnis ilin dekfoje en la aero kaj

-disigis ilin. En la korto de la sinjorino troviĝis ankaŭ anseroj;

-ansero estas, kiel oni scias, birdo serioza, meditema. Gerasim ilin

-estimis, li vartis kaj manĝigis ilin; li mem similis je ia gravmiena

-viransero.</p>

-

-<p>Kiel loĝejon oni destinis por li la ĉambreton super la kuirejo,

-kiun li aranĝis mem, laŭ sia plaĉo. Li konstruis mem sian liton el

-kverkbretoj sur kvar ŝtipegoj &mdash;<!-- p.016 --> vere gigantecan liton: ĝi ne estus

-kurbiĝinta eĉ sub centpuda ŝarĝo<a href="#Footnote03" class="fnanchor">[3]</a>.</p>

-

-<p>Sub la lito staris forta kestego kaj en la angulo &mdash; tableto

-samspeca. Ĉe la tableto &mdash; la tripieda seĝo, malalta, tiel

-solidedaŭra, ke Gerasim ĝin levis, faligis kaj nur ridetis.</p>

-

-<p>Li fermis sian ĉambreton per seruro simila je kalaĉeto, nur nigra; la

-ŝlosilon de tiu seruro Gerasim ĉiam portis sur sia zonumo.</p>

-

-<p>Li ne ŝatis, ke oni venas al li.</p>

-

-<p>Tiel forpasis unu jaro, post kies fino io okazis al Gerasim.</p>

-

-<p>La maljuna sinjorino, kies korton gardis Gerasim, laŭ malnovaj

-kutimoj, havis multnombran geservistaron. En ŝia domo estis ne nur

-lavistinoj, kudristinoj, meblistoj, tajloroj kaj tajlorinoj, sed

-ankaŭ ĉevalarmajisto. Li, krome kuracis bestojn kaj kortanojn<a href="#Footnote04" class="fnanchor">[4]</a>.

-Li estis domkuracisto por la sinjorino, ankaŭ estis botisto, kiun

-oni nomis Kapiton Klimov, drinkemulo. Klimov opiniis sin mem &mdash; homo

-ofendita, ne ŝatata laŭ sia indeco, klerulo. Li pensis, ke li devus

-loĝi en la ĉefurbo, ne en Moskvo, senokupe, en ia forgesita angulo.

-Se li drinkis, li tion faris pro ĉagreno, kiel li mem klarigis,

-akcentante ĉiun vorton kaj frapante sian bruston.</p>

-

-<p>Unu fojon la sinjorino konversaciis pri li kun sia ĉambelano Gavrila,

-kiu ŝajne jam ĉe la naskiĝo estis destinita por esti ĉefa persono, se

-oni juĝis laŭ liaj flavaj okuletoj kaj la nazo, simila je anasbeko.</p><!-- p.017 -->

-

-<p>La sinjorino bedaŭris la malbonmoralecon de Kapiton, kiun

-antaŭvespere oni trovis ie sur la strato.</p>

-

-<p>„Jen, Gavrila“, ŝi ekparolis subite, „ĉu ni lin edzigu, kion ci

-pensas? Eble li serioziĝos.“</p>

-

-<p>„Kial do lin ne edzigi? Tre bone tio estos“, respondis Gavrila.</p>

-

-<p>„Jes, sed kiu konsentos edziniĝi kun li?“</p>

-

-<p>„Kompreneble, sed laŭ via deziro. Li tamen estas al io taŭga. Ni ne

-malesperu.“</p>

-

-<p>„Ŝajne Tatjana al li plaĉas.“</p>

-

-<p>Gavrila volis ion kontraŭdiri, sed kunpremis la lipojn.</p>

-

-<p>„Jes, li svatiĝu je Tatjana“, decidis la sinjorino, flarante tabakon

-plezure. „Ĉu ci aŭdas?“</p>

-

-<p>„Laŭ via ordono“, diris Gavrila kaj foriris.</p>

-

-<p>Reveninte en sian ĉambron (ĝi troviĝis en la flank-konstruaĵo

-kaj en ĝi estis amasigitaj forĝumitaj kestoj), Gavrila unue

-forsendis sian edzinon, poste sin sidigis ĉe la fenestro kaj

-enpensiĝis. La neatendita ordono de la sinjorino starigis antaŭ li

-malfacilan taskon. Fine li ekstaris kaj venigis Kapiton-on. Kapiton

-estis veninta ... Sed antaŭ ol ni komunikos al la legantoj ilian

-konversacion, ni opinias necesa, rakonti per nemultaj vortoj pri

-Tatjana, kun kiu estis devigita edziĝi Kapiton, kaj pri tio, kial la

-ordono de la sinjorino embarasis la ĉambelanon.</p>

-

-<p>Tatjana, lavistino (ŝi estis lerta kaj lavis nur delikatajn

-tolaĵojn), estis dudekokjara virino, eta, maldika, blonda, kun

-makuletoj sur la maldekstra vango. Makuletoj, kun kiuj oni naskiĝas

-sur la maldekstra vango, estas malbona antaŭsigno en Ruslando &mdash;

-la antaŭdiro de la malfeliĉa vivo ... Tatjana ne povis laŭdi sian

-sorton. De sia junaĝo ŝi estis maldorlotita; ŝi laboradis pene, ne

-vidante ian kareson.</p><!-- p.018 -->

-

-<p>Oni vestigis ŝin iel. Ŝi ricevis mizeran salajron. Ŝi preskaŭ

-ne posedis parencaron: ia maljuna ŝlosilgardisto, forlasita en

-kamparbieno pro netaŭgeco, estis ŝia onklo, aliaj ŝiaj onkloj estis

-kamparanoj &mdash; jen ĉio. Oni ŝin opiniis iam belulino, sed ŝia beleco

-tre frue foriĝis. Ŝi estis tre humila, homtima; pri si mem ŝi

-sentis indiferenton, aliaj ŝin teruris. Ŝi pensis nur pri unu

-afero: fini ŝian laboron ĝis la fiksita horo, neniam parolis kun iu

-kaj tremetadis pro la nomo nur de la sinjorino, kvankam tiu apenaŭ

-ŝin konis laŭvide. Kiam oni venigis Gerasim-on el la kamparo, ŝi

-preskaŭ svenis pro teruriĝo, ekvidante lian grandegan figuron. Ŝi

-ĉiam evitis renkonti kun li, ŝi eĉ fermis la okulojn, kiam hazarde

-ŝi preterkuris lin, rapidante el la domo en la lavejon. Gerasim

-komence tute ne atentis ŝin. Poste li ridetadis, ŝin renkontante,

-poste ŝin longe fiksrigardadis kaj fine &mdash; ekamis ŝin. Ŝi plaĉis

-al li pro kio &mdash; Dio tion scias: ĉu pro ŝia milda vizaĝesprimo,

-ĉu pro la timemo de ŝiaj movoj. Unu fojon ŝi trapasis la korton,

-singardeme tenante en disstarigitaj fingroj amelumitan bluzeton de

-la sinjorino &mdash; iu ekkaptis forte ŝian kubuton. Ŝi returniĝis,

-ekkriis &mdash; malantaŭe staris Gerasim. Malsaĝe ridante kaj karese

-muĝante, li aletendis mielkuketon kokforman kun orumitaj vosto kaj

-flugiloj. Ŝi volis rifuzi, sed li perforte ĝin enŝovis en ŝian

-manon, kapbalancis, foriris kaj, rigardante reen, ankoraŭfoje ekmuĝis

-ion amikecan. Depost tiu tago li ŝin sekvis: kien ajn ŝi iris, ŝi ĉie

-vidis lin antaŭ si. Li renkonte ridetis, eltiris rubandon, kaŝitan

-ĉebruste, kaj ĝin donacis al ŝi, forviŝis antaŭ ŝi la polvon per

-la balailo. La malfeliĉa fraŭlino estis tre embarasita pro tio.

-Baldaŭ ĉiuj domanoj eksciis pri la faroj de la muta kortgardisto.

-Tatjana estis kvazaŭ surŝutata de mokvortoj, eldiroj, ŝin trafantaj,

-pikaludoj. Sed neniu<!-- p.019 --> tamen kuraĝis mokaĉi pri Gerasim: li ne ŝatis

-ŝercojn; ankaŭ ŝin oni ne maltrankviligis en lia ĉeesto. Nevole la

-fraŭlino estis de li protektata. Kiel ĉiuj surdmutuloj, li estis

-tre komprenema kaj tuj rimarkis, ke oni mokas pri li aŭ ŝi. Unu

-fojon, dum la tagmezmanĝo, la ĉambelanino insultis Tatjana-n tiel,

-ke la kompatindulino preskaŭ estis ekploronta pro ĉagreno. Subite

-Gerasim leviĝis, etendis sian brakon, metis sian manegon sur la

-kapon de la ĉambelanino kaj tiel malafable, furioze rigardis ŝin, ke

-ŝi kurbiĝis super la tablo. Ĉiuj eksilentis. Gerasim prenis ree la

-kuleron kaj daŭrigis sorbmanĝi la brasiksupon. „Jen &mdash; muta diablo,

-arbarkoboldo“<a href="#Footnote05" class="fnanchor">[5]</a>, duonvoĉe ĉiuj balbutis, &mdash; la ĉambelanino levis sin

-kaj foriris en la servistinejon.</p>

-

-<p>Aliafoje, rimarkinte, ke Kapiton, tiu Kapiton, pri kiu mi ĵus

-rakontis, tro amindume konversaciis kun Tatjana, Gerasim faris al li

-fingrosignon, ke li alproksimiĝu, kondukis lin en la veturilejon; tie

-li, preninte la pinton de la timono, neforte, sed signifplene minacis

-per ĝi.</p>

-

-<p>Ĉi ĉion li faris nepunate. Vere, la ĉambelanino, enirinte la

-servistejon, tuj svenis kaj ĝenerale tiel lerte agis, ke la saman

-tagon la maldelikata agado de Gerasim estis raportita al la

-sinjorino. Sed kaprica maljunulino, ŝi je ofendiĝo de la ĉambelanino,

-nur ekridis kaj igis ŝin ree kaj ree montri &mdash; „kiel li cin

-mallevigis per sia tro peza<!-- originale: tropeza --> mano“; sekvantan tagon ŝi sendis al

-Gerasim unu rublon. Ŝi lin ŝatis kiel fidelan, fortikan gardiston.

-Gerasim timis ŝin, sed tamen li esperis je ŝia favoro kaj intencis

-jam, iri al ŝi kun la peto, permesi al li edziĝi kun Tatjana. Li

-atendis nur novan kaftanon por aperi decaspekta antaŭ la sinjorino;

-la kaftanon al li promesis la<!-- p.020 --> domestro. Sed subite la sinjorino

-decidis edzinigi Tatjana-n kun Kapiton.</p>

-

-<p>La leganto nun facile komprenas la kaŭzon de la embaraskonfuziĝo,

-kiun sentis Gavrila post la interparolado kun la sinjorino. „La

-sinjorino“, li pensis, sidante ĉe la fenestro, „certe favoras

-Gerasim-on (Gavrila tion bone sciis kaj tial li mem jesigis ĉion,

-kion faris Gerasim), sed tamen &mdash; li estas homestaĵo senparola. Ĉu

-estas eble raporti al la sinjorino, ke Gerasim amindumas Tatjana-n?

-Ankaŭ estas ĝuste: ĉu li estas konvena edzo? Aliaflanke, se tiu

-arbardiablo &mdash; ke Dio min pardonu &mdash; ekscios, ke oni edzinigos

-Tatjana-n kun Kapiton, li ja ĉion disbatos en la domo! Verdire! Oni

-ja ne povas al li ĉion klarigi. Lin ja, tiun diablon, &mdash; pekis mi,

-pekulo<a href="#Footnote06" class="fnanchor">[6]</a> &mdash; neniel oni konsentigos!“</p>

-

-<p>Kapiton aperis kaj la meditado de Gavrila estis interrompita. La

-malserioza botisto eniris, kunmetis la brakojn malantaŭe, senĝene sin

-apogante al elstaranta murangulo ĉe la pordo, krucforme metis siajn

-piedojn kaj skuis sian kapon: „Jen mi estas. Kion vi bezonas?“</p>

-

-<p>Gavrila ekrigardis Kapiton-on kaj ekfrapis la fenestrokadron. Kapiton

-nur iomete duonfermis siajn plumbkolorajn okuletojn, sed ne mallevis

-ilin; li eĉ ekridetis kaj gladtuŝis per la mano siajn blankaspektajn

-harojn, erinace disstarantajn: „Nu, jen mi. Kial vi rigardas?“</p>

-

-<p>„Bele ci aspektas“, elparolis Gavrila kaj silentis. „Belaspekta ci

-estas. Kontraŭ tio oni povas nenion diri.“</p>

-

-<p>Kapiton nur movis la ŝultrojn. „Ĉu ci estas pli bela?“ pensis li.</p>

-

-<p>„Nu, rigardu cin mem, nu, rigardu“, krivoĉe daŭrigis Gavrila; „nu, je

-kiu ci similas?“</p><!-- p.021 -->

-

-<p>Kapiton trankvile rigardis sian eluzitan, disŝiritan surtuton, siajn

-flikitajn pantalonojn, atente observis la truojn sur la ŝuoj, &mdash;

-precipe tiun ŝuon, sur kies pinton tiel dande sin apogis lia dekstra

-piedo, kaj ree fiksrigardis la ĉambelanon.</p>

-

-<p>„Kio do?“</p>

-

-<p>„Kio?“ ripetis Gavrila. „Kio? Ci ankoraŭ demandas: kio? Al diablo ci

-similas, &mdash; pekis mi, pekulo &mdash; jen, al kiu ci similas.“</p>

-

-<p>Kapiton rapide ekpalpebrumis.</p>

-

-<p>„Insultu nur, vi insultu, Gavrila Andrejiĉ“, ree pensis li.</p>

-

-<p>„Ci ja ree estis ebria“, komencis Gavrila, „ree? He, nu, respondu

-do!“</p>

-

-<p>„Mi ĝuis alkoholajn trinkaĵojn pro mia malfortika sanstato &mdash;

-efektive“, rediris Kapiton.</p>

-

-<p>„Pro cia malfortika sanstato ... Eble pro tio, ke ci estas ne sufiĉe

-punata &mdash; jen pro kio ... Kaj ci instruiĝis en Peterburgo ... Multon

-ci tie lernis! Nur nenionfarante ci manĝas la panon!“</p>

-

-<p>„En tiu ĉi kazo, Gavrila Andrejiĉ, min prijuĝu nur sola Disinjoro

-&mdash; neniu alia. Li sola scias, kia homo mi estas en la mondo, ĉu mi

-efektive manĝas mian panon nenionfarante. Konsidere la ebriecon &mdash;

-ankaŭ en tiu kazo ne mia estas la kulpo &mdash; estis kunulo mia, kiu

-allogis min ... poste li foriris, ruze, kaj mi...“</p>

-

-<p>„Kaj ci restis, ansero, sur la strato. Ho, ci, pereinto! Nu, ne

-pri tio temas,“ daŭrigis la ĉambelano, „sed jen pri kio. Plaĉas al

-la sinjorino,“ li iomete silentis, „al la sinjorino plaĉas, ke ci

-edziĝu. Ĉu ci aŭdas? Ŝi supozas, ke ci serioziĝos, edziĝonte. Ĉu ci

-komprenas?“</p>

-

-<p>„Kial do ne kompreni?“</p><!-- p.022 -->

-

-<p>„Nu, jes ... Laŭ mia opinio pli bone estus &mdash; cin teni severe. Sed

-tio estas la afero de la sinjorino. Nu, ĉu ci konsentas?“</p>

-

-<p>„La edziĝo estas tre bona afero por la homo, Gavrila Andrejiĉ.

-Miaflanke, mi plezure, agrable, konsentas.“</p>

-

-<p>„Nu, jes,“ rediris Gavrila en pensoj, „verdire, tiu ĉi homo parolas

-laŭorde. &mdash; Nur jen kio &mdash; fianĉinon oni trovis por ci ne tro bonan.“</p>

-

-<p>„Kiun, permesu demandi?“</p>

-

-<p>„Tatjana-n.“</p>

-

-<p>„Tatjana-n?“</p>

-

-<p>Kapiton pro miriĝo malfermegis okulojn kaj deiris de la muro.</p>

-

-<p>„Nu, kial ci maltrankviliĝis? Ĉu ŝi ne plaĉas al ci?“</p>

-

-<p>„Kial ne plaĉas? Si estas fraŭlino deca, laborema, trankvilmora. Sed

-vi ja mem scias, Gavrila Andrejiĉ, li ... la arbardiablo, la stepa

-monstro ... li ja ŝin...“</p>

-

-<p>„Mi scias, fratulo, mi ĉion scias,“ tedite interrompis lin la

-ĉambelano ... „sed ja...“</p>

-

-<p>„Do, estu malsevera, Gavrila Andrejiĉ, li ja min mortigos, je Dio,

-li min mortigos, kiel muŝon li min mortbatos manmove ... Li ja

-havas manon &mdash; bonvolu vi mem rigardi, kian manon li havas &mdash; vere,

-la manon kiel Minin kaj Poĵarskij<a href="#Footnote07" class="fnanchor">[7]</a>. Li, mutulo, batas kaj mem

-ne aŭdas, kiel li frapas! Svingas pugnegojn, kvazaŭ en sonĝo! Ne

-estas eble trankviligi lin, kiel? Ĉar li, vi mem scias, estas surda

-kaj krome stulta, kiel kalkano. Li ja estas besto, idolo, Gavrila

-Andrejiĉ ... pli terura ol idolo. Kiel tremolarbo li estas ... Kial

-do mi suferu pro li? Certe, al mi nun ĉio estas negrava, &mdash;<!-- p.023 --> mi

-kutimis al ĉio, mi toleras ĉion, mi ne estas postulema &mdash; sed tamen

-mi estas &mdash; homo, ne, verdire, ia sentaŭgaĵo...“</p>

-

-<p>„Mi scias, mi scias, ne priskribu tro...“</p>

-

-<p>„Disinjoro mia“, flamarde daŭrigis la botisto, „kiam do venos fino

-al mia turmento? Kiam, ho, Disinjoro? Malfeliĉulo mi, veulo! Kia

-estas mia sorto, se oni konsideras! En junaĝo batis min mia mastro &mdash;

-germano, &mdash; en plej bela aĝo &mdash; batadis min mia frato, &mdash; fine, jen

-kion mi ĝisvivis en mia maturaĝo...“</p>

-

-<p>„He, ci, molanimulo,“ diris Gavrila, „kial ci detale pri ĉio

-rakontas? Verdire?“</p>

-

-<p>„Kial, Gavrila Andrejiĉ? Mi ne timas batojn, Gavrila Andrejiĉ. Se mia

-sinjoro min punas, poste li min publike salutas &mdash; mi tamen restas

-homo. Sed suferi pro tiu...“</p>

-

-<p>„Nu; iru for“, senpacience interrompis lin Gavrila.</p>

-

-<p>Kapiton foriris.</p>

-

-<p>„Se li ne estus,“ kriis post li la ĉambelano, „ĉu vi mem konsentus?“</p>

-

-<p>„Mi eldiras mian konsenton“, diris Kapiton kaj malaperis. La

-elokventeco ne forlasadis lin eĉ en la plej malagrabla situacio.</p>

-

-<p>La ĉambelano paŝis iomete tra la ĉambro.</p>

-

-<p>„Nu, venigu nun Tatjana-n“, fine diris li.</p>

-

-<p>Post kelke da tempo Tatjana nelaŭte eniris kaj haltis sur la sojlo.</p>

-

-<p>„Kion vi ordonos, Gavrila Andrejiĉ?“ diris ŝi, apenaŭ aŭdeble. La

-ĉambelano fikse rigardis ŝin.</p>

-

-<p>„Nu,“ diris li, „ĉu ci, Tanjo, volas edziniĝi? La sinjorino elektis

-por vi la fianĉon.“</p>

-

-<p>„Mi obeas, Gavrila Andrejiĉ. Kiun do la sinjorino destinis kiel

-fianĉon por mi?“</p><!-- p.024 -->

-

-<p>„Kapiton-on, la botiston.“</p>

-

-<p>„Mi obeas.“</p>

-

-<p>„Li estas malseriozulo, verdire. Sed la sinjorino en tiu okazo

-esperas, ke ci...“</p>

-

-<p>„Mi obeas.“</p>

-

-<p>„Nur jen &mdash; malŝanco<!-- originale: malsanĉo --> ... tiu surdulo, Geraĉjo, li ja cin amindumas.

-Kiel ci alsorĉis tiun urson? Li ja kapablas cin mortigi, tiu urso...“</p>

-

-<p>„Li min mortigos, Gavrila Andrejiĉ, nepre mortigos.“</p>

-

-<p>„Li mortigos cin ... Nu, tion ni ankoraŭ vidos ... Ci diras &mdash; li

-mortigos? Ĉu li rajtas cin mortigi, prijuĝu ci mem?“</p>

-

-<p>„Mi ja ne scias, Gavrila Andrejiĉ, ĉu li rajtas aŭ ne...“</p>

-

-<p>„Jen kia ci estas! Ĉu ci ion al li promesis?“</p>

-

-<p>„Kion vi deziras?“</p>

-

-<p>La ĉambelano iomete silentis kaj pensis: „Modesta ci estas! &mdash; Nu,

-bone,“ li aldiris, „ni priparolu ankoraŭ tion, nun foriru, Tanjo; mi

-vidas, ke ci vere estas humilulino.“</p>

-

-<p>Tatjana returnis sin, apogis sin facile je la pordkadro kaj foriris.</p>

-

-<p>„Eble la sinjorino morgaŭ jam estos forgesinta pri tiu geedziĝo,“

-pensis la ĉambelano, „eble mi vane estas maltrankvila. Ni ja la

-tumultulon pacigos ... se io okazos &mdash; mi tuj sciigos la policon ...

-Ustinja Fedorovna,“ ordonis li laŭtvoĉe al sia edzino, „klopodu vi

-pri la samovaro<a href="#Footnote08" class="fnanchor">[8]</a>, mia respektindulino.“</p>

-

-<p>Tatjana dum tiu tuta tago ne eliris el la lavejo. Komence ŝi

-ekploris, poste &mdash; forviŝis la larmojn kaj laŭkutime laboris. Kapiton

-ĝis malfrua nokto sidis en la drinkejo kun iu kunulo malafablaspekta

-kaj rakontis al<!-- p.025 --> li detale &mdash; kiel li loĝis en Peterburgo ĉe ia

-sinjoro. Tiu sinjoro estis tre talenta, sed observis tro la ordon

-kaj havis unu malbonan econ: li tro inklinis al drinkado kaj ĉiel

-amindumis virinojn ... La malafabla kunulo jesis; sed kiam Kapiton

-al li anoncis, fine, ke li, pro ia okazo, intencas morgaŭ sin

-memmortigi, la malafabla kamarado diris, ke jam estas tempo dormi.

-Ili disiĝis maldelikate kaj silente.</p>

-

-<p>Sed la esperoj de la ĉambelano ne efektiviĝis. La sinjorinon

-priokupis tiom la intenco, edzigi Kapiton-on, ke ŝi eĉ dumnokte

-pri tio konversaciis kun unu el siaj akompanistinoj<a href="#Footnote09" class="fnanchor">[9]</a>. Tiu ĉi

-akompanistino loĝis en la sinjorina domo nur por pasigi la nokton kun

-la dommastrino, se tiu ne povis dormi; la fraŭlino dormis dumtage

-kiel nokta veturigisto.</p>

-

-<p>Kiam Gavrila venis al la sinjorino post la matenmanĝo, kun la

-raporto, ŝia unua demando estis: „... kaj la geedziĝo? Ĉu la afero

-sukcesos?“ Li kompreneble respondis, ke jes, ke Kapiton hodiaŭ venos

-ŝin saluti. La sinjorino ne fartis bone; ŝi ne longe okupis sin pri

-la aferoj.</p>

-

-<p>La ĉambelano revenis hejmen kaj kunvokis konsilantaron. La afero,

-sendube, postulis apartan pridiskutadon. Tatjana ne kontraŭdiris

-ion, sed Kapiton laŭtvoĉe anoncis, ke li havas nur unu kapon, sed

-ne du, nek tri ... Gerasim severe, rapidrigarde observis ĉiujn, ne

-forlasis la peronon de la servistinejo kaj, ŝajne, antaŭsentis, ke

-oni konspiras ion por li malbonan. La kunvenintoj (en ties nombro

-ĉeestis maljuna bufedestro, nomita onklo Ĥvost, kiun ĉiuj respekte

-demandis pri konsiloj, kvankam<!-- p.026 --> li ne respondadis ion alian ol „jen

-ĝi kiel“ aŭ „jes, jes! &mdash; jes, jes!“) komencis per tio, ke ili, por

-en ĉiu kazo eldanĝerigi lin, enfermis Kapiton-on en la ĉambreton, kie

-staris akvopuriga maŝino. Oni komencis fervore pripensi. Certe, estis

-facile agi perforte, &mdash; sed &mdash; ke Dio antaŭgardu &mdash; la sinjorino

-maltrankviliĝos pro la bruo, &mdash; malŝanco! Kion do fari! Oni pensis,

-pensis, finfine, elpensis.</p>

-

-<p>Rimarkite estis multfoje, ke Gerasim ne toleris ebriulojn. Sidante ĉe

-la pordego, li ĉiam deturnis la kapon indigne, kiam lin preterpaŝis

-ia drinkulo, necerte marŝante, kun la ŝirmileto de sia ĉapo sur la

-orelo. Oni decidis instigi Tatjana-n, ke ŝi ŝajnigu sin ebrieta kaj

-iru, ŝanceliĝante kaj balanciĝante, preter Gerasim. La malfeliĉulino

-longe ne konsentis; sed oni konvinkis ŝin. Ŝi mem vidis, ke

-alimaniere ŝi ne liberiĝus de sia adoranto. Ŝi iris. Oni eligis

-Kapiton-on el la ĉambreto &mdash; ĉar la afero lin koncernis. Gerasim

-estis sidanta sur la piedestaleto ĉe la pordego kaj enŝovis la

-ŝovelilon en la teron ... El ĉiuj anguloj, el sub ĉiuj rulkurtenoj

-oni lin observis ...</p>

-

-<p>La ruzaĵo sukcesis plej eble bone. Ekvidinte Tatjana-n, li, komence,

-laŭkutime, karese kapbalancis; poste, ŝin fiksrigardante, faligis

-la ŝovelilon, ekstaris, alproksimiĝis, almetis sian vizaĝon al la

-ŝia ... Pro la timo ŝi ekŝancelis ankoraŭ pli forte kaj fermis la

-okulojn. Li prenis ŝian manon, kurigis ŝin tra la korto; enirinte

-kun ŝi la ĉambron, kie kunsidis la konsilantaro, li puŝis ŝin rekte

-al Kapiton. Tatjana preskaŭ svenis ... Gerasim staris iomete, ŝin

-rigardante, svingis manon, ekridetis kaj foriris pezpaŝe, en sian

-ĉambreton ... Unu tagon kaj unu nokton li ne eliris. Forejtor Antipka

-poste rakontis, ke li vidis tra fendeto, ke Gerasim, sidante<!-- p.027 --> sur

-sia lito, nelaŭte, egalmezure kaj nur muĝante &mdash; kantis; tio estis

-&mdash; balanciĝis, fermis la okulojn kaj skuis la kapon, kiel tion

-faras veturigistoj aŭ volgaj ŝiplaboristoj, kiam ili kantas siajn

-vemalgajajn melodiojn.</p>

-

-<p>Antipka eksentis kortimon kaj deiris de la fendotruo.</p>

-

-<p>Kiam, sekvantan tagon, Gerasim eliris el sia ĉambreto, li havis sian

-kutiman mienon. Li aspektis nur iomete pli malserena kaj tute ne

-atentis Tatjana-n, nek Kapiton-on.</p>

-

-<p>La saman vesperon la gefianĉoj, tenante subbrake anserojn<a href="#Footnote10" class="fnanchor">[10]</a>, iris

-al la sinjorino kaj post unu semajno ili geedziĝis. En la sama tago

-Gerasim ŝanĝis sian konduton neniel.</p>

-

-<p>Sed de la rivero li revenis sen akvo &mdash; li ial rompis dumvoje la

-barelon. Vespere, en la ĉevalejo, li tiel fervore purigis kaj frotis

-sian ĉevalon, ke la besto balanciĝis, kvazaŭ sektrunketo pro la

-vento, kaj apenaŭ tenis sin sur la piedoj sub liaj ferpugnoj. Ĉi

-ĉio okazis printempe. Preterpasis ankoraŭ unu jaro, dum kiu Kapiton

-fine al nenio plu taŭgis pro sia ebrieco. Oni decidis forsendi lin

-kaj lian edzinon en malproksiman kamparon kun la kamparveturilaro.

-En la tago de ilia forveturo li ŝajnis kuraĝa kaj volis konvinki

-ĉiujn, ke &mdash; kien ajn oni lin sendos, eĉ al fino de la mondo &mdash;

-li tamen ne pereos. Sed poste li tute senkuraĝiĝis, plendis, ke

-oni veturigas lin al malkleruloj, kaj fine malfortiĝis tiel, ke li

-povis eĉ ne surmeti sian ĉapon. Iu kompatemulo ĝin surŝovis sur

-lian frunton, orde aranĝis la ŝirmileton kaj manfrapis ĝin desupre.

-Kiam ĉio jam estis preta, la kamparanoj jam prenis en la manojn la

-kondukilojn, kaj oni atendis nur la vortojn: „Kun Dio!“<a href="#Footnote11" class="fnanchor">[11]</a>, Gerasim<!-- p.028 -->

-eliris el sia ĉambreto, alproksimiĝis al Tatjana kaj donacis al ŝi

-&mdash; por rememorigo pri li &mdash; ruĝan kotontukon, kiun li por ŝi aĉetis

-antaŭ unu jaro<a href="#Footnote12" class="fnanchor">[12]</a>. Tatjana, ĝis nun indiferente suferinta ĉiujn

-ŝanĝiĝojn de sia sorto, tamen nun ne povis plu elteni &mdash; ŝi eligis

-larmojn, kaj, sin sidigante en la kamparveturilon, ŝi, laŭkristane,

-interŝanĝis kun Gerasim trifojan kison. Li intencis akompani ŝin ĝis

-la limbaraĵo<a href="#Footnote13" class="fnanchor">[13]</a> kaj iris apud la veturilo, sed subite haltis ĉe

-la Krima Trairejo, svingis la manon<a href="#Footnote14" class="fnanchor">[14]</a> kaj ekmarŝis laŭlonge de la

-rivero.</p>

-

-<p>Vesperiĝis. Li iris nerapide kaj rigardis la akvon. Subite ŝajnis al

-li, ke iu baraktas en la ŝlimo ĉe la bordo. Li kliniĝis kaj ekvidis

-etan hundidon, blankan, nigromakulan, kiu, malgraŭ siaj penoj, ne

-povis eliri iel el la akvo, glitis kaj tremetis per tuta sia malseka

-kaj malgrasa korpeto. Gerasim iom rigardis la kompatindan fihundidon,

-ekkaptis ĝin per unu mano, metis ĝin ĉe sia brusto kaj grandpaŝe iris

-hejmen. Veninte en sian ĉambreton, li metis sur sian liton la savitan

-hundidon, kovris ĝin per sia peza lanmantelo kaj kuris &mdash; unue en la

-ĉevalejon por alporti pajlon, poste &mdash; en la kuirejon, kie li prenis

-pelveton da lakto. Zorgeme forpuŝinte la lanmantelon kaj sterninte

-la pajlon, li metis la pelveton sur la liton. La kompatinda hundido

-estis nur trisemajna, &mdash; ĝi estis nur antaŭ nelonge komencinta

-vidi &mdash; unu okulo eĉ ŝajnis pli granda ol la alia. Ĝi ankoraŭ ne

-povis trinki el la pelveto, nur tremetis kaj fermetis la okulojn.

-Gerasim, delikate altuŝante ĝian kapon, puŝis ĝian buŝon al la lakto.

-La hundido subite eltrinkis avide, ŝprucblovante, tremante kaj

-troglutante.<!-- p.029 --> Gerasim iom observis ĝin, kaj subite ekridis ... Tutan

-nokton li vartis ĝin, kuŝigis, sekigis kaj, fine, li mem ekdormis

-apud ĝi kontente kaj kviete.</p>

-

-<p>Neniu patrino flegas sian infanon tiel, kiel Gerasim flegis sian

-adoptiton (tio estis la hundineto). Komence ĝi estis tre malfortika,

-etaĉa kaj malbela; sed iom post iom ĝi grandiĝis kaj fortiĝis.

-Post ok monatoj ĝi dank’ al la zorga flegado de sia savinto iĝis

-belaspekta hundeto de hispana raso, kun longaj oreloj, lanuga vosto

-tubforma kaj grandaj esprimplenaj okuloj. Ĝi pasie amis Gerasim-on,

-ĉiam akompanis lin, turnante sian voston. Li nomis ĝin &mdash; mutuloj

-scias, ke ili atentigas aliajn per sia blekado &mdash; <i>Mumu</i>. Ĉiuj

-domanoj amis ĝin kaj vokis „<i>Mumunja</i>“. Ĝi estis tre komprenema,

-karesema, sed montris sian sindonemon nur al Gerasim. Li mem ĝin tre

-amis, sed li ne toleris, kiam aliaj ĝin karesis; ĉu li timis pro ĝi,

-ĉu li estis ĵaluza &mdash; Dio scias ...</p>

-

-<p>La hundeto vekis lin frumatene, tirante la randon de lia vestaĵo,

-kondukis per la ŝnuro la maljunan ĉevalon al li &mdash; tiu ĉevalo kaj la

-hundo estis amikoj. Gravmiene ĝi iradis kun li al la rivero, gardis

-liajn balailojn kaj ŝovelilojn kaj al neniu permesis alproksimiĝi

-al lia ĉambreto. Li eltranĉis por ĝi malgrandan malfermaĵon en sia

-pordo, kaj ĝi kvazaŭ komprenis, ke nur en la ĉambreto de Gerasim

-ĝi estas hejme; tial, enirinte tien, ĝi tuj, kontentmiena, saltis

-sur la liton. Dumnokte ĝi tute ne dormis, sed ne bojadis sencele,

-kiel stulta korthundaĉo, kiu, sidante sur sia vosto kaj levante la

-buŝon, duonfermante la okulojn, bojas nur pro neokupiĝo, kutime

-trifoje. Sed la voĉeto akra de <i>Mumu</i> aŭdiĝis neniam vane: &mdash; aŭ kiam

-iu fremdulo alproksimiĝis al la ĉirkaŭbaro<!-- originale: cirkaŭbaro -->, aŭ ie io suspektinda

-bruetis, kraketis ... Unuvorte, ĝi estis perfekta gardisto ...</p><!-- p.030 -->

-

-<p>Verdire, krom ĝi estis en la korto ankoraŭ maljuna virhundo, flava

-kun brunaj makuletoj, nomita Volĉok; sed li eĉ nokte estis alligita<!-- originale: aligita -->

-al la ĉeno. Li mem, pro sia kadukeco, tute ne aspiris la liberecon,

-&mdash; li estis kuŝanta, kunvolviĝinte, en sia niĉo kaj nur malofte

-eligadis raŭkaĉan, preskaŭ sensonan ekbojon. Li ĝin tuj haltigis,

-kvazaŭ konsciante mem la senutilecon de sia bojo.</p>

-

-<p><i>Mumu</i> neniam eniris en la sinjoran domon. Kiam Gerasim alportis

-lignon en la ĉambrojn, la hundo restis ĉiam ekstere kaj senpacience

-atendis lin sur la perono, streĉante la orelojn, turnante la kapon,

-jen dekstren, jen maldekstren, ĉe la plej malforta bruo malantaŭ la

-pordoj.</p>

-

-<p>Tiel forpasis ankoraŭ unu jaro. Gerasim daŭrigis sian oficon kaj

-estis kontenta pri sia sorto, sed subite okazis neatenditaĵo. Nome:

-iun belan somertagon la sinjorino kun siaj akompanistinoj promenis

-tra la gasto-ĉambro. Ŝi estis bonhumora, ridis kaj ŝercis. La

-akompanistinoj ankaŭ ridis kaj ŝercis kun ŝi; sed ili ne ĝojis tro:

-oni ne ŝatis en la domo, kiam la sinjorino estis gaja. Unue &mdash; ĉar

-tiam ŝi postulis de ĉiuj senprokrastan kaj plenan partoprenon en

-sia ĝojhumoro kaj koleris, se ies vizaĝo ne brilis pro plezuro; due

-&mdash; ĉar la ĝojekflamoj ĉe ŝi ne longe daŭris kaj kutime ŝanĝis en

-malserenan, malafablan humoron.</p>

-

-<p>Tiun tagon ŝi vekiĝis bonŝance: laŭ la kartoj &mdash; ŝi ĉiumatene

-divenprovis la kartojn &mdash; ŝi atendis la plenumon de sia deziro;

-la teon ŝi opiniis aparte bongusta &mdash; tial la ĉambristino ricevis

-laŭdon kaj kiel rekompencon &mdash; dek kopekojn. Kun dolĉagrabla rideto

-sur la sulkaj lipoj la sinjorino promenis en la gasto-ĉambro kaj

-alproksimiĝis al la fenestro. Antaŭ la fenestro troviĝis ĝardeneto;

-en la mezo, sur la bedeto kun rozarbusto,<!-- p.031 --> kuŝis <i>Mumu</i> kaj fervore

-dentskrapis oston. La sinjorino ĝin ekvidis.</p>

-

-<p>„Ho, mia Dio!“ Si ekkriis subite: „kio estas ĉi tiu hundo?“</p>

-

-<p>La akompanistino, al kiu turnis sin la sinjorino, ĵetis sin

-ĉiuflanken, vemalgaje embarasita, kiel kutime okazas al iu

-subpotenca, kiu ne bone komprenas kion signifas la ekvoko de lia

-estro.</p>

-

-<p>„Mmm ... mi ne scias“, balbutis ŝi, „ŝajnas, ke tio estas la hundo de

-la mutulo.“</p>

-

-<p>„Dio mia“, interrompis ŝin la sinjorino, „ĝi estas beleta hundo! Ĉu

-li ĝin jam delonge havas? Ordonu ĝin venigi. Kial do mi ĝin ĝis nun

-ne vidis? Venigu ĝin.“</p>

-

-<p>La akompanistino tuj flugkuris en la antaŭĉambron.</p>

-

-<p>„He, he“, ekkriis ŝi. „Venigu tuj <i>Mumu</i>! Ĝi estas en la ĝardeneto.“</p>

-

-<p>„Ha“, diris la sinjorino: „oni ĝin nomas <i>Mumu</i>! Tre bela nomo!“</p>

-

-<p>„Ho, jes, tre bela“, rediris la akompanistinoj. „Rapidu, Stepan!“</p>

-

-<p>Stepan, fortika fraŭlo, lakeo, kuregis en la ĝardeneton, volis kapti

-<i>Mumu</i>, sed la hundo lerte elglitis el liaj fingroj kaj, levinte la

-voston, alkuris rapidege al Gerasim, kiu staris apud la kuirejo kaj

-skuis la barelon, frapante kaj turnante ĝin en siaj manoj, kvazaŭ

-infanan ludtamburon. Stepan kure persekutis la hundon, penante ĝin

-ekkapti ĉe la piedoj de ĝia mastro. Sed la rapidmova hundeto ne lasis

-sin kapti, elturniĝis, forsaltis. Gerasim mokridetante observis tion.

-Fine Stepan kolere sin levis kaj rapide komprenigis lin helpe de

-mansignoj, ke la sinjorino ordonis venigi al si la hundeton. Gerasim

-ŝajnis mirigita, sed alvokis <i>Mumu</i>, levis ĝin de la tero<!-- p.032 --> kaj

-enmanigis al Stepan. Stepan alportis ĝin en la salonon kaj starigis

-sur la pargeton. La sinjorino karesvoĉe vokis ĝin. <i>Mumu</i>, neniam

-en sia vivo vizitinta tiajn luksegajn ĉambrojn, timegis kaj volis

-forkuri tra la pordo, sed, forpuŝita de la servema Stepan, tremis kaj

-premis sin al la pordo.</p>

-

-<p>„<i>Mumu</i>, <i>Mumu</i>, venu do al mi, venu al la sinjorino,“ diris la

-mastrino, „venu, stulteta, ne timu...“</p>

-

-<p>„Alproksimiĝu, <i>Mumu</i>, al la sinjorino“, ripetis la akompanistinoj:

-„venu do!“</p>

-

-<p>Sed <i>Mumu</i> sopire ĉirkaŭrigardis kaj ne moviĝis.</p>

-

-<p>„Alportu al ĝi iom por manĝi!“ diris la sinjorino. „Kia stulta ĝi

-estas! ne volas veni al la sinjorino! Kion ĝi timas?“</p>

-

-<p>„Ĝi ankoraŭ ne estis kutimita“, elparolis serveme-timeme unu el la

-akompanistinoj.</p>

-

-<p>Stepan alportis pelveton kun lakto, metis ĝin antaŭ <i>Mumu</i>, sed la

-hundo eĉ ne flaris la lakton, &mdash; ĝi ĉiam tremetis kaj ĉirkaŭrigardis.</p>

-

-<p>„Ho, kia ci estas!“ diris la sinjorino, alvenante; ŝi kliniĝis kaj

-volis ĝin mankaresi. Sed <i>Mumu</i> konvulsie turnis la kapon kaj montris

-la dentojn. La sinjorino rapide forprenis sian manon. Dum unu momento

-ĉiuj silentis. <i>Mumu</i> nelaŭte pepkrietis, kvazaŭ plendante kaj

-petante pardonon. La sinjorino deiris malafablamiena. La subita movo

-de la hundo ŝin timigis.</p>

-

-<p>„Ho“, ekkriis samtempe ĉiuj akompanistinoj ... „Ĉu ĝi, eble, vin

-mordis? Ke Dio nin gardu!“ (<i>Mumu</i> ankoraŭ neniun mordis iam.) „Ho,

-ho!“</p>

-

-<p>„Forportu ĝin!“ diris la maljunulino per ŝanĝita voĉo. „Aĉa

-fihundeto! Kiel malbona ĝi estas!“</p>

-

-<p>Kaj, sin returninte malrapide, ŝi iris al sia skriboĉambro. La

-virinoj, time rigardante unu la alian, volis<!-- p.033 --> ŝin sekvi, sed ŝi

-haltis, severe ilin rigardis kaj diris: „Kial vi venas? Mi ja vin ne

-invitis!“ kaj foriris.</p>

-

-<p>La akompanistinoj senespere mansvingis al Stepan. Li ekkaptis <i>Mumu</i>

-kaj rapide elĵetis ĝin tra la pordo, rekte al la piedoj de Gerasim.

-Post unu duonhoro silento regis en la domo kaj la maljuna sinjorino

-sidis sur sia kanapo malbonhumora, pli malserenaspekta ol nubego

-fulmotondra.</p>

-

-<p>Kiaj bagateloj, se oni meditas, povas iafoje malbonhumorigi la homon!</p>

-

-<p>Ĝis la vespero la sinjorino ne trankviliĝis, ne alparolis iun, ne

-kartludis kaj malkviete dormis. Ŝi imagis, ke oni ne donis al ŝi

-saman parfumon, kiun oni kutime al ŝi alportis, ke ŝia kuseno odoris

-je sapo, kaj igis la ĉambelaninon, traflari la tutan tolaĵaron,

-&mdash; unuvorte ekcitiĝis tro. La sekvantan matenon ŝi ordonis venigi

-Gavrila-n unu horon pli frue ol kutime.</p>

-

-<p>„Diru &mdash; do“, ŝi komencis, kiam li, interne tremante, apenaŭ trapaŝis

-la sojlon de ŝia skriboĉambro: „kiu hundo bojis la tutan nokton en

-nia korto? Mi ne povis dormi pro tio.“</p>

-

-<p>„Hundo ... kiu ... eble la hundo de la mutulo“, diris li per necerta

-voĉo.</p>

-

-<p>„Mi ne scias, kies ĝi estas, nur mi ne povis dormi. Mi miras, kial

-ni bezonas multegon da hundoj. Mi deziras scii. Ni ja havas la

-korthundon?“</p>

-

-<p>„Jes, certe. Volĉok...“</p>

-

-<p>„Nu, kial do ni bezonas ankoraŭ hundon? Nur pro senordo ... Tio

-okazas nur, ĉar forestas la domestro ... Kial la mutulo bezonas

-hundon? Kiu permesis al li, posedi hundojn en mia korto? Hieraŭ mi

-venis al la fenestro &mdash; ĝi kuŝas en la ĝardeneto, portis tien ian<!-- p.034 -->

-aĉaĵon, dentskrapas. Sed mi tie plantis rozojn...“ La sinjorino

-silentis iom.</p>

-

-<p>„Ĝi foriĝu ankoraŭ hodiaŭ!... Ĉu<!-- originale: Cu --> ci aŭdis?“</p>

-

-<p>„Mi obeas.“</p>

-

-<p>„Hodiaŭ ... Nun foriru. Mi cin venigos poste por la raporto<a href="#Footnote15" class="fnanchor">[15]</a>.“

-Gavrila eliris.</p>

-

-<p>Trairante la gastĉambron, la ĉambelano, pro la ordo, transmetis la

-tintileton de unu tablo sur alian, nelaŭte purigis en la salono

-sian nazon, similan je anasbeko, kaj iris en la antaŭĉambron. En

-la antaŭĉambro, sur la kanapaĉo, dormis Stepan, en la situacio de

-mortigita militisto sur batalbildo, konvulsie elstreĉante siajn

-nudajn piedojn el la surtuto, kiu servis al li kiel kovraĵo. La

-ĉambelano puŝe vekis lin kaj duonvoĉe komunikis al li ian ordonon.

-Stepan respondis per duonoscedo kaj duonrido.</p>

-

-<p>La ĉambelano foriris. Stepan salte ekstaris, surmetis kaftanon kaj

-botojn, eliris kaj haltis sur la perono. Post proksimume kvin minutoj

-Gerasim aperis kun lignofaskego sur la dorso, akompanate, kiel

-ĉiam, de <i>Mumu</i>. (Oni hejtis eĉ somere la dorm- kaj skribĉambrojn

-de la sinjorino.) Gerasim starigis sin flanke antaŭ la pordo, puŝis

-ĝin per sia ŝultro kaj faleniris en la domon kun sia portaĵo.

-<i>Mumu</i>, kiel kutime, haltis ĉe la dompordo en atendo. Tiam Stepan,

-elektinte oportunan momenton, subite sin ĵetis sur la hundon,

-kiel vulturo sur kokidon, premis ĝin al la tero per sia brusto,

-ĉirkaŭkaptis ĝin kaj forkuris kun ĝi el la korto, eĉ ne surmetinte

-sian ĉapon. Li sidigis sin sur la unuan trovitan fiakron kaj rapidis

-al Oĥotnij Rjad. Tie li baldaŭ trovis aĉetanton, al kiu li cedis

-la hundon por duonrublo, kondiĉe, ke la<!-- p.035 --> aĉetinto almenaŭ dum unu

-semajno tenu la hundon alligita al la ŝnuro. Li baldaŭ revenis

-hejmen, sed, ne alproksimiĝante al la domo, li eliris el la fiakro,

-kaj, ĉirkaŭirante la korton ekstere de la malantaŭa strateto, li

-transsaltis la ĉirkaŭbaraĵon kaj eniris en la korton. Li timis paŝi

-tra la kortpordeto, ĉar li evitis Gerasim-on.</p>

-

-<p>Sed li timis vane: Gerasim ne estis plu en la korto. Elirinte el

-la domo, li tuj rimarkis la foreston de <i>Mumu</i>; neniam okazis, ke

-<i>Mumu</i> ne estis lin atendanta. Li kuris ĉien, serĉis, vokis; li

-enrigardis sian ĉambreton, la fojnejon, tien, ĉi tien. Sed <i>Mumu</i>

-ne estis trovebla! Li turnis sin al homoj, demandis pri la hundo

-per senesperaj gestoj, montrante je duonarŝino pli alte ol la tero,

-mandesegnis ĝin. Unuj efektive ne sciis, kie estas <i>Mumu</i>, kaj nur

-kapbalancis responde; aliaj respondis, sciante, per duonrideto. La

-ĉambelano iĝis subite eksterorde gravmiena kaj krivoĉe turnis sin al

-la veturigistoj. Tiam Gerasim forkuris el la korto.</p>

-

-<p>Jam vesperiĝis, kiam li estis reveninta. Laŭ lia laca aspekto,

-necerta marŝado kaj polvaj vestaĵoj oni povis konkludi, ke li

-trakuris la duonon de la urbo Moskva. Li haltis antaŭ la sinjoraj

-fenestroj, rapide observis la peronon, sur kiu kunariĝis sep

-kortanoj, sin deturnis kaj ekblekis ankoraŭfoje: „<i>Mumu!</i>“ &mdash; sed

-<i>Mumu</i> ne revokis. Li foriris. Ĉiuj lin postrigardis, sed neniu

-ridetis, nek diris vorton. La sciavida „forejtor“ Antipka rakontis la

-sekvantan matenon, ke la mutulo sopirĝemis la tutan nokton.</p>

-

-<p>La tutan tagon Gerasim ne aperis &mdash; anstataŭ li la veturigisto Potap

-iris por alporti la akvon, pro kio Potap estis tre malkontenta. La

-sinjorino demandis Gavrila-n, ĉu ŝia ordono estas plenumita. Gavrila

-respondis, ke jes.</p>

-

-<p>Sekvantan matenon Gerasim eliris el sia ĉambreto por labori. Li

-venis al la tagmezmanĝo, manĝis iom kaj foriris,<!-- p.036 --> ne salutinte iun.

-Lia vizaĝo, ĉiam senvivaspekta, kiel ĉe ĉiuj surdmutaj, nun kvazaŭ

-ŝtoniĝis. Dumtage li ree foriris, sed ne forestis longe &mdash; li baldaŭ

-revenis kaj tuj kuŝigis sin en la fojnejo.</p>

-

-<p>Estis nokto, lunluma, serena. Vesopire, maltrankvile kuŝis Gerasim;

-subite li eksentis, ke iu tiras lian vestrandon. Li tuta ektremis,

-sed ne levis la kapon, eĉ kunpremis la palpebrojn ... Sed jen &mdash; iu

-tiris lin ankoraŭfoje, pli forte ol antaŭe ... li salte ekstaris.

-Antaŭ li, kun deŝirita ŝnuro ĉirkaŭ la kolo, moviĝis <i>Mumu</i>.</p>

-

-<p>Longa ĝojkrio eliĝis el lia muta brusto. Li ekkaptis <i>Mumu</i>, premegis

-ĝin en siaj brakoj; la hundo rapidege lekis lian nazon, okulojn,

-lipharojn, barbon. Li staris momenton, pripensis, singardeme

-malsupreniris de la fojnejo, ĉirkaŭrigardis<!-- originale: ĉirkaurigardis -->, kaj, certiĝinte, ke

-neniu lin povus vidi, li ŝtelpaŝe atingis sian ĉambreton. Gerasim

-jam konjektis, ke la hundo ne estis foriĝinta memvole, ke, eble, oni

-ĝin forigis laŭ ordono de la sinjorino. Oni klarigis al li mansigne,

-kiel ekkoleris la hundo, kiam la sinjorino volis ĝin karesi. Kaj li

-decidis agi singardeme.</p>

-

-<p>Li manĝigis al <i>Mumu</i> panon, karesis ĝin, kuŝigis, poste kombinis,

-kiel li povus ĝin plej eble bone forkaŝi. Fine li decidis, dumtage

-lasi ĝin enfermita en la ĉambreto, viziti ĝin nur malofte kaj nur

-nokte elirigi ĝin. La malfermaĵon en la pordo<!-- originale: porto --> li ŝtopis per malnova

-feltomantelo kaj frumatene li jam estis aperinta en la korto, kvazaŭ

-nenio okazis. Li eĉ konservis (naiva ruzo) sian senesperan mienon.</p>

-

-<p>La kompatinda surdulo ne komprenis, ke <i>Mumu</i> povis sciigi pri sia

-reveno per sia pepkrio. Efektive ĉiuj domanoj baldaŭ sciis, ke la

-hundo de la mutulo estas reveninta, ke li kaŝe enfermas ĝin en sia

-ĉambreto. Sed pro kompato je li aŭ, parte, pro la timo ĉiuj igis lin<!-- p.037 -->

-kredi, ke lia sekreto ne estas konata. Nur la ĉambelano embarasite

-skrapis sian nukon kaj diris: „Nu, ke Dio pri li zorgu! Eble la

-sinjorino tion ne ekscios.“</p>

-

-<p>Ankoraŭ neniam la mutulo estis tiel laborema, diligenta, kiel tiun

-tagon: li purigis, traskrapis la korton, eltiris ĉiujn herbetojn,

-propramane eligis ĉiujn palisetojn de la ĝardeneta ĉirkaŭbaraĵo por

-esti certa, ke ili estas sufiĉe fortaj, kaj ree poste ilin enigis,

-enbatante en la teron. Unuvorte, li laborpenadis kaj klopodadis tiom,

-ke eĉ la sinjorino atentis lian fervoran diligentecon.</p>

-

-<p>Dumtage Gerasim dufoje ŝtelkaŝe vizitis sian malliberigiton. Kiam

-noktiĝis, li kuŝigis sin kune kun la hundo, ne en la fojnejo, sed

-en sia ĉambreto; nur postnoktmeze ili ambaŭ eliris iomete promeni.

-Marŝinte kun ĝi sufiĉe longe tra la korto, li jam intencis reveni &mdash;

-sed subite, malantaŭ la ĉirkaŭbaraĵo, el la strateto, aŭdiĝis ia

-brueto. <i>Mumu</i> streĉis la orelojn, ekkriegis, alproksimiĝis al la

-baraĵo, flaris kaj ekbojis laŭte-akre. Iu ebriulo ennestiĝis tie por

-la nokto.</p>

-

-<p>En la sama momento la sinjorino estis ĵus ekdormanta post

-longedaŭra „nervekscitiĝo“. Tiaj „ekscitiĝoj“ okazis post tro satiga

-vespermanĝado. Subita bojo vekis ŝin; ŝia koro ekfrapis, poste kvazaŭ

-haltis. &mdash; „Ĉambristinoj, ĉambristinoj!“ ekĝemis ŝi: „ĉambristinoj!“

-La ektimigitaj ĉambristinoj rapidis en ŝian dormoĉambron. &mdash; „Ho,

-ho, mi mortas“, diris ŝi, sopire movante la manojn: „Denove ĉi tiu

-hundo! Ho, venigu la kuraciston! Ili volas min mortigi! La hundo, ree

-la hundo! Ho!“ Kaj ŝi malantaŭklinis la kapon, kio signifis, ke ŝi

-svenas. Oni kuris por venigi la kuraciston, t. e. la domsanigiston

-Ĥariton. Tiu ĉi kuracisto, kies tuta kuracarto konsistis en tio,

-ke li portis botojn kun molaj plandoj, delikate palpis la pulson,

-dormis dek kvar<!-- originale: dekkvar --> el dudek kvar<!-- originale: dudekkvar --> horoj, la restan<!-- p.038 --> tempon ĉiam sopiris

-kaj senĉese regalis la sinjorinon per laŭroĉerizaj gutoj &mdash; ĉi tiu

-kuracisto tuj aperis, disvastigis en la ĉambro la fumon de bruligataj

-plumoj<a href="#Footnote16" class="fnanchor">[16]</a>, kaj, kiam la sinjorino malfermis la okulojn, li alportis

-al ŝi senprokraste, sur arĝenta plateto, glaseton da bonfaraj

-gutetoj. La sinjorino englutis ilin, sed tuj, per larmplena voĉo,

-komencis plendi pri la hundo, pri Gavrila, pri tio, ke ĉiuj forlasis

-ŝin, kompatindan maljunulinon, ke neniu ŝin bedaŭras, ke ĉiuj aspiras

-ŝian morton. Dume la malŝanca <i>Mumu</i> daŭrigis sian bojadon kaj

-Gerasim vane penadis foririgi ĝin de la ĉirkaŭbaraĵo.</p>

-

-<p>„Jen ... jen ... ree...“, balbutis la sinjorino kaj ree rulis la

-okulojn emociite. La kuracisto ion flustris al la ĉambristino, ŝi

-kuris en la antaŭĉambron, puŝe vekis Stepan-on, &mdash; tiu kuris por veki

-Gavrila-n, Gavrila, ekscitita, ordonis veki ĉiujn domanojn.</p>

-

-<p>Gerasim sin returnis, ekvidis briletantajn lumojn, moviĝantajn

-ombrofigurojn tra la fenestroj, kaj divenante ian malfeliĉon per

-sia koro, li ekkaptis <i>Mumu-n</i> subbrake, enkuris en sian ĉambreton

-kaj ŝlosfermis ĝin. Post kelkaj momentoj kvin homoj volis perforte

-penetri al li, sed la ŝovfermilo ne cedis. Gavrila alkuris rapidege,

-ordonis al ĉiuj, resti tie ĝis la mateno kaj gardi. Li mem kuris

-al la servistinejo kaj petis la ĉefan akompanistinon, Ljubov

-Ljubimovna-n, kun kiu li kune ŝteladis kaj false kalkuladis sukeron,

-teon kaj ceteran spicaron, ke ŝi raportu al la sinjorino jenon: ke

-la hundo, malfeliĉe, revenis al sia mastro, sed ke jam morgaŭ ĝi

-nepre ne estos plu vivanta; ke li petas la sinjorinon, sindone &mdash;

-ne koleri kaj bonvole trankviliĝi. La sinjorino, kredeble, ne estus

-trankviliĝinta tiel baldaŭ, sed<!-- p.039 --> la kuracisto, en rapido, verŝis en

-la glaseton kvardek gutojn anstataŭ dekdu; la trankviliga eco de la

-laŭroĉerizaĵo efikis, post unu kvarono da horo la sinjorino ripozis

-jam kviete kaj pace; Gerasim, tuta pala, kuŝis en sia lito, forte

-kunpremante la buŝon de <i>Mumu</i>.</p>

-

-<p>Sekvantan matenon la sinjorino vekiĝis sufiĉe malfrue. Gavrila

-atendis nur ŝian vekiĝon, por ordoni la decidan atakon al la rifuĝejo

-de Gerasim. Li mem atendis la kolerekflamon de la sinjorino, kiel

-fortan fulmotondran veteron. Sed la fulmotondro ne venis. Kuŝante en

-la lito, la sinjorino ordonis venigi la ĉefan akompanistinon.</p>

-

-<p>„Ljubov Ljubimovna“, ŝi ekparolis per nelaŭta, malforta voĉo, &mdash;

-ŝi volonte kelkafoje ŝajnigis sin persekutata, solece suferanta;

-kompreneble tiam ĉiuj domanoj sentis sin tre malagrable. &mdash; „Ljubov

-Ljubimovna, vi vidas, kia estas mia situacio; iru do, mia karulino,

-al Gavrila Andrejiĉ: priparolu kun li. Ĉu vere iu hundaĉo pli valoras

-por li ol la trankvilo, eĉ la vivo de lia sinjorino! Mi ne dezirus

-tion kredi“, ŝi aldiris kun la esprimo de la profunda sento. „Iru do,

-mia amindulino, mi petas vin, iru al Gavrila Andrejiĉ.“</p>

-

-<p>Ljubov Ljubimovna iris en la ĉambron de Gavrila. Estas nescieble, pri

-kio ili interparolis; sed post iom da tempo tuta arego da servistoj

-marŝis tra la korto en la direkto al la ĉambreto de Gerasim. Gavrila

-antaŭenpaŝis, tenante la ĉapon per la mano, kvankam la vento tute ne

-blovis; apud li iris lakeoj kaj kuiristoj. El la fenestro rigardis

-onklo Ĥvost kaj klopode ordonis &mdash; t. e. nur dismovis la manojn;

-post ĉiuj, saltis kaj grimacis bubaĉoj, el kiuj la duono estis

-alkurintaj fremdaj. Sur la mallarĝa ŝtupetaro, kondukanta al la

-ĉambreto, estis sidanta unu gardisto, du aliaj staris ĉe la pordo,

-armitaj<!-- p.040 --> de bastonoj. Oni supreniris la ŝtuparon, okupis ĝin tutan.

-Gavrila alproksimiĝis al la pordo, pugnofrapis kaj ekkriis:</p>

-

-<p>„Malfermu!“</p>

-

-<p>Ekaŭdiĝis sufokita bojo, sed nenia respondo.</p>

-

-<p>„Oni diras al ci &mdash; malfermu!“ ripetis li.</p>

-

-<p>„Sed, Gavrila Andrejiĉ,“ diris de malsupre Stepan, „li ja estas

-surda, li ne aŭdas.“</p>

-

-<p>Ĉiuj ekridis.</p>

-

-<p>„Kion do fari?“ rediris de supre Gavrila.</p>

-

-<p>„En lia pordo estas truo, enŝovu tien la bastonon!“</p>

-

-<p>Gavrila kliniĝis.</p>

-

-<p>„Li ŝtopis ĝin per ia feltmantelo, la truon.“</p>

-

-<p>„Vi ŝovu do la feltmantelon internen.“</p>

-

-<p>Ree ekaŭdiĝis obtuza bojo:</p>

-

-<p>„Jen, la hundo malkaŝas sin mem“, iu diris en la homamaso, kaj ĉiuj

-ree ekridis.</p>

-

-<p>Gavrila skrapis malantaŭ sia orelo.</p>

-

-<p>„Ne, frato,“ fine diris li, „la mantelon enŝovu ci mem, se ci volas.“</p>

-

-<p>„Bone, laŭ via ordono!“</p>

-

-<p>Stepan rampis supren, prenis la bastonon, traŝovis la feltomantelon

-internen kaj skuis en la truo la bastonon, ripetante: „Eliru, eliru!“

-Li skuis ankoraŭ la bastonon, kiam neatendite la pordo de la ĉambreto

-larĝe malfermiĝis, la tuta servantaro malsuprenruliĝis de la ŝtuparo

-kiel turnludilo; Gavrila &mdash; la unua. Onklo Ĥvost fermis sian

-fenestron.</p>

-

-<p>„Nu, nu, nu, nu“, kriis Gavrila de la korto: „ci atendu nur!“ Gerasim

-senmove staris sur sia sojlo. La servantaro ariĝis ĉe la bazo de la

-ŝtuparo. Gerasim observis ĉi ĉiujn fihomojn en urbaj surtutoj de

-supre, facile apogante la manojn sur siajn flankojn. En sia<!-- p.041 --> ruĝa,

-kamparana bluzo, kompare je ili, li aspektis kiel giganto. Gavrila

-iom antaŭenpaŝis.</p>

-

-<p>„Atentu, frato,“ diris li, „mi ne toleros neobeemon!“ Kaj li klarigis

-al la mutulo per mansignoj, ke la sinjorino nepre volas forigi la

-hundon &mdash; „donu ĝin tuj, alie al ci okazos ia malfeliĉo.“</p>

-

-<p>Gerasim rigardis lin, montris la hundon, faris ĉe sia kolo signon,

-kvazaŭ kuntirante la ŝnuron, kaj demandmiene ree rigardis la

-ĉambelanon.</p>

-

-<p>„Jes, jes,“ rediris tiu, kapbalancante, „jes, nepre...“ Gerasim

-mallevis la okulojn, poste subite skuiĝis, ree montris al <i>Mumu</i>,

-kiu staris apud li, senkulpe vostbalancante kaj scivoleme movante

-la orelojn. Li ripete faris la signon de strangolo sur sia kolo,

-kaj signifplene batfrapis sian bruston, kvazaŭ anoncante, ke li mem

-prenas sur sin &mdash; forigi <i>Mumu-n</i>.</p>

-

-<p>„Sed ci trompos“, geste respondis Gavrila.</p>

-

-<p>Gerasim iom rigardis lin, malestime ekridetis, ree batfrapis sian

-bruston kaj brufermis la pordon.</p>

-

-<p>Ĉiuj senvorte rigardis unu la alian.</p>

-

-<p>„Kion do ĉi ĉio signifas? Ĉu li refermis la pordon?“</p>

-

-<p>„Ne atentu lin plu, Gavrila Andrejiĉ!“ elparolis Stepan. „Li ja

-faros, kion li promesis ... Tia li estas ... Se li promesas, estas

-certe ... Li estas pli fidinda ol ni ... Tio estas vero ... Jes...“</p>

-

-<p>„Jes“, ĉiuj ripetis kapskuante. „Tio estas vero. Jes.“ Onklo Ĥvost

-malfermis la fenestron kaj ankaŭ diris: „Jes“.</p>

-

-<p>„Nu, bone“, diris Gavrila: „sed la gardistoj tamen restu ĉi tie!“</p>

-

-<p>„He, Jeroŝka,“ li aldiris, turnante sin al iu mizerulo, en flava

-nankena kitelo, &mdash; tiu homo estis opiniata kiel ĝardenisto, &mdash; „ci ja

-nenion faras! prenu la bastonon kaj sidu ĉi tie. Se io okazos, tuj

-kuru al mi.“</p><!-- p.042 -->

-

-<p>Jeroŝka prenis la bastonon kaj sidigis sin sur la lastan ŝtupeton. La

-servantaro disiris, escepte de kelkaj sciaviduloj kaj bubaĉoj.</p>

-

-<p>Gavrila revenis hejmen kaj pere de Ljubov Ljubimovna sendis la

-raporton al la sinjorino, ke ĉio estas plenumita. La sinjorino faris

-nodeton el la pinto de sia nastuketo, surverŝis parfumon, flaris,

-frotis la tempiojn, apetite trinkis teon kaj, estante ankoraŭ sub la

-influo de la laŭroĉerizaj gutoj, ree ekdormis.</p>

-

-<p>Unu horon post ĉi tiu tumulta okazintaĵo la pordo de la ĉambreto

-malfermiĝis kaj Gerasim aperis. Li estis surmetinta sian festan

-kaftanon, li kondukis <i>Mumu-n</i> per ŝnureto. Jeroŝka flanken iris por

-lasi lin preteriri. Gerasim direktis sin al la pordego. Ĉiuj bubaĉoj

-en la korto rigarde sekvis lin, sed silentis. Li eĉ ne returnis sin;

-sian ĉapon li surmetis nur sur la strato. Gavrila sendis Jeroŝka-n

-kiel observanton. Jeroŝka, vidante de malproksime, ke Gerasim iris en

-restoracion kun <i>Mumu</i>, atendis, ĝis li eliros.</p>

-

-<p>Gerasim estis konata en la restoracio. Oni komprenis liajn

-mansignojn.</p>

-

-<p>Li mendis „ŝĉi“<a href="#Footnote17" class="fnanchor">[17]</a> kun viando kaj sidigis sin, apogante la brakojn

-sur la tablo. <i>Mumu</i> staris ĉe lia seĝo, trankvile observante lin per

-siaj saĝaj okuloj. Ĝia felo estis kvazaŭ polurita, tiel belaspekta

-kaj orde kombita. Oni alportis la brasiksupon. Gerasim metis en la

-teleron panpecetojn, ere dishakis la viandon kaj starigis la teleron

-sur la teron. <i>Mumu</i> ekmanĝis kun sia kutima bonedukiteco: apenaŭ

-tuŝante la manĝaĵon per sia buŝeto. Gerasim longe ĝin rigardis:

-du pezaj larmoj elruliĝis subite el liaj okuloj; unu falis sur la

-krutan frunteton<!-- p.043 --> de la hundo, alia &mdash; en la „ŝĉi“. Li kovris sian

-vizaĝon per la mano. <i>Mumu</i> formanĝis la duonon el la telero kaj

-deiris, lekante sian buŝon. Gerasim ekstaris, pagis la supon kaj

-eliris akompanate de la iom mirigita rigardo de la kelnero.</p>

-

-<p>Jeroŝka, ekvidinte Gerasim-on, kuris malantaŭ la stratan angulon kaj,

-lin preterlasante, ree lin sekvis.</p>

-

-<p>Gerasim marŝis, ne rapidante, ĉiam tenante <i>Mumu-n</i> je la ŝnureto.

-Irinte ĝis la stratangulo, li haltis, kvazaŭ ion pripensante, sed

-tuj grandpaŝe direktis sin al la Krimea Trairejo. Survoje li iris

-en la korton de domo, apud kiu estis konstruata la flankdometo, kaj

-forportis de tie sub sia brako du briketojn. De la Krimea Trairejo li

-direktis sin al la bordo, iris ĝis la loko, kie staris du boatetoj

-kun remiloj, alligitaj al palisetoj (li jam rimarkis ilin antaŭe),

-kaj ensaltis en unu kun <i>Mumu</i>.</p>

-

-<p>Lama maljunulaĉo eliris el post la pajltendo, kiu staris en la angulo

-de la legomĝardeno, kaj krivokis lin. Sed Gerasim nur kapbalancis

-kaj ekremis tiel forte, kvankam kontraŭ la riverfluo, ke li post unu

-momento jam estis tre malproksime. La maljunulo staris iomtempe,

-skrapfrotis sian dorson per maldekstra, poste per dekstra mano kaj

-reiris lamante en sian pajltendon.</p>

-

-<p>Gerasim senĉese remis. Jen &mdash; jam restis la urbo Moskva malantaŭe.

-Jen &mdash; jam disvastiĝis laŭlonge de la bordoj &mdash; herbejoj,

-legomĝardenoj, kampoj, arbaretoj; ekvidebliĝis kampoj, „izba-oj“. Oni

-povis enspiri la kamparan aeron. Li forĵetis la remilojn, alpremis

-sian kapon al <i>Mumu</i>, kiu sidis antaŭ li sur la seka transversa

-trabeto &mdash; la fundo de la boato estis surverŝita de akvo, kaj li

-restis senmova, krucigante siajn fortikajn brakojn sur ŝia<!-- originale: sia --> dorso,

-dum la boaton la ondo iom post iom reportis al la urbo. Gerasim<!-- p.044 -->

-rektiĝis, rapide, kun malsaneca, koleriĝa mieno, survolvis per la

-ŝnureto la briketojn de li prenitajn, faris maŝon, metis ĝin ĉirkaŭ

-la kolon de la hundo kaj, levante ĝin super la rivero, lastafoje

-ĝin ekrigardis. La hundo rigardis lin fide, sentime, balancante la

-vosteton. Gerasim deturnis sin kaj disigis la manojn, ferminte la

-okulojn.</p>

-

-<p>Gerasim aŭdis nenion: nek la akran ekkrieton de la falanta <i>Mumu</i>,

-nek la obtuzan ekplaŭdon de la akvo. La plej brua tago estis por

-li same sensona, senbrua, kiel la plej senbrua nokto ne estas

-sensona por ni. Kiam li ree malfermis la okulojn, kiel antaŭe sur

-la riverakvo rapidis unu post la alia la ondetoj. Kiel antaŭe ili

-plaŭdetis ĉe la boatflankoj; kaj nur malproksime, malantaŭe, diskuris

-ĉe la bordo iaj larĝaj rondoj.</p>

-

-<p>Jeroŝka, tuj post kiam al li ne plu estis eble observi Gerasim-on,

-revenis hejmen kaj raportis pri tio, kion li vidis.</p>

-

-<p>„Nu, jes,“ diris Stepan, „li dronigos la hundon. Certe. Se li ion

-promesis.“</p>

-

-<p>Dum la tuta tago neniu vidis Gerasim-on. Li ne tagmanĝis hejme.

-Vespere ĉiuj kunvenis ĉe la manĝotablo, escepte de li. „Kiel stranga

-estas ĉi tiu Gerasim“, pepvoĉe diris la dikgrasa lavistino: „Ĉu oni

-povas tiel ĉagreniĝi pro la hundo! Verdire!“</p>

-

-<p>„Gerasim ja estis ĉi tie“, diris Stepan, plenrastante por si la kaĉon

-per la kulero.</p>

-

-<p>„Kiel? Kiam?“</p>

-

-<p>„Antaŭ proksimume du horoj. Jes! Ni renkontis unu la alian ĉe la

-pordego. Mi intencis demandi lin pri la hundo, sed li, ŝajne, estis

-malbonhumora. Nu, li forpuŝis min, eble li volis min deflankigi, &mdash;

-ne tedu, eble volis li diri &mdash; kaj li tiel frapis mian nukon, ho, ve,

-kiel!“ Kaj Stepan, nevole grimacridetante, kuntiriĝis kaj frotis sian

-nukon. „Jes,“ li aldiris, „li havas<!-- p.045 --> fortikan manon, nenion oni povas

-diri kontraŭ tio...“ Ĉiuj ridis, mokante Stepanon, kaj disiris por

-dormi.</p>

-

-<p>Dum tio, en la sama tempo, sur la T...a ŝoseo fervore kaj senhalte

-paŝis ia grandegulo kun sako sur la dorso, kun longa bastono en

-la mano. Tio estis Gerasim. Li rapidis senreturne hejmen, en sian

-vilaĝon. Droniginte la kompatindan <i>Mumu-n</i>, li kuris en sian

-ĉambreton, rapide enpakis sian nemultan havaĵon en malnovan

-ĉevalkovraĵon, kunligis la pakaĵon node, metis ĝin sur la ŝultron

-kaj foriris. Li bone memoris la vojon ankoraŭ de tiam, kiam oni

-kondukis lin al Moskvo. La vilaĝo, el kiu prenis lin la sinjorino,

-kuŝis nur dudek verstojn<a href="#Footnote18" class="fnanchor">[18]</a> flanke de la ŝoseo. Li iris nevenkeble

-kuraĝe, penetrite de ia malespera kaj samtempe ĝoja decido. Li iris

-antaŭen; larĝe dismalfermiĝis lia brusto; avide kaj rekte estis

-fiksitaj antaŭen liaj okuloj. Li rapidis, kvazaŭ atendis lin hejme

-maljuna patrino, kvazaŭ ŝi vokis lin al si post longa migrado en

-fremdlando, inter fremduloj ... La ĵus veninta nokto estis sensona,

-varma; ĉe la flanko, kie subiris la suno, la ĉielrando, ankoraŭ

-blanka, iom purpuriĝis pro la lasta rebrilo de la foriĝanta tago. Ĉe

-alia flanko jam leviĝis blugriza nebulo. De tie alproksimiĝadis la

-nokto. Centoj da perdrikoj kriis ĉirkaŭe, kvazaŭ vete vokis unu la

-alian noktaj birdoj. Gerasim ne povis ilin aŭdi, ne povis aŭdi ankaŭ

-la noktan viglan susuradon de la arboj, preter kiuj portis lin liaj

-fortikaj piedoj.</p>

-

-<p>Sed li flaris konatan de li odoron de la maturiĝanta sekalo, kiu

-venis el la mallumaj kampoj; li sentis, kiel la vento, fluganta

-renkonte, la vento el lia hejmvilaĝo, karese tuŝas lian vizaĝon,

-petole disblovas liajn<!-- p.046 --> harojn, lian barbon. Li vidis antaŭ si la

-blankiĝantan vojon, kondukantan hejmen rektan, kiel sago. Li vidis

-en la ĉielo nenombreblajn stelojn, lumigantajn lian vojon. Li marŝis

-antaŭen simile al leono, kuraĝe, forte; kiam la leviĝanta suno

-briligis lin per siaj fluide ruĝaj radioj, inter la paŝanto kaj

-Moskvo jam kuŝis tridek-versta distanco.</p>

-

-<p>Post du tagoj li estis jam hejme, en sia „izba“, je l’ miro de la

-soldatedzino<a href="#Footnote19" class="fnanchor">[19]</a>, kiun oni tie loĝigis. Gerasim preĝis antaŭ sanktaj

-„ikonoj“<a href="#Footnote20" class="fnanchor">[20]</a> kaj tuj iris al la vilaĝestro.</p>

-

-<p>La vilaĝestro ekmiris. Sed oni jam komencis falĉi la fojnon. Gerasim,

-kiel perfekta falĉisto, tuj ricevis falĉilon &mdash; kaj li ekfalĉis laŭ

-sia kutima maniero, tiel falĉis, ke la vilaĝanoj tremis, observante

-liajn falĉmovojn.</p>

-

-<p>En Moskvo oni rimarkis la foriĝon de Gerasim la sekvantan tagon.

-Oni serĉis lin en lia ĉambreto, alvokis Gavrila-n. Gavrila venis,

-rigardis, movis la ŝultrojn kaj konkludis, ke la mutulo aŭ forkuris

-aŭ dronis kune kun sia hundaĉo. Oni informis la policon, raportis

-al la sinjorino. La sinjorino ekkoleris, ekploris, diris, ke oni

-nepre trovu Gerasim-on, certigis, ke ŝi neniam ordonis forigi la

-hundon, kaj fine tiel admonis kaj riproĉis Gavrila-n, ke li la

-tutan tagon nur skuis la kapon, ripetante: „Nu!“, ĝis kiam la onklo

-Ĥvost lin konsole saĝigis, dirinte al li: „Nu ... u!“ Fine oni

-ricevis la sciigon el la vilaĝo, ke Gerasim tien venis. La sinjorino

-iom trankviliĝis; komence ŝi ordonis lin revenigi al Moskvo, sed

-tamen poste ŝi anoncis, ke ŝi tute ne bezonas tian nedankemulon.

-Cetere post tio ŝi baldaŭ mortis; ŝiaj heredintoj<!-- p.047 --> ne zorgis plu

-pri Gerasim. Ili ankaŭ aliajn servutulojn de sia patrino liberigis

-kontraŭ la depago.</p>

-

-<p>Ĝis nun loĝas solece Gerasim en sia forgesita „izba“. Li ĉiam bone

-fartas, ĉiam estas fortikega. Kiel antaŭe li laboras multe, kiel

-antaŭe li estas gravmiena kaj seriozmora. Sed la najbaroj rimarkis,

-ke depost la reveno el Moskvo Gerasim tute ne atentas virinojn, eĉ ne

-rigardas ilin, kaj ke li ne posedas hundon en sia korto.</p>

-

-<p>„Cetere“, pridiskutas vilaĝanoj, „feliĉa li estas, ne bezonante

-edzinon. Kaj la hundon! ĉu li ĝin bezonas? Eĉ perforte oni ne povus

-allogi ŝteliston en lian korton!“ Tia famo pri la giganteca forto de

-la mutulo disvastiĝas ĉien.</p>

-

-

-

-<div class="section" id="nr3">

-<h2>BEĴIN-HERBEJO</h2>

-</div>

-

-<p>Estis bela junia tago, unu el tiuj tagoj, kiuj pruvas, ke la

-bonvetero daŭros ankoraŭ longe. La ĉielo estas serena jam de la

-frua mateno. La matenruĝo ne flamas simile al brulego; ĝi estas

-disverŝita, kiel milda rozkoloraĵo. La suno &mdash; ne flambrila,

-rulruĝiganta, kiel dum varmega sekvetero, ne malserena-purpura, kiel

-antaŭ la ventego &mdash; sed la suno &mdash; afable radibrila &mdash; pace elnaĝas

-el sub mallarĝa kaj longa nubeto, lumas freŝkolore kaj eniĝas en

-ĝian bluan nebulon. Kiel serpentetoj lude brilas la supraj maldensaj

-randoj de la distirita nubeto; ili brilas, kvazaŭ ili estus el

-forĝita arĝento. Sed jen, ree flue ekŝpruciĝas petolemaj radioj; ĝoje

-kaj majeste, kvazaŭ altenflugante, aperas la potenca lumigilo. Ĉirkaŭ

-la tagmezo, kutime, videbliĝas amase rondaj altaj nuboj, orgrizaj,

-kun delikataj blankaj randoj. Simile al insuloj, disĵetitaj laŭlonge

-de<!-- p.048 --> la senlime disfluanta rivero, kiu ĉirkaŭas ilin per profunde

-diafanaj akvokoloj, egale bluaj, ili preskaŭ ne moviĝas. Pli

-malproksime, ĉe la firmamento, ili kunŝoviĝas, ariĝas, &mdash; ne estas

-plu videbla la ĉielbluaĵo inter ili. Sed ili estas same lazuraj

-kiel la ĉielo: la lumo, la varmo trapenetras ilin. La firmamento

-dum la tuta tago ne ŝanĝas sian malpezan, palvioletan koloron, ĉie

-egalan. Nenie la fulmotondra vetero mallume minacas; ie, foje, tiras

-sin malsupren, el la ĉielo, bluaj strioj: &mdash; apenaŭ rimarkebla

-pluvo falas, kiel tra kribrilo. Vespere tiuj nuboj foriĝas; la

-lastaj el ili, nigraj, senformaj, kiel la fumo, iĝas rozkoloraj

-vaporbuloj pro la radioj de la subiranta suno. Sur la loko, kie la

-suno subiris, same pace, kiel ĝi estis leviĝinta, nelonge starrestas

-ruĝeta brilkrono super la mallumiĝinta tero. Lumbriletante, kiel

-zorge portita vakskandelo, aperas tie la vesperstelo. En tiaj tagoj

-ĉiuj koloroj estas nehelaj, mildigitaj. Sur ĉio kuŝas la sigelo de

-ia kortuŝa packvieto. Dum tiaj tagoj foje estas varmege; sur la

-deklivoj de la kampoj la aero estas sufoka. Sed la vento disblovadas,

-dispeladas la amasiĝintan varmegon; la ĉirkaŭturnantaj blovatakoj &mdash;

-nepra signo de la persista bonvetero &mdash; per blankaj polvamasoj vagas

-sur vojo tra la grenkampoj. La terkulturisto ŝatas tian veteron por

-la rikolto de la greno.</p>

-

-<p>Tian tagon mi ĉasis en la Ĉernska distrikto de la Tula gubernio<a href="#Footnote21" class="fnanchor">[21]</a>.

-Mi trovis kaj mortigis sufiĉe multe da ĉasaĵoj. Tro plena ĉassako

-tranĉe dolorigis mian ŝultron. Sed jam estis estingiĝanta la

-vesperruĝo; kaj en la aero, ankoraŭ klara, kvankam jam ne plu

-lumigita per<!-- originale: pe --> radioj de la subirinta suno, densiĝis, disvastiĝis

-noktaj ombroj, kiam mi, fine, decidis reveni hejmen. Per rapidaj<!-- p.049 -->

-paŝoj mi transpaŝis longan „placon“ de arbustoj, supreniris la

-monteton kaj ekvidis tute fremdajn, nekonatajn de mi lokaĵojn.

-Anstataŭ la atendita konata ebenaĵo kun kverkarbareto, dekstre, kaj

-malalta blanka preĝejo en la malproksimo, ĉe miaj piedoj etendiĝis

-mallarĝa valo; rekte kontraŭ mi, kiel kruta muro, staris densa

-tremolarbaro. Mi haltis, mirigite ... ne povante kompreni, kie mi

-estas... Mi min returnis... „He,“ mi pensis, „mi devojiĝis, mi iris

-tro dekstren“, kaj, mirante pri mia eraro, mi rapidkure malsupreniris

-la monteton. Min tuj ekkaptis malagrabla, obtuza malsekeco, kvazaŭ

-mi estus enirinta kelon. Densa alta herbo en la fundo de la valo,

-tute malseka, blankiĝis kiel tablotuko. Estis timige surpaŝi ĝin.

-Mi rapide transpaŝis al alia flanko kaj iris, marŝante maldekstren,

-laŭlonge de la tremolaro. La vespertoj jam sin flugportis super ĝiaj

-senmovaj altaĵoj, misterplene turniĝante kaj tremetante en duonklara

-ĉielo. Petolrapide preterflugis malfruiĝinta akcipitreto, rapidante

-en sian neston.</p>

-

-<p>„Jen, se mi nur atingus tiun angulon,“ mi pensis, „tuj mi trovus la

-veran vojon. Mi ja devojiĝis minimume je unu versto.“ Mi atingis,

-fine, la angulon de la arbaro, sed ne trovis tie ian vojon; iaj

-nefalĉitaj, malaltaj arbustoj vaste staris antaŭ mi; malantaŭ ili, en

-la malproksimo, vidiĝis dezerta kampo. Mi ree haltis. „Kia stranga

-okazintaĵo! Kie do mi estas?“ Mi rememorigis min, kiel kaj kien mi

-iris dum la tago.</p>

-

-<p>„He, tio ja estas ‚Paraĥinaj‘ arbustoj“, mi fine ekkriis. „Certe!

-jen tie &mdash; eble, la Sindejeva arbareto! Sed kiel mi ĉi tien venis?

-Tiel malproksimen! Strange ... nun mi estas devigita reveni

-dekstren!“</p><!-- p.050 -->

-

-<p>Mi iris dekstren tra la arbustoj. Dume la nokto estis baldaŭ veninta

-kaj disvastiĝis kiel nubego fulmotondra. Ŝajnis, ke kune kun la

-vesperaj vaporoj el ĉie leviĝadis kaj eĉ de supre verŝiĝis la

-malhelo. Mi atingis sur ian vojon malebenbatitan, surkreskitan de

-herbo. Mi iris laŭlonge de ĝi, atente rigardante antaŭen. Ĉio ĉirkaŭ

-mi rapide nigriĝis kaj silentiĝis; nur skolopoj kriis de tempo al

-tempo. Malgranda noktbirdo, nelaŭte kaj malalte movanta siajn molajn

-flugilojn, preskaŭ tuŝis min kaj timeme deflankiĝis. Mi eliris sur

-la arbarrandon kaj marŝis nun laŭlonge de la kampo, sur la limo. Jam

-apenaŭ mi vidis la aĵojn en malproksimo, apenaŭ videbliĝis ĉirkaŭ

-mi la blankiĝanta kampo. Malantaŭ ĝi leviĝis malserena mallumo,

-alproksimiĝante ĉiumomente per grandegaj fumbuloj. La obtuza eĥo

-de miaj paŝoj sonis en la senmoviĝanta aero. La paliĝinta ĉielo

-ree bluiĝis, sed tio jam estis la bluo de la nokto. La steletoj

-ekbriletis en ĝi, kvazaŭ ili ekmoviĝus.</p>

-

-<p>Kion mi opiniis arbareto, estis malluma kaj ronda nudmonteto.</p>

-

-<p>„Sed kie mi ja estas?“ ripetis mi ree laŭtvoĉe, haltis kaj demande

-rigardis mian anglorasan flavmakulan hundinon, Dianka-n, la plej

-prudentan el ĉiuj kvarpiedaj bestoj. Sed la plej prudenta besto nur

-balancis la voston, malgaje kaj lace palpebrumis kaj ne donis al

-mi ian utilan konsilon. Mi hontis kaj ege kuris antaŭen, kvazaŭ mi

-subite klarsentis, kien oni devas iri. Mi ĉirkaŭiris la monteton

-kaj trovis min en neprofunda, ĉirkaŭe displugita valeto. Tiu ĉi

-krutvaleto aspektis kiel regulforma kaldrono kun plataj flankoj; sur

-ĝia fundo elstreĉiĝis stare kelke da grandaj blankaj ŝtonoj; ŝajne

-ili kunariĝis, malsuprerampinte, por ia sekreta, konsiliĝa kunveno.

-Tie estis mute, mallaŭte; tiel plate kaj malgaje<!-- p.051 --> pendis super tiu

-loko la ĉielo, ke mia koro eksentis veon. La besteto nelaŭte kaj

-plende pepkriis en la ŝtonoj. Mi rapide revenis sur la monteton. Ĝis

-nun mi ankoraŭ ne malesperis trovi la vojon al hejmo; sed nun mi

-estis fine certa, ke mi tute devojiĝis; mi ne penprovis plu, ekkoni

-la ĉirkaŭaĵon, preskaŭ dronintan en la nokta senlumo. Mi hazarde

-ekmarŝis antaŭen, direktate de la steloj. Proksimume duonhoron mi

-tiel paŝis, pene movante la piedojn. Ŝajnis, ke mi neniam estis

-en tiaj senvivaj lokoj: nenie trembrilis lumeto, nek aŭdebliĝis ia

-sono; unu kruta monteto sekvis la alian; senfine etendiĝis kampo post

-kampo; arbustoj kvazaŭ elstaris el la tero antaŭ mi. Mi ĉiam iris kaj

-jam intencis kuŝigi min ĝis la mateno, sed subite mi ekvidis antaŭ mi

-teruran abismon.</p>

-

-<p>Mi rapide ekpaŝis malantaŭen kaj, tra apenaŭ travidebla noktkrepusko,

-ekvidis en la malproksimo sub mi grandegan ebenaĵon. Larĝa rivero

-ĉirkaŭfluis ĝin en duonrondo, kiun mi vidis ĉie; ŝtalsimilaj rebriloj

-de la akvo malserene kaj de tempo al tempo tremlumante desegnis

-ĝian fluadon. La monteto, sur kiu mi staris, malsupren kondukis per

-abrupta deklivo; ĝia grandega silueto sin distingis nigra de la

-duonblua aera malpleno. Rekte antaŭ mi, en la angulo, kiun formis

-la deklivo kaj la ebenaĵo, ĉe la rivero, kiu en tiu loko similis

-al senmova malluma spegulo, sub la kruta deklivo de la monteto mem,

-per ruĝa flamo brulis, ellasante fumon, du fajroj, unu apud la alia.

-Ĉirkaŭ ili svarmis homoj, ŝanceliĝis ombroj; foje estis hele lumigita

-la antaŭa parto de ies eta buklokapo.</p>

-

-<p>Mi sciis nun, kie mi troviĝis. Tiu ĉi herbejo estas konata en nia

-regiono sub la nomo „<i>Beĵin-Herbejo</i>“. Sed mi ja ne povis revojaĝi

-hejmen, precipe nun, nokte; miaj<!-- p.052 --> piedoj ne moviĝis plu pro laceco.

-Mi decidis iri proksimen al la fajroj kaj atendi la matenruĝon en la

-societo de homoj, kiujn mi opiniis ĉevalkomercistoj<a href="#Footnote22" class="fnanchor">[22]</a>.</p>

-

-<p>Mi bone malsupreniris, sed apenaŭ mi ellasis el la manoj la lastan

-branĉon, je kiu mi tenis min, subite sin ĵetis sur min du grandaj

-blankaj hundoj, kolere bojante. Sonoraj infanaj voĉoj ekaŭdiĝis

-ĉirkaŭ la fajroj. Du &mdash; tri knaboj rapide leviĝis. Mi respondis al

-iliaj demandaj vokoj. Ili alkuris, revokis la hundojn, kiujn precipe

-mirigis la apero de mia Dianka, kaj mi alproksimiĝis.</p>

-

-<p>Mi eraris, opiniante ĉevalkomercistoj la homojn, kiuj ĉirkaŭis la

-fajrojn. Ili estis kamparanaj infanoj el najbara vilaĝo, kiuj gardis

-ĉevalaron. Dum varmega somera tempo, ĉe ni, oni paŝtigas ĉevalojn en

-la kampo nokte, ĉar tage ilin maltrankviligus muŝoj kaj ojstroj<a href="#Footnote23" class="fnanchor">[23]</a>.</p>

-

-<p>Estas granda ĝojfesto por kamparanaj knaboj, vespere akompani en la

-kampon kaj frumatene hejmen &mdash; la ĉevalaron. Sen ĉapoj, en malnovaj

-duonpeltetoj, ili sidas sur la plej petolemaj ĉevaletoj kaj rapide

-rajdas, ĝoje kriante, elgorĝblekante, movante ĉiuflanken la manojn

-kaj piedojn, alte saltante sur la selo kaj sonore ridante ...

-Maldensa flava polvo leviĝas, postflugas sur la vojo; en malproksimo

-aŭdiĝas akorda piedfrapado, la ĉevaloj kuras, streĉante la orelojn;

-antaŭ ĉiuj, altlevante sian voston kaj senfine ŝanĝante la piedojn,

-kursaltas la ruĝeghara ĉevalaĉo kun pikherbo en vila kolhararo.</p>

-

-<p>Mi diris al la knaboj, ke mi devojiĝis, kaj sidigis min ĉe ili. Ili

-demandis min, de kie mi venas, silentis iomete<!-- p.053 --> kaj donis al mi

-lokon. Ni iomete konversaciis. Mi min kuŝigis sub nudiĝinta arbusto

-kaj rigardis ĉirkaŭen. La bildo estis mirinde bela: ĉe la fajroj

-tremetis, kvazaŭ estingiĝante, eniĝante en la mallumon, ronda ruĝa

-respeguliĝo. La flamo, ekbrulante, de tempo al tempo, ĵetis trans

-la linion de tiu rondo rapidajn brillumetojn. Mallarĝa lango de la

-fajro lekis la nudajn sekbranĉetojn de salikarbeto kaj same rapide

-foriĝis... Tranĉliniaj longaj ombroj, subite aperante, alkuris ĝis

-la fajretoj; la malhelo luktis kun la lumo. Foje, kiam la flamo

-brilis pli malforte, la lumrondeto mallarĝiĝis, el alproksimiĝinta

-mallumego neatendite aperis ĉevalkapo, bruna aŭ tute blanka, atente

-kaj senpense rigardis nin, rapide maĉante longan herbon kaj ree

-malleviĝante tuj malaperis. Oni aŭdis nur, kiel ĝi ĉiam maĉis,

-spirblovante.</p>

-

-<p>El loko lumigita estas neeble vidi, kio okazas en la malhelo; tial

-ĉio en la proksimo ŝajnis vualita de preskaŭ nigra kurteno. Sed pli

-malproksime, ĉe la firmamento, malklare videbliĝis montetoj kaj

-arbaroj. Malhela, klara ĉielo, solene, neatingeble alte, pendis

-super ni en sia tuta misterplena belegeco. Dolĉe premis la bruston

-la aromo, la aparta, freŝa, turmenta aromaero de la ruslanda somera

-nokto. Nenia bruo aŭdiĝis en la ĉirkaŭaĵo. Nur de tempo al tempo

-subite sonore plaŭdigis akvon ia granda fiŝo, kaj la ĉeborda kanaro

-ekbruetis, apenaŭ ŝancelita de alfluanta ondo... Sole nelaŭte

-kraketis la fajretoj...</p>

-

-<p>Ĉirkaŭ ili sidis la knaboj kaj apud ili tiuj du hundoj, kies intenco

-estis formanĝi min. Ili ankoraŭ longe ne povis paciĝi pro mia

-ĉeestado: dormeme duonfermante la okulojn kaj strabrigardante la

-fajron, ili de tempo al tempo bojkriegis kun eksterordinara digneco;<!-- p.054 -->

-unue ili blekegis, poste &mdash; nelaŭte kriis, kvazaŭ bedaŭrante la

-neeblecon &mdash; plenumi sian deziron.</p>

-

-<p>La knaboj estis entute kvin: Fedja, Pavluŝa, Iljuŝa, Kostja kaj

-Vanja<a href="#Footnote24" class="fnanchor">[24]</a>. La nomojn de la knaboj mi eksciis el ilia interparolado

-kaj volas nun konatigi ilin al la leganto.</p>

-

-<p>La plej maljuna el ĉiuj, Fedja, aspektis dekkvarjara. Li estis gracia

-knabo kun belaj, delikataj, iomete etaj vizaĝtrajtoj, buklaj blondaj

-haroj, klaraj okuloj kaj ĉiama duongaja, duondistra rideto. Laŭ ĉiuj

-signoj li apartenis al riĉa familio kaj paŝtis nokte ĉevalojn ne pro

-bezono, sed pro amuzo. Li surhavis multekoloran kalikotan bluzon,

-flave borderumitan. Malgranda nova feltmantelo, en kies manikoj li ne

-enŝovis la brakojn, pendis sur liaj mallarĝaj ŝultroj; sur la blua

-zonumo estis alligita la kombilo. La botoj kun nealtaj tibiingoj

-estis liaj &mdash; ne patraj. La dua knabo, Pavluŝa, havis senorde

-starantajn nigrajn harojn, grizajn okulojn, larĝajn vangostojn,

-vizaĝon palan, plenan je cikatroj<!-- originale: cikratoj -->; grandan, sed regulforman buŝon.

-Tuta lia korpo estis dikmalalta, mallertmova. La knabo ne estis bela,

-verdire, tamen li plaĉis al mi. Lia rigardo estis saĝa kaj sincera,

-en lia voĉo sonis la forto. Li ne aspektis dande: tuta lia vestaĵo

-konsistis el simpla ĉemizo kaj flikitaj pantalonoj. La vizaĝo de

-la tria, Iljuŝa, estis sufiĉe sensignifa: li havis kurbiĝintan

-nazon, longan kapformon, ne bone aspektis. Liaj vizaĝtrajtoj

-esprimis malspritan, malsanecan zorgemon. Liaj kunpremitaj lipoj ne

-malfermiĝis, la brovoj restis ĉiam kuntiritaj. Liaj flavaj, preskaŭ

-blankaspektaj haroj pendis kiel pintaj harligetoj el sub malalta

-felĉapo, kiun li ambaŭmane ŝovis sur siajn orelojn. Sur liaj piedoj

-li havis novajn bastŝuojn kaj piedajn ĉifonojn;<!-- p.055 --> dika ŝnuro, trivice

-zonita ĉirkaŭ lia talio, orde kuntiris lian puraspektan nigran

-kiteleton. Li, kiel Pavluŝa, estis, laŭvide, ne pli ol dekdujara. La

-kvara, Kostja, dekjara knabo, atentigis per sia meditema, malgaja

-rigardo. Lia vizaĝo estis eta, malgrasa, lentuga; li havis pintitan

-mentonon, kiel la sciuro. Oni apenaŭ distingis liajn lipojn. Sed

-strange impresis liaj okuloj &mdash; nigraj, fluide brilantaj. Ili, ŝajne,

-volis ion esprimi, sed por tio mankis vortoj al la knabo. Li estis

-malaltkreska, malsanaspekta, vestita mizere. La lastan, Vanja-n, mi

-komence ne rimarkis; li estis kaŭrekuŝanta sub la bastkovraĵo kun

-malregulaj randoj; li nur malofte montradis el sub ĝi sian buklan

-blondan kapeton. Ĉi tiu knabo estis nur sepjara.</p>

-

-<p>Tiel mi kuŝis sub la arbusto, iomete malproksime, kaj observadis la

-knabojn. Malgranda kaldroneto pendis super unu el la fajroj; en ĝi

-estis kuirataj la terpomoj. Pavluŝa zorgis pri ili kaj, starante

-sur la genuoj, enpuŝis la ligneron en la bolantan akvon de tempo al

-tempo. Fedja kuŝis, sin apogante sur la kubuto, disvastigante la

-randojn de sia feltmantelo. Iljuŝa sidis apud Kostja kaj fiksrigardis

-ion per duonfermitaj okuloj. Kostja mallevis la kapon kaj rigardis

-ien en malproksimon. Vanja ne moviĝis sub sia bastkovraĵo. Mi

-ŝajnigis min dormanta.</p>

-

-<p>La knaboj ree komencis interbabili. Unue ili priparolis tion kaj

-tion: la morgaŭajn laborojn, la ĉevalojn; sed subite Fedja sin turnis

-al Iljuŝa kaj &mdash; kvazaŭ renovigante interrompitan konversacion &mdash;

-demandis lin:</p>

-

-<p>„Nu, kiel do, ĉu ci ĝin vidis vere, la hejmkoboldon?“</p>

-

-<p>„Ne, mi ĝin ne vidis, ĝin ja ne estas eble vidi,“ respondis Iljuŝa

-per voĉo apenaŭ aŭdebla, raŭketa, kies sonoj tre bone konformiĝis al

-lia vizaĝesprimo, „sed mi aŭdis ... ne sole mi...“</p>

-

-<p>„Kie ĝi loĝas?“</p><!-- p.056 -->

-

-<p>„En la malnova ĉerpejo<a href="#Footnote25" class="fnanchor">[25]</a>.“</p>

-

-<p>„Ĉu vi laboras en la fabriko?“</p>

-

-<p>„Jes, mi kaj mia frato Avdjuŝka; ni estas papergladistoj.“</p>

-

-<p>„Jen vi, fabrikuloj!“</p>

-

-<p>„Nu, kiel do ci ĝin aŭdis?“ demandis Fedja.</p>

-

-<p>„Jen kiel ... mi kun frato Avdjuŝka, kun Fedor Miĥejevskij, kun

-Ivaŝka Kosoj, kun alia Ivaŝka el Krasnije Ĥolmi, kaj ankoraŭ kun

-Ivaŝka Suĥorukov, kun aliaj knaboj ankoraŭ &mdash; entute ni estis

-dek: la tuta deĵorintaro. Ni estis devigitaj pasigi la nokton en

-la ĉerpejo. Tio estas &mdash; la laborobservisto Nazarov malpermesis al

-ni iri hejmen. ‚Kial vi,‘ li diris, ‚fraŭletoj, iros hejmen? Restu

-ĉi tie &mdash; ni havos morgaŭ multe da laboro.‘ Nu, ni restis en la

-fabrikejo, ni kuŝis tie are ... Avdjuŝka demandis: ‚Nu, knaboj, se la

-hejmkoboldo nun venus?‘ Apenaŭ li tion elparolis, iu ekmarŝis super

-ni. Ni kuŝis malsupre, ĝi do ekmarŝis super ni, ĉe la rado. Ni aŭdis:

-ĝi paŝas, la lignotabuloj fleksiĝas sub ĝi, krakas ... Li transkuris

-super niaj kapoj; la akvo ekplaŭdis sur la rado, kiu ekfrapis,

-ekturniĝis; sed la baro ĉe la defluilo<a href="#Footnote26" class="fnanchor">[26]</a> estas fermita. Ni estis

-mirigitaj: kiu levis la bartrabeton, por ke akvo povu flui? Sed la

-rado ne longe turniĝis kaj haltis. ‚Tiu‘ iris ree al la supra pordo

-kaj malsupreniris la ŝtuparon, malsupreniris ne rapide: la ŝtupetoj

-ĝemkraketas sub ĝiaj piedoj. Nu, ĝi alproksimiĝis al nia pordo,

-atendis iomete &mdash; tuj la pordo larĝe malfermiĝis ... Mi ektremis &mdash;

-rigardas &mdash; nenio estas videbla ... Sed la retĉerpilo, staranta ĉe la

-pelvo, ekmoviĝis, leviĝis,<!-- p.057 --> eniĝis por momento en la akvon, flugis

-iomete en la aero, kvazaŭ ĝi estus ŝprucilo kaj revenis al sia loko.

-Poste ĉe alia pelvo forflugis la hoko de la najlo kaj ree pendiĝis

-sur la najlon. Poste iu kvazaŭ alproksimiĝis al la pordo, ektusis,

-ekspirblovis kiel ŝafo, bruvoĉe... Ni ĉiuj falkuŝiĝis amase teren,

-unu rampis sur la alian. Kiel ni tiam ektimegis!“</p>

-

-<p>„Jen kiel!“ elparolis Pavel. „Kial<!-- originale: Kiel --> do ĝi ektusis?“</p>

-

-<p>„Mi ne scias... Eble pro malsekeco en la mucido.“</p>

-

-<p>Ĉiuj eksilentis.</p>

-

-<p>„Nu,“ demandis Fedja, „ĉu la terpomoj estas kuiritaj?“</p>

-

-<p>Pavluŝa palpis ilin.</p>

-

-<p>„Ne, ankoraŭ ne... Jen, ĝi plaŭdigis akvon...“, aldiris li,

-rigardante la riveron. „Eble la ezoko. Jen, tie falis steleto.“</p>

-

-<p>„Kion mi rakontos ankoraŭ al vi, fratuloj,“ ekparolis per pepvoĉo

-Kostja, „aŭdu nur, kion rakontis antaŭ nelonge la paĉjo en mia

-ĉeesto.“</p>

-

-<p>„Nu, ni aŭdas“, diris protekteme Fedja.</p>

-

-<p>„Vi ja konas Gavrila-n, la antaŭurban ĉarpentiston?“</p>

-

-<p>„Jes, ni lin konas.“</p>

-

-<p>„Sed ĉu vi scias, kial li estas tiel malgaja ĉiam? Tiel silentema?

-Jen, kial li estas malgaja: Li iris foje, rakontis mia paĉjo, al

-arbaro por serĉi nuksojn. Li iris en la arbaron kaj devojiĝis; Dio

-scias, en kia loko li troviĝis; li iradas, vagas, fratuloj, ne povas

-trovi la vojon, la nokto jam alproksimiĝas... Li sin sidigis sub

-arbon. ‚Ĉi tie‘, li pensis, ‚mi atendu la matenon‘, kaj ekdormis. En

-dormo li aŭdas, ke iu lin vokas. Li rigardas, sed neniun vidas. Ree

-li ekdormetis... ree li estas vokata... Li ree rigardas, vidas, &mdash;

-sidas antaŭ li sur la branĉo la nimfo, klarluma, balanciĝas, logas

-lin al si kaj ridas... La luno lumis tiel klare, ĉion lumigis...

-Ŝi vokas lin al<!-- p.058 --> si, &mdash; ŝi estas klara, blanka, kvazaŭ ploteto aŭ

-gobio, &mdash; ankaŭ karasoj estas iufoje tiel blanketaj, arĝentkoloraj...

-La ĉarpentisto Gavrila duonsvenis ... sed ŝi ridas kaj logas lin al

-si per la mano... Jam ekstaris Gavrila, intencis obei al la voko de

-la nimfo, &mdash; sed, fratuloj, eble Disinjoro lin inspiris: li faris

-krucosignon<a href="#Footnote27" class="fnanchor">[27]</a>. Estis pene al li fari la krucosignon, li diris:

-‚Mia mano kvazaŭ ŝtoniĝis, ne moviĝis...‘ He, li! Ekvidinte, ke li

-faris krucosignon, la nimfo ne ridis plu, ŝi ekploris! Ŝi ploras,

-fratuloj, forviŝas siajn larmojn per la haroj; harojn ŝi havas

-verdajn, kiel kanabo. Jen rigardas ŝin Gavrila kaj demandas: ‚Kial

-ci, arbara kreskaĵaĉo, ploras?‘ Ekparolas la nimfo: ‚Kial ci, homo,

-faris krucosignon? Se ci ne estus farinta ĝin, ci restus kun mi en

-ĝojo ĝis la fino de la tagoj. Mi ĝemploras, mi veas, ĉar ci faris

-krucosignon. Sed ne mi sola tion priploros: ankaŭ ci ĝemploru ĝis la

-fino de ciaj tagoj...‘ Tuj ŝi, fratuloj, foriĝis, kaj tuj Gavrila

-ekvidis la vojon, per kiu li povis eliri el la arbaro. Kaj de tiu

-tempo li estas ĉiam malgaja.“</p>

-

-<p>„Jen kia okazintaĵo!“ diris Fedja post ioma silento. „Kiel do

-kapablas tia arbara sorĉestaĵo difekti kristanan animon? Li ja ne

-obeis ŝin!“</p>

-

-<p>„Jen, kapablas tamen...“, diris Kostja. „Gavrila asertis, ke ŝi havis

-voĉeton akran, plendan, kiel rano...“</p>

-

-<p>„Ĉu cia paĉjo<!-- originale: paĉĵo --> mem tion rakontis?“ daŭrigis Fedja.</p>

-

-<p>„Li mem. Mi estis kuŝanta, mi ĉion aŭdis.“</p>

-

-<p>„Stranga afero! Kial do li estas malgaja... Eble li plaĉis al ŝi, se

-ŝi lin alvokis...“</p>

-

-<p>„Jes, plaĉis!“ ironie diris Iljuŝa. „Ne! Ŝi volis nur lin tikli

-ĝismorte... Ili okupas sin pri tio, la nimfoj...“</p><!-- p.059 -->

-

-<p>„Ĉi tie ja ankaŭ, eble, estas nimfoj“, diris Fedja.</p>

-

-<p>„Ne“, respondis Kostja. „Ĉi<!-- originale: Ci --> tie la loko estas ‚pura‘, ‚libera‘<a href="#Footnote28" class="fnanchor">[28]</a>.

-Nur la rivero estas proksima.“</p>

-

-<p>Ĉiuj eksilentis. Subite, ie malproksime, ekaŭdiĝis tiriĝanta,

-preskaŭ ĝemanta sono, unu el tiuj nekompreneblaj noktaj sonoj, kiuj

-naskiĝas iufoje en silento, leviĝas, restas en la aero kaj malrapide

-disvastiĝas ĉie, kvazaŭ svenante ... Vi aŭskultas ... nenion ... sed

-tamen io tintas ... Ŝajne iu longe kriis sub la firmamento mem, iu

-alia revokis per akra rido en la arbaro kaj nelaŭta, siblanta fajfado

-aŭdiĝis laŭlonge de la rivero ...</p>

-

-<p>La knaboj rigardis unu la alian kaj faris la krucosignon<a href="#Footnote29" class="fnanchor">[29]</a> ...</p>

-

-<p>„Ke la kruco nin protektu!“ flustris Iljuŝa.</p>

-

-<p>„He, vi, korvinoj<a href="#Footnote30" class="fnanchor">[30]</a>!“ ekkriis Pavel: „Kial vi ektimis? Rigardu nur,

-la terpomoj estas jam kuiritaj!“ (Ĉiuj alŝovis sin kaj komencis manĝi

-la fumantajn terpomojn; nur sole Vanja ne moviĝis.) „Kaj ci?“ diris

-Pavel.</p>

-

-<p>Sed li ne elrampis el sub sia bastaĵo. La kaldroneto estis baldaŭ

-malplena.</p>

-

-<p>„Ĉu vi aŭdis, fraŭletoj,“ komencis Iljuŝa, „kio okazis antaŭ nelonge

-ĉe ni, en Varnavicaj?“</p>

-

-<p>„Ĉu sur la digo?“ demandis Fedja.</p>

-

-<p>„Jes, jes, sur la digo, rompita de akvo ... Jen malpura loko,

-malbenita, senviva ... Ĉirkaŭe troviĝas profundaj<!-- p.060 --> kavegoj,

-terfendaĵoj. En la kavegoj loĝas serpentoj...“</p>

-

-<p>„Kio do okazis? Rakontu!“</p>

-

-<p>„Jen, kio okazis. Ci, eble, Fedja, ne scias, sed tie, ĉe vi, estas

-enterigita droninto. Li droniĝis jam antaŭlonge, kiam la starlageto

-estis ankoraŭ profunda. Nur lia tombeto estas apenaŭ videbla,

-&mdash; eta monto ... Jen, antaŭ nelonge, vokas la servistarestro la

-hundgardiston Jermil kaj diras al li: ‚Iru, Jermil, poŝton.‘ Jermil

-ĉe ni ĉiam veturas poŝton. Ĉiuj liaj hundoj mortis; ne estis scieble,

-kial ili ĉe li ne restas vivantaj; sed li estas hundgardisto bona,

-modela ... Jermil rajdis poŝton, restis en la urbo longe kaj

-hejmrevenas iomete ebria ... Jam noktiĝis, la nokto estas klara,

-la luno brilas ... Jermil transrajdas la digon; la vojo ja iris

-tiuflanke ... Rajdas li, la hundgardisto Jermil, kaj vidas: sur la

-tombo de la droninto marŝas ŝafideto, tiel blanka, bukla, beleta ...

-vagas ... Jen pensas Jermil: ‚Mi ĝin prenos, ĝi ja ĉi tie pereos.‘

-Li prenis la ŝafidon en siajn brakojn. La ŝafido ne kontraŭstaras.

-Jermil alproksimiĝas al sia ĉevalo, kun la ŝafido en la brakoj. Sed

-la ĉevalo forsaltas de li, spirblovas, skuas sian kapon<a href="#Footnote31" class="fnanchor">[31]</a>. Li

-krie trankviligas ĝin, sin sidigas por rajdi kun la ŝafido, tenante

-la besteton antaŭ si. Li rigardas la ŝafidon, la ŝafido lin ankaŭ

-rigardas rekte en la okulojn. Ektimiĝis Jermil, la hundgardisto.

-‚Mi ne sciis,‘ li pensis, ‚ke ŝafoj rigardas onin tiel rekte en la

-okulojn, sed kontraŭ tio oni povas nenion fari ...‘ Li ĝin karesas

-per la mano kaj diras: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘ Subite la ŝafo montris al li

-la dentojn kaj ankaŭ diris: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘“</p>

-

-<p>Apenaŭ la rakontinto eldiris la lastan vorton, ambaŭ hundoj

-leviĝis samtempe, konvulsie bojante, forkuris<!-- p.061 --> de la fajro kaj

-malaperis en la mallumo. La knaboj ektimis. Vanja eksaltis el sub

-sia bastkovraĵo. Pavluŝa kun krio sekvis la hundojn. Ilia bojado

-aŭdiĝis el malproksimo. Oni aŭdis ankaŭ la senordan kuradon de la

-maltrankviligita ĉevalaro ... Pavluŝa laŭtvoĉe ekkriis: „Grizulo!

-Ĵuĉka<a href="#Footnote32" class="fnanchor">[32]</a>!“ Post kelkaj momentoj la bojado haltis, aŭdebliĝis el

-malproksimo jam la voĉo de Pavluŝa. Preterpasis ankoraŭ iomete da

-tempo. La knaboj mire rigardis unu la alian, kvazaŭ atendante, kio

-okazos. Subite aŭdiĝis la piedfrapado de kuranta ĉevalo. Abrupte ĝi

-haltis ĉe la brullignaro, kaj, sin tenante je la kolharoj, rapide

-malsuprensaltis Pavluŝa. Ambaŭ hundoj ankaŭ eksaltis en la lumrondon,

-kaj tuj sin sidigis, elpendigante siajn ruĝajn langojn.</p>

-

-<p>„Kio okazis? kio?“ demandis la knaboj.</p>

-

-<p>„Nenio“, diris Pavluŝa, forsendante la ĉevalon. „Eble la hundoj

-ion elflaris ... Mi pensis, ke tio estas lupo“, aldiris li per

-indiferenta voĉo, rapide spirante.</p>

-

-<p>Nevole mi admiris Pavluŝa-n. Li estis tre interesa en ĉi tiu momento.

-Lia malbela vizaĝo, vigligita pro rapida rajdado, kvazaŭ brulis pro

-kuraĝeco, pro firma decidemo ... Sen bastono, nokte, li, nenion

-pripensante, saltrajdis por forpeli la lupon. „Kia bravulo!“ pensis

-mi, lin rigardante.</p>

-

-<p>„Ĉu oni ilin vidas tie ĉi, la lupojn?“ demandis la timemulaĉo Kostja.</p>

-

-<p>„Ili ĉiam estas multnombraj ĉi tie“, respondis Pavel. „Sed danĝeraj

-ili estas nur vintre.“</p>

-

-<p>Li ree kaŭrekuŝigis sin ĉe la fajro. Sin sidigante sur la teron, li

-faligis sian manon sur la haran nukon de unu el la hundoj; kaj la

-ĝojigita besto longe ne deturnis la kapon, fiere-dankeme rigardante

-deflanke Pavluŝa-n.</p><!-- p.062 -->

-

-<p>Vanja ree forkaŝis sin sub sia bastaĵo.</p>

-

-<p>„Sed kiajn teruraĵojn, ci, Iljuŝa, al ni rakontis?“ ekparolis Fedja.

-Li estis la filo de la riĉa vilaĝano kaj, kiel tia, li komencis

-ĉiam, unua, la konversacion. „Ankaŭ la hundojn igis boji ia diabla

-forto!... Certe, mi aŭdis, ĉe vi tiu loko estas malbenita...“</p>

-

-<p>„Varnavicaj! Sendube: tre malpura loko! Tie ofte oni vidadis la

-maljunan sinjoron, la mortintan ... Vagas li, oni rakontas, en

-longbaska kaftano<a href="#Footnote33" class="fnanchor">[33]</a>, ĉiam sopirĝemas, serĉas ion sur la tero ...

-Foje lin renkontis la maljuna Trofimiĉ. &mdash; ‚Kion vi, sinjoro Ivan

-Ivaniĉ, bonvolas serĉi sur la tero?‘“</p>

-

-<p>„Li demandis la sinjoron?“</p>

-

-<p>„Jes, li demandis...“</p>

-

-<p>„Nu, kuraĝulo li ja estas, ĉi tiu Trofimiĉ. Kion do la sinjoro

-respondis?“</p>

-

-<p>„‚Sorĉan herbon<a href="#Footnote34" class="fnanchor">[34]</a>‘ diras li, ‚mi serĉas.‘ Tiel obtuze elparolas:

-‚sorĉan herbon‘ ... ‚Kial do vi bezonas sorĉan herbon, Ivan Ivaniĉ?‘</p>

-

-<p>‚La tombo min premas,‘ li diras, ‚Trofimiĉ ... For el la tero mi

-volas, for!‘“</p>

-

-<p>„Jen, kia li estas!“ diris Fedja. „Ĉu li ne sufiĉe vivis?“</p>

-

-<p>„Stranga afero!“ elparolis Kostja. „Mi pensis, ke la mortintojn oni

-povas vidi nur ‚gepatran sabaton‘<a href="#Footnote35" class="fnanchor">[35]</a>.“</p>

-

-<p>„La mortintojn oni povas vidi ĉiam“, certige diris Iljuŝa. Li,

-kiel mi rimarkis, pli bone ol aliaj knaboj sciis ĉiujn vilaĝanajn

-superstiĉajn „onidirojn“. „Sed ‚gepatran sabaton‘ vi ankaŭ povas vidi

-la vivanton, kies<!-- p.063 --> vico estas &mdash; morti en la sama jaro... Sidigu cin

-nur sur la preĝejan peronon, rigardu la vojon... Preterpaŝos ĉiuj

-tiuj, kiuj estas mortontaj dum la jaro... Ĉe ni pasintan jaron Uljana

-iris al la preĝeja perono...“</p>

-

-<p>„Nu, ĉu ŝi iun vidis?“ sciavide demandis Kostja.</p>

-

-<p>„Certe... Unue ŝi sidis longe, nenion aŭdis, neniun vidis ... nur ie

-kvazaŭ hundeto bojas... Subite vidas ŝi: iu knabo iras sur la vojo,

-vestita sole de ĉemizo. Ŝi fiksrigardis: iras Ivaŝka Fedosejev.“</p>

-

-<p>„Ĉu tiu, kiu mortis printempe?“</p>

-

-<p>„Li, la sama. Li iras, ne levas la kapon. Uljana lin rekonis... Poste

-ŝi rigardas &mdash; iras virino. Ŝi fiksrigardas &mdash; ho, Disinjoro, do tio

-estas ŝi mem, Uljana!“</p>

-

-<p>„Ĉu eble estas, ke ŝi mem?“</p>

-

-<p>„Je Dio, ŝi mem.“</p>

-

-<p>„Nu, ŝi ja ankoraŭ ne mortis?“</p>

-

-<p>„La jaro ne forpasis ankoraŭ. Sed rigardu ŝin &mdash; ŝi apenaŭ marŝas,

-apenaŭ spiras.“</p>

-

-<p>Ĉiuj ree eksilentis. Pavel ĵetis la manplenon da sekaj branĉetoj

-en la fajron. Akre nigriĝis ili sur la subite ekflamanta lumo,

-ekkraketis, ekfumiĝis, kurbiĝis, levante la brulitajn pintojn.

-La lumrebrilo disvastiĝis ĉiuflanken kaj, tremetante, leviĝis

-alten. Neatendite aperis blanka kolombeto, &mdash; flugis rekte sur tiun

-rebrilon, time turniĝis, tute surverŝita de varmega helo kaj foriĝis

-en sonora flugado.</p>

-

-<p>„Eble ĝi devojiĝis kaj ne trovas sian hejmon“, diris Pavel. „Nun ĝi

-flugos, trovos ian lokon kaj tie noktpasigos ĝis la mateno.“</p>

-

-<p>„Ĉu ci ne pensas, Pavluŝa,“ diris Kostja, „ke tio estis la animo de

-iu veremulo<a href="#Footnote36" class="fnanchor">[36]</a>, fluginta ĉielen, he?“</p><!-- p.064 -->

-

-<p>Pavel ĵetis ankoraŭ unu manplenon en la fajron.</p>

-

-<p>„Verŝajne“, li diris fine.</p>

-

-<p>„Diru do, Pavluŝa,“ komencis Fedja, „ĉu ĉe vi, en Ŝalomovo, estis

-ankaŭ videbla la ĉiela antaŭdiro<a href="#Footnote37" class="fnanchor">[37]</a>?“</p>

-

-<p>„Kiam la suno malaperis? Kompreneble, jes...“</p>

-

-<p>„Ĉu vi ankaŭ ektimis?“</p>

-

-<p>„Ne nur ni... Nia sinjoro, kvankam li diris al ni antaŭe, ke estos la

-suna mallumiĝo, tamen, kiam mallumiĝis, tiel ektimis, terure... En la

-‚izba‘<a href="#Footnote38" class="fnanchor">[38]</a>, kie loĝas la servistaro, la kuiristino, kiam mallumiĝis,

-ekkaptis la fornan forkon kaj rompis, batante per ĝi, ĉiujn potojn

-en la kuirforno. ‚Neniu bezonas ja nun manĝi,‘ ŝi diris, ‚la mondo

-ja pereas!‘ La brasiksupo tiamaniere tuta forfluis. En nia vilaĝo,

-fratuloj, disvastiĝis jenaj famoj: ke blankaj lupoj transkuros la

-landon, ili manĝos homojn, ĉie flugos rabobirdoj kaj finfine oni

-ekvidos Triŝka-n<a href="#Footnote39" class="fnanchor">[39]</a> mem.“</p>

-

-<p>„Kian Triŝka-n?“ demandis Kostja.</p>

-

-<p>„Ĉu ci ne scias?“ arde ekparolis Iljuŝa. „Nu, frato, de kie ci venas,

-se ci ne konas Triŝka-n? Hejmsiduloj vi estas en via vilaĝo, veraj

-hejmsiduloj<a href="#Footnote40" class="fnanchor">[40]</a>! Triŝka &mdash; tio estas mirinda homo, kiu venos. Li

-estos mirinda, ĉar neniu lin povos kapti, kaj nenion oni povos fari

-kontraŭ li... Ekzemple: la popolo volos lin kapti, ili atakos<!-- p.065 --> lin

-per bastonegoj, ĉirkaŭos lin per ĉenegoj, sed li elglitos tiel, ke

-ili komencos batali kontraŭ la siajn mem. Oni metos lin, ekzemple,

-en la malliberejon, &mdash; li petos kruĉeton da akvo por trinki, oni

-alportos al li kruĉeton &mdash; li ensaltos en ĝin kaj malaperos en ĝia

-fundo. Oni katenos lin, li frapos per la manplatoj, tuj la katenoj

-falos teren. Nu, ĉi tiu Triŝka irados tra kamparoj, tra urboj... Ĉi

-tiu Triŝka estos homo malica, li delogos la kristanan popolon, sed

-oni ne povos ion fari kontraŭ li... Tia homo li estos, ruzmalica...“</p>

-

-<p>„Nu, jes,“ plu parolis Pavluŝa per sia malrapidiĝanta voĉo, „li estos

-tia... Tiun oni ankaŭ atendis ĉe ni... La maljunuloj diris: kiam

-komenciĝos la ĉiela fenomeno, tuj venos Triŝka. Jam ĝi komenciĝis.

-Ĉiuj eliris el la domoj, iris sur la straton, la kampon, atendas, kio

-okazos. Ĉe ni, kiel vi scias, estas multe da loko, estas vaste...

-Oni vidas &mdash; el la antaŭvilaĝo la monton malsupreniras iu stranga

-kun kapo mirinda... Ĉiuj ekkriis: ‚Ho, jen venas Triŝka! venas

-Triŝka!‘ Kaj ĉiuj diskuris, ĉiu, kien li povis! Nia vilaĝestro

-rampis en la akvofosejon, lia edzino eksenmoviĝis sur la sojlo de

-sia pordego kaj ektimigis tiel sian korthundon, ke ĝi forkuris de la

-ĉeno, transsaltis la baraĵon kaj malaperis en la arbaro! La patro

-de Kuzka, Dorofejiĉ, saltis en avenkampon, sin duonsidigis tie,

-ekkriis kiel koturno: ‚Eble la animpereigisto do kompatos birdojn,

-tiu malamiko!‘ Jen tiel ĉiuj maltrankviliĝis! Sed tio estis nia

-barelisto, Vavila; li aĉetis novan kruĉeton kaj metis ĝin, irante,

-sur sian kapon.“</p>

-

-<p>Ĉiuj knaboj ekridis kaj ree eksilentis por momento, kiel tio okazas

-ofte inter homoj, konversaciantaj ekstere de la domo.</p>

-

-<p>Mi rigardis ĉirkaŭen: reĝe kaj solene staris la nokto, la mucidan

-malvarmeton de la vespero anstataŭis meznokta seka varmeco, kaj

-ankoraŭ longe ĝi estis kuŝonta<!-- p.066 --> kiel mola tavolo super la dormantaj

-kampoj; ankoraŭ multe da tempo restis ĝis la unua balbutflustrado,

-ĝis la unuaj roseroj de la matenruĝo. La luno forestis en la ĉielo;

-ĝi estis leviĝonta pli malfrue. Multnombraj oraj steletoj, ŝajne,

-silente flugmoviĝis ĉiuj, lumbriletante kvazaŭ vete, sin direktante

-al la „Laktvojo“. Ilin rigardante, vere, vi kvazaŭ sentis mem neklare

-antaŭenrapidantan, senhaltan kuradon de la tero ... Subite stranga,

-vea akra krio ekaŭdiĝis dufoje, unu post la alia, super la rivero,

-kaj reaŭdiĝis baldaŭ pli malproksime ...</p>

-

-<p>Kostja ektremis. „Kio tio estas?“</p>

-

-<p>„La ardeo krias“, trankvile respondis Pavel.</p>

-

-<p>„La ardeo“, ripetis Kostja. „Kion do mi hieraŭ aŭdis vespere“,

-aldiris li post iometa silento. „Ci eble scias...“</p>

-

-<p>„Kion ci aŭdis?“</p>

-

-<p>„Jen kion: Mi iris el Kamenaja Grjada al Ŝaŝkino. Mi iris unue

-laŭlonge de niaj nuksarbustoj, poste mi transiris la herbejon, ci

-scias, tie, kie ĝi abrupte turniĝas en la kavego; tie ankaŭ estas

-profunda akvotruo;<a href="#Footnote41" class="fnanchor">[41]</a> ĝi ne estas videbla sub la kreskanta kanaro.

-Nu, mi preteriris, fratuloj, tiun akvotruon, &mdash; el ĝi ekĝemas iu,

-tiel plendplene: ‚u&mdash;u! u&mdash;u! u&mdash;u!‘ Mi ektimis, fratuloj; estis

-malfrue nokte, kaj la voĉo &mdash; tiel ĝemplena! Ŝajnis al mi, ke mi mem

-ekploras! Kio tio estis, he?“</p>

-

-<p>„En tiu akvotruo antaŭlaste pasintan someron rabistoj dronigis la

-arbargardiston Akim-on,“ diris Pavluŝa, „eble lia animo plendas...“</p>

-

-<p>„Estas eble, fratuloj“, rediris Kostja, larĝigante siajn grandajn

-okulojn. „Mi ja ne sciis, ke oni dronigis Akim-on en tiu truego, &mdash;

-mi estus ankoraŭ pli ektimiĝinta.“</p><!-- p.067 -->

-

-<p>„Oni diras, ke ekzistas ankaŭ tiaj etaj ranoj,“ daŭrigis Pavluŝa,

-„kiuj tiel plende krias.“</p>

-

-<p>„La ranoj! Nu, tio estis ne ranoj! ... kiaj ranoj!“ (La ardeo ree

-eligis ĉe la rivero akran krion.) „He, ĝi!“ malgraŭvole elparolis

-Kostja, „ĝi krias, kvazaŭ la arbarkoboldo.“</p>

-

-<p>„La arbarkoboldo ne krias,“ diris Iljuŝa, „ĝi estas muta. Ĝi nur

-frapas per la manplatoj kaj kraketas...“</p>

-

-<p>„Ĉu ci lin eble vidis, la arbarkoboldon?“ mokeme interrompis lin

-Fedja.</p>

-

-<p>„Ne, mi ne vidis, ke Dio gardu ĝin vidi. Sed aliaj vidis antaŭ kelke

-da tagoj, ĉe ni, li devojigis kamparanon, igis lin vagi en la arbaro,

-ĉiuflanken, ĉiam ĉirkaŭ la sama kampeto. Apenaŭ li trovis la vojon

-frumatene.“</p>

-

-<p>„Nu, ĉu li ĝin vidis?“</p>

-

-<p>„Li vidis. Li rakontas: staras tiel grandega, malluma, envolvita,

-malantaŭ la arbo ... ne klare videbla ... rigardas ... palpebrumas

-... rigardas per siaj okulaĉoj kaj palpebrumas...“</p>

-

-<p>„He,“ ekkriis Fedja, ektremetante kaj skuante la ŝultrojn, „fi!“</p>

-

-<p>„Kial do tia aĉajo disvastiĝis en la mondo?“ diris Pavel, „verdire!“</p>

-

-<p>„Ne insultu, ĝi aŭdos!“ atentigis Ilja.</p>

-

-<p>Ree ĉiuj eksilentis.</p>

-

-<p>„Rigardu, rigardu, fraŭletoj“, ekaŭdiĝis neatendite la infaneca voĉo

-de Vanja. „Rigardu la Diajn steletojn: kvazaŭ abeletoj ili flugas,

-amase...“</p>

-

-<p>Li elmontris sian freŝan vizaĝeton el sub la bastkovraĵo kaj

-malrapide levis al la ĉielo siajn<!-- originale: sian --> grandajn, mildajn okulojn. La

-okuloj de ĉiuj knaboj leviĝis al la ĉielo kaj ne baldaŭ malleviĝis.</p><!-- p.068 -->

-

-<p>„Diru, Vanja,“ karese ekparolis Fedja, „ĉu cia fratino Anjutka bone

-fartas?“</p>

-

-<p>„Jes, bone“, respondis Vanja, iomete kartave.</p>

-

-<p>„Demandu ŝin, kial ŝi ne venas al ni.“</p>

-

-<p>„Mi ne scias.“</p>

-

-<p>„Diru al ŝi, ke ŝi venu!“</p>

-

-<p>„Mi diros.“</p>

-

-<p>„Diru al ŝi, ke mi ion al ŝi donacos.“</p>

-

-<p>„Kaj al mi ankaŭ?“</p>

-

-<p>„Jes, ankaŭ.“</p>

-

-<p>Vanja ekĝemetis.</p>

-

-<p>„Ne, ni ne bezonas ion ... Donu al ŝi: ŝi estas bonkora etulino.“

-Vanja ree kuŝigis sin. Pavel ekstaris kaj prenis la malplenan

-kaldroneton.</p>

-

-<p>„Kien ci iros?“ demandis lin Fedja.</p>

-

-<p>„Al la rivero; mi volas ĉerpi akvon, mi soifas.“</p>

-

-<p>La hundoj leviĝis kaj iris post li.</p>

-

-<p>„Atentu nur, ne falu en la riveron!“ kriis Iljuŝa al la foririnta

-kunulo.</p>

-

-<p>„Kial do li falos?“ diris Fedja. „Li estas singardema.“</p>

-

-<p>„Jes, singardema ... Ĉio<!-- originale: Cio --> povas okazi: li kliniĝos, ĉerpos akvon, tuj

-la akvokoboldo ekkaptos lian manon, tiros lin al si. Poste oni diros:

-la knabo falis en la riveron! Sed ne li mem falis! Jen, li rampas en

-la kanaron“, aldiris li, aŭskultante.</p>

-

-<p>Vere la kanaro, disiĝante, kraketis.</p>

-

-<p>„Ĉu estas vero, ke Akulina sensaĝiĝis de tiu tempo, kiam ŝi estis en

-la akvo?“ demandis Kostja.</p>

-

-<p>„Jes, de tiu tempo ... Kia ŝi nun estas! Antaŭe, laŭ onidiroj, ŝi

-estis belulino. La akvokoboldo difektis ŝin. Li, eble, ne sciis, ke

-oni baldaŭ ŝin eltiros el la akvo. Li ŝin difektis tie, ĉe si, en la

-riverfundo.“</p><!-- p.069 -->

-

-<p>(Mi ofte renkontis tiun Akulina-n. En ĉifonvestaĵoj, terure

-malgrasa, kun karbonigra vizaĝo, malklariĝinta rigardo, ĉiam

-montrante siajn dentojn, ŝi vagas dum kelkaj horoj sur la sama loko,

-ie sur la vojo; la manojn ŝi ĉiam alpremas al la brusto, malrapide

-balanciĝante, jen sur unu, jen sur alia piedo, kvazaŭ la besto en

-la kaĝo. Ŝi komprenas nenion, kion ajn oni diras al ŝi, kaj nur de

-tempo al tempo konvulsie ridas.)</p>

-

-<p>„Oni diras,“ daŭrigis Kostja, „ke Akulina ĵetis sin en la riveron,

-ĉar ŝia amanto ŝin trompis.“</p>

-

-<p>„Jes, pro tio.“</p>

-

-<p>„Ĉu ci memoras al Vasja?“ malgaje aldiris Kostja.</p>

-

-<p>„Kia Vasja?“ demandis Fedja.</p>

-

-<p>„Tiu, kiu estas droninta“, respondis Kostja, „en ĉi tiu sama rivero.

-Kia knabo li estis! kia knabo! Lia patrino, Feklista, kiel ŝi amis

-lin, Vasja-n! Kvazaŭ ŝi, Feklista, antaŭsentis, ke en la akvo li

-trovos sian pereon! Ofte iris Vasja por bani en la rivero kun ni,

-knaboj; ŝi timtremis ... Aliaj virinoj ne timas, preteriras kun

-trogoj, sed Feklista ĉiam metis la trogon teren kaj vokis lin:

-‚Revenu, mia lumeto, revenu, mia falketo!‘ Kaj kiel li dronis, nur

-Dio scias: li amuziĝis tie, sur la bordo, la patrino estis ankaŭ tie

-&mdash; ŝi rastis fojnon. Subite ŝi aŭdis, kvazaŭ iu ellasas vezikojn en

-la akvo, ŝi rigardas &mdash; naĝas nur la ĉapeto de Vasja. De tiu tempo

-Feklista kvazaŭ sensaĝiĝis: ŝi sin kuŝigas ofte sur la lokon, kie

-li estas droninta. Ŝi kuŝas, fratuloj, kaj kantas tiun kanteton,

-kiun Vasja kantadis &mdash; vi memoras ... Ŝi ĝin kantas kaj ploras, vee

-plendas al Dio...“</p>

-

-<p>„Jen Pavluŝa venas“, diris Fedja.</p>

-

-<p>Pavel alproksimiĝis al la fajro kun la kaldroneto plena de akvo.</p><!-- p.070 -->

-

-<p>„Nu, fraŭletoj“, li komencis post iometa silentado. „Ne bona afero

-okazis.“</p>

-

-<p>„Kio do?“ rapide demandis Kostja.</p>

-

-<p>„Mi aŭdis la voĉon de Vasja.“</p>

-

-<p>Ĉiuj ektremis.</p>

-

-<p>„Ĉu vere, ĉu vere?“ ekbalbutis Kostja.</p>

-

-<p>„Je Dio ... Mi kliniĝis al la akvo, subite mi estas vokata ... la

-voĉo de Vasja ... kvazaŭ el la akvo ... ‚Pavluŝa ... venu ĉi tien!‘

-Mi deiris; tamen mi ĉerpis iomete da akvo.“</p>

-

-<p>„Ho Dio, ho Dio!“ diris la knaboj, farante krucosignon. „La

-akvokoboldo ja vokis cin, Pavel“, aldiris Fedja. „Ni ĵus parolis pri

-li, pri Vasja...“</p>

-

-<p>„Ho, tio estas malbona signo“, malrapide diris Iljuŝa.</p>

-

-<p>„Nu, kion fari!“ diris Pavel decide. „Oni ne evitos sian sorton!“</p>

-

-<p>La knaboj eksilentis. La vortoj de Pavel, videble, profundanime ilin

-impresis. Ili kuŝigis sin antaŭ la fajro, intencante tie dormi.</p>

-

-<p>„Kio estas tio?“ demandis Kostja, duonlevante la kapon.</p>

-

-<p>„Tio &mdash; skolopoj<!-- originale: skalopoj --> flugas, fajfas...“</p>

-

-<p>„Kien ili flugas?“</p>

-

-<p>„Tien, kie, oni rakontas, ne ekzistas la vintro.“</p>

-

-<p>„Ĉu ekzistas tiaj landoj?“</p>

-

-<p>„Jes...“</p>

-

-<p>„Ĉu malproksime?“</p>

-

-<p>„Tre malproksime, trans varmaj maroj...“</p>

-

-<p>Kostja sopire ekĝemis kaj malfermis la okulojn.</p>

-

-<p>Jam pasis pli ol tri horoj de tiu tempo, kiam mi najbariĝis ĉe la

-knaboj. Fine leviĝis la luno; sed mi ĝin ne tuj rimarkis. Tiom ĝi

-estis malgranda kaj mallarĝa. La senluma nokto plu estis belega

-... Sed jam multaj steloj alproksimiĝis al la malhela rando de la

-tero; steloj, ankoraŭ<!-- p.071 --> antaŭ nelonge alte starintaj en la ĉielo. Ĉio

-eksilentis ĉirkaŭe, kiel kutime ĉio eksilentas antaŭ la mateno. Ĉio

-eniĝis en fortan senmovan antaŭmatenan dormadon.</p>

-

-<p>Ne tiel forte odoris la aero, kvazaŭ disverŝiĝis sur ĝin la mucido...

-Ne longaj estas someraj noktoj! La konversacio de la knaboj estis

-estingiĝanta kune kun la fajroj. La hundoj ankaŭ dormis... La

-ĉevaloj, kiom mi povis distingi en la apenaŭ lumtremetanta, malforta

-brileto de la steloj, ankaŭ estis kuŝantaj, mallevinte la kapojn.

-Kvazaŭ sveno ekkaptis min, mi ekdormetis...</p>

-

-<p>Freŝa flueto tuŝis mian vizaĝon. Mi malfermis la okulojn: jam

-mateniĝis... Oni ankoraŭ ne vidis la matenruĝon, sed la oriento jam

-blankiĝis... Kvankam neklare, mi jam povis vidi ĉirkaŭ mi ĉion...

-Palgriza ĉielo heliĝis, malvarmiĝis, ekbluiĝis; la steloj jen

-trembriletis, jen foriĝis... La tero malsekiĝis, la folioj kvazaŭ

-ŝvitis, ie aŭdiĝis jam vivaj voĉoj, kaj fluanta, frumatena venteto

-jam komencis vagi kaj flirti super la tero. Mia korpo respondis al ĝi

-per facila, gaja tremeto. Mi rapide ekstaris kaj alproksimiĝis al la

-knaboj. Ili ĉiuj dormis, kvazaŭ senvivuloj, ĉirkaŭ la finbruletanta

-lignaro; nur Pavel duonleviĝis kaj rigardis min fikse.</p>

-

-<p>Mi kapsalutis lin kaj foriris laŭlonge de la ekfumiĝinta rivero.

-Apenaŭ mi tramarŝis du verstojn, jam ĉirkaŭ mi ekverŝiĝis &mdash; unue<!-- originale: unŭe -->

-rozruĝaj, poste purpuraj, orkoloraj fluoj de la juna varma lumo ...

-elverŝiĝis sur la vasta herbejo malseka &mdash; antaŭe, malantaŭe &mdash; sur

-ekverdiĝintaj montetoj, de unu arbaro ĝis la alia, sur la longa

-polva vojo, brilantaj ekruĝiĝintaj arbustoj, sur la rivero, honteme

-bluiĝanta el sub la maldensiĝanta nebulo. Ĉio ekmoviĝis, vekiĝis,

-ekkantis, ekparolis... Kiel diamantaj radilumoj ekruĝiĝis grandpecaj

-gutoj de roso. Al mi renkonte flugis la sonorado, la sonoj, klaraj,

-laŭtaj,<!-- p.072 --> ŝajnis kvazaŭ<!-- originale: kzavaŭ --> ankaŭ lavitaj de la matena freŝmalvarmeto ...

-Subite preterpasis kure la ripozinta ĉevalaro, pelita de la konataj

-knaboj.</p>

-

-<p>Bedaŭrinde mi estas devigita aldiri, ke Pavel mortis en la sama jaro.

-Li ne dronis: li mortiĝis, falante de la ĉevalo ... Domaĝe, li estis

-bravulo!</p>

-

-

-

-<div class="section" id="nr4">

-<h2>POEMETOJ EN PROZO</h2>

-</div>

-

-<h3>HUNDO</h3>

-

-<p>Ni estas duope en la ĉambro &mdash; mi kaj mia hundo. Terura ventego

-blovas ekstere.</p>

-

-<p>Kontraŭe de mi sidas mia hundo kaj rigardas en miajn okulojn.</p>

-

-<p>Mi ankaŭ rigardas en ĝiajn okulojn.</p>

-

-<p>Kvazaŭ ion diri ĝi volas al mi. Ĝi estas muta, senvorta, ĝi ne

-komprenas sin mem, &mdash; sed mi ĝin komprenas.</p>

-

-<p>Mi komprenas, ke en tiu ĉi momento en ĝi, kiel ankaŭ en mi, vivas la

-sama sento, ke ne estas diferenco inter ni. Ni estas egalaj; en ĉiu

-de ni brulas, lumas sama tremetanta fajreto.</p>

-

-<p>Alflugos la morto, svingos sian malvarman, larĝan flugilon ...</p>

-

-<p>Kaj venos fino al ni!</p>

-

-<p>Kiu scios poste, kia fajreto brilis en mi kaj kia &mdash; en ĝi?</p>

-

-<p>Ne, tio ne besto kaj homo interŝanĝas rigardojn ...</p>

-

-<p>Du paroj da egalaj okuloj estas fiksitaj unu al la alia ...</p>

-

-<p>Kaj en ĉiu paro da okuloj, en la besto kaj en la homo, la sama vivo

-timeme sin alpremas al la vivo de l’ alia.</p><!-- p.073 -->

-

-

-<h3>SFINKSO</h3>

-

-<p>Flavete-griza sablo supre molaĉa, malsupre malmola ... sablodezerto

-sen fino ... Super tiu ĉi sabla ebenaĵo, super tiu ĉi maro el morta

-cindro, sin levas grandega kapo de egipta sfinkso.</p>

-

-<p>Kion volas elparoli tiuj ĉi dikaj, antaŭensaltintaj lipoj? tiuj ĉi

-senmove dislarĝigitaj, suprenfalditaj naztruoj &mdash; kion ili esprimas?

-Kion volas diri tiuj okuloj, duone ekdormintaj, duone atentemaj sub

-duobla arko de altaj brovoj? Ili volas ion eldiri! Ili eĉ diras ion,

-sed nur Ojdipus<a href="#Footnote42" class="fnanchor">[42]</a> povas solvi la enigmon, kompreni ilian senvortan

-paroladon.</p>

-

-<p>Ho ... sed mi ekkonas tiujn ĉi trajtojn &mdash; en ili estas nenio egipta.

-Blanka, mallarĝa frunto, elsaltantaj vangostoj, mallonga, rekta nazo,

-bela blankdenta buŝo, molaj lipharoj, krispa barbeto ... sur la kapo

-&mdash; &mdash; haramaso kun hardisiĝo ... larĝe disstarigitaj malgrandaj

-okuloj ... sed tio estas vi ... mia samlandano ... rusa kamparano? De

-kiam do vi iĝis sfinkso? Ĉu vi ankoraŭ ion volas elparoli? Jes, vi

-ankaŭ estas sfinkso.</p>

-

-<p>Viaj okuloj &mdash; &mdash; senkoloraj, sed profundaj &mdash; &mdash; parolas ankoraŭ.

-Ankaŭ sensona kaj enigma estas tiu parolado.</p>

-

-<p>Sed kie &mdash; do sin trovas via Ojdipus?</p>

-

-<p>Ho ve ... ne estas facile fariĝi via Ojdipus, vi, tutrusa sfinkso!</p>

-

-

-<h3>EGOISTO</h3>

-

-<p>Li posedis ĉion necesan por iĝi vipo de sia familio.</p>

-

-<p>Li naskiĝis bonsana, riĉa, kaj dum sia tuta vivo, restante<!-- p.074 --> riĉa kaj

-bonsana, li neniam agis malbone aŭ erare, ne diris nenecesan vorton

-kaj ne trompiĝis.</p>

-

-<p>Li estis senriproĉe honesta. Fiera pro sia honesteco, li turmentis

-per ĝi siajn parencojn, amikojn, konatojn.</p>

-

-<p>Lia honesteco estis kapitalo ... kaj li, kiel procentegisto, demandis

-por ĝi procentegojn.</p>

-

-<p>Lia honesteco ebligis al li kaj rajtigis lin esti senkompata kaj

-ne fari bonon, kio ne estis ordonita. Li estis senkompata, li ne

-bonfaradis ... ĉar la bonfarado ordonita ne estas bono ĝusta.</p>

-

-<p>Pri neniu li zorgis, krom pri si mem &mdash; ĉar li estis modela. Li

-sincere indignis, kiam aliaj ne zorgis pri li!</p>

-

-<p>Samtempe li ne opiniis sin mem egoisto. &mdash; Li plej severe mallaŭdegis

-kaj persekutis egoistojn. Kompreneble! &mdash; la egoismo de aliaj

-malhelpis al la lia.</p>

-

-<p>Ne sciante sin kapabla al ia erareto, li ne komprenis, ne toleris ies

-erareton. Li ĝenerale komprenis nenion kaj neniun, ĉar li tuta, de

-ĉiuj flankoj, de supre kaj sube, estis ĉirkaŭita nur de si mem.</p>

-

-<p>Li eĉ ne komprenis, kion signifas „pardoni“. Li mem al si ne havis

-okazon pardoni ... Kial do li devas pardoni aliajn?</p>

-

-<p>Antaŭ la juĝo de la propra konscienco, antaŭ la vizaĝo de sia Dio,

-li, miraklo, monstro de bona virtemo, levis la okulojn supren kaj

-elparoladis per firma, klara voĉo: „Jes, mi estas morala homo!“</p>

-

-<p>Li ripetos tiujn vortojn, mortonte, kaj nenio tremetos eĉ tiam en lia

-ŝtona koro, en la koro sen fendeto, sen makuleto ...</p>

-

-<p>Ho, la malbelo de la memkontentiĝa, nepardonema, malmultekoste

-akirita virteco, &mdash; ci estas pli abomeninda ol la malkaŝita malbelo

-de la malvirto!</p><!-- p.075 -->

-

-

-<h3>LAZURREGNO</h3>

-

-<p>Ho, lazurregno! Ho, lando de lazuro, lumo, juneco, feliĉo!</p>

-

-<p>Mi vidis vin ... en sonĝo ...</p>

-

-<p>Ni estis kelke da vojaĝantoj en belega, ornamita boato. Kvazaŭ brusto

-de cigno iĝis blanka velo sub tornitaj mastoj.</p>

-

-<p>Mi ne konis miajn kunvojaĝantojn, sed mi komprenis, ke ili estis same

-junaj, gajaj kaj feliĉaj kiel mi mem.</p>

-

-<p>Mi eĉ ilin ne rimarkis. Ni vidis ĉirkaŭ ni nur la senliman

-lazurkoloran maron, kovritan per oraj skvameretoj ... super nia kapo

-&mdash; la ĉielon samkorolan kiel tiu lazura maro ... Sur ĝi, triumfante

-kaj kvazaŭ ridante, ruliĝis la karesplena suno.</p>

-

-<p>Kaj de tempo al tempo aŭdiĝis inter ni rido sonora, gaja, kiel rido

-de dioj!</p>

-

-<p>Foje ies buŝo eligis vortojn, versojn, mirinde belajn, plenajn de

-forto kaj de inspiro ... Ŝajnis, ke la ĉielo mem resonas responde

-kaj la maro ĉirkaŭa tremetas pro sama sento ... Kaj poste ree estiĝis

-feliĉega silento ...</p>

-

-<p>Facile naĝante sur molaj ondoj, moviĝis nia rapidira boato. Ne la

-vento ĝin movis; ĝin direktis niaj propraj, ludantaj koroj. Ili ĝin

-portis tien, kien ni deziris.</p>

-

-<p>Ni renkontis insulojn, sorĉfabelajn, duondiafanajn insulojn,

-rebrilantajn kiel juvelŝtonoj kaj smeraldoj. Ebriigaj bonodoroj

-alvenis de rondigitaj bordoj. La unuaj el tiuj insuloj surŝutis

-nin per pluvo el rozoj kaj konvaloj. De aliaj subite leviĝis

-ĉielarkokoloraj, longflugilaj birdoj.</p>

-

-<p>La birdoj sin turnis super ni, la konvaloj kaj rozoj fandiĝis en

-perlsimila ŝaŭmo, glitanta laŭlonge de la glataj flankoj de nia

-boato. Kune kun la floroj alflugis dolĉaj sonoj. Aŭdiĝis inter ili

-virinaj voĉoj. Kaj ĉio ĉirkaŭa: la ĉielo, la maro, la bloviĝo de la

-velo supre,<!-- p.076 --> la plaŭdado de la akvofluo post la boato &mdash; ĉio parolis

-pri amo, pri feliĉiga amo!</p>

-

-<p>Kaj ŝi, kiun amis ĉiu el ni, ŝi estis ĉi tie &mdash; nevidebla kaj

-proksima ... Ankoraŭ unu momento &mdash; kaj jen &mdash; ekbrilos ŝiaj okuloj,

-ekfloros ŝia rideto ... ŝia mano tuŝos la vian kaj fortiros vin en

-neniam velkontan paradizon!</p>

-

-<p>Ho, regno lazura! Mi vidis vin ... en sonĝo ...</p>

-

-

-<h3>FESTO EN LA ĈIELO</h3>

-

-<p>Foje la Supera Estulo aranĝis grandegan feston en sia lazurlanda

-palaco.</p>

-

-<p>Li invitis ĉiujn virtojn. La virtoj ja estas sinjorinoj; &mdash; tial li

-ne invitis sinjorojn.</p>

-

-<p>Ili kuniĝis multnombraj ... grandaj kaj etaj. La etaj virtoj estis

-pli agrablaj, pli afablaj ol la grandaj. Sed ĉiuj ŝajnis kontentaj

-kaj ĝentile interkonversaciis, kiel decas al proksimaj parencoj kaj

-konatoj.</p>

-

-<p>Sed jen &mdash; la Supera Estulo rimarkis du belajn sinjorinojn, kiuj,

-ŝajne, ankoraŭ ne konis unu la alian.</p>

-

-<p>Li prenis la manon de l’ unu kaj alkondukis ŝin al la alia.</p>

-

-<p>„Dankemo!“ li diris, montrante la unuan.</p>

-

-<p>„Bonfarado!“ li diris, prezentante la duan.</p>

-

-<p>Ambaŭ virtoj tre ekmiris: dum la tempo, ke la mondo ekzistas &mdash; kaj

-ĝi estas sufiĉe malnova &mdash;, ili nun la unuan fojon renkontis unu la

-alian.</p>

-

-

-<h3>HALTU!</h3>

-

-<p>Haltu! Tia, kia mi vin vidas nun &mdash; restu por ĉiam en mia memoro! El

-viaj lipoj eliĝis lasta inspirplena sono, viaj okuloj ne brilas, sed

-estingiĝas, troplenaj de feliĉo, de kvietega konscio de l’ beleco,

-de tiu beleco, kiun vi sukcesis esprimi, de tiu beleco, al kiu vi

-etendas viajn triumfantajn, viajn laciĝantajn brakojn.</p><!-- p.077 -->

-

-<p>Kia lumo, pli maldensa, pli pura ol la sunlumo, surverŝas viajn

-membrojn, la faldetojn de via vestaĵo?</p>

-

-<p>Kia Dio per karesblovo de sia spiro forblovis de via frunto viajn

-disĵetitajn buklojn?</p>

-

-<p>Lia kisado brulas sur via pala, kvazaŭ marmora, frunto!</p>

-

-<p>Jen ĝi &mdash; la malkaŝita sekreto, la sekreto de l’ poezio, de l’ vivo,

-de l’ amo! Ne ekzistas alia senmorteco, &mdash; oni ne bezonas alian! &mdash;

-En tiaj momentoj vi estas bela!</p>

-

-<p>Ili forpasos &mdash; kaj vi estos ree iomete da cindro, virino, infano ...</p>

-

-<p>Sed tio vin ne interesas! En tiu momento vi iĝis pli alta, vi

-troviĝis ekster la pasema, templimita ... &mdash; Tiu via momento neniam

-finiĝos.</p>

-

-<p>Haltu! Permesu al mi esti partoprenanto de via senmorteco, faligu en

-mian animon la fajreron rebrilantan de via eterneco!</p>

-

-

-<h3>MORGAŬ<!-- originale: MORGAU -->! MORGAŬ!</h3>

-

-<p>Kiom vana, malplena, bagatela estas preskaŭ ĉiu tago travivita! Kiom

-malmulte da sekvoj ĝi postlasas! Kiel sensence, sensaĝe forkuris

-horoj post horoj!</p>

-

-<p>Tamen la homo ĉiam volas ekzisti; kara al li estas la vivado, li

-esperas, li atendas ion de l’ tempo estonta ... Ho, sed kian bonon?</p>

-

-<p>Sed kial li imagas, ke aliaj, venontaj tagoj ne estos similaj al la

-tago ĵus forpasinta?</p>

-

-<p>Li ne meditas pri tio. Li ĝenerale ne ŝatas mediti, &mdash; kaj li estas

-prava. &mdash;</p>

-

-<p>„Morgaŭ, morgaŭ“, li konsolas sin mem, ĝis kiam tiu „morgaŭ“

-entombigos lin.</p>

-

-<p>&mdash; Nu, se vi estos en la tombo, kontraŭvole vi ne meditos plu ...</p><!-- p.078 -->

-

-

-<h3>ROZO</h3>

-

-<p>La lastaj tagoj de l’ aŭgusto.</p>

-

-<p>La suno subiris ... Subita, fortega pluvo sen tondro, sen fulmo, ĵus

-estis transfluginta super vasta ebenaĵo.</p>

-

-<p>La ĝardeno antaŭ la domo fumis kaj brulis, tute surverŝita de la

-fajrego de la sunsubiro, de la pluvego ...</p>

-

-<p>Ŝi sidis ĉe la tablo en la salono kaj obstine enpense rigardis la

-ĝardenon tra la duonmalfermita pordo.</p>

-

-<p>Mi sciis, kio pasis tiam en ŝia animo. Mi sciis, ke post nelonga sed

-turmenta lukto, ŝi en tiu momento sin donis al la sento, kiu jam

-delonge estis pli forta ol ŝi ...</p>

-

-<p>Subite ŝi levis sin, rapide eliris en la ĝardenon kaj malaperis.</p>

-

-<p>Forpasis horo ... ankoraŭ unu ... ŝi ne revenis.</p>

-

-<p>Tiam mi levis min, eliris el la domo kaj iris laŭlonge de la aleo, en

-kiu, mi ne dubis, iris ŝi.</p>

-

-<p>Ĉio ĉirkaŭe mallumiĝis. Noktiĝis ... Sed sur la malseka sablo de la

-vojeto, hele ruĝiĝante en la mallumo, videbliĝis ia ronda aĵeto.</p>

-

-<p>Mi klinis min. Tio estis juna, apenaŭ disvolviĝinta rozo. Antaŭ du

-horoj mi vidis tiun ĉi rozon sur ŝia brusto.</p>

-

-<p>Mi zorge levis ĝin, kaj, reveninte en la salonon, mi kuŝigis ĝin sur

-la tablon, antaŭ ŝia seĝego.</p>

-

-<p>Ŝia vizaĝo paliĝis kaj samtempe pliviviĝis. Rapide, kun gaja

-konfuzo, ĉiuflanken rigardis ŝiaj mallevitaj, kvazaŭ malgrandiĝintaj,

-okuloj.</p>

-

-<p>Ŝi ekvidis la rozon, ekprenis ĝin, rigardis ĝiajn ĉifonitajn,

-malpurigitajn florfolietojn, sin turnis al mi &mdash; kaj ŝiaj okuloj,

-subite haltintaj, ekbrilis pro larmoj.</p>

-

-<p>„Pro kio vi ploras?“ demandis mi.</p>

-

-<p>„Pri ĉi tiu rozo ... Rigardu, kia ĝi iĝis...“</p><!-- p.079 -->

-

-<p>Mi ekvolis esprimi saĝecon.</p>

-

-<p>„Viaj larmoj forlavos la malpuron“, mi diris kun signifplena esprimo ...</p>

-

-<p>„Larmoj ne lavas, larmoj bruligas“, ŝi<!-- originale: ĝi --> respondis kaj, sin turninte al

-la kameno, ĵetis la floron en la mortantan flamon.</p>

-

-<p>„La fajro bruligos pli bone ... ol larmoj“, ŝi ekkriis kun ia vanteco

-&mdash; kaj ŝiaj okuloj, ankoraŭ brilantaj, ekridis provokante kaj feliĉe.</p>

-

-<p>Mi komprenis, ke ŝi ankaŭ estas ekbruligita.</p>

-

-

-<h3>NIMFOJ</h3>

-

-<p>Mi staris antaŭ monta plataĵo ĉirkaŭita de ĉenmontaro kvazaŭ de

-duonrondo. Juna, verda arbaro kovris ilin de supre ĝis malsupre.</p>

-

-<p>La diafana ĉielo suda estis blua; en la altaĵo brilludis sunradioj.</p>

-

-<p>Malsupre, kuŝitaj en la herbo, plaŭdetis rapidkuraj fontoj.</p>

-

-<p>Kaj mi ekmemoris antikvan legendon pri tio, kiel en la unua centjaro

-post kristnasko greka ŝipo naĝis sur la Egea maro.</p>

-

-<p>Estis tagmezo ... La vetero estis trankvila ... Subite, en la supro,

-iu klare diris: „Kiam vi preternaĝos la insulon, voku per laŭta voĉo:

-‚La granda Pan<a href="#Footnote43" class="fnanchor">[43]</a> estas mortinta!‘“</p>

-

-<p>La ŝipdirektanto miris kaj ektimis ... Sed, kiam la ŝipo venis preter

-la insulo, li obeis kaj vokis: „La granda Pan estas mortinta!“</p>

-

-<p>Kaj tuj, responde al lia voko, laŭlonge de la insula bordo (ĝi

-estis neloĝita) aŭdiĝis laŭtaj plorĝemoj, plendaj krioj: „Mortinta!

-Mortinta estas la granda Pan!“</p><!-- p.080 -->

-

-<p>Mi ekmemoris ĉi tiun legendon ... kaj stranga penso venis en mian

-cerbon. &mdash; Se mi vokus?</p>

-

-<p>Sed ĉio ĝojegis ĉirkaŭ mi ... mi ne povis pensi pri morto ... Mi do

-fortege elkriis: „Reviviĝis, reviviĝis la granda Pan!“</p>

-

-<p>Kaj tuj, &mdash; kia miraklo! responde al mia voko aŭdiĝis akorda ridado

-en la vasta duonrondo de l’ verda montaro, gajaj paroloj, plaŭdadoj.

-„Li reviviĝis! Pan reviviĝis!“ brusonis junaj voĉoj.</p>

-

-<p>Ĉio tie antaŭe subite ekridis, pli hele ol la alta suno, pli

-petoleme ol la fontoj, plaŭdetantaj sub la herbo. Aŭdiĝis rapidanta

-piedfrapo de malpezaj paŝoj, tra la verdaĵo vidiĝis marmora blanko de

-ondantaj tunikoj, viva ruĝo de nudaj korpoj. La nimfoj, driadoj<a href="#Footnote44" class="fnanchor">[44]</a>,

-bakĥaninoj<a href="#Footnote45" class="fnanchor">[45]</a> malsuprenkuris en la valon.</p>

-

-<p>Samtempe ili ĉiuj montriĝis ĉe la arbarrandoj. Bukloj disvolviĝis sur

-diinaj kapetoj, graciaj brakoj levas florkronojn kaj tamburinojn, &mdash;

-kaj la rido, brila, olimpa rido, kuras kaj malsuprenruliĝas kun ili.</p>

-

-<p>Antaŭe paŝas diino. Ŝi estas la plej alta, plej bela el ĉiuj &mdash; sur

-ŝia dorso sagujo, en la manoj pafarko, sur levitaj bukloj arĝenta

-luna falĉileto.</p>

-

-<p>Diana, ĉu tio estas ci?</p>

-

-<p>Sed subite haltis la diino ... kaj post ŝi ekhaltis ĉiuj nimfoj.</p>

-

-<p>Eksilentis la sonora ridado ... Mi vidis, kiel paliĝis la vizaĝo de

-la diino, subite mutiĝinta. Mi vidis, kiel ŝtoniĝis ŝiaj piedoj,

-kiel neesprimebla teruro malfermis ŝian buŝon, larĝigis la okulojn,

-fiksitajn malproksimen ... Kion ŝi ekvidis? Kion ŝi rigardis?</p>

-

-<p>Mi turnis min tieflanken, kien ŝi rigardis.</p><!-- p.081 -->

-

-<p>Sur la ĉielrando, post la malalta strio de kampoj, fajre brilis

-la pinto de l’ ora kruco sur la blanka sonorilejo de la kristana

-preĝejo. Tiun krucon ekvidis la diino.</p>

-

-<p>Mi aŭdis post mi daŭran ĝemsopiron, similan al la tremetado de

-rompiĝinta kordo. Kiam mi ree returniĝis, la nimfoj estis foriĝintaj.

-Ĉie, kiel antaŭe, estis verda la vasta arbaro, nur iuflanke, tra la

-branĉdensaĵo, vidiĝis, malaperante en la aero, blankaj pecetoj ...

-ĉu tio estis tunikoj de la nimfoj, aŭ la vaporo, leviĝanta el la vala

-fundo &mdash; mi ne scias ...</p>

-

-<p>Sed kiom bedaŭris mi la foriĝintajn diinojn!</p>

-

-<div class="footnotes">

-<p><b>Piednotoj</b></p>

-

-<div class="footnote" id="Footnote01">

-<p><span class="label">[1]</span> Kamparana domo en Nordruslando.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote02">

-<p><span class="label">[2]</span> Longa surtuto kuntirita ĉe la talio, nacia vestaĵo en

-Nordruslando.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote03">

-<p><span class="label">[3]</span> Pud = rusa pezmezuro (16,36 kilogramoj).</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote04">

-<p><span class="label">[4]</span> La servutuloj, kiuj plenumis diversajn servojn en la domo mem

-de gesinjoroj, estis nomataj: „kortanoj“. Diversaj ankaŭ estis la

-oficoj, okupitaj de ili.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote05">

-<p><span class="label">[5]</span> Diablo, arbarkoboldo: insultaj vortoj.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote06">

-<p><span class="label">[6]</span> Pekis, nominte la diablon.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote07">

-<p><span class="label">[7]</span> Rusaj popolaj herooj, posedintaj eksterordinaran fortecon.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote08">

-<p><span class="label">[8]</span> Samovaro, temaŝino, en kiu oni boligas la akvon por prepari la

-teon.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote09">

-<p><span class="label">[9]</span> Akompanistinoj estis virinoj, kiuj ĉirkaŭis la nobelinon por

-amuzi<!-- originale: amusi --> ŝin, legi al ŝi laŭtvoĉe ktp. Ili estis, plejparte, nobelaj

-vidvinoj aŭ nobelaj fraŭlinoj el malriĉaj familioj.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote10">

-<p><span class="label">[10]</span> Ili iris saluti la sinjorinon kaj, elpetante ŝian benon je ilia

-geedziĝo, ili alportis donacojn.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote11">

-<p><span class="label">[11]</span> Kun Dio, tiuj vortoj devis esti diritaj antaŭ ĉiu vojaĝo.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote12">

-<p><span class="label">[12]</span> La ruĝa tuko, kun kiu oni iras svatiĝi je fraŭlino.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote13">

-<p><span class="label">[13]</span> En tiu tempo ĉiu urbo aŭ vilaĝo havis sian limbaraĵon.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote14">

-<p><span class="label">[14]</span> La mansvingo, gesto de senespero.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote15">

-<p><span class="label">[15]</span> La ĉambelano venis ĉiumatene al la sinjorino por raporti al ŝi

-pri domaj aferoj kaj ricevi ordonojn.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote16">

-<p><span class="label">[16]</span> Popola rimedo kontraŭ sveno.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote17">

-<p><span class="label">[17]</span> Ŝĉi = brasiksupo sen aŭ kun viando, rusa nacia manĝaĵo.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote18">

-<p><span class="label">[18]</span> Versto, rusa distancmezuro, 1066 metroj.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote19">

-<p><span class="label">[19]</span> La soldatedzino, en tiu epoko la militservo daŭris longe; tial

-la edzino de la soldato restis prizorgata de la tuta vilaĝo. Ankaŭ

-oni soldatigis ofte ribelajn servutulojn.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote20">

-<p><span class="label">[20]</span> Ikonoj: sanktaj bildfiguroj.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote21">

-<p><span class="label">[21]</span> En Nordruslando, gubernio en la najbareco de la Moskvo.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote22">

-<p><span class="label">[22]</span> Ĉevalkomercistoj vendas kaj aĉetas po amase ĉevalojn, paŝtigante

-ilin en la stepoj.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote23">

-<p><span class="label">[23]</span> Insekto, pikanta precipe ĉevalojn; ruse: ovod; greke: ojstros;

-latine: oestrus; france: œstre; itale: estro; germane: Bremse.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote24">

-<p><span class="label">[24]</span> Karesnomoj de &mdash; Fedor, Pavel, Ilja, Konstantin kaj Ivan.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote25">

-<p><span class="label">[25]</span> Ĉerpejo, en la paperfabrikoj oni nomas la ejon, kie oni elĉerpas

-la paperon en pelvegoj. Ĝi troviĝas ĉe la digo mem, sub la rado de

-la papermuelilo.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote26">

-<p><span class="label">[26]</span> Defluilo, laŭlonge de ĝi la akvo kuras al la rado.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote27">

-<p><span class="label">[27]</span> La eco de krucosigno, forpeli la ĉarmigon senditan de diablo.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote28">

-<p><span class="label">[28]</span> „Pura“, la diablo ne havas sur ĝi potencon; „libera“, de diablaj

-servistoj.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote29">

-<p><span class="label">[29]</span> La rusa popola fantazio lokas ĉie homfigurajn „spiritojn“: En la

-arbaro loĝas arbarkoboldo, malbona petolulo, kiu devojigas pasantojn.

-En la riveroj loĝas virinaspektaj estaĵoj = „nimfoj“. Ili allogas

-virojn. En la domo loĝas „domovoj“ = „domspiritoj“. Ĉiujn tiujn

-„spiritojn“ oni nomas „malicaj, malpuraj, malbonaj“. La krucosigno,

-farata en oportuna momento, forpelas la diablan forton. Estas lokoj,

-konataj kiel „malpuraj, malbenitaj“.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote30">

-<p><span class="label">[30]</span> Korvinoj, timemaj birdoj.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote31">

-<p><span class="label">[31]</span> La bestoj, laŭ superstiĉaj kredoj, sentas diablan forton.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote32">

-<p><span class="label">[32]</span> Nomoj de la hundoj.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote33">

-<p><span class="label">[33]</span> Kaftano, kamparana surtuto.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote34">

-<p><span class="label">[34]</span> „Sorĉa herbo“, havas econ disfosi la teron.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote35">

-<p><span class="label">[35]</span> „Gepatra sabato“ = sabato de la karnavala semajno, antaŭ la

-Grandega Fastado, kiu daŭras ĝis Paska dimanĉo. La tago, en kiu

-oni rememoras la mortintojn, simila al franca „Toussaint“, germana

-„Allerseelen“.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote36">

-<p><span class="label">[36]</span> Veremulo, homo bonmora, bonfaranta, vivanta laŭ Dia leĝo. &mdash; La

-kolombo estas opiniata sankta birdo. Sur sanktaj bildoj la popola

-fantazio personigas la „Sanktan spiriton“ en la figuro de kolombo.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote37">

-<p><span class="label">[37]</span> La kamparanoj rusaj tiel nomas la sunan mallumiĝon, pensante, ke

-ĝi antaŭdiras tujan finiĝon de la mondo.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote38">

-<p><span class="label">[38]</span> „Izba“, kamparana domo en Nordruslando.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote39">

-<p><span class="label">[39]</span> En la legendo pri la alveno de „Triŝka“, kiu pereigos homajn

-animojn, eble estas ripetata la legendo pri Antikristo.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote40">

-<p><span class="label">[40]</span> Hejmsiduloj, en la senco: vi sidas hejme kaj nenion scias.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote41">

-<p><span class="label">[41]</span> Akvotruo, la akvo, kiu restas post la printempa degelo kaj

-rivera elbordiĝo; ĝi ofte ne sekiĝas eĉ somere.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote42">

-<p><span class="label">[42]</span> Ojdipus, lat. Oedipus, reĝo mita en Tebaj (Grekujo), solvis la

-enigmon de la Sfinkso, monstro, kiu mortigis ĉiun, kiu ne povis solvi

-ĝian enigmon. La grekoj imagis ĝin kiel virgulinon kun leona korpo

-kaj birdflugiloj. La egiptaj sfinksoj, kiel simboloj de l’ forto,

-estis regule viraj.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote43">

-<p><span class="label">[43]</span> Greka paŝtista dio, dio de la verdiĝanta naturo.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote44">

-<p><span class="label">[44]</span> Arbarnimfoj.</p></div>

-

-<div class="footnote" id="Footnote45">

-<p><span class="label">[45]</span> Aninoj de Bakĥo, la dio de l’ vino.</p></div>

-</div>

-

-<div class="tnotes">

-<p><b>Notoj de transskribinto:</b></p>

-

-<p>Mi translokigis ĉiujn piednotojn al la fino de la teksto. Mi silente

-ĝustigis etajn interpunkciajn erarojn, kaj registris aliajn ŝanĝojn

-per html-aj komentoj. Ankaŭ originalajn paĝkomencojn mi simile

-registris.</p>

-</div>

-<div style='display:block; margin-top:4em'>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ NOVELOJ ***</div>

-<div style='text-align:left'>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-Updated editions will replace the previous one&#8212;the old editions will

-be renamed.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright

-law means that no one owns a United States copyright in these works,

-so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United

-States without permission and without paying copyright

-royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part

-of this license, apply to copying and distributing Project

-Gutenberg&#8482; electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG&#8482;

-concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,

-and may not be used if you charge for an eBook, except by following

-the terms of the trademark license, including paying royalties for use

-of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for

-copies of this eBook, complying with the trademark license is very

-easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation

-of derivative works, reports, performances and research. Project

-Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away--you may

-do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected

-by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark

-license, especially commercial redistribution.

-</div>

-

-<div style='margin:0.83em 0; font-size:1.1em; text-align:center'>START: FULL LICENSE<br />

-<span style='font-size:smaller'>THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE<br />

-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK</span>

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-To protect the Project Gutenberg&#8482; mission of promoting the free

-distribution of electronic works, by using or distributing this work

-(or any other work associated in any way with the phrase &#8220;Project

-Gutenberg&#8221;), you agree to comply with all the terms of the Full

-Project Gutenberg&#8482; License available with this file or online at

-www.gutenberg.org/license.

-</div>

-

-<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>

-Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg&#8482; electronic works

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg&#8482;

-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to

-and accept all the terms of this license and intellectual property

-(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all

-the terms of this agreement, you must cease using and return or

-destroy all copies of Project Gutenberg&#8482; electronic works in your

-possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a

-Project Gutenberg&#8482; electronic work and you do not agree to be bound

-by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person

-or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.B. &#8220;Project Gutenberg&#8221; is a registered trademark. It may only be

-used on or associated in any way with an electronic work by people who

-agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few

-things that you can do with most Project Gutenberg&#8482; electronic works

-even without complying with the full terms of this agreement. See

-paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project

-Gutenberg&#8482; electronic works if you follow the terms of this

-agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg&#8482;

-electronic works. See paragraph 1.E below.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation (&#8220;the

-Foundation&#8221; or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection

-of Project Gutenberg&#8482; electronic works. Nearly all the individual

-works in the collection are in the public domain in the United

-States. If an individual work is unprotected by copyright law in the

-United States and you are located in the United States, we do not

-claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,

-displaying or creating derivative works based on the work as long as

-all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope

-that you will support the Project Gutenberg&#8482; mission of promoting

-free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg&#8482;

-works in compliance with the terms of this agreement for keeping the

-Project Gutenberg&#8482; name associated with the work. You can easily

-comply with the terms of this agreement by keeping this work in the

-same format with its attached full Project Gutenberg&#8482; License when

-you share it without charge with others.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern

-what you can do with this work. Copyright laws in most countries are

-in a constant state of change. If you are outside the United States,

-check the laws of your country in addition to the terms of this

-agreement before downloading, copying, displaying, performing,

-distributing or creating derivative works based on this work or any

-other Project Gutenberg&#8482; work. The Foundation makes no

-representations concerning the copyright status of any work in any

-country other than the United States.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.E.1. The following sentence, with active links to, or other

-immediate access to, the full Project Gutenberg&#8482; License must appear

-prominently whenever any copy of a Project Gutenberg&#8482; work (any work

-on which the phrase &#8220;Project Gutenberg&#8221; appears, or with which the

-phrase &#8220;Project Gutenberg&#8221; is associated) is accessed, displayed,

-performed, viewed, copied or distributed:

-</div>

-

-<blockquote>

-  <div style='display:block; margin:1em 0'>

-    This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most

-    other parts of the world at no cost and with almost no restrictions

-    whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms

-    of the Project Gutenberg License included with this eBook or online

-    at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you

-    are not located in the United States, you will have to check the laws

-    of the country where you are located before using this eBook.

-  </div>

-</blockquote>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.E.2. If an individual Project Gutenberg&#8482; electronic work is

-derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not

-contain a notice indicating that it is posted with permission of the

-copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in

-the United States without paying any fees or charges. If you are

-redistributing or providing access to a work with the phrase &#8220;Project

-Gutenberg&#8221; associated with or appearing on the work, you must comply

-either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or

-obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg&#8482;

-trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.E.3. If an individual Project Gutenberg&#8482; electronic work is posted

-with the permission of the copyright holder, your use and distribution

-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any

-additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms

-will be linked to the Project Gutenberg&#8482; License for all works

-posted with the permission of the copyright holder found at the

-beginning of this work.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg&#8482;

-License terms from this work, or any files containing a part of this

-work or any other work associated with Project Gutenberg&#8482;.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this

-electronic work, or any part of this electronic work, without

-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with

-active links or immediate access to the full terms of the Project

-Gutenberg&#8482; License.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,

-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including

-any word processing or hypertext form. However, if you provide access

-to or distribute copies of a Project Gutenberg&#8482; work in a format

-other than &#8220;Plain Vanilla ASCII&#8221; or other format used in the official

-version posted on the official Project Gutenberg&#8482; website

-(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense

-to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means

-of obtaining a copy upon request, of the work in its original &#8220;Plain

-Vanilla ASCII&#8221; or other form. Any alternate format must include the

-full Project Gutenberg&#8482; License as specified in paragraph 1.E.1.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,

-performing, copying or distributing any Project Gutenberg&#8482; works

-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing

-access to or distributing Project Gutenberg&#8482; electronic works

-provided that:

-</div>

-

-<div style='margin-left:0.7em;'>

-    <div style='text-indent:-0.7em'>

-        &bull; You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from

-        the use of Project Gutenberg&#8482; works calculated using the method

-        you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed

-        to the owner of the Project Gutenberg&#8482; trademark, but he has

-        agreed to donate royalties under this paragraph to the Project

-        Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid

-        within 60 days following each date on which you prepare (or are

-        legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty

-        payments should be clearly marked as such and sent to the Project

-        Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in

-        Section 4, &#8220;Information about donations to the Project Gutenberg

-        Literary Archive Foundation.&#8221;

-    </div>

-

-    <div style='text-indent:-0.7em'>

-        &bull; You provide a full refund of any money paid by a user who notifies

-        you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he

-        does not agree to the terms of the full Project Gutenberg&#8482;

-        License. You must require such a user to return or destroy all

-        copies of the works possessed in a physical medium and discontinue

-        all use of and all access to other copies of Project Gutenberg&#8482;

-        works.

-    </div>

-

-    <div style='text-indent:-0.7em'>

-        &bull; You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of

-        any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the

-        electronic work is discovered and reported to you within 90 days of

-        receipt of the work.

-    </div>

-

-    <div style='text-indent:-0.7em'>

-        &bull; You comply with all other terms of this agreement for free

-        distribution of Project Gutenberg&#8482; works.

-    </div>

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project

-Gutenberg&#8482; electronic work or group of works on different terms than

-are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing

-from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of

-the Project Gutenberg&#8482; trademark. Contact the Foundation as set

-forth in Section 3 below.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.F.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable

-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread

-works not protected by U.S. copyright law in creating the Project

-Gutenberg&#8482; collection. Despite these efforts, Project Gutenberg&#8482;

-electronic works, and the medium on which they may be stored, may

-contain &#8220;Defects,&#8221; such as, but not limited to, incomplete, inaccurate

-or corrupt data, transcription errors, a copyright or other

-intellectual property infringement, a defective or damaged disk or

-other medium, a computer virus, or computer codes that damage or

-cannot be read by your equipment.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the &#8220;Right

-of Replacement or Refund&#8221; described in paragraph 1.F.3, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project

-Gutenberg&#8482; trademark, and any other party distributing a Project

-Gutenberg&#8482; electronic work under this agreement, disclaim all

-liability to you for damages, costs and expenses, including legal

-fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT

-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE

-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE

-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE

-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR

-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH

-DAMAGE.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a

-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can

-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a

-written explanation to the person you received the work from. If you

-received the work on a physical medium, you must return the medium

-with your written explanation. The person or entity that provided you

-with the defective work may elect to provide a replacement copy in

-lieu of a refund. If you received the work electronically, the person

-or entity providing it to you may choose to give you a second

-opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If

-the second copy is also defective, you may demand a refund in writing

-without further opportunities to fix the problem.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth

-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you &#8216;AS-IS&#8217;, WITH NO

-OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT

-LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied

-warranties or the exclusion or limitation of certain types of

-damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement

-violates the law of the state applicable to this agreement, the

-agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or

-limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or

-unenforceability of any provision of this agreement shall not void the

-remaining provisions.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the

-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone

-providing copies of Project Gutenberg&#8482; electronic works in

-accordance with this agreement, and any volunteers associated with the

-production, promotion and distribution of Project Gutenberg&#8482;

-electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,

-including legal fees, that arise directly or indirectly from any of

-the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this

-or any Project Gutenberg&#8482; work, (b) alteration, modification, or

-additions or deletions to any Project Gutenberg&#8482; work, and (c) any

-Defect you cause.

-</div>

-

-<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>

-Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg&#8482;

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-Project Gutenberg&#8482; is synonymous with the free distribution of

-electronic works in formats readable by the widest variety of

-computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It

-exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations

-from people in all walks of life.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-Volunteers and financial support to provide volunteers with the

-assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg&#8482;&#8217;s

-goals and ensuring that the Project Gutenberg&#8482; collection will

-remain freely available for generations to come. In 2001, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure

-and permanent future for Project Gutenberg&#8482; and future

-generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see

-Sections 3 and 4 and the Foundation information page at www.gutenberg.org.

-</div>

-

-<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>

-Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit

-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the

-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal

-Revenue Service. The Foundation&#8217;s EIN or federal tax identification

-number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by

-U.S. federal laws and your state&#8217;s laws.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-The Foundation&#8217;s business office is located at 809 North 1500 West,

-Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up

-to date contact information can be found at the Foundation&#8217;s website

-and official page at www.gutenberg.org/contact

-</div>

-

-<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>

-Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-Project Gutenberg&#8482; depends upon and cannot survive without widespread

-public support and donations to carry out its mission of

-increasing the number of public domain and licensed works that can be

-freely distributed in machine-readable form accessible by the widest

-array of equipment including outdated equipment. Many small donations

-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt

-status with the IRS.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-The Foundation is committed to complying with the laws regulating

-charities and charitable donations in all 50 states of the United

-States. Compliance requirements are not uniform and it takes a

-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up

-with these requirements. We do not solicit donations in locations

-where we have not received written confirmation of compliance. To SEND

-DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state

-visit <a href="https://www.gutenberg.org/donate/">www.gutenberg.org/donate</a>.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-While we cannot and do not solicit contributions from states where we

-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition

-against accepting unsolicited donations from donors in such states who

-approach us with offers to donate.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-International donations are gratefully accepted, but we cannot make

-any statements concerning tax treatment of donations received from

-outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-Please check the Project Gutenberg web pages for current donation

-methods and addresses. Donations are accepted in a number of other

-ways including checks, online payments and credit card donations. To

-donate, please visit: www.gutenberg.org/donate

-</div>

-

-<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>

-Section 5. General Information About Project Gutenberg&#8482; electronic works

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-Professor Michael S. Hart was the originator of the Project

-Gutenberg&#8482; concept of a library of electronic works that could be

-freely shared with anyone. For forty years, he produced and

-distributed Project Gutenberg&#8482; eBooks with only a loose network of

-volunteer support.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-Project Gutenberg&#8482; eBooks are often created from several printed

-editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in

-the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not

-necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper

-edition.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-Most people start at our website which has the main PG search

-facility: <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>.

-</div>

-

-<div style='display:block; margin:1em 0'>

-This website includes information about Project Gutenberg&#8482;,

-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to

-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

-</div>

-

-</div>

-

-</body>

-</html>

+<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN"
+     "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
+<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="eo" lang="eo">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8" />
+<title>Turgenev, Elektitaj Noveloj—A Project Gutenberg eBook</title>
+<link rel="coverpage" href="images/cover.jpg" />
+<style type="text/css">
+<!--
+body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;}
+div.titlepage {font-size: 1.2em; text-align: center; line-height: 1.7; margin-top: 4em; margin-bottom: 4em;}
+td.numb {text-align: right; vertical-align: top; white-space: nowrap;}
+.smaller {font-size: smaller;}
+h1 {font-size: 2.2em; letter-spacing: 0.2ex;}
+h2 {font-size: 1.7em; letter-spacing: 0.2ex;}
+h3 {font-size: 1.3em; text-align: center; margin-top: 2em;}
+div.section {text-align: center; margin-top: 4em; margin-bottom: 2em; page-break-before: always;}
+div.toc {text-align: left; margin-top: 4em; padding-left: 2em; max-width: 25em;}
+td {text-indent: -1em; padding-left: 1em;}
+.far_sig {text-align: right; margin-right: 10%; font-style: italic;}
+.footnotes {border: dashed 1px; margin: 4em 0em 4em 0em; padding-left: 1em;}
+.footnote {margin-left: 10%; margin-right: 10%; font-size: 0.9em;}
+.footnote .label  {position: absolute; right: 85%; text-align: right;}
+.fnanchor {vertical-align: super; font-size: .8em; font-weight: normal;}
+.tnotes {background-color: #eeeeee; color: #000; padding: 1ex; margin-top: 4em;}
+-->
+</style>
+</head>
+<body>
+<div>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 66037 ***</div>
+<div style="text-align: center;">
+<p style="font-size:170%;">INTERNACIA<br />
+MONDLITERATURO</p>
+
+<p style="font-size:120%;">Kolekto de la plej famaj verkoj<br />
+el ĉiuj naciaj literaturoj</p>
+
+<p class="smaller">
+FERDINAND HIRT &amp; SOHN EN LEIPZIG / 1923<br />
+ESPERANTO-FAKO</p>
+</div>
+
+
+<div class="titlepage">
+<h1>I. S. TURGENEV<br />
+
+ELEKTITAJ NOVELOJ</h1>
+
+<p style="font-size:120%;">El la rusa originalo tradukis<br />
+  <b>Alexandra Mexin</b></p>
+
+<p>FERDINAND HIRT &amp; SOHN EN LEIPZIG / 1923<br />
+ESPERANTO-FAKO</p>
+</div>
+
+
+<div class="smaller">
+<p>ĈIUJ RAJTOJ ESTAS REZERVATAJ</p>
+
+<p>PRESEJO BREITKOPF &amp; HÄRTEL, LEIPZIG</p>
+</div>
+
+
+<div class="toc">
+<p><b>TABELO DE ENHAVO</b></p>
+
+<table summary="Table of contents">
+<tr><th>&nbsp;</th><th>Paĝo</th></tr>
+<tr><td><a href="#nr1">Antaŭparolo kun biografio de Ivan S. Turgenev</a></td><td class="numb">7</td></tr>
+<tr><td><a href="#nr2">Mumu</a></td><td class="numb">13</td></tr>
+<tr><td><a href="#nr3">Beĵin-Herbejo</a></td><td class="numb">50</td></tr>
+<tr><td><a href="#nr4">Poemetoj en prozo</a><br />
+Hundo &mdash; Sfinkso &mdash; Egoisto &mdash; Lazurregno &mdash; Festo en la
+ĉielo &mdash; Haltu! &mdash; Morgaŭ! Morgaŭ! &mdash; Rozo &mdash; Nimfoj.</td><td class="numb">77</td></tr>
+</table></div>
+<!-- p.007 -->
+
+
+
+<div class="section" id="nr1">
+<h2>ANTAŬPAROLO</h2>
+
+<p>KUN BIOGRAFIO DE IVAN S. TURGENEV</p>
+</div>
+
+<p>La librokolekto „Internacia Mondliteraturo“ havas la taskon,
+konigi al la Esperantistaro per karakterizaj verkoj la plej famajn
+verkistojn de diversaj nacioj. Starante antaŭ la demando, kiu
+<i>rusa</i> poeto meritas, kiel unua reprezenti la literaturon de sia
+popolo en ĉi tiu libroserio, oni sen hezito donos sian voĉon al
+<i>Ivan Turgenev</i>; ĉar lin antaŭ ĉiuj honoras la ĝenerala juĝo, ke li
+estas inter la rusaj verkistoj „la plej klasika“. Krome oni nomis
+lin ankaŭ „la plej eŭropa“, aludante per tio, ke Turgenev estis la
+arta reprezentanto de la „Okcidentemuloj“, rusa partio politika kaj
+literatura, kiu volis enigi en Ruslandon la tuteŭropan modernan
+kulturon kun ĝiaj klereco kaj liberecaj ideoj. Pro tio neruso plej
+bone komencos la studadon de la rusa literaturo per ĉi tiu poeto,
+ĉar liaj pensmaniero kaj stilo estas por ĉiu klaraj kaj facile
+kompreneblaj, kaj li kvazaŭ sur oportuna vojo enkondukas en la
+fremdecan regnon de la rusa animo.</p>
+
+<p>La epoko, en kiu ekverkis Turgenev, estas ĉefe karakterizita per la
+mizera stato de sklaveco, en kiu vivis grandega parto de la rusa
+popolo. Regis tiam ankoraŭ la malbeninda sistemo de l’ servuto, kiu
+subigis ĉiujn sociajn rilatojn al siaj kruelaj leĝoj. Sub la „servuta
+rajto“ ekzistis nur du precipaj klasoj: sinjoroj kaj servutuloj.<!-- p.008 --> La
+rusa regnestraro sub Nikolaj Ia celis per ĉiuj rimedoj daŭrigi kiel
+eble plej longe tiun staton. Tial ĝi malpermesis kaj persekutis ĉion,
+kio povus &mdash; rekte aŭ malrekte &mdash; akceli la forigon de la servuto.
+Per feraj manoj la registaro retenis la kamparanojn, kiuj aspiris la
+liberecon, kaj same la sklavposedantojn, kiuj mem protestis kontraŭ
+la indigninda sklaveco de siaj sampopolanoj. Estis sinjoroj, kies
+konscienco ne permesis al ili ĝui komfortan vivadon, kiam apud ili
+suferis homoj, sur kies sango kaj larmoj apogiĝis la „civilizacio“ de
+tiu epoko.</p>
+
+<p>Tamen tre forte staris ankoraŭ la muroj de la sklaveco kaj
+nerompeblaj ŝajnis la katenoj de l’ mallibero. La ribeloj de la
+servutuloj estis subpremataj per pafiloj kaj kanonoj, kaj malfortaj
+estis la voĉoj de tiuj servutsinjoroj, kiuj &mdash; kvankam hontante pri
+la malhonesteco de la aĉetado, vendado kaj ekspluatado de homoj kiel
+de bestoj &mdash; tamen ne riskis malkaŝe kaj kuraĝe <i>agi</i> kontraŭ tiu
+profunde enradikiĝinta institucio. Sed ekstaris aliaj &mdash; noblaj kaj
+bravaj filoj de Ruslando, kiuj ne povis toleri senage tiun hontegon
+kaj laŭte protestis kontraŭ la servuto je la nomo de vera amo al sia
+patrolando, je la nomo de la piedpremitaj homrajtoj. Ivan Turgenev
+apartenis al tiuj noblaj kaj bravaj homoj.</p>
+
+<p><i>Ivan Sergejeviĉ Turgenev</i> (1818-1883) naskiĝis en la urbo Orel,
+en riĉa nobela familio. Sian infanaĝon li pasigis en la granda
+vilaĝobieno Spasskoje-Lutovinovo, kiu apartenis al lia patrino. En
+tiu tempo estis kutimo en la nobelaj familioj, inviti eksterlandajn
+edukistojn. Tial la juna Turgenev havis guvernantojn francajn
+kaj germanajn kaj parolis perfekte tiujn du lingvojn. Malgraŭ la
+senzorga, luksa vivo la juna Turgenev ne estis feliĉa. Li tro frue
+rimarkis la malgajan sorton de la<!-- p.009 --> servutularo, bedaŭrinde en sia
+hejmo mem. Lia patrino estis kruela al la servutularo kaj hejma
+servistaro. Por ĉiam en la juna animo de la estonta eminenta verkisto
+restis la malgajaj okazintaĵoj el la vivo de la kamparanoj, la
+sklavoj de la sinjoroj. Dekunujara Turgenev estis sendata al Moskvo
+en edukejon, kie li perfekte ellernis ankaŭ la anglan lingvon.
+Dekkvinjara li jam iĝis studento de la Moskva universitato, kie li
+studis historion kaj filologion. Sed baldaŭ li estis devigata reveni
+en la vilaĝon, ĉar lia patro mortis.</p>
+
+<p>Unu jaron Turgenev pasigis en la bieno de sia patrino. Iliaj
+interrilatoj malboniĝis pro tio, ke Turgenev ne povis toleri ŝian
+kruelan konduton al la servutularo, kaj la fiera, despotema nobelino
+ne ŝatis la humanajn ideojn de sia filo. Turgenev forlasis la
+hejman vilaĝon por viziti la Peterburgan universitaton. Atinginte
+la gradon de kandidato, li vojaĝis en la jaro 1838a al Germanlando
+kaj studis ĉe la Berlina universitato klasikan filologion, historion
+kaj filozofion. Reveninte en sian patrujon post du jaroj, Turgenev
+definitive disiĝis de sia patrino, rifuzis monrimedojn de ŝi kaj
+komencis vivi de siaj literaturaj laboroj.</p>
+
+<p>Turgenev dediĉis en la komenco de sia literatura agado sian grandegan
+verkistan talenton al la priskribo de la malgaja vivado de la
+servutularo. Liaj rakontoj el la kamparana vivo aperis en la jaro
+1852a sub la titolo: „Memoraĵoj de ĉasisto“. La libro faris tre
+grandan impreson sur la legantojn kaj fondis lian famon. Kun veremo
+Turgenev kuraĝe montras en ĝi la hontindan sklavostaton de milionoj
+da rusoj. La caro Aleksander IIa, tiam ankoraŭ kronprinco, tre ŝatis
+la libron de Turgenev. La bela rakontaro sendube akcelis multe la
+liberigon de la kamparanoj en la jaro 1861a.</p><!-- p.010 -->
+
+<p>En la jaro 1856a Turgenev transloĝiĝis en Parizon, kie li restis
+ĝis sia morto. Tie li skribis siajn rimarkindajn romanojn: „Nobela
+nesto“, „Patroj kaj infanoj“ kaj aliajn. Krom admirinda beleco de la
+lingvo kaj de la stilo, krom la arto belege priskribi ia naturon,
+la verkoj de Turgenev estas plenaj de humanaj ideoj. Tiu ĉi granda
+verkisto alvokas la kompaton al ĉiuj malfeliĉuloj kaj persekutatoj,
+la amon al ĉio nobla kaj ideala. Mortinte en la jaro 1883a en
+Bougival apud Paris, Turgenev estis enterigata en Peterburgo, en la
+famkonata tombaro Volkova, kie ripozas apud li en eterna dormado
+ankaŭ aliaj eminentaj kaj noblaj filoj de la rusa lando ...</p>
+
+<p>Baldaŭ Turgenev iĝis famglora ankaŭ en eksterlando. Eminentaj aŭtoroj
+skribis pri li kaj liaj verkoj: Daudet, Renan, Carlyle k. a. &mdash;
+Turgenev estis amiko de Merimée, Flaubert, Rolstown kaj Tennyson. &mdash;
+Li apartenas al la tuta homaro!</p>
+
+<p>La noveloj de Turgenev, kiujn mi elektis por ĉi tiu libro, apartenas
+al diversaj periodoj de lia verkado.</p>
+
+<p>La novelo „<i>Mumu</i>“ aperis en la jaro 1852a. Sub ĝia arta vesto
+kaŝiĝas akra kritiko kontraŭ la socia institucio, kiu permesis la
+sklavigon de homo per alia homo. Kaprica maljuna nobelino forprenas
+de liaj terkulturaj laboroj surdmutan grandegulon, Gerasim, kaj
+destinas lin kortgardisto por sia domo en Moskvo. Apenaŭ kutimiĝinte
+al la nova vivo en la grandurbo, la soleca Gerasim ekamas la humilan,
+simplaniman lavistinon Tatjana. Sed, laŭ ordono de la sinjorino,
+Tatjana estas edzinigata kun drinkemulo. Poste Gerasim koraliĝas
+al la hundeto Mumu, kiun li trovis kaj prenis kun si, sed ree la
+sinjorino, al kiu la hundeto de ŝia servutulo ne montris la atenditan
+respekton, ĉagrenas la bonkoran mutulon, ordonante forigi la hundon.
+Fine<!-- p.011 --> Gerasim devas mem dronigi sian karulon. La angla verkisto
+Carlyle nomis la novelon „Mumu“ la plej kortuŝa el ĉiuj rakontoj,
+kiujn li iam legis.</p>
+
+<p>La dua rakonto „<i>Beĵin-Herbejo</i>“ estas prenita el la libro
+„Memoraĵoj de ĉasisto“, aperinta en la jaro 1852a. Ĉasante Turgenev
+pasigas la nokton sur la Beĵin-Herbejo en la societo de kamparanaj
+knaboj, kiuj dumnokte gardas paŝtiĝantajn ĉevalojn. La simpla elkora
+babilado de la knaboj konigas al ni rusajn superstiĉojn, kiuj devenas
+parte de la malklereco &mdash; la kamparanoj ne povas klarigi naturajn
+fenomenojn &mdash; parte estas restaĵoj de la idolana religio, kiu
+strange intermiksiĝas en kredoj kaj ritoj kun la kristana. &mdash; La bela
+rakonto estas kvazaŭ kadrumita de admirinda naturpriskribo.</p>
+
+<p>Kiel fina akordo sonas la lirikaj „<i>Poemetoj en prozo</i>“, aperintaj
+en la jaro 1881a. La lacanima majstro esprimas en ili krom altaj
+tuthomaraj ideoj ankaŭ siajn proprajn personajn sentojn, meditas pri
+sia sorto, pri morto kaj senmorteco.</p>
+
+<p class="far_sig">Alexandra Mexin.</p><!-- p.012 -->
+<!-- p.013 -->
+
+
+
+<div class="section" id="nr2">
+<h2>MUMU</h2>
+</div>
+
+<p>En unu el la stratoj malproksimaj de la centro, en Moskvo, en griza
+domo, kun blankaj kolonoj, interetaĝo kaj kurbiĝinta balkono, loĝis
+iam nobela vidvino kun multnombra hejmanaro. Ŝiaj filoj havis
+oficon en Peterburgo, ŝiaj filinoj estis edziniĝintaj; ŝi eliradis
+malofte el sia domo kaj en soleco pasigis la lastajn jarojn de sia
+avara, enuiga maljunaĝo. Jam delonge preterpasis ŝia tago, sengaja,
+malserena; sed ŝia vespero estis pli malluma ol la nokto mem.</p>
+
+<p>El ŝia tuta servantaro la plej rimarkinda persono estis la
+kortgardisto Gerasim, viro altkreska, grandegulo, sed naskita
+surdmuta. La sinjorino prenis lin el la vilaĝo, kie li vivis sola, en
+malgranda „izba“<a href="#Footnote01" class="fnanchor">[1]</a>, loĝante dise de siaj fratoj. Li fervore plenumis
+siajn devojn, kiel servutulo.</p>
+
+<p>Eksterorde fortega, li laboris kvaroble pli ol iu alia &mdash; li estis
+kapabla je ĉiu laboro. Estis ĝojo observi lin, kiam li plugis:
+kunpremante per siaj grandegaj manplatoj la plugilon, li ŝajne
+sen helpo de sia ĉevalo tratranĉis la elastan terbruston. Aŭ, dum
+la falĉado, li tiel ege skuadis la falĉilon, kvazaŭ li forfalĉus
+betulojn kune kun la radikoj. Kiam li rapide, senhalte draŝis per
+triarŝinlonga draŝilo, tiam moviĝis kiel leviloj la longformaj kaj
+malmolaj muskoloj de liaj ŝultroj. Pro ĉiama silento lia laborado
+ŝajnis solene grava. Li estis bravulo<!-- p.014 --> kaj ĉia fraŭlino volonte
+edziniĝus kun li, se li ne estus surdmutulo.</p>
+
+<p>Tiun Gerasim-on oni venigis al Moskvo, aĉetis por li botojn; je
+la somero oni kudris por li kaftan-on<a href="#Footnote02" class="fnanchor">[2]</a>, je la vintro-felpelton,
+enmanigis al li ŝovelilon kaj balailon &mdash; kaj li ricevis la oficon de
+kortgardisto.</p>
+
+<p>Ne plaĉis al li komence lia nova vivmaniero. De sia infanaĝo li estis
+kutimita al kampaj laboroj, al kamparana vivado. Fremda inter aliaj
+homoj pro sia malfeliĉo, li elkreskis muta, fortikega, kiel arbo sur
+fekunda grundo. Translokita en la urbon, li ne komprenis, kio al li
+okazis. Li enuis, ne komprenante ion, kiel nenion komprenas juna
+sanplena bovo, kiun oni ĵus forprenis de la kampo, kie li paŝtiĝis
+en longkreska suka herbo, forprenis, metis en vagonon fervojan kaj
+jen &mdash; oni ĝin forveturigas, surŝutante ĝian grasdikan korpon per
+fumo, per fajreroj, per onda vaporo; rapidege oni forigas ĝin, brue,
+knare &mdash; sed kien &mdash; tion nur Dio scias!</p>
+
+<p>Sian novan okupon Gerasim, post pena kampara laborado, komparis je
+amuzo. Post duonhoro lia laboro estis farita, kaj li ree senokupe
+haltis meze de la korto; li observis mirigite, malfermante la buŝon,
+ĉiujn preterpasantojn, kvazaŭ li volus fine ekscii de ili la solvon
+de sia enigma situacio.</p>
+
+<p>Aŭ li sin kaŝis ien, en angulon, kaj forĵetinte malproksimen la
+balailon kaj ŝovelilon, li kuŝigis sin, tuŝante la teron per sia
+vango, kaj restis senmove dum kelke da horoj, kiel kaptita besto.</p>
+
+<p>Sed la homo kutimiĝas al ĉio, kaj ankaŭ Gerasim kutimiĝis fine al la
+urba vivado. Li ne havis tro da okupo: lia ofico konsistis en tio,
+ke li devis purigi la<!-- p.015 --> korton, dufoje ĉiutage venigi la barelon kun
+akvo, provizi la domon je ligno kaj dishaki ĉi tiun, ankaŭ por la
+kuirejo, ne enlasi fremdulon kaj dumnokte gardi la korton.</p>
+
+<p>Verdire, li fervore plenumis sian devon: nek ligneron, nek balaaĵon
+oni povis trovi en la korto.</p>
+
+<p>Se restis en la pluvokoto ie la ĉevalaĉo, kiu tiris la akvobarelon,
+li ne nur la ĉaron, sed eĉ la ĉevalon per unu movo de siaj ŝultroj
+forpuŝis. Aŭ li hakis lignon: la hakilo sonoris en liaj manoj, kiel
+vitro, ĉiuflanken flugis ligneroj, ŝtipetoj. Kio koncernis fremdulojn
+&mdash; li, unu nokton, kaptinte du ŝtelistojn, tiel frapis unu kontraŭ
+la alia per la fruntoj, ke post tio oni eĉ ne bezonis konduki ilin
+en la policejon. Pro tio ĉiuj en la kvartalo tiel lin timegis, ke
+preterpasantaj eĉ dumtage fremduloj, ne friponoj, ekvidante la
+teruran kortgardiston, faris timgestojn kaj lin krivokis, kvazaŭ li
+povis ilin aŭdi.</p>
+
+<p>Kun la servantaro Gerasim ne estis tro amikema, &mdash; ili lin timis &mdash;
+sed tamen li konsideris ilin „siaj“.</p>
+
+<p>Ili interkompreniĝis helpe de signoj; &mdash; li plenumis akurate ĉiujn
+ordonojn, sed konsciis siajn rajtojn, kaj neniu kuraĝis okupi lian
+lokon ĉetable. Ĝenerale, Gerasim estis severmora, serioza kaj ŝatis
+ordon en ĉio. Li eĉ al la kokoj ne permesis lukti: ekvidante tion,
+li tuj kaptis ilin je la piedoj, turnis ilin dekfoje en la aero kaj
+disigis ilin. En la korto de la sinjorino troviĝis ankaŭ anseroj;
+ansero estas, kiel oni scias, birdo serioza, meditema. Gerasim ilin
+estimis, li vartis kaj manĝigis ilin; li mem similis je ia gravmiena
+viransero.</p>
+
+<p>Kiel loĝejon oni destinis por li la ĉambreton super la kuirejo,
+kiun li aranĝis mem, laŭ sia plaĉo. Li konstruis mem sian liton el
+kverkbretoj sur kvar ŝtipegoj &mdash;<!-- p.016 --> vere gigantecan liton: ĝi ne estus
+kurbiĝinta eĉ sub centpuda ŝarĝo<a href="#Footnote03" class="fnanchor">[3]</a>.</p>
+
+<p>Sub la lito staris forta kestego kaj en la angulo &mdash; tableto
+samspeca. Ĉe la tableto &mdash; la tripieda seĝo, malalta, tiel
+solidedaŭra, ke Gerasim ĝin levis, faligis kaj nur ridetis.</p>
+
+<p>Li fermis sian ĉambreton per seruro simila je kalaĉeto, nur nigra; la
+ŝlosilon de tiu seruro Gerasim ĉiam portis sur sia zonumo.</p>
+
+<p>Li ne ŝatis, ke oni venas al li.</p>
+
+<p>Tiel forpasis unu jaro, post kies fino io okazis al Gerasim.</p>
+
+<p>La maljuna sinjorino, kies korton gardis Gerasim, laŭ malnovaj
+kutimoj, havis multnombran geservistaron. En ŝia domo estis ne nur
+lavistinoj, kudristinoj, meblistoj, tajloroj kaj tajlorinoj, sed
+ankaŭ ĉevalarmajisto. Li, krome kuracis bestojn kaj kortanojn<a href="#Footnote04" class="fnanchor">[4]</a>.
+Li estis domkuracisto por la sinjorino, ankaŭ estis botisto, kiun
+oni nomis Kapiton Klimov, drinkemulo. Klimov opiniis sin mem &mdash; homo
+ofendita, ne ŝatata laŭ sia indeco, klerulo. Li pensis, ke li devus
+loĝi en la ĉefurbo, ne en Moskvo, senokupe, en ia forgesita angulo.
+Se li drinkis, li tion faris pro ĉagreno, kiel li mem klarigis,
+akcentante ĉiun vorton kaj frapante sian bruston.</p>
+
+<p>Unu fojon la sinjorino konversaciis pri li kun sia ĉambelano Gavrila,
+kiu ŝajne jam ĉe la naskiĝo estis destinita por esti ĉefa persono, se
+oni juĝis laŭ liaj flavaj okuletoj kaj la nazo, simila je anasbeko.</p><!-- p.017 -->
+
+<p>La sinjorino bedaŭris la malbonmoralecon de Kapiton, kiun
+antaŭvespere oni trovis ie sur la strato.</p>
+
+<p>„Jen, Gavrila“, ŝi ekparolis subite, „ĉu ni lin edzigu, kion ci
+pensas? Eble li serioziĝos.“</p>
+
+<p>„Kial do lin ne edzigi? Tre bone tio estos“, respondis Gavrila.</p>
+
+<p>„Jes, sed kiu konsentos edziniĝi kun li?“</p>
+
+<p>„Kompreneble, sed laŭ via deziro. Li tamen estas al io taŭga. Ni ne
+malesperu.“</p>
+
+<p>„Ŝajne Tatjana al li plaĉas.“</p>
+
+<p>Gavrila volis ion kontraŭdiri, sed kunpremis la lipojn.</p>
+
+<p>„Jes, li svatiĝu je Tatjana“, decidis la sinjorino, flarante tabakon
+plezure. „Ĉu ci aŭdas?“</p>
+
+<p>„Laŭ via ordono“, diris Gavrila kaj foriris.</p>
+
+<p>Reveninte en sian ĉambron (ĝi troviĝis en la flank-konstruaĵo
+kaj en ĝi estis amasigitaj forĝumitaj kestoj), Gavrila unue
+forsendis sian edzinon, poste sin sidigis ĉe la fenestro kaj
+enpensiĝis. La neatendita ordono de la sinjorino starigis antaŭ li
+malfacilan taskon. Fine li ekstaris kaj venigis Kapiton-on. Kapiton
+estis veninta ... Sed antaŭ ol ni komunikos al la legantoj ilian
+konversacion, ni opinias necesa, rakonti per nemultaj vortoj pri
+Tatjana, kun kiu estis devigita edziĝi Kapiton, kaj pri tio, kial la
+ordono de la sinjorino embarasis la ĉambelanon.</p>
+
+<p>Tatjana, lavistino (ŝi estis lerta kaj lavis nur delikatajn
+tolaĵojn), estis dudekokjara virino, eta, maldika, blonda, kun
+makuletoj sur la maldekstra vango. Makuletoj, kun kiuj oni naskiĝas
+sur la maldekstra vango, estas malbona antaŭsigno en Ruslando &mdash;
+la antaŭdiro de la malfeliĉa vivo ... Tatjana ne povis laŭdi sian
+sorton. De sia junaĝo ŝi estis maldorlotita; ŝi laboradis pene, ne
+vidante ian kareson.</p><!-- p.018 -->
+
+<p>Oni vestigis ŝin iel. Ŝi ricevis mizeran salajron. Ŝi preskaŭ
+ne posedis parencaron: ia maljuna ŝlosilgardisto, forlasita en
+kamparbieno pro netaŭgeco, estis ŝia onklo, aliaj ŝiaj onkloj estis
+kamparanoj &mdash; jen ĉio. Oni ŝin opiniis iam belulino, sed ŝia beleco
+tre frue foriĝis. Ŝi estis tre humila, homtima; pri si mem ŝi
+sentis indiferenton, aliaj ŝin teruris. Ŝi pensis nur pri unu
+afero: fini ŝian laboron ĝis la fiksita horo, neniam parolis kun iu
+kaj tremetadis pro la nomo nur de la sinjorino, kvankam tiu apenaŭ
+ŝin konis laŭvide. Kiam oni venigis Gerasim-on el la kamparo, ŝi
+preskaŭ svenis pro teruriĝo, ekvidante lian grandegan figuron. Ŝi
+ĉiam evitis renkonti kun li, ŝi eĉ fermis la okulojn, kiam hazarde
+ŝi preterkuris lin, rapidante el la domo en la lavejon. Gerasim
+komence tute ne atentis ŝin. Poste li ridetadis, ŝin renkontante,
+poste ŝin longe fiksrigardadis kaj fine &mdash; ekamis ŝin. Ŝi plaĉis
+al li pro kio &mdash; Dio tion scias: ĉu pro ŝia milda vizaĝesprimo,
+ĉu pro la timemo de ŝiaj movoj. Unu fojon ŝi trapasis la korton,
+singardeme tenante en disstarigitaj fingroj amelumitan bluzeton de
+la sinjorino &mdash; iu ekkaptis forte ŝian kubuton. Ŝi returniĝis,
+ekkriis &mdash; malantaŭe staris Gerasim. Malsaĝe ridante kaj karese
+muĝante, li aletendis mielkuketon kokforman kun orumitaj vosto kaj
+flugiloj. Ŝi volis rifuzi, sed li perforte ĝin enŝovis en ŝian
+manon, kapbalancis, foriris kaj, rigardante reen, ankoraŭfoje ekmuĝis
+ion amikecan. Depost tiu tago li ŝin sekvis: kien ajn ŝi iris, ŝi ĉie
+vidis lin antaŭ si. Li renkonte ridetis, eltiris rubandon, kaŝitan
+ĉebruste, kaj ĝin donacis al ŝi, forviŝis antaŭ ŝi la polvon per
+la balailo. La malfeliĉa fraŭlino estis tre embarasita pro tio.
+Baldaŭ ĉiuj domanoj eksciis pri la faroj de la muta kortgardisto.
+Tatjana estis kvazaŭ surŝutata de mokvortoj, eldiroj, ŝin trafantaj,
+pikaludoj. Sed neniu<!-- p.019 --> tamen kuraĝis mokaĉi pri Gerasim: li ne ŝatis
+ŝercojn; ankaŭ ŝin oni ne maltrankviligis en lia ĉeesto. Nevole la
+fraŭlino estis de li protektata. Kiel ĉiuj surdmutuloj, li estis
+tre komprenema kaj tuj rimarkis, ke oni mokas pri li aŭ ŝi. Unu
+fojon, dum la tagmezmanĝo, la ĉambelanino insultis Tatjana-n tiel,
+ke la kompatindulino preskaŭ estis ekploronta pro ĉagreno. Subite
+Gerasim leviĝis, etendis sian brakon, metis sian manegon sur la
+kapon de la ĉambelanino kaj tiel malafable, furioze rigardis ŝin, ke
+ŝi kurbiĝis super la tablo. Ĉiuj eksilentis. Gerasim prenis ree la
+kuleron kaj daŭrigis sorbmanĝi la brasiksupon. „Jen &mdash; muta diablo,
+arbarkoboldo“<a href="#Footnote05" class="fnanchor">[5]</a>, duonvoĉe ĉiuj balbutis, &mdash; la ĉambelanino levis sin
+kaj foriris en la servistinejon.</p>
+
+<p>Aliafoje, rimarkinte, ke Kapiton, tiu Kapiton, pri kiu mi ĵus
+rakontis, tro amindume konversaciis kun Tatjana, Gerasim faris al li
+fingrosignon, ke li alproksimiĝu, kondukis lin en la veturilejon; tie
+li, preninte la pinton de la timono, neforte, sed signifplene minacis
+per ĝi.</p>
+
+<p>Ĉi ĉion li faris nepunate. Vere, la ĉambelanino, enirinte la
+servistejon, tuj svenis kaj ĝenerale tiel lerte agis, ke la saman
+tagon la maldelikata agado de Gerasim estis raportita al la
+sinjorino. Sed kaprica maljunulino, ŝi je ofendiĝo de la ĉambelanino,
+nur ekridis kaj igis ŝin ree kaj ree montri &mdash; „kiel li cin
+mallevigis per sia tro peza<!-- originale: tropeza --> mano“; sekvantan tagon ŝi sendis al
+Gerasim unu rublon. Ŝi lin ŝatis kiel fidelan, fortikan gardiston.
+Gerasim timis ŝin, sed tamen li esperis je ŝia favoro kaj intencis
+jam, iri al ŝi kun la peto, permesi al li edziĝi kun Tatjana. Li
+atendis nur novan kaftanon por aperi decaspekta antaŭ la sinjorino;
+la kaftanon al li promesis la<!-- p.020 --> domestro. Sed subite la sinjorino
+decidis edzinigi Tatjana-n kun Kapiton.</p>
+
+<p>La leganto nun facile komprenas la kaŭzon de la embaraskonfuziĝo,
+kiun sentis Gavrila post la interparolado kun la sinjorino. „La
+sinjorino“, li pensis, sidante ĉe la fenestro, „certe favoras
+Gerasim-on (Gavrila tion bone sciis kaj tial li mem jesigis ĉion,
+kion faris Gerasim), sed tamen &mdash; li estas homestaĵo senparola. Ĉu
+estas eble raporti al la sinjorino, ke Gerasim amindumas Tatjana-n?
+Ankaŭ estas ĝuste: ĉu li estas konvena edzo? Aliaflanke, se tiu
+arbardiablo &mdash; ke Dio min pardonu &mdash; ekscios, ke oni edzinigos
+Tatjana-n kun Kapiton, li ja ĉion disbatos en la domo! Verdire! Oni
+ja ne povas al li ĉion klarigi. Lin ja, tiun diablon, &mdash; pekis mi,
+pekulo<a href="#Footnote06" class="fnanchor">[6]</a> &mdash; neniel oni konsentigos!“</p>
+
+<p>Kapiton aperis kaj la meditado de Gavrila estis interrompita. La
+malserioza botisto eniris, kunmetis la brakojn malantaŭe, senĝene sin
+apogante al elstaranta murangulo ĉe la pordo, krucforme metis siajn
+piedojn kaj skuis sian kapon: „Jen mi estas. Kion vi bezonas?“</p>
+
+<p>Gavrila ekrigardis Kapiton-on kaj ekfrapis la fenestrokadron. Kapiton
+nur iomete duonfermis siajn plumbkolorajn okuletojn, sed ne mallevis
+ilin; li eĉ ekridetis kaj gladtuŝis per la mano siajn blankaspektajn
+harojn, erinace disstarantajn: „Nu, jen mi. Kial vi rigardas?“</p>
+
+<p>„Bele ci aspektas“, elparolis Gavrila kaj silentis. „Belaspekta ci
+estas. Kontraŭ tio oni povas nenion diri.“</p>
+
+<p>Kapiton nur movis la ŝultrojn. „Ĉu ci estas pli bela?“ pensis li.</p>
+
+<p>„Nu, rigardu cin mem, nu, rigardu“, krivoĉe daŭrigis Gavrila; „nu, je
+kiu ci similas?“</p><!-- p.021 -->
+
+<p>Kapiton trankvile rigardis sian eluzitan, disŝiritan surtuton, siajn
+flikitajn pantalonojn, atente observis la truojn sur la ŝuoj, &mdash;
+precipe tiun ŝuon, sur kies pinton tiel dande sin apogis lia dekstra
+piedo, kaj ree fiksrigardis la ĉambelanon.</p>
+
+<p>„Kio do?“</p>
+
+<p>„Kio?“ ripetis Gavrila. „Kio? Ci ankoraŭ demandas: kio? Al diablo ci
+similas, &mdash; pekis mi, pekulo &mdash; jen, al kiu ci similas.“</p>
+
+<p>Kapiton rapide ekpalpebrumis.</p>
+
+<p>„Insultu nur, vi insultu, Gavrila Andrejiĉ“, ree pensis li.</p>
+
+<p>„Ci ja ree estis ebria“, komencis Gavrila, „ree? He, nu, respondu
+do!“</p>
+
+<p>„Mi ĝuis alkoholajn trinkaĵojn pro mia malfortika sanstato &mdash;
+efektive“, rediris Kapiton.</p>
+
+<p>„Pro cia malfortika sanstato ... Eble pro tio, ke ci estas ne sufiĉe
+punata &mdash; jen pro kio ... Kaj ci instruiĝis en Peterburgo ... Multon
+ci tie lernis! Nur nenionfarante ci manĝas la panon!“</p>
+
+<p>„En tiu ĉi kazo, Gavrila Andrejiĉ, min prijuĝu nur sola Disinjoro
+&mdash; neniu alia. Li sola scias, kia homo mi estas en la mondo, ĉu mi
+efektive manĝas mian panon nenionfarante. Konsidere la ebriecon &mdash;
+ankaŭ en tiu kazo ne mia estas la kulpo &mdash; estis kunulo mia, kiu
+allogis min ... poste li foriris, ruze, kaj mi...“</p>
+
+<p>„Kaj ci restis, ansero, sur la strato. Ho, ci, pereinto! Nu, ne
+pri tio temas,“ daŭrigis la ĉambelano, „sed jen pri kio. Plaĉas al
+la sinjorino,“ li iomete silentis, „al la sinjorino plaĉas, ke ci
+edziĝu. Ĉu ci aŭdas? Ŝi supozas, ke ci serioziĝos, edziĝonte. Ĉu ci
+komprenas?“</p>
+
+<p>„Kial do ne kompreni?“</p><!-- p.022 -->
+
+<p>„Nu, jes ... Laŭ mia opinio pli bone estus &mdash; cin teni severe. Sed
+tio estas la afero de la sinjorino. Nu, ĉu ci konsentas?“</p>
+
+<p>„La edziĝo estas tre bona afero por la homo, Gavrila Andrejiĉ.
+Miaflanke, mi plezure, agrable, konsentas.“</p>
+
+<p>„Nu, jes,“ rediris Gavrila en pensoj, „verdire, tiu ĉi homo parolas
+laŭorde. &mdash; Nur jen kio &mdash; fianĉinon oni trovis por ci ne tro bonan.“</p>
+
+<p>„Kiun, permesu demandi?“</p>
+
+<p>„Tatjana-n.“</p>
+
+<p>„Tatjana-n?“</p>
+
+<p>Kapiton pro miriĝo malfermegis okulojn kaj deiris de la muro.</p>
+
+<p>„Nu, kial ci maltrankviliĝis? Ĉu ŝi ne plaĉas al ci?“</p>
+
+<p>„Kial ne plaĉas? Si estas fraŭlino deca, laborema, trankvilmora. Sed
+vi ja mem scias, Gavrila Andrejiĉ, li ... la arbardiablo, la stepa
+monstro ... li ja ŝin...“</p>
+
+<p>„Mi scias, fratulo, mi ĉion scias,“ tedite interrompis lin la
+ĉambelano ... „sed ja...“</p>
+
+<p>„Do, estu malsevera, Gavrila Andrejiĉ, li ja min mortigos, je Dio,
+li min mortigos, kiel muŝon li min mortbatos manmove ... Li ja
+havas manon &mdash; bonvolu vi mem rigardi, kian manon li havas &mdash; vere,
+la manon kiel Minin kaj Poĵarskij<a href="#Footnote07" class="fnanchor">[7]</a>. Li, mutulo, batas kaj mem
+ne aŭdas, kiel li frapas! Svingas pugnegojn, kvazaŭ en sonĝo! Ne
+estas eble trankviligi lin, kiel? Ĉar li, vi mem scias, estas surda
+kaj krome stulta, kiel kalkano. Li ja estas besto, idolo, Gavrila
+Andrejiĉ ... pli terura ol idolo. Kiel tremolarbo li estas ... Kial
+do mi suferu pro li? Certe, al mi nun ĉio estas negrava, &mdash;<!-- p.023 --> mi
+kutimis al ĉio, mi toleras ĉion, mi ne estas postulema &mdash; sed tamen
+mi estas &mdash; homo, ne, verdire, ia sentaŭgaĵo...“</p>
+
+<p>„Mi scias, mi scias, ne priskribu tro...“</p>
+
+<p>„Disinjoro mia“, flamarde daŭrigis la botisto, „kiam do venos fino
+al mia turmento? Kiam, ho, Disinjoro? Malfeliĉulo mi, veulo! Kia
+estas mia sorto, se oni konsideras! En junaĝo batis min mia mastro &mdash;
+germano, &mdash; en plej bela aĝo &mdash; batadis min mia frato, &mdash; fine, jen
+kion mi ĝisvivis en mia maturaĝo...“</p>
+
+<p>„He, ci, molanimulo,“ diris Gavrila, „kial ci detale pri ĉio
+rakontas? Verdire?“</p>
+
+<p>„Kial, Gavrila Andrejiĉ? Mi ne timas batojn, Gavrila Andrejiĉ. Se mia
+sinjoro min punas, poste li min publike salutas &mdash; mi tamen restas
+homo. Sed suferi pro tiu...“</p>
+
+<p>„Nu; iru for“, senpacience interrompis lin Gavrila.</p>
+
+<p>Kapiton foriris.</p>
+
+<p>„Se li ne estus,“ kriis post li la ĉambelano, „ĉu vi mem konsentus?“</p>
+
+<p>„Mi eldiras mian konsenton“, diris Kapiton kaj malaperis. La
+elokventeco ne forlasadis lin eĉ en la plej malagrabla situacio.</p>
+
+<p>La ĉambelano paŝis iomete tra la ĉambro.</p>
+
+<p>„Nu, venigu nun Tatjana-n“, fine diris li.</p>
+
+<p>Post kelke da tempo Tatjana nelaŭte eniris kaj haltis sur la sojlo.</p>
+
+<p>„Kion vi ordonos, Gavrila Andrejiĉ?“ diris ŝi, apenaŭ aŭdeble. La
+ĉambelano fikse rigardis ŝin.</p>
+
+<p>„Nu,“ diris li, „ĉu ci, Tanjo, volas edziniĝi? La sinjorino elektis
+por vi la fianĉon.“</p>
+
+<p>„Mi obeas, Gavrila Andrejiĉ. Kiun do la sinjorino destinis kiel
+fianĉon por mi?“</p><!-- p.024 -->
+
+<p>„Kapiton-on, la botiston.“</p>
+
+<p>„Mi obeas.“</p>
+
+<p>„Li estas malseriozulo, verdire. Sed la sinjorino en tiu okazo
+esperas, ke ci...“</p>
+
+<p>„Mi obeas.“</p>
+
+<p>„Nur jen &mdash; malŝanco<!-- originale: malsanĉo --> ... tiu surdulo, Geraĉjo, li ja cin amindumas.
+Kiel ci alsorĉis tiun urson? Li ja kapablas cin mortigi, tiu urso...“</p>
+
+<p>„Li min mortigos, Gavrila Andrejiĉ, nepre mortigos.“</p>
+
+<p>„Li mortigos cin ... Nu, tion ni ankoraŭ vidos ... Ci diras &mdash; li
+mortigos? Ĉu li rajtas cin mortigi, prijuĝu ci mem?“</p>
+
+<p>„Mi ja ne scias, Gavrila Andrejiĉ, ĉu li rajtas aŭ ne...“</p>
+
+<p>„Jen kia ci estas! Ĉu ci ion al li promesis?“</p>
+
+<p>„Kion vi deziras?“</p>
+
+<p>La ĉambelano iomete silentis kaj pensis: „Modesta ci estas! &mdash; Nu,
+bone,“ li aldiris, „ni priparolu ankoraŭ tion, nun foriru, Tanjo; mi
+vidas, ke ci vere estas humilulino.“</p>
+
+<p>Tatjana returnis sin, apogis sin facile je la pordkadro kaj foriris.</p>
+
+<p>„Eble la sinjorino morgaŭ jam estos forgesinta pri tiu geedziĝo,“
+pensis la ĉambelano, „eble mi vane estas maltrankvila. Ni ja la
+tumultulon pacigos ... se io okazos &mdash; mi tuj sciigos la policon ...
+Ustinja Fedorovna,“ ordonis li laŭtvoĉe al sia edzino, „klopodu vi
+pri la samovaro<a href="#Footnote08" class="fnanchor">[8]</a>, mia respektindulino.“</p>
+
+<p>Tatjana dum tiu tuta tago ne eliris el la lavejo. Komence ŝi
+ekploris, poste &mdash; forviŝis la larmojn kaj laŭkutime laboris. Kapiton
+ĝis malfrua nokto sidis en la drinkejo kun iu kunulo malafablaspekta
+kaj rakontis al<!-- p.025 --> li detale &mdash; kiel li loĝis en Peterburgo ĉe ia
+sinjoro. Tiu sinjoro estis tre talenta, sed observis tro la ordon
+kaj havis unu malbonan econ: li tro inklinis al drinkado kaj ĉiel
+amindumis virinojn ... La malafabla kunulo jesis; sed kiam Kapiton
+al li anoncis, fine, ke li, pro ia okazo, intencas morgaŭ sin
+memmortigi, la malafabla kamarado diris, ke jam estas tempo dormi.
+Ili disiĝis maldelikate kaj silente.</p>
+
+<p>Sed la esperoj de la ĉambelano ne efektiviĝis. La sinjorinon
+priokupis tiom la intenco, edzigi Kapiton-on, ke ŝi eĉ dumnokte
+pri tio konversaciis kun unu el siaj akompanistinoj<a href="#Footnote09" class="fnanchor">[9]</a>. Tiu ĉi
+akompanistino loĝis en la sinjorina domo nur por pasigi la nokton kun
+la dommastrino, se tiu ne povis dormi; la fraŭlino dormis dumtage
+kiel nokta veturigisto.</p>
+
+<p>Kiam Gavrila venis al la sinjorino post la matenmanĝo, kun la
+raporto, ŝia unua demando estis: „... kaj la geedziĝo? Ĉu la afero
+sukcesos?“ Li kompreneble respondis, ke jes, ke Kapiton hodiaŭ venos
+ŝin saluti. La sinjorino ne fartis bone; ŝi ne longe okupis sin pri
+la aferoj.</p>
+
+<p>La ĉambelano revenis hejmen kaj kunvokis konsilantaron. La afero,
+sendube, postulis apartan pridiskutadon. Tatjana ne kontraŭdiris
+ion, sed Kapiton laŭtvoĉe anoncis, ke li havas nur unu kapon, sed
+ne du, nek tri ... Gerasim severe, rapidrigarde observis ĉiujn, ne
+forlasis la peronon de la servistinejo kaj, ŝajne, antaŭsentis, ke
+oni konspiras ion por li malbonan. La kunvenintoj (en ties nombro
+ĉeestis maljuna bufedestro, nomita onklo Ĥvost, kiun ĉiuj respekte
+demandis pri konsiloj, kvankam<!-- p.026 --> li ne respondadis ion alian ol „jen
+ĝi kiel“ aŭ „jes, jes! &mdash; jes, jes!“) komencis per tio, ke ili, por
+en ĉiu kazo eldanĝerigi lin, enfermis Kapiton-on en la ĉambreton, kie
+staris akvopuriga maŝino. Oni komencis fervore pripensi. Certe, estis
+facile agi perforte, &mdash; sed &mdash; ke Dio antaŭgardu &mdash; la sinjorino
+maltrankviliĝos pro la bruo, &mdash; malŝanco! Kion do fari! Oni pensis,
+pensis, finfine, elpensis.</p>
+
+<p>Rimarkite estis multfoje, ke Gerasim ne toleris ebriulojn. Sidante ĉe
+la pordego, li ĉiam deturnis la kapon indigne, kiam lin preterpaŝis
+ia drinkulo, necerte marŝante, kun la ŝirmileto de sia ĉapo sur la
+orelo. Oni decidis instigi Tatjana-n, ke ŝi ŝajnigu sin ebrieta kaj
+iru, ŝanceliĝante kaj balanciĝante, preter Gerasim. La malfeliĉulino
+longe ne konsentis; sed oni konvinkis ŝin. Ŝi mem vidis, ke
+alimaniere ŝi ne liberiĝus de sia adoranto. Ŝi iris. Oni eligis
+Kapiton-on el la ĉambreto &mdash; ĉar la afero lin koncernis. Gerasim
+estis sidanta sur la piedestaleto ĉe la pordego kaj enŝovis la
+ŝovelilon en la teron ... El ĉiuj anguloj, el sub ĉiuj rulkurtenoj
+oni lin observis ...</p>
+
+<p>La ruzaĵo sukcesis plej eble bone. Ekvidinte Tatjana-n, li, komence,
+laŭkutime, karese kapbalancis; poste, ŝin fiksrigardante, faligis
+la ŝovelilon, ekstaris, alproksimiĝis, almetis sian vizaĝon al la
+ŝia ... Pro la timo ŝi ekŝancelis ankoraŭ pli forte kaj fermis la
+okulojn. Li prenis ŝian manon, kurigis ŝin tra la korto; enirinte
+kun ŝi la ĉambron, kie kunsidis la konsilantaro, li puŝis ŝin rekte
+al Kapiton. Tatjana preskaŭ svenis ... Gerasim staris iomete, ŝin
+rigardante, svingis manon, ekridetis kaj foriris pezpaŝe, en sian
+ĉambreton ... Unu tagon kaj unu nokton li ne eliris. Forejtor Antipka
+poste rakontis, ke li vidis tra fendeto, ke Gerasim, sidante<!-- p.027 --> sur
+sia lito, nelaŭte, egalmezure kaj nur muĝante &mdash; kantis; tio estis
+&mdash; balanciĝis, fermis la okulojn kaj skuis la kapon, kiel tion
+faras veturigistoj aŭ volgaj ŝiplaboristoj, kiam ili kantas siajn
+vemalgajajn melodiojn.</p>
+
+<p>Antipka eksentis kortimon kaj deiris de la fendotruo.</p>
+
+<p>Kiam, sekvantan tagon, Gerasim eliris el sia ĉambreto, li havis sian
+kutiman mienon. Li aspektis nur iomete pli malserena kaj tute ne
+atentis Tatjana-n, nek Kapiton-on.</p>
+
+<p>La saman vesperon la gefianĉoj, tenante subbrake anserojn<a href="#Footnote10" class="fnanchor">[10]</a>, iris
+al la sinjorino kaj post unu semajno ili geedziĝis. En la sama tago
+Gerasim ŝanĝis sian konduton neniel.</p>
+
+<p>Sed de la rivero li revenis sen akvo &mdash; li ial rompis dumvoje la
+barelon. Vespere, en la ĉevalejo, li tiel fervore purigis kaj frotis
+sian ĉevalon, ke la besto balanciĝis, kvazaŭ sektrunketo pro la
+vento, kaj apenaŭ tenis sin sur la piedoj sub liaj ferpugnoj. Ĉi
+ĉio okazis printempe. Preterpasis ankoraŭ unu jaro, dum kiu Kapiton
+fine al nenio plu taŭgis pro sia ebrieco. Oni decidis forsendi lin
+kaj lian edzinon en malproksiman kamparon kun la kamparveturilaro.
+En la tago de ilia forveturo li ŝajnis kuraĝa kaj volis konvinki
+ĉiujn, ke &mdash; kien ajn oni lin sendos, eĉ al fino de la mondo &mdash;
+li tamen ne pereos. Sed poste li tute senkuraĝiĝis, plendis, ke
+oni veturigas lin al malkleruloj, kaj fine malfortiĝis tiel, ke li
+povis eĉ ne surmeti sian ĉapon. Iu kompatemulo ĝin surŝovis sur
+lian frunton, orde aranĝis la ŝirmileton kaj manfrapis ĝin desupre.
+Kiam ĉio jam estis preta, la kamparanoj jam prenis en la manojn la
+kondukilojn, kaj oni atendis nur la vortojn: „Kun Dio!“<a href="#Footnote11" class="fnanchor">[11]</a>, Gerasim<!-- p.028 -->
+eliris el sia ĉambreto, alproksimiĝis al Tatjana kaj donacis al ŝi
+&mdash; por rememorigo pri li &mdash; ruĝan kotontukon, kiun li por ŝi aĉetis
+antaŭ unu jaro<a href="#Footnote12" class="fnanchor">[12]</a>. Tatjana, ĝis nun indiferente suferinta ĉiujn
+ŝanĝiĝojn de sia sorto, tamen nun ne povis plu elteni &mdash; ŝi eligis
+larmojn, kaj, sin sidigante en la kamparveturilon, ŝi, laŭkristane,
+interŝanĝis kun Gerasim trifojan kison. Li intencis akompani ŝin ĝis
+la limbaraĵo<a href="#Footnote13" class="fnanchor">[13]</a> kaj iris apud la veturilo, sed subite haltis ĉe
+la Krima Trairejo, svingis la manon<a href="#Footnote14" class="fnanchor">[14]</a> kaj ekmarŝis laŭlonge de la
+rivero.</p>
+
+<p>Vesperiĝis. Li iris nerapide kaj rigardis la akvon. Subite ŝajnis al
+li, ke iu baraktas en la ŝlimo ĉe la bordo. Li kliniĝis kaj ekvidis
+etan hundidon, blankan, nigromakulan, kiu, malgraŭ siaj penoj, ne
+povis eliri iel el la akvo, glitis kaj tremetis per tuta sia malseka
+kaj malgrasa korpeto. Gerasim iom rigardis la kompatindan fihundidon,
+ekkaptis ĝin per unu mano, metis ĝin ĉe sia brusto kaj grandpaŝe iris
+hejmen. Veninte en sian ĉambreton, li metis sur sian liton la savitan
+hundidon, kovris ĝin per sia peza lanmantelo kaj kuris &mdash; unue en la
+ĉevalejon por alporti pajlon, poste &mdash; en la kuirejon, kie li prenis
+pelveton da lakto. Zorgeme forpuŝinte la lanmantelon kaj sterninte
+la pajlon, li metis la pelveton sur la liton. La kompatinda hundido
+estis nur trisemajna, &mdash; ĝi estis nur antaŭ nelonge komencinta
+vidi &mdash; unu okulo eĉ ŝajnis pli granda ol la alia. Ĝi ankoraŭ ne
+povis trinki el la pelveto, nur tremetis kaj fermetis la okulojn.
+Gerasim, delikate altuŝante ĝian kapon, puŝis ĝian buŝon al la lakto.
+La hundido subite eltrinkis avide, ŝprucblovante, tremante kaj
+troglutante.<!-- p.029 --> Gerasim iom observis ĝin, kaj subite ekridis ... Tutan
+nokton li vartis ĝin, kuŝigis, sekigis kaj, fine, li mem ekdormis
+apud ĝi kontente kaj kviete.</p>
+
+<p>Neniu patrino flegas sian infanon tiel, kiel Gerasim flegis sian
+adoptiton (tio estis la hundineto). Komence ĝi estis tre malfortika,
+etaĉa kaj malbela; sed iom post iom ĝi grandiĝis kaj fortiĝis.
+Post ok monatoj ĝi dank’ al la zorga flegado de sia savinto iĝis
+belaspekta hundeto de hispana raso, kun longaj oreloj, lanuga vosto
+tubforma kaj grandaj esprimplenaj okuloj. Ĝi pasie amis Gerasim-on,
+ĉiam akompanis lin, turnante sian voston. Li nomis ĝin &mdash; mutuloj
+scias, ke ili atentigas aliajn per sia blekado &mdash; <i>Mumu</i>. Ĉiuj
+domanoj amis ĝin kaj vokis „<i>Mumunja</i>“. Ĝi estis tre komprenema,
+karesema, sed montris sian sindonemon nur al Gerasim. Li mem ĝin tre
+amis, sed li ne toleris, kiam aliaj ĝin karesis; ĉu li timis pro ĝi,
+ĉu li estis ĵaluza &mdash; Dio scias ...</p>
+
+<p>La hundeto vekis lin frumatene, tirante la randon de lia vestaĵo,
+kondukis per la ŝnuro la maljunan ĉevalon al li &mdash; tiu ĉevalo kaj la
+hundo estis amikoj. Gravmiene ĝi iradis kun li al la rivero, gardis
+liajn balailojn kaj ŝovelilojn kaj al neniu permesis alproksimiĝi
+al lia ĉambreto. Li eltranĉis por ĝi malgrandan malfermaĵon en sia
+pordo, kaj ĝi kvazaŭ komprenis, ke nur en la ĉambreto de Gerasim
+ĝi estas hejme; tial, enirinte tien, ĝi tuj, kontentmiena, saltis
+sur la liton. Dumnokte ĝi tute ne dormis, sed ne bojadis sencele,
+kiel stulta korthundaĉo, kiu, sidante sur sia vosto kaj levante la
+buŝon, duonfermante la okulojn, bojas nur pro neokupiĝo, kutime
+trifoje. Sed la voĉeto akra de <i>Mumu</i> aŭdiĝis neniam vane: &mdash; aŭ kiam
+iu fremdulo alproksimiĝis al la ĉirkaŭbaro<!-- originale: cirkaŭbaro -->, aŭ ie io suspektinda
+bruetis, kraketis ... Unuvorte, ĝi estis perfekta gardisto ...</p><!-- p.030 -->
+
+<p>Verdire, krom ĝi estis en la korto ankoraŭ maljuna virhundo, flava
+kun brunaj makuletoj, nomita Volĉok; sed li eĉ nokte estis alligita<!-- originale: aligita -->
+al la ĉeno. Li mem, pro sia kadukeco, tute ne aspiris la liberecon,
+&mdash; li estis kuŝanta, kunvolviĝinte, en sia niĉo kaj nur malofte
+eligadis raŭkaĉan, preskaŭ sensonan ekbojon. Li ĝin tuj haltigis,
+kvazaŭ konsciante mem la senutilecon de sia bojo.</p>
+
+<p><i>Mumu</i> neniam eniris en la sinjoran domon. Kiam Gerasim alportis
+lignon en la ĉambrojn, la hundo restis ĉiam ekstere kaj senpacience
+atendis lin sur la perono, streĉante la orelojn, turnante la kapon,
+jen dekstren, jen maldekstren, ĉe la plej malforta bruo malantaŭ la
+pordoj.</p>
+
+<p>Tiel forpasis ankoraŭ unu jaro. Gerasim daŭrigis sian oficon kaj
+estis kontenta pri sia sorto, sed subite okazis neatenditaĵo. Nome:
+iun belan somertagon la sinjorino kun siaj akompanistinoj promenis
+tra la gasto-ĉambro. Ŝi estis bonhumora, ridis kaj ŝercis. La
+akompanistinoj ankaŭ ridis kaj ŝercis kun ŝi; sed ili ne ĝojis tro:
+oni ne ŝatis en la domo, kiam la sinjorino estis gaja. Unue &mdash; ĉar
+tiam ŝi postulis de ĉiuj senprokrastan kaj plenan partoprenon en
+sia ĝojhumoro kaj koleris, se ies vizaĝo ne brilis pro plezuro; due
+&mdash; ĉar la ĝojekflamoj ĉe ŝi ne longe daŭris kaj kutime ŝanĝis en
+malserenan, malafablan humoron.</p>
+
+<p>Tiun tagon ŝi vekiĝis bonŝance: laŭ la kartoj &mdash; ŝi ĉiumatene
+divenprovis la kartojn &mdash; ŝi atendis la plenumon de sia deziro;
+la teon ŝi opiniis aparte bongusta &mdash; tial la ĉambristino ricevis
+laŭdon kaj kiel rekompencon &mdash; dek kopekojn. Kun dolĉagrabla rideto
+sur la sulkaj lipoj la sinjorino promenis en la gasto-ĉambro kaj
+alproksimiĝis al la fenestro. Antaŭ la fenestro troviĝis ĝardeneto;
+en la mezo, sur la bedeto kun rozarbusto,<!-- p.031 --> kuŝis <i>Mumu</i> kaj fervore
+dentskrapis oston. La sinjorino ĝin ekvidis.</p>
+
+<p>„Ho, mia Dio!“ Si ekkriis subite: „kio estas ĉi tiu hundo?“</p>
+
+<p>La akompanistino, al kiu turnis sin la sinjorino, ĵetis sin
+ĉiuflanken, vemalgaje embarasita, kiel kutime okazas al iu
+subpotenca, kiu ne bone komprenas kion signifas la ekvoko de lia
+estro.</p>
+
+<p>„Mmm ... mi ne scias“, balbutis ŝi, „ŝajnas, ke tio estas la hundo de
+la mutulo.“</p>
+
+<p>„Dio mia“, interrompis ŝin la sinjorino, „ĝi estas beleta hundo! Ĉu
+li ĝin jam delonge havas? Ordonu ĝin venigi. Kial do mi ĝin ĝis nun
+ne vidis? Venigu ĝin.“</p>
+
+<p>La akompanistino tuj flugkuris en la antaŭĉambron.</p>
+
+<p>„He, he“, ekkriis ŝi. „Venigu tuj <i>Mumu</i>! Ĝi estas en la ĝardeneto.“</p>
+
+<p>„Ha“, diris la sinjorino: „oni ĝin nomas <i>Mumu</i>! Tre bela nomo!“</p>
+
+<p>„Ho, jes, tre bela“, rediris la akompanistinoj. „Rapidu, Stepan!“</p>
+
+<p>Stepan, fortika fraŭlo, lakeo, kuregis en la ĝardeneton, volis kapti
+<i>Mumu</i>, sed la hundo lerte elglitis el liaj fingroj kaj, levinte la
+voston, alkuris rapidege al Gerasim, kiu staris apud la kuirejo kaj
+skuis la barelon, frapante kaj turnante ĝin en siaj manoj, kvazaŭ
+infanan ludtamburon. Stepan kure persekutis la hundon, penante ĝin
+ekkapti ĉe la piedoj de ĝia mastro. Sed la rapidmova hundeto ne lasis
+sin kapti, elturniĝis, forsaltis. Gerasim mokridetante observis tion.
+Fine Stepan kolere sin levis kaj rapide komprenigis lin helpe de
+mansignoj, ke la sinjorino ordonis venigi al si la hundeton. Gerasim
+ŝajnis mirigita, sed alvokis <i>Mumu</i>, levis ĝin de la tero<!-- p.032 --> kaj
+enmanigis al Stepan. Stepan alportis ĝin en la salonon kaj starigis
+sur la pargeton. La sinjorino karesvoĉe vokis ĝin. <i>Mumu</i>, neniam
+en sia vivo vizitinta tiajn luksegajn ĉambrojn, timegis kaj volis
+forkuri tra la pordo, sed, forpuŝita de la servema Stepan, tremis kaj
+premis sin al la pordo.</p>
+
+<p>„<i>Mumu</i>, <i>Mumu</i>, venu do al mi, venu al la sinjorino,“ diris la
+mastrino, „venu, stulteta, ne timu...“</p>
+
+<p>„Alproksimiĝu, <i>Mumu</i>, al la sinjorino“, ripetis la akompanistinoj:
+„venu do!“</p>
+
+<p>Sed <i>Mumu</i> sopire ĉirkaŭrigardis kaj ne moviĝis.</p>
+
+<p>„Alportu al ĝi iom por manĝi!“ diris la sinjorino. „Kia stulta ĝi
+estas! ne volas veni al la sinjorino! Kion ĝi timas?“</p>
+
+<p>„Ĝi ankoraŭ ne estis kutimita“, elparolis serveme-timeme unu el la
+akompanistinoj.</p>
+
+<p>Stepan alportis pelveton kun lakto, metis ĝin antaŭ <i>Mumu</i>, sed la
+hundo eĉ ne flaris la lakton, &mdash; ĝi ĉiam tremetis kaj ĉirkaŭrigardis.</p>
+
+<p>„Ho, kia ci estas!“ diris la sinjorino, alvenante; ŝi kliniĝis kaj
+volis ĝin mankaresi. Sed <i>Mumu</i> konvulsie turnis la kapon kaj montris
+la dentojn. La sinjorino rapide forprenis sian manon. Dum unu momento
+ĉiuj silentis. <i>Mumu</i> nelaŭte pepkrietis, kvazaŭ plendante kaj
+petante pardonon. La sinjorino deiris malafablamiena. La subita movo
+de la hundo ŝin timigis.</p>
+
+<p>„Ho“, ekkriis samtempe ĉiuj akompanistinoj ... „Ĉu ĝi, eble, vin
+mordis? Ke Dio nin gardu!“ (<i>Mumu</i> ankoraŭ neniun mordis iam.) „Ho,
+ho!“</p>
+
+<p>„Forportu ĝin!“ diris la maljunulino per ŝanĝita voĉo. „Aĉa
+fihundeto! Kiel malbona ĝi estas!“</p>
+
+<p>Kaj, sin returninte malrapide, ŝi iris al sia skriboĉambro. La
+virinoj, time rigardante unu la alian, volis<!-- p.033 --> ŝin sekvi, sed ŝi
+haltis, severe ilin rigardis kaj diris: „Kial vi venas? Mi ja vin ne
+invitis!“ kaj foriris.</p>
+
+<p>La akompanistinoj senespere mansvingis al Stepan. Li ekkaptis <i>Mumu</i>
+kaj rapide elĵetis ĝin tra la pordo, rekte al la piedoj de Gerasim.
+Post unu duonhoro silento regis en la domo kaj la maljuna sinjorino
+sidis sur sia kanapo malbonhumora, pli malserenaspekta ol nubego
+fulmotondra.</p>
+
+<p>Kiaj bagateloj, se oni meditas, povas iafoje malbonhumorigi la homon!</p>
+
+<p>Ĝis la vespero la sinjorino ne trankviliĝis, ne alparolis iun, ne
+kartludis kaj malkviete dormis. Ŝi imagis, ke oni ne donis al ŝi
+saman parfumon, kiun oni kutime al ŝi alportis, ke ŝia kuseno odoris
+je sapo, kaj igis la ĉambelaninon, traflari la tutan tolaĵaron,
+&mdash; unuvorte ekcitiĝis tro. La sekvantan matenon ŝi ordonis venigi
+Gavrila-n unu horon pli frue ol kutime.</p>
+
+<p>„Diru &mdash; do“, ŝi komencis, kiam li, interne tremante, apenaŭ trapaŝis
+la sojlon de ŝia skriboĉambro: „kiu hundo bojis la tutan nokton en
+nia korto? Mi ne povis dormi pro tio.“</p>
+
+<p>„Hundo ... kiu ... eble la hundo de la mutulo“, diris li per necerta
+voĉo.</p>
+
+<p>„Mi ne scias, kies ĝi estas, nur mi ne povis dormi. Mi miras, kial
+ni bezonas multegon da hundoj. Mi deziras scii. Ni ja havas la
+korthundon?“</p>
+
+<p>„Jes, certe. Volĉok...“</p>
+
+<p>„Nu, kial do ni bezonas ankoraŭ hundon? Nur pro senordo ... Tio
+okazas nur, ĉar forestas la domestro ... Kial la mutulo bezonas
+hundon? Kiu permesis al li, posedi hundojn en mia korto? Hieraŭ mi
+venis al la fenestro &mdash; ĝi kuŝas en la ĝardeneto, portis tien ian<!-- p.034 -->
+aĉaĵon, dentskrapas. Sed mi tie plantis rozojn...“ La sinjorino
+silentis iom.</p>
+
+<p>„Ĝi foriĝu ankoraŭ hodiaŭ!... Ĉu<!-- originale: Cu --> ci aŭdis?“</p>
+
+<p>„Mi obeas.“</p>
+
+<p>„Hodiaŭ ... Nun foriru. Mi cin venigos poste por la raporto<a href="#Footnote15" class="fnanchor">[15]</a>.“
+Gavrila eliris.</p>
+
+<p>Trairante la gastĉambron, la ĉambelano, pro la ordo, transmetis la
+tintileton de unu tablo sur alian, nelaŭte purigis en la salono
+sian nazon, similan je anasbeko, kaj iris en la antaŭĉambron. En
+la antaŭĉambro, sur la kanapaĉo, dormis Stepan, en la situacio de
+mortigita militisto sur batalbildo, konvulsie elstreĉante siajn
+nudajn piedojn el la surtuto, kiu servis al li kiel kovraĵo. La
+ĉambelano puŝe vekis lin kaj duonvoĉe komunikis al li ian ordonon.
+Stepan respondis per duonoscedo kaj duonrido.</p>
+
+<p>La ĉambelano foriris. Stepan salte ekstaris, surmetis kaftanon kaj
+botojn, eliris kaj haltis sur la perono. Post proksimume kvin minutoj
+Gerasim aperis kun lignofaskego sur la dorso, akompanate, kiel
+ĉiam, de <i>Mumu</i>. (Oni hejtis eĉ somere la dorm- kaj skribĉambrojn
+de la sinjorino.) Gerasim starigis sin flanke antaŭ la pordo, puŝis
+ĝin per sia ŝultro kaj faleniris en la domon kun sia portaĵo.
+<i>Mumu</i>, kiel kutime, haltis ĉe la dompordo en atendo. Tiam Stepan,
+elektinte oportunan momenton, subite sin ĵetis sur la hundon,
+kiel vulturo sur kokidon, premis ĝin al la tero per sia brusto,
+ĉirkaŭkaptis ĝin kaj forkuris kun ĝi el la korto, eĉ ne surmetinte
+sian ĉapon. Li sidigis sin sur la unuan trovitan fiakron kaj rapidis
+al Oĥotnij Rjad. Tie li baldaŭ trovis aĉetanton, al kiu li cedis
+la hundon por duonrublo, kondiĉe, ke la<!-- p.035 --> aĉetinto almenaŭ dum unu
+semajno tenu la hundon alligita al la ŝnuro. Li baldaŭ revenis
+hejmen, sed, ne alproksimiĝante al la domo, li eliris el la fiakro,
+kaj, ĉirkaŭirante la korton ekstere de la malantaŭa strateto, li
+transsaltis la ĉirkaŭbaraĵon kaj eniris en la korton. Li timis paŝi
+tra la kortpordeto, ĉar li evitis Gerasim-on.</p>
+
+<p>Sed li timis vane: Gerasim ne estis plu en la korto. Elirinte el
+la domo, li tuj rimarkis la foreston de <i>Mumu</i>; neniam okazis, ke
+<i>Mumu</i> ne estis lin atendanta. Li kuris ĉien, serĉis, vokis; li
+enrigardis sian ĉambreton, la fojnejon, tien, ĉi tien. Sed <i>Mumu</i>
+ne estis trovebla! Li turnis sin al homoj, demandis pri la hundo
+per senesperaj gestoj, montrante je duonarŝino pli alte ol la tero,
+mandesegnis ĝin. Unuj efektive ne sciis, kie estas <i>Mumu</i>, kaj nur
+kapbalancis responde; aliaj respondis, sciante, per duonrideto. La
+ĉambelano iĝis subite eksterorde gravmiena kaj krivoĉe turnis sin al
+la veturigistoj. Tiam Gerasim forkuris el la korto.</p>
+
+<p>Jam vesperiĝis, kiam li estis reveninta. Laŭ lia laca aspekto,
+necerta marŝado kaj polvaj vestaĵoj oni povis konkludi, ke li
+trakuris la duonon de la urbo Moskva. Li haltis antaŭ la sinjoraj
+fenestroj, rapide observis la peronon, sur kiu kunariĝis sep
+kortanoj, sin deturnis kaj ekblekis ankoraŭfoje: „<i>Mumu!</i>“ &mdash; sed
+<i>Mumu</i> ne revokis. Li foriris. Ĉiuj lin postrigardis, sed neniu
+ridetis, nek diris vorton. La sciavida „forejtor“ Antipka rakontis la
+sekvantan matenon, ke la mutulo sopirĝemis la tutan nokton.</p>
+
+<p>La tutan tagon Gerasim ne aperis &mdash; anstataŭ li la veturigisto Potap
+iris por alporti la akvon, pro kio Potap estis tre malkontenta. La
+sinjorino demandis Gavrila-n, ĉu ŝia ordono estas plenumita. Gavrila
+respondis, ke jes.</p>
+
+<p>Sekvantan matenon Gerasim eliris el sia ĉambreto por labori. Li
+venis al la tagmezmanĝo, manĝis iom kaj foriris,<!-- p.036 --> ne salutinte iun.
+Lia vizaĝo, ĉiam senvivaspekta, kiel ĉe ĉiuj surdmutaj, nun kvazaŭ
+ŝtoniĝis. Dumtage li ree foriris, sed ne forestis longe &mdash; li baldaŭ
+revenis kaj tuj kuŝigis sin en la fojnejo.</p>
+
+<p>Estis nokto, lunluma, serena. Vesopire, maltrankvile kuŝis Gerasim;
+subite li eksentis, ke iu tiras lian vestrandon. Li tuta ektremis,
+sed ne levis la kapon, eĉ kunpremis la palpebrojn ... Sed jen &mdash; iu
+tiris lin ankoraŭfoje, pli forte ol antaŭe ... li salte ekstaris.
+Antaŭ li, kun deŝirita ŝnuro ĉirkaŭ la kolo, moviĝis <i>Mumu</i>.</p>
+
+<p>Longa ĝojkrio eliĝis el lia muta brusto. Li ekkaptis <i>Mumu</i>, premegis
+ĝin en siaj brakoj; la hundo rapidege lekis lian nazon, okulojn,
+lipharojn, barbon. Li staris momenton, pripensis, singardeme
+malsupreniris de la fojnejo, ĉirkaŭrigardis<!-- originale: ĉirkaurigardis -->, kaj, certiĝinte, ke
+neniu lin povus vidi, li ŝtelpaŝe atingis sian ĉambreton. Gerasim
+jam konjektis, ke la hundo ne estis foriĝinta memvole, ke, eble, oni
+ĝin forigis laŭ ordono de la sinjorino. Oni klarigis al li mansigne,
+kiel ekkoleris la hundo, kiam la sinjorino volis ĝin karesi. Kaj li
+decidis agi singardeme.</p>
+
+<p>Li manĝigis al <i>Mumu</i> panon, karesis ĝin, kuŝigis, poste kombinis,
+kiel li povus ĝin plej eble bone forkaŝi. Fine li decidis, dumtage
+lasi ĝin enfermita en la ĉambreto, viziti ĝin nur malofte kaj nur
+nokte elirigi ĝin. La malfermaĵon en la pordo<!-- originale: porto --> li ŝtopis per malnova
+feltomantelo kaj frumatene li jam estis aperinta en la korto, kvazaŭ
+nenio okazis. Li eĉ konservis (naiva ruzo) sian senesperan mienon.</p>
+
+<p>La kompatinda surdulo ne komprenis, ke <i>Mumu</i> povis sciigi pri sia
+reveno per sia pepkrio. Efektive ĉiuj domanoj baldaŭ sciis, ke la
+hundo de la mutulo estas reveninta, ke li kaŝe enfermas ĝin en sia
+ĉambreto. Sed pro kompato je li aŭ, parte, pro la timo ĉiuj igis lin<!-- p.037 -->
+kredi, ke lia sekreto ne estas konata. Nur la ĉambelano embarasite
+skrapis sian nukon kaj diris: „Nu, ke Dio pri li zorgu! Eble la
+sinjorino tion ne ekscios.“</p>
+
+<p>Ankoraŭ neniam la mutulo estis tiel laborema, diligenta, kiel tiun
+tagon: li purigis, traskrapis la korton, eltiris ĉiujn herbetojn,
+propramane eligis ĉiujn palisetojn de la ĝardeneta ĉirkaŭbaraĵo por
+esti certa, ke ili estas sufiĉe fortaj, kaj ree poste ilin enigis,
+enbatante en la teron. Unuvorte, li laborpenadis kaj klopodadis tiom,
+ke eĉ la sinjorino atentis lian fervoran diligentecon.</p>
+
+<p>Dumtage Gerasim dufoje ŝtelkaŝe vizitis sian malliberigiton. Kiam
+noktiĝis, li kuŝigis sin kune kun la hundo, ne en la fojnejo, sed
+en sia ĉambreto; nur postnoktmeze ili ambaŭ eliris iomete promeni.
+Marŝinte kun ĝi sufiĉe longe tra la korto, li jam intencis reveni &mdash;
+sed subite, malantaŭ la ĉirkaŭbaraĵo, el la strateto, aŭdiĝis ia
+brueto. <i>Mumu</i> streĉis la orelojn, ekkriegis, alproksimiĝis al la
+baraĵo, flaris kaj ekbojis laŭte-akre. Iu ebriulo ennestiĝis tie por
+la nokto.</p>
+
+<p>En la sama momento la sinjorino estis ĵus ekdormanta post
+longedaŭra „nervekscitiĝo“. Tiaj „ekscitiĝoj“ okazis post tro satiga
+vespermanĝado. Subita bojo vekis ŝin; ŝia koro ekfrapis, poste kvazaŭ
+haltis. &mdash; „Ĉambristinoj, ĉambristinoj!“ ekĝemis ŝi: „ĉambristinoj!“
+La ektimigitaj ĉambristinoj rapidis en ŝian dormoĉambron. &mdash; „Ho,
+ho, mi mortas“, diris ŝi, sopire movante la manojn: „Denove ĉi tiu
+hundo! Ho, venigu la kuraciston! Ili volas min mortigi! La hundo, ree
+la hundo! Ho!“ Kaj ŝi malantaŭklinis la kapon, kio signifis, ke ŝi
+svenas. Oni kuris por venigi la kuraciston, t. e. la domsanigiston
+Ĥariton. Tiu ĉi kuracisto, kies tuta kuracarto konsistis en tio,
+ke li portis botojn kun molaj plandoj, delikate palpis la pulson,
+dormis dek kvar<!-- originale: dekkvar --> el dudek kvar<!-- originale: dudekkvar --> horoj, la restan<!-- p.038 --> tempon ĉiam sopiris
+kaj senĉese regalis la sinjorinon per laŭroĉerizaj gutoj &mdash; ĉi tiu
+kuracisto tuj aperis, disvastigis en la ĉambro la fumon de bruligataj
+plumoj<a href="#Footnote16" class="fnanchor">[16]</a>, kaj, kiam la sinjorino malfermis la okulojn, li alportis
+al ŝi senprokraste, sur arĝenta plateto, glaseton da bonfaraj
+gutetoj. La sinjorino englutis ilin, sed tuj, per larmplena voĉo,
+komencis plendi pri la hundo, pri Gavrila, pri tio, ke ĉiuj forlasis
+ŝin, kompatindan maljunulinon, ke neniu ŝin bedaŭras, ke ĉiuj aspiras
+ŝian morton. Dume la malŝanca <i>Mumu</i> daŭrigis sian bojadon kaj
+Gerasim vane penadis foririgi ĝin de la ĉirkaŭbaraĵo.</p>
+
+<p>„Jen ... jen ... ree...“, balbutis la sinjorino kaj ree rulis la
+okulojn emociite. La kuracisto ion flustris al la ĉambristino, ŝi
+kuris en la antaŭĉambron, puŝe vekis Stepan-on, &mdash; tiu kuris por veki
+Gavrila-n, Gavrila, ekscitita, ordonis veki ĉiujn domanojn.</p>
+
+<p>Gerasim sin returnis, ekvidis briletantajn lumojn, moviĝantajn
+ombrofigurojn tra la fenestroj, kaj divenante ian malfeliĉon per
+sia koro, li ekkaptis <i>Mumu-n</i> subbrake, enkuris en sian ĉambreton
+kaj ŝlosfermis ĝin. Post kelkaj momentoj kvin homoj volis perforte
+penetri al li, sed la ŝovfermilo ne cedis. Gavrila alkuris rapidege,
+ordonis al ĉiuj, resti tie ĝis la mateno kaj gardi. Li mem kuris
+al la servistinejo kaj petis la ĉefan akompanistinon, Ljubov
+Ljubimovna-n, kun kiu li kune ŝteladis kaj false kalkuladis sukeron,
+teon kaj ceteran spicaron, ke ŝi raportu al la sinjorino jenon: ke
+la hundo, malfeliĉe, revenis al sia mastro, sed ke jam morgaŭ ĝi
+nepre ne estos plu vivanta; ke li petas la sinjorinon, sindone &mdash;
+ne koleri kaj bonvole trankviliĝi. La sinjorino, kredeble, ne estus
+trankviliĝinta tiel baldaŭ, sed<!-- p.039 --> la kuracisto, en rapido, verŝis en
+la glaseton kvardek gutojn anstataŭ dekdu; la trankviliga eco de la
+laŭroĉerizaĵo efikis, post unu kvarono da horo la sinjorino ripozis
+jam kviete kaj pace; Gerasim, tuta pala, kuŝis en sia lito, forte
+kunpremante la buŝon de <i>Mumu</i>.</p>
+
+<p>Sekvantan matenon la sinjorino vekiĝis sufiĉe malfrue. Gavrila
+atendis nur ŝian vekiĝon, por ordoni la decidan atakon al la rifuĝejo
+de Gerasim. Li mem atendis la kolerekflamon de la sinjorino, kiel
+fortan fulmotondran veteron. Sed la fulmotondro ne venis. Kuŝante en
+la lito, la sinjorino ordonis venigi la ĉefan akompanistinon.</p>
+
+<p>„Ljubov Ljubimovna“, ŝi ekparolis per nelaŭta, malforta voĉo, &mdash;
+ŝi volonte kelkafoje ŝajnigis sin persekutata, solece suferanta;
+kompreneble tiam ĉiuj domanoj sentis sin tre malagrable. &mdash; „Ljubov
+Ljubimovna, vi vidas, kia estas mia situacio; iru do, mia karulino,
+al Gavrila Andrejiĉ: priparolu kun li. Ĉu vere iu hundaĉo pli valoras
+por li ol la trankvilo, eĉ la vivo de lia sinjorino! Mi ne dezirus
+tion kredi“, ŝi aldiris kun la esprimo de la profunda sento. „Iru do,
+mia amindulino, mi petas vin, iru al Gavrila Andrejiĉ.“</p>
+
+<p>Ljubov Ljubimovna iris en la ĉambron de Gavrila. Estas nescieble, pri
+kio ili interparolis; sed post iom da tempo tuta arego da servistoj
+marŝis tra la korto en la direkto al la ĉambreto de Gerasim. Gavrila
+antaŭenpaŝis, tenante la ĉapon per la mano, kvankam la vento tute ne
+blovis; apud li iris lakeoj kaj kuiristoj. El la fenestro rigardis
+onklo Ĥvost kaj klopode ordonis &mdash; t. e. nur dismovis la manojn;
+post ĉiuj, saltis kaj grimacis bubaĉoj, el kiuj la duono estis
+alkurintaj fremdaj. Sur la mallarĝa ŝtupetaro, kondukanta al la
+ĉambreto, estis sidanta unu gardisto, du aliaj staris ĉe la pordo,
+armitaj<!-- p.040 --> de bastonoj. Oni supreniris la ŝtuparon, okupis ĝin tutan.
+Gavrila alproksimiĝis al la pordo, pugnofrapis kaj ekkriis:</p>
+
+<p>„Malfermu!“</p>
+
+<p>Ekaŭdiĝis sufokita bojo, sed nenia respondo.</p>
+
+<p>„Oni diras al ci &mdash; malfermu!“ ripetis li.</p>
+
+<p>„Sed, Gavrila Andrejiĉ,“ diris de malsupre Stepan, „li ja estas
+surda, li ne aŭdas.“</p>
+
+<p>Ĉiuj ekridis.</p>
+
+<p>„Kion do fari?“ rediris de supre Gavrila.</p>
+
+<p>„En lia pordo estas truo, enŝovu tien la bastonon!“</p>
+
+<p>Gavrila kliniĝis.</p>
+
+<p>„Li ŝtopis ĝin per ia feltmantelo, la truon.“</p>
+
+<p>„Vi ŝovu do la feltmantelon internen.“</p>
+
+<p>Ree ekaŭdiĝis obtuza bojo:</p>
+
+<p>„Jen, la hundo malkaŝas sin mem“, iu diris en la homamaso, kaj ĉiuj
+ree ekridis.</p>
+
+<p>Gavrila skrapis malantaŭ sia orelo.</p>
+
+<p>„Ne, frato,“ fine diris li, „la mantelon enŝovu ci mem, se ci volas.“</p>
+
+<p>„Bone, laŭ via ordono!“</p>
+
+<p>Stepan rampis supren, prenis la bastonon, traŝovis la feltomantelon
+internen kaj skuis en la truo la bastonon, ripetante: „Eliru, eliru!“
+Li skuis ankoraŭ la bastonon, kiam neatendite la pordo de la ĉambreto
+larĝe malfermiĝis, la tuta servantaro malsuprenruliĝis de la ŝtuparo
+kiel turnludilo; Gavrila &mdash; la unua. Onklo Ĥvost fermis sian
+fenestron.</p>
+
+<p>„Nu, nu, nu, nu“, kriis Gavrila de la korto: „ci atendu nur!“ Gerasim
+senmove staris sur sia sojlo. La servantaro ariĝis ĉe la bazo de la
+ŝtuparo. Gerasim observis ĉi ĉiujn fihomojn en urbaj surtutoj de
+supre, facile apogante la manojn sur siajn flankojn. En sia<!-- p.041 --> ruĝa,
+kamparana bluzo, kompare je ili, li aspektis kiel giganto. Gavrila
+iom antaŭenpaŝis.</p>
+
+<p>„Atentu, frato,“ diris li, „mi ne toleros neobeemon!“ Kaj li klarigis
+al la mutulo per mansignoj, ke la sinjorino nepre volas forigi la
+hundon &mdash; „donu ĝin tuj, alie al ci okazos ia malfeliĉo.“</p>
+
+<p>Gerasim rigardis lin, montris la hundon, faris ĉe sia kolo signon,
+kvazaŭ kuntirante la ŝnuron, kaj demandmiene ree rigardis la
+ĉambelanon.</p>
+
+<p>„Jes, jes,“ rediris tiu, kapbalancante, „jes, nepre...“ Gerasim
+mallevis la okulojn, poste subite skuiĝis, ree montris al <i>Mumu</i>,
+kiu staris apud li, senkulpe vostbalancante kaj scivoleme movante
+la orelojn. Li ripete faris la signon de strangolo sur sia kolo,
+kaj signifplene batfrapis sian bruston, kvazaŭ anoncante, ke li mem
+prenas sur sin &mdash; forigi <i>Mumu-n</i>.</p>
+
+<p>„Sed ci trompos“, geste respondis Gavrila.</p>
+
+<p>Gerasim iom rigardis lin, malestime ekridetis, ree batfrapis sian
+bruston kaj brufermis la pordon.</p>
+
+<p>Ĉiuj senvorte rigardis unu la alian.</p>
+
+<p>„Kion do ĉi ĉio signifas? Ĉu li refermis la pordon?“</p>
+
+<p>„Ne atentu lin plu, Gavrila Andrejiĉ!“ elparolis Stepan. „Li ja
+faros, kion li promesis ... Tia li estas ... Se li promesas, estas
+certe ... Li estas pli fidinda ol ni ... Tio estas vero ... Jes...“</p>
+
+<p>„Jes“, ĉiuj ripetis kapskuante. „Tio estas vero. Jes.“ Onklo Ĥvost
+malfermis la fenestron kaj ankaŭ diris: „Jes“.</p>
+
+<p>„Nu, bone“, diris Gavrila: „sed la gardistoj tamen restu ĉi tie!“</p>
+
+<p>„He, Jeroŝka,“ li aldiris, turnante sin al iu mizerulo, en flava
+nankena kitelo, &mdash; tiu homo estis opiniata kiel ĝardenisto, &mdash; „ci ja
+nenion faras! prenu la bastonon kaj sidu ĉi tie. Se io okazos, tuj
+kuru al mi.“</p><!-- p.042 -->
+
+<p>Jeroŝka prenis la bastonon kaj sidigis sin sur la lastan ŝtupeton. La
+servantaro disiris, escepte de kelkaj sciaviduloj kaj bubaĉoj.</p>
+
+<p>Gavrila revenis hejmen kaj pere de Ljubov Ljubimovna sendis la
+raporton al la sinjorino, ke ĉio estas plenumita. La sinjorino faris
+nodeton el la pinto de sia nastuketo, surverŝis parfumon, flaris,
+frotis la tempiojn, apetite trinkis teon kaj, estante ankoraŭ sub la
+influo de la laŭroĉerizaj gutoj, ree ekdormis.</p>
+
+<p>Unu horon post ĉi tiu tumulta okazintaĵo la pordo de la ĉambreto
+malfermiĝis kaj Gerasim aperis. Li estis surmetinta sian festan
+kaftanon, li kondukis <i>Mumu-n</i> per ŝnureto. Jeroŝka flanken iris por
+lasi lin preteriri. Gerasim direktis sin al la pordego. Ĉiuj bubaĉoj
+en la korto rigarde sekvis lin, sed silentis. Li eĉ ne returnis sin;
+sian ĉapon li surmetis nur sur la strato. Gavrila sendis Jeroŝka-n
+kiel observanton. Jeroŝka, vidante de malproksime, ke Gerasim iris en
+restoracion kun <i>Mumu</i>, atendis, ĝis li eliros.</p>
+
+<p>Gerasim estis konata en la restoracio. Oni komprenis liajn
+mansignojn.</p>
+
+<p>Li mendis „ŝĉi“<a href="#Footnote17" class="fnanchor">[17]</a> kun viando kaj sidigis sin, apogante la brakojn
+sur la tablo. <i>Mumu</i> staris ĉe lia seĝo, trankvile observante lin per
+siaj saĝaj okuloj. Ĝia felo estis kvazaŭ polurita, tiel belaspekta
+kaj orde kombita. Oni alportis la brasiksupon. Gerasim metis en la
+teleron panpecetojn, ere dishakis la viandon kaj starigis la teleron
+sur la teron. <i>Mumu</i> ekmanĝis kun sia kutima bonedukiteco: apenaŭ
+tuŝante la manĝaĵon per sia buŝeto. Gerasim longe ĝin rigardis:
+du pezaj larmoj elruliĝis subite el liaj okuloj; unu falis sur la
+krutan frunteton<!-- p.043 --> de la hundo, alia &mdash; en la „ŝĉi“. Li kovris sian
+vizaĝon per la mano. <i>Mumu</i> formanĝis la duonon el la telero kaj
+deiris, lekante sian buŝon. Gerasim ekstaris, pagis la supon kaj
+eliris akompanate de la iom mirigita rigardo de la kelnero.</p>
+
+<p>Jeroŝka, ekvidinte Gerasim-on, kuris malantaŭ la stratan angulon kaj,
+lin preterlasante, ree lin sekvis.</p>
+
+<p>Gerasim marŝis, ne rapidante, ĉiam tenante <i>Mumu-n</i> je la ŝnureto.
+Irinte ĝis la stratangulo, li haltis, kvazaŭ ion pripensante, sed
+tuj grandpaŝe direktis sin al la Krimea Trairejo. Survoje li iris
+en la korton de domo, apud kiu estis konstruata la flankdometo, kaj
+forportis de tie sub sia brako du briketojn. De la Krimea Trairejo li
+direktis sin al la bordo, iris ĝis la loko, kie staris du boatetoj
+kun remiloj, alligitaj al palisetoj (li jam rimarkis ilin antaŭe),
+kaj ensaltis en unu kun <i>Mumu</i>.</p>
+
+<p>Lama maljunulaĉo eliris el post la pajltendo, kiu staris en la angulo
+de la legomĝardeno, kaj krivokis lin. Sed Gerasim nur kapbalancis
+kaj ekremis tiel forte, kvankam kontraŭ la riverfluo, ke li post unu
+momento jam estis tre malproksime. La maljunulo staris iomtempe,
+skrapfrotis sian dorson per maldekstra, poste per dekstra mano kaj
+reiris lamante en sian pajltendon.</p>
+
+<p>Gerasim senĉese remis. Jen &mdash; jam restis la urbo Moskva malantaŭe.
+Jen &mdash; jam disvastiĝis laŭlonge de la bordoj &mdash; herbejoj,
+legomĝardenoj, kampoj, arbaretoj; ekvidebliĝis kampoj, „izba-oj“. Oni
+povis enspiri la kamparan aeron. Li forĵetis la remilojn, alpremis
+sian kapon al <i>Mumu</i>, kiu sidis antaŭ li sur la seka transversa
+trabeto &mdash; la fundo de la boato estis surverŝita de akvo, kaj li
+restis senmova, krucigante siajn fortikajn brakojn sur ŝia<!-- originale: sia --> dorso,
+dum la boaton la ondo iom post iom reportis al la urbo. Gerasim<!-- p.044 -->
+rektiĝis, rapide, kun malsaneca, koleriĝa mieno, survolvis per la
+ŝnureto la briketojn de li prenitajn, faris maŝon, metis ĝin ĉirkaŭ
+la kolon de la hundo kaj, levante ĝin super la rivero, lastafoje
+ĝin ekrigardis. La hundo rigardis lin fide, sentime, balancante la
+vosteton. Gerasim deturnis sin kaj disigis la manojn, ferminte la
+okulojn.</p>
+
+<p>Gerasim aŭdis nenion: nek la akran ekkrieton de la falanta <i>Mumu</i>,
+nek la obtuzan ekplaŭdon de la akvo. La plej brua tago estis por
+li same sensona, senbrua, kiel la plej senbrua nokto ne estas
+sensona por ni. Kiam li ree malfermis la okulojn, kiel antaŭe sur
+la riverakvo rapidis unu post la alia la ondetoj. Kiel antaŭe ili
+plaŭdetis ĉe la boatflankoj; kaj nur malproksime, malantaŭe, diskuris
+ĉe la bordo iaj larĝaj rondoj.</p>
+
+<p>Jeroŝka, tuj post kiam al li ne plu estis eble observi Gerasim-on,
+revenis hejmen kaj raportis pri tio, kion li vidis.</p>
+
+<p>„Nu, jes,“ diris Stepan, „li dronigos la hundon. Certe. Se li ion
+promesis.“</p>
+
+<p>Dum la tuta tago neniu vidis Gerasim-on. Li ne tagmanĝis hejme.
+Vespere ĉiuj kunvenis ĉe la manĝotablo, escepte de li. „Kiel stranga
+estas ĉi tiu Gerasim“, pepvoĉe diris la dikgrasa lavistino: „Ĉu oni
+povas tiel ĉagreniĝi pro la hundo! Verdire!“</p>
+
+<p>„Gerasim ja estis ĉi tie“, diris Stepan, plenrastante por si la kaĉon
+per la kulero.</p>
+
+<p>„Kiel? Kiam?“</p>
+
+<p>„Antaŭ proksimume du horoj. Jes! Ni renkontis unu la alian ĉe la
+pordego. Mi intencis demandi lin pri la hundo, sed li, ŝajne, estis
+malbonhumora. Nu, li forpuŝis min, eble li volis min deflankigi, &mdash;
+ne tedu, eble volis li diri &mdash; kaj li tiel frapis mian nukon, ho, ve,
+kiel!“ Kaj Stepan, nevole grimacridetante, kuntiriĝis kaj frotis sian
+nukon. „Jes,“ li aldiris, „li havas<!-- p.045 --> fortikan manon, nenion oni povas
+diri kontraŭ tio...“ Ĉiuj ridis, mokante Stepanon, kaj disiris por
+dormi.</p>
+
+<p>Dum tio, en la sama tempo, sur la T...a ŝoseo fervore kaj senhalte
+paŝis ia grandegulo kun sako sur la dorso, kun longa bastono en
+la mano. Tio estis Gerasim. Li rapidis senreturne hejmen, en sian
+vilaĝon. Droniginte la kompatindan <i>Mumu-n</i>, li kuris en sian
+ĉambreton, rapide enpakis sian nemultan havaĵon en malnovan
+ĉevalkovraĵon, kunligis la pakaĵon node, metis ĝin sur la ŝultron
+kaj foriris. Li bone memoris la vojon ankoraŭ de tiam, kiam oni
+kondukis lin al Moskvo. La vilaĝo, el kiu prenis lin la sinjorino,
+kuŝis nur dudek verstojn<a href="#Footnote18" class="fnanchor">[18]</a> flanke de la ŝoseo. Li iris nevenkeble
+kuraĝe, penetrite de ia malespera kaj samtempe ĝoja decido. Li iris
+antaŭen; larĝe dismalfermiĝis lia brusto; avide kaj rekte estis
+fiksitaj antaŭen liaj okuloj. Li rapidis, kvazaŭ atendis lin hejme
+maljuna patrino, kvazaŭ ŝi vokis lin al si post longa migrado en
+fremdlando, inter fremduloj ... La ĵus veninta nokto estis sensona,
+varma; ĉe la flanko, kie subiris la suno, la ĉielrando, ankoraŭ
+blanka, iom purpuriĝis pro la lasta rebrilo de la foriĝanta tago. Ĉe
+alia flanko jam leviĝis blugriza nebulo. De tie alproksimiĝadis la
+nokto. Centoj da perdrikoj kriis ĉirkaŭe, kvazaŭ vete vokis unu la
+alian noktaj birdoj. Gerasim ne povis ilin aŭdi, ne povis aŭdi ankaŭ
+la noktan viglan susuradon de la arboj, preter kiuj portis lin liaj
+fortikaj piedoj.</p>
+
+<p>Sed li flaris konatan de li odoron de la maturiĝanta sekalo, kiu
+venis el la mallumaj kampoj; li sentis, kiel la vento, fluganta
+renkonte, la vento el lia hejmvilaĝo, karese tuŝas lian vizaĝon,
+petole disblovas liajn<!-- p.046 --> harojn, lian barbon. Li vidis antaŭ si la
+blankiĝantan vojon, kondukantan hejmen rektan, kiel sago. Li vidis
+en la ĉielo nenombreblajn stelojn, lumigantajn lian vojon. Li marŝis
+antaŭen simile al leono, kuraĝe, forte; kiam la leviĝanta suno
+briligis lin per siaj fluide ruĝaj radioj, inter la paŝanto kaj
+Moskvo jam kuŝis tridek-versta distanco.</p>
+
+<p>Post du tagoj li estis jam hejme, en sia „izba“, je l’ miro de la
+soldatedzino<a href="#Footnote19" class="fnanchor">[19]</a>, kiun oni tie loĝigis. Gerasim preĝis antaŭ sanktaj
+„ikonoj“<a href="#Footnote20" class="fnanchor">[20]</a> kaj tuj iris al la vilaĝestro.</p>
+
+<p>La vilaĝestro ekmiris. Sed oni jam komencis falĉi la fojnon. Gerasim,
+kiel perfekta falĉisto, tuj ricevis falĉilon &mdash; kaj li ekfalĉis laŭ
+sia kutima maniero, tiel falĉis, ke la vilaĝanoj tremis, observante
+liajn falĉmovojn.</p>
+
+<p>En Moskvo oni rimarkis la foriĝon de Gerasim la sekvantan tagon.
+Oni serĉis lin en lia ĉambreto, alvokis Gavrila-n. Gavrila venis,
+rigardis, movis la ŝultrojn kaj konkludis, ke la mutulo aŭ forkuris
+aŭ dronis kune kun sia hundaĉo. Oni informis la policon, raportis
+al la sinjorino. La sinjorino ekkoleris, ekploris, diris, ke oni
+nepre trovu Gerasim-on, certigis, ke ŝi neniam ordonis forigi la
+hundon, kaj fine tiel admonis kaj riproĉis Gavrila-n, ke li la
+tutan tagon nur skuis la kapon, ripetante: „Nu!“, ĝis kiam la onklo
+Ĥvost lin konsole saĝigis, dirinte al li: „Nu ... u!“ Fine oni
+ricevis la sciigon el la vilaĝo, ke Gerasim tien venis. La sinjorino
+iom trankviliĝis; komence ŝi ordonis lin revenigi al Moskvo, sed
+tamen poste ŝi anoncis, ke ŝi tute ne bezonas tian nedankemulon.
+Cetere post tio ŝi baldaŭ mortis; ŝiaj heredintoj<!-- p.047 --> ne zorgis plu
+pri Gerasim. Ili ankaŭ aliajn servutulojn de sia patrino liberigis
+kontraŭ la depago.</p>
+
+<p>Ĝis nun loĝas solece Gerasim en sia forgesita „izba“. Li ĉiam bone
+fartas, ĉiam estas fortikega. Kiel antaŭe li laboras multe, kiel
+antaŭe li estas gravmiena kaj seriozmora. Sed la najbaroj rimarkis,
+ke depost la reveno el Moskvo Gerasim tute ne atentas virinojn, eĉ ne
+rigardas ilin, kaj ke li ne posedas hundon en sia korto.</p>
+
+<p>„Cetere“, pridiskutas vilaĝanoj, „feliĉa li estas, ne bezonante
+edzinon. Kaj la hundon! ĉu li ĝin bezonas? Eĉ perforte oni ne povus
+allogi ŝteliston en lian korton!“ Tia famo pri la giganteca forto de
+la mutulo disvastiĝas ĉien.</p>
+
+
+
+<div class="section" id="nr3">
+<h2>BEĴIN-HERBEJO</h2>
+</div>
+
+<p>Estis bela junia tago, unu el tiuj tagoj, kiuj pruvas, ke la
+bonvetero daŭros ankoraŭ longe. La ĉielo estas serena jam de la
+frua mateno. La matenruĝo ne flamas simile al brulego; ĝi estas
+disverŝita, kiel milda rozkoloraĵo. La suno &mdash; ne flambrila,
+rulruĝiganta, kiel dum varmega sekvetero, ne malserena-purpura, kiel
+antaŭ la ventego &mdash; sed la suno &mdash; afable radibrila &mdash; pace elnaĝas
+el sub mallarĝa kaj longa nubeto, lumas freŝkolore kaj eniĝas en
+ĝian bluan nebulon. Kiel serpentetoj lude brilas la supraj maldensaj
+randoj de la distirita nubeto; ili brilas, kvazaŭ ili estus el
+forĝita arĝento. Sed jen, ree flue ekŝpruciĝas petolemaj radioj; ĝoje
+kaj majeste, kvazaŭ altenflugante, aperas la potenca lumigilo. Ĉirkaŭ
+la tagmezo, kutime, videbliĝas amase rondaj altaj nuboj, orgrizaj,
+kun delikataj blankaj randoj. Simile al insuloj, disĵetitaj laŭlonge
+de<!-- p.048 --> la senlime disfluanta rivero, kiu ĉirkaŭas ilin per profunde
+diafanaj akvokoloj, egale bluaj, ili preskaŭ ne moviĝas. Pli
+malproksime, ĉe la firmamento, ili kunŝoviĝas, ariĝas, &mdash; ne estas
+plu videbla la ĉielbluaĵo inter ili. Sed ili estas same lazuraj
+kiel la ĉielo: la lumo, la varmo trapenetras ilin. La firmamento
+dum la tuta tago ne ŝanĝas sian malpezan, palvioletan koloron, ĉie
+egalan. Nenie la fulmotondra vetero mallume minacas; ie, foje, tiras
+sin malsupren, el la ĉielo, bluaj strioj: &mdash; apenaŭ rimarkebla
+pluvo falas, kiel tra kribrilo. Vespere tiuj nuboj foriĝas; la
+lastaj el ili, nigraj, senformaj, kiel la fumo, iĝas rozkoloraj
+vaporbuloj pro la radioj de la subiranta suno. Sur la loko, kie la
+suno subiris, same pace, kiel ĝi estis leviĝinta, nelonge starrestas
+ruĝeta brilkrono super la mallumiĝinta tero. Lumbriletante, kiel
+zorge portita vakskandelo, aperas tie la vesperstelo. En tiaj tagoj
+ĉiuj koloroj estas nehelaj, mildigitaj. Sur ĉio kuŝas la sigelo de
+ia kortuŝa packvieto. Dum tiaj tagoj foje estas varmege; sur la
+deklivoj de la kampoj la aero estas sufoka. Sed la vento disblovadas,
+dispeladas la amasiĝintan varmegon; la ĉirkaŭturnantaj blovatakoj &mdash;
+nepra signo de la persista bonvetero &mdash; per blankaj polvamasoj vagas
+sur vojo tra la grenkampoj. La terkulturisto ŝatas tian veteron por
+la rikolto de la greno.</p>
+
+<p>Tian tagon mi ĉasis en la Ĉernska distrikto de la Tula gubernio<a href="#Footnote21" class="fnanchor">[21]</a>.
+Mi trovis kaj mortigis sufiĉe multe da ĉasaĵoj. Tro plena ĉassako
+tranĉe dolorigis mian ŝultron. Sed jam estis estingiĝanta la
+vesperruĝo; kaj en la aero, ankoraŭ klara, kvankam jam ne plu
+lumigita per<!-- originale: pe --> radioj de la subirinta suno, densiĝis, disvastiĝis
+noktaj ombroj, kiam mi, fine, decidis reveni hejmen. Per rapidaj<!-- p.049 -->
+paŝoj mi transpaŝis longan „placon“ de arbustoj, supreniris la
+monteton kaj ekvidis tute fremdajn, nekonatajn de mi lokaĵojn.
+Anstataŭ la atendita konata ebenaĵo kun kverkarbareto, dekstre, kaj
+malalta blanka preĝejo en la malproksimo, ĉe miaj piedoj etendiĝis
+mallarĝa valo; rekte kontraŭ mi, kiel kruta muro, staris densa
+tremolarbaro. Mi haltis, mirigite ... ne povante kompreni, kie mi
+estas... Mi min returnis... „He,“ mi pensis, „mi devojiĝis, mi iris
+tro dekstren“, kaj, mirante pri mia eraro, mi rapidkure malsupreniris
+la monteton. Min tuj ekkaptis malagrabla, obtuza malsekeco, kvazaŭ
+mi estus enirinta kelon. Densa alta herbo en la fundo de la valo,
+tute malseka, blankiĝis kiel tablotuko. Estis timige surpaŝi ĝin.
+Mi rapide transpaŝis al alia flanko kaj iris, marŝante maldekstren,
+laŭlonge de la tremolaro. La vespertoj jam sin flugportis super ĝiaj
+senmovaj altaĵoj, misterplene turniĝante kaj tremetante en duonklara
+ĉielo. Petolrapide preterflugis malfruiĝinta akcipitreto, rapidante
+en sian neston.</p>
+
+<p>„Jen, se mi nur atingus tiun angulon,“ mi pensis, „tuj mi trovus la
+veran vojon. Mi ja devojiĝis minimume je unu versto.“ Mi atingis,
+fine, la angulon de la arbaro, sed ne trovis tie ian vojon; iaj
+nefalĉitaj, malaltaj arbustoj vaste staris antaŭ mi; malantaŭ ili, en
+la malproksimo, vidiĝis dezerta kampo. Mi ree haltis. „Kia stranga
+okazintaĵo! Kie do mi estas?“ Mi rememorigis min, kiel kaj kien mi
+iris dum la tago.</p>
+
+<p>„He, tio ja estas ‚Paraĥinaj‘ arbustoj“, mi fine ekkriis. „Certe!
+jen tie &mdash; eble, la Sindejeva arbareto! Sed kiel mi ĉi tien venis?
+Tiel malproksimen! Strange ... nun mi estas devigita reveni
+dekstren!“</p><!-- p.050 -->
+
+<p>Mi iris dekstren tra la arbustoj. Dume la nokto estis baldaŭ veninta
+kaj disvastiĝis kiel nubego fulmotondra. Ŝajnis, ke kune kun la
+vesperaj vaporoj el ĉie leviĝadis kaj eĉ de supre verŝiĝis la
+malhelo. Mi atingis sur ian vojon malebenbatitan, surkreskitan de
+herbo. Mi iris laŭlonge de ĝi, atente rigardante antaŭen. Ĉio ĉirkaŭ
+mi rapide nigriĝis kaj silentiĝis; nur skolopoj kriis de tempo al
+tempo. Malgranda noktbirdo, nelaŭte kaj malalte movanta siajn molajn
+flugilojn, preskaŭ tuŝis min kaj timeme deflankiĝis. Mi eliris sur
+la arbarrandon kaj marŝis nun laŭlonge de la kampo, sur la limo. Jam
+apenaŭ mi vidis la aĵojn en malproksimo, apenaŭ videbliĝis ĉirkaŭ
+mi la blankiĝanta kampo. Malantaŭ ĝi leviĝis malserena mallumo,
+alproksimiĝante ĉiumomente per grandegaj fumbuloj. La obtuza eĥo
+de miaj paŝoj sonis en la senmoviĝanta aero. La paliĝinta ĉielo
+ree bluiĝis, sed tio jam estis la bluo de la nokto. La steletoj
+ekbriletis en ĝi, kvazaŭ ili ekmoviĝus.</p>
+
+<p>Kion mi opiniis arbareto, estis malluma kaj ronda nudmonteto.</p>
+
+<p>„Sed kie mi ja estas?“ ripetis mi ree laŭtvoĉe, haltis kaj demande
+rigardis mian anglorasan flavmakulan hundinon, Dianka-n, la plej
+prudentan el ĉiuj kvarpiedaj bestoj. Sed la plej prudenta besto nur
+balancis la voston, malgaje kaj lace palpebrumis kaj ne donis al
+mi ian utilan konsilon. Mi hontis kaj ege kuris antaŭen, kvazaŭ mi
+subite klarsentis, kien oni devas iri. Mi ĉirkaŭiris la monteton
+kaj trovis min en neprofunda, ĉirkaŭe displugita valeto. Tiu ĉi
+krutvaleto aspektis kiel regulforma kaldrono kun plataj flankoj; sur
+ĝia fundo elstreĉiĝis stare kelke da grandaj blankaj ŝtonoj; ŝajne
+ili kunariĝis, malsuprerampinte, por ia sekreta, konsiliĝa kunveno.
+Tie estis mute, mallaŭte; tiel plate kaj malgaje<!-- p.051 --> pendis super tiu
+loko la ĉielo, ke mia koro eksentis veon. La besteto nelaŭte kaj
+plende pepkriis en la ŝtonoj. Mi rapide revenis sur la monteton. Ĝis
+nun mi ankoraŭ ne malesperis trovi la vojon al hejmo; sed nun mi
+estis fine certa, ke mi tute devojiĝis; mi ne penprovis plu, ekkoni
+la ĉirkaŭaĵon, preskaŭ dronintan en la nokta senlumo. Mi hazarde
+ekmarŝis antaŭen, direktate de la steloj. Proksimume duonhoron mi
+tiel paŝis, pene movante la piedojn. Ŝajnis, ke mi neniam estis
+en tiaj senvivaj lokoj: nenie trembrilis lumeto, nek aŭdebliĝis ia
+sono; unu kruta monteto sekvis la alian; senfine etendiĝis kampo post
+kampo; arbustoj kvazaŭ elstaris el la tero antaŭ mi. Mi ĉiam iris kaj
+jam intencis kuŝigi min ĝis la mateno, sed subite mi ekvidis antaŭ mi
+teruran abismon.</p>
+
+<p>Mi rapide ekpaŝis malantaŭen kaj, tra apenaŭ travidebla noktkrepusko,
+ekvidis en la malproksimo sub mi grandegan ebenaĵon. Larĝa rivero
+ĉirkaŭfluis ĝin en duonrondo, kiun mi vidis ĉie; ŝtalsimilaj rebriloj
+de la akvo malserene kaj de tempo al tempo tremlumante desegnis
+ĝian fluadon. La monteto, sur kiu mi staris, malsupren kondukis per
+abrupta deklivo; ĝia grandega silueto sin distingis nigra de la
+duonblua aera malpleno. Rekte antaŭ mi, en la angulo, kiun formis
+la deklivo kaj la ebenaĵo, ĉe la rivero, kiu en tiu loko similis
+al senmova malluma spegulo, sub la kruta deklivo de la monteto mem,
+per ruĝa flamo brulis, ellasante fumon, du fajroj, unu apud la alia.
+Ĉirkaŭ ili svarmis homoj, ŝanceliĝis ombroj; foje estis hele lumigita
+la antaŭa parto de ies eta buklokapo.</p>
+
+<p>Mi sciis nun, kie mi troviĝis. Tiu ĉi herbejo estas konata en nia
+regiono sub la nomo „<i>Beĵin-Herbejo</i>“. Sed mi ja ne povis revojaĝi
+hejmen, precipe nun, nokte; miaj<!-- p.052 --> piedoj ne moviĝis plu pro laceco.
+Mi decidis iri proksimen al la fajroj kaj atendi la matenruĝon en la
+societo de homoj, kiujn mi opiniis ĉevalkomercistoj<a href="#Footnote22" class="fnanchor">[22]</a>.</p>
+
+<p>Mi bone malsupreniris, sed apenaŭ mi ellasis el la manoj la lastan
+branĉon, je kiu mi tenis min, subite sin ĵetis sur min du grandaj
+blankaj hundoj, kolere bojante. Sonoraj infanaj voĉoj ekaŭdiĝis
+ĉirkaŭ la fajroj. Du &mdash; tri knaboj rapide leviĝis. Mi respondis al
+iliaj demandaj vokoj. Ili alkuris, revokis la hundojn, kiujn precipe
+mirigis la apero de mia Dianka, kaj mi alproksimiĝis.</p>
+
+<p>Mi eraris, opiniante ĉevalkomercistoj la homojn, kiuj ĉirkaŭis la
+fajrojn. Ili estis kamparanaj infanoj el najbara vilaĝo, kiuj gardis
+ĉevalaron. Dum varmega somera tempo, ĉe ni, oni paŝtigas ĉevalojn en
+la kampo nokte, ĉar tage ilin maltrankviligus muŝoj kaj ojstroj<a href="#Footnote23" class="fnanchor">[23]</a>.</p>
+
+<p>Estas granda ĝojfesto por kamparanaj knaboj, vespere akompani en la
+kampon kaj frumatene hejmen &mdash; la ĉevalaron. Sen ĉapoj, en malnovaj
+duonpeltetoj, ili sidas sur la plej petolemaj ĉevaletoj kaj rapide
+rajdas, ĝoje kriante, elgorĝblekante, movante ĉiuflanken la manojn
+kaj piedojn, alte saltante sur la selo kaj sonore ridante ...
+Maldensa flava polvo leviĝas, postflugas sur la vojo; en malproksimo
+aŭdiĝas akorda piedfrapado, la ĉevaloj kuras, streĉante la orelojn;
+antaŭ ĉiuj, altlevante sian voston kaj senfine ŝanĝante la piedojn,
+kursaltas la ruĝeghara ĉevalaĉo kun pikherbo en vila kolhararo.</p>
+
+<p>Mi diris al la knaboj, ke mi devojiĝis, kaj sidigis min ĉe ili. Ili
+demandis min, de kie mi venas, silentis iomete<!-- p.053 --> kaj donis al mi
+lokon. Ni iomete konversaciis. Mi min kuŝigis sub nudiĝinta arbusto
+kaj rigardis ĉirkaŭen. La bildo estis mirinde bela: ĉe la fajroj
+tremetis, kvazaŭ estingiĝante, eniĝante en la mallumon, ronda ruĝa
+respeguliĝo. La flamo, ekbrulante, de tempo al tempo, ĵetis trans
+la linion de tiu rondo rapidajn brillumetojn. Mallarĝa lango de la
+fajro lekis la nudajn sekbranĉetojn de salikarbeto kaj same rapide
+foriĝis... Tranĉliniaj longaj ombroj, subite aperante, alkuris ĝis
+la fajretoj; la malhelo luktis kun la lumo. Foje, kiam la flamo
+brilis pli malforte, la lumrondeto mallarĝiĝis, el alproksimiĝinta
+mallumego neatendite aperis ĉevalkapo, bruna aŭ tute blanka, atente
+kaj senpense rigardis nin, rapide maĉante longan herbon kaj ree
+malleviĝante tuj malaperis. Oni aŭdis nur, kiel ĝi ĉiam maĉis,
+spirblovante.</p>
+
+<p>El loko lumigita estas neeble vidi, kio okazas en la malhelo; tial
+ĉio en la proksimo ŝajnis vualita de preskaŭ nigra kurteno. Sed pli
+malproksime, ĉe la firmamento, malklare videbliĝis montetoj kaj
+arbaroj. Malhela, klara ĉielo, solene, neatingeble alte, pendis
+super ni en sia tuta misterplena belegeco. Dolĉe premis la bruston
+la aromo, la aparta, freŝa, turmenta aromaero de la ruslanda somera
+nokto. Nenia bruo aŭdiĝis en la ĉirkaŭaĵo. Nur de tempo al tempo
+subite sonore plaŭdigis akvon ia granda fiŝo, kaj la ĉeborda kanaro
+ekbruetis, apenaŭ ŝancelita de alfluanta ondo... Sole nelaŭte
+kraketis la fajretoj...</p>
+
+<p>Ĉirkaŭ ili sidis la knaboj kaj apud ili tiuj du hundoj, kies intenco
+estis formanĝi min. Ili ankoraŭ longe ne povis paciĝi pro mia
+ĉeestado: dormeme duonfermante la okulojn kaj strabrigardante la
+fajron, ili de tempo al tempo bojkriegis kun eksterordinara digneco;<!-- p.054 -->
+unue ili blekegis, poste &mdash; nelaŭte kriis, kvazaŭ bedaŭrante la
+neeblecon &mdash; plenumi sian deziron.</p>
+
+<p>La knaboj estis entute kvin: Fedja, Pavluŝa, Iljuŝa, Kostja kaj
+Vanja<a href="#Footnote24" class="fnanchor">[24]</a>. La nomojn de la knaboj mi eksciis el ilia interparolado
+kaj volas nun konatigi ilin al la leganto.</p>
+
+<p>La plej maljuna el ĉiuj, Fedja, aspektis dekkvarjara. Li estis gracia
+knabo kun belaj, delikataj, iomete etaj vizaĝtrajtoj, buklaj blondaj
+haroj, klaraj okuloj kaj ĉiama duongaja, duondistra rideto. Laŭ ĉiuj
+signoj li apartenis al riĉa familio kaj paŝtis nokte ĉevalojn ne pro
+bezono, sed pro amuzo. Li surhavis multekoloran kalikotan bluzon,
+flave borderumitan. Malgranda nova feltmantelo, en kies manikoj li ne
+enŝovis la brakojn, pendis sur liaj mallarĝaj ŝultroj; sur la blua
+zonumo estis alligita la kombilo. La botoj kun nealtaj tibiingoj
+estis liaj &mdash; ne patraj. La dua knabo, Pavluŝa, havis senorde
+starantajn nigrajn harojn, grizajn okulojn, larĝajn vangostojn,
+vizaĝon palan, plenan je cikatroj<!-- originale: cikratoj -->; grandan, sed regulforman buŝon.
+Tuta lia korpo estis dikmalalta, mallertmova. La knabo ne estis bela,
+verdire, tamen li plaĉis al mi. Lia rigardo estis saĝa kaj sincera,
+en lia voĉo sonis la forto. Li ne aspektis dande: tuta lia vestaĵo
+konsistis el simpla ĉemizo kaj flikitaj pantalonoj. La vizaĝo de
+la tria, Iljuŝa, estis sufiĉe sensignifa: li havis kurbiĝintan
+nazon, longan kapformon, ne bone aspektis. Liaj vizaĝtrajtoj
+esprimis malspritan, malsanecan zorgemon. Liaj kunpremitaj lipoj ne
+malfermiĝis, la brovoj restis ĉiam kuntiritaj. Liaj flavaj, preskaŭ
+blankaspektaj haroj pendis kiel pintaj harligetoj el sub malalta
+felĉapo, kiun li ambaŭmane ŝovis sur siajn orelojn. Sur liaj piedoj
+li havis novajn bastŝuojn kaj piedajn ĉifonojn;<!-- p.055 --> dika ŝnuro, trivice
+zonita ĉirkaŭ lia talio, orde kuntiris lian puraspektan nigran
+kiteleton. Li, kiel Pavluŝa, estis, laŭvide, ne pli ol dekdujara. La
+kvara, Kostja, dekjara knabo, atentigis per sia meditema, malgaja
+rigardo. Lia vizaĝo estis eta, malgrasa, lentuga; li havis pintitan
+mentonon, kiel la sciuro. Oni apenaŭ distingis liajn lipojn. Sed
+strange impresis liaj okuloj &mdash; nigraj, fluide brilantaj. Ili, ŝajne,
+volis ion esprimi, sed por tio mankis vortoj al la knabo. Li estis
+malaltkreska, malsanaspekta, vestita mizere. La lastan, Vanja-n, mi
+komence ne rimarkis; li estis kaŭrekuŝanta sub la bastkovraĵo kun
+malregulaj randoj; li nur malofte montradis el sub ĝi sian buklan
+blondan kapeton. Ĉi tiu knabo estis nur sepjara.</p>
+
+<p>Tiel mi kuŝis sub la arbusto, iomete malproksime, kaj observadis la
+knabojn. Malgranda kaldroneto pendis super unu el la fajroj; en ĝi
+estis kuirataj la terpomoj. Pavluŝa zorgis pri ili kaj, starante
+sur la genuoj, enpuŝis la ligneron en la bolantan akvon de tempo al
+tempo. Fedja kuŝis, sin apogante sur la kubuto, disvastigante la
+randojn de sia feltmantelo. Iljuŝa sidis apud Kostja kaj fiksrigardis
+ion per duonfermitaj okuloj. Kostja mallevis la kapon kaj rigardis
+ien en malproksimon. Vanja ne moviĝis sub sia bastkovraĵo. Mi
+ŝajnigis min dormanta.</p>
+
+<p>La knaboj ree komencis interbabili. Unue ili priparolis tion kaj
+tion: la morgaŭajn laborojn, la ĉevalojn; sed subite Fedja sin turnis
+al Iljuŝa kaj &mdash; kvazaŭ renovigante interrompitan konversacion &mdash;
+demandis lin:</p>
+
+<p>„Nu, kiel do, ĉu ci ĝin vidis vere, la hejmkoboldon?“</p>
+
+<p>„Ne, mi ĝin ne vidis, ĝin ja ne estas eble vidi,“ respondis Iljuŝa
+per voĉo apenaŭ aŭdebla, raŭketa, kies sonoj tre bone konformiĝis al
+lia vizaĝesprimo, „sed mi aŭdis ... ne sole mi...“</p>
+
+<p>„Kie ĝi loĝas?“</p><!-- p.056 -->
+
+<p>„En la malnova ĉerpejo<a href="#Footnote25" class="fnanchor">[25]</a>.“</p>
+
+<p>„Ĉu vi laboras en la fabriko?“</p>
+
+<p>„Jes, mi kaj mia frato Avdjuŝka; ni estas papergladistoj.“</p>
+
+<p>„Jen vi, fabrikuloj!“</p>
+
+<p>„Nu, kiel do ci ĝin aŭdis?“ demandis Fedja.</p>
+
+<p>„Jen kiel ... mi kun frato Avdjuŝka, kun Fedor Miĥejevskij, kun
+Ivaŝka Kosoj, kun alia Ivaŝka el Krasnije Ĥolmi, kaj ankoraŭ kun
+Ivaŝka Suĥorukov, kun aliaj knaboj ankoraŭ &mdash; entute ni estis
+dek: la tuta deĵorintaro. Ni estis devigitaj pasigi la nokton en
+la ĉerpejo. Tio estas &mdash; la laborobservisto Nazarov malpermesis al
+ni iri hejmen. ‚Kial vi,‘ li diris, ‚fraŭletoj, iros hejmen? Restu
+ĉi tie &mdash; ni havos morgaŭ multe da laboro.‘ Nu, ni restis en la
+fabrikejo, ni kuŝis tie are ... Avdjuŝka demandis: ‚Nu, knaboj, se la
+hejmkoboldo nun venus?‘ Apenaŭ li tion elparolis, iu ekmarŝis super
+ni. Ni kuŝis malsupre, ĝi do ekmarŝis super ni, ĉe la rado. Ni aŭdis:
+ĝi paŝas, la lignotabuloj fleksiĝas sub ĝi, krakas ... Li transkuris
+super niaj kapoj; la akvo ekplaŭdis sur la rado, kiu ekfrapis,
+ekturniĝis; sed la baro ĉe la defluilo<a href="#Footnote26" class="fnanchor">[26]</a> estas fermita. Ni estis
+mirigitaj: kiu levis la bartrabeton, por ke akvo povu flui? Sed la
+rado ne longe turniĝis kaj haltis. ‚Tiu‘ iris ree al la supra pordo
+kaj malsupreniris la ŝtuparon, malsupreniris ne rapide: la ŝtupetoj
+ĝemkraketas sub ĝiaj piedoj. Nu, ĝi alproksimiĝis al nia pordo,
+atendis iomete &mdash; tuj la pordo larĝe malfermiĝis ... Mi ektremis &mdash;
+rigardas &mdash; nenio estas videbla ... Sed la retĉerpilo, staranta ĉe la
+pelvo, ekmoviĝis, leviĝis,<!-- p.057 --> eniĝis por momento en la akvon, flugis
+iomete en la aero, kvazaŭ ĝi estus ŝprucilo kaj revenis al sia loko.
+Poste ĉe alia pelvo forflugis la hoko de la najlo kaj ree pendiĝis
+sur la najlon. Poste iu kvazaŭ alproksimiĝis al la pordo, ektusis,
+ekspirblovis kiel ŝafo, bruvoĉe... Ni ĉiuj falkuŝiĝis amase teren,
+unu rampis sur la alian. Kiel ni tiam ektimegis!“</p>
+
+<p>„Jen kiel!“ elparolis Pavel. „Kial<!-- originale: Kiel --> do ĝi ektusis?“</p>
+
+<p>„Mi ne scias... Eble pro malsekeco en la mucido.“</p>
+
+<p>Ĉiuj eksilentis.</p>
+
+<p>„Nu,“ demandis Fedja, „ĉu la terpomoj estas kuiritaj?“</p>
+
+<p>Pavluŝa palpis ilin.</p>
+
+<p>„Ne, ankoraŭ ne... Jen, ĝi plaŭdigis akvon...“, aldiris li,
+rigardante la riveron. „Eble la ezoko. Jen, tie falis steleto.“</p>
+
+<p>„Kion mi rakontos ankoraŭ al vi, fratuloj,“ ekparolis per pepvoĉo
+Kostja, „aŭdu nur, kion rakontis antaŭ nelonge la paĉjo en mia
+ĉeesto.“</p>
+
+<p>„Nu, ni aŭdas“, diris protekteme Fedja.</p>
+
+<p>„Vi ja konas Gavrila-n, la antaŭurban ĉarpentiston?“</p>
+
+<p>„Jes, ni lin konas.“</p>
+
+<p>„Sed ĉu vi scias, kial li estas tiel malgaja ĉiam? Tiel silentema?
+Jen, kial li estas malgaja: Li iris foje, rakontis mia paĉjo, al
+arbaro por serĉi nuksojn. Li iris en la arbaron kaj devojiĝis; Dio
+scias, en kia loko li troviĝis; li iradas, vagas, fratuloj, ne povas
+trovi la vojon, la nokto jam alproksimiĝas... Li sin sidigis sub
+arbon. ‚Ĉi tie‘, li pensis, ‚mi atendu la matenon‘, kaj ekdormis. En
+dormo li aŭdas, ke iu lin vokas. Li rigardas, sed neniun vidas. Ree
+li ekdormetis... ree li estas vokata... Li ree rigardas, vidas, &mdash;
+sidas antaŭ li sur la branĉo la nimfo, klarluma, balanciĝas, logas
+lin al si kaj ridas... La luno lumis tiel klare, ĉion lumigis...
+Ŝi vokas lin al<!-- p.058 --> si, &mdash; ŝi estas klara, blanka, kvazaŭ ploteto aŭ
+gobio, &mdash; ankaŭ karasoj estas iufoje tiel blanketaj, arĝentkoloraj...
+La ĉarpentisto Gavrila duonsvenis ... sed ŝi ridas kaj logas lin al
+si per la mano... Jam ekstaris Gavrila, intencis obei al la voko de
+la nimfo, &mdash; sed, fratuloj, eble Disinjoro lin inspiris: li faris
+krucosignon<a href="#Footnote27" class="fnanchor">[27]</a>. Estis pene al li fari la krucosignon, li diris:
+‚Mia mano kvazaŭ ŝtoniĝis, ne moviĝis...‘ He, li! Ekvidinte, ke li
+faris krucosignon, la nimfo ne ridis plu, ŝi ekploris! Ŝi ploras,
+fratuloj, forviŝas siajn larmojn per la haroj; harojn ŝi havas
+verdajn, kiel kanabo. Jen rigardas ŝin Gavrila kaj demandas: ‚Kial
+ci, arbara kreskaĵaĉo, ploras?‘ Ekparolas la nimfo: ‚Kial ci, homo,
+faris krucosignon? Se ci ne estus farinta ĝin, ci restus kun mi en
+ĝojo ĝis la fino de la tagoj. Mi ĝemploras, mi veas, ĉar ci faris
+krucosignon. Sed ne mi sola tion priploros: ankaŭ ci ĝemploru ĝis la
+fino de ciaj tagoj...‘ Tuj ŝi, fratuloj, foriĝis, kaj tuj Gavrila
+ekvidis la vojon, per kiu li povis eliri el la arbaro. Kaj de tiu
+tempo li estas ĉiam malgaja.“</p>
+
+<p>„Jen kia okazintaĵo!“ diris Fedja post ioma silento. „Kiel do
+kapablas tia arbara sorĉestaĵo difekti kristanan animon? Li ja ne
+obeis ŝin!“</p>
+
+<p>„Jen, kapablas tamen...“, diris Kostja. „Gavrila asertis, ke ŝi havis
+voĉeton akran, plendan, kiel rano...“</p>
+
+<p>„Ĉu cia paĉjo<!-- originale: paĉĵo --> mem tion rakontis?“ daŭrigis Fedja.</p>
+
+<p>„Li mem. Mi estis kuŝanta, mi ĉion aŭdis.“</p>
+
+<p>„Stranga afero! Kial do li estas malgaja... Eble li plaĉis al ŝi, se
+ŝi lin alvokis...“</p>
+
+<p>„Jes, plaĉis!“ ironie diris Iljuŝa. „Ne! Ŝi volis nur lin tikli
+ĝismorte... Ili okupas sin pri tio, la nimfoj...“</p><!-- p.059 -->
+
+<p>„Ĉi tie ja ankaŭ, eble, estas nimfoj“, diris Fedja.</p>
+
+<p>„Ne“, respondis Kostja. „Ĉi<!-- originale: Ci --> tie la loko estas ‚pura‘, ‚libera‘<a href="#Footnote28" class="fnanchor">[28]</a>.
+Nur la rivero estas proksima.“</p>
+
+<p>Ĉiuj eksilentis. Subite, ie malproksime, ekaŭdiĝis tiriĝanta,
+preskaŭ ĝemanta sono, unu el tiuj nekompreneblaj noktaj sonoj, kiuj
+naskiĝas iufoje en silento, leviĝas, restas en la aero kaj malrapide
+disvastiĝas ĉie, kvazaŭ svenante ... Vi aŭskultas ... nenion ... sed
+tamen io tintas ... Ŝajne iu longe kriis sub la firmamento mem, iu
+alia revokis per akra rido en la arbaro kaj nelaŭta, siblanta fajfado
+aŭdiĝis laŭlonge de la rivero ...</p>
+
+<p>La knaboj rigardis unu la alian kaj faris la krucosignon<a href="#Footnote29" class="fnanchor">[29]</a> ...</p>
+
+<p>„Ke la kruco nin protektu!“ flustris Iljuŝa.</p>
+
+<p>„He, vi, korvinoj<a href="#Footnote30" class="fnanchor">[30]</a>!“ ekkriis Pavel: „Kial vi ektimis? Rigardu nur,
+la terpomoj estas jam kuiritaj!“ (Ĉiuj alŝovis sin kaj komencis manĝi
+la fumantajn terpomojn; nur sole Vanja ne moviĝis.) „Kaj ci?“ diris
+Pavel.</p>
+
+<p>Sed li ne elrampis el sub sia bastaĵo. La kaldroneto estis baldaŭ
+malplena.</p>
+
+<p>„Ĉu vi aŭdis, fraŭletoj,“ komencis Iljuŝa, „kio okazis antaŭ nelonge
+ĉe ni, en Varnavicaj?“</p>
+
+<p>„Ĉu sur la digo?“ demandis Fedja.</p>
+
+<p>„Jes, jes, sur la digo, rompita de akvo ... Jen malpura loko,
+malbenita, senviva ... Ĉirkaŭe troviĝas profundaj<!-- p.060 --> kavegoj,
+terfendaĵoj. En la kavegoj loĝas serpentoj...“</p>
+
+<p>„Kio do okazis? Rakontu!“</p>
+
+<p>„Jen, kio okazis. Ci, eble, Fedja, ne scias, sed tie, ĉe vi, estas
+enterigita droninto. Li droniĝis jam antaŭlonge, kiam la starlageto
+estis ankoraŭ profunda. Nur lia tombeto estas apenaŭ videbla,
+&mdash; eta monto ... Jen, antaŭ nelonge, vokas la servistarestro la
+hundgardiston Jermil kaj diras al li: ‚Iru, Jermil, poŝton.‘ Jermil
+ĉe ni ĉiam veturas poŝton. Ĉiuj liaj hundoj mortis; ne estis scieble,
+kial ili ĉe li ne restas vivantaj; sed li estas hundgardisto bona,
+modela ... Jermil rajdis poŝton, restis en la urbo longe kaj
+hejmrevenas iomete ebria ... Jam noktiĝis, la nokto estas klara,
+la luno brilas ... Jermil transrajdas la digon; la vojo ja iris
+tiuflanke ... Rajdas li, la hundgardisto Jermil, kaj vidas: sur la
+tombo de la droninto marŝas ŝafideto, tiel blanka, bukla, beleta ...
+vagas ... Jen pensas Jermil: ‚Mi ĝin prenos, ĝi ja ĉi tie pereos.‘
+Li prenis la ŝafidon en siajn brakojn. La ŝafido ne kontraŭstaras.
+Jermil alproksimiĝas al sia ĉevalo, kun la ŝafido en la brakoj. Sed
+la ĉevalo forsaltas de li, spirblovas, skuas sian kapon<a href="#Footnote31" class="fnanchor">[31]</a>. Li
+krie trankviligas ĝin, sin sidigas por rajdi kun la ŝafido, tenante
+la besteton antaŭ si. Li rigardas la ŝafidon, la ŝafido lin ankaŭ
+rigardas rekte en la okulojn. Ektimiĝis Jermil, la hundgardisto.
+‚Mi ne sciis,‘ li pensis, ‚ke ŝafoj rigardas onin tiel rekte en la
+okulojn, sed kontraŭ tio oni povas nenion fari ...‘ Li ĝin karesas
+per la mano kaj diras: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘ Subite la ŝafo montris al li
+la dentojn kaj ankaŭ diris: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘“</p>
+
+<p>Apenaŭ la rakontinto eldiris la lastan vorton, ambaŭ hundoj
+leviĝis samtempe, konvulsie bojante, forkuris<!-- p.061 --> de la fajro kaj
+malaperis en la mallumo. La knaboj ektimis. Vanja eksaltis el sub
+sia bastkovraĵo. Pavluŝa kun krio sekvis la hundojn. Ilia bojado
+aŭdiĝis el malproksimo. Oni aŭdis ankaŭ la senordan kuradon de la
+maltrankviligita ĉevalaro ... Pavluŝa laŭtvoĉe ekkriis: „Grizulo!
+Ĵuĉka<a href="#Footnote32" class="fnanchor">[32]</a>!“ Post kelkaj momentoj la bojado haltis, aŭdebliĝis el
+malproksimo jam la voĉo de Pavluŝa. Preterpasis ankoraŭ iomete da
+tempo. La knaboj mire rigardis unu la alian, kvazaŭ atendante, kio
+okazos. Subite aŭdiĝis la piedfrapado de kuranta ĉevalo. Abrupte ĝi
+haltis ĉe la brullignaro, kaj, sin tenante je la kolharoj, rapide
+malsuprensaltis Pavluŝa. Ambaŭ hundoj ankaŭ eksaltis en la lumrondon,
+kaj tuj sin sidigis, elpendigante siajn ruĝajn langojn.</p>
+
+<p>„Kio okazis? kio?“ demandis la knaboj.</p>
+
+<p>„Nenio“, diris Pavluŝa, forsendante la ĉevalon. „Eble la hundoj
+ion elflaris ... Mi pensis, ke tio estas lupo“, aldiris li per
+indiferenta voĉo, rapide spirante.</p>
+
+<p>Nevole mi admiris Pavluŝa-n. Li estis tre interesa en ĉi tiu momento.
+Lia malbela vizaĝo, vigligita pro rapida rajdado, kvazaŭ brulis pro
+kuraĝeco, pro firma decidemo ... Sen bastono, nokte, li, nenion
+pripensante, saltrajdis por forpeli la lupon. „Kia bravulo!“ pensis
+mi, lin rigardante.</p>
+
+<p>„Ĉu oni ilin vidas tie ĉi, la lupojn?“ demandis la timemulaĉo Kostja.</p>
+
+<p>„Ili ĉiam estas multnombraj ĉi tie“, respondis Pavel. „Sed danĝeraj
+ili estas nur vintre.“</p>
+
+<p>Li ree kaŭrekuŝigis sin ĉe la fajro. Sin sidigante sur la teron, li
+faligis sian manon sur la haran nukon de unu el la hundoj; kaj la
+ĝojigita besto longe ne deturnis la kapon, fiere-dankeme rigardante
+deflanke Pavluŝa-n.</p><!-- p.062 -->
+
+<p>Vanja ree forkaŝis sin sub sia bastaĵo.</p>
+
+<p>„Sed kiajn teruraĵojn, ci, Iljuŝa, al ni rakontis?“ ekparolis Fedja.
+Li estis la filo de la riĉa vilaĝano kaj, kiel tia, li komencis
+ĉiam, unua, la konversacion. „Ankaŭ la hundojn igis boji ia diabla
+forto!... Certe, mi aŭdis, ĉe vi tiu loko estas malbenita...“</p>
+
+<p>„Varnavicaj! Sendube: tre malpura loko! Tie ofte oni vidadis la
+maljunan sinjoron, la mortintan ... Vagas li, oni rakontas, en
+longbaska kaftano<a href="#Footnote33" class="fnanchor">[33]</a>, ĉiam sopirĝemas, serĉas ion sur la tero ...
+Foje lin renkontis la maljuna Trofimiĉ. &mdash; ‚Kion vi, sinjoro Ivan
+Ivaniĉ, bonvolas serĉi sur la tero?‘“</p>
+
+<p>„Li demandis la sinjoron?“</p>
+
+<p>„Jes, li demandis...“</p>
+
+<p>„Nu, kuraĝulo li ja estas, ĉi tiu Trofimiĉ. Kion do la sinjoro
+respondis?“</p>
+
+<p>„‚Sorĉan herbon<a href="#Footnote34" class="fnanchor">[34]</a>‘ diras li, ‚mi serĉas.‘ Tiel obtuze elparolas:
+‚sorĉan herbon‘ ... ‚Kial do vi bezonas sorĉan herbon, Ivan Ivaniĉ?‘</p>
+
+<p>‚La tombo min premas,‘ li diras, ‚Trofimiĉ ... For el la tero mi
+volas, for!‘“</p>
+
+<p>„Jen, kia li estas!“ diris Fedja. „Ĉu li ne sufiĉe vivis?“</p>
+
+<p>„Stranga afero!“ elparolis Kostja. „Mi pensis, ke la mortintojn oni
+povas vidi nur ‚gepatran sabaton‘<a href="#Footnote35" class="fnanchor">[35]</a>.“</p>
+
+<p>„La mortintojn oni povas vidi ĉiam“, certige diris Iljuŝa. Li,
+kiel mi rimarkis, pli bone ol aliaj knaboj sciis ĉiujn vilaĝanajn
+superstiĉajn „onidirojn“. „Sed ‚gepatran sabaton‘ vi ankaŭ povas vidi
+la vivanton, kies<!-- p.063 --> vico estas &mdash; morti en la sama jaro... Sidigu cin
+nur sur la preĝejan peronon, rigardu la vojon... Preterpaŝos ĉiuj
+tiuj, kiuj estas mortontaj dum la jaro... Ĉe ni pasintan jaron Uljana
+iris al la preĝeja perono...“</p>
+
+<p>„Nu, ĉu ŝi iun vidis?“ sciavide demandis Kostja.</p>
+
+<p>„Certe... Unue ŝi sidis longe, nenion aŭdis, neniun vidis ... nur ie
+kvazaŭ hundeto bojas... Subite vidas ŝi: iu knabo iras sur la vojo,
+vestita sole de ĉemizo. Ŝi fiksrigardis: iras Ivaŝka Fedosejev.“</p>
+
+<p>„Ĉu tiu, kiu mortis printempe?“</p>
+
+<p>„Li, la sama. Li iras, ne levas la kapon. Uljana lin rekonis... Poste
+ŝi rigardas &mdash; iras virino. Ŝi fiksrigardas &mdash; ho, Disinjoro, do tio
+estas ŝi mem, Uljana!“</p>
+
+<p>„Ĉu eble estas, ke ŝi mem?“</p>
+
+<p>„Je Dio, ŝi mem.“</p>
+
+<p>„Nu, ŝi ja ankoraŭ ne mortis?“</p>
+
+<p>„La jaro ne forpasis ankoraŭ. Sed rigardu ŝin &mdash; ŝi apenaŭ marŝas,
+apenaŭ spiras.“</p>
+
+<p>Ĉiuj ree eksilentis. Pavel ĵetis la manplenon da sekaj branĉetoj
+en la fajron. Akre nigriĝis ili sur la subite ekflamanta lumo,
+ekkraketis, ekfumiĝis, kurbiĝis, levante la brulitajn pintojn.
+La lumrebrilo disvastiĝis ĉiuflanken kaj, tremetante, leviĝis
+alten. Neatendite aperis blanka kolombeto, &mdash; flugis rekte sur tiun
+rebrilon, time turniĝis, tute surverŝita de varmega helo kaj foriĝis
+en sonora flugado.</p>
+
+<p>„Eble ĝi devojiĝis kaj ne trovas sian hejmon“, diris Pavel. „Nun ĝi
+flugos, trovos ian lokon kaj tie noktpasigos ĝis la mateno.“</p>
+
+<p>„Ĉu ci ne pensas, Pavluŝa,“ diris Kostja, „ke tio estis la animo de
+iu veremulo<a href="#Footnote36" class="fnanchor">[36]</a>, fluginta ĉielen, he?“</p><!-- p.064 -->
+
+<p>Pavel ĵetis ankoraŭ unu manplenon en la fajron.</p>
+
+<p>„Verŝajne“, li diris fine.</p>
+
+<p>„Diru do, Pavluŝa,“ komencis Fedja, „ĉu ĉe vi, en Ŝalomovo, estis
+ankaŭ videbla la ĉiela antaŭdiro<a href="#Footnote37" class="fnanchor">[37]</a>?“</p>
+
+<p>„Kiam la suno malaperis? Kompreneble, jes...“</p>
+
+<p>„Ĉu vi ankaŭ ektimis?“</p>
+
+<p>„Ne nur ni... Nia sinjoro, kvankam li diris al ni antaŭe, ke estos la
+suna mallumiĝo, tamen, kiam mallumiĝis, tiel ektimis, terure... En la
+‚izba‘<a href="#Footnote38" class="fnanchor">[38]</a>, kie loĝas la servistaro, la kuiristino, kiam mallumiĝis,
+ekkaptis la fornan forkon kaj rompis, batante per ĝi, ĉiujn potojn
+en la kuirforno. ‚Neniu bezonas ja nun manĝi,‘ ŝi diris, ‚la mondo
+ja pereas!‘ La brasiksupo tiamaniere tuta forfluis. En nia vilaĝo,
+fratuloj, disvastiĝis jenaj famoj: ke blankaj lupoj transkuros la
+landon, ili manĝos homojn, ĉie flugos rabobirdoj kaj finfine oni
+ekvidos Triŝka-n<a href="#Footnote39" class="fnanchor">[39]</a> mem.“</p>
+
+<p>„Kian Triŝka-n?“ demandis Kostja.</p>
+
+<p>„Ĉu ci ne scias?“ arde ekparolis Iljuŝa. „Nu, frato, de kie ci venas,
+se ci ne konas Triŝka-n? Hejmsiduloj vi estas en via vilaĝo, veraj
+hejmsiduloj<a href="#Footnote40" class="fnanchor">[40]</a>! Triŝka &mdash; tio estas mirinda homo, kiu venos. Li
+estos mirinda, ĉar neniu lin povos kapti, kaj nenion oni povos fari
+kontraŭ li... Ekzemple: la popolo volos lin kapti, ili atakos<!-- p.065 --> lin
+per bastonegoj, ĉirkaŭos lin per ĉenegoj, sed li elglitos tiel, ke
+ili komencos batali kontraŭ la siajn mem. Oni metos lin, ekzemple,
+en la malliberejon, &mdash; li petos kruĉeton da akvo por trinki, oni
+alportos al li kruĉeton &mdash; li ensaltos en ĝin kaj malaperos en ĝia
+fundo. Oni katenos lin, li frapos per la manplatoj, tuj la katenoj
+falos teren. Nu, ĉi tiu Triŝka irados tra kamparoj, tra urboj... Ĉi
+tiu Triŝka estos homo malica, li delogos la kristanan popolon, sed
+oni ne povos ion fari kontraŭ li... Tia homo li estos, ruzmalica...“</p>
+
+<p>„Nu, jes,“ plu parolis Pavluŝa per sia malrapidiĝanta voĉo, „li estos
+tia... Tiun oni ankaŭ atendis ĉe ni... La maljunuloj diris: kiam
+komenciĝos la ĉiela fenomeno, tuj venos Triŝka. Jam ĝi komenciĝis.
+Ĉiuj eliris el la domoj, iris sur la straton, la kampon, atendas, kio
+okazos. Ĉe ni, kiel vi scias, estas multe da loko, estas vaste...
+Oni vidas &mdash; el la antaŭvilaĝo la monton malsupreniras iu stranga
+kun kapo mirinda... Ĉiuj ekkriis: ‚Ho, jen venas Triŝka! venas
+Triŝka!‘ Kaj ĉiuj diskuris, ĉiu, kien li povis! Nia vilaĝestro
+rampis en la akvofosejon, lia edzino eksenmoviĝis sur la sojlo de
+sia pordego kaj ektimigis tiel sian korthundon, ke ĝi forkuris de la
+ĉeno, transsaltis la baraĵon kaj malaperis en la arbaro! La patro
+de Kuzka, Dorofejiĉ, saltis en avenkampon, sin duonsidigis tie,
+ekkriis kiel koturno: ‚Eble la animpereigisto do kompatos birdojn,
+tiu malamiko!‘ Jen tiel ĉiuj maltrankviliĝis! Sed tio estis nia
+barelisto, Vavila; li aĉetis novan kruĉeton kaj metis ĝin, irante,
+sur sian kapon.“</p>
+
+<p>Ĉiuj knaboj ekridis kaj ree eksilentis por momento, kiel tio okazas
+ofte inter homoj, konversaciantaj ekstere de la domo.</p>
+
+<p>Mi rigardis ĉirkaŭen: reĝe kaj solene staris la nokto, la mucidan
+malvarmeton de la vespero anstataŭis meznokta seka varmeco, kaj
+ankoraŭ longe ĝi estis kuŝonta<!-- p.066 --> kiel mola tavolo super la dormantaj
+kampoj; ankoraŭ multe da tempo restis ĝis la unua balbutflustrado,
+ĝis la unuaj roseroj de la matenruĝo. La luno forestis en la ĉielo;
+ĝi estis leviĝonta pli malfrue. Multnombraj oraj steletoj, ŝajne,
+silente flugmoviĝis ĉiuj, lumbriletante kvazaŭ vete, sin direktante
+al la „Laktvojo“. Ilin rigardante, vere, vi kvazaŭ sentis mem neklare
+antaŭenrapidantan, senhaltan kuradon de la tero ... Subite stranga,
+vea akra krio ekaŭdiĝis dufoje, unu post la alia, super la rivero,
+kaj reaŭdiĝis baldaŭ pli malproksime ...</p>
+
+<p>Kostja ektremis. „Kio tio estas?“</p>
+
+<p>„La ardeo krias“, trankvile respondis Pavel.</p>
+
+<p>„La ardeo“, ripetis Kostja. „Kion do mi hieraŭ aŭdis vespere“,
+aldiris li post iometa silento. „Ci eble scias...“</p>
+
+<p>„Kion ci aŭdis?“</p>
+
+<p>„Jen kion: Mi iris el Kamenaja Grjada al Ŝaŝkino. Mi iris unue
+laŭlonge de niaj nuksarbustoj, poste mi transiris la herbejon, ci
+scias, tie, kie ĝi abrupte turniĝas en la kavego; tie ankaŭ estas
+profunda akvotruo;<a href="#Footnote41" class="fnanchor">[41]</a> ĝi ne estas videbla sub la kreskanta kanaro.
+Nu, mi preteriris, fratuloj, tiun akvotruon, &mdash; el ĝi ekĝemas iu,
+tiel plendplene: ‚u&mdash;u! u&mdash;u! u&mdash;u!‘ Mi ektimis, fratuloj; estis
+malfrue nokte, kaj la voĉo &mdash; tiel ĝemplena! Ŝajnis al mi, ke mi mem
+ekploras! Kio tio estis, he?“</p>
+
+<p>„En tiu akvotruo antaŭlaste pasintan someron rabistoj dronigis la
+arbargardiston Akim-on,“ diris Pavluŝa, „eble lia animo plendas...“</p>
+
+<p>„Estas eble, fratuloj“, rediris Kostja, larĝigante siajn grandajn
+okulojn. „Mi ja ne sciis, ke oni dronigis Akim-on en tiu truego, &mdash;
+mi estus ankoraŭ pli ektimiĝinta.“</p><!-- p.067 -->
+
+<p>„Oni diras, ke ekzistas ankaŭ tiaj etaj ranoj,“ daŭrigis Pavluŝa,
+„kiuj tiel plende krias.“</p>
+
+<p>„La ranoj! Nu, tio estis ne ranoj! ... kiaj ranoj!“ (La ardeo ree
+eligis ĉe la rivero akran krion.) „He, ĝi!“ malgraŭvole elparolis
+Kostja, „ĝi krias, kvazaŭ la arbarkoboldo.“</p>
+
+<p>„La arbarkoboldo ne krias,“ diris Iljuŝa, „ĝi estas muta. Ĝi nur
+frapas per la manplatoj kaj kraketas...“</p>
+
+<p>„Ĉu ci lin eble vidis, la arbarkoboldon?“ mokeme interrompis lin
+Fedja.</p>
+
+<p>„Ne, mi ne vidis, ke Dio gardu ĝin vidi. Sed aliaj vidis antaŭ kelke
+da tagoj, ĉe ni, li devojigis kamparanon, igis lin vagi en la arbaro,
+ĉiuflanken, ĉiam ĉirkaŭ la sama kampeto. Apenaŭ li trovis la vojon
+frumatene.“</p>
+
+<p>„Nu, ĉu li ĝin vidis?“</p>
+
+<p>„Li vidis. Li rakontas: staras tiel grandega, malluma, envolvita,
+malantaŭ la arbo ... ne klare videbla ... rigardas ... palpebrumas
+... rigardas per siaj okulaĉoj kaj palpebrumas...“</p>
+
+<p>„He,“ ekkriis Fedja, ektremetante kaj skuante la ŝultrojn, „fi!“</p>
+
+<p>„Kial do tia aĉajo disvastiĝis en la mondo?“ diris Pavel, „verdire!“</p>
+
+<p>„Ne insultu, ĝi aŭdos!“ atentigis Ilja.</p>
+
+<p>Ree ĉiuj eksilentis.</p>
+
+<p>„Rigardu, rigardu, fraŭletoj“, ekaŭdiĝis neatendite la infaneca voĉo
+de Vanja. „Rigardu la Diajn steletojn: kvazaŭ abeletoj ili flugas,
+amase...“</p>
+
+<p>Li elmontris sian freŝan vizaĝeton el sub la bastkovraĵo kaj
+malrapide levis al la ĉielo siajn<!-- originale: sian --> grandajn, mildajn okulojn. La
+okuloj de ĉiuj knaboj leviĝis al la ĉielo kaj ne baldaŭ malleviĝis.</p><!-- p.068 -->
+
+<p>„Diru, Vanja,“ karese ekparolis Fedja, „ĉu cia fratino Anjutka bone
+fartas?“</p>
+
+<p>„Jes, bone“, respondis Vanja, iomete kartave.</p>
+
+<p>„Demandu ŝin, kial ŝi ne venas al ni.“</p>
+
+<p>„Mi ne scias.“</p>
+
+<p>„Diru al ŝi, ke ŝi venu!“</p>
+
+<p>„Mi diros.“</p>
+
+<p>„Diru al ŝi, ke mi ion al ŝi donacos.“</p>
+
+<p>„Kaj al mi ankaŭ?“</p>
+
+<p>„Jes, ankaŭ.“</p>
+
+<p>Vanja ekĝemetis.</p>
+
+<p>„Ne, ni ne bezonas ion ... Donu al ŝi: ŝi estas bonkora etulino.“
+Vanja ree kuŝigis sin. Pavel ekstaris kaj prenis la malplenan
+kaldroneton.</p>
+
+<p>„Kien ci iros?“ demandis lin Fedja.</p>
+
+<p>„Al la rivero; mi volas ĉerpi akvon, mi soifas.“</p>
+
+<p>La hundoj leviĝis kaj iris post li.</p>
+
+<p>„Atentu nur, ne falu en la riveron!“ kriis Iljuŝa al la foririnta
+kunulo.</p>
+
+<p>„Kial do li falos?“ diris Fedja. „Li estas singardema.“</p>
+
+<p>„Jes, singardema ... Ĉio<!-- originale: Cio --> povas okazi: li kliniĝos, ĉerpos akvon, tuj
+la akvokoboldo ekkaptos lian manon, tiros lin al si. Poste oni diros:
+la knabo falis en la riveron! Sed ne li mem falis! Jen, li rampas en
+la kanaron“, aldiris li, aŭskultante.</p>
+
+<p>Vere la kanaro, disiĝante, kraketis.</p>
+
+<p>„Ĉu estas vero, ke Akulina sensaĝiĝis de tiu tempo, kiam ŝi estis en
+la akvo?“ demandis Kostja.</p>
+
+<p>„Jes, de tiu tempo ... Kia ŝi nun estas! Antaŭe, laŭ onidiroj, ŝi
+estis belulino. La akvokoboldo difektis ŝin. Li, eble, ne sciis, ke
+oni baldaŭ ŝin eltiros el la akvo. Li ŝin difektis tie, ĉe si, en la
+riverfundo.“</p><!-- p.069 -->
+
+<p>(Mi ofte renkontis tiun Akulina-n. En ĉifonvestaĵoj, terure
+malgrasa, kun karbonigra vizaĝo, malklariĝinta rigardo, ĉiam
+montrante siajn dentojn, ŝi vagas dum kelkaj horoj sur la sama loko,
+ie sur la vojo; la manojn ŝi ĉiam alpremas al la brusto, malrapide
+balanciĝante, jen sur unu, jen sur alia piedo, kvazaŭ la besto en
+la kaĝo. Ŝi komprenas nenion, kion ajn oni diras al ŝi, kaj nur de
+tempo al tempo konvulsie ridas.)</p>
+
+<p>„Oni diras,“ daŭrigis Kostja, „ke Akulina ĵetis sin en la riveron,
+ĉar ŝia amanto ŝin trompis.“</p>
+
+<p>„Jes, pro tio.“</p>
+
+<p>„Ĉu ci memoras al Vasja?“ malgaje aldiris Kostja.</p>
+
+<p>„Kia Vasja?“ demandis Fedja.</p>
+
+<p>„Tiu, kiu estas droninta“, respondis Kostja, „en ĉi tiu sama rivero.
+Kia knabo li estis! kia knabo! Lia patrino, Feklista, kiel ŝi amis
+lin, Vasja-n! Kvazaŭ ŝi, Feklista, antaŭsentis, ke en la akvo li
+trovos sian pereon! Ofte iris Vasja por bani en la rivero kun ni,
+knaboj; ŝi timtremis ... Aliaj virinoj ne timas, preteriras kun
+trogoj, sed Feklista ĉiam metis la trogon teren kaj vokis lin:
+‚Revenu, mia lumeto, revenu, mia falketo!‘ Kaj kiel li dronis, nur
+Dio scias: li amuziĝis tie, sur la bordo, la patrino estis ankaŭ tie
+&mdash; ŝi rastis fojnon. Subite ŝi aŭdis, kvazaŭ iu ellasas vezikojn en
+la akvo, ŝi rigardas &mdash; naĝas nur la ĉapeto de Vasja. De tiu tempo
+Feklista kvazaŭ sensaĝiĝis: ŝi sin kuŝigas ofte sur la lokon, kie
+li estas droninta. Ŝi kuŝas, fratuloj, kaj kantas tiun kanteton,
+kiun Vasja kantadis &mdash; vi memoras ... Ŝi ĝin kantas kaj ploras, vee
+plendas al Dio...“</p>
+
+<p>„Jen Pavluŝa venas“, diris Fedja.</p>
+
+<p>Pavel alproksimiĝis al la fajro kun la kaldroneto plena de akvo.</p><!-- p.070 -->
+
+<p>„Nu, fraŭletoj“, li komencis post iometa silentado. „Ne bona afero
+okazis.“</p>
+
+<p>„Kio do?“ rapide demandis Kostja.</p>
+
+<p>„Mi aŭdis la voĉon de Vasja.“</p>
+
+<p>Ĉiuj ektremis.</p>
+
+<p>„Ĉu vere, ĉu vere?“ ekbalbutis Kostja.</p>
+
+<p>„Je Dio ... Mi kliniĝis al la akvo, subite mi estas vokata ... la
+voĉo de Vasja ... kvazaŭ el la akvo ... ‚Pavluŝa ... venu ĉi tien!‘
+Mi deiris; tamen mi ĉerpis iomete da akvo.“</p>
+
+<p>„Ho Dio, ho Dio!“ diris la knaboj, farante krucosignon. „La
+akvokoboldo ja vokis cin, Pavel“, aldiris Fedja. „Ni ĵus parolis pri
+li, pri Vasja...“</p>
+
+<p>„Ho, tio estas malbona signo“, malrapide diris Iljuŝa.</p>
+
+<p>„Nu, kion fari!“ diris Pavel decide. „Oni ne evitos sian sorton!“</p>
+
+<p>La knaboj eksilentis. La vortoj de Pavel, videble, profundanime ilin
+impresis. Ili kuŝigis sin antaŭ la fajro, intencante tie dormi.</p>
+
+<p>„Kio estas tio?“ demandis Kostja, duonlevante la kapon.</p>
+
+<p>„Tio &mdash; skolopoj<!-- originale: skalopoj --> flugas, fajfas...“</p>
+
+<p>„Kien ili flugas?“</p>
+
+<p>„Tien, kie, oni rakontas, ne ekzistas la vintro.“</p>
+
+<p>„Ĉu ekzistas tiaj landoj?“</p>
+
+<p>„Jes...“</p>
+
+<p>„Ĉu malproksime?“</p>
+
+<p>„Tre malproksime, trans varmaj maroj...“</p>
+
+<p>Kostja sopire ekĝemis kaj malfermis la okulojn.</p>
+
+<p>Jam pasis pli ol tri horoj de tiu tempo, kiam mi najbariĝis ĉe la
+knaboj. Fine leviĝis la luno; sed mi ĝin ne tuj rimarkis. Tiom ĝi
+estis malgranda kaj mallarĝa. La senluma nokto plu estis belega
+... Sed jam multaj steloj alproksimiĝis al la malhela rando de la
+tero; steloj, ankoraŭ<!-- p.071 --> antaŭ nelonge alte starintaj en la ĉielo. Ĉio
+eksilentis ĉirkaŭe, kiel kutime ĉio eksilentas antaŭ la mateno. Ĉio
+eniĝis en fortan senmovan antaŭmatenan dormadon.</p>
+
+<p>Ne tiel forte odoris la aero, kvazaŭ disverŝiĝis sur ĝin la mucido...
+Ne longaj estas someraj noktoj! La konversacio de la knaboj estis
+estingiĝanta kune kun la fajroj. La hundoj ankaŭ dormis... La
+ĉevaloj, kiom mi povis distingi en la apenaŭ lumtremetanta, malforta
+brileto de la steloj, ankaŭ estis kuŝantaj, mallevinte la kapojn.
+Kvazaŭ sveno ekkaptis min, mi ekdormetis...</p>
+
+<p>Freŝa flueto tuŝis mian vizaĝon. Mi malfermis la okulojn: jam
+mateniĝis... Oni ankoraŭ ne vidis la matenruĝon, sed la oriento jam
+blankiĝis... Kvankam neklare, mi jam povis vidi ĉirkaŭ mi ĉion...
+Palgriza ĉielo heliĝis, malvarmiĝis, ekbluiĝis; la steloj jen
+trembriletis, jen foriĝis... La tero malsekiĝis, la folioj kvazaŭ
+ŝvitis, ie aŭdiĝis jam vivaj voĉoj, kaj fluanta, frumatena venteto
+jam komencis vagi kaj flirti super la tero. Mia korpo respondis al ĝi
+per facila, gaja tremeto. Mi rapide ekstaris kaj alproksimiĝis al la
+knaboj. Ili ĉiuj dormis, kvazaŭ senvivuloj, ĉirkaŭ la finbruletanta
+lignaro; nur Pavel duonleviĝis kaj rigardis min fikse.</p>
+
+<p>Mi kapsalutis lin kaj foriris laŭlonge de la ekfumiĝinta rivero.
+Apenaŭ mi tramarŝis du verstojn, jam ĉirkaŭ mi ekverŝiĝis &mdash; unue<!-- originale: unŭe -->
+rozruĝaj, poste purpuraj, orkoloraj fluoj de la juna varma lumo ...
+elverŝiĝis sur la vasta herbejo malseka &mdash; antaŭe, malantaŭe &mdash; sur
+ekverdiĝintaj montetoj, de unu arbaro ĝis la alia, sur la longa
+polva vojo, brilantaj ekruĝiĝintaj arbustoj, sur la rivero, honteme
+bluiĝanta el sub la maldensiĝanta nebulo. Ĉio ekmoviĝis, vekiĝis,
+ekkantis, ekparolis... Kiel diamantaj radilumoj ekruĝiĝis grandpecaj
+gutoj de roso. Al mi renkonte flugis la sonorado, la sonoj, klaraj,
+laŭtaj,<!-- p.072 --> ŝajnis kvazaŭ<!-- originale: kzavaŭ --> ankaŭ lavitaj de la matena freŝmalvarmeto ...
+Subite preterpasis kure la ripozinta ĉevalaro, pelita de la konataj
+knaboj.</p>
+
+<p>Bedaŭrinde mi estas devigita aldiri, ke Pavel mortis en la sama jaro.
+Li ne dronis: li mortiĝis, falante de la ĉevalo ... Domaĝe, li estis
+bravulo!</p>
+
+
+
+<div class="section" id="nr4">
+<h2>POEMETOJ EN PROZO</h2>
+</div>
+
+<h3>HUNDO</h3>
+
+<p>Ni estas duope en la ĉambro &mdash; mi kaj mia hundo. Terura ventego
+blovas ekstere.</p>
+
+<p>Kontraŭe de mi sidas mia hundo kaj rigardas en miajn okulojn.</p>
+
+<p>Mi ankaŭ rigardas en ĝiajn okulojn.</p>
+
+<p>Kvazaŭ ion diri ĝi volas al mi. Ĝi estas muta, senvorta, ĝi ne
+komprenas sin mem, &mdash; sed mi ĝin komprenas.</p>
+
+<p>Mi komprenas, ke en tiu ĉi momento en ĝi, kiel ankaŭ en mi, vivas la
+sama sento, ke ne estas diferenco inter ni. Ni estas egalaj; en ĉiu
+de ni brulas, lumas sama tremetanta fajreto.</p>
+
+<p>Alflugos la morto, svingos sian malvarman, larĝan flugilon ...</p>
+
+<p>Kaj venos fino al ni!</p>
+
+<p>Kiu scios poste, kia fajreto brilis en mi kaj kia &mdash; en ĝi?</p>
+
+<p>Ne, tio ne besto kaj homo interŝanĝas rigardojn ...</p>
+
+<p>Du paroj da egalaj okuloj estas fiksitaj unu al la alia ...</p>
+
+<p>Kaj en ĉiu paro da okuloj, en la besto kaj en la homo, la sama vivo
+timeme sin alpremas al la vivo de l’ alia.</p><!-- p.073 -->
+
+
+<h3>SFINKSO</h3>
+
+<p>Flavete-griza sablo supre molaĉa, malsupre malmola ... sablodezerto
+sen fino ... Super tiu ĉi sabla ebenaĵo, super tiu ĉi maro el morta
+cindro, sin levas grandega kapo de egipta sfinkso.</p>
+
+<p>Kion volas elparoli tiuj ĉi dikaj, antaŭensaltintaj lipoj? tiuj ĉi
+senmove dislarĝigitaj, suprenfalditaj naztruoj &mdash; kion ili esprimas?
+Kion volas diri tiuj okuloj, duone ekdormintaj, duone atentemaj sub
+duobla arko de altaj brovoj? Ili volas ion eldiri! Ili eĉ diras ion,
+sed nur Ojdipus<a href="#Footnote42" class="fnanchor">[42]</a> povas solvi la enigmon, kompreni ilian senvortan
+paroladon.</p>
+
+<p>Ho ... sed mi ekkonas tiujn ĉi trajtojn &mdash; en ili estas nenio egipta.
+Blanka, mallarĝa frunto, elsaltantaj vangostoj, mallonga, rekta nazo,
+bela blankdenta buŝo, molaj lipharoj, krispa barbeto ... sur la kapo
+&mdash; &mdash; haramaso kun hardisiĝo ... larĝe disstarigitaj malgrandaj
+okuloj ... sed tio estas vi ... mia samlandano ... rusa kamparano? De
+kiam do vi iĝis sfinkso? Ĉu vi ankoraŭ ion volas elparoli? Jes, vi
+ankaŭ estas sfinkso.</p>
+
+<p>Viaj okuloj &mdash; &mdash; senkoloraj, sed profundaj &mdash; &mdash; parolas ankoraŭ.
+Ankaŭ sensona kaj enigma estas tiu parolado.</p>
+
+<p>Sed kie &mdash; do sin trovas via Ojdipus?</p>
+
+<p>Ho ve ... ne estas facile fariĝi via Ojdipus, vi, tutrusa sfinkso!</p>
+
+
+<h3>EGOISTO</h3>
+
+<p>Li posedis ĉion necesan por iĝi vipo de sia familio.</p>
+
+<p>Li naskiĝis bonsana, riĉa, kaj dum sia tuta vivo, restante<!-- p.074 --> riĉa kaj
+bonsana, li neniam agis malbone aŭ erare, ne diris nenecesan vorton
+kaj ne trompiĝis.</p>
+
+<p>Li estis senriproĉe honesta. Fiera pro sia honesteco, li turmentis
+per ĝi siajn parencojn, amikojn, konatojn.</p>
+
+<p>Lia honesteco estis kapitalo ... kaj li, kiel procentegisto, demandis
+por ĝi procentegojn.</p>
+
+<p>Lia honesteco ebligis al li kaj rajtigis lin esti senkompata kaj
+ne fari bonon, kio ne estis ordonita. Li estis senkompata, li ne
+bonfaradis ... ĉar la bonfarado ordonita ne estas bono ĝusta.</p>
+
+<p>Pri neniu li zorgis, krom pri si mem &mdash; ĉar li estis modela. Li
+sincere indignis, kiam aliaj ne zorgis pri li!</p>
+
+<p>Samtempe li ne opiniis sin mem egoisto. &mdash; Li plej severe mallaŭdegis
+kaj persekutis egoistojn. Kompreneble! &mdash; la egoismo de aliaj
+malhelpis al la lia.</p>
+
+<p>Ne sciante sin kapabla al ia erareto, li ne komprenis, ne toleris ies
+erareton. Li ĝenerale komprenis nenion kaj neniun, ĉar li tuta, de
+ĉiuj flankoj, de supre kaj sube, estis ĉirkaŭita nur de si mem.</p>
+
+<p>Li eĉ ne komprenis, kion signifas „pardoni“. Li mem al si ne havis
+okazon pardoni ... Kial do li devas pardoni aliajn?</p>
+
+<p>Antaŭ la juĝo de la propra konscienco, antaŭ la vizaĝo de sia Dio,
+li, miraklo, monstro de bona virtemo, levis la okulojn supren kaj
+elparoladis per firma, klara voĉo: „Jes, mi estas morala homo!“</p>
+
+<p>Li ripetos tiujn vortojn, mortonte, kaj nenio tremetos eĉ tiam en lia
+ŝtona koro, en la koro sen fendeto, sen makuleto ...</p>
+
+<p>Ho, la malbelo de la memkontentiĝa, nepardonema, malmultekoste
+akirita virteco, &mdash; ci estas pli abomeninda ol la malkaŝita malbelo
+de la malvirto!</p><!-- p.075 -->
+
+
+<h3>LAZURREGNO</h3>
+
+<p>Ho, lazurregno! Ho, lando de lazuro, lumo, juneco, feliĉo!</p>
+
+<p>Mi vidis vin ... en sonĝo ...</p>
+
+<p>Ni estis kelke da vojaĝantoj en belega, ornamita boato. Kvazaŭ brusto
+de cigno iĝis blanka velo sub tornitaj mastoj.</p>
+
+<p>Mi ne konis miajn kunvojaĝantojn, sed mi komprenis, ke ili estis same
+junaj, gajaj kaj feliĉaj kiel mi mem.</p>
+
+<p>Mi eĉ ilin ne rimarkis. Ni vidis ĉirkaŭ ni nur la senliman
+lazurkoloran maron, kovritan per oraj skvameretoj ... super nia kapo
+&mdash; la ĉielon samkorolan kiel tiu lazura maro ... Sur ĝi, triumfante
+kaj kvazaŭ ridante, ruliĝis la karesplena suno.</p>
+
+<p>Kaj de tempo al tempo aŭdiĝis inter ni rido sonora, gaja, kiel rido
+de dioj!</p>
+
+<p>Foje ies buŝo eligis vortojn, versojn, mirinde belajn, plenajn de
+forto kaj de inspiro ... Ŝajnis, ke la ĉielo mem resonas responde
+kaj la maro ĉirkaŭa tremetas pro sama sento ... Kaj poste ree estiĝis
+feliĉega silento ...</p>
+
+<p>Facile naĝante sur molaj ondoj, moviĝis nia rapidira boato. Ne la
+vento ĝin movis; ĝin direktis niaj propraj, ludantaj koroj. Ili ĝin
+portis tien, kien ni deziris.</p>
+
+<p>Ni renkontis insulojn, sorĉfabelajn, duondiafanajn insulojn,
+rebrilantajn kiel juvelŝtonoj kaj smeraldoj. Ebriigaj bonodoroj
+alvenis de rondigitaj bordoj. La unuaj el tiuj insuloj surŝutis
+nin per pluvo el rozoj kaj konvaloj. De aliaj subite leviĝis
+ĉielarkokoloraj, longflugilaj birdoj.</p>
+
+<p>La birdoj sin turnis super ni, la konvaloj kaj rozoj fandiĝis en
+perlsimila ŝaŭmo, glitanta laŭlonge de la glataj flankoj de nia
+boato. Kune kun la floroj alflugis dolĉaj sonoj. Aŭdiĝis inter ili
+virinaj voĉoj. Kaj ĉio ĉirkaŭa: la ĉielo, la maro, la bloviĝo de la
+velo supre,<!-- p.076 --> la plaŭdado de la akvofluo post la boato &mdash; ĉio parolis
+pri amo, pri feliĉiga amo!</p>
+
+<p>Kaj ŝi, kiun amis ĉiu el ni, ŝi estis ĉi tie &mdash; nevidebla kaj
+proksima ... Ankoraŭ unu momento &mdash; kaj jen &mdash; ekbrilos ŝiaj okuloj,
+ekfloros ŝia rideto ... ŝia mano tuŝos la vian kaj fortiros vin en
+neniam velkontan paradizon!</p>
+
+<p>Ho, regno lazura! Mi vidis vin ... en sonĝo ...</p>
+
+
+<h3>FESTO EN LA ĈIELO</h3>
+
+<p>Foje la Supera Estulo aranĝis grandegan feston en sia lazurlanda
+palaco.</p>
+
+<p>Li invitis ĉiujn virtojn. La virtoj ja estas sinjorinoj; &mdash; tial li
+ne invitis sinjorojn.</p>
+
+<p>Ili kuniĝis multnombraj ... grandaj kaj etaj. La etaj virtoj estis
+pli agrablaj, pli afablaj ol la grandaj. Sed ĉiuj ŝajnis kontentaj
+kaj ĝentile interkonversaciis, kiel decas al proksimaj parencoj kaj
+konatoj.</p>
+
+<p>Sed jen &mdash; la Supera Estulo rimarkis du belajn sinjorinojn, kiuj,
+ŝajne, ankoraŭ ne konis unu la alian.</p>
+
+<p>Li prenis la manon de l’ unu kaj alkondukis ŝin al la alia.</p>
+
+<p>„Dankemo!“ li diris, montrante la unuan.</p>
+
+<p>„Bonfarado!“ li diris, prezentante la duan.</p>
+
+<p>Ambaŭ virtoj tre ekmiris: dum la tempo, ke la mondo ekzistas &mdash; kaj
+ĝi estas sufiĉe malnova &mdash;, ili nun la unuan fojon renkontis unu la
+alian.</p>
+
+
+<h3>HALTU!</h3>
+
+<p>Haltu! Tia, kia mi vin vidas nun &mdash; restu por ĉiam en mia memoro! El
+viaj lipoj eliĝis lasta inspirplena sono, viaj okuloj ne brilas, sed
+estingiĝas, troplenaj de feliĉo, de kvietega konscio de l’ beleco,
+de tiu beleco, kiun vi sukcesis esprimi, de tiu beleco, al kiu vi
+etendas viajn triumfantajn, viajn laciĝantajn brakojn.</p><!-- p.077 -->
+
+<p>Kia lumo, pli maldensa, pli pura ol la sunlumo, surverŝas viajn
+membrojn, la faldetojn de via vestaĵo?</p>
+
+<p>Kia Dio per karesblovo de sia spiro forblovis de via frunto viajn
+disĵetitajn buklojn?</p>
+
+<p>Lia kisado brulas sur via pala, kvazaŭ marmora, frunto!</p>
+
+<p>Jen ĝi &mdash; la malkaŝita sekreto, la sekreto de l’ poezio, de l’ vivo,
+de l’ amo! Ne ekzistas alia senmorteco, &mdash; oni ne bezonas alian! &mdash;
+En tiaj momentoj vi estas bela!</p>
+
+<p>Ili forpasos &mdash; kaj vi estos ree iomete da cindro, virino, infano ...</p>
+
+<p>Sed tio vin ne interesas! En tiu momento vi iĝis pli alta, vi
+troviĝis ekster la pasema, templimita ... &mdash; Tiu via momento neniam
+finiĝos.</p>
+
+<p>Haltu! Permesu al mi esti partoprenanto de via senmorteco, faligu en
+mian animon la fajreron rebrilantan de via eterneco!</p>
+
+
+<h3>MORGAŬ<!-- originale: MORGAU -->! MORGAŬ!</h3>
+
+<p>Kiom vana, malplena, bagatela estas preskaŭ ĉiu tago travivita! Kiom
+malmulte da sekvoj ĝi postlasas! Kiel sensence, sensaĝe forkuris
+horoj post horoj!</p>
+
+<p>Tamen la homo ĉiam volas ekzisti; kara al li estas la vivado, li
+esperas, li atendas ion de l’ tempo estonta ... Ho, sed kian bonon?</p>
+
+<p>Sed kial li imagas, ke aliaj, venontaj tagoj ne estos similaj al la
+tago ĵus forpasinta?</p>
+
+<p>Li ne meditas pri tio. Li ĝenerale ne ŝatas mediti, &mdash; kaj li estas
+prava. &mdash;</p>
+
+<p>„Morgaŭ, morgaŭ“, li konsolas sin mem, ĝis kiam tiu „morgaŭ“
+entombigos lin.</p>
+
+<p>&mdash; Nu, se vi estos en la tombo, kontraŭvole vi ne meditos plu ...</p><!-- p.078 -->
+
+
+<h3>ROZO</h3>
+
+<p>La lastaj tagoj de l’ aŭgusto.</p>
+
+<p>La suno subiris ... Subita, fortega pluvo sen tondro, sen fulmo, ĵus
+estis transfluginta super vasta ebenaĵo.</p>
+
+<p>La ĝardeno antaŭ la domo fumis kaj brulis, tute surverŝita de la
+fajrego de la sunsubiro, de la pluvego ...</p>
+
+<p>Ŝi sidis ĉe la tablo en la salono kaj obstine enpense rigardis la
+ĝardenon tra la duonmalfermita pordo.</p>
+
+<p>Mi sciis, kio pasis tiam en ŝia animo. Mi sciis, ke post nelonga sed
+turmenta lukto, ŝi en tiu momento sin donis al la sento, kiu jam
+delonge estis pli forta ol ŝi ...</p>
+
+<p>Subite ŝi levis sin, rapide eliris en la ĝardenon kaj malaperis.</p>
+
+<p>Forpasis horo ... ankoraŭ unu ... ŝi ne revenis.</p>
+
+<p>Tiam mi levis min, eliris el la domo kaj iris laŭlonge de la aleo, en
+kiu, mi ne dubis, iris ŝi.</p>
+
+<p>Ĉio ĉirkaŭe mallumiĝis. Noktiĝis ... Sed sur la malseka sablo de la
+vojeto, hele ruĝiĝante en la mallumo, videbliĝis ia ronda aĵeto.</p>
+
+<p>Mi klinis min. Tio estis juna, apenaŭ disvolviĝinta rozo. Antaŭ du
+horoj mi vidis tiun ĉi rozon sur ŝia brusto.</p>
+
+<p>Mi zorge levis ĝin, kaj, reveninte en la salonon, mi kuŝigis ĝin sur
+la tablon, antaŭ ŝia seĝego.</p>
+
+<p>Ŝia vizaĝo paliĝis kaj samtempe pliviviĝis. Rapide, kun gaja
+konfuzo, ĉiuflanken rigardis ŝiaj mallevitaj, kvazaŭ malgrandiĝintaj,
+okuloj.</p>
+
+<p>Ŝi ekvidis la rozon, ekprenis ĝin, rigardis ĝiajn ĉifonitajn,
+malpurigitajn florfolietojn, sin turnis al mi &mdash; kaj ŝiaj okuloj,
+subite haltintaj, ekbrilis pro larmoj.</p>
+
+<p>„Pro kio vi ploras?“ demandis mi.</p>
+
+<p>„Pri ĉi tiu rozo ... Rigardu, kia ĝi iĝis...“</p><!-- p.079 -->
+
+<p>Mi ekvolis esprimi saĝecon.</p>
+
+<p>„Viaj larmoj forlavos la malpuron“, mi diris kun signifplena esprimo ...</p>
+
+<p>„Larmoj ne lavas, larmoj bruligas“, ŝi<!-- originale: ĝi --> respondis kaj, sin turninte al
+la kameno, ĵetis la floron en la mortantan flamon.</p>
+
+<p>„La fajro bruligos pli bone ... ol larmoj“, ŝi ekkriis kun ia vanteco
+&mdash; kaj ŝiaj okuloj, ankoraŭ brilantaj, ekridis provokante kaj feliĉe.</p>
+
+<p>Mi komprenis, ke ŝi ankaŭ estas ekbruligita.</p>
+
+
+<h3>NIMFOJ</h3>
+
+<p>Mi staris antaŭ monta plataĵo ĉirkaŭita de ĉenmontaro kvazaŭ de
+duonrondo. Juna, verda arbaro kovris ilin de supre ĝis malsupre.</p>
+
+<p>La diafana ĉielo suda estis blua; en la altaĵo brilludis sunradioj.</p>
+
+<p>Malsupre, kuŝitaj en la herbo, plaŭdetis rapidkuraj fontoj.</p>
+
+<p>Kaj mi ekmemoris antikvan legendon pri tio, kiel en la unua centjaro
+post kristnasko greka ŝipo naĝis sur la Egea maro.</p>
+
+<p>Estis tagmezo ... La vetero estis trankvila ... Subite, en la supro,
+iu klare diris: „Kiam vi preternaĝos la insulon, voku per laŭta voĉo:
+‚La granda Pan<a href="#Footnote43" class="fnanchor">[43]</a> estas mortinta!‘“</p>
+
+<p>La ŝipdirektanto miris kaj ektimis ... Sed, kiam la ŝipo venis preter
+la insulo, li obeis kaj vokis: „La granda Pan estas mortinta!“</p>
+
+<p>Kaj tuj, responde al lia voko, laŭlonge de la insula bordo (ĝi
+estis neloĝita) aŭdiĝis laŭtaj plorĝemoj, plendaj krioj: „Mortinta!
+Mortinta estas la granda Pan!“</p><!-- p.080 -->
+
+<p>Mi ekmemoris ĉi tiun legendon ... kaj stranga penso venis en mian
+cerbon. &mdash; Se mi vokus?</p>
+
+<p>Sed ĉio ĝojegis ĉirkaŭ mi ... mi ne povis pensi pri morto ... Mi do
+fortege elkriis: „Reviviĝis, reviviĝis la granda Pan!“</p>
+
+<p>Kaj tuj, &mdash; kia miraklo! responde al mia voko aŭdiĝis akorda ridado
+en la vasta duonrondo de l’ verda montaro, gajaj paroloj, plaŭdadoj.
+„Li reviviĝis! Pan reviviĝis!“ brusonis junaj voĉoj.</p>
+
+<p>Ĉio tie antaŭe subite ekridis, pli hele ol la alta suno, pli
+petoleme ol la fontoj, plaŭdetantaj sub la herbo. Aŭdiĝis rapidanta
+piedfrapo de malpezaj paŝoj, tra la verdaĵo vidiĝis marmora blanko de
+ondantaj tunikoj, viva ruĝo de nudaj korpoj. La nimfoj, driadoj<a href="#Footnote44" class="fnanchor">[44]</a>,
+bakĥaninoj<a href="#Footnote45" class="fnanchor">[45]</a> malsuprenkuris en la valon.</p>
+
+<p>Samtempe ili ĉiuj montriĝis ĉe la arbarrandoj. Bukloj disvolviĝis sur
+diinaj kapetoj, graciaj brakoj levas florkronojn kaj tamburinojn, &mdash;
+kaj la rido, brila, olimpa rido, kuras kaj malsuprenruliĝas kun ili.</p>
+
+<p>Antaŭe paŝas diino. Ŝi estas la plej alta, plej bela el ĉiuj &mdash; sur
+ŝia dorso sagujo, en la manoj pafarko, sur levitaj bukloj arĝenta
+luna falĉileto.</p>
+
+<p>Diana, ĉu tio estas ci?</p>
+
+<p>Sed subite haltis la diino ... kaj post ŝi ekhaltis ĉiuj nimfoj.</p>
+
+<p>Eksilentis la sonora ridado ... Mi vidis, kiel paliĝis la vizaĝo de
+la diino, subite mutiĝinta. Mi vidis, kiel ŝtoniĝis ŝiaj piedoj,
+kiel neesprimebla teruro malfermis ŝian buŝon, larĝigis la okulojn,
+fiksitajn malproksimen ... Kion ŝi ekvidis? Kion ŝi rigardis?</p>
+
+<p>Mi turnis min tieflanken, kien ŝi rigardis.</p><!-- p.081 -->
+
+<p>Sur la ĉielrando, post la malalta strio de kampoj, fajre brilis
+la pinto de l’ ora kruco sur la blanka sonorilejo de la kristana
+preĝejo. Tiun krucon ekvidis la diino.</p>
+
+<p>Mi aŭdis post mi daŭran ĝemsopiron, similan al la tremetado de
+rompiĝinta kordo. Kiam mi ree returniĝis, la nimfoj estis foriĝintaj.
+Ĉie, kiel antaŭe, estis verda la vasta arbaro, nur iuflanke, tra la
+branĉdensaĵo, vidiĝis, malaperante en la aero, blankaj pecetoj ...
+ĉu tio estis tunikoj de la nimfoj, aŭ la vaporo, leviĝanta el la vala
+fundo &mdash; mi ne scias ...</p>
+
+<p>Sed kiom bedaŭris mi la foriĝintajn diinojn!</p>
+
+<div class="footnotes">
+<p><b>Piednotoj</b></p>
+
+<div class="footnote" id="Footnote01">
+<p><span class="label">[1]</span> Kamparana domo en Nordruslando.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote02">
+<p><span class="label">[2]</span> Longa surtuto kuntirita ĉe la talio, nacia vestaĵo en
+Nordruslando.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote03">
+<p><span class="label">[3]</span> Pud = rusa pezmezuro (16,36 kilogramoj).</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote04">
+<p><span class="label">[4]</span> La servutuloj, kiuj plenumis diversajn servojn en la domo mem
+de gesinjoroj, estis nomataj: „kortanoj“. Diversaj ankaŭ estis la
+oficoj, okupitaj de ili.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote05">
+<p><span class="label">[5]</span> Diablo, arbarkoboldo: insultaj vortoj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote06">
+<p><span class="label">[6]</span> Pekis, nominte la diablon.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote07">
+<p><span class="label">[7]</span> Rusaj popolaj herooj, posedintaj eksterordinaran fortecon.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote08">
+<p><span class="label">[8]</span> Samovaro, temaŝino, en kiu oni boligas la akvon por prepari la
+teon.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote09">
+<p><span class="label">[9]</span> Akompanistinoj estis virinoj, kiuj ĉirkaŭis la nobelinon por
+amuzi<!-- originale: amusi --> ŝin, legi al ŝi laŭtvoĉe ktp. Ili estis, plejparte, nobelaj
+vidvinoj aŭ nobelaj fraŭlinoj el malriĉaj familioj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote10">
+<p><span class="label">[10]</span> Ili iris saluti la sinjorinon kaj, elpetante ŝian benon je ilia
+geedziĝo, ili alportis donacojn.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote11">
+<p><span class="label">[11]</span> Kun Dio, tiuj vortoj devis esti diritaj antaŭ ĉiu vojaĝo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote12">
+<p><span class="label">[12]</span> La ruĝa tuko, kun kiu oni iras svatiĝi je fraŭlino.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote13">
+<p><span class="label">[13]</span> En tiu tempo ĉiu urbo aŭ vilaĝo havis sian limbaraĵon.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote14">
+<p><span class="label">[14]</span> La mansvingo, gesto de senespero.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote15">
+<p><span class="label">[15]</span> La ĉambelano venis ĉiumatene al la sinjorino por raporti al ŝi
+pri domaj aferoj kaj ricevi ordonojn.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote16">
+<p><span class="label">[16]</span> Popola rimedo kontraŭ sveno.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote17">
+<p><span class="label">[17]</span> Ŝĉi = brasiksupo sen aŭ kun viando, rusa nacia manĝaĵo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote18">
+<p><span class="label">[18]</span> Versto, rusa distancmezuro, 1066 metroj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote19">
+<p><span class="label">[19]</span> La soldatedzino, en tiu epoko la militservo daŭris longe; tial
+la edzino de la soldato restis prizorgata de la tuta vilaĝo. Ankaŭ
+oni soldatigis ofte ribelajn servutulojn.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote20">
+<p><span class="label">[20]</span> Ikonoj: sanktaj bildfiguroj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote21">
+<p><span class="label">[21]</span> En Nordruslando, gubernio en la najbareco de la Moskvo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote22">
+<p><span class="label">[22]</span> Ĉevalkomercistoj vendas kaj aĉetas po amase ĉevalojn, paŝtigante
+ilin en la stepoj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote23">
+<p><span class="label">[23]</span> Insekto, pikanta precipe ĉevalojn; ruse: ovod; greke: ojstros;
+latine: oestrus; france: œstre; itale: estro; germane: Bremse.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote24">
+<p><span class="label">[24]</span> Karesnomoj de &mdash; Fedor, Pavel, Ilja, Konstantin kaj Ivan.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote25">
+<p><span class="label">[25]</span> Ĉerpejo, en la paperfabrikoj oni nomas la ejon, kie oni elĉerpas
+la paperon en pelvegoj. Ĝi troviĝas ĉe la digo mem, sub la rado de
+la papermuelilo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote26">
+<p><span class="label">[26]</span> Defluilo, laŭlonge de ĝi la akvo kuras al la rado.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote27">
+<p><span class="label">[27]</span> La eco de krucosigno, forpeli la ĉarmigon senditan de diablo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote28">
+<p><span class="label">[28]</span> „Pura“, la diablo ne havas sur ĝi potencon; „libera“, de diablaj
+servistoj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote29">
+<p><span class="label">[29]</span> La rusa popola fantazio lokas ĉie homfigurajn „spiritojn“: En la
+arbaro loĝas arbarkoboldo, malbona petolulo, kiu devojigas pasantojn.
+En la riveroj loĝas virinaspektaj estaĵoj = „nimfoj“. Ili allogas
+virojn. En la domo loĝas „domovoj“ = „domspiritoj“. Ĉiujn tiujn
+„spiritojn“ oni nomas „malicaj, malpuraj, malbonaj“. La krucosigno,
+farata en oportuna momento, forpelas la diablan forton. Estas lokoj,
+konataj kiel „malpuraj, malbenitaj“.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote30">
+<p><span class="label">[30]</span> Korvinoj, timemaj birdoj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote31">
+<p><span class="label">[31]</span> La bestoj, laŭ superstiĉaj kredoj, sentas diablan forton.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote32">
+<p><span class="label">[32]</span> Nomoj de la hundoj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote33">
+<p><span class="label">[33]</span> Kaftano, kamparana surtuto.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote34">
+<p><span class="label">[34]</span> „Sorĉa herbo“, havas econ disfosi la teron.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote35">
+<p><span class="label">[35]</span> „Gepatra sabato“ = sabato de la karnavala semajno, antaŭ la
+Grandega Fastado, kiu daŭras ĝis Paska dimanĉo. La tago, en kiu
+oni rememoras la mortintojn, simila al franca „Toussaint“, germana
+„Allerseelen“.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote36">
+<p><span class="label">[36]</span> Veremulo, homo bonmora, bonfaranta, vivanta laŭ Dia leĝo. &mdash; La
+kolombo estas opiniata sankta birdo. Sur sanktaj bildoj la popola
+fantazio personigas la „Sanktan spiriton“ en la figuro de kolombo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote37">
+<p><span class="label">[37]</span> La kamparanoj rusaj tiel nomas la sunan mallumiĝon, pensante, ke
+ĝi antaŭdiras tujan finiĝon de la mondo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote38">
+<p><span class="label">[38]</span> „Izba“, kamparana domo en Nordruslando.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote39">
+<p><span class="label">[39]</span> En la legendo pri la alveno de „Triŝka“, kiu pereigos homajn
+animojn, eble estas ripetata la legendo pri Antikristo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote40">
+<p><span class="label">[40]</span> Hejmsiduloj, en la senco: vi sidas hejme kaj nenion scias.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote41">
+<p><span class="label">[41]</span> Akvotruo, la akvo, kiu restas post la printempa degelo kaj
+rivera elbordiĝo; ĝi ofte ne sekiĝas eĉ somere.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote42">
+<p><span class="label">[42]</span> Ojdipus, lat. Oedipus, reĝo mita en Tebaj (Grekujo), solvis la
+enigmon de la Sfinkso, monstro, kiu mortigis ĉiun, kiu ne povis solvi
+ĝian enigmon. La grekoj imagis ĝin kiel virgulinon kun leona korpo
+kaj birdflugiloj. La egiptaj sfinksoj, kiel simboloj de l’ forto,
+estis regule viraj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote43">
+<p><span class="label">[43]</span> Greka paŝtista dio, dio de la verdiĝanta naturo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote44">
+<p><span class="label">[44]</span> Arbarnimfoj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote45">
+<p><span class="label">[45]</span> Aninoj de Bakĥo, la dio de l’ vino.</p></div>
+</div>
+
+<div class="tnotes">
+<p><b>Notoj de transskribinto:</b></p>
+
+<p>Mi translokigis ĉiujn piednotojn al la fino de la teksto. Mi silente
+ĝustigis etajn interpunkciajn erarojn, kaj registris aliajn ŝanĝojn
+per html-aj komentoj. Ankaŭ originalajn paĝkomencojn mi simile
+registris.</p>
+</div>
+<div>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 66037 ***</div>
+</body>
+</html>
diff --git a/old/66037-0.txt b/old/66037-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..3e82331
--- /dev/null
+++ b/old/66037-0.txt
@@ -0,0 +1,3027 @@
+The Project Gutenberg eBook of Elektitaj noveloj, by Ivan Sergeevich
+Turgenev
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
+most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
+whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
+of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at
+www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you
+will have to check the laws of the country where you are located before
+using this eBook.
+
+Title: Elektitaj noveloj
+
+Author: Ivan Sergeevich Turgenev
+
+Translator: Alexandra Mexin
+
+Release Date: August 11, 2021 [eBook #66037]
+
+Language: Esperanto
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+Produced by: Andrew Sly, Miroslav Malovec and the Online Distributed
+             Proofreading Team at https://www.pgdp.net (his file was
+             produced from images generously made available by Biblioteka
+             Cyfrowa KUL.)
+
+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ NOVELOJ ***
+
+  INTERNACIA
+  MONDLITERATURO
+
+  Kolekto de la plej famaj verkoj
+  el ĉiuj naciaj literaturoj
+
+  FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1923
+  ESPERANTO-FAKO
+
+
+
+
+I. S. TURGENEV
+
+ELEKTITAJ NOVELOJ
+
+  El la rusa originalo tradukis
+  Alexandra Mexin
+
+  FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1923
+  ESPERANTO-FAKO
+
+ĈIUJ RAJTOJ ESTAS REZERVATAJ
+
+PRESEJO BREITKOPF & HÄRTEL, LEIPZIG
+
+
+
+
+TABELO DE ENHAVO
+
+                      Paĝo
+  Antaŭparolo kun biografio de Ivan S. Turgenev   7
+  Mumu                                           13
+  Beĵin-Herbejo                                  50
+  Poemetoj en prozo                              77
+    Hundo -- Sfinkso -- Egoisto -- Lazurregno --
+    Festo en la ĉielo -- Haltu! -- Morgaŭ! Morgaŭ!
+    -- Rozo -- Nimfoj.
+
+
+
+
+ANTAŬPAROLO
+
+KUN BIOGRAFIO DE IVAN S. TURGENEV
+
+
+La librokolekto „Internacia Mondliteraturo“ havas la taskon,
+konigi al la Esperantistaro per karakterizaj verkoj la plej famajn
+verkistojn de diversaj nacioj. Starante antaŭ la demando, kiu
+_rusa_ poeto meritas, kiel unua reprezenti la literaturon de sia
+popolo en ĉi tiu libroserio, oni sen hezito donos sian voĉon al
+_Ivan Turgenev_; ĉar lin antaŭ ĉiuj honoras la ĝenerala juĝo, ke li
+estas inter la rusaj verkistoj „la plej klasika“. Krome oni nomis
+lin ankaŭ „la plej eŭropa“, aludante per tio, ke Turgenev estis la
+arta reprezentanto de la „Okcidentemuloj“, rusa partio politika kaj
+literatura, kiu volis enigi en Ruslandon la tuteŭropan modernan
+kulturon kun ĝiaj klereco kaj liberecaj ideoj. Pro tio neruso plej
+bone komencos la studadon de la rusa literaturo per ĉi tiu poeto,
+ĉar liaj pensmaniero kaj stilo estas por ĉiu klaraj kaj facile
+kompreneblaj, kaj li kvazaŭ sur oportuna vojo enkondukas en la
+fremdecan regnon de la rusa animo.
+
+La epoko, en kiu ekverkis Turgenev, estas ĉefe karakterizita per la
+mizera stato de sklaveco, en kiu vivis grandega parto de la rusa
+popolo. Regis tiam ankoraŭ la malbeninda sistemo de l’ servuto, kiu
+subigis ĉiujn sociajn rilatojn al siaj kruelaj leĝoj. Sub la „servuta
+rajto“ ekzistis nur du precipaj klasoj: sinjoroj kaj servutuloj. La
+rusa regnestraro sub Nikolaj Ia celis per ĉiuj rimedoj daŭrigi kiel
+eble plej longe tiun staton. Tial ĝi malpermesis kaj persekutis ĉion,
+kio povus -- rekte aŭ malrekte -- akceli la forigon de la servuto.
+Per feraj manoj la registaro retenis la kamparanojn, kiuj aspiris la
+liberecon, kaj same la sklavposedantojn, kiuj mem protestis kontraŭ
+la indigninda sklaveco de siaj sampopolanoj. Estis sinjoroj, kies
+konscienco ne permesis al ili ĝui komfortan vivadon, kiam apud ili
+suferis homoj, sur kies sango kaj larmoj apogiĝis la „civilizacio“ de
+tiu epoko.
+
+Tamen tre forte staris ankoraŭ la muroj de la sklaveco kaj
+nerompeblaj ŝajnis la katenoj de l’ mallibero. La ribeloj de la
+servutuloj estis subpremataj per pafiloj kaj kanonoj, kaj malfortaj
+estis la voĉoj de tiuj servutsinjoroj, kiuj -- kvankam hontante pri
+la malhonesteco de la aĉetado, vendado kaj ekspluatado de homoj kiel
+de bestoj -- tamen ne riskis malkaŝe kaj kuraĝe _agi_ kontraŭ tiu
+profunde enradikiĝinta institucio. Sed ekstaris aliaj -- noblaj kaj
+bravaj filoj de Ruslando, kiuj ne povis toleri senage tiun hontegon
+kaj laŭte protestis kontraŭ la servuto je la nomo de vera amo al sia
+patrolando, je la nomo de la piedpremitaj homrajtoj. Ivan Turgenev
+apartenis al tiuj noblaj kaj bravaj homoj.
+
+_Ivan Sergejeviĉ Turgenev_ (1818-1883) naskiĝis en la urbo Orel,
+en riĉa nobela familio. Sian infanaĝon li pasigis en la granda
+vilaĝobieno Spasskoje-Lutovinovo, kiu apartenis al lia patrino. En
+tiu tempo estis kutimo en la nobelaj familioj, inviti eksterlandajn
+edukistojn. Tial la juna Turgenev havis guvernantojn francajn
+kaj germanajn kaj parolis perfekte tiujn du lingvojn. Malgraŭ la
+senzorga, luksa vivo la juna Turgenev ne estis feliĉa. Li tro frue
+rimarkis la malgajan sorton de la servutularo, bedaŭrinde en sia
+hejmo mem. Lia patrino estis kruela al la servutularo kaj hejma
+servistaro. Por ĉiam en la juna animo de la estonta eminenta verkisto
+restis la malgajaj okazintaĵoj el la vivo de la kamparanoj, la
+sklavoj de la sinjoroj. Dekunujara Turgenev estis sendata al Moskvo
+en edukejon, kie li perfekte ellernis ankaŭ la anglan lingvon.
+Dekkvinjara li jam iĝis studento de la Moskva universitato, kie li
+studis historion kaj filologion. Sed baldaŭ li estis devigata reveni
+en la vilaĝon, ĉar lia patro mortis.
+
+Unu jaron Turgenev pasigis en la bieno de sia patrino. Iliaj
+interrilatoj malboniĝis pro tio, ke Turgenev ne povis toleri ŝian
+kruelan konduton al la servutularo, kaj la fiera, despotema nobelino
+ne ŝatis la humanajn ideojn de sia filo. Turgenev forlasis la
+hejman vilaĝon por viziti la Peterburgan universitaton. Atinginte
+la gradon de kandidato, li vojaĝis en la jaro 1838a al Germanlando
+kaj studis ĉe la Berlina universitato klasikan filologion, historion
+kaj filozofion. Reveninte en sian patrujon post du jaroj, Turgenev
+definitive disiĝis de sia patrino, rifuzis monrimedojn de ŝi kaj
+komencis vivi de siaj literaturaj laboroj.
+
+Turgenev dediĉis en la komenco de sia literatura agado sian grandegan
+verkistan talenton al la priskribo de la malgaja vivado de la
+servutularo. Liaj rakontoj el la kamparana vivo aperis en la jaro
+1852a sub la titolo: „Memoraĵoj de ĉasisto“. La libro faris tre
+grandan impreson sur la legantojn kaj fondis lian famon. Kun veremo
+Turgenev kuraĝe montras en ĝi la hontindan sklavostaton de milionoj
+da rusoj. La caro Aleksander IIa, tiam ankoraŭ kronprinco, tre ŝatis
+la libron de Turgenev. La bela rakontaro sendube akcelis multe la
+liberigon de la kamparanoj en la jaro 1861a.
+
+En la jaro 1856a Turgenev transloĝiĝis en Parizon, kie li restis
+ĝis sia morto. Tie li skribis siajn rimarkindajn romanojn: „Nobela
+nesto“, „Patroj kaj infanoj“ kaj aliajn. Krom admirinda beleco de la
+lingvo kaj de la stilo, krom la arto belege priskribi ia naturon,
+la verkoj de Turgenev estas plenaj de humanaj ideoj. Tiu ĉi granda
+verkisto alvokas la kompaton al ĉiuj malfeliĉuloj kaj persekutatoj,
+la amon al ĉio nobla kaj ideala. Mortinte en la jaro 1883a en
+Bougival apud Paris, Turgenev estis enterigata en Peterburgo, en la
+famkonata tombaro Volkova, kie ripozas apud li en eterna dormado
+ankaŭ aliaj eminentaj kaj noblaj filoj de la rusa lando ...
+
+Baldaŭ Turgenev iĝis famglora ankaŭ en eksterlando. Eminentaj aŭtoroj
+skribis pri li kaj liaj verkoj: Daudet, Renan, Carlyle k. a. --
+Turgenev estis amiko de Merimée, Flaubert, Rolstown kaj Tennyson. --
+Li apartenas al la tuta homaro!
+
+La noveloj de Turgenev, kiujn mi elektis por ĉi tiu libro, apartenas
+al diversaj periodoj de lia verkado.
+
+La novelo „_Mumu_“ aperis en la jaro 1852a. Sub ĝia arta vesto
+kaŝiĝas akra kritiko kontraŭ la socia institucio, kiu permesis la
+sklavigon de homo per alia homo. Kaprica maljuna nobelino forprenas
+de liaj terkulturaj laboroj surdmutan grandegulon, Gerasim, kaj
+destinas lin kortgardisto por sia domo en Moskvo. Apenaŭ kutimiĝinte
+al la nova vivo en la grandurbo, la soleca Gerasim ekamas la humilan,
+simplaniman lavistinon Tatjana. Sed, laŭ ordono de la sinjorino,
+Tatjana estas edzinigata kun drinkemulo. Poste Gerasim koraliĝas
+al la hundeto Mumu, kiun li trovis kaj prenis kun si, sed ree la
+sinjorino, al kiu la hundeto de ŝia servutulo ne montris la atenditan
+respekton, ĉagrenas la bonkoran mutulon, ordonante forigi la hundon.
+Fine Gerasim devas mem dronigi sian karulon. La angla verkisto
+Carlyle nomis la novelon „Mumu“ la plej kortuŝa el ĉiuj rakontoj,
+kiujn li iam legis.
+
+La dua rakonto „_Beĵin-Herbejo_“ estas prenita el la libro
+„Memoraĵoj de ĉasisto“, aperinta en la jaro 1852a. Ĉasante Turgenev
+pasigas la nokton sur la Beĵin-Herbejo en la societo de kamparanaj
+knaboj, kiuj dumnokte gardas paŝtiĝantajn ĉevalojn. La simpla elkora
+babilado de la knaboj konigas al ni rusajn superstiĉojn, kiuj devenas
+parte de la malklereco -- la kamparanoj ne povas klarigi naturajn
+fenomenojn -- parte estas restaĵoj de la idolana religio, kiu
+strange intermiksiĝas en kredoj kaj ritoj kun la kristana. -- La bela
+rakonto estas kvazaŭ kadrumita de admirinda naturpriskribo.
+
+Kiel fina akordo sonas la lirikaj „_Poemetoj en prozo_“, aperintaj
+en la jaro 1881a. La lacanima majstro esprimas en ili krom altaj
+tuthomaraj ideoj ankaŭ siajn proprajn personajn sentojn, meditas pri
+sia sorto, pri morto kaj senmorteco.
+
+Alexandra Mexin.
+
+
+
+
+MUMU
+
+
+En unu el la stratoj malproksimaj de la centro, en Moskvo, en griza
+domo, kun blankaj kolonoj, interetaĝo kaj kurbiĝinta balkono, loĝis
+iam nobela vidvino kun multnombra hejmanaro. Ŝiaj filoj havis
+oficon en Peterburgo, ŝiaj filinoj estis edziniĝintaj; ŝi eliradis
+malofte el sia domo kaj en soleco pasigis la lastajn jarojn de sia
+avara, enuiga maljunaĝo. Jam delonge preterpasis ŝia tago, sengaja,
+malserena; sed ŝia vespero estis pli malluma ol la nokto mem.
+
+El ŝia tuta servantaro la plej rimarkinda persono estis la
+kortgardisto Gerasim, viro altkreska, grandegulo, sed naskita
+surdmuta. La sinjorino prenis lin el la vilaĝo, kie li vivis sola, en
+malgranda „izba“[1], loĝante dise de siaj fratoj. Li fervore plenumis
+siajn devojn, kiel servutulo.
+
+Eksterorde fortega, li laboris kvaroble pli ol iu alia -- li estis
+kapabla je ĉiu laboro. Estis ĝojo observi lin, kiam li plugis:
+kunpremante per siaj grandegaj manplatoj la plugilon, li ŝajne
+sen helpo de sia ĉevalo tratranĉis la elastan terbruston. Aŭ, dum
+la falĉado, li tiel ege skuadis la falĉilon, kvazaŭ li forfalĉus
+betulojn kune kun la radikoj. Kiam li rapide, senhalte draŝis per
+triarŝinlonga draŝilo, tiam moviĝis kiel leviloj la longformaj kaj
+malmolaj muskoloj de liaj ŝultroj. Pro ĉiama silento lia laborado
+ŝajnis solene grava. Li estis bravulo kaj ĉia fraŭlino volonte
+edziniĝus kun li, se li ne estus surdmutulo.
+
+Tiun Gerasim-on oni venigis al Moskvo, aĉetis por li botojn; je
+la somero oni kudris por li kaftan-on[2], je la vintro-felpelton,
+enmanigis al li ŝovelilon kaj balailon -- kaj li ricevis la oficon de
+kortgardisto.
+
+Ne plaĉis al li komence lia nova vivmaniero. De sia infanaĝo li estis
+kutimita al kampaj laboroj, al kamparana vivado. Fremda inter aliaj
+homoj pro sia malfeliĉo, li elkreskis muta, fortikega, kiel arbo sur
+fekunda grundo. Translokita en la urbon, li ne komprenis, kio al li
+okazis. Li enuis, ne komprenante ion, kiel nenion komprenas juna
+sanplena bovo, kiun oni ĵus forprenis de la kampo, kie li paŝtiĝis
+en longkreska suka herbo, forprenis, metis en vagonon fervojan kaj
+jen -- oni ĝin forveturigas, surŝutante ĝian grasdikan korpon per
+fumo, per fajreroj, per onda vaporo; rapidege oni forigas ĝin, brue,
+knare -- sed kien -- tion nur Dio scias!
+
+Sian novan okupon Gerasim, post pena kampara laborado, komparis je
+amuzo. Post duonhoro lia laboro estis farita, kaj li ree senokupe
+haltis meze de la korto; li observis mirigite, malfermante la buŝon,
+ĉiujn preterpasantojn, kvazaŭ li volus fine ekscii de ili la solvon
+de sia enigma situacio.
+
+Aŭ li sin kaŝis ien, en angulon, kaj forĵetinte malproksimen la
+balailon kaj ŝovelilon, li kuŝigis sin, tuŝante la teron per sia
+vango, kaj restis senmove dum kelke da horoj, kiel kaptita besto.
+
+Sed la homo kutimiĝas al ĉio, kaj ankaŭ Gerasim kutimiĝis fine al la
+urba vivado. Li ne havis tro da okupo: lia ofico konsistis en tio,
+ke li devis purigi la korton, dufoje ĉiutage venigi la barelon kun
+akvo, provizi la domon je ligno kaj dishaki ĉi tiun, ankaŭ por la
+kuirejo, ne enlasi fremdulon kaj dumnokte gardi la korton.
+
+Verdire, li fervore plenumis sian devon: nek ligneron, nek balaaĵon
+oni povis trovi en la korto.
+
+Se restis en la pluvokoto ie la ĉevalaĉo, kiu tiris la akvobarelon,
+li ne nur la ĉaron, sed eĉ la ĉevalon per unu movo de siaj ŝultroj
+forpuŝis. Aŭ li hakis lignon: la hakilo sonoris en liaj manoj, kiel
+vitro, ĉiuflanken flugis ligneroj, ŝtipetoj. Kio koncernis fremdulojn
+-- li, unu nokton, kaptinte du ŝtelistojn, tiel frapis unu kontraŭ
+la alia per la fruntoj, ke post tio oni eĉ ne bezonis konduki ilin
+en la policejon. Pro tio ĉiuj en la kvartalo tiel lin timegis, ke
+preterpasantaj eĉ dumtage fremduloj, ne friponoj, ekvidante la
+teruran kortgardiston, faris timgestojn kaj lin krivokis, kvazaŭ li
+povis ilin aŭdi.
+
+Kun la servantaro Gerasim ne estis tro amikema, -- ili lin timis --
+sed tamen li konsideris ilin „siaj“.
+
+Ili interkompreniĝis helpe de signoj; -- li plenumis akurate ĉiujn
+ordonojn, sed konsciis siajn rajtojn, kaj neniu kuraĝis okupi lian
+lokon ĉetable. Ĝenerale, Gerasim estis severmora, serioza kaj ŝatis
+ordon en ĉio. Li eĉ al la kokoj ne permesis lukti: ekvidante tion,
+li tuj kaptis ilin je la piedoj, turnis ilin dekfoje en la aero kaj
+disigis ilin. En la korto de la sinjorino troviĝis ankaŭ anseroj;
+ansero estas, kiel oni scias, birdo serioza, meditema. Gerasim ilin
+estimis, li vartis kaj manĝigis ilin; li mem similis je ia gravmiena
+viransero.
+
+Kiel loĝejon oni destinis por li la ĉambreton super la kuirejo,
+kiun li aranĝis mem, laŭ sia plaĉo. Li konstruis mem sian liton el
+kverkbretoj sur kvar ŝtipegoj -- vere gigantecan liton: ĝi ne estus
+kurbiĝinta eĉ sub centpuda ŝarĝo[3].
+
+Sub la lito staris forta kestego kaj en la angulo -- tableto
+samspeca. Ĉe la tableto -- la tripieda seĝo, malalta, tiel
+solidedaŭra, ke Gerasim ĝin levis, faligis kaj nur ridetis.
+
+Li fermis sian ĉambreton per seruro simila je kalaĉeto, nur nigra; la
+ŝlosilon de tiu seruro Gerasim ĉiam portis sur sia zonumo.
+
+Li ne ŝatis, ke oni venas al li.
+
+Tiel forpasis unu jaro, post kies fino io okazis al Gerasim.
+
+La maljuna sinjorino, kies korton gardis Gerasim, laŭ malnovaj
+kutimoj, havis multnombran geservistaron. En ŝia domo estis ne nur
+lavistinoj, kudristinoj, meblistoj, tajloroj kaj tajlorinoj, sed
+ankaŭ ĉevalarmajisto. Li, krome kuracis bestojn kaj kortanojn[4].
+Li estis domkuracisto por la sinjorino, ankaŭ estis botisto, kiun
+oni nomis Kapiton Klimov, drinkemulo. Klimov opiniis sin mem -- homo
+ofendita, ne ŝatata laŭ sia indeco, klerulo. Li pensis, ke li devus
+loĝi en la ĉefurbo, ne en Moskvo, senokupe, en ia forgesita angulo.
+Se li drinkis, li tion faris pro ĉagreno, kiel li mem klarigis,
+akcentante ĉiun vorton kaj frapante sian bruston.
+
+Unu fojon la sinjorino konversaciis pri li kun sia ĉambelano Gavrila,
+kiu ŝajne jam ĉe la naskiĝo estis destinita por esti ĉefa persono, se
+oni juĝis laŭ liaj flavaj okuletoj kaj la nazo, simila je anasbeko.
+
+La sinjorino bedaŭris la malbonmoralecon de Kapiton, kiun
+antaŭvespere oni trovis ie sur la strato.
+
+„Jen, Gavrila“, ŝi ekparolis subite, „ĉu ni lin edzigu, kion ci
+pensas? Eble li serioziĝos.“
+
+„Kial do lin ne edzigi? Tre bone tio estos“, respondis Gavrila.
+
+„Jes, sed kiu konsentos edziniĝi kun li?“
+
+„Kompreneble, sed laŭ via deziro. Li tamen estas al io taŭga. Ni ne
+malesperu.“
+
+„Ŝajne Tatjana al li plaĉas.“
+
+Gavrila volis ion kontraŭdiri, sed kunpremis la lipojn.
+
+„Jes, li svatiĝu je Tatjana“, decidis la sinjorino, flarante tabakon
+plezure. „Ĉu ci aŭdas?“
+
+„Laŭ via ordono“, diris Gavrila kaj foriris.
+
+Reveninte en sian ĉambron (ĝi troviĝis en la flank-konstruaĵo
+kaj en ĝi estis amasigitaj forĝumitaj kestoj), Gavrila unue
+forsendis sian edzinon, poste sin sidigis ĉe la fenestro kaj
+enpensiĝis. La neatendita ordono de la sinjorino starigis antaŭ li
+malfacilan taskon. Fine li ekstaris kaj venigis Kapiton-on. Kapiton
+estis veninta ... Sed antaŭ ol ni komunikos al la legantoj ilian
+konversacion, ni opinias necesa, rakonti per nemultaj vortoj pri
+Tatjana, kun kiu estis devigita edziĝi Kapiton, kaj pri tio, kial la
+ordono de la sinjorino embarasis la ĉambelanon.
+
+Tatjana, lavistino (ŝi estis lerta kaj lavis nur delikatajn
+tolaĵojn), estis dudekokjara virino, eta, maldika, blonda, kun
+makuletoj sur la maldekstra vango. Makuletoj, kun kiuj oni naskiĝas
+sur la maldekstra vango, estas malbona antaŭsigno en Ruslando --
+la antaŭdiro de la malfeliĉa vivo ... Tatjana ne povis laŭdi sian
+sorton. De sia junaĝo ŝi estis maldorlotita; ŝi laboradis pene, ne
+vidante ian kareson.
+
+Oni vestigis ŝin iel. Ŝi ricevis mizeran salajron. Ŝi preskaŭ
+ne posedis parencaron: ia maljuna ŝlosilgardisto, forlasita en
+kamparbieno pro netaŭgeco, estis ŝia onklo, aliaj ŝiaj onkloj estis
+kamparanoj -- jen ĉio. Oni ŝin opiniis iam belulino, sed ŝia beleco
+tre frue foriĝis. Ŝi estis tre humila, homtima; pri si mem ŝi
+sentis indiferenton, aliaj ŝin teruris. Ŝi pensis nur pri unu
+afero: fini ŝian laboron ĝis la fiksita horo, neniam parolis kun iu
+kaj tremetadis pro la nomo nur de la sinjorino, kvankam tiu apenaŭ
+ŝin konis laŭvide. Kiam oni venigis Gerasim-on el la kamparo, ŝi
+preskaŭ svenis pro teruriĝo, ekvidante lian grandegan figuron. Ŝi
+ĉiam evitis renkonti kun li, ŝi eĉ fermis la okulojn, kiam hazarde
+ŝi preterkuris lin, rapidante el la domo en la lavejon. Gerasim
+komence tute ne atentis ŝin. Poste li ridetadis, ŝin renkontante,
+poste ŝin longe fiksrigardadis kaj fine -- ekamis ŝin. Ŝi plaĉis
+al li pro kio -- Dio tion scias: ĉu pro ŝia milda vizaĝesprimo,
+ĉu pro la timemo de ŝiaj movoj. Unu fojon ŝi trapasis la korton,
+singardeme tenante en disstarigitaj fingroj amelumitan bluzeton de
+la sinjorino -- iu ekkaptis forte ŝian kubuton. Ŝi returniĝis,
+ekkriis -- malantaŭe staris Gerasim. Malsaĝe ridante kaj karese
+muĝante, li aletendis mielkuketon kokforman kun orumitaj vosto kaj
+flugiloj. Ŝi volis rifuzi, sed li perforte ĝin enŝovis en ŝian
+manon, kapbalancis, foriris kaj, rigardante reen, ankoraŭfoje ekmuĝis
+ion amikecan. Depost tiu tago li ŝin sekvis: kien ajn ŝi iris, ŝi ĉie
+vidis lin antaŭ si. Li renkonte ridetis, eltiris rubandon, kaŝitan
+ĉebruste, kaj ĝin donacis al ŝi, forviŝis antaŭ ŝi la polvon per
+la balailo. La malfeliĉa fraŭlino estis tre embarasita pro tio.
+Baldaŭ ĉiuj domanoj eksciis pri la faroj de la muta kortgardisto.
+Tatjana estis kvazaŭ surŝutata de mokvortoj, eldiroj, ŝin trafantaj,
+pikaludoj. Sed neniu tamen kuraĝis mokaĉi pri Gerasim: li ne ŝatis
+ŝercojn; ankaŭ ŝin oni ne maltrankviligis en lia ĉeesto. Nevole la
+fraŭlino estis de li protektata. Kiel ĉiuj surdmutuloj, li estis
+tre komprenema kaj tuj rimarkis, ke oni mokas pri li aŭ ŝi. Unu
+fojon, dum la tagmezmanĝo, la ĉambelanino insultis Tatjana-n tiel,
+ke la kompatindulino preskaŭ estis ekploronta pro ĉagreno. Subite
+Gerasim leviĝis, etendis sian brakon, metis sian manegon sur la
+kapon de la ĉambelanino kaj tiel malafable, furioze rigardis ŝin, ke
+ŝi kurbiĝis super la tablo. Ĉiuj eksilentis. Gerasim prenis ree la
+kuleron kaj daŭrigis sorbmanĝi la brasiksupon. „Jen -- muta diablo,
+arbarkoboldo“[5], duonvoĉe ĉiuj balbutis, -- la ĉambelanino levis sin
+kaj foriris en la servistinejon.
+
+Aliafoje, rimarkinte, ke Kapiton, tiu Kapiton, pri kiu mi ĵus
+rakontis, tro amindume konversaciis kun Tatjana, Gerasim faris al li
+fingrosignon, ke li alproksimiĝu, kondukis lin en la veturilejon; tie
+li, preninte la pinton de la timono, neforte, sed signifplene minacis
+per ĝi.
+
+Ĉi ĉion li faris nepunate. Vere, la ĉambelanino, enirinte la
+servistejon, tuj svenis kaj ĝenerale tiel lerte agis, ke la saman
+tagon la maldelikata agado de Gerasim estis raportita al la
+sinjorino. Sed kaprica maljunulino, ŝi je ofendiĝo de la ĉambelanino,
+nur ekridis kaj igis ŝin ree kaj ree montri -- „kiel li cin
+mallevigis per sia tro peza mano“; sekvantan tagon ŝi sendis al
+Gerasim unu rublon. Ŝi lin ŝatis kiel fidelan, fortikan gardiston.
+Gerasim timis ŝin, sed tamen li esperis je ŝia favoro kaj intencis
+jam, iri al ŝi kun la peto, permesi al li edziĝi kun Tatjana. Li
+atendis nur novan kaftanon por aperi decaspekta antaŭ la sinjorino;
+la kaftanon al li promesis la domestro. Sed subite la sinjorino
+decidis edzinigi Tatjana-n kun Kapiton.
+
+La leganto nun facile komprenas la kaŭzon de la embaraskonfuziĝo,
+kiun sentis Gavrila post la interparolado kun la sinjorino. „La
+sinjorino“, li pensis, sidante ĉe la fenestro, „certe favoras
+Gerasim-on (Gavrila tion bone sciis kaj tial li mem jesigis ĉion,
+kion faris Gerasim), sed tamen -- li estas homestaĵo senparola. Ĉu
+estas eble raporti al la sinjorino, ke Gerasim amindumas Tatjana-n?
+Ankaŭ estas ĝuste: ĉu li estas konvena edzo? Aliaflanke, se tiu
+arbardiablo -- ke Dio min pardonu -- ekscios, ke oni edzinigos
+Tatjana-n kun Kapiton, li ja ĉion disbatos en la domo! Verdire! Oni
+ja ne povas al li ĉion klarigi. Lin ja, tiun diablon, -- pekis mi,
+pekulo[6] -- neniel oni konsentigos!“
+
+Kapiton aperis kaj la meditado de Gavrila estis interrompita. La
+malserioza botisto eniris, kunmetis la brakojn malantaŭe, senĝene sin
+apogante al elstaranta murangulo ĉe la pordo, krucforme metis siajn
+piedojn kaj skuis sian kapon: „Jen mi estas. Kion vi bezonas?“
+
+Gavrila ekrigardis Kapiton-on kaj ekfrapis la fenestrokadron. Kapiton
+nur iomete duonfermis siajn plumbkolorajn okuletojn, sed ne mallevis
+ilin; li eĉ ekridetis kaj gladtuŝis per la mano siajn blankaspektajn
+harojn, erinace disstarantajn: „Nu, jen mi. Kial vi rigardas?“
+
+„Bele ci aspektas“, elparolis Gavrila kaj silentis. „Belaspekta ci
+estas. Kontraŭ tio oni povas nenion diri.“
+
+Kapiton nur movis la ŝultrojn. „Ĉu ci estas pli bela?“ pensis li.
+
+„Nu, rigardu cin mem, nu, rigardu“, krivoĉe daŭrigis Gavrila; „nu, je
+kiu ci similas?“
+
+Kapiton trankvile rigardis sian eluzitan, disŝiritan surtuton, siajn
+flikitajn pantalonojn, atente observis la truojn sur la ŝuoj, --
+precipe tiun ŝuon, sur kies pinton tiel dande sin apogis lia dekstra
+piedo, kaj ree fiksrigardis la ĉambelanon.
+
+„Kio do?“
+
+„Kio?“ ripetis Gavrila. „Kio? Ci ankoraŭ demandas: kio? Al diablo ci
+similas, -- pekis mi, pekulo -- jen, al kiu ci similas.“
+
+Kapiton rapide ekpalpebrumis.
+
+„Insultu nur, vi insultu, Gavrila Andrejiĉ“, ree pensis li.
+
+„Ci ja ree estis ebria“, komencis Gavrila, „ree? He, nu, respondu
+do!“
+
+„Mi ĝuis alkoholajn trinkaĵojn pro mia malfortika sanstato --
+efektive“, rediris Kapiton.
+
+„Pro cia malfortika sanstato ... Eble pro tio, ke ci estas ne sufiĉe
+punata -- jen pro kio ... Kaj ci instruiĝis en Peterburgo ... Multon
+ci tie lernis! Nur nenionfarante ci manĝas la panon!“
+
+„En tiu ĉi kazo, Gavrila Andrejiĉ, min prijuĝu nur sola Disinjoro
+-- neniu alia. Li sola scias, kia homo mi estas en la mondo, ĉu mi
+efektive manĝas mian panon nenionfarante. Konsidere la ebriecon --
+ankaŭ en tiu kazo ne mia estas la kulpo -- estis kunulo mia, kiu
+allogis min ... poste li foriris, ruze, kaj mi...“
+
+„Kaj ci restis, ansero, sur la strato. Ho, ci, pereinto! Nu, ne
+pri tio temas,“ daŭrigis la ĉambelano, „sed jen pri kio. Plaĉas al
+la sinjorino,“ li iomete silentis, „al la sinjorino plaĉas, ke ci
+edziĝu. Ĉu ci aŭdas? Ŝi supozas, ke ci serioziĝos, edziĝonte. Ĉu ci
+komprenas?“
+
+„Kial do ne kompreni?“
+
+„Nu, jes ... Laŭ mia opinio pli bone estus -- cin teni severe. Sed
+tio estas la afero de la sinjorino. Nu, ĉu ci konsentas?“
+
+„La edziĝo estas tre bona afero por la homo, Gavrila Andrejiĉ.
+Miaflanke, mi plezure, agrable, konsentas.“
+
+„Nu, jes,“ rediris Gavrila en pensoj, „verdire, tiu ĉi homo parolas
+laŭorde. -- Nur jen kio -- fianĉinon oni trovis por ci ne tro bonan.“
+
+„Kiun, permesu demandi?“
+
+„Tatjana-n.“
+
+„Tatjana-n?“
+
+Kapiton pro miriĝo malfermegis okulojn kaj deiris de la muro.
+
+„Nu, kial ci maltrankviliĝis? Ĉu ŝi ne plaĉas al ci?“
+
+„Kial ne plaĉas? Si estas fraŭlino deca, laborema, trankvilmora. Sed
+vi ja mem scias, Gavrila Andrejiĉ, li ... la arbardiablo, la stepa
+monstro ... li ja ŝin...“
+
+„Mi scias, fratulo, mi ĉion scias,“ tedite interrompis lin la
+ĉambelano ... „sed ja...“
+
+„Do, estu malsevera, Gavrila Andrejiĉ, li ja min mortigos, je Dio,
+li min mortigos, kiel muŝon li min mortbatos manmove ... Li ja
+havas manon -- bonvolu vi mem rigardi, kian manon li havas -- vere,
+la manon kiel Minin kaj Poĵarskij[7]. Li, mutulo, batas kaj mem
+ne aŭdas, kiel li frapas! Svingas pugnegojn, kvazaŭ en sonĝo! Ne
+estas eble trankviligi lin, kiel? Ĉar li, vi mem scias, estas surda
+kaj krome stulta, kiel kalkano. Li ja estas besto, idolo, Gavrila
+Andrejiĉ ... pli terura ol idolo. Kiel tremolarbo li estas ... Kial
+do mi suferu pro li? Certe, al mi nun ĉio estas negrava, -- mi
+kutimis al ĉio, mi toleras ĉion, mi ne estas postulema -- sed tamen
+mi estas -- homo, ne, verdire, ia sentaŭgaĵo...“
+
+„Mi scias, mi scias, ne priskribu tro...“
+
+„Disinjoro mia“, flamarde daŭrigis la botisto, „kiam do venos fino
+al mia turmento? Kiam, ho, Disinjoro? Malfeliĉulo mi, veulo! Kia
+estas mia sorto, se oni konsideras! En junaĝo batis min mia mastro --
+germano, -- en plej bela aĝo -- batadis min mia frato, -- fine, jen
+kion mi ĝisvivis en mia maturaĝo...“
+
+„He, ci, molanimulo,“ diris Gavrila, „kial ci detale pri ĉio
+rakontas? Verdire?“
+
+„Kial, Gavrila Andrejiĉ? Mi ne timas batojn, Gavrila Andrejiĉ. Se mia
+sinjoro min punas, poste li min publike salutas -- mi tamen restas
+homo. Sed suferi pro tiu...“
+
+„Nu; iru for“, senpacience interrompis lin Gavrila.
+
+Kapiton foriris.
+
+„Se li ne estus,“ kriis post li la ĉambelano, „ĉu vi mem konsentus?“
+
+„Mi eldiras mian konsenton“, diris Kapiton kaj malaperis. La
+elokventeco ne forlasadis lin eĉ en la plej malagrabla situacio.
+
+La ĉambelano paŝis iomete tra la ĉambro.
+
+„Nu, venigu nun Tatjana-n“, fine diris li.
+
+Post kelke da tempo Tatjana nelaŭte eniris kaj haltis sur la sojlo.
+
+„Kion vi ordonos, Gavrila Andrejiĉ?“ diris ŝi, apenaŭ aŭdeble. La
+ĉambelano fikse rigardis ŝin.
+
+„Nu,“ diris li, „ĉu ci, Tanjo, volas edziniĝi? La sinjorino elektis
+por vi la fianĉon.“
+
+„Mi obeas, Gavrila Andrejiĉ. Kiun do la sinjorino destinis kiel
+fianĉon por mi?“
+
+„Kapiton-on, la botiston.“
+
+„Mi obeas.“
+
+„Li estas malseriozulo, verdire. Sed la sinjorino en tiu okazo
+esperas, ke ci...“
+
+„Mi obeas.“
+
+„Nur jen -- malŝanco ... tiu surdulo, Geraĉjo, li ja cin amindumas.
+Kiel ci alsorĉis tiun urson? Li ja kapablas cin mortigi, tiu urso...“
+
+„Li min mortigos, Gavrila Andrejiĉ, nepre mortigos.“
+
+„Li mortigos cin ... Nu, tion ni ankoraŭ vidos ... Ci diras -- li
+mortigos? Ĉu li rajtas cin mortigi, prijuĝu ci mem?“
+
+„Mi ja ne scias, Gavrila Andrejiĉ, ĉu li rajtas aŭ ne...“
+
+„Jen kia ci estas! Ĉu ci ion al li promesis?“
+
+„Kion vi deziras?“
+
+La ĉambelano iomete silentis kaj pensis: „Modesta ci estas! -- Nu,
+bone,“ li aldiris, „ni priparolu ankoraŭ tion, nun foriru, Tanjo; mi
+vidas, ke ci vere estas humilulino.“
+
+Tatjana returnis sin, apogis sin facile je la pordkadro kaj foriris.
+
+„Eble la sinjorino morgaŭ jam estos forgesinta pri tiu geedziĝo,“
+pensis la ĉambelano, „eble mi vane estas maltrankvila. Ni ja la
+tumultulon pacigos ... se io okazos -- mi tuj sciigos la policon ...
+Ustinja Fedorovna,“ ordonis li laŭtvoĉe al sia edzino, „klopodu vi
+pri la samovaro[8], mia respektindulino.“
+
+Tatjana dum tiu tuta tago ne eliris el la lavejo. Komence ŝi
+ekploris, poste -- forviŝis la larmojn kaj laŭkutime laboris. Kapiton
+ĝis malfrua nokto sidis en la drinkejo kun iu kunulo malafablaspekta
+kaj rakontis al li detale -- kiel li loĝis en Peterburgo ĉe ia
+sinjoro. Tiu sinjoro estis tre talenta, sed observis tro la ordon
+kaj havis unu malbonan econ: li tro inklinis al drinkado kaj ĉiel
+amindumis virinojn ... La malafabla kunulo jesis; sed kiam Kapiton
+al li anoncis, fine, ke li, pro ia okazo, intencas morgaŭ sin
+memmortigi, la malafabla kamarado diris, ke jam estas tempo dormi.
+Ili disiĝis maldelikate kaj silente.
+
+Sed la esperoj de la ĉambelano ne efektiviĝis. La sinjorinon
+priokupis tiom la intenco, edzigi Kapiton-on, ke ŝi eĉ dumnokte
+pri tio konversaciis kun unu el siaj akompanistinoj[9]. Tiu ĉi
+akompanistino loĝis en la sinjorina domo nur por pasigi la nokton kun
+la dommastrino, se tiu ne povis dormi; la fraŭlino dormis dumtage
+kiel nokta veturigisto.
+
+Kiam Gavrila venis al la sinjorino post la matenmanĝo, kun la
+raporto, ŝia unua demando estis: „... kaj la geedziĝo? Ĉu la afero
+sukcesos?“ Li kompreneble respondis, ke jes, ke Kapiton hodiaŭ venos
+ŝin saluti. La sinjorino ne fartis bone; ŝi ne longe okupis sin pri
+la aferoj.
+
+La ĉambelano revenis hejmen kaj kunvokis konsilantaron. La afero,
+sendube, postulis apartan pridiskutadon. Tatjana ne kontraŭdiris
+ion, sed Kapiton laŭtvoĉe anoncis, ke li havas nur unu kapon, sed
+ne du, nek tri ... Gerasim severe, rapidrigarde observis ĉiujn, ne
+forlasis la peronon de la servistinejo kaj, ŝajne, antaŭsentis, ke
+oni konspiras ion por li malbonan. La kunvenintoj (en ties nombro
+ĉeestis maljuna bufedestro, nomita onklo Ĥvost, kiun ĉiuj respekte
+demandis pri konsiloj, kvankam li ne respondadis ion alian ol „jen
+ĝi kiel“ aŭ „jes, jes! -- jes, jes!“) komencis per tio, ke ili, por
+en ĉiu kazo eldanĝerigi lin, enfermis Kapiton-on en la ĉambreton, kie
+staris akvopuriga maŝino. Oni komencis fervore pripensi. Certe, estis
+facile agi perforte, -- sed -- ke Dio antaŭgardu -- la sinjorino
+maltrankviliĝos pro la bruo, -- malŝanco! Kion do fari! Oni pensis,
+pensis, finfine, elpensis.
+
+Rimarkite estis multfoje, ke Gerasim ne toleris ebriulojn. Sidante ĉe
+la pordego, li ĉiam deturnis la kapon indigne, kiam lin preterpaŝis
+ia drinkulo, necerte marŝante, kun la ŝirmileto de sia ĉapo sur la
+orelo. Oni decidis instigi Tatjana-n, ke ŝi ŝajnigu sin ebrieta kaj
+iru, ŝanceliĝante kaj balanciĝante, preter Gerasim. La malfeliĉulino
+longe ne konsentis; sed oni konvinkis ŝin. Ŝi mem vidis, ke
+alimaniere ŝi ne liberiĝus de sia adoranto. Ŝi iris. Oni eligis
+Kapiton-on el la ĉambreto -- ĉar la afero lin koncernis. Gerasim
+estis sidanta sur la piedestaleto ĉe la pordego kaj enŝovis la
+ŝovelilon en la teron ... El ĉiuj anguloj, el sub ĉiuj rulkurtenoj
+oni lin observis ...
+
+La ruzaĵo sukcesis plej eble bone. Ekvidinte Tatjana-n, li, komence,
+laŭkutime, karese kapbalancis; poste, ŝin fiksrigardante, faligis
+la ŝovelilon, ekstaris, alproksimiĝis, almetis sian vizaĝon al la
+ŝia ... Pro la timo ŝi ekŝancelis ankoraŭ pli forte kaj fermis la
+okulojn. Li prenis ŝian manon, kurigis ŝin tra la korto; enirinte
+kun ŝi la ĉambron, kie kunsidis la konsilantaro, li puŝis ŝin rekte
+al Kapiton. Tatjana preskaŭ svenis ... Gerasim staris iomete, ŝin
+rigardante, svingis manon, ekridetis kaj foriris pezpaŝe, en sian
+ĉambreton ... Unu tagon kaj unu nokton li ne eliris. Forejtor Antipka
+poste rakontis, ke li vidis tra fendeto, ke Gerasim, sidante sur
+sia lito, nelaŭte, egalmezure kaj nur muĝante -- kantis; tio estis
+-- balanciĝis, fermis la okulojn kaj skuis la kapon, kiel tion
+faras veturigistoj aŭ volgaj ŝiplaboristoj, kiam ili kantas siajn
+vemalgajajn melodiojn.
+
+Antipka eksentis kortimon kaj deiris de la fendotruo.
+
+Kiam, sekvantan tagon, Gerasim eliris el sia ĉambreto, li havis sian
+kutiman mienon. Li aspektis nur iomete pli malserena kaj tute ne
+atentis Tatjana-n, nek Kapiton-on.
+
+La saman vesperon la gefianĉoj, tenante subbrake anserojn[10], iris
+al la sinjorino kaj post unu semajno ili geedziĝis. En la sama tago
+Gerasim ŝanĝis sian konduton neniel.
+
+Sed de la rivero li revenis sen akvo -- li ial rompis dumvoje la
+barelon. Vespere, en la ĉevalejo, li tiel fervore purigis kaj frotis
+sian ĉevalon, ke la besto balanciĝis, kvazaŭ sektrunketo pro la
+vento, kaj apenaŭ tenis sin sur la piedoj sub liaj ferpugnoj. Ĉi
+ĉio okazis printempe. Preterpasis ankoraŭ unu jaro, dum kiu Kapiton
+fine al nenio plu taŭgis pro sia ebrieco. Oni decidis forsendi lin
+kaj lian edzinon en malproksiman kamparon kun la kamparveturilaro.
+En la tago de ilia forveturo li ŝajnis kuraĝa kaj volis konvinki
+ĉiujn, ke -- kien ajn oni lin sendos, eĉ al fino de la mondo --
+li tamen ne pereos. Sed poste li tute senkuraĝiĝis, plendis, ke
+oni veturigas lin al malkleruloj, kaj fine malfortiĝis tiel, ke li
+povis eĉ ne surmeti sian ĉapon. Iu kompatemulo ĝin surŝovis sur
+lian frunton, orde aranĝis la ŝirmileton kaj manfrapis ĝin desupre.
+Kiam ĉio jam estis preta, la kamparanoj jam prenis en la manojn la
+kondukilojn, kaj oni atendis nur la vortojn: „Kun Dio!“[11], Gerasim
+eliris el sia ĉambreto, alproksimiĝis al Tatjana kaj donacis al ŝi
+-- por rememorigo pri li -- ruĝan kotontukon, kiun li por ŝi aĉetis
+antaŭ unu jaro[12]. Tatjana, ĝis nun indiferente suferinta ĉiujn
+ŝanĝiĝojn de sia sorto, tamen nun ne povis plu elteni -- ŝi eligis
+larmojn, kaj, sin sidigante en la kamparveturilon, ŝi, laŭkristane,
+interŝanĝis kun Gerasim trifojan kison. Li intencis akompani ŝin ĝis
+la limbaraĵo[13] kaj iris apud la veturilo, sed subite haltis ĉe
+la Krima Trairejo, svingis la manon[14] kaj ekmarŝis laŭlonge de la
+rivero.
+
+Vesperiĝis. Li iris nerapide kaj rigardis la akvon. Subite ŝajnis al
+li, ke iu baraktas en la ŝlimo ĉe la bordo. Li kliniĝis kaj ekvidis
+etan hundidon, blankan, nigromakulan, kiu, malgraŭ siaj penoj, ne
+povis eliri iel el la akvo, glitis kaj tremetis per tuta sia malseka
+kaj malgrasa korpeto. Gerasim iom rigardis la kompatindan fihundidon,
+ekkaptis ĝin per unu mano, metis ĝin ĉe sia brusto kaj grandpaŝe iris
+hejmen. Veninte en sian ĉambreton, li metis sur sian liton la savitan
+hundidon, kovris ĝin per sia peza lanmantelo kaj kuris -- unue en la
+ĉevalejon por alporti pajlon, poste -- en la kuirejon, kie li prenis
+pelveton da lakto. Zorgeme forpuŝinte la lanmantelon kaj sterninte
+la pajlon, li metis la pelveton sur la liton. La kompatinda hundido
+estis nur trisemajna, -- ĝi estis nur antaŭ nelonge komencinta
+vidi -- unu okulo eĉ ŝajnis pli granda ol la alia. Ĝi ankoraŭ ne
+povis trinki el la pelveto, nur tremetis kaj fermetis la okulojn.
+Gerasim, delikate altuŝante ĝian kapon, puŝis ĝian buŝon al la lakto.
+La hundido subite eltrinkis avide, ŝprucblovante, tremante kaj
+troglutante. Gerasim iom observis ĝin, kaj subite ekridis ... Tutan
+nokton li vartis ĝin, kuŝigis, sekigis kaj, fine, li mem ekdormis
+apud ĝi kontente kaj kviete.
+
+Neniu patrino flegas sian infanon tiel, kiel Gerasim flegis sian
+adoptiton (tio estis la hundineto). Komence ĝi estis tre malfortika,
+etaĉa kaj malbela; sed iom post iom ĝi grandiĝis kaj fortiĝis.
+Post ok monatoj ĝi dank’ al la zorga flegado de sia savinto iĝis
+belaspekta hundeto de hispana raso, kun longaj oreloj, lanuga vosto
+tubforma kaj grandaj esprimplenaj okuloj. Ĝi pasie amis Gerasim-on,
+ĉiam akompanis lin, turnante sian voston. Li nomis ĝin -- mutuloj
+scias, ke ili atentigas aliajn per sia blekado -- _Mumu_. Ĉiuj
+domanoj amis ĝin kaj vokis „_Mumunja_“. Ĝi estis tre komprenema,
+karesema, sed montris sian sindonemon nur al Gerasim. Li mem ĝin tre
+amis, sed li ne toleris, kiam aliaj ĝin karesis; ĉu li timis pro ĝi,
+ĉu li estis ĵaluza -- Dio scias ...
+
+La hundeto vekis lin frumatene, tirante la randon de lia vestaĵo,
+kondukis per la ŝnuro la maljunan ĉevalon al li -- tiu ĉevalo kaj la
+hundo estis amikoj. Gravmiene ĝi iradis kun li al la rivero, gardis
+liajn balailojn kaj ŝovelilojn kaj al neniu permesis alproksimiĝi
+al lia ĉambreto. Li eltranĉis por ĝi malgrandan malfermaĵon en sia
+pordo, kaj ĝi kvazaŭ komprenis, ke nur en la ĉambreto de Gerasim
+ĝi estas hejme; tial, enirinte tien, ĝi tuj, kontentmiena, saltis
+sur la liton. Dumnokte ĝi tute ne dormis, sed ne bojadis sencele,
+kiel stulta korthundaĉo, kiu, sidante sur sia vosto kaj levante la
+buŝon, duonfermante la okulojn, bojas nur pro neokupiĝo, kutime
+trifoje. Sed la voĉeto akra de _Mumu_ aŭdiĝis neniam vane: -- aŭ kiam
+iu fremdulo alproksimiĝis al la ĉirkaŭbaro, aŭ ie io suspektinda
+bruetis, kraketis ... Unuvorte, ĝi estis perfekta gardisto ...
+
+Verdire, krom ĝi estis en la korto ankoraŭ maljuna virhundo, flava
+kun brunaj makuletoj, nomita Volĉok; sed li eĉ nokte estis alligita
+al la ĉeno. Li mem, pro sia kadukeco, tute ne aspiris la liberecon,
+-- li estis kuŝanta, kunvolviĝinte, en sia niĉo kaj nur malofte
+eligadis raŭkaĉan, preskaŭ sensonan ekbojon. Li ĝin tuj haltigis,
+kvazaŭ konsciante mem la senutilecon de sia bojo.
+
+_Mumu_ neniam eniris en la sinjoran domon. Kiam Gerasim alportis
+lignon en la ĉambrojn, la hundo restis ĉiam ekstere kaj senpacience
+atendis lin sur la perono, streĉante la orelojn, turnante la kapon,
+jen dekstren, jen maldekstren, ĉe la plej malforta bruo malantaŭ la
+pordoj.
+
+Tiel forpasis ankoraŭ unu jaro. Gerasim daŭrigis sian oficon kaj
+estis kontenta pri sia sorto, sed subite okazis neatenditaĵo. Nome:
+iun belan somertagon la sinjorino kun siaj akompanistinoj promenis
+tra la gasto-ĉambro. Ŝi estis bonhumora, ridis kaj ŝercis. La
+akompanistinoj ankaŭ ridis kaj ŝercis kun ŝi; sed ili ne ĝojis tro:
+oni ne ŝatis en la domo, kiam la sinjorino estis gaja. Unue -- ĉar
+tiam ŝi postulis de ĉiuj senprokrastan kaj plenan partoprenon en
+sia ĝojhumoro kaj koleris, se ies vizaĝo ne brilis pro plezuro; due
+-- ĉar la ĝojekflamoj ĉe ŝi ne longe daŭris kaj kutime ŝanĝis en
+malserenan, malafablan humoron.
+
+Tiun tagon ŝi vekiĝis bonŝance: laŭ la kartoj -- ŝi ĉiumatene
+divenprovis la kartojn -- ŝi atendis la plenumon de sia deziro;
+la teon ŝi opiniis aparte bongusta -- tial la ĉambristino ricevis
+laŭdon kaj kiel rekompencon -- dek kopekojn. Kun dolĉagrabla rideto
+sur la sulkaj lipoj la sinjorino promenis en la gasto-ĉambro kaj
+alproksimiĝis al la fenestro. Antaŭ la fenestro troviĝis ĝardeneto;
+en la mezo, sur la bedeto kun rozarbusto, kuŝis _Mumu_ kaj fervore
+dentskrapis oston. La sinjorino ĝin ekvidis.
+
+„Ho, mia Dio!“ Si ekkriis subite: „kio estas ĉi tiu hundo?“
+
+La akompanistino, al kiu turnis sin la sinjorino, ĵetis sin
+ĉiuflanken, vemalgaje embarasita, kiel kutime okazas al iu
+subpotenca, kiu ne bone komprenas kion signifas la ekvoko de lia
+estro.
+
+„Mmm ... mi ne scias“, balbutis ŝi, „ŝajnas, ke tio estas la hundo de
+la mutulo.“
+
+„Dio mia“, interrompis ŝin la sinjorino, „ĝi estas beleta hundo! Ĉu
+li ĝin jam delonge havas? Ordonu ĝin venigi. Kial do mi ĝin ĝis nun
+ne vidis? Venigu ĝin.“
+
+La akompanistino tuj flugkuris en la antaŭĉambron.
+
+„He, he“, ekkriis ŝi. „Venigu tuj _Mumu_! Ĝi estas en la ĝardeneto.“
+
+„Ha“, diris la sinjorino: „oni ĝin nomas _Mumu_! Tre bela nomo!“
+
+„Ho, jes, tre bela“, rediris la akompanistinoj. „Rapidu, Stepan!“
+
+Stepan, fortika fraŭlo, lakeo, kuregis en la ĝardeneton, volis kapti
+_Mumu_, sed la hundo lerte elglitis el liaj fingroj kaj, levinte la
+voston, alkuris rapidege al Gerasim, kiu staris apud la kuirejo kaj
+skuis la barelon, frapante kaj turnante ĝin en siaj manoj, kvazaŭ
+infanan ludtamburon. Stepan kure persekutis la hundon, penante ĝin
+ekkapti ĉe la piedoj de ĝia mastro. Sed la rapidmova hundeto ne lasis
+sin kapti, elturniĝis, forsaltis. Gerasim mokridetante observis tion.
+Fine Stepan kolere sin levis kaj rapide komprenigis lin helpe de
+mansignoj, ke la sinjorino ordonis venigi al si la hundeton. Gerasim
+ŝajnis mirigita, sed alvokis _Mumu_, levis ĝin de la tero kaj
+enmanigis al Stepan. Stepan alportis ĝin en la salonon kaj starigis
+sur la pargeton. La sinjorino karesvoĉe vokis ĝin. _Mumu_, neniam
+en sia vivo vizitinta tiajn luksegajn ĉambrojn, timegis kaj volis
+forkuri tra la pordo, sed, forpuŝita de la servema Stepan, tremis kaj
+premis sin al la pordo.
+
+„_Mumu_, _Mumu_, venu do al mi, venu al la sinjorino,“ diris la
+mastrino, „venu, stulteta, ne timu...“
+
+„Alproksimiĝu, _Mumu_, al la sinjorino“, ripetis la akompanistinoj:
+„venu do!“
+
+Sed _Mumu_ sopire ĉirkaŭrigardis kaj ne moviĝis.
+
+„Alportu al ĝi iom por manĝi!“ diris la sinjorino. „Kia stulta ĝi
+estas! ne volas veni al la sinjorino! Kion ĝi timas?“
+
+„Ĝi ankoraŭ ne estis kutimita“, elparolis serveme-timeme unu el la
+akompanistinoj.
+
+Stepan alportis pelveton kun lakto, metis ĝin antaŭ _Mumu_, sed la
+hundo eĉ ne flaris la lakton, -- ĝi ĉiam tremetis kaj ĉirkaŭrigardis.
+
+„Ho, kia ci estas!“ diris la sinjorino, alvenante; ŝi kliniĝis kaj
+volis ĝin mankaresi. Sed _Mumu_ konvulsie turnis la kapon kaj montris
+la dentojn. La sinjorino rapide forprenis sian manon. Dum unu momento
+ĉiuj silentis. _Mumu_ nelaŭte pepkrietis, kvazaŭ plendante kaj
+petante pardonon. La sinjorino deiris malafablamiena. La subita movo
+de la hundo ŝin timigis.
+
+„Ho“, ekkriis samtempe ĉiuj akompanistinoj ... „Ĉu ĝi, eble, vin
+mordis? Ke Dio nin gardu!“ (_Mumu_ ankoraŭ neniun mordis iam.) „Ho,
+ho!“
+
+„Forportu ĝin!“ diris la maljunulino per ŝanĝita voĉo. „Aĉa
+fihundeto! Kiel malbona ĝi estas!“
+
+Kaj, sin returninte malrapide, ŝi iris al sia skriboĉambro. La
+virinoj, time rigardante unu la alian, volis ŝin sekvi, sed ŝi
+haltis, severe ilin rigardis kaj diris: „Kial vi venas? Mi ja vin ne
+invitis!“ kaj foriris.
+
+La akompanistinoj senespere mansvingis al Stepan. Li ekkaptis _Mumu_
+kaj rapide elĵetis ĝin tra la pordo, rekte al la piedoj de Gerasim.
+Post unu duonhoro silento regis en la domo kaj la maljuna sinjorino
+sidis sur sia kanapo malbonhumora, pli malserenaspekta ol nubego
+fulmotondra.
+
+Kiaj bagateloj, se oni meditas, povas iafoje malbonhumorigi la homon!
+
+Ĝis la vespero la sinjorino ne trankviliĝis, ne alparolis iun, ne
+kartludis kaj malkviete dormis. Ŝi imagis, ke oni ne donis al ŝi
+saman parfumon, kiun oni kutime al ŝi alportis, ke ŝia kuseno odoris
+je sapo, kaj igis la ĉambelaninon, traflari la tutan tolaĵaron,
+-- unuvorte ekcitiĝis tro. La sekvantan matenon ŝi ordonis venigi
+Gavrila-n unu horon pli frue ol kutime.
+
+„Diru -- do“, ŝi komencis, kiam li, interne tremante, apenaŭ trapaŝis
+la sojlon de ŝia skriboĉambro: „kiu hundo bojis la tutan nokton en
+nia korto? Mi ne povis dormi pro tio.“
+
+„Hundo ... kiu ... eble la hundo de la mutulo“, diris li per necerta
+voĉo.
+
+„Mi ne scias, kies ĝi estas, nur mi ne povis dormi. Mi miras, kial
+ni bezonas multegon da hundoj. Mi deziras scii. Ni ja havas la
+korthundon?“
+
+„Jes, certe. Volĉok...“
+
+„Nu, kial do ni bezonas ankoraŭ hundon? Nur pro senordo ... Tio
+okazas nur, ĉar forestas la domestro ... Kial la mutulo bezonas
+hundon? Kiu permesis al li, posedi hundojn en mia korto? Hieraŭ mi
+venis al la fenestro -- ĝi kuŝas en la ĝardeneto, portis tien ian
+aĉaĵon, dentskrapas. Sed mi tie plantis rozojn...“ La sinjorino
+silentis iom.
+
+„Ĝi foriĝu ankoraŭ hodiaŭ!... Ĉu ci aŭdis?“
+
+„Mi obeas.“
+
+„Hodiaŭ ... Nun foriru. Mi cin venigos poste por la raporto[15].“
+Gavrila eliris.
+
+Trairante la gastĉambron, la ĉambelano, pro la ordo, transmetis la
+tintileton de unu tablo sur alian, nelaŭte purigis en la salono
+sian nazon, similan je anasbeko, kaj iris en la antaŭĉambron. En
+la antaŭĉambro, sur la kanapaĉo, dormis Stepan, en la situacio de
+mortigita militisto sur batalbildo, konvulsie elstreĉante siajn
+nudajn piedojn el la surtuto, kiu servis al li kiel kovraĵo. La
+ĉambelano puŝe vekis lin kaj duonvoĉe komunikis al li ian ordonon.
+Stepan respondis per duonoscedo kaj duonrido.
+
+La ĉambelano foriris. Stepan salte ekstaris, surmetis kaftanon kaj
+botojn, eliris kaj haltis sur la perono. Post proksimume kvin minutoj
+Gerasim aperis kun lignofaskego sur la dorso, akompanate, kiel
+ĉiam, de _Mumu_. (Oni hejtis eĉ somere la dorm- kaj skribĉambrojn
+de la sinjorino.) Gerasim starigis sin flanke antaŭ la pordo, puŝis
+ĝin per sia ŝultro kaj faleniris en la domon kun sia portaĵo.
+_Mumu_, kiel kutime, haltis ĉe la dompordo en atendo. Tiam Stepan,
+elektinte oportunan momenton, subite sin ĵetis sur la hundon,
+kiel vulturo sur kokidon, premis ĝin al la tero per sia brusto,
+ĉirkaŭkaptis ĝin kaj forkuris kun ĝi el la korto, eĉ ne surmetinte
+sian ĉapon. Li sidigis sin sur la unuan trovitan fiakron kaj rapidis
+al Oĥotnij Rjad. Tie li baldaŭ trovis aĉetanton, al kiu li cedis
+la hundon por duonrublo, kondiĉe, ke la aĉetinto almenaŭ dum unu
+semajno tenu la hundon alligita al la ŝnuro. Li baldaŭ revenis
+hejmen, sed, ne alproksimiĝante al la domo, li eliris el la fiakro,
+kaj, ĉirkaŭirante la korton ekstere de la malantaŭa strateto, li
+transsaltis la ĉirkaŭbaraĵon kaj eniris en la korton. Li timis paŝi
+tra la kortpordeto, ĉar li evitis Gerasim-on.
+
+Sed li timis vane: Gerasim ne estis plu en la korto. Elirinte el
+la domo, li tuj rimarkis la foreston de _Mumu_; neniam okazis, ke
+_Mumu_ ne estis lin atendanta. Li kuris ĉien, serĉis, vokis; li
+enrigardis sian ĉambreton, la fojnejon, tien, ĉi tien. Sed _Mumu_
+ne estis trovebla! Li turnis sin al homoj, demandis pri la hundo
+per senesperaj gestoj, montrante je duonarŝino pli alte ol la tero,
+mandesegnis ĝin. Unuj efektive ne sciis, kie estas _Mumu_, kaj nur
+kapbalancis responde; aliaj respondis, sciante, per duonrideto. La
+ĉambelano iĝis subite eksterorde gravmiena kaj krivoĉe turnis sin al
+la veturigistoj. Tiam Gerasim forkuris el la korto.
+
+Jam vesperiĝis, kiam li estis reveninta. Laŭ lia laca aspekto,
+necerta marŝado kaj polvaj vestaĵoj oni povis konkludi, ke li
+trakuris la duonon de la urbo Moskva. Li haltis antaŭ la sinjoraj
+fenestroj, rapide observis la peronon, sur kiu kunariĝis sep
+kortanoj, sin deturnis kaj ekblekis ankoraŭfoje: „_Mumu!_“ -- sed
+_Mumu_ ne revokis. Li foriris. Ĉiuj lin postrigardis, sed neniu
+ridetis, nek diris vorton. La sciavida „forejtor“ Antipka rakontis la
+sekvantan matenon, ke la mutulo sopirĝemis la tutan nokton.
+
+La tutan tagon Gerasim ne aperis -- anstataŭ li la veturigisto Potap
+iris por alporti la akvon, pro kio Potap estis tre malkontenta. La
+sinjorino demandis Gavrila-n, ĉu ŝia ordono estas plenumita. Gavrila
+respondis, ke jes.
+
+Sekvantan matenon Gerasim eliris el sia ĉambreto por labori. Li
+venis al la tagmezmanĝo, manĝis iom kaj foriris, ne salutinte iun.
+Lia vizaĝo, ĉiam senvivaspekta, kiel ĉe ĉiuj surdmutaj, nun kvazaŭ
+ŝtoniĝis. Dumtage li ree foriris, sed ne forestis longe -- li baldaŭ
+revenis kaj tuj kuŝigis sin en la fojnejo.
+
+Estis nokto, lunluma, serena. Vesopire, maltrankvile kuŝis Gerasim;
+subite li eksentis, ke iu tiras lian vestrandon. Li tuta ektremis,
+sed ne levis la kapon, eĉ kunpremis la palpebrojn ... Sed jen -- iu
+tiris lin ankoraŭfoje, pli forte ol antaŭe ... li salte ekstaris.
+Antaŭ li, kun deŝirita ŝnuro ĉirkaŭ la kolo, moviĝis _Mumu_.
+
+Longa ĝojkrio eliĝis el lia muta brusto. Li ekkaptis _Mumu_, premegis
+ĝin en siaj brakoj; la hundo rapidege lekis lian nazon, okulojn,
+lipharojn, barbon. Li staris momenton, pripensis, singardeme
+malsupreniris de la fojnejo, ĉirkaŭrigardis, kaj, certiĝinte, ke
+neniu lin povus vidi, li ŝtelpaŝe atingis sian ĉambreton. Gerasim
+jam konjektis, ke la hundo ne estis foriĝinta memvole, ke, eble, oni
+ĝin forigis laŭ ordono de la sinjorino. Oni klarigis al li mansigne,
+kiel ekkoleris la hundo, kiam la sinjorino volis ĝin karesi. Kaj li
+decidis agi singardeme.
+
+Li manĝigis al _Mumu_ panon, karesis ĝin, kuŝigis, poste kombinis,
+kiel li povus ĝin plej eble bone forkaŝi. Fine li decidis, dumtage
+lasi ĝin enfermita en la ĉambreto, viziti ĝin nur malofte kaj nur
+nokte elirigi ĝin. La malfermaĵon en la pordo li ŝtopis per malnova
+feltomantelo kaj frumatene li jam estis aperinta en la korto, kvazaŭ
+nenio okazis. Li eĉ konservis (naiva ruzo) sian senesperan mienon.
+
+La kompatinda surdulo ne komprenis, ke _Mumu_ povis sciigi pri sia
+reveno per sia pepkrio. Efektive ĉiuj domanoj baldaŭ sciis, ke la
+hundo de la mutulo estas reveninta, ke li kaŝe enfermas ĝin en sia
+ĉambreto. Sed pro kompato je li aŭ, parte, pro la timo ĉiuj igis lin
+kredi, ke lia sekreto ne estas konata. Nur la ĉambelano embarasite
+skrapis sian nukon kaj diris: „Nu, ke Dio pri li zorgu! Eble la
+sinjorino tion ne ekscios.“
+
+Ankoraŭ neniam la mutulo estis tiel laborema, diligenta, kiel tiun
+tagon: li purigis, traskrapis la korton, eltiris ĉiujn herbetojn,
+propramane eligis ĉiujn palisetojn de la ĝardeneta ĉirkaŭbaraĵo por
+esti certa, ke ili estas sufiĉe fortaj, kaj ree poste ilin enigis,
+enbatante en la teron. Unuvorte, li laborpenadis kaj klopodadis tiom,
+ke eĉ la sinjorino atentis lian fervoran diligentecon.
+
+Dumtage Gerasim dufoje ŝtelkaŝe vizitis sian malliberigiton. Kiam
+noktiĝis, li kuŝigis sin kune kun la hundo, ne en la fojnejo, sed
+en sia ĉambreto; nur postnoktmeze ili ambaŭ eliris iomete promeni.
+Marŝinte kun ĝi sufiĉe longe tra la korto, li jam intencis reveni --
+sed subite, malantaŭ la ĉirkaŭbaraĵo, el la strateto, aŭdiĝis ia
+brueto. _Mumu_ streĉis la orelojn, ekkriegis, alproksimiĝis al la
+baraĵo, flaris kaj ekbojis laŭte-akre. Iu ebriulo ennestiĝis tie por
+la nokto.
+
+En la sama momento la sinjorino estis ĵus ekdormanta post
+longedaŭra „nervekscitiĝo“. Tiaj „ekscitiĝoj“ okazis post tro satiga
+vespermanĝado. Subita bojo vekis ŝin; ŝia koro ekfrapis, poste kvazaŭ
+haltis. -- „Ĉambristinoj, ĉambristinoj!“ ekĝemis ŝi: „ĉambristinoj!“
+La ektimigitaj ĉambristinoj rapidis en ŝian dormoĉambron. -- „Ho,
+ho, mi mortas“, diris ŝi, sopire movante la manojn: „Denove ĉi tiu
+hundo! Ho, venigu la kuraciston! Ili volas min mortigi! La hundo, ree
+la hundo! Ho!“ Kaj ŝi malantaŭklinis la kapon, kio signifis, ke ŝi
+svenas. Oni kuris por venigi la kuraciston, t. e. la domsanigiston
+Ĥariton. Tiu ĉi kuracisto, kies tuta kuracarto konsistis en tio,
+ke li portis botojn kun molaj plandoj, delikate palpis la pulson,
+dormis dek kvar el dudek kvar horoj, la restan tempon ĉiam sopiris
+kaj senĉese regalis la sinjorinon per laŭroĉerizaj gutoj -- ĉi tiu
+kuracisto tuj aperis, disvastigis en la ĉambro la fumon de bruligataj
+plumoj[16], kaj, kiam la sinjorino malfermis la okulojn, li alportis
+al ŝi senprokraste, sur arĝenta plateto, glaseton da bonfaraj
+gutetoj. La sinjorino englutis ilin, sed tuj, per larmplena voĉo,
+komencis plendi pri la hundo, pri Gavrila, pri tio, ke ĉiuj forlasis
+ŝin, kompatindan maljunulinon, ke neniu ŝin bedaŭras, ke ĉiuj aspiras
+ŝian morton. Dume la malŝanca _Mumu_ daŭrigis sian bojadon kaj
+Gerasim vane penadis foririgi ĝin de la ĉirkaŭbaraĵo.
+
+„Jen ... jen ... ree...“, balbutis la sinjorino kaj ree rulis la
+okulojn emociite. La kuracisto ion flustris al la ĉambristino, ŝi
+kuris en la antaŭĉambron, puŝe vekis Stepan-on, -- tiu kuris por veki
+Gavrila-n, Gavrila, ekscitita, ordonis veki ĉiujn domanojn.
+
+Gerasim sin returnis, ekvidis briletantajn lumojn, moviĝantajn
+ombrofigurojn tra la fenestroj, kaj divenante ian malfeliĉon per
+sia koro, li ekkaptis _Mumu-n_ subbrake, enkuris en sian ĉambreton
+kaj ŝlosfermis ĝin. Post kelkaj momentoj kvin homoj volis perforte
+penetri al li, sed la ŝovfermilo ne cedis. Gavrila alkuris rapidege,
+ordonis al ĉiuj, resti tie ĝis la mateno kaj gardi. Li mem kuris
+al la servistinejo kaj petis la ĉefan akompanistinon, Ljubov
+Ljubimovna-n, kun kiu li kune ŝteladis kaj false kalkuladis sukeron,
+teon kaj ceteran spicaron, ke ŝi raportu al la sinjorino jenon: ke
+la hundo, malfeliĉe, revenis al sia mastro, sed ke jam morgaŭ ĝi
+nepre ne estos plu vivanta; ke li petas la sinjorinon, sindone --
+ne koleri kaj bonvole trankviliĝi. La sinjorino, kredeble, ne estus
+trankviliĝinta tiel baldaŭ, sed la kuracisto, en rapido, verŝis en
+la glaseton kvardek gutojn anstataŭ dekdu; la trankviliga eco de la
+laŭroĉerizaĵo efikis, post unu kvarono da horo la sinjorino ripozis
+jam kviete kaj pace; Gerasim, tuta pala, kuŝis en sia lito, forte
+kunpremante la buŝon de _Mumu_.
+
+Sekvantan matenon la sinjorino vekiĝis sufiĉe malfrue. Gavrila
+atendis nur ŝian vekiĝon, por ordoni la decidan atakon al la rifuĝejo
+de Gerasim. Li mem atendis la kolerekflamon de la sinjorino, kiel
+fortan fulmotondran veteron. Sed la fulmotondro ne venis. Kuŝante en
+la lito, la sinjorino ordonis venigi la ĉefan akompanistinon.
+
+„Ljubov Ljubimovna“, ŝi ekparolis per nelaŭta, malforta voĉo, --
+ŝi volonte kelkafoje ŝajnigis sin persekutata, solece suferanta;
+kompreneble tiam ĉiuj domanoj sentis sin tre malagrable. -- „Ljubov
+Ljubimovna, vi vidas, kia estas mia situacio; iru do, mia karulino,
+al Gavrila Andrejiĉ: priparolu kun li. Ĉu vere iu hundaĉo pli valoras
+por li ol la trankvilo, eĉ la vivo de lia sinjorino! Mi ne dezirus
+tion kredi“, ŝi aldiris kun la esprimo de la profunda sento. „Iru do,
+mia amindulino, mi petas vin, iru al Gavrila Andrejiĉ.“
+
+Ljubov Ljubimovna iris en la ĉambron de Gavrila. Estas nescieble, pri
+kio ili interparolis; sed post iom da tempo tuta arego da servistoj
+marŝis tra la korto en la direkto al la ĉambreto de Gerasim. Gavrila
+antaŭenpaŝis, tenante la ĉapon per la mano, kvankam la vento tute ne
+blovis; apud li iris lakeoj kaj kuiristoj. El la fenestro rigardis
+onklo Ĥvost kaj klopode ordonis -- t. e. nur dismovis la manojn;
+post ĉiuj, saltis kaj grimacis bubaĉoj, el kiuj la duono estis
+alkurintaj fremdaj. Sur la mallarĝa ŝtupetaro, kondukanta al la
+ĉambreto, estis sidanta unu gardisto, du aliaj staris ĉe la pordo,
+armitaj de bastonoj. Oni supreniris la ŝtuparon, okupis ĝin tutan.
+Gavrila alproksimiĝis al la pordo, pugnofrapis kaj ekkriis:
+
+„Malfermu!“
+
+Ekaŭdiĝis sufokita bojo, sed nenia respondo.
+
+„Oni diras al ci -- malfermu!“ ripetis li.
+
+„Sed, Gavrila Andrejiĉ,“ diris de malsupre Stepan, „li ja estas
+surda, li ne aŭdas.“
+
+Ĉiuj ekridis.
+
+„Kion do fari?“ rediris de supre Gavrila.
+
+„En lia pordo estas truo, enŝovu tien la bastonon!“
+
+Gavrila kliniĝis.
+
+„Li ŝtopis ĝin per ia feltmantelo, la truon.“
+
+„Vi ŝovu do la feltmantelon internen.“
+
+Ree ekaŭdiĝis obtuza bojo:
+
+„Jen, la hundo malkaŝas sin mem“, iu diris en la homamaso, kaj ĉiuj
+ree ekridis.
+
+Gavrila skrapis malantaŭ sia orelo.
+
+„Ne, frato,“ fine diris li, „la mantelon enŝovu ci mem, se ci volas.“
+
+„Bone, laŭ via ordono!“
+
+Stepan rampis supren, prenis la bastonon, traŝovis la feltomantelon
+internen kaj skuis en la truo la bastonon, ripetante: „Eliru, eliru!“
+Li skuis ankoraŭ la bastonon, kiam neatendite la pordo de la ĉambreto
+larĝe malfermiĝis, la tuta servantaro malsuprenruliĝis de la ŝtuparo
+kiel turnludilo; Gavrila -- la unua. Onklo Ĥvost fermis sian
+fenestron.
+
+„Nu, nu, nu, nu“, kriis Gavrila de la korto: „ci atendu nur!“ Gerasim
+senmove staris sur sia sojlo. La servantaro ariĝis ĉe la bazo de la
+ŝtuparo. Gerasim observis ĉi ĉiujn fihomojn en urbaj surtutoj de
+supre, facile apogante la manojn sur siajn flankojn. En sia ruĝa,
+kamparana bluzo, kompare je ili, li aspektis kiel giganto. Gavrila
+iom antaŭenpaŝis.
+
+„Atentu, frato,“ diris li, „mi ne toleros neobeemon!“ Kaj li klarigis
+al la mutulo per mansignoj, ke la sinjorino nepre volas forigi la
+hundon -- „donu ĝin tuj, alie al ci okazos ia malfeliĉo.“
+
+Gerasim rigardis lin, montris la hundon, faris ĉe sia kolo signon,
+kvazaŭ kuntirante la ŝnuron, kaj demandmiene ree rigardis la
+ĉambelanon.
+
+„Jes, jes,“ rediris tiu, kapbalancante, „jes, nepre...“ Gerasim
+mallevis la okulojn, poste subite skuiĝis, ree montris al _Mumu_,
+kiu staris apud li, senkulpe vostbalancante kaj scivoleme movante
+la orelojn. Li ripete faris la signon de strangolo sur sia kolo,
+kaj signifplene batfrapis sian bruston, kvazaŭ anoncante, ke li mem
+prenas sur sin -- forigi _Mumu-n_.
+
+„Sed ci trompos“, geste respondis Gavrila.
+
+Gerasim iom rigardis lin, malestime ekridetis, ree batfrapis sian
+bruston kaj brufermis la pordon.
+
+Ĉiuj senvorte rigardis unu la alian.
+
+„Kion do ĉi ĉio signifas? Ĉu li refermis la pordon?“
+
+„Ne atentu lin plu, Gavrila Andrejiĉ!“ elparolis Stepan. „Li ja
+faros, kion li promesis ... Tia li estas ... Se li promesas, estas
+certe ... Li estas pli fidinda ol ni ... Tio estas vero ... Jes...“
+
+„Jes“, ĉiuj ripetis kapskuante. „Tio estas vero. Jes.“ Onklo Ĥvost
+malfermis la fenestron kaj ankaŭ diris: „Jes“.
+
+„Nu, bone“, diris Gavrila: „sed la gardistoj tamen restu ĉi tie!“
+
+„He, Jeroŝka,“ li aldiris, turnante sin al iu mizerulo, en flava
+nankena kitelo, -- tiu homo estis opiniata kiel ĝardenisto, -- „ci ja
+nenion faras! prenu la bastonon kaj sidu ĉi tie. Se io okazos, tuj
+kuru al mi.“
+
+Jeroŝka prenis la bastonon kaj sidigis sin sur la lastan ŝtupeton. La
+servantaro disiris, escepte de kelkaj sciaviduloj kaj bubaĉoj.
+
+Gavrila revenis hejmen kaj pere de Ljubov Ljubimovna sendis la
+raporton al la sinjorino, ke ĉio estas plenumita. La sinjorino faris
+nodeton el la pinto de sia nastuketo, surverŝis parfumon, flaris,
+frotis la tempiojn, apetite trinkis teon kaj, estante ankoraŭ sub la
+influo de la laŭroĉerizaj gutoj, ree ekdormis.
+
+Unu horon post ĉi tiu tumulta okazintaĵo la pordo de la ĉambreto
+malfermiĝis kaj Gerasim aperis. Li estis surmetinta sian festan
+kaftanon, li kondukis _Mumu-n_ per ŝnureto. Jeroŝka flanken iris por
+lasi lin preteriri. Gerasim direktis sin al la pordego. Ĉiuj bubaĉoj
+en la korto rigarde sekvis lin, sed silentis. Li eĉ ne returnis sin;
+sian ĉapon li surmetis nur sur la strato. Gavrila sendis Jeroŝka-n
+kiel observanton. Jeroŝka, vidante de malproksime, ke Gerasim iris en
+restoracion kun _Mumu_, atendis, ĝis li eliros.
+
+Gerasim estis konata en la restoracio. Oni komprenis liajn
+mansignojn.
+
+Li mendis „ŝĉi“[17] kun viando kaj sidigis sin, apogante la brakojn
+sur la tablo. _Mumu_ staris ĉe lia seĝo, trankvile observante lin per
+siaj saĝaj okuloj. Ĝia felo estis kvazaŭ polurita, tiel belaspekta
+kaj orde kombita. Oni alportis la brasiksupon. Gerasim metis en la
+teleron panpecetojn, ere dishakis la viandon kaj starigis la teleron
+sur la teron. _Mumu_ ekmanĝis kun sia kutima bonedukiteco: apenaŭ
+tuŝante la manĝaĵon per sia buŝeto. Gerasim longe ĝin rigardis:
+du pezaj larmoj elruliĝis subite el liaj okuloj; unu falis sur la
+krutan frunteton de la hundo, alia -- en la „ŝĉi“. Li kovris sian
+vizaĝon per la mano. _Mumu_ formanĝis la duonon el la telero kaj
+deiris, lekante sian buŝon. Gerasim ekstaris, pagis la supon kaj
+eliris akompanate de la iom mirigita rigardo de la kelnero.
+
+Jeroŝka, ekvidinte Gerasim-on, kuris malantaŭ la stratan angulon kaj,
+lin preterlasante, ree lin sekvis.
+
+Gerasim marŝis, ne rapidante, ĉiam tenante _Mumu-n_ je la ŝnureto.
+Irinte ĝis la stratangulo, li haltis, kvazaŭ ion pripensante, sed
+tuj grandpaŝe direktis sin al la Krimea Trairejo. Survoje li iris
+en la korton de domo, apud kiu estis konstruata la flankdometo, kaj
+forportis de tie sub sia brako du briketojn. De la Krimea Trairejo li
+direktis sin al la bordo, iris ĝis la loko, kie staris du boatetoj
+kun remiloj, alligitaj al palisetoj (li jam rimarkis ilin antaŭe),
+kaj ensaltis en unu kun _Mumu_.
+
+Lama maljunulaĉo eliris el post la pajltendo, kiu staris en la angulo
+de la legomĝardeno, kaj krivokis lin. Sed Gerasim nur kapbalancis
+kaj ekremis tiel forte, kvankam kontraŭ la riverfluo, ke li post unu
+momento jam estis tre malproksime. La maljunulo staris iomtempe,
+skrapfrotis sian dorson per maldekstra, poste per dekstra mano kaj
+reiris lamante en sian pajltendon.
+
+Gerasim senĉese remis. Jen -- jam restis la urbo Moskva malantaŭe.
+Jen -- jam disvastiĝis laŭlonge de la bordoj -- herbejoj,
+legomĝardenoj, kampoj, arbaretoj; ekvidebliĝis kampoj, „izba-oj“. Oni
+povis enspiri la kamparan aeron. Li forĵetis la remilojn, alpremis
+sian kapon al _Mumu_, kiu sidis antaŭ li sur la seka transversa
+trabeto -- la fundo de la boato estis surverŝita de akvo, kaj li
+restis senmova, krucigante siajn fortikajn brakojn sur ŝia dorso,
+dum la boaton la ondo iom post iom reportis al la urbo. Gerasim
+rektiĝis, rapide, kun malsaneca, koleriĝa mieno, survolvis per la
+ŝnureto la briketojn de li prenitajn, faris maŝon, metis ĝin ĉirkaŭ
+la kolon de la hundo kaj, levante ĝin super la rivero, lastafoje
+ĝin ekrigardis. La hundo rigardis lin fide, sentime, balancante la
+vosteton. Gerasim deturnis sin kaj disigis la manojn, ferminte la
+okulojn.
+
+Gerasim aŭdis nenion: nek la akran ekkrieton de la falanta _Mumu_,
+nek la obtuzan ekplaŭdon de la akvo. La plej brua tago estis por
+li same sensona, senbrua, kiel la plej senbrua nokto ne estas
+sensona por ni. Kiam li ree malfermis la okulojn, kiel antaŭe sur
+la riverakvo rapidis unu post la alia la ondetoj. Kiel antaŭe ili
+plaŭdetis ĉe la boatflankoj; kaj nur malproksime, malantaŭe, diskuris
+ĉe la bordo iaj larĝaj rondoj.
+
+Jeroŝka, tuj post kiam al li ne plu estis eble observi Gerasim-on,
+revenis hejmen kaj raportis pri tio, kion li vidis.
+
+„Nu, jes,“ diris Stepan, „li dronigos la hundon. Certe. Se li ion
+promesis.“
+
+Dum la tuta tago neniu vidis Gerasim-on. Li ne tagmanĝis hejme.
+Vespere ĉiuj kunvenis ĉe la manĝotablo, escepte de li. „Kiel stranga
+estas ĉi tiu Gerasim“, pepvoĉe diris la dikgrasa lavistino: „Ĉu oni
+povas tiel ĉagreniĝi pro la hundo! Verdire!“
+
+„Gerasim ja estis ĉi tie“, diris Stepan, plenrastante por si la kaĉon
+per la kulero.
+
+„Kiel? Kiam?“
+
+„Antaŭ proksimume du horoj. Jes! Ni renkontis unu la alian ĉe la
+pordego. Mi intencis demandi lin pri la hundo, sed li, ŝajne, estis
+malbonhumora. Nu, li forpuŝis min, eble li volis min deflankigi, --
+ne tedu, eble volis li diri -- kaj li tiel frapis mian nukon, ho, ve,
+kiel!“ Kaj Stepan, nevole grimacridetante, kuntiriĝis kaj frotis sian
+nukon. „Jes,“ li aldiris, „li havas fortikan manon, nenion oni povas
+diri kontraŭ tio...“ Ĉiuj ridis, mokante Stepanon, kaj disiris por
+dormi.
+
+Dum tio, en la sama tempo, sur la T...a ŝoseo fervore kaj senhalte
+paŝis ia grandegulo kun sako sur la dorso, kun longa bastono en
+la mano. Tio estis Gerasim. Li rapidis senreturne hejmen, en sian
+vilaĝon. Droniginte la kompatindan _Mumu-n_, li kuris en sian
+ĉambreton, rapide enpakis sian nemultan havaĵon en malnovan
+ĉevalkovraĵon, kunligis la pakaĵon node, metis ĝin sur la ŝultron
+kaj foriris. Li bone memoris la vojon ankoraŭ de tiam, kiam oni
+kondukis lin al Moskvo. La vilaĝo, el kiu prenis lin la sinjorino,
+kuŝis nur dudek verstojn[18] flanke de la ŝoseo. Li iris nevenkeble
+kuraĝe, penetrite de ia malespera kaj samtempe ĝoja decido. Li iris
+antaŭen; larĝe dismalfermiĝis lia brusto; avide kaj rekte estis
+fiksitaj antaŭen liaj okuloj. Li rapidis, kvazaŭ atendis lin hejme
+maljuna patrino, kvazaŭ ŝi vokis lin al si post longa migrado en
+fremdlando, inter fremduloj ... La ĵus veninta nokto estis sensona,
+varma; ĉe la flanko, kie subiris la suno, la ĉielrando, ankoraŭ
+blanka, iom purpuriĝis pro la lasta rebrilo de la foriĝanta tago. Ĉe
+alia flanko jam leviĝis blugriza nebulo. De tie alproksimiĝadis la
+nokto. Centoj da perdrikoj kriis ĉirkaŭe, kvazaŭ vete vokis unu la
+alian noktaj birdoj. Gerasim ne povis ilin aŭdi, ne povis aŭdi ankaŭ
+la noktan viglan susuradon de la arboj, preter kiuj portis lin liaj
+fortikaj piedoj.
+
+Sed li flaris konatan de li odoron de la maturiĝanta sekalo, kiu
+venis el la mallumaj kampoj; li sentis, kiel la vento, fluganta
+renkonte, la vento el lia hejmvilaĝo, karese tuŝas lian vizaĝon,
+petole disblovas liajn harojn, lian barbon. Li vidis antaŭ si la
+blankiĝantan vojon, kondukantan hejmen rektan, kiel sago. Li vidis
+en la ĉielo nenombreblajn stelojn, lumigantajn lian vojon. Li marŝis
+antaŭen simile al leono, kuraĝe, forte; kiam la leviĝanta suno
+briligis lin per siaj fluide ruĝaj radioj, inter la paŝanto kaj
+Moskvo jam kuŝis tridek-versta distanco.
+
+Post du tagoj li estis jam hejme, en sia „izba“, je l’ miro de la
+soldatedzino[19], kiun oni tie loĝigis. Gerasim preĝis antaŭ sanktaj
+„ikonoj“[20] kaj tuj iris al la vilaĝestro.
+
+La vilaĝestro ekmiris. Sed oni jam komencis falĉi la fojnon. Gerasim,
+kiel perfekta falĉisto, tuj ricevis falĉilon -- kaj li ekfalĉis laŭ
+sia kutima maniero, tiel falĉis, ke la vilaĝanoj tremis, observante
+liajn falĉmovojn.
+
+En Moskvo oni rimarkis la foriĝon de Gerasim la sekvantan tagon.
+Oni serĉis lin en lia ĉambreto, alvokis Gavrila-n. Gavrila venis,
+rigardis, movis la ŝultrojn kaj konkludis, ke la mutulo aŭ forkuris
+aŭ dronis kune kun sia hundaĉo. Oni informis la policon, raportis
+al la sinjorino. La sinjorino ekkoleris, ekploris, diris, ke oni
+nepre trovu Gerasim-on, certigis, ke ŝi neniam ordonis forigi la
+hundon, kaj fine tiel admonis kaj riproĉis Gavrila-n, ke li la
+tutan tagon nur skuis la kapon, ripetante: „Nu!“, ĝis kiam la onklo
+Ĥvost lin konsole saĝigis, dirinte al li: „Nu ... u!“ Fine oni
+ricevis la sciigon el la vilaĝo, ke Gerasim tien venis. La sinjorino
+iom trankviliĝis; komence ŝi ordonis lin revenigi al Moskvo, sed
+tamen poste ŝi anoncis, ke ŝi tute ne bezonas tian nedankemulon.
+Cetere post tio ŝi baldaŭ mortis; ŝiaj heredintoj ne zorgis plu
+pri Gerasim. Ili ankaŭ aliajn servutulojn de sia patrino liberigis
+kontraŭ la depago.
+
+Ĝis nun loĝas solece Gerasim en sia forgesita „izba“. Li ĉiam bone
+fartas, ĉiam estas fortikega. Kiel antaŭe li laboras multe, kiel
+antaŭe li estas gravmiena kaj seriozmora. Sed la najbaroj rimarkis,
+ke depost la reveno el Moskvo Gerasim tute ne atentas virinojn, eĉ ne
+rigardas ilin, kaj ke li ne posedas hundon en sia korto.
+
+„Cetere“, pridiskutas vilaĝanoj, „feliĉa li estas, ne bezonante
+edzinon. Kaj la hundon! ĉu li ĝin bezonas? Eĉ perforte oni ne povus
+allogi ŝteliston en lian korton!“ Tia famo pri la giganteca forto de
+la mutulo disvastiĝas ĉien.
+
+
+
+
+BEĴIN-HERBEJO
+
+
+Estis bela junia tago, unu el tiuj tagoj, kiuj pruvas, ke la
+bonvetero daŭros ankoraŭ longe. La ĉielo estas serena jam de la
+frua mateno. La matenruĝo ne flamas simile al brulego; ĝi estas
+disverŝita, kiel milda rozkoloraĵo. La suno -- ne flambrila,
+rulruĝiganta, kiel dum varmega sekvetero, ne malserena-purpura, kiel
+antaŭ la ventego -- sed la suno -- afable radibrila -- pace elnaĝas
+el sub mallarĝa kaj longa nubeto, lumas freŝkolore kaj eniĝas en
+ĝian bluan nebulon. Kiel serpentetoj lude brilas la supraj maldensaj
+randoj de la distirita nubeto; ili brilas, kvazaŭ ili estus el
+forĝita arĝento. Sed jen, ree flue ekŝpruciĝas petolemaj radioj; ĝoje
+kaj majeste, kvazaŭ altenflugante, aperas la potenca lumigilo. Ĉirkaŭ
+la tagmezo, kutime, videbliĝas amase rondaj altaj nuboj, orgrizaj,
+kun delikataj blankaj randoj. Simile al insuloj, disĵetitaj laŭlonge
+de la senlime disfluanta rivero, kiu ĉirkaŭas ilin per profunde
+diafanaj akvokoloj, egale bluaj, ili preskaŭ ne moviĝas. Pli
+malproksime, ĉe la firmamento, ili kunŝoviĝas, ariĝas, -- ne estas
+plu videbla la ĉielbluaĵo inter ili. Sed ili estas same lazuraj
+kiel la ĉielo: la lumo, la varmo trapenetras ilin. La firmamento
+dum la tuta tago ne ŝanĝas sian malpezan, palvioletan koloron, ĉie
+egalan. Nenie la fulmotondra vetero mallume minacas; ie, foje, tiras
+sin malsupren, el la ĉielo, bluaj strioj: -- apenaŭ rimarkebla
+pluvo falas, kiel tra kribrilo. Vespere tiuj nuboj foriĝas; la
+lastaj el ili, nigraj, senformaj, kiel la fumo, iĝas rozkoloraj
+vaporbuloj pro la radioj de la subiranta suno. Sur la loko, kie la
+suno subiris, same pace, kiel ĝi estis leviĝinta, nelonge starrestas
+ruĝeta brilkrono super la mallumiĝinta tero. Lumbriletante, kiel
+zorge portita vakskandelo, aperas tie la vesperstelo. En tiaj tagoj
+ĉiuj koloroj estas nehelaj, mildigitaj. Sur ĉio kuŝas la sigelo de
+ia kortuŝa packvieto. Dum tiaj tagoj foje estas varmege; sur la
+deklivoj de la kampoj la aero estas sufoka. Sed la vento disblovadas,
+dispeladas la amasiĝintan varmegon; la ĉirkaŭturnantaj blovatakoj --
+nepra signo de la persista bonvetero -- per blankaj polvamasoj vagas
+sur vojo tra la grenkampoj. La terkulturisto ŝatas tian veteron por
+la rikolto de la greno.
+
+Tian tagon mi ĉasis en la Ĉernska distrikto de la Tula gubernio[21].
+Mi trovis kaj mortigis sufiĉe multe da ĉasaĵoj. Tro plena ĉassako
+tranĉe dolorigis mian ŝultron. Sed jam estis estingiĝanta la
+vesperruĝo; kaj en la aero, ankoraŭ klara, kvankam jam ne plu
+lumigita per radioj de la subirinta suno, densiĝis, disvastiĝis
+noktaj ombroj, kiam mi, fine, decidis reveni hejmen. Per rapidaj
+paŝoj mi transpaŝis longan „placon“ de arbustoj, supreniris la
+monteton kaj ekvidis tute fremdajn, nekonatajn de mi lokaĵojn.
+Anstataŭ la atendita konata ebenaĵo kun kverkarbareto, dekstre, kaj
+malalta blanka preĝejo en la malproksimo, ĉe miaj piedoj etendiĝis
+mallarĝa valo; rekte kontraŭ mi, kiel kruta muro, staris densa
+tremolarbaro. Mi haltis, mirigite ... ne povante kompreni, kie mi
+estas... Mi min returnis... „He,“ mi pensis, „mi devojiĝis, mi iris
+tro dekstren“, kaj, mirante pri mia eraro, mi rapidkure malsupreniris
+la monteton. Min tuj ekkaptis malagrabla, obtuza malsekeco, kvazaŭ
+mi estus enirinta kelon. Densa alta herbo en la fundo de la valo,
+tute malseka, blankiĝis kiel tablotuko. Estis timige surpaŝi ĝin.
+Mi rapide transpaŝis al alia flanko kaj iris, marŝante maldekstren,
+laŭlonge de la tremolaro. La vespertoj jam sin flugportis super ĝiaj
+senmovaj altaĵoj, misterplene turniĝante kaj tremetante en duonklara
+ĉielo. Petolrapide preterflugis malfruiĝinta akcipitreto, rapidante
+en sian neston.
+
+„Jen, se mi nur atingus tiun angulon,“ mi pensis, „tuj mi trovus la
+veran vojon. Mi ja devojiĝis minimume je unu versto.“ Mi atingis,
+fine, la angulon de la arbaro, sed ne trovis tie ian vojon; iaj
+nefalĉitaj, malaltaj arbustoj vaste staris antaŭ mi; malantaŭ ili, en
+la malproksimo, vidiĝis dezerta kampo. Mi ree haltis. „Kia stranga
+okazintaĵo! Kie do mi estas?“ Mi rememorigis min, kiel kaj kien mi
+iris dum la tago.
+
+„He, tio ja estas ‚Paraĥinaj‘ arbustoj“, mi fine ekkriis. „Certe!
+jen tie -- eble, la Sindejeva arbareto! Sed kiel mi ĉi tien venis?
+Tiel malproksimen! Strange ... nun mi estas devigita reveni
+dekstren!“
+
+Mi iris dekstren tra la arbustoj. Dume la nokto estis baldaŭ veninta
+kaj disvastiĝis kiel nubego fulmotondra. Ŝajnis, ke kune kun la
+vesperaj vaporoj el ĉie leviĝadis kaj eĉ de supre verŝiĝis la
+malhelo. Mi atingis sur ian vojon malebenbatitan, surkreskitan de
+herbo. Mi iris laŭlonge de ĝi, atente rigardante antaŭen. Ĉio ĉirkaŭ
+mi rapide nigriĝis kaj silentiĝis; nur skolopoj kriis de tempo al
+tempo. Malgranda noktbirdo, nelaŭte kaj malalte movanta siajn molajn
+flugilojn, preskaŭ tuŝis min kaj timeme deflankiĝis. Mi eliris sur
+la arbarrandon kaj marŝis nun laŭlonge de la kampo, sur la limo. Jam
+apenaŭ mi vidis la aĵojn en malproksimo, apenaŭ videbliĝis ĉirkaŭ
+mi la blankiĝanta kampo. Malantaŭ ĝi leviĝis malserena mallumo,
+alproksimiĝante ĉiumomente per grandegaj fumbuloj. La obtuza eĥo
+de miaj paŝoj sonis en la senmoviĝanta aero. La paliĝinta ĉielo
+ree bluiĝis, sed tio jam estis la bluo de la nokto. La steletoj
+ekbriletis en ĝi, kvazaŭ ili ekmoviĝus.
+
+Kion mi opiniis arbareto, estis malluma kaj ronda nudmonteto.
+
+„Sed kie mi ja estas?“ ripetis mi ree laŭtvoĉe, haltis kaj demande
+rigardis mian anglorasan flavmakulan hundinon, Dianka-n, la plej
+prudentan el ĉiuj kvarpiedaj bestoj. Sed la plej prudenta besto nur
+balancis la voston, malgaje kaj lace palpebrumis kaj ne donis al
+mi ian utilan konsilon. Mi hontis kaj ege kuris antaŭen, kvazaŭ mi
+subite klarsentis, kien oni devas iri. Mi ĉirkaŭiris la monteton
+kaj trovis min en neprofunda, ĉirkaŭe displugita valeto. Tiu ĉi
+krutvaleto aspektis kiel regulforma kaldrono kun plataj flankoj; sur
+ĝia fundo elstreĉiĝis stare kelke da grandaj blankaj ŝtonoj; ŝajne
+ili kunariĝis, malsuprerampinte, por ia sekreta, konsiliĝa kunveno.
+Tie estis mute, mallaŭte; tiel plate kaj malgaje pendis super tiu
+loko la ĉielo, ke mia koro eksentis veon. La besteto nelaŭte kaj
+plende pepkriis en la ŝtonoj. Mi rapide revenis sur la monteton. Ĝis
+nun mi ankoraŭ ne malesperis trovi la vojon al hejmo; sed nun mi
+estis fine certa, ke mi tute devojiĝis; mi ne penprovis plu, ekkoni
+la ĉirkaŭaĵon, preskaŭ dronintan en la nokta senlumo. Mi hazarde
+ekmarŝis antaŭen, direktate de la steloj. Proksimume duonhoron mi
+tiel paŝis, pene movante la piedojn. Ŝajnis, ke mi neniam estis
+en tiaj senvivaj lokoj: nenie trembrilis lumeto, nek aŭdebliĝis ia
+sono; unu kruta monteto sekvis la alian; senfine etendiĝis kampo post
+kampo; arbustoj kvazaŭ elstaris el la tero antaŭ mi. Mi ĉiam iris kaj
+jam intencis kuŝigi min ĝis la mateno, sed subite mi ekvidis antaŭ mi
+teruran abismon.
+
+Mi rapide ekpaŝis malantaŭen kaj, tra apenaŭ travidebla noktkrepusko,
+ekvidis en la malproksimo sub mi grandegan ebenaĵon. Larĝa rivero
+ĉirkaŭfluis ĝin en duonrondo, kiun mi vidis ĉie; ŝtalsimilaj rebriloj
+de la akvo malserene kaj de tempo al tempo tremlumante desegnis
+ĝian fluadon. La monteto, sur kiu mi staris, malsupren kondukis per
+abrupta deklivo; ĝia grandega silueto sin distingis nigra de la
+duonblua aera malpleno. Rekte antaŭ mi, en la angulo, kiun formis
+la deklivo kaj la ebenaĵo, ĉe la rivero, kiu en tiu loko similis
+al senmova malluma spegulo, sub la kruta deklivo de la monteto mem,
+per ruĝa flamo brulis, ellasante fumon, du fajroj, unu apud la alia.
+Ĉirkaŭ ili svarmis homoj, ŝanceliĝis ombroj; foje estis hele lumigita
+la antaŭa parto de ies eta buklokapo.
+
+Mi sciis nun, kie mi troviĝis. Tiu ĉi herbejo estas konata en nia
+regiono sub la nomo „_Beĵin-Herbejo_“. Sed mi ja ne povis revojaĝi
+hejmen, precipe nun, nokte; miaj piedoj ne moviĝis plu pro laceco.
+Mi decidis iri proksimen al la fajroj kaj atendi la matenruĝon en la
+societo de homoj, kiujn mi opiniis ĉevalkomercistoj[22].
+
+Mi bone malsupreniris, sed apenaŭ mi ellasis el la manoj la lastan
+branĉon, je kiu mi tenis min, subite sin ĵetis sur min du grandaj
+blankaj hundoj, kolere bojante. Sonoraj infanaj voĉoj ekaŭdiĝis
+ĉirkaŭ la fajroj. Du -- tri knaboj rapide leviĝis. Mi respondis al
+iliaj demandaj vokoj. Ili alkuris, revokis la hundojn, kiujn precipe
+mirigis la apero de mia Dianka, kaj mi alproksimiĝis.
+
+Mi eraris, opiniante ĉevalkomercistoj la homojn, kiuj ĉirkaŭis la
+fajrojn. Ili estis kamparanaj infanoj el najbara vilaĝo, kiuj gardis
+ĉevalaron. Dum varmega somera tempo, ĉe ni, oni paŝtigas ĉevalojn en
+la kampo nokte, ĉar tage ilin maltrankviligus muŝoj kaj ojstroj[23].
+
+Estas granda ĝojfesto por kamparanaj knaboj, vespere akompani en la
+kampon kaj frumatene hejmen -- la ĉevalaron. Sen ĉapoj, en malnovaj
+duonpeltetoj, ili sidas sur la plej petolemaj ĉevaletoj kaj rapide
+rajdas, ĝoje kriante, elgorĝblekante, movante ĉiuflanken la manojn
+kaj piedojn, alte saltante sur la selo kaj sonore ridante ...
+Maldensa flava polvo leviĝas, postflugas sur la vojo; en malproksimo
+aŭdiĝas akorda piedfrapado, la ĉevaloj kuras, streĉante la orelojn;
+antaŭ ĉiuj, altlevante sian voston kaj senfine ŝanĝante la piedojn,
+kursaltas la ruĝeghara ĉevalaĉo kun pikherbo en vila kolhararo.
+
+Mi diris al la knaboj, ke mi devojiĝis, kaj sidigis min ĉe ili. Ili
+demandis min, de kie mi venas, silentis iomete kaj donis al mi
+lokon. Ni iomete konversaciis. Mi min kuŝigis sub nudiĝinta arbusto
+kaj rigardis ĉirkaŭen. La bildo estis mirinde bela: ĉe la fajroj
+tremetis, kvazaŭ estingiĝante, eniĝante en la mallumon, ronda ruĝa
+respeguliĝo. La flamo, ekbrulante, de tempo al tempo, ĵetis trans
+la linion de tiu rondo rapidajn brillumetojn. Mallarĝa lango de la
+fajro lekis la nudajn sekbranĉetojn de salikarbeto kaj same rapide
+foriĝis... Tranĉliniaj longaj ombroj, subite aperante, alkuris ĝis
+la fajretoj; la malhelo luktis kun la lumo. Foje, kiam la flamo
+brilis pli malforte, la lumrondeto mallarĝiĝis, el alproksimiĝinta
+mallumego neatendite aperis ĉevalkapo, bruna aŭ tute blanka, atente
+kaj senpense rigardis nin, rapide maĉante longan herbon kaj ree
+malleviĝante tuj malaperis. Oni aŭdis nur, kiel ĝi ĉiam maĉis,
+spirblovante.
+
+El loko lumigita estas neeble vidi, kio okazas en la malhelo; tial
+ĉio en la proksimo ŝajnis vualita de preskaŭ nigra kurteno. Sed pli
+malproksime, ĉe la firmamento, malklare videbliĝis montetoj kaj
+arbaroj. Malhela, klara ĉielo, solene, neatingeble alte, pendis
+super ni en sia tuta misterplena belegeco. Dolĉe premis la bruston
+la aromo, la aparta, freŝa, turmenta aromaero de la ruslanda somera
+nokto. Nenia bruo aŭdiĝis en la ĉirkaŭaĵo. Nur de tempo al tempo
+subite sonore plaŭdigis akvon ia granda fiŝo, kaj la ĉeborda kanaro
+ekbruetis, apenaŭ ŝancelita de alfluanta ondo... Sole nelaŭte
+kraketis la fajretoj...
+
+Ĉirkaŭ ili sidis la knaboj kaj apud ili tiuj du hundoj, kies intenco
+estis formanĝi min. Ili ankoraŭ longe ne povis paciĝi pro mia
+ĉeestado: dormeme duonfermante la okulojn kaj strabrigardante la
+fajron, ili de tempo al tempo bojkriegis kun eksterordinara digneco;
+unue ili blekegis, poste -- nelaŭte kriis, kvazaŭ bedaŭrante la
+neeblecon -- plenumi sian deziron.
+
+La knaboj estis entute kvin: Fedja, Pavluŝa, Iljuŝa, Kostja kaj
+Vanja[24]. La nomojn de la knaboj mi eksciis el ilia interparolado
+kaj volas nun konatigi ilin al la leganto.
+
+La plej maljuna el ĉiuj, Fedja, aspektis dekkvarjara. Li estis gracia
+knabo kun belaj, delikataj, iomete etaj vizaĝtrajtoj, buklaj blondaj
+haroj, klaraj okuloj kaj ĉiama duongaja, duondistra rideto. Laŭ ĉiuj
+signoj li apartenis al riĉa familio kaj paŝtis nokte ĉevalojn ne pro
+bezono, sed pro amuzo. Li surhavis multekoloran kalikotan bluzon,
+flave borderumitan. Malgranda nova feltmantelo, en kies manikoj li ne
+enŝovis la brakojn, pendis sur liaj mallarĝaj ŝultroj; sur la blua
+zonumo estis alligita la kombilo. La botoj kun nealtaj tibiingoj
+estis liaj -- ne patraj. La dua knabo, Pavluŝa, havis senorde
+starantajn nigrajn harojn, grizajn okulojn, larĝajn vangostojn,
+vizaĝon palan, plenan je cikatroj; grandan, sed regulforman buŝon.
+Tuta lia korpo estis dikmalalta, mallertmova. La knabo ne estis bela,
+verdire, tamen li plaĉis al mi. Lia rigardo estis saĝa kaj sincera,
+en lia voĉo sonis la forto. Li ne aspektis dande: tuta lia vestaĵo
+konsistis el simpla ĉemizo kaj flikitaj pantalonoj. La vizaĝo de
+la tria, Iljuŝa, estis sufiĉe sensignifa: li havis kurbiĝintan
+nazon, longan kapformon, ne bone aspektis. Liaj vizaĝtrajtoj
+esprimis malspritan, malsanecan zorgemon. Liaj kunpremitaj lipoj ne
+malfermiĝis, la brovoj restis ĉiam kuntiritaj. Liaj flavaj, preskaŭ
+blankaspektaj haroj pendis kiel pintaj harligetoj el sub malalta
+felĉapo, kiun li ambaŭmane ŝovis sur siajn orelojn. Sur liaj piedoj
+li havis novajn bastŝuojn kaj piedajn ĉifonojn; dika ŝnuro, trivice
+zonita ĉirkaŭ lia talio, orde kuntiris lian puraspektan nigran
+kiteleton. Li, kiel Pavluŝa, estis, laŭvide, ne pli ol dekdujara. La
+kvara, Kostja, dekjara knabo, atentigis per sia meditema, malgaja
+rigardo. Lia vizaĝo estis eta, malgrasa, lentuga; li havis pintitan
+mentonon, kiel la sciuro. Oni apenaŭ distingis liajn lipojn. Sed
+strange impresis liaj okuloj -- nigraj, fluide brilantaj. Ili, ŝajne,
+volis ion esprimi, sed por tio mankis vortoj al la knabo. Li estis
+malaltkreska, malsanaspekta, vestita mizere. La lastan, Vanja-n, mi
+komence ne rimarkis; li estis kaŭrekuŝanta sub la bastkovraĵo kun
+malregulaj randoj; li nur malofte montradis el sub ĝi sian buklan
+blondan kapeton. Ĉi tiu knabo estis nur sepjara.
+
+Tiel mi kuŝis sub la arbusto, iomete malproksime, kaj observadis la
+knabojn. Malgranda kaldroneto pendis super unu el la fajroj; en ĝi
+estis kuirataj la terpomoj. Pavluŝa zorgis pri ili kaj, starante
+sur la genuoj, enpuŝis la ligneron en la bolantan akvon de tempo al
+tempo. Fedja kuŝis, sin apogante sur la kubuto, disvastigante la
+randojn de sia feltmantelo. Iljuŝa sidis apud Kostja kaj fiksrigardis
+ion per duonfermitaj okuloj. Kostja mallevis la kapon kaj rigardis
+ien en malproksimon. Vanja ne moviĝis sub sia bastkovraĵo. Mi
+ŝajnigis min dormanta.
+
+La knaboj ree komencis interbabili. Unue ili priparolis tion kaj
+tion: la morgaŭajn laborojn, la ĉevalojn; sed subite Fedja sin turnis
+al Iljuŝa kaj -- kvazaŭ renovigante interrompitan konversacion --
+demandis lin:
+
+„Nu, kiel do, ĉu ci ĝin vidis vere, la hejmkoboldon?“
+
+„Ne, mi ĝin ne vidis, ĝin ja ne estas eble vidi,“ respondis Iljuŝa
+per voĉo apenaŭ aŭdebla, raŭketa, kies sonoj tre bone konformiĝis al
+lia vizaĝesprimo, „sed mi aŭdis ... ne sole mi...“
+
+„Kie ĝi loĝas?“
+
+„En la malnova ĉerpejo[25].“
+
+„Ĉu vi laboras en la fabriko?“
+
+„Jes, mi kaj mia frato Avdjuŝka; ni estas papergladistoj.“
+
+„Jen vi, fabrikuloj!“
+
+„Nu, kiel do ci ĝin aŭdis?“ demandis Fedja.
+
+„Jen kiel ... mi kun frato Avdjuŝka, kun Fedor Miĥejevskij, kun
+Ivaŝka Kosoj, kun alia Ivaŝka el Krasnije Ĥolmi, kaj ankoraŭ kun
+Ivaŝka Suĥorukov, kun aliaj knaboj ankoraŭ -- entute ni estis
+dek: la tuta deĵorintaro. Ni estis devigitaj pasigi la nokton en
+la ĉerpejo. Tio estas -- la laborobservisto Nazarov malpermesis al
+ni iri hejmen. ‚Kial vi,‘ li diris, ‚fraŭletoj, iros hejmen? Restu
+ĉi tie -- ni havos morgaŭ multe da laboro.‘ Nu, ni restis en la
+fabrikejo, ni kuŝis tie are ... Avdjuŝka demandis: ‚Nu, knaboj, se la
+hejmkoboldo nun venus?‘ Apenaŭ li tion elparolis, iu ekmarŝis super
+ni. Ni kuŝis malsupre, ĝi do ekmarŝis super ni, ĉe la rado. Ni aŭdis:
+ĝi paŝas, la lignotabuloj fleksiĝas sub ĝi, krakas ... Li transkuris
+super niaj kapoj; la akvo ekplaŭdis sur la rado, kiu ekfrapis,
+ekturniĝis; sed la baro ĉe la defluilo[26] estas fermita. Ni estis
+mirigitaj: kiu levis la bartrabeton, por ke akvo povu flui? Sed la
+rado ne longe turniĝis kaj haltis. ‚Tiu‘ iris ree al la supra pordo
+kaj malsupreniris la ŝtuparon, malsupreniris ne rapide: la ŝtupetoj
+ĝemkraketas sub ĝiaj piedoj. Nu, ĝi alproksimiĝis al nia pordo,
+atendis iomete -- tuj la pordo larĝe malfermiĝis ... Mi ektremis --
+rigardas -- nenio estas videbla ... Sed la retĉerpilo, staranta ĉe la
+pelvo, ekmoviĝis, leviĝis, eniĝis por momento en la akvon, flugis
+iomete en la aero, kvazaŭ ĝi estus ŝprucilo kaj revenis al sia loko.
+Poste ĉe alia pelvo forflugis la hoko de la najlo kaj ree pendiĝis
+sur la najlon. Poste iu kvazaŭ alproksimiĝis al la pordo, ektusis,
+ekspirblovis kiel ŝafo, bruvoĉe... Ni ĉiuj falkuŝiĝis amase teren,
+unu rampis sur la alian. Kiel ni tiam ektimegis!“
+
+„Jen kiel!“ elparolis Pavel. „Kial do ĝi ektusis?“
+
+„Mi ne scias... Eble pro malsekeco en la mucido.“
+
+Ĉiuj eksilentis.
+
+„Nu,“ demandis Fedja, „ĉu la terpomoj estas kuiritaj?“
+
+Pavluŝa palpis ilin.
+
+„Ne, ankoraŭ ne... Jen, ĝi plaŭdigis akvon...“, aldiris li,
+rigardante la riveron. „Eble la ezoko. Jen, tie falis steleto.“
+
+„Kion mi rakontos ankoraŭ al vi, fratuloj,“ ekparolis per pepvoĉo
+Kostja, „aŭdu nur, kion rakontis antaŭ nelonge la paĉjo en mia
+ĉeesto.“
+
+„Nu, ni aŭdas“, diris protekteme Fedja.
+
+„Vi ja konas Gavrila-n, la antaŭurban ĉarpentiston?“
+
+„Jes, ni lin konas.“
+
+„Sed ĉu vi scias, kial li estas tiel malgaja ĉiam? Tiel silentema?
+Jen, kial li estas malgaja: Li iris foje, rakontis mia paĉjo, al
+arbaro por serĉi nuksojn. Li iris en la arbaron kaj devojiĝis; Dio
+scias, en kia loko li troviĝis; li iradas, vagas, fratuloj, ne povas
+trovi la vojon, la nokto jam alproksimiĝas... Li sin sidigis sub
+arbon. ‚Ĉi tie‘, li pensis, ‚mi atendu la matenon‘, kaj ekdormis. En
+dormo li aŭdas, ke iu lin vokas. Li rigardas, sed neniun vidas. Ree
+li ekdormetis... ree li estas vokata... Li ree rigardas, vidas, --
+sidas antaŭ li sur la branĉo la nimfo, klarluma, balanciĝas, logas
+lin al si kaj ridas... La luno lumis tiel klare, ĉion lumigis...
+Ŝi vokas lin al si, -- ŝi estas klara, blanka, kvazaŭ ploteto aŭ
+gobio, -- ankaŭ karasoj estas iufoje tiel blanketaj, arĝentkoloraj...
+La ĉarpentisto Gavrila duonsvenis ... sed ŝi ridas kaj logas lin al
+si per la mano... Jam ekstaris Gavrila, intencis obei al la voko de
+la nimfo, -- sed, fratuloj, eble Disinjoro lin inspiris: li faris
+krucosignon[27]. Estis pene al li fari la krucosignon, li diris:
+‚Mia mano kvazaŭ ŝtoniĝis, ne moviĝis...‘ He, li! Ekvidinte, ke li
+faris krucosignon, la nimfo ne ridis plu, ŝi ekploris! Ŝi ploras,
+fratuloj, forviŝas siajn larmojn per la haroj; harojn ŝi havas
+verdajn, kiel kanabo. Jen rigardas ŝin Gavrila kaj demandas: ‚Kial
+ci, arbara kreskaĵaĉo, ploras?‘ Ekparolas la nimfo: ‚Kial ci, homo,
+faris krucosignon? Se ci ne estus farinta ĝin, ci restus kun mi en
+ĝojo ĝis la fino de la tagoj. Mi ĝemploras, mi veas, ĉar ci faris
+krucosignon. Sed ne mi sola tion priploros: ankaŭ ci ĝemploru ĝis la
+fino de ciaj tagoj...‘ Tuj ŝi, fratuloj, foriĝis, kaj tuj Gavrila
+ekvidis la vojon, per kiu li povis eliri el la arbaro. Kaj de tiu
+tempo li estas ĉiam malgaja.“
+
+„Jen kia okazintaĵo!“ diris Fedja post ioma silento. „Kiel do
+kapablas tia arbara sorĉestaĵo difekti kristanan animon? Li ja ne
+obeis ŝin!“
+
+„Jen, kapablas tamen...“, diris Kostja. „Gavrila asertis, ke ŝi havis
+voĉeton akran, plendan, kiel rano...“
+
+„Ĉu cia paĉjo mem tion rakontis?“ daŭrigis Fedja.
+
+„Li mem. Mi estis kuŝanta, mi ĉion aŭdis.“
+
+„Stranga afero! Kial do li estas malgaja... Eble li plaĉis al ŝi, se
+ŝi lin alvokis...“
+
+„Jes, plaĉis!“ ironie diris Iljuŝa. „Ne! Ŝi volis nur lin tikli
+ĝismorte... Ili okupas sin pri tio, la nimfoj...“
+
+„Ĉi tie ja ankaŭ, eble, estas nimfoj“, diris Fedja.
+
+„Ne“, respondis Kostja. „Ĉi tie la loko estas ‚pura‘, ‚libera‘[28].
+Nur la rivero estas proksima.“
+
+Ĉiuj eksilentis. Subite, ie malproksime, ekaŭdiĝis tiriĝanta,
+preskaŭ ĝemanta sono, unu el tiuj nekompreneblaj noktaj sonoj, kiuj
+naskiĝas iufoje en silento, leviĝas, restas en la aero kaj malrapide
+disvastiĝas ĉie, kvazaŭ svenante ... Vi aŭskultas ... nenion ... sed
+tamen io tintas ... Ŝajne iu longe kriis sub la firmamento mem, iu
+alia revokis per akra rido en la arbaro kaj nelaŭta, siblanta fajfado
+aŭdiĝis laŭlonge de la rivero ...
+
+La knaboj rigardis unu la alian kaj faris la krucosignon[29] ...
+
+„Ke la kruco nin protektu!“ flustris Iljuŝa.
+
+„He, vi, korvinoj[30]!“ ekkriis Pavel: „Kial vi ektimis? Rigardu nur,
+la terpomoj estas jam kuiritaj!“ (Ĉiuj alŝovis sin kaj komencis manĝi
+la fumantajn terpomojn; nur sole Vanja ne moviĝis.) „Kaj ci?“ diris
+Pavel.
+
+Sed li ne elrampis el sub sia bastaĵo. La kaldroneto estis baldaŭ
+malplena.
+
+„Ĉu vi aŭdis, fraŭletoj,“ komencis Iljuŝa, „kio okazis antaŭ nelonge
+ĉe ni, en Varnavicaj?“
+
+„Ĉu sur la digo?“ demandis Fedja.
+
+„Jes, jes, sur la digo, rompita de akvo ... Jen malpura loko,
+malbenita, senviva ... Ĉirkaŭe troviĝas profundaj kavegoj,
+terfendaĵoj. En la kavegoj loĝas serpentoj...“
+
+„Kio do okazis? Rakontu!“
+
+„Jen, kio okazis. Ci, eble, Fedja, ne scias, sed tie, ĉe vi, estas
+enterigita droninto. Li droniĝis jam antaŭlonge, kiam la starlageto
+estis ankoraŭ profunda. Nur lia tombeto estas apenaŭ videbla,
+-- eta monto ... Jen, antaŭ nelonge, vokas la servistarestro la
+hundgardiston Jermil kaj diras al li: ‚Iru, Jermil, poŝton.‘ Jermil
+ĉe ni ĉiam veturas poŝton. Ĉiuj liaj hundoj mortis; ne estis scieble,
+kial ili ĉe li ne restas vivantaj; sed li estas hundgardisto bona,
+modela ... Jermil rajdis poŝton, restis en la urbo longe kaj
+hejmrevenas iomete ebria ... Jam noktiĝis, la nokto estas klara,
+la luno brilas ... Jermil transrajdas la digon; la vojo ja iris
+tiuflanke ... Rajdas li, la hundgardisto Jermil, kaj vidas: sur la
+tombo de la droninto marŝas ŝafideto, tiel blanka, bukla, beleta ...
+vagas ... Jen pensas Jermil: ‚Mi ĝin prenos, ĝi ja ĉi tie pereos.‘
+Li prenis la ŝafidon en siajn brakojn. La ŝafido ne kontraŭstaras.
+Jermil alproksimiĝas al sia ĉevalo, kun la ŝafido en la brakoj. Sed
+la ĉevalo forsaltas de li, spirblovas, skuas sian kapon[31]. Li
+krie trankviligas ĝin, sin sidigas por rajdi kun la ŝafido, tenante
+la besteton antaŭ si. Li rigardas la ŝafidon, la ŝafido lin ankaŭ
+rigardas rekte en la okulojn. Ektimiĝis Jermil, la hundgardisto.
+‚Mi ne sciis,‘ li pensis, ‚ke ŝafoj rigardas onin tiel rekte en la
+okulojn, sed kontraŭ tio oni povas nenion fari ...‘ Li ĝin karesas
+per la mano kaj diras: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘ Subite la ŝafo montris al li
+la dentojn kaj ankaŭ diris: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘“
+
+Apenaŭ la rakontinto eldiris la lastan vorton, ambaŭ hundoj
+leviĝis samtempe, konvulsie bojante, forkuris de la fajro kaj
+malaperis en la mallumo. La knaboj ektimis. Vanja eksaltis el sub
+sia bastkovraĵo. Pavluŝa kun krio sekvis la hundojn. Ilia bojado
+aŭdiĝis el malproksimo. Oni aŭdis ankaŭ la senordan kuradon de la
+maltrankviligita ĉevalaro ... Pavluŝa laŭtvoĉe ekkriis: „Grizulo!
+Ĵuĉka[32]!“ Post kelkaj momentoj la bojado haltis, aŭdebliĝis el
+malproksimo jam la voĉo de Pavluŝa. Preterpasis ankoraŭ iomete da
+tempo. La knaboj mire rigardis unu la alian, kvazaŭ atendante, kio
+okazos. Subite aŭdiĝis la piedfrapado de kuranta ĉevalo. Abrupte ĝi
+haltis ĉe la brullignaro, kaj, sin tenante je la kolharoj, rapide
+malsuprensaltis Pavluŝa. Ambaŭ hundoj ankaŭ eksaltis en la lumrondon,
+kaj tuj sin sidigis, elpendigante siajn ruĝajn langojn.
+
+„Kio okazis? kio?“ demandis la knaboj.
+
+„Nenio“, diris Pavluŝa, forsendante la ĉevalon. „Eble la hundoj
+ion elflaris ... Mi pensis, ke tio estas lupo“, aldiris li per
+indiferenta voĉo, rapide spirante.
+
+Nevole mi admiris Pavluŝa-n. Li estis tre interesa en ĉi tiu momento.
+Lia malbela vizaĝo, vigligita pro rapida rajdado, kvazaŭ brulis pro
+kuraĝeco, pro firma decidemo ... Sen bastono, nokte, li, nenion
+pripensante, saltrajdis por forpeli la lupon. „Kia bravulo!“ pensis
+mi, lin rigardante.
+
+„Ĉu oni ilin vidas tie ĉi, la lupojn?“ demandis la timemulaĉo Kostja.
+
+„Ili ĉiam estas multnombraj ĉi tie“, respondis Pavel. „Sed danĝeraj
+ili estas nur vintre.“
+
+Li ree kaŭrekuŝigis sin ĉe la fajro. Sin sidigante sur la teron, li
+faligis sian manon sur la haran nukon de unu el la hundoj; kaj la
+ĝojigita besto longe ne deturnis la kapon, fiere-dankeme rigardante
+deflanke Pavluŝa-n.
+
+Vanja ree forkaŝis sin sub sia bastaĵo.
+
+„Sed kiajn teruraĵojn, ci, Iljuŝa, al ni rakontis?“ ekparolis Fedja.
+Li estis la filo de la riĉa vilaĝano kaj, kiel tia, li komencis
+ĉiam, unua, la konversacion. „Ankaŭ la hundojn igis boji ia diabla
+forto!... Certe, mi aŭdis, ĉe vi tiu loko estas malbenita...“
+
+„Varnavicaj! Sendube: tre malpura loko! Tie ofte oni vidadis la
+maljunan sinjoron, la mortintan ... Vagas li, oni rakontas, en
+longbaska kaftano[33], ĉiam sopirĝemas, serĉas ion sur la tero ...
+Foje lin renkontis la maljuna Trofimiĉ. -- ‚Kion vi, sinjoro Ivan
+Ivaniĉ, bonvolas serĉi sur la tero?‘“
+
+„Li demandis la sinjoron?“
+
+„Jes, li demandis...“
+
+„Nu, kuraĝulo li ja estas, ĉi tiu Trofimiĉ. Kion do la sinjoro
+respondis?“
+
+„‚Sorĉan herbon[34]‘ diras li, ‚mi serĉas.‘ Tiel obtuze elparolas:
+‚sorĉan herbon‘ ... ‚Kial do vi bezonas sorĉan herbon, Ivan Ivaniĉ?‘
+
+‚La tombo min premas,‘ li diras, ‚Trofimiĉ ... For el la tero mi
+volas, for!‘“
+
+„Jen, kia li estas!“ diris Fedja. „Ĉu li ne sufiĉe vivis?“
+
+„Stranga afero!“ elparolis Kostja. „Mi pensis, ke la mortintojn oni
+povas vidi nur ‚gepatran sabaton‘[35].“
+
+„La mortintojn oni povas vidi ĉiam“, certige diris Iljuŝa. Li,
+kiel mi rimarkis, pli bone ol aliaj knaboj sciis ĉiujn vilaĝanajn
+superstiĉajn „onidirojn“. „Sed ‚gepatran sabaton‘ vi ankaŭ povas vidi
+la vivanton, kies vico estas -- morti en la sama jaro... Sidigu cin
+nur sur la preĝejan peronon, rigardu la vojon... Preterpaŝos ĉiuj
+tiuj, kiuj estas mortontaj dum la jaro... Ĉe ni pasintan jaron Uljana
+iris al la preĝeja perono...“
+
+„Nu, ĉu ŝi iun vidis?“ sciavide demandis Kostja.
+
+„Certe... Unue ŝi sidis longe, nenion aŭdis, neniun vidis ... nur ie
+kvazaŭ hundeto bojas... Subite vidas ŝi: iu knabo iras sur la vojo,
+vestita sole de ĉemizo. Ŝi fiksrigardis: iras Ivaŝka Fedosejev.“
+
+„Ĉu tiu, kiu mortis printempe?“
+
+„Li, la sama. Li iras, ne levas la kapon. Uljana lin rekonis... Poste
+ŝi rigardas -- iras virino. Ŝi fiksrigardas -- ho, Disinjoro, do tio
+estas ŝi mem, Uljana!“
+
+„Ĉu eble estas, ke ŝi mem?“
+
+„Je Dio, ŝi mem.“
+
+„Nu, ŝi ja ankoraŭ ne mortis?“
+
+„La jaro ne forpasis ankoraŭ. Sed rigardu ŝin -- ŝi apenaŭ marŝas,
+apenaŭ spiras.“
+
+Ĉiuj ree eksilentis. Pavel ĵetis la manplenon da sekaj branĉetoj
+en la fajron. Akre nigriĝis ili sur la subite ekflamanta lumo,
+ekkraketis, ekfumiĝis, kurbiĝis, levante la brulitajn pintojn.
+La lumrebrilo disvastiĝis ĉiuflanken kaj, tremetante, leviĝis
+alten. Neatendite aperis blanka kolombeto, -- flugis rekte sur tiun
+rebrilon, time turniĝis, tute surverŝita de varmega helo kaj foriĝis
+en sonora flugado.
+
+„Eble ĝi devojiĝis kaj ne trovas sian hejmon“, diris Pavel. „Nun ĝi
+flugos, trovos ian lokon kaj tie noktpasigos ĝis la mateno.“
+
+„Ĉu ci ne pensas, Pavluŝa,“ diris Kostja, „ke tio estis la animo de
+iu veremulo[36], fluginta ĉielen, he?“
+
+Pavel ĵetis ankoraŭ unu manplenon en la fajron.
+
+„Verŝajne“, li diris fine.
+
+„Diru do, Pavluŝa,“ komencis Fedja, „ĉu ĉe vi, en Ŝalomovo, estis
+ankaŭ videbla la ĉiela antaŭdiro[37]?“
+
+„Kiam la suno malaperis? Kompreneble, jes...“
+
+„Ĉu vi ankaŭ ektimis?“
+
+„Ne nur ni... Nia sinjoro, kvankam li diris al ni antaŭe, ke estos la
+suna mallumiĝo, tamen, kiam mallumiĝis, tiel ektimis, terure... En la
+‚izba‘[38], kie loĝas la servistaro, la kuiristino, kiam mallumiĝis,
+ekkaptis la fornan forkon kaj rompis, batante per ĝi, ĉiujn potojn
+en la kuirforno. ‚Neniu bezonas ja nun manĝi,‘ ŝi diris, ‚la mondo
+ja pereas!‘ La brasiksupo tiamaniere tuta forfluis. En nia vilaĝo,
+fratuloj, disvastiĝis jenaj famoj: ke blankaj lupoj transkuros la
+landon, ili manĝos homojn, ĉie flugos rabobirdoj kaj finfine oni
+ekvidos Triŝka-n[39] mem.“
+
+„Kian Triŝka-n?“ demandis Kostja.
+
+„Ĉu ci ne scias?“ arde ekparolis Iljuŝa. „Nu, frato, de kie ci venas,
+se ci ne konas Triŝka-n? Hejmsiduloj vi estas en via vilaĝo, veraj
+hejmsiduloj[40]! Triŝka -- tio estas mirinda homo, kiu venos. Li
+estos mirinda, ĉar neniu lin povos kapti, kaj nenion oni povos fari
+kontraŭ li... Ekzemple: la popolo volos lin kapti, ili atakos lin
+per bastonegoj, ĉirkaŭos lin per ĉenegoj, sed li elglitos tiel, ke
+ili komencos batali kontraŭ la siajn mem. Oni metos lin, ekzemple,
+en la malliberejon, -- li petos kruĉeton da akvo por trinki, oni
+alportos al li kruĉeton -- li ensaltos en ĝin kaj malaperos en ĝia
+fundo. Oni katenos lin, li frapos per la manplatoj, tuj la katenoj
+falos teren. Nu, ĉi tiu Triŝka irados tra kamparoj, tra urboj... Ĉi
+tiu Triŝka estos homo malica, li delogos la kristanan popolon, sed
+oni ne povos ion fari kontraŭ li... Tia homo li estos, ruzmalica...“
+
+„Nu, jes,“ plu parolis Pavluŝa per sia malrapidiĝanta voĉo, „li estos
+tia... Tiun oni ankaŭ atendis ĉe ni... La maljunuloj diris: kiam
+komenciĝos la ĉiela fenomeno, tuj venos Triŝka. Jam ĝi komenciĝis.
+Ĉiuj eliris el la domoj, iris sur la straton, la kampon, atendas, kio
+okazos. Ĉe ni, kiel vi scias, estas multe da loko, estas vaste...
+Oni vidas -- el la antaŭvilaĝo la monton malsupreniras iu stranga
+kun kapo mirinda... Ĉiuj ekkriis: ‚Ho, jen venas Triŝka! venas
+Triŝka!‘ Kaj ĉiuj diskuris, ĉiu, kien li povis! Nia vilaĝestro
+rampis en la akvofosejon, lia edzino eksenmoviĝis sur la sojlo de
+sia pordego kaj ektimigis tiel sian korthundon, ke ĝi forkuris de la
+ĉeno, transsaltis la baraĵon kaj malaperis en la arbaro! La patro
+de Kuzka, Dorofejiĉ, saltis en avenkampon, sin duonsidigis tie,
+ekkriis kiel koturno: ‚Eble la animpereigisto do kompatos birdojn,
+tiu malamiko!‘ Jen tiel ĉiuj maltrankviliĝis! Sed tio estis nia
+barelisto, Vavila; li aĉetis novan kruĉeton kaj metis ĝin, irante,
+sur sian kapon.“
+
+Ĉiuj knaboj ekridis kaj ree eksilentis por momento, kiel tio okazas
+ofte inter homoj, konversaciantaj ekstere de la domo.
+
+Mi rigardis ĉirkaŭen: reĝe kaj solene staris la nokto, la mucidan
+malvarmeton de la vespero anstataŭis meznokta seka varmeco, kaj
+ankoraŭ longe ĝi estis kuŝonta kiel mola tavolo super la dormantaj
+kampoj; ankoraŭ multe da tempo restis ĝis la unua balbutflustrado,
+ĝis la unuaj roseroj de la matenruĝo. La luno forestis en la ĉielo;
+ĝi estis leviĝonta pli malfrue. Multnombraj oraj steletoj, ŝajne,
+silente flugmoviĝis ĉiuj, lumbriletante kvazaŭ vete, sin direktante
+al la „Laktvojo“. Ilin rigardante, vere, vi kvazaŭ sentis mem neklare
+antaŭenrapidantan, senhaltan kuradon de la tero ... Subite stranga,
+vea akra krio ekaŭdiĝis dufoje, unu post la alia, super la rivero,
+kaj reaŭdiĝis baldaŭ pli malproksime ...
+
+Kostja ektremis. „Kio tio estas?“
+
+„La ardeo krias“, trankvile respondis Pavel.
+
+„La ardeo“, ripetis Kostja. „Kion do mi hieraŭ aŭdis vespere“,
+aldiris li post iometa silento. „Ci eble scias...“
+
+„Kion ci aŭdis?“
+
+„Jen kion: Mi iris el Kamenaja Grjada al Ŝaŝkino. Mi iris unue
+laŭlonge de niaj nuksarbustoj, poste mi transiris la herbejon, ci
+scias, tie, kie ĝi abrupte turniĝas en la kavego; tie ankaŭ estas
+profunda akvotruo;[41] ĝi ne estas videbla sub la kreskanta kanaro.
+Nu, mi preteriris, fratuloj, tiun akvotruon, -- el ĝi ekĝemas iu,
+tiel plendplene: ‚u--u! u--u! u--u!‘ Mi ektimis, fratuloj; estis
+malfrue nokte, kaj la voĉo -- tiel ĝemplena! Ŝajnis al mi, ke mi mem
+ekploras! Kio tio estis, he?“
+
+„En tiu akvotruo antaŭlaste pasintan someron rabistoj dronigis la
+arbargardiston Akim-on,“ diris Pavluŝa, „eble lia animo plendas...“
+
+„Estas eble, fratuloj“, rediris Kostja, larĝigante siajn grandajn
+okulojn. „Mi ja ne sciis, ke oni dronigis Akim-on en tiu truego, --
+mi estus ankoraŭ pli ektimiĝinta.“
+
+„Oni diras, ke ekzistas ankaŭ tiaj etaj ranoj,“ daŭrigis Pavluŝa,
+„kiuj tiel plende krias.“
+
+„La ranoj! Nu, tio estis ne ranoj! ... kiaj ranoj!“ (La ardeo ree
+eligis ĉe la rivero akran krion.) „He, ĝi!“ malgraŭvole elparolis
+Kostja, „ĝi krias, kvazaŭ la arbarkoboldo.“
+
+„La arbarkoboldo ne krias,“ diris Iljuŝa, „ĝi estas muta. Ĝi nur
+frapas per la manplatoj kaj kraketas...“
+
+„Ĉu ci lin eble vidis, la arbarkoboldon?“ mokeme interrompis lin
+Fedja.
+
+„Ne, mi ne vidis, ke Dio gardu ĝin vidi. Sed aliaj vidis antaŭ kelke
+da tagoj, ĉe ni, li devojigis kamparanon, igis lin vagi en la arbaro,
+ĉiuflanken, ĉiam ĉirkaŭ la sama kampeto. Apenaŭ li trovis la vojon
+frumatene.“
+
+„Nu, ĉu li ĝin vidis?“
+
+„Li vidis. Li rakontas: staras tiel grandega, malluma, envolvita,
+malantaŭ la arbo ... ne klare videbla ... rigardas ... palpebrumas
+... rigardas per siaj okulaĉoj kaj palpebrumas...“
+
+„He,“ ekkriis Fedja, ektremetante kaj skuante la ŝultrojn, „fi!“
+
+„Kial do tia aĉajo disvastiĝis en la mondo?“ diris Pavel, „verdire!“
+
+„Ne insultu, ĝi aŭdos!“ atentigis Ilja.
+
+Ree ĉiuj eksilentis.
+
+„Rigardu, rigardu, fraŭletoj“, ekaŭdiĝis neatendite la infaneca voĉo
+de Vanja. „Rigardu la Diajn steletojn: kvazaŭ abeletoj ili flugas,
+amase...“
+
+Li elmontris sian freŝan vizaĝeton el sub la bastkovraĵo kaj
+malrapide levis al la ĉielo siajn grandajn, mildajn okulojn. La
+okuloj de ĉiuj knaboj leviĝis al la ĉielo kaj ne baldaŭ malleviĝis.
+
+„Diru, Vanja,“ karese ekparolis Fedja, „ĉu cia fratino Anjutka bone
+fartas?“
+
+„Jes, bone“, respondis Vanja, iomete kartave.
+
+„Demandu ŝin, kial ŝi ne venas al ni.“
+
+„Mi ne scias.“
+
+„Diru al ŝi, ke ŝi venu!“
+
+„Mi diros.“
+
+„Diru al ŝi, ke mi ion al ŝi donacos.“
+
+„Kaj al mi ankaŭ?“
+
+„Jes, ankaŭ.“
+
+Vanja ekĝemetis.
+
+„Ne, ni ne bezonas ion ... Donu al ŝi: ŝi estas bonkora etulino.“
+Vanja ree kuŝigis sin. Pavel ekstaris kaj prenis la malplenan
+kaldroneton.
+
+„Kien ci iros?“ demandis lin Fedja.
+
+„Al la rivero; mi volas ĉerpi akvon, mi soifas.“
+
+La hundoj leviĝis kaj iris post li.
+
+„Atentu nur, ne falu en la riveron!“ kriis Iljuŝa al la foririnta
+kunulo.
+
+„Kial do li falos?“ diris Fedja. „Li estas singardema.“
+
+„Jes, singardema ... Ĉio povas okazi: li kliniĝos, ĉerpos akvon, tuj
+la akvokoboldo ekkaptos lian manon, tiros lin al si. Poste oni diros:
+la knabo falis en la riveron! Sed ne li mem falis! Jen, li rampas en
+la kanaron“, aldiris li, aŭskultante.
+
+Vere la kanaro, disiĝante, kraketis.
+
+„Ĉu estas vero, ke Akulina sensaĝiĝis de tiu tempo, kiam ŝi estis en
+la akvo?“ demandis Kostja.
+
+„Jes, de tiu tempo ... Kia ŝi nun estas! Antaŭe, laŭ onidiroj, ŝi
+estis belulino. La akvokoboldo difektis ŝin. Li, eble, ne sciis, ke
+oni baldaŭ ŝin eltiros el la akvo. Li ŝin difektis tie, ĉe si, en la
+riverfundo.“
+
+(Mi ofte renkontis tiun Akulina-n. En ĉifonvestaĵoj, terure
+malgrasa, kun karbonigra vizaĝo, malklariĝinta rigardo, ĉiam
+montrante siajn dentojn, ŝi vagas dum kelkaj horoj sur la sama loko,
+ie sur la vojo; la manojn ŝi ĉiam alpremas al la brusto, malrapide
+balanciĝante, jen sur unu, jen sur alia piedo, kvazaŭ la besto en
+la kaĝo. Ŝi komprenas nenion, kion ajn oni diras al ŝi, kaj nur de
+tempo al tempo konvulsie ridas.)
+
+„Oni diras,“ daŭrigis Kostja, „ke Akulina ĵetis sin en la riveron,
+ĉar ŝia amanto ŝin trompis.“
+
+„Jes, pro tio.“
+
+„Ĉu ci memoras al Vasja?“ malgaje aldiris Kostja.
+
+„Kia Vasja?“ demandis Fedja.
+
+„Tiu, kiu estas droninta“, respondis Kostja, „en ĉi tiu sama rivero.
+Kia knabo li estis! kia knabo! Lia patrino, Feklista, kiel ŝi amis
+lin, Vasja-n! Kvazaŭ ŝi, Feklista, antaŭsentis, ke en la akvo li
+trovos sian pereon! Ofte iris Vasja por bani en la rivero kun ni,
+knaboj; ŝi timtremis ... Aliaj virinoj ne timas, preteriras kun
+trogoj, sed Feklista ĉiam metis la trogon teren kaj vokis lin:
+‚Revenu, mia lumeto, revenu, mia falketo!‘ Kaj kiel li dronis, nur
+Dio scias: li amuziĝis tie, sur la bordo, la patrino estis ankaŭ tie
+-- ŝi rastis fojnon. Subite ŝi aŭdis, kvazaŭ iu ellasas vezikojn en
+la akvo, ŝi rigardas -- naĝas nur la ĉapeto de Vasja. De tiu tempo
+Feklista kvazaŭ sensaĝiĝis: ŝi sin kuŝigas ofte sur la lokon, kie
+li estas droninta. Ŝi kuŝas, fratuloj, kaj kantas tiun kanteton,
+kiun Vasja kantadis -- vi memoras ... Ŝi ĝin kantas kaj ploras, vee
+plendas al Dio...“
+
+„Jen Pavluŝa venas“, diris Fedja.
+
+Pavel alproksimiĝis al la fajro kun la kaldroneto plena de akvo.
+
+„Nu, fraŭletoj“, li komencis post iometa silentado. „Ne bona afero
+okazis.“
+
+„Kio do?“ rapide demandis Kostja.
+
+„Mi aŭdis la voĉon de Vasja.“
+
+Ĉiuj ektremis.
+
+„Ĉu vere, ĉu vere?“ ekbalbutis Kostja.
+
+„Je Dio ... Mi kliniĝis al la akvo, subite mi estas vokata ... la
+voĉo de Vasja ... kvazaŭ el la akvo ... ‚Pavluŝa ... venu ĉi tien!‘
+Mi deiris; tamen mi ĉerpis iomete da akvo.“
+
+„Ho Dio, ho Dio!“ diris la knaboj, farante krucosignon. „La
+akvokoboldo ja vokis cin, Pavel“, aldiris Fedja. „Ni ĵus parolis pri
+li, pri Vasja...“
+
+„Ho, tio estas malbona signo“, malrapide diris Iljuŝa.
+
+„Nu, kion fari!“ diris Pavel decide. „Oni ne evitos sian sorton!“
+
+La knaboj eksilentis. La vortoj de Pavel, videble, profundanime ilin
+impresis. Ili kuŝigis sin antaŭ la fajro, intencante tie dormi.
+
+„Kio estas tio?“ demandis Kostja, duonlevante la kapon.
+
+„Tio -- skolopoj flugas, fajfas...“
+
+„Kien ili flugas?“
+
+„Tien, kie, oni rakontas, ne ekzistas la vintro.“
+
+„Ĉu ekzistas tiaj landoj?“
+
+„Jes...“
+
+„Ĉu malproksime?“
+
+„Tre malproksime, trans varmaj maroj...“
+
+Kostja sopire ekĝemis kaj malfermis la okulojn.
+
+Jam pasis pli ol tri horoj de tiu tempo, kiam mi najbariĝis ĉe la
+knaboj. Fine leviĝis la luno; sed mi ĝin ne tuj rimarkis. Tiom ĝi
+estis malgranda kaj mallarĝa. La senluma nokto plu estis belega
+... Sed jam multaj steloj alproksimiĝis al la malhela rando de la
+tero; steloj, ankoraŭ antaŭ nelonge alte starintaj en la ĉielo. Ĉio
+eksilentis ĉirkaŭe, kiel kutime ĉio eksilentas antaŭ la mateno. Ĉio
+eniĝis en fortan senmovan antaŭmatenan dormadon.
+
+Ne tiel forte odoris la aero, kvazaŭ disverŝiĝis sur ĝin la mucido...
+Ne longaj estas someraj noktoj! La konversacio de la knaboj estis
+estingiĝanta kune kun la fajroj. La hundoj ankaŭ dormis... La
+ĉevaloj, kiom mi povis distingi en la apenaŭ lumtremetanta, malforta
+brileto de la steloj, ankaŭ estis kuŝantaj, mallevinte la kapojn.
+Kvazaŭ sveno ekkaptis min, mi ekdormetis...
+
+Freŝa flueto tuŝis mian vizaĝon. Mi malfermis la okulojn: jam
+mateniĝis... Oni ankoraŭ ne vidis la matenruĝon, sed la oriento jam
+blankiĝis... Kvankam neklare, mi jam povis vidi ĉirkaŭ mi ĉion...
+Palgriza ĉielo heliĝis, malvarmiĝis, ekbluiĝis; la steloj jen
+trembriletis, jen foriĝis... La tero malsekiĝis, la folioj kvazaŭ
+ŝvitis, ie aŭdiĝis jam vivaj voĉoj, kaj fluanta, frumatena venteto
+jam komencis vagi kaj flirti super la tero. Mia korpo respondis al ĝi
+per facila, gaja tremeto. Mi rapide ekstaris kaj alproksimiĝis al la
+knaboj. Ili ĉiuj dormis, kvazaŭ senvivuloj, ĉirkaŭ la finbruletanta
+lignaro; nur Pavel duonleviĝis kaj rigardis min fikse.
+
+Mi kapsalutis lin kaj foriris laŭlonge de la ekfumiĝinta rivero.
+Apenaŭ mi tramarŝis du verstojn, jam ĉirkaŭ mi ekverŝiĝis -- unue
+rozruĝaj, poste purpuraj, orkoloraj fluoj de la juna varma lumo ...
+elverŝiĝis sur la vasta herbejo malseka -- antaŭe, malantaŭe -- sur
+ekverdiĝintaj montetoj, de unu arbaro ĝis la alia, sur la longa
+polva vojo, brilantaj ekruĝiĝintaj arbustoj, sur la rivero, honteme
+bluiĝanta el sub la maldensiĝanta nebulo. Ĉio ekmoviĝis, vekiĝis,
+ekkantis, ekparolis... Kiel diamantaj radilumoj ekruĝiĝis grandpecaj
+gutoj de roso. Al mi renkonte flugis la sonorado, la sonoj, klaraj,
+laŭtaj, ŝajnis kvazaŭ ankaŭ lavitaj de la matena freŝmalvarmeto ...
+Subite preterpasis kure la ripozinta ĉevalaro, pelita de la konataj
+knaboj.
+
+Bedaŭrinde mi estas devigita aldiri, ke Pavel mortis en la sama jaro.
+Li ne dronis: li mortiĝis, falante de la ĉevalo ... Domaĝe, li estis
+bravulo!
+
+
+
+
+POEMETOJ EN PROZO
+
+
+HUNDO
+
+Ni estas duope en la ĉambro -- mi kaj mia hundo. Terura ventego
+blovas ekstere.
+
+Kontraŭe de mi sidas mia hundo kaj rigardas en miajn okulojn.
+
+Mi ankaŭ rigardas en ĝiajn okulojn.
+
+Kvazaŭ ion diri ĝi volas al mi. Ĝi estas muta, senvorta, ĝi ne
+komprenas sin mem, -- sed mi ĝin komprenas.
+
+Mi komprenas, ke en tiu ĉi momento en ĝi, kiel ankaŭ en mi, vivas la
+sama sento, ke ne estas diferenco inter ni. Ni estas egalaj; en ĉiu
+de ni brulas, lumas sama tremetanta fajreto.
+
+Alflugos la morto, svingos sian malvarman, larĝan flugilon ...
+
+Kaj venos fino al ni!
+
+Kiu scios poste, kia fajreto brilis en mi kaj kia -- en ĝi?
+
+Ne, tio ne besto kaj homo interŝanĝas rigardojn ...
+
+Du paroj da egalaj okuloj estas fiksitaj unu al la alia ...
+
+Kaj en ĉiu paro da okuloj, en la besto kaj en la homo, la sama vivo
+timeme sin alpremas al la vivo de l’ alia.
+
+
+SFINKSO
+
+Flavete-griza sablo supre molaĉa, malsupre malmola ... sablodezerto
+sen fino ... Super tiu ĉi sabla ebenaĵo, super tiu ĉi maro el morta
+cindro, sin levas grandega kapo de egipta sfinkso.
+
+Kion volas elparoli tiuj ĉi dikaj, antaŭensaltintaj lipoj? tiuj ĉi
+senmove dislarĝigitaj, suprenfalditaj naztruoj -- kion ili esprimas?
+Kion volas diri tiuj okuloj, duone ekdormintaj, duone atentemaj sub
+duobla arko de altaj brovoj? Ili volas ion eldiri! Ili eĉ diras ion,
+sed nur Ojdipus[42] povas solvi la enigmon, kompreni ilian senvortan
+paroladon.
+
+Ho ... sed mi ekkonas tiujn ĉi trajtojn -- en ili estas nenio egipta.
+Blanka, mallarĝa frunto, elsaltantaj vangostoj, mallonga, rekta nazo,
+bela blankdenta buŝo, molaj lipharoj, krispa barbeto ... sur la kapo
+-- -- haramaso kun hardisiĝo ... larĝe disstarigitaj malgrandaj
+okuloj ... sed tio estas vi ... mia samlandano ... rusa kamparano? De
+kiam do vi iĝis sfinkso? Ĉu vi ankoraŭ ion volas elparoli? Jes, vi
+ankaŭ estas sfinkso.
+
+Viaj okuloj -- -- senkoloraj, sed profundaj -- -- parolas ankoraŭ.
+Ankaŭ sensona kaj enigma estas tiu parolado.
+
+Sed kie -- do sin trovas via Ojdipus?
+
+Ho ve ... ne estas facile fariĝi via Ojdipus, vi, tutrusa sfinkso!
+
+
+EGOISTO
+
+Li posedis ĉion necesan por iĝi vipo de sia familio.
+
+Li naskiĝis bonsana, riĉa, kaj dum sia tuta vivo, restante riĉa kaj
+bonsana, li neniam agis malbone aŭ erare, ne diris nenecesan vorton
+kaj ne trompiĝis.
+
+Li estis senriproĉe honesta. Fiera pro sia honesteco, li turmentis
+per ĝi siajn parencojn, amikojn, konatojn.
+
+Lia honesteco estis kapitalo ... kaj li, kiel procentegisto, demandis
+por ĝi procentegojn.
+
+Lia honesteco ebligis al li kaj rajtigis lin esti senkompata kaj
+ne fari bonon, kio ne estis ordonita. Li estis senkompata, li ne
+bonfaradis ... ĉar la bonfarado ordonita ne estas bono ĝusta.
+
+Pri neniu li zorgis, krom pri si mem -- ĉar li estis modela. Li
+sincere indignis, kiam aliaj ne zorgis pri li!
+
+Samtempe li ne opiniis sin mem egoisto. -- Li plej severe mallaŭdegis
+kaj persekutis egoistojn. Kompreneble! -- la egoismo de aliaj
+malhelpis al la lia.
+
+Ne sciante sin kapabla al ia erareto, li ne komprenis, ne toleris ies
+erareton. Li ĝenerale komprenis nenion kaj neniun, ĉar li tuta, de
+ĉiuj flankoj, de supre kaj sube, estis ĉirkaŭita nur de si mem.
+
+Li eĉ ne komprenis, kion signifas „pardoni“. Li mem al si ne havis
+okazon pardoni ... Kial do li devas pardoni aliajn?
+
+Antaŭ la juĝo de la propra konscienco, antaŭ la vizaĝo de sia Dio,
+li, miraklo, monstro de bona virtemo, levis la okulojn supren kaj
+elparoladis per firma, klara voĉo: „Jes, mi estas morala homo!“
+
+Li ripetos tiujn vortojn, mortonte, kaj nenio tremetos eĉ tiam en lia
+ŝtona koro, en la koro sen fendeto, sen makuleto ...
+
+Ho, la malbelo de la memkontentiĝa, nepardonema, malmultekoste
+akirita virteco, -- ci estas pli abomeninda ol la malkaŝita malbelo
+de la malvirto!
+
+
+LAZURREGNO
+
+Ho, lazurregno! Ho, lando de lazuro, lumo, juneco, feliĉo!
+
+Mi vidis vin ... en sonĝo ...
+
+Ni estis kelke da vojaĝantoj en belega, ornamita boato. Kvazaŭ brusto
+de cigno iĝis blanka velo sub tornitaj mastoj.
+
+Mi ne konis miajn kunvojaĝantojn, sed mi komprenis, ke ili estis same
+junaj, gajaj kaj feliĉaj kiel mi mem.
+
+Mi eĉ ilin ne rimarkis. Ni vidis ĉirkaŭ ni nur la senliman
+lazurkoloran maron, kovritan per oraj skvameretoj ... super nia kapo
+-- la ĉielon samkorolan kiel tiu lazura maro ... Sur ĝi, triumfante
+kaj kvazaŭ ridante, ruliĝis la karesplena suno.
+
+Kaj de tempo al tempo aŭdiĝis inter ni rido sonora, gaja, kiel rido
+de dioj!
+
+Foje ies buŝo eligis vortojn, versojn, mirinde belajn, plenajn de
+forto kaj de inspiro ... Ŝajnis, ke la ĉielo mem resonas responde
+kaj la maro ĉirkaŭa tremetas pro sama sento ... Kaj poste ree estiĝis
+feliĉega silento ...
+
+Facile naĝante sur molaj ondoj, moviĝis nia rapidira boato. Ne la
+vento ĝin movis; ĝin direktis niaj propraj, ludantaj koroj. Ili ĝin
+portis tien, kien ni deziris.
+
+Ni renkontis insulojn, sorĉfabelajn, duondiafanajn insulojn,
+rebrilantajn kiel juvelŝtonoj kaj smeraldoj. Ebriigaj bonodoroj
+alvenis de rondigitaj bordoj. La unuaj el tiuj insuloj surŝutis
+nin per pluvo el rozoj kaj konvaloj. De aliaj subite leviĝis
+ĉielarkokoloraj, longflugilaj birdoj.
+
+La birdoj sin turnis super ni, la konvaloj kaj rozoj fandiĝis en
+perlsimila ŝaŭmo, glitanta laŭlonge de la glataj flankoj de nia
+boato. Kune kun la floroj alflugis dolĉaj sonoj. Aŭdiĝis inter ili
+virinaj voĉoj. Kaj ĉio ĉirkaŭa: la ĉielo, la maro, la bloviĝo de la
+velo supre, la plaŭdado de la akvofluo post la boato -- ĉio parolis
+pri amo, pri feliĉiga amo!
+
+Kaj ŝi, kiun amis ĉiu el ni, ŝi estis ĉi tie -- nevidebla kaj
+proksima ... Ankoraŭ unu momento -- kaj jen -- ekbrilos ŝiaj okuloj,
+ekfloros ŝia rideto ... ŝia mano tuŝos la vian kaj fortiros vin en
+neniam velkontan paradizon!
+
+Ho, regno lazura! Mi vidis vin ... en sonĝo ...
+
+
+FESTO EN LA ĈIELO
+
+Foje la Supera Estulo aranĝis grandegan feston en sia lazurlanda
+palaco.
+
+Li invitis ĉiujn virtojn. La virtoj ja estas sinjorinoj; -- tial li
+ne invitis sinjorojn.
+
+Ili kuniĝis multnombraj ... grandaj kaj etaj. La etaj virtoj estis
+pli agrablaj, pli afablaj ol la grandaj. Sed ĉiuj ŝajnis kontentaj
+kaj ĝentile interkonversaciis, kiel decas al proksimaj parencoj kaj
+konatoj.
+
+Sed jen -- la Supera Estulo rimarkis du belajn sinjorinojn, kiuj,
+ŝajne, ankoraŭ ne konis unu la alian.
+
+Li prenis la manon de l’ unu kaj alkondukis ŝin al la alia.
+
+„Dankemo!“ li diris, montrante la unuan.
+
+„Bonfarado!“ li diris, prezentante la duan.
+
+Ambaŭ virtoj tre ekmiris: dum la tempo, ke la mondo ekzistas -- kaj
+ĝi estas sufiĉe malnova --, ili nun la unuan fojon renkontis unu la
+alian.
+
+
+HALTU!
+
+Haltu! Tia, kia mi vin vidas nun -- restu por ĉiam en mia memoro! El
+viaj lipoj eliĝis lasta inspirplena sono, viaj okuloj ne brilas, sed
+estingiĝas, troplenaj de feliĉo, de kvietega konscio de l’ beleco,
+de tiu beleco, kiun vi sukcesis esprimi, de tiu beleco, al kiu vi
+etendas viajn triumfantajn, viajn laciĝantajn brakojn.
+
+Kia lumo, pli maldensa, pli pura ol la sunlumo, surverŝas viajn
+membrojn, la faldetojn de via vestaĵo?
+
+Kia Dio per karesblovo de sia spiro forblovis de via frunto viajn
+disĵetitajn buklojn?
+
+Lia kisado brulas sur via pala, kvazaŭ marmora, frunto!
+
+Jen ĝi -- la malkaŝita sekreto, la sekreto de l’ poezio, de l’ vivo,
+de l’ amo! Ne ekzistas alia senmorteco, -- oni ne bezonas alian! --
+En tiaj momentoj vi estas bela!
+
+Ili forpasos -- kaj vi estos ree iomete da cindro, virino, infano ...
+
+Sed tio vin ne interesas! En tiu momento vi iĝis pli alta, vi
+troviĝis ekster la pasema, templimita ... -- Tiu via momento neniam
+finiĝos.
+
+Haltu! Permesu al mi esti partoprenanto de via senmorteco, faligu en
+mian animon la fajreron rebrilantan de via eterneco!
+
+
+MORGAŬ! MORGAŬ!
+
+Kiom vana, malplena, bagatela estas preskaŭ ĉiu tago travivita! Kiom
+malmulte da sekvoj ĝi postlasas! Kiel sensence, sensaĝe forkuris
+horoj post horoj!
+
+Tamen la homo ĉiam volas ekzisti; kara al li estas la vivado, li
+esperas, li atendas ion de l’ tempo estonta ... Ho, sed kian bonon?
+
+Sed kial li imagas, ke aliaj, venontaj tagoj ne estos similaj al la
+tago ĵus forpasinta?
+
+Li ne meditas pri tio. Li ĝenerale ne ŝatas mediti, -- kaj li estas
+prava. --
+
+„Morgaŭ, morgaŭ“, li konsolas sin mem, ĝis kiam tiu „morgaŭ“
+entombigos lin.
+
+-- Nu, se vi estos en la tombo, kontraŭvole vi ne meditos plu ...
+
+
+ROZO
+
+La lastaj tagoj de l’ aŭgusto.
+
+La suno subiris ... Subita, fortega pluvo sen tondro, sen fulmo, ĵus
+estis transfluginta super vasta ebenaĵo.
+
+La ĝardeno antaŭ la domo fumis kaj brulis, tute surverŝita de la
+fajrego de la sunsubiro, de la pluvego ...
+
+Ŝi sidis ĉe la tablo en la salono kaj obstine enpense rigardis la
+ĝardenon tra la duonmalfermita pordo.
+
+Mi sciis, kio pasis tiam en ŝia animo. Mi sciis, ke post nelonga sed
+turmenta lukto, ŝi en tiu momento sin donis al la sento, kiu jam
+delonge estis pli forta ol ŝi ...
+
+Subite ŝi levis sin, rapide eliris en la ĝardenon kaj malaperis.
+
+Forpasis horo ... ankoraŭ unu ... ŝi ne revenis.
+
+Tiam mi levis min, eliris el la domo kaj iris laŭlonge de la aleo, en
+kiu, mi ne dubis, iris ŝi.
+
+Ĉio ĉirkaŭe mallumiĝis. Noktiĝis ... Sed sur la malseka sablo de la
+vojeto, hele ruĝiĝante en la mallumo, videbliĝis ia ronda aĵeto.
+
+Mi klinis min. Tio estis juna, apenaŭ disvolviĝinta rozo. Antaŭ du
+horoj mi vidis tiun ĉi rozon sur ŝia brusto.
+
+Mi zorge levis ĝin, kaj, reveninte en la salonon, mi kuŝigis ĝin sur
+la tablon, antaŭ ŝia seĝego.
+
+Ŝia vizaĝo paliĝis kaj samtempe pliviviĝis. Rapide, kun gaja
+konfuzo, ĉiuflanken rigardis ŝiaj mallevitaj, kvazaŭ malgrandiĝintaj,
+okuloj.
+
+Ŝi ekvidis la rozon, ekprenis ĝin, rigardis ĝiajn ĉifonitajn,
+malpurigitajn florfolietojn, sin turnis al mi -- kaj ŝiaj okuloj,
+subite haltintaj, ekbrilis pro larmoj.
+
+„Pro kio vi ploras?“ demandis mi.
+
+„Pri ĉi tiu rozo ... Rigardu, kia ĝi iĝis...“
+
+Mi ekvolis esprimi saĝecon.
+
+„Viaj larmoj forlavos la malpuron“, mi diris kun signifplena esprimo ...
+
+„Larmoj ne lavas, larmoj bruligas“, ŝi respondis kaj, sin turninte al
+la kameno, ĵetis la floron en la mortantan flamon.
+
+„La fajro bruligos pli bone ... ol larmoj“, ŝi ekkriis kun ia vanteco
+-- kaj ŝiaj okuloj, ankoraŭ brilantaj, ekridis provokante kaj feliĉe.
+
+Mi komprenis, ke ŝi ankaŭ estas ekbruligita.
+
+
+NIMFOJ
+
+Mi staris antaŭ monta plataĵo ĉirkaŭita de ĉenmontaro kvazaŭ de
+duonrondo. Juna, verda arbaro kovris ilin de supre ĝis malsupre.
+
+La diafana ĉielo suda estis blua; en la altaĵo brilludis sunradioj.
+
+Malsupre, kuŝitaj en la herbo, plaŭdetis rapidkuraj fontoj.
+
+Kaj mi ekmemoris antikvan legendon pri tio, kiel en la unua centjaro
+post kristnasko greka ŝipo naĝis sur la Egea maro.
+
+Estis tagmezo ... La vetero estis trankvila ... Subite, en la supro,
+iu klare diris: „Kiam vi preternaĝos la insulon, voku per laŭta voĉo:
+‚La granda Pan[43] estas mortinta!‘“
+
+La ŝipdirektanto miris kaj ektimis ... Sed, kiam la ŝipo venis preter
+la insulo, li obeis kaj vokis: „La granda Pan estas mortinta!“
+
+Kaj tuj, responde al lia voko, laŭlonge de la insula bordo (ĝi
+estis neloĝita) aŭdiĝis laŭtaj plorĝemoj, plendaj krioj: „Mortinta!
+Mortinta estas la granda Pan!“
+
+Mi ekmemoris ĉi tiun legendon ... kaj stranga penso venis en mian
+cerbon. -- Se mi vokus?
+
+Sed ĉio ĝojegis ĉirkaŭ mi ... mi ne povis pensi pri morto ... Mi do
+fortege elkriis: „Reviviĝis, reviviĝis la granda Pan!“
+
+Kaj tuj, -- kia miraklo! responde al mia voko aŭdiĝis akorda ridado
+en la vasta duonrondo de l’ verda montaro, gajaj paroloj, plaŭdadoj.
+„Li reviviĝis! Pan reviviĝis!“ brusonis junaj voĉoj.
+
+Ĉio tie antaŭe subite ekridis, pli hele ol la alta suno, pli
+petoleme ol la fontoj, plaŭdetantaj sub la herbo. Aŭdiĝis rapidanta
+piedfrapo de malpezaj paŝoj, tra la verdaĵo vidiĝis marmora blanko de
+ondantaj tunikoj, viva ruĝo de nudaj korpoj. La nimfoj, driadoj[44],
+bakĥaninoj[45] malsuprenkuris en la valon.
+
+Samtempe ili ĉiuj montriĝis ĉe la arbarrandoj. Bukloj disvolviĝis sur
+diinaj kapetoj, graciaj brakoj levas florkronojn kaj tamburinojn, --
+kaj la rido, brila, olimpa rido, kuras kaj malsuprenruliĝas kun ili.
+
+Antaŭe paŝas diino. Ŝi estas la plej alta, plej bela el ĉiuj -- sur
+ŝia dorso sagujo, en la manoj pafarko, sur levitaj bukloj arĝenta
+luna falĉileto.
+
+Diana, ĉu tio estas ci?
+
+Sed subite haltis la diino ... kaj post ŝi ekhaltis ĉiuj nimfoj.
+
+Eksilentis la sonora ridado ... Mi vidis, kiel paliĝis la vizaĝo de
+la diino, subite mutiĝinta. Mi vidis, kiel ŝtoniĝis ŝiaj piedoj,
+kiel neesprimebla teruro malfermis ŝian buŝon, larĝigis la okulojn,
+fiksitajn malproksimen ... Kion ŝi ekvidis? Kion ŝi rigardis?
+
+Mi turnis min tieflanken, kien ŝi rigardis.
+
+Sur la ĉielrando, post la malalta strio de kampoj, fajre brilis
+la pinto de l’ ora kruco sur la blanka sonorilejo de la kristana
+preĝejo. Tiun krucon ekvidis la diino.
+
+Mi aŭdis post mi daŭran ĝemsopiron, similan al la tremetado de
+rompiĝinta kordo. Kiam mi ree returniĝis, la nimfoj estis foriĝintaj.
+Ĉie, kiel antaŭe, estis verda la vasta arbaro, nur iuflanke, tra la
+branĉdensaĵo, vidiĝis, malaperante en la aero, blankaj pecetoj ...
+ĉu tio estis tunikoj de la nimfoj, aŭ la vaporo, leviĝanta el la vala
+fundo -- mi ne scias ...
+
+Sed kiom bedaŭris mi la foriĝintajn diinojn!
+
+
+
+
+Piednotoj
+
+
+[1] Kamparana domo en Nordruslando.
+
+[2] Longa surtuto kuntirita ĉe la talio, nacia vestaĵo en
+Nordruslando.
+
+[3] Pud = rusa pezmezuro (16,36 kilogramoj).
+
+[4] La servutuloj, kiuj plenumis diversajn servojn en la domo mem
+de gesinjoroj, estis nomataj: „kortanoj“. Diversaj ankaŭ estis la
+oficoj, okupitaj de ili.
+
+[5] Diablo, arbarkoboldo: insultaj vortoj.
+
+[6] Pekis, nominte la diablon.
+
+[7] Rusaj popolaj herooj, posedintaj eksterordinaran fortecon.
+
+[8] Samovaro, temaŝino, en kiu oni boligas la akvon por prepari la
+teon.
+
+[9] Akompanistinoj estis virinoj, kiuj ĉirkaŭis la nobelinon por
+amuzi ŝin, legi al ŝi laŭtvoĉe ktp. Ili estis, plejparte, nobelaj
+vidvinoj aŭ nobelaj fraŭlinoj el malriĉaj familioj.
+
+[10] Ili iris saluti la sinjorinon kaj, elpetante ŝian benon je ilia
+geedziĝo, ili alportis donacojn.
+
+[11] Kun Dio, tiuj vortoj devis esti diritaj antaŭ ĉiu vojaĝo.
+
+[12] La ruĝa tuko, kun kiu oni iras svatiĝi je fraŭlino.
+
+[13] En tiu tempo ĉiu urbo aŭ vilaĝo havis sian limbaraĵon.
+
+[14] La mansvingo, gesto de senespero.
+
+[15] La ĉambelano venis ĉiumatene al la sinjorino por raporti al ŝi
+pri domaj aferoj kaj ricevi ordonojn.
+
+[16] Popola rimedo kontraŭ sveno.
+
+[17] Ŝĉi = brasiksupo sen aŭ kun viando, rusa nacia manĝaĵo.
+
+[18] Versto, rusa distancmezuro, 1066 metroj.
+
+[19] La soldatedzino, en tiu epoko la militservo daŭris longe; tial
+la edzino de la soldato restis prizorgata de la tuta vilaĝo. Ankaŭ
+oni soldatigis ofte ribelajn servutulojn.
+
+[20] Ikonoj: sanktaj bildfiguroj.
+
+[21] En Nordruslando, gubernio en la najbareco de la Moskvo.
+
+[22] Ĉevalkomercistoj vendas kaj aĉetas po amase ĉevalojn, paŝtigante
+ilin en la stepoj.
+
+[23] Insekto, pikanta precipe ĉevalojn; ruse: ovod; greke: ojstros;
+latine: oestrus; france: œstre; itale: estro; germane: Bremse.
+
+[24] Karesnomoj de -- Fedor, Pavel, Ilja, Konstantin kaj Ivan.
+
+[25] Ĉerpejo, en la paperfabrikoj oni nomas la ejon, kie oni elĉerpas
+la paperon en pelvegoj. Ĝi troviĝas ĉe la digo mem, sub la rado de
+la papermuelilo.
+
+[26] Defluilo, laŭlonge de ĝi la akvo kuras al la rado.
+
+[27] La eco de krucosigno, forpeli la ĉarmigon senditan de diablo.
+
+[28] „Pura“, la diablo ne havas sur ĝi potencon; „libera“, de diablaj
+servistoj.
+
+[29] La rusa popola fantazio lokas ĉie homfigurajn „spiritojn“: En la
+arbaro loĝas arbarkoboldo, malbona petolulo, kiu devojigas pasantojn.
+En la riveroj loĝas virinaspektaj estaĵoj = „nimfoj“. Ili allogas
+virojn. En la domo loĝas „domovoj“ = „domspiritoj“. Ĉiujn tiujn
+„spiritojn“ oni nomas „malicaj, malpuraj, malbonaj“. La krucosigno,
+farata en oportuna momento, forpelas la diablan forton. Estas lokoj,
+konataj kiel „malpuraj, malbenitaj“.
+
+[30] Korvinoj, timemaj birdoj.
+
+[31] La bestoj, laŭ superstiĉaj kredoj, sentas diablan forton.
+
+[32] Nomoj de la hundoj.
+
+[33] Kaftano, kamparana surtuto.
+
+[34] „Sorĉa herbo“, havas econ disfosi la teron.
+
+[35] „Gepatra sabato“ = sabato de la karnavala semajno, antaŭ la
+Grandega Fastado, kiu daŭras ĝis Paska dimanĉo. La tago, en kiu
+oni rememoras la mortintojn, simila al franca „Toussaint“, germana
+„Allerseelen“.
+
+[36] Veremulo, homo bonmora, bonfaranta, vivanta laŭ Dia leĝo. -- La
+kolombo estas opiniata sankta birdo. Sur sanktaj bildoj la popola
+fantazio personigas la „Sanktan spiriton“ en la figuro de kolombo.
+
+[37] La kamparanoj rusaj tiel nomas la sunan mallumiĝon, pensante, ke
+ĝi antaŭdiras tujan finiĝon de la mondo.
+
+[38] „Izba“, kamparana domo en Nordruslando.
+
+[39] En la legendo pri la alveno de „Triŝka“, kiu pereigos homajn
+animojn, eble estas ripetata la legendo pri Antikristo.
+
+[40] Hejmsiduloj, en la senco: vi sidas hejme kaj nenion scias.
+
+[41] Akvotruo, la akvo, kiu restas post la printempa degelo kaj
+rivera elbordiĝo; ĝi ofte ne sekiĝas eĉ somere.
+
+[42] Ojdipus, lat. Oedipus, reĝo mita en Tebaj (Grekujo), solvis la
+enigmon de la Sfinkso, monstro, kiu mortigis ĉiun, kiu ne povis solvi
+ĝian enigmon. La grekoj imagis ĝin kiel virgulinon kun leona korpo
+kaj birdflugiloj. La egiptaj sfinksoj, kiel simboloj de l’ forto,
+estis regule viraj.
+
+[43] Greka paŝtista dio, dio de la verdiĝanta naturo.
+
+[44] Arbarnimfoj.
+
+[45] Aninoj de Bakĥo, la dio de l’ vino.
+
+
+
+
+Notoj de transskribinto:
+
+Mi translokigis ĉiujn piednotojn al la fino de la teksto. Mi silente
+ĝustigis etajn interpunkciajn erarojn, kaj registris aliajn ŝanĝojn
+per html-aj komentoj. Ankaŭ originalajn paĝkomencojn mi simile
+registris.
+
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ NOVELOJ ***
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions will
+be renamed.
+
+Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright
+law means that no one owns a United States copyright in these works,
+so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the
+United States without permission and without paying copyright
+royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part
+of this license, apply to copying and distributing Project
+Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm
+concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,
+and may not be used if you charge for an eBook, except by following
+the terms of the trademark license, including paying royalties for use
+of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for
+copies of this eBook, complying with the trademark license is very
+easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation
+of derivative works, reports, performances and research. Project
+Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away--you may
+do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected
+by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark
+license, especially commercial redistribution.
+
+START: FULL LICENSE
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full
+Project Gutenberg-tm License available with this file or online at
+www.gutenberg.org/license.
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project
+Gutenberg-tm electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or
+destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your
+possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a
+Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound
+by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the
+person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph
+1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this
+agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm
+electronic works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the
+Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection
+of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual
+works in the collection are in the public domain in the United
+States. If an individual work is unprotected by copyright law in the
+United States and you are located in the United States, we do not
+claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,
+displaying or creating derivative works based on the work as long as
+all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope
+that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting
+free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm
+works in compliance with the terms of this agreement for keeping the
+Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily
+comply with the terms of this agreement by keeping this work in the
+same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when
+you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are
+in a constant state of change. If you are outside the United States,
+check the laws of your country in addition to the terms of this
+agreement before downloading, copying, displaying, performing,
+distributing or creating derivative works based on this work or any
+other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no
+representations concerning the copyright status of any work in any
+country other than the United States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other
+immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear
+prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work
+on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the
+phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed,
+performed, viewed, copied or distributed:
+
+  This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
+  most other parts of the world at no cost and with almost no
+  restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it
+  under the terms of the Project Gutenberg License included with this
+  eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the
+  United States, you will have to check the laws of the country where
+  you are located before using this eBook.
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is
+derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not
+contain a notice indicating that it is posted with permission of the
+copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in
+the United States without paying any fees or charges. If you are
+redistributing or providing access to a work with the phrase "Project
+Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply
+either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or
+obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm
+trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any
+additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms
+will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works
+posted with the permission of the copyright holder found at the
+beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including
+any word processing or hypertext form. However, if you provide access
+to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format
+other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official
+version posted on the official Project Gutenberg-tm website
+(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense
+to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means
+of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain
+Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the
+full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works
+provided that:
+
+* You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+  the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+  you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed
+  to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has
+  agreed to donate royalties under this paragraph to the Project
+  Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid
+  within 60 days following each date on which you prepare (or are
+  legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty
+  payments should be clearly marked as such and sent to the Project
+  Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in
+  Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg
+  Literary Archive Foundation."
+
+* You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+  you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+  does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+  License. You must require such a user to return or destroy all
+  copies of the works possessed in a physical medium and discontinue
+  all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm
+  works.
+
+* You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of
+  any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+  electronic work is discovered and reported to you within 90 days of
+  receipt of the work.
+
+* You comply with all other terms of this agreement for free
+  distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project
+Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than
+are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing
+from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of
+the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the Foundation as set
+forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+works not protected by U.S. copyright law in creating the Project
+Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm
+electronic works, and the medium on which they may be stored, may
+contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate
+or corrupt data, transcription errors, a copyright or other
+intellectual property infringement, a defective or damaged disk or
+other medium, a computer virus, or computer codes that damage or
+cannot be read by your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium
+with your written explanation. The person or entity that provided you
+with the defective work may elect to provide a replacement copy in
+lieu of a refund. If you received the work electronically, the person
+or entity providing it to you may choose to give you a second
+opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If
+the second copy is also defective, you may demand a refund in writing
+without further opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO
+OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT
+LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of
+damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement
+violates the law of the state applicable to this agreement, the
+agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or
+limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or
+unenforceability of any provision of this agreement shall not void the
+remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in
+accordance with this agreement, and any volunteers associated with the
+production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm
+electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,
+including legal fees, that arise directly or indirectly from any of
+the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this
+or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or
+additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any
+Defect you cause.
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of
+computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It
+exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations
+from people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future
+generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see
+Sections 3 and 4 and the Foundation information page at
+www.gutenberg.org
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by
+U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's business office is located at 809 North 1500 West,
+Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up
+to date contact information can be found at the Foundation's website
+and official page at www.gutenberg.org/contact
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without
+widespread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine-readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To SEND
+DONATIONS or determine the status of compliance for any particular
+state visit www.gutenberg.org/donate
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations. To
+donate, please visit: www.gutenberg.org/donate
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project
+Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be
+freely shared with anyone. For forty years, he produced and
+distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of
+volunteer support.
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in
+the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not
+necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper
+edition.
+
+Most people start at our website which has the main PG search
+facility: www.gutenberg.org
+
+This website includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/66037-0.zip b/old/66037-0.zip
index 483526c..483526c 100644
--- a/66037-0.zip
+++ b/old/66037-0.zip
diff --git a/66037-h.zip b/old/66037-h.zip
index c7ec607..c7ec607 100644
--- a/66037-h.zip
+++ b/old/66037-h.zip
diff --git a/old/66037-h/66037-h.htm b/old/66037-h/66037-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..b84a384
--- /dev/null
+++ b/old/66037-h/66037-h.htm
@@ -0,0 +1,3202 @@
+<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN"
+     "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
+<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="eo" lang="eo">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
+<title>Turgenev, Elektitaj Noveloj—A Project Gutenberg eBook</title>
+<link rel="coverpage" href="images/cover.jpg" />
+<style type="text/css">
+<!--
+body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;}
+div.titlepage {font-size: 1.2em; text-align: center; line-height: 1.7; margin-top: 4em; margin-bottom: 4em;}
+td.numb {text-align: right; vertical-align: top; white-space: nowrap;}
+.smaller {font-size: smaller;}
+h1 {font-size: 2.2em; letter-spacing: 0.2ex;}
+h2 {font-size: 1.7em; letter-spacing: 0.2ex;}
+h3 {font-size: 1.3em; text-align: center; margin-top: 2em;}
+div.section {text-align: center; margin-top: 4em; margin-bottom: 2em; page-break-before: always;}
+div.toc {text-align: left; margin-top: 4em; padding-left: 2em; max-width: 25em;}
+td {text-indent: -1em; padding-left: 1em;}
+.far_sig {text-align: right; margin-right: 10%; font-style: italic;}
+.footnotes {border: dashed 1px; margin: 4em 0em 4em 0em; padding-left: 1em;}
+.footnote {margin-left: 10%; margin-right: 10%; font-size: 0.9em;}
+.footnote .label  {position: absolute; right: 85%; text-align: right;}
+.fnanchor {vertical-align: super; font-size: .8em; font-weight: normal;}
+.tnotes {background-color: #eeeeee; color: #000; padding: 1ex; margin-top: 4em;}
+-->
+</style>
+</head>
+<body>
+
+<div style='text-align:center; font-size:1.2em; font-weight:bold'>The Project Gutenberg eBook of Elektitaj noveloj, by Ivan Sergeevich Turgenev</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
+most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
+whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
+of the Project Gutenberg License included with this eBook or online
+at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you
+are not located in the United States, you will have to check the laws of the
+country where you are located before using this eBook.
+</div>
+
+<p style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Title: Elektitaj noveloj</p>
+
+<div style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Author: Ivan Sergeevich Turgenev</div>
+
+<div style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Translator: Alexandra Mexin</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>Release Date: August 11, 2021 [eBook #66037]</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>Language: Esperanto</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>Character set encoding: UTF-8</div>
+
+<div style='display:block; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Produced by: Andrew Sly, Miroslav Malovec and the Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (his file was produced from images generously made available by Biblioteka Cyfrowa KUL.)</div>
+
+<div style='margin-top:2em; margin-bottom:4em'>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ NOVELOJ ***</div>
+<div style="text-align: center;">
+<p style="font-size:170%;">INTERNACIA<br />
+MONDLITERATURO</p>
+
+<p style="font-size:120%;">Kolekto de la plej famaj verkoj<br />
+el ĉiuj naciaj literaturoj</p>
+
+<p class="smaller">
+FERDINAND HIRT &amp; SOHN EN LEIPZIG / 1923<br />
+ESPERANTO-FAKO</p>
+</div>
+
+
+<div class="titlepage">
+<h1>I. S. TURGENEV<br />
+
+ELEKTITAJ NOVELOJ</h1>
+
+<p style="font-size:120%;">El la rusa originalo tradukis<br />
+  <b>Alexandra Mexin</b></p>
+
+<p>FERDINAND HIRT &amp; SOHN EN LEIPZIG / 1923<br />
+ESPERANTO-FAKO</p>
+</div>
+
+
+<div class="smaller">
+<p>ĈIUJ RAJTOJ ESTAS REZERVATAJ</p>
+
+<p>PRESEJO BREITKOPF &amp; HÄRTEL, LEIPZIG</p>
+</div>
+
+
+<div class="toc">
+<p><b>TABELO DE ENHAVO</b></p>
+
+<table summary="Table of contents">
+<tr><th>&nbsp;</th><th>Paĝo</th></tr>
+<tr><td><a href="#nr1">Antaŭparolo kun biografio de Ivan S. Turgenev</a></td><td class="numb">7</td></tr>
+<tr><td><a href="#nr2">Mumu</a></td><td class="numb">13</td></tr>
+<tr><td><a href="#nr3">Beĵin-Herbejo</a></td><td class="numb">50</td></tr>
+<tr><td><a href="#nr4">Poemetoj en prozo</a><br />
+Hundo &mdash; Sfinkso &mdash; Egoisto &mdash; Lazurregno &mdash; Festo en la
+ĉielo &mdash; Haltu! &mdash; Morgaŭ! Morgaŭ! &mdash; Rozo &mdash; Nimfoj.</td><td class="numb">77</td></tr>
+</table></div>
+<!-- p.007 -->
+
+
+
+<div class="section" id="nr1">
+<h2>ANTAŬPAROLO</h2>
+
+<p>KUN BIOGRAFIO DE IVAN S. TURGENEV</p>
+</div>
+
+<p>La librokolekto „Internacia Mondliteraturo“ havas la taskon,
+konigi al la Esperantistaro per karakterizaj verkoj la plej famajn
+verkistojn de diversaj nacioj. Starante antaŭ la demando, kiu
+<i>rusa</i> poeto meritas, kiel unua reprezenti la literaturon de sia
+popolo en ĉi tiu libroserio, oni sen hezito donos sian voĉon al
+<i>Ivan Turgenev</i>; ĉar lin antaŭ ĉiuj honoras la ĝenerala juĝo, ke li
+estas inter la rusaj verkistoj „la plej klasika“. Krome oni nomis
+lin ankaŭ „la plej eŭropa“, aludante per tio, ke Turgenev estis la
+arta reprezentanto de la „Okcidentemuloj“, rusa partio politika kaj
+literatura, kiu volis enigi en Ruslandon la tuteŭropan modernan
+kulturon kun ĝiaj klereco kaj liberecaj ideoj. Pro tio neruso plej
+bone komencos la studadon de la rusa literaturo per ĉi tiu poeto,
+ĉar liaj pensmaniero kaj stilo estas por ĉiu klaraj kaj facile
+kompreneblaj, kaj li kvazaŭ sur oportuna vojo enkondukas en la
+fremdecan regnon de la rusa animo.</p>
+
+<p>La epoko, en kiu ekverkis Turgenev, estas ĉefe karakterizita per la
+mizera stato de sklaveco, en kiu vivis grandega parto de la rusa
+popolo. Regis tiam ankoraŭ la malbeninda sistemo de l’ servuto, kiu
+subigis ĉiujn sociajn rilatojn al siaj kruelaj leĝoj. Sub la „servuta
+rajto“ ekzistis nur du precipaj klasoj: sinjoroj kaj servutuloj.<!-- p.008 --> La
+rusa regnestraro sub Nikolaj Ia celis per ĉiuj rimedoj daŭrigi kiel
+eble plej longe tiun staton. Tial ĝi malpermesis kaj persekutis ĉion,
+kio povus &mdash; rekte aŭ malrekte &mdash; akceli la forigon de la servuto.
+Per feraj manoj la registaro retenis la kamparanojn, kiuj aspiris la
+liberecon, kaj same la sklavposedantojn, kiuj mem protestis kontraŭ
+la indigninda sklaveco de siaj sampopolanoj. Estis sinjoroj, kies
+konscienco ne permesis al ili ĝui komfortan vivadon, kiam apud ili
+suferis homoj, sur kies sango kaj larmoj apogiĝis la „civilizacio“ de
+tiu epoko.</p>
+
+<p>Tamen tre forte staris ankoraŭ la muroj de la sklaveco kaj
+nerompeblaj ŝajnis la katenoj de l’ mallibero. La ribeloj de la
+servutuloj estis subpremataj per pafiloj kaj kanonoj, kaj malfortaj
+estis la voĉoj de tiuj servutsinjoroj, kiuj &mdash; kvankam hontante pri
+la malhonesteco de la aĉetado, vendado kaj ekspluatado de homoj kiel
+de bestoj &mdash; tamen ne riskis malkaŝe kaj kuraĝe <i>agi</i> kontraŭ tiu
+profunde enradikiĝinta institucio. Sed ekstaris aliaj &mdash; noblaj kaj
+bravaj filoj de Ruslando, kiuj ne povis toleri senage tiun hontegon
+kaj laŭte protestis kontraŭ la servuto je la nomo de vera amo al sia
+patrolando, je la nomo de la piedpremitaj homrajtoj. Ivan Turgenev
+apartenis al tiuj noblaj kaj bravaj homoj.</p>
+
+<p><i>Ivan Sergejeviĉ Turgenev</i> (1818-1883) naskiĝis en la urbo Orel,
+en riĉa nobela familio. Sian infanaĝon li pasigis en la granda
+vilaĝobieno Spasskoje-Lutovinovo, kiu apartenis al lia patrino. En
+tiu tempo estis kutimo en la nobelaj familioj, inviti eksterlandajn
+edukistojn. Tial la juna Turgenev havis guvernantojn francajn
+kaj germanajn kaj parolis perfekte tiujn du lingvojn. Malgraŭ la
+senzorga, luksa vivo la juna Turgenev ne estis feliĉa. Li tro frue
+rimarkis la malgajan sorton de la<!-- p.009 --> servutularo, bedaŭrinde en sia
+hejmo mem. Lia patrino estis kruela al la servutularo kaj hejma
+servistaro. Por ĉiam en la juna animo de la estonta eminenta verkisto
+restis la malgajaj okazintaĵoj el la vivo de la kamparanoj, la
+sklavoj de la sinjoroj. Dekunujara Turgenev estis sendata al Moskvo
+en edukejon, kie li perfekte ellernis ankaŭ la anglan lingvon.
+Dekkvinjara li jam iĝis studento de la Moskva universitato, kie li
+studis historion kaj filologion. Sed baldaŭ li estis devigata reveni
+en la vilaĝon, ĉar lia patro mortis.</p>
+
+<p>Unu jaron Turgenev pasigis en la bieno de sia patrino. Iliaj
+interrilatoj malboniĝis pro tio, ke Turgenev ne povis toleri ŝian
+kruelan konduton al la servutularo, kaj la fiera, despotema nobelino
+ne ŝatis la humanajn ideojn de sia filo. Turgenev forlasis la
+hejman vilaĝon por viziti la Peterburgan universitaton. Atinginte
+la gradon de kandidato, li vojaĝis en la jaro 1838a al Germanlando
+kaj studis ĉe la Berlina universitato klasikan filologion, historion
+kaj filozofion. Reveninte en sian patrujon post du jaroj, Turgenev
+definitive disiĝis de sia patrino, rifuzis monrimedojn de ŝi kaj
+komencis vivi de siaj literaturaj laboroj.</p>
+
+<p>Turgenev dediĉis en la komenco de sia literatura agado sian grandegan
+verkistan talenton al la priskribo de la malgaja vivado de la
+servutularo. Liaj rakontoj el la kamparana vivo aperis en la jaro
+1852a sub la titolo: „Memoraĵoj de ĉasisto“. La libro faris tre
+grandan impreson sur la legantojn kaj fondis lian famon. Kun veremo
+Turgenev kuraĝe montras en ĝi la hontindan sklavostaton de milionoj
+da rusoj. La caro Aleksander IIa, tiam ankoraŭ kronprinco, tre ŝatis
+la libron de Turgenev. La bela rakontaro sendube akcelis multe la
+liberigon de la kamparanoj en la jaro 1861a.</p><!-- p.010 -->
+
+<p>En la jaro 1856a Turgenev transloĝiĝis en Parizon, kie li restis
+ĝis sia morto. Tie li skribis siajn rimarkindajn romanojn: „Nobela
+nesto“, „Patroj kaj infanoj“ kaj aliajn. Krom admirinda beleco de la
+lingvo kaj de la stilo, krom la arto belege priskribi ia naturon,
+la verkoj de Turgenev estas plenaj de humanaj ideoj. Tiu ĉi granda
+verkisto alvokas la kompaton al ĉiuj malfeliĉuloj kaj persekutatoj,
+la amon al ĉio nobla kaj ideala. Mortinte en la jaro 1883a en
+Bougival apud Paris, Turgenev estis enterigata en Peterburgo, en la
+famkonata tombaro Volkova, kie ripozas apud li en eterna dormado
+ankaŭ aliaj eminentaj kaj noblaj filoj de la rusa lando ...</p>
+
+<p>Baldaŭ Turgenev iĝis famglora ankaŭ en eksterlando. Eminentaj aŭtoroj
+skribis pri li kaj liaj verkoj: Daudet, Renan, Carlyle k. a. &mdash;
+Turgenev estis amiko de Merimée, Flaubert, Rolstown kaj Tennyson. &mdash;
+Li apartenas al la tuta homaro!</p>
+
+<p>La noveloj de Turgenev, kiujn mi elektis por ĉi tiu libro, apartenas
+al diversaj periodoj de lia verkado.</p>
+
+<p>La novelo „<i>Mumu</i>“ aperis en la jaro 1852a. Sub ĝia arta vesto
+kaŝiĝas akra kritiko kontraŭ la socia institucio, kiu permesis la
+sklavigon de homo per alia homo. Kaprica maljuna nobelino forprenas
+de liaj terkulturaj laboroj surdmutan grandegulon, Gerasim, kaj
+destinas lin kortgardisto por sia domo en Moskvo. Apenaŭ kutimiĝinte
+al la nova vivo en la grandurbo, la soleca Gerasim ekamas la humilan,
+simplaniman lavistinon Tatjana. Sed, laŭ ordono de la sinjorino,
+Tatjana estas edzinigata kun drinkemulo. Poste Gerasim koraliĝas
+al la hundeto Mumu, kiun li trovis kaj prenis kun si, sed ree la
+sinjorino, al kiu la hundeto de ŝia servutulo ne montris la atenditan
+respekton, ĉagrenas la bonkoran mutulon, ordonante forigi la hundon.
+Fine<!-- p.011 --> Gerasim devas mem dronigi sian karulon. La angla verkisto
+Carlyle nomis la novelon „Mumu“ la plej kortuŝa el ĉiuj rakontoj,
+kiujn li iam legis.</p>
+
+<p>La dua rakonto „<i>Beĵin-Herbejo</i>“ estas prenita el la libro
+„Memoraĵoj de ĉasisto“, aperinta en la jaro 1852a. Ĉasante Turgenev
+pasigas la nokton sur la Beĵin-Herbejo en la societo de kamparanaj
+knaboj, kiuj dumnokte gardas paŝtiĝantajn ĉevalojn. La simpla elkora
+babilado de la knaboj konigas al ni rusajn superstiĉojn, kiuj devenas
+parte de la malklereco &mdash; la kamparanoj ne povas klarigi naturajn
+fenomenojn &mdash; parte estas restaĵoj de la idolana religio, kiu
+strange intermiksiĝas en kredoj kaj ritoj kun la kristana. &mdash; La bela
+rakonto estas kvazaŭ kadrumita de admirinda naturpriskribo.</p>
+
+<p>Kiel fina akordo sonas la lirikaj „<i>Poemetoj en prozo</i>“, aperintaj
+en la jaro 1881a. La lacanima majstro esprimas en ili krom altaj
+tuthomaraj ideoj ankaŭ siajn proprajn personajn sentojn, meditas pri
+sia sorto, pri morto kaj senmorteco.</p>
+
+<p class="far_sig">Alexandra Mexin.</p><!-- p.012 -->
+<!-- p.013 -->
+
+
+
+<div class="section" id="nr2">
+<h2>MUMU</h2>
+</div>
+
+<p>En unu el la stratoj malproksimaj de la centro, en Moskvo, en griza
+domo, kun blankaj kolonoj, interetaĝo kaj kurbiĝinta balkono, loĝis
+iam nobela vidvino kun multnombra hejmanaro. Ŝiaj filoj havis
+oficon en Peterburgo, ŝiaj filinoj estis edziniĝintaj; ŝi eliradis
+malofte el sia domo kaj en soleco pasigis la lastajn jarojn de sia
+avara, enuiga maljunaĝo. Jam delonge preterpasis ŝia tago, sengaja,
+malserena; sed ŝia vespero estis pli malluma ol la nokto mem.</p>
+
+<p>El ŝia tuta servantaro la plej rimarkinda persono estis la
+kortgardisto Gerasim, viro altkreska, grandegulo, sed naskita
+surdmuta. La sinjorino prenis lin el la vilaĝo, kie li vivis sola, en
+malgranda „izba“<a href="#Footnote01" class="fnanchor">[1]</a>, loĝante dise de siaj fratoj. Li fervore plenumis
+siajn devojn, kiel servutulo.</p>
+
+<p>Eksterorde fortega, li laboris kvaroble pli ol iu alia &mdash; li estis
+kapabla je ĉiu laboro. Estis ĝojo observi lin, kiam li plugis:
+kunpremante per siaj grandegaj manplatoj la plugilon, li ŝajne
+sen helpo de sia ĉevalo tratranĉis la elastan terbruston. Aŭ, dum
+la falĉado, li tiel ege skuadis la falĉilon, kvazaŭ li forfalĉus
+betulojn kune kun la radikoj. Kiam li rapide, senhalte draŝis per
+triarŝinlonga draŝilo, tiam moviĝis kiel leviloj la longformaj kaj
+malmolaj muskoloj de liaj ŝultroj. Pro ĉiama silento lia laborado
+ŝajnis solene grava. Li estis bravulo<!-- p.014 --> kaj ĉia fraŭlino volonte
+edziniĝus kun li, se li ne estus surdmutulo.</p>
+
+<p>Tiun Gerasim-on oni venigis al Moskvo, aĉetis por li botojn; je
+la somero oni kudris por li kaftan-on<a href="#Footnote02" class="fnanchor">[2]</a>, je la vintro-felpelton,
+enmanigis al li ŝovelilon kaj balailon &mdash; kaj li ricevis la oficon de
+kortgardisto.</p>
+
+<p>Ne plaĉis al li komence lia nova vivmaniero. De sia infanaĝo li estis
+kutimita al kampaj laboroj, al kamparana vivado. Fremda inter aliaj
+homoj pro sia malfeliĉo, li elkreskis muta, fortikega, kiel arbo sur
+fekunda grundo. Translokita en la urbon, li ne komprenis, kio al li
+okazis. Li enuis, ne komprenante ion, kiel nenion komprenas juna
+sanplena bovo, kiun oni ĵus forprenis de la kampo, kie li paŝtiĝis
+en longkreska suka herbo, forprenis, metis en vagonon fervojan kaj
+jen &mdash; oni ĝin forveturigas, surŝutante ĝian grasdikan korpon per
+fumo, per fajreroj, per onda vaporo; rapidege oni forigas ĝin, brue,
+knare &mdash; sed kien &mdash; tion nur Dio scias!</p>
+
+<p>Sian novan okupon Gerasim, post pena kampara laborado, komparis je
+amuzo. Post duonhoro lia laboro estis farita, kaj li ree senokupe
+haltis meze de la korto; li observis mirigite, malfermante la buŝon,
+ĉiujn preterpasantojn, kvazaŭ li volus fine ekscii de ili la solvon
+de sia enigma situacio.</p>
+
+<p>Aŭ li sin kaŝis ien, en angulon, kaj forĵetinte malproksimen la
+balailon kaj ŝovelilon, li kuŝigis sin, tuŝante la teron per sia
+vango, kaj restis senmove dum kelke da horoj, kiel kaptita besto.</p>
+
+<p>Sed la homo kutimiĝas al ĉio, kaj ankaŭ Gerasim kutimiĝis fine al la
+urba vivado. Li ne havis tro da okupo: lia ofico konsistis en tio,
+ke li devis purigi la<!-- p.015 --> korton, dufoje ĉiutage venigi la barelon kun
+akvo, provizi la domon je ligno kaj dishaki ĉi tiun, ankaŭ por la
+kuirejo, ne enlasi fremdulon kaj dumnokte gardi la korton.</p>
+
+<p>Verdire, li fervore plenumis sian devon: nek ligneron, nek balaaĵon
+oni povis trovi en la korto.</p>
+
+<p>Se restis en la pluvokoto ie la ĉevalaĉo, kiu tiris la akvobarelon,
+li ne nur la ĉaron, sed eĉ la ĉevalon per unu movo de siaj ŝultroj
+forpuŝis. Aŭ li hakis lignon: la hakilo sonoris en liaj manoj, kiel
+vitro, ĉiuflanken flugis ligneroj, ŝtipetoj. Kio koncernis fremdulojn
+&mdash; li, unu nokton, kaptinte du ŝtelistojn, tiel frapis unu kontraŭ
+la alia per la fruntoj, ke post tio oni eĉ ne bezonis konduki ilin
+en la policejon. Pro tio ĉiuj en la kvartalo tiel lin timegis, ke
+preterpasantaj eĉ dumtage fremduloj, ne friponoj, ekvidante la
+teruran kortgardiston, faris timgestojn kaj lin krivokis, kvazaŭ li
+povis ilin aŭdi.</p>
+
+<p>Kun la servantaro Gerasim ne estis tro amikema, &mdash; ili lin timis &mdash;
+sed tamen li konsideris ilin „siaj“.</p>
+
+<p>Ili interkompreniĝis helpe de signoj; &mdash; li plenumis akurate ĉiujn
+ordonojn, sed konsciis siajn rajtojn, kaj neniu kuraĝis okupi lian
+lokon ĉetable. Ĝenerale, Gerasim estis severmora, serioza kaj ŝatis
+ordon en ĉio. Li eĉ al la kokoj ne permesis lukti: ekvidante tion,
+li tuj kaptis ilin je la piedoj, turnis ilin dekfoje en la aero kaj
+disigis ilin. En la korto de la sinjorino troviĝis ankaŭ anseroj;
+ansero estas, kiel oni scias, birdo serioza, meditema. Gerasim ilin
+estimis, li vartis kaj manĝigis ilin; li mem similis je ia gravmiena
+viransero.</p>
+
+<p>Kiel loĝejon oni destinis por li la ĉambreton super la kuirejo,
+kiun li aranĝis mem, laŭ sia plaĉo. Li konstruis mem sian liton el
+kverkbretoj sur kvar ŝtipegoj &mdash;<!-- p.016 --> vere gigantecan liton: ĝi ne estus
+kurbiĝinta eĉ sub centpuda ŝarĝo<a href="#Footnote03" class="fnanchor">[3]</a>.</p>
+
+<p>Sub la lito staris forta kestego kaj en la angulo &mdash; tableto
+samspeca. Ĉe la tableto &mdash; la tripieda seĝo, malalta, tiel
+solidedaŭra, ke Gerasim ĝin levis, faligis kaj nur ridetis.</p>
+
+<p>Li fermis sian ĉambreton per seruro simila je kalaĉeto, nur nigra; la
+ŝlosilon de tiu seruro Gerasim ĉiam portis sur sia zonumo.</p>
+
+<p>Li ne ŝatis, ke oni venas al li.</p>
+
+<p>Tiel forpasis unu jaro, post kies fino io okazis al Gerasim.</p>
+
+<p>La maljuna sinjorino, kies korton gardis Gerasim, laŭ malnovaj
+kutimoj, havis multnombran geservistaron. En ŝia domo estis ne nur
+lavistinoj, kudristinoj, meblistoj, tajloroj kaj tajlorinoj, sed
+ankaŭ ĉevalarmajisto. Li, krome kuracis bestojn kaj kortanojn<a href="#Footnote04" class="fnanchor">[4]</a>.
+Li estis domkuracisto por la sinjorino, ankaŭ estis botisto, kiun
+oni nomis Kapiton Klimov, drinkemulo. Klimov opiniis sin mem &mdash; homo
+ofendita, ne ŝatata laŭ sia indeco, klerulo. Li pensis, ke li devus
+loĝi en la ĉefurbo, ne en Moskvo, senokupe, en ia forgesita angulo.
+Se li drinkis, li tion faris pro ĉagreno, kiel li mem klarigis,
+akcentante ĉiun vorton kaj frapante sian bruston.</p>
+
+<p>Unu fojon la sinjorino konversaciis pri li kun sia ĉambelano Gavrila,
+kiu ŝajne jam ĉe la naskiĝo estis destinita por esti ĉefa persono, se
+oni juĝis laŭ liaj flavaj okuletoj kaj la nazo, simila je anasbeko.</p><!-- p.017 -->
+
+<p>La sinjorino bedaŭris la malbonmoralecon de Kapiton, kiun
+antaŭvespere oni trovis ie sur la strato.</p>
+
+<p>„Jen, Gavrila“, ŝi ekparolis subite, „ĉu ni lin edzigu, kion ci
+pensas? Eble li serioziĝos.“</p>
+
+<p>„Kial do lin ne edzigi? Tre bone tio estos“, respondis Gavrila.</p>
+
+<p>„Jes, sed kiu konsentos edziniĝi kun li?“</p>
+
+<p>„Kompreneble, sed laŭ via deziro. Li tamen estas al io taŭga. Ni ne
+malesperu.“</p>
+
+<p>„Ŝajne Tatjana al li plaĉas.“</p>
+
+<p>Gavrila volis ion kontraŭdiri, sed kunpremis la lipojn.</p>
+
+<p>„Jes, li svatiĝu je Tatjana“, decidis la sinjorino, flarante tabakon
+plezure. „Ĉu ci aŭdas?“</p>
+
+<p>„Laŭ via ordono“, diris Gavrila kaj foriris.</p>
+
+<p>Reveninte en sian ĉambron (ĝi troviĝis en la flank-konstruaĵo
+kaj en ĝi estis amasigitaj forĝumitaj kestoj), Gavrila unue
+forsendis sian edzinon, poste sin sidigis ĉe la fenestro kaj
+enpensiĝis. La neatendita ordono de la sinjorino starigis antaŭ li
+malfacilan taskon. Fine li ekstaris kaj venigis Kapiton-on. Kapiton
+estis veninta ... Sed antaŭ ol ni komunikos al la legantoj ilian
+konversacion, ni opinias necesa, rakonti per nemultaj vortoj pri
+Tatjana, kun kiu estis devigita edziĝi Kapiton, kaj pri tio, kial la
+ordono de la sinjorino embarasis la ĉambelanon.</p>
+
+<p>Tatjana, lavistino (ŝi estis lerta kaj lavis nur delikatajn
+tolaĵojn), estis dudekokjara virino, eta, maldika, blonda, kun
+makuletoj sur la maldekstra vango. Makuletoj, kun kiuj oni naskiĝas
+sur la maldekstra vango, estas malbona antaŭsigno en Ruslando &mdash;
+la antaŭdiro de la malfeliĉa vivo ... Tatjana ne povis laŭdi sian
+sorton. De sia junaĝo ŝi estis maldorlotita; ŝi laboradis pene, ne
+vidante ian kareson.</p><!-- p.018 -->
+
+<p>Oni vestigis ŝin iel. Ŝi ricevis mizeran salajron. Ŝi preskaŭ
+ne posedis parencaron: ia maljuna ŝlosilgardisto, forlasita en
+kamparbieno pro netaŭgeco, estis ŝia onklo, aliaj ŝiaj onkloj estis
+kamparanoj &mdash; jen ĉio. Oni ŝin opiniis iam belulino, sed ŝia beleco
+tre frue foriĝis. Ŝi estis tre humila, homtima; pri si mem ŝi
+sentis indiferenton, aliaj ŝin teruris. Ŝi pensis nur pri unu
+afero: fini ŝian laboron ĝis la fiksita horo, neniam parolis kun iu
+kaj tremetadis pro la nomo nur de la sinjorino, kvankam tiu apenaŭ
+ŝin konis laŭvide. Kiam oni venigis Gerasim-on el la kamparo, ŝi
+preskaŭ svenis pro teruriĝo, ekvidante lian grandegan figuron. Ŝi
+ĉiam evitis renkonti kun li, ŝi eĉ fermis la okulojn, kiam hazarde
+ŝi preterkuris lin, rapidante el la domo en la lavejon. Gerasim
+komence tute ne atentis ŝin. Poste li ridetadis, ŝin renkontante,
+poste ŝin longe fiksrigardadis kaj fine &mdash; ekamis ŝin. Ŝi plaĉis
+al li pro kio &mdash; Dio tion scias: ĉu pro ŝia milda vizaĝesprimo,
+ĉu pro la timemo de ŝiaj movoj. Unu fojon ŝi trapasis la korton,
+singardeme tenante en disstarigitaj fingroj amelumitan bluzeton de
+la sinjorino &mdash; iu ekkaptis forte ŝian kubuton. Ŝi returniĝis,
+ekkriis &mdash; malantaŭe staris Gerasim. Malsaĝe ridante kaj karese
+muĝante, li aletendis mielkuketon kokforman kun orumitaj vosto kaj
+flugiloj. Ŝi volis rifuzi, sed li perforte ĝin enŝovis en ŝian
+manon, kapbalancis, foriris kaj, rigardante reen, ankoraŭfoje ekmuĝis
+ion amikecan. Depost tiu tago li ŝin sekvis: kien ajn ŝi iris, ŝi ĉie
+vidis lin antaŭ si. Li renkonte ridetis, eltiris rubandon, kaŝitan
+ĉebruste, kaj ĝin donacis al ŝi, forviŝis antaŭ ŝi la polvon per
+la balailo. La malfeliĉa fraŭlino estis tre embarasita pro tio.
+Baldaŭ ĉiuj domanoj eksciis pri la faroj de la muta kortgardisto.
+Tatjana estis kvazaŭ surŝutata de mokvortoj, eldiroj, ŝin trafantaj,
+pikaludoj. Sed neniu<!-- p.019 --> tamen kuraĝis mokaĉi pri Gerasim: li ne ŝatis
+ŝercojn; ankaŭ ŝin oni ne maltrankviligis en lia ĉeesto. Nevole la
+fraŭlino estis de li protektata. Kiel ĉiuj surdmutuloj, li estis
+tre komprenema kaj tuj rimarkis, ke oni mokas pri li aŭ ŝi. Unu
+fojon, dum la tagmezmanĝo, la ĉambelanino insultis Tatjana-n tiel,
+ke la kompatindulino preskaŭ estis ekploronta pro ĉagreno. Subite
+Gerasim leviĝis, etendis sian brakon, metis sian manegon sur la
+kapon de la ĉambelanino kaj tiel malafable, furioze rigardis ŝin, ke
+ŝi kurbiĝis super la tablo. Ĉiuj eksilentis. Gerasim prenis ree la
+kuleron kaj daŭrigis sorbmanĝi la brasiksupon. „Jen &mdash; muta diablo,
+arbarkoboldo“<a href="#Footnote05" class="fnanchor">[5]</a>, duonvoĉe ĉiuj balbutis, &mdash; la ĉambelanino levis sin
+kaj foriris en la servistinejon.</p>
+
+<p>Aliafoje, rimarkinte, ke Kapiton, tiu Kapiton, pri kiu mi ĵus
+rakontis, tro amindume konversaciis kun Tatjana, Gerasim faris al li
+fingrosignon, ke li alproksimiĝu, kondukis lin en la veturilejon; tie
+li, preninte la pinton de la timono, neforte, sed signifplene minacis
+per ĝi.</p>
+
+<p>Ĉi ĉion li faris nepunate. Vere, la ĉambelanino, enirinte la
+servistejon, tuj svenis kaj ĝenerale tiel lerte agis, ke la saman
+tagon la maldelikata agado de Gerasim estis raportita al la
+sinjorino. Sed kaprica maljunulino, ŝi je ofendiĝo de la ĉambelanino,
+nur ekridis kaj igis ŝin ree kaj ree montri &mdash; „kiel li cin
+mallevigis per sia tro peza<!-- originale: tropeza --> mano“; sekvantan tagon ŝi sendis al
+Gerasim unu rublon. Ŝi lin ŝatis kiel fidelan, fortikan gardiston.
+Gerasim timis ŝin, sed tamen li esperis je ŝia favoro kaj intencis
+jam, iri al ŝi kun la peto, permesi al li edziĝi kun Tatjana. Li
+atendis nur novan kaftanon por aperi decaspekta antaŭ la sinjorino;
+la kaftanon al li promesis la<!-- p.020 --> domestro. Sed subite la sinjorino
+decidis edzinigi Tatjana-n kun Kapiton.</p>
+
+<p>La leganto nun facile komprenas la kaŭzon de la embaraskonfuziĝo,
+kiun sentis Gavrila post la interparolado kun la sinjorino. „La
+sinjorino“, li pensis, sidante ĉe la fenestro, „certe favoras
+Gerasim-on (Gavrila tion bone sciis kaj tial li mem jesigis ĉion,
+kion faris Gerasim), sed tamen &mdash; li estas homestaĵo senparola. Ĉu
+estas eble raporti al la sinjorino, ke Gerasim amindumas Tatjana-n?
+Ankaŭ estas ĝuste: ĉu li estas konvena edzo? Aliaflanke, se tiu
+arbardiablo &mdash; ke Dio min pardonu &mdash; ekscios, ke oni edzinigos
+Tatjana-n kun Kapiton, li ja ĉion disbatos en la domo! Verdire! Oni
+ja ne povas al li ĉion klarigi. Lin ja, tiun diablon, &mdash; pekis mi,
+pekulo<a href="#Footnote06" class="fnanchor">[6]</a> &mdash; neniel oni konsentigos!“</p>
+
+<p>Kapiton aperis kaj la meditado de Gavrila estis interrompita. La
+malserioza botisto eniris, kunmetis la brakojn malantaŭe, senĝene sin
+apogante al elstaranta murangulo ĉe la pordo, krucforme metis siajn
+piedojn kaj skuis sian kapon: „Jen mi estas. Kion vi bezonas?“</p>
+
+<p>Gavrila ekrigardis Kapiton-on kaj ekfrapis la fenestrokadron. Kapiton
+nur iomete duonfermis siajn plumbkolorajn okuletojn, sed ne mallevis
+ilin; li eĉ ekridetis kaj gladtuŝis per la mano siajn blankaspektajn
+harojn, erinace disstarantajn: „Nu, jen mi. Kial vi rigardas?“</p>
+
+<p>„Bele ci aspektas“, elparolis Gavrila kaj silentis. „Belaspekta ci
+estas. Kontraŭ tio oni povas nenion diri.“</p>
+
+<p>Kapiton nur movis la ŝultrojn. „Ĉu ci estas pli bela?“ pensis li.</p>
+
+<p>„Nu, rigardu cin mem, nu, rigardu“, krivoĉe daŭrigis Gavrila; „nu, je
+kiu ci similas?“</p><!-- p.021 -->
+
+<p>Kapiton trankvile rigardis sian eluzitan, disŝiritan surtuton, siajn
+flikitajn pantalonojn, atente observis la truojn sur la ŝuoj, &mdash;
+precipe tiun ŝuon, sur kies pinton tiel dande sin apogis lia dekstra
+piedo, kaj ree fiksrigardis la ĉambelanon.</p>
+
+<p>„Kio do?“</p>
+
+<p>„Kio?“ ripetis Gavrila. „Kio? Ci ankoraŭ demandas: kio? Al diablo ci
+similas, &mdash; pekis mi, pekulo &mdash; jen, al kiu ci similas.“</p>
+
+<p>Kapiton rapide ekpalpebrumis.</p>
+
+<p>„Insultu nur, vi insultu, Gavrila Andrejiĉ“, ree pensis li.</p>
+
+<p>„Ci ja ree estis ebria“, komencis Gavrila, „ree? He, nu, respondu
+do!“</p>
+
+<p>„Mi ĝuis alkoholajn trinkaĵojn pro mia malfortika sanstato &mdash;
+efektive“, rediris Kapiton.</p>
+
+<p>„Pro cia malfortika sanstato ... Eble pro tio, ke ci estas ne sufiĉe
+punata &mdash; jen pro kio ... Kaj ci instruiĝis en Peterburgo ... Multon
+ci tie lernis! Nur nenionfarante ci manĝas la panon!“</p>
+
+<p>„En tiu ĉi kazo, Gavrila Andrejiĉ, min prijuĝu nur sola Disinjoro
+&mdash; neniu alia. Li sola scias, kia homo mi estas en la mondo, ĉu mi
+efektive manĝas mian panon nenionfarante. Konsidere la ebriecon &mdash;
+ankaŭ en tiu kazo ne mia estas la kulpo &mdash; estis kunulo mia, kiu
+allogis min ... poste li foriris, ruze, kaj mi...“</p>
+
+<p>„Kaj ci restis, ansero, sur la strato. Ho, ci, pereinto! Nu, ne
+pri tio temas,“ daŭrigis la ĉambelano, „sed jen pri kio. Plaĉas al
+la sinjorino,“ li iomete silentis, „al la sinjorino plaĉas, ke ci
+edziĝu. Ĉu ci aŭdas? Ŝi supozas, ke ci serioziĝos, edziĝonte. Ĉu ci
+komprenas?“</p>
+
+<p>„Kial do ne kompreni?“</p><!-- p.022 -->
+
+<p>„Nu, jes ... Laŭ mia opinio pli bone estus &mdash; cin teni severe. Sed
+tio estas la afero de la sinjorino. Nu, ĉu ci konsentas?“</p>
+
+<p>„La edziĝo estas tre bona afero por la homo, Gavrila Andrejiĉ.
+Miaflanke, mi plezure, agrable, konsentas.“</p>
+
+<p>„Nu, jes,“ rediris Gavrila en pensoj, „verdire, tiu ĉi homo parolas
+laŭorde. &mdash; Nur jen kio &mdash; fianĉinon oni trovis por ci ne tro bonan.“</p>
+
+<p>„Kiun, permesu demandi?“</p>
+
+<p>„Tatjana-n.“</p>
+
+<p>„Tatjana-n?“</p>
+
+<p>Kapiton pro miriĝo malfermegis okulojn kaj deiris de la muro.</p>
+
+<p>„Nu, kial ci maltrankviliĝis? Ĉu ŝi ne plaĉas al ci?“</p>
+
+<p>„Kial ne plaĉas? Si estas fraŭlino deca, laborema, trankvilmora. Sed
+vi ja mem scias, Gavrila Andrejiĉ, li ... la arbardiablo, la stepa
+monstro ... li ja ŝin...“</p>
+
+<p>„Mi scias, fratulo, mi ĉion scias,“ tedite interrompis lin la
+ĉambelano ... „sed ja...“</p>
+
+<p>„Do, estu malsevera, Gavrila Andrejiĉ, li ja min mortigos, je Dio,
+li min mortigos, kiel muŝon li min mortbatos manmove ... Li ja
+havas manon &mdash; bonvolu vi mem rigardi, kian manon li havas &mdash; vere,
+la manon kiel Minin kaj Poĵarskij<a href="#Footnote07" class="fnanchor">[7]</a>. Li, mutulo, batas kaj mem
+ne aŭdas, kiel li frapas! Svingas pugnegojn, kvazaŭ en sonĝo! Ne
+estas eble trankviligi lin, kiel? Ĉar li, vi mem scias, estas surda
+kaj krome stulta, kiel kalkano. Li ja estas besto, idolo, Gavrila
+Andrejiĉ ... pli terura ol idolo. Kiel tremolarbo li estas ... Kial
+do mi suferu pro li? Certe, al mi nun ĉio estas negrava, &mdash;<!-- p.023 --> mi
+kutimis al ĉio, mi toleras ĉion, mi ne estas postulema &mdash; sed tamen
+mi estas &mdash; homo, ne, verdire, ia sentaŭgaĵo...“</p>
+
+<p>„Mi scias, mi scias, ne priskribu tro...“</p>
+
+<p>„Disinjoro mia“, flamarde daŭrigis la botisto, „kiam do venos fino
+al mia turmento? Kiam, ho, Disinjoro? Malfeliĉulo mi, veulo! Kia
+estas mia sorto, se oni konsideras! En junaĝo batis min mia mastro &mdash;
+germano, &mdash; en plej bela aĝo &mdash; batadis min mia frato, &mdash; fine, jen
+kion mi ĝisvivis en mia maturaĝo...“</p>
+
+<p>„He, ci, molanimulo,“ diris Gavrila, „kial ci detale pri ĉio
+rakontas? Verdire?“</p>
+
+<p>„Kial, Gavrila Andrejiĉ? Mi ne timas batojn, Gavrila Andrejiĉ. Se mia
+sinjoro min punas, poste li min publike salutas &mdash; mi tamen restas
+homo. Sed suferi pro tiu...“</p>
+
+<p>„Nu; iru for“, senpacience interrompis lin Gavrila.</p>
+
+<p>Kapiton foriris.</p>
+
+<p>„Se li ne estus,“ kriis post li la ĉambelano, „ĉu vi mem konsentus?“</p>
+
+<p>„Mi eldiras mian konsenton“, diris Kapiton kaj malaperis. La
+elokventeco ne forlasadis lin eĉ en la plej malagrabla situacio.</p>
+
+<p>La ĉambelano paŝis iomete tra la ĉambro.</p>
+
+<p>„Nu, venigu nun Tatjana-n“, fine diris li.</p>
+
+<p>Post kelke da tempo Tatjana nelaŭte eniris kaj haltis sur la sojlo.</p>
+
+<p>„Kion vi ordonos, Gavrila Andrejiĉ?“ diris ŝi, apenaŭ aŭdeble. La
+ĉambelano fikse rigardis ŝin.</p>
+
+<p>„Nu,“ diris li, „ĉu ci, Tanjo, volas edziniĝi? La sinjorino elektis
+por vi la fianĉon.“</p>
+
+<p>„Mi obeas, Gavrila Andrejiĉ. Kiun do la sinjorino destinis kiel
+fianĉon por mi?“</p><!-- p.024 -->
+
+<p>„Kapiton-on, la botiston.“</p>
+
+<p>„Mi obeas.“</p>
+
+<p>„Li estas malseriozulo, verdire. Sed la sinjorino en tiu okazo
+esperas, ke ci...“</p>
+
+<p>„Mi obeas.“</p>
+
+<p>„Nur jen &mdash; malŝanco<!-- originale: malsanĉo --> ... tiu surdulo, Geraĉjo, li ja cin amindumas.
+Kiel ci alsorĉis tiun urson? Li ja kapablas cin mortigi, tiu urso...“</p>
+
+<p>„Li min mortigos, Gavrila Andrejiĉ, nepre mortigos.“</p>
+
+<p>„Li mortigos cin ... Nu, tion ni ankoraŭ vidos ... Ci diras &mdash; li
+mortigos? Ĉu li rajtas cin mortigi, prijuĝu ci mem?“</p>
+
+<p>„Mi ja ne scias, Gavrila Andrejiĉ, ĉu li rajtas aŭ ne...“</p>
+
+<p>„Jen kia ci estas! Ĉu ci ion al li promesis?“</p>
+
+<p>„Kion vi deziras?“</p>
+
+<p>La ĉambelano iomete silentis kaj pensis: „Modesta ci estas! &mdash; Nu,
+bone,“ li aldiris, „ni priparolu ankoraŭ tion, nun foriru, Tanjo; mi
+vidas, ke ci vere estas humilulino.“</p>
+
+<p>Tatjana returnis sin, apogis sin facile je la pordkadro kaj foriris.</p>
+
+<p>„Eble la sinjorino morgaŭ jam estos forgesinta pri tiu geedziĝo,“
+pensis la ĉambelano, „eble mi vane estas maltrankvila. Ni ja la
+tumultulon pacigos ... se io okazos &mdash; mi tuj sciigos la policon ...
+Ustinja Fedorovna,“ ordonis li laŭtvoĉe al sia edzino, „klopodu vi
+pri la samovaro<a href="#Footnote08" class="fnanchor">[8]</a>, mia respektindulino.“</p>
+
+<p>Tatjana dum tiu tuta tago ne eliris el la lavejo. Komence ŝi
+ekploris, poste &mdash; forviŝis la larmojn kaj laŭkutime laboris. Kapiton
+ĝis malfrua nokto sidis en la drinkejo kun iu kunulo malafablaspekta
+kaj rakontis al<!-- p.025 --> li detale &mdash; kiel li loĝis en Peterburgo ĉe ia
+sinjoro. Tiu sinjoro estis tre talenta, sed observis tro la ordon
+kaj havis unu malbonan econ: li tro inklinis al drinkado kaj ĉiel
+amindumis virinojn ... La malafabla kunulo jesis; sed kiam Kapiton
+al li anoncis, fine, ke li, pro ia okazo, intencas morgaŭ sin
+memmortigi, la malafabla kamarado diris, ke jam estas tempo dormi.
+Ili disiĝis maldelikate kaj silente.</p>
+
+<p>Sed la esperoj de la ĉambelano ne efektiviĝis. La sinjorinon
+priokupis tiom la intenco, edzigi Kapiton-on, ke ŝi eĉ dumnokte
+pri tio konversaciis kun unu el siaj akompanistinoj<a href="#Footnote09" class="fnanchor">[9]</a>. Tiu ĉi
+akompanistino loĝis en la sinjorina domo nur por pasigi la nokton kun
+la dommastrino, se tiu ne povis dormi; la fraŭlino dormis dumtage
+kiel nokta veturigisto.</p>
+
+<p>Kiam Gavrila venis al la sinjorino post la matenmanĝo, kun la
+raporto, ŝia unua demando estis: „... kaj la geedziĝo? Ĉu la afero
+sukcesos?“ Li kompreneble respondis, ke jes, ke Kapiton hodiaŭ venos
+ŝin saluti. La sinjorino ne fartis bone; ŝi ne longe okupis sin pri
+la aferoj.</p>
+
+<p>La ĉambelano revenis hejmen kaj kunvokis konsilantaron. La afero,
+sendube, postulis apartan pridiskutadon. Tatjana ne kontraŭdiris
+ion, sed Kapiton laŭtvoĉe anoncis, ke li havas nur unu kapon, sed
+ne du, nek tri ... Gerasim severe, rapidrigarde observis ĉiujn, ne
+forlasis la peronon de la servistinejo kaj, ŝajne, antaŭsentis, ke
+oni konspiras ion por li malbonan. La kunvenintoj (en ties nombro
+ĉeestis maljuna bufedestro, nomita onklo Ĥvost, kiun ĉiuj respekte
+demandis pri konsiloj, kvankam<!-- p.026 --> li ne respondadis ion alian ol „jen
+ĝi kiel“ aŭ „jes, jes! &mdash; jes, jes!“) komencis per tio, ke ili, por
+en ĉiu kazo eldanĝerigi lin, enfermis Kapiton-on en la ĉambreton, kie
+staris akvopuriga maŝino. Oni komencis fervore pripensi. Certe, estis
+facile agi perforte, &mdash; sed &mdash; ke Dio antaŭgardu &mdash; la sinjorino
+maltrankviliĝos pro la bruo, &mdash; malŝanco! Kion do fari! Oni pensis,
+pensis, finfine, elpensis.</p>
+
+<p>Rimarkite estis multfoje, ke Gerasim ne toleris ebriulojn. Sidante ĉe
+la pordego, li ĉiam deturnis la kapon indigne, kiam lin preterpaŝis
+ia drinkulo, necerte marŝante, kun la ŝirmileto de sia ĉapo sur la
+orelo. Oni decidis instigi Tatjana-n, ke ŝi ŝajnigu sin ebrieta kaj
+iru, ŝanceliĝante kaj balanciĝante, preter Gerasim. La malfeliĉulino
+longe ne konsentis; sed oni konvinkis ŝin. Ŝi mem vidis, ke
+alimaniere ŝi ne liberiĝus de sia adoranto. Ŝi iris. Oni eligis
+Kapiton-on el la ĉambreto &mdash; ĉar la afero lin koncernis. Gerasim
+estis sidanta sur la piedestaleto ĉe la pordego kaj enŝovis la
+ŝovelilon en la teron ... El ĉiuj anguloj, el sub ĉiuj rulkurtenoj
+oni lin observis ...</p>
+
+<p>La ruzaĵo sukcesis plej eble bone. Ekvidinte Tatjana-n, li, komence,
+laŭkutime, karese kapbalancis; poste, ŝin fiksrigardante, faligis
+la ŝovelilon, ekstaris, alproksimiĝis, almetis sian vizaĝon al la
+ŝia ... Pro la timo ŝi ekŝancelis ankoraŭ pli forte kaj fermis la
+okulojn. Li prenis ŝian manon, kurigis ŝin tra la korto; enirinte
+kun ŝi la ĉambron, kie kunsidis la konsilantaro, li puŝis ŝin rekte
+al Kapiton. Tatjana preskaŭ svenis ... Gerasim staris iomete, ŝin
+rigardante, svingis manon, ekridetis kaj foriris pezpaŝe, en sian
+ĉambreton ... Unu tagon kaj unu nokton li ne eliris. Forejtor Antipka
+poste rakontis, ke li vidis tra fendeto, ke Gerasim, sidante<!-- p.027 --> sur
+sia lito, nelaŭte, egalmezure kaj nur muĝante &mdash; kantis; tio estis
+&mdash; balanciĝis, fermis la okulojn kaj skuis la kapon, kiel tion
+faras veturigistoj aŭ volgaj ŝiplaboristoj, kiam ili kantas siajn
+vemalgajajn melodiojn.</p>
+
+<p>Antipka eksentis kortimon kaj deiris de la fendotruo.</p>
+
+<p>Kiam, sekvantan tagon, Gerasim eliris el sia ĉambreto, li havis sian
+kutiman mienon. Li aspektis nur iomete pli malserena kaj tute ne
+atentis Tatjana-n, nek Kapiton-on.</p>
+
+<p>La saman vesperon la gefianĉoj, tenante subbrake anserojn<a href="#Footnote10" class="fnanchor">[10]</a>, iris
+al la sinjorino kaj post unu semajno ili geedziĝis. En la sama tago
+Gerasim ŝanĝis sian konduton neniel.</p>
+
+<p>Sed de la rivero li revenis sen akvo &mdash; li ial rompis dumvoje la
+barelon. Vespere, en la ĉevalejo, li tiel fervore purigis kaj frotis
+sian ĉevalon, ke la besto balanciĝis, kvazaŭ sektrunketo pro la
+vento, kaj apenaŭ tenis sin sur la piedoj sub liaj ferpugnoj. Ĉi
+ĉio okazis printempe. Preterpasis ankoraŭ unu jaro, dum kiu Kapiton
+fine al nenio plu taŭgis pro sia ebrieco. Oni decidis forsendi lin
+kaj lian edzinon en malproksiman kamparon kun la kamparveturilaro.
+En la tago de ilia forveturo li ŝajnis kuraĝa kaj volis konvinki
+ĉiujn, ke &mdash; kien ajn oni lin sendos, eĉ al fino de la mondo &mdash;
+li tamen ne pereos. Sed poste li tute senkuraĝiĝis, plendis, ke
+oni veturigas lin al malkleruloj, kaj fine malfortiĝis tiel, ke li
+povis eĉ ne surmeti sian ĉapon. Iu kompatemulo ĝin surŝovis sur
+lian frunton, orde aranĝis la ŝirmileton kaj manfrapis ĝin desupre.
+Kiam ĉio jam estis preta, la kamparanoj jam prenis en la manojn la
+kondukilojn, kaj oni atendis nur la vortojn: „Kun Dio!“<a href="#Footnote11" class="fnanchor">[11]</a>, Gerasim<!-- p.028 -->
+eliris el sia ĉambreto, alproksimiĝis al Tatjana kaj donacis al ŝi
+&mdash; por rememorigo pri li &mdash; ruĝan kotontukon, kiun li por ŝi aĉetis
+antaŭ unu jaro<a href="#Footnote12" class="fnanchor">[12]</a>. Tatjana, ĝis nun indiferente suferinta ĉiujn
+ŝanĝiĝojn de sia sorto, tamen nun ne povis plu elteni &mdash; ŝi eligis
+larmojn, kaj, sin sidigante en la kamparveturilon, ŝi, laŭkristane,
+interŝanĝis kun Gerasim trifojan kison. Li intencis akompani ŝin ĝis
+la limbaraĵo<a href="#Footnote13" class="fnanchor">[13]</a> kaj iris apud la veturilo, sed subite haltis ĉe
+la Krima Trairejo, svingis la manon<a href="#Footnote14" class="fnanchor">[14]</a> kaj ekmarŝis laŭlonge de la
+rivero.</p>
+
+<p>Vesperiĝis. Li iris nerapide kaj rigardis la akvon. Subite ŝajnis al
+li, ke iu baraktas en la ŝlimo ĉe la bordo. Li kliniĝis kaj ekvidis
+etan hundidon, blankan, nigromakulan, kiu, malgraŭ siaj penoj, ne
+povis eliri iel el la akvo, glitis kaj tremetis per tuta sia malseka
+kaj malgrasa korpeto. Gerasim iom rigardis la kompatindan fihundidon,
+ekkaptis ĝin per unu mano, metis ĝin ĉe sia brusto kaj grandpaŝe iris
+hejmen. Veninte en sian ĉambreton, li metis sur sian liton la savitan
+hundidon, kovris ĝin per sia peza lanmantelo kaj kuris &mdash; unue en la
+ĉevalejon por alporti pajlon, poste &mdash; en la kuirejon, kie li prenis
+pelveton da lakto. Zorgeme forpuŝinte la lanmantelon kaj sterninte
+la pajlon, li metis la pelveton sur la liton. La kompatinda hundido
+estis nur trisemajna, &mdash; ĝi estis nur antaŭ nelonge komencinta
+vidi &mdash; unu okulo eĉ ŝajnis pli granda ol la alia. Ĝi ankoraŭ ne
+povis trinki el la pelveto, nur tremetis kaj fermetis la okulojn.
+Gerasim, delikate altuŝante ĝian kapon, puŝis ĝian buŝon al la lakto.
+La hundido subite eltrinkis avide, ŝprucblovante, tremante kaj
+troglutante.<!-- p.029 --> Gerasim iom observis ĝin, kaj subite ekridis ... Tutan
+nokton li vartis ĝin, kuŝigis, sekigis kaj, fine, li mem ekdormis
+apud ĝi kontente kaj kviete.</p>
+
+<p>Neniu patrino flegas sian infanon tiel, kiel Gerasim flegis sian
+adoptiton (tio estis la hundineto). Komence ĝi estis tre malfortika,
+etaĉa kaj malbela; sed iom post iom ĝi grandiĝis kaj fortiĝis.
+Post ok monatoj ĝi dank’ al la zorga flegado de sia savinto iĝis
+belaspekta hundeto de hispana raso, kun longaj oreloj, lanuga vosto
+tubforma kaj grandaj esprimplenaj okuloj. Ĝi pasie amis Gerasim-on,
+ĉiam akompanis lin, turnante sian voston. Li nomis ĝin &mdash; mutuloj
+scias, ke ili atentigas aliajn per sia blekado &mdash; <i>Mumu</i>. Ĉiuj
+domanoj amis ĝin kaj vokis „<i>Mumunja</i>“. Ĝi estis tre komprenema,
+karesema, sed montris sian sindonemon nur al Gerasim. Li mem ĝin tre
+amis, sed li ne toleris, kiam aliaj ĝin karesis; ĉu li timis pro ĝi,
+ĉu li estis ĵaluza &mdash; Dio scias ...</p>
+
+<p>La hundeto vekis lin frumatene, tirante la randon de lia vestaĵo,
+kondukis per la ŝnuro la maljunan ĉevalon al li &mdash; tiu ĉevalo kaj la
+hundo estis amikoj. Gravmiene ĝi iradis kun li al la rivero, gardis
+liajn balailojn kaj ŝovelilojn kaj al neniu permesis alproksimiĝi
+al lia ĉambreto. Li eltranĉis por ĝi malgrandan malfermaĵon en sia
+pordo, kaj ĝi kvazaŭ komprenis, ke nur en la ĉambreto de Gerasim
+ĝi estas hejme; tial, enirinte tien, ĝi tuj, kontentmiena, saltis
+sur la liton. Dumnokte ĝi tute ne dormis, sed ne bojadis sencele,
+kiel stulta korthundaĉo, kiu, sidante sur sia vosto kaj levante la
+buŝon, duonfermante la okulojn, bojas nur pro neokupiĝo, kutime
+trifoje. Sed la voĉeto akra de <i>Mumu</i> aŭdiĝis neniam vane: &mdash; aŭ kiam
+iu fremdulo alproksimiĝis al la ĉirkaŭbaro<!-- originale: cirkaŭbaro -->, aŭ ie io suspektinda
+bruetis, kraketis ... Unuvorte, ĝi estis perfekta gardisto ...</p><!-- p.030 -->
+
+<p>Verdire, krom ĝi estis en la korto ankoraŭ maljuna virhundo, flava
+kun brunaj makuletoj, nomita Volĉok; sed li eĉ nokte estis alligita<!-- originale: aligita -->
+al la ĉeno. Li mem, pro sia kadukeco, tute ne aspiris la liberecon,
+&mdash; li estis kuŝanta, kunvolviĝinte, en sia niĉo kaj nur malofte
+eligadis raŭkaĉan, preskaŭ sensonan ekbojon. Li ĝin tuj haltigis,
+kvazaŭ konsciante mem la senutilecon de sia bojo.</p>
+
+<p><i>Mumu</i> neniam eniris en la sinjoran domon. Kiam Gerasim alportis
+lignon en la ĉambrojn, la hundo restis ĉiam ekstere kaj senpacience
+atendis lin sur la perono, streĉante la orelojn, turnante la kapon,
+jen dekstren, jen maldekstren, ĉe la plej malforta bruo malantaŭ la
+pordoj.</p>
+
+<p>Tiel forpasis ankoraŭ unu jaro. Gerasim daŭrigis sian oficon kaj
+estis kontenta pri sia sorto, sed subite okazis neatenditaĵo. Nome:
+iun belan somertagon la sinjorino kun siaj akompanistinoj promenis
+tra la gasto-ĉambro. Ŝi estis bonhumora, ridis kaj ŝercis. La
+akompanistinoj ankaŭ ridis kaj ŝercis kun ŝi; sed ili ne ĝojis tro:
+oni ne ŝatis en la domo, kiam la sinjorino estis gaja. Unue &mdash; ĉar
+tiam ŝi postulis de ĉiuj senprokrastan kaj plenan partoprenon en
+sia ĝojhumoro kaj koleris, se ies vizaĝo ne brilis pro plezuro; due
+&mdash; ĉar la ĝojekflamoj ĉe ŝi ne longe daŭris kaj kutime ŝanĝis en
+malserenan, malafablan humoron.</p>
+
+<p>Tiun tagon ŝi vekiĝis bonŝance: laŭ la kartoj &mdash; ŝi ĉiumatene
+divenprovis la kartojn &mdash; ŝi atendis la plenumon de sia deziro;
+la teon ŝi opiniis aparte bongusta &mdash; tial la ĉambristino ricevis
+laŭdon kaj kiel rekompencon &mdash; dek kopekojn. Kun dolĉagrabla rideto
+sur la sulkaj lipoj la sinjorino promenis en la gasto-ĉambro kaj
+alproksimiĝis al la fenestro. Antaŭ la fenestro troviĝis ĝardeneto;
+en la mezo, sur la bedeto kun rozarbusto,<!-- p.031 --> kuŝis <i>Mumu</i> kaj fervore
+dentskrapis oston. La sinjorino ĝin ekvidis.</p>
+
+<p>„Ho, mia Dio!“ Si ekkriis subite: „kio estas ĉi tiu hundo?“</p>
+
+<p>La akompanistino, al kiu turnis sin la sinjorino, ĵetis sin
+ĉiuflanken, vemalgaje embarasita, kiel kutime okazas al iu
+subpotenca, kiu ne bone komprenas kion signifas la ekvoko de lia
+estro.</p>
+
+<p>„Mmm ... mi ne scias“, balbutis ŝi, „ŝajnas, ke tio estas la hundo de
+la mutulo.“</p>
+
+<p>„Dio mia“, interrompis ŝin la sinjorino, „ĝi estas beleta hundo! Ĉu
+li ĝin jam delonge havas? Ordonu ĝin venigi. Kial do mi ĝin ĝis nun
+ne vidis? Venigu ĝin.“</p>
+
+<p>La akompanistino tuj flugkuris en la antaŭĉambron.</p>
+
+<p>„He, he“, ekkriis ŝi. „Venigu tuj <i>Mumu</i>! Ĝi estas en la ĝardeneto.“</p>
+
+<p>„Ha“, diris la sinjorino: „oni ĝin nomas <i>Mumu</i>! Tre bela nomo!“</p>
+
+<p>„Ho, jes, tre bela“, rediris la akompanistinoj. „Rapidu, Stepan!“</p>
+
+<p>Stepan, fortika fraŭlo, lakeo, kuregis en la ĝardeneton, volis kapti
+<i>Mumu</i>, sed la hundo lerte elglitis el liaj fingroj kaj, levinte la
+voston, alkuris rapidege al Gerasim, kiu staris apud la kuirejo kaj
+skuis la barelon, frapante kaj turnante ĝin en siaj manoj, kvazaŭ
+infanan ludtamburon. Stepan kure persekutis la hundon, penante ĝin
+ekkapti ĉe la piedoj de ĝia mastro. Sed la rapidmova hundeto ne lasis
+sin kapti, elturniĝis, forsaltis. Gerasim mokridetante observis tion.
+Fine Stepan kolere sin levis kaj rapide komprenigis lin helpe de
+mansignoj, ke la sinjorino ordonis venigi al si la hundeton. Gerasim
+ŝajnis mirigita, sed alvokis <i>Mumu</i>, levis ĝin de la tero<!-- p.032 --> kaj
+enmanigis al Stepan. Stepan alportis ĝin en la salonon kaj starigis
+sur la pargeton. La sinjorino karesvoĉe vokis ĝin. <i>Mumu</i>, neniam
+en sia vivo vizitinta tiajn luksegajn ĉambrojn, timegis kaj volis
+forkuri tra la pordo, sed, forpuŝita de la servema Stepan, tremis kaj
+premis sin al la pordo.</p>
+
+<p>„<i>Mumu</i>, <i>Mumu</i>, venu do al mi, venu al la sinjorino,“ diris la
+mastrino, „venu, stulteta, ne timu...“</p>
+
+<p>„Alproksimiĝu, <i>Mumu</i>, al la sinjorino“, ripetis la akompanistinoj:
+„venu do!“</p>
+
+<p>Sed <i>Mumu</i> sopire ĉirkaŭrigardis kaj ne moviĝis.</p>
+
+<p>„Alportu al ĝi iom por manĝi!“ diris la sinjorino. „Kia stulta ĝi
+estas! ne volas veni al la sinjorino! Kion ĝi timas?“</p>
+
+<p>„Ĝi ankoraŭ ne estis kutimita“, elparolis serveme-timeme unu el la
+akompanistinoj.</p>
+
+<p>Stepan alportis pelveton kun lakto, metis ĝin antaŭ <i>Mumu</i>, sed la
+hundo eĉ ne flaris la lakton, &mdash; ĝi ĉiam tremetis kaj ĉirkaŭrigardis.</p>
+
+<p>„Ho, kia ci estas!“ diris la sinjorino, alvenante; ŝi kliniĝis kaj
+volis ĝin mankaresi. Sed <i>Mumu</i> konvulsie turnis la kapon kaj montris
+la dentojn. La sinjorino rapide forprenis sian manon. Dum unu momento
+ĉiuj silentis. <i>Mumu</i> nelaŭte pepkrietis, kvazaŭ plendante kaj
+petante pardonon. La sinjorino deiris malafablamiena. La subita movo
+de la hundo ŝin timigis.</p>
+
+<p>„Ho“, ekkriis samtempe ĉiuj akompanistinoj ... „Ĉu ĝi, eble, vin
+mordis? Ke Dio nin gardu!“ (<i>Mumu</i> ankoraŭ neniun mordis iam.) „Ho,
+ho!“</p>
+
+<p>„Forportu ĝin!“ diris la maljunulino per ŝanĝita voĉo. „Aĉa
+fihundeto! Kiel malbona ĝi estas!“</p>
+
+<p>Kaj, sin returninte malrapide, ŝi iris al sia skriboĉambro. La
+virinoj, time rigardante unu la alian, volis<!-- p.033 --> ŝin sekvi, sed ŝi
+haltis, severe ilin rigardis kaj diris: „Kial vi venas? Mi ja vin ne
+invitis!“ kaj foriris.</p>
+
+<p>La akompanistinoj senespere mansvingis al Stepan. Li ekkaptis <i>Mumu</i>
+kaj rapide elĵetis ĝin tra la pordo, rekte al la piedoj de Gerasim.
+Post unu duonhoro silento regis en la domo kaj la maljuna sinjorino
+sidis sur sia kanapo malbonhumora, pli malserenaspekta ol nubego
+fulmotondra.</p>
+
+<p>Kiaj bagateloj, se oni meditas, povas iafoje malbonhumorigi la homon!</p>
+
+<p>Ĝis la vespero la sinjorino ne trankviliĝis, ne alparolis iun, ne
+kartludis kaj malkviete dormis. Ŝi imagis, ke oni ne donis al ŝi
+saman parfumon, kiun oni kutime al ŝi alportis, ke ŝia kuseno odoris
+je sapo, kaj igis la ĉambelaninon, traflari la tutan tolaĵaron,
+&mdash; unuvorte ekcitiĝis tro. La sekvantan matenon ŝi ordonis venigi
+Gavrila-n unu horon pli frue ol kutime.</p>
+
+<p>„Diru &mdash; do“, ŝi komencis, kiam li, interne tremante, apenaŭ trapaŝis
+la sojlon de ŝia skriboĉambro: „kiu hundo bojis la tutan nokton en
+nia korto? Mi ne povis dormi pro tio.“</p>
+
+<p>„Hundo ... kiu ... eble la hundo de la mutulo“, diris li per necerta
+voĉo.</p>
+
+<p>„Mi ne scias, kies ĝi estas, nur mi ne povis dormi. Mi miras, kial
+ni bezonas multegon da hundoj. Mi deziras scii. Ni ja havas la
+korthundon?“</p>
+
+<p>„Jes, certe. Volĉok...“</p>
+
+<p>„Nu, kial do ni bezonas ankoraŭ hundon? Nur pro senordo ... Tio
+okazas nur, ĉar forestas la domestro ... Kial la mutulo bezonas
+hundon? Kiu permesis al li, posedi hundojn en mia korto? Hieraŭ mi
+venis al la fenestro &mdash; ĝi kuŝas en la ĝardeneto, portis tien ian<!-- p.034 -->
+aĉaĵon, dentskrapas. Sed mi tie plantis rozojn...“ La sinjorino
+silentis iom.</p>
+
+<p>„Ĝi foriĝu ankoraŭ hodiaŭ!... Ĉu<!-- originale: Cu --> ci aŭdis?“</p>
+
+<p>„Mi obeas.“</p>
+
+<p>„Hodiaŭ ... Nun foriru. Mi cin venigos poste por la raporto<a href="#Footnote15" class="fnanchor">[15]</a>.“
+Gavrila eliris.</p>
+
+<p>Trairante la gastĉambron, la ĉambelano, pro la ordo, transmetis la
+tintileton de unu tablo sur alian, nelaŭte purigis en la salono
+sian nazon, similan je anasbeko, kaj iris en la antaŭĉambron. En
+la antaŭĉambro, sur la kanapaĉo, dormis Stepan, en la situacio de
+mortigita militisto sur batalbildo, konvulsie elstreĉante siajn
+nudajn piedojn el la surtuto, kiu servis al li kiel kovraĵo. La
+ĉambelano puŝe vekis lin kaj duonvoĉe komunikis al li ian ordonon.
+Stepan respondis per duonoscedo kaj duonrido.</p>
+
+<p>La ĉambelano foriris. Stepan salte ekstaris, surmetis kaftanon kaj
+botojn, eliris kaj haltis sur la perono. Post proksimume kvin minutoj
+Gerasim aperis kun lignofaskego sur la dorso, akompanate, kiel
+ĉiam, de <i>Mumu</i>. (Oni hejtis eĉ somere la dorm- kaj skribĉambrojn
+de la sinjorino.) Gerasim starigis sin flanke antaŭ la pordo, puŝis
+ĝin per sia ŝultro kaj faleniris en la domon kun sia portaĵo.
+<i>Mumu</i>, kiel kutime, haltis ĉe la dompordo en atendo. Tiam Stepan,
+elektinte oportunan momenton, subite sin ĵetis sur la hundon,
+kiel vulturo sur kokidon, premis ĝin al la tero per sia brusto,
+ĉirkaŭkaptis ĝin kaj forkuris kun ĝi el la korto, eĉ ne surmetinte
+sian ĉapon. Li sidigis sin sur la unuan trovitan fiakron kaj rapidis
+al Oĥotnij Rjad. Tie li baldaŭ trovis aĉetanton, al kiu li cedis
+la hundon por duonrublo, kondiĉe, ke la<!-- p.035 --> aĉetinto almenaŭ dum unu
+semajno tenu la hundon alligita al la ŝnuro. Li baldaŭ revenis
+hejmen, sed, ne alproksimiĝante al la domo, li eliris el la fiakro,
+kaj, ĉirkaŭirante la korton ekstere de la malantaŭa strateto, li
+transsaltis la ĉirkaŭbaraĵon kaj eniris en la korton. Li timis paŝi
+tra la kortpordeto, ĉar li evitis Gerasim-on.</p>
+
+<p>Sed li timis vane: Gerasim ne estis plu en la korto. Elirinte el
+la domo, li tuj rimarkis la foreston de <i>Mumu</i>; neniam okazis, ke
+<i>Mumu</i> ne estis lin atendanta. Li kuris ĉien, serĉis, vokis; li
+enrigardis sian ĉambreton, la fojnejon, tien, ĉi tien. Sed <i>Mumu</i>
+ne estis trovebla! Li turnis sin al homoj, demandis pri la hundo
+per senesperaj gestoj, montrante je duonarŝino pli alte ol la tero,
+mandesegnis ĝin. Unuj efektive ne sciis, kie estas <i>Mumu</i>, kaj nur
+kapbalancis responde; aliaj respondis, sciante, per duonrideto. La
+ĉambelano iĝis subite eksterorde gravmiena kaj krivoĉe turnis sin al
+la veturigistoj. Tiam Gerasim forkuris el la korto.</p>
+
+<p>Jam vesperiĝis, kiam li estis reveninta. Laŭ lia laca aspekto,
+necerta marŝado kaj polvaj vestaĵoj oni povis konkludi, ke li
+trakuris la duonon de la urbo Moskva. Li haltis antaŭ la sinjoraj
+fenestroj, rapide observis la peronon, sur kiu kunariĝis sep
+kortanoj, sin deturnis kaj ekblekis ankoraŭfoje: „<i>Mumu!</i>“ &mdash; sed
+<i>Mumu</i> ne revokis. Li foriris. Ĉiuj lin postrigardis, sed neniu
+ridetis, nek diris vorton. La sciavida „forejtor“ Antipka rakontis la
+sekvantan matenon, ke la mutulo sopirĝemis la tutan nokton.</p>
+
+<p>La tutan tagon Gerasim ne aperis &mdash; anstataŭ li la veturigisto Potap
+iris por alporti la akvon, pro kio Potap estis tre malkontenta. La
+sinjorino demandis Gavrila-n, ĉu ŝia ordono estas plenumita. Gavrila
+respondis, ke jes.</p>
+
+<p>Sekvantan matenon Gerasim eliris el sia ĉambreto por labori. Li
+venis al la tagmezmanĝo, manĝis iom kaj foriris,<!-- p.036 --> ne salutinte iun.
+Lia vizaĝo, ĉiam senvivaspekta, kiel ĉe ĉiuj surdmutaj, nun kvazaŭ
+ŝtoniĝis. Dumtage li ree foriris, sed ne forestis longe &mdash; li baldaŭ
+revenis kaj tuj kuŝigis sin en la fojnejo.</p>
+
+<p>Estis nokto, lunluma, serena. Vesopire, maltrankvile kuŝis Gerasim;
+subite li eksentis, ke iu tiras lian vestrandon. Li tuta ektremis,
+sed ne levis la kapon, eĉ kunpremis la palpebrojn ... Sed jen &mdash; iu
+tiris lin ankoraŭfoje, pli forte ol antaŭe ... li salte ekstaris.
+Antaŭ li, kun deŝirita ŝnuro ĉirkaŭ la kolo, moviĝis <i>Mumu</i>.</p>
+
+<p>Longa ĝojkrio eliĝis el lia muta brusto. Li ekkaptis <i>Mumu</i>, premegis
+ĝin en siaj brakoj; la hundo rapidege lekis lian nazon, okulojn,
+lipharojn, barbon. Li staris momenton, pripensis, singardeme
+malsupreniris de la fojnejo, ĉirkaŭrigardis<!-- originale: ĉirkaurigardis -->, kaj, certiĝinte, ke
+neniu lin povus vidi, li ŝtelpaŝe atingis sian ĉambreton. Gerasim
+jam konjektis, ke la hundo ne estis foriĝinta memvole, ke, eble, oni
+ĝin forigis laŭ ordono de la sinjorino. Oni klarigis al li mansigne,
+kiel ekkoleris la hundo, kiam la sinjorino volis ĝin karesi. Kaj li
+decidis agi singardeme.</p>
+
+<p>Li manĝigis al <i>Mumu</i> panon, karesis ĝin, kuŝigis, poste kombinis,
+kiel li povus ĝin plej eble bone forkaŝi. Fine li decidis, dumtage
+lasi ĝin enfermita en la ĉambreto, viziti ĝin nur malofte kaj nur
+nokte elirigi ĝin. La malfermaĵon en la pordo<!-- originale: porto --> li ŝtopis per malnova
+feltomantelo kaj frumatene li jam estis aperinta en la korto, kvazaŭ
+nenio okazis. Li eĉ konservis (naiva ruzo) sian senesperan mienon.</p>
+
+<p>La kompatinda surdulo ne komprenis, ke <i>Mumu</i> povis sciigi pri sia
+reveno per sia pepkrio. Efektive ĉiuj domanoj baldaŭ sciis, ke la
+hundo de la mutulo estas reveninta, ke li kaŝe enfermas ĝin en sia
+ĉambreto. Sed pro kompato je li aŭ, parte, pro la timo ĉiuj igis lin<!-- p.037 -->
+kredi, ke lia sekreto ne estas konata. Nur la ĉambelano embarasite
+skrapis sian nukon kaj diris: „Nu, ke Dio pri li zorgu! Eble la
+sinjorino tion ne ekscios.“</p>
+
+<p>Ankoraŭ neniam la mutulo estis tiel laborema, diligenta, kiel tiun
+tagon: li purigis, traskrapis la korton, eltiris ĉiujn herbetojn,
+propramane eligis ĉiujn palisetojn de la ĝardeneta ĉirkaŭbaraĵo por
+esti certa, ke ili estas sufiĉe fortaj, kaj ree poste ilin enigis,
+enbatante en la teron. Unuvorte, li laborpenadis kaj klopodadis tiom,
+ke eĉ la sinjorino atentis lian fervoran diligentecon.</p>
+
+<p>Dumtage Gerasim dufoje ŝtelkaŝe vizitis sian malliberigiton. Kiam
+noktiĝis, li kuŝigis sin kune kun la hundo, ne en la fojnejo, sed
+en sia ĉambreto; nur postnoktmeze ili ambaŭ eliris iomete promeni.
+Marŝinte kun ĝi sufiĉe longe tra la korto, li jam intencis reveni &mdash;
+sed subite, malantaŭ la ĉirkaŭbaraĵo, el la strateto, aŭdiĝis ia
+brueto. <i>Mumu</i> streĉis la orelojn, ekkriegis, alproksimiĝis al la
+baraĵo, flaris kaj ekbojis laŭte-akre. Iu ebriulo ennestiĝis tie por
+la nokto.</p>
+
+<p>En la sama momento la sinjorino estis ĵus ekdormanta post
+longedaŭra „nervekscitiĝo“. Tiaj „ekscitiĝoj“ okazis post tro satiga
+vespermanĝado. Subita bojo vekis ŝin; ŝia koro ekfrapis, poste kvazaŭ
+haltis. &mdash; „Ĉambristinoj, ĉambristinoj!“ ekĝemis ŝi: „ĉambristinoj!“
+La ektimigitaj ĉambristinoj rapidis en ŝian dormoĉambron. &mdash; „Ho,
+ho, mi mortas“, diris ŝi, sopire movante la manojn: „Denove ĉi tiu
+hundo! Ho, venigu la kuraciston! Ili volas min mortigi! La hundo, ree
+la hundo! Ho!“ Kaj ŝi malantaŭklinis la kapon, kio signifis, ke ŝi
+svenas. Oni kuris por venigi la kuraciston, t. e. la domsanigiston
+Ĥariton. Tiu ĉi kuracisto, kies tuta kuracarto konsistis en tio,
+ke li portis botojn kun molaj plandoj, delikate palpis la pulson,
+dormis dek kvar<!-- originale: dekkvar --> el dudek kvar<!-- originale: dudekkvar --> horoj, la restan<!-- p.038 --> tempon ĉiam sopiris
+kaj senĉese regalis la sinjorinon per laŭroĉerizaj gutoj &mdash; ĉi tiu
+kuracisto tuj aperis, disvastigis en la ĉambro la fumon de bruligataj
+plumoj<a href="#Footnote16" class="fnanchor">[16]</a>, kaj, kiam la sinjorino malfermis la okulojn, li alportis
+al ŝi senprokraste, sur arĝenta plateto, glaseton da bonfaraj
+gutetoj. La sinjorino englutis ilin, sed tuj, per larmplena voĉo,
+komencis plendi pri la hundo, pri Gavrila, pri tio, ke ĉiuj forlasis
+ŝin, kompatindan maljunulinon, ke neniu ŝin bedaŭras, ke ĉiuj aspiras
+ŝian morton. Dume la malŝanca <i>Mumu</i> daŭrigis sian bojadon kaj
+Gerasim vane penadis foririgi ĝin de la ĉirkaŭbaraĵo.</p>
+
+<p>„Jen ... jen ... ree...“, balbutis la sinjorino kaj ree rulis la
+okulojn emociite. La kuracisto ion flustris al la ĉambristino, ŝi
+kuris en la antaŭĉambron, puŝe vekis Stepan-on, &mdash; tiu kuris por veki
+Gavrila-n, Gavrila, ekscitita, ordonis veki ĉiujn domanojn.</p>
+
+<p>Gerasim sin returnis, ekvidis briletantajn lumojn, moviĝantajn
+ombrofigurojn tra la fenestroj, kaj divenante ian malfeliĉon per
+sia koro, li ekkaptis <i>Mumu-n</i> subbrake, enkuris en sian ĉambreton
+kaj ŝlosfermis ĝin. Post kelkaj momentoj kvin homoj volis perforte
+penetri al li, sed la ŝovfermilo ne cedis. Gavrila alkuris rapidege,
+ordonis al ĉiuj, resti tie ĝis la mateno kaj gardi. Li mem kuris
+al la servistinejo kaj petis la ĉefan akompanistinon, Ljubov
+Ljubimovna-n, kun kiu li kune ŝteladis kaj false kalkuladis sukeron,
+teon kaj ceteran spicaron, ke ŝi raportu al la sinjorino jenon: ke
+la hundo, malfeliĉe, revenis al sia mastro, sed ke jam morgaŭ ĝi
+nepre ne estos plu vivanta; ke li petas la sinjorinon, sindone &mdash;
+ne koleri kaj bonvole trankviliĝi. La sinjorino, kredeble, ne estus
+trankviliĝinta tiel baldaŭ, sed<!-- p.039 --> la kuracisto, en rapido, verŝis en
+la glaseton kvardek gutojn anstataŭ dekdu; la trankviliga eco de la
+laŭroĉerizaĵo efikis, post unu kvarono da horo la sinjorino ripozis
+jam kviete kaj pace; Gerasim, tuta pala, kuŝis en sia lito, forte
+kunpremante la buŝon de <i>Mumu</i>.</p>
+
+<p>Sekvantan matenon la sinjorino vekiĝis sufiĉe malfrue. Gavrila
+atendis nur ŝian vekiĝon, por ordoni la decidan atakon al la rifuĝejo
+de Gerasim. Li mem atendis la kolerekflamon de la sinjorino, kiel
+fortan fulmotondran veteron. Sed la fulmotondro ne venis. Kuŝante en
+la lito, la sinjorino ordonis venigi la ĉefan akompanistinon.</p>
+
+<p>„Ljubov Ljubimovna“, ŝi ekparolis per nelaŭta, malforta voĉo, &mdash;
+ŝi volonte kelkafoje ŝajnigis sin persekutata, solece suferanta;
+kompreneble tiam ĉiuj domanoj sentis sin tre malagrable. &mdash; „Ljubov
+Ljubimovna, vi vidas, kia estas mia situacio; iru do, mia karulino,
+al Gavrila Andrejiĉ: priparolu kun li. Ĉu vere iu hundaĉo pli valoras
+por li ol la trankvilo, eĉ la vivo de lia sinjorino! Mi ne dezirus
+tion kredi“, ŝi aldiris kun la esprimo de la profunda sento. „Iru do,
+mia amindulino, mi petas vin, iru al Gavrila Andrejiĉ.“</p>
+
+<p>Ljubov Ljubimovna iris en la ĉambron de Gavrila. Estas nescieble, pri
+kio ili interparolis; sed post iom da tempo tuta arego da servistoj
+marŝis tra la korto en la direkto al la ĉambreto de Gerasim. Gavrila
+antaŭenpaŝis, tenante la ĉapon per la mano, kvankam la vento tute ne
+blovis; apud li iris lakeoj kaj kuiristoj. El la fenestro rigardis
+onklo Ĥvost kaj klopode ordonis &mdash; t. e. nur dismovis la manojn;
+post ĉiuj, saltis kaj grimacis bubaĉoj, el kiuj la duono estis
+alkurintaj fremdaj. Sur la mallarĝa ŝtupetaro, kondukanta al la
+ĉambreto, estis sidanta unu gardisto, du aliaj staris ĉe la pordo,
+armitaj<!-- p.040 --> de bastonoj. Oni supreniris la ŝtuparon, okupis ĝin tutan.
+Gavrila alproksimiĝis al la pordo, pugnofrapis kaj ekkriis:</p>
+
+<p>„Malfermu!“</p>
+
+<p>Ekaŭdiĝis sufokita bojo, sed nenia respondo.</p>
+
+<p>„Oni diras al ci &mdash; malfermu!“ ripetis li.</p>
+
+<p>„Sed, Gavrila Andrejiĉ,“ diris de malsupre Stepan, „li ja estas
+surda, li ne aŭdas.“</p>
+
+<p>Ĉiuj ekridis.</p>
+
+<p>„Kion do fari?“ rediris de supre Gavrila.</p>
+
+<p>„En lia pordo estas truo, enŝovu tien la bastonon!“</p>
+
+<p>Gavrila kliniĝis.</p>
+
+<p>„Li ŝtopis ĝin per ia feltmantelo, la truon.“</p>
+
+<p>„Vi ŝovu do la feltmantelon internen.“</p>
+
+<p>Ree ekaŭdiĝis obtuza bojo:</p>
+
+<p>„Jen, la hundo malkaŝas sin mem“, iu diris en la homamaso, kaj ĉiuj
+ree ekridis.</p>
+
+<p>Gavrila skrapis malantaŭ sia orelo.</p>
+
+<p>„Ne, frato,“ fine diris li, „la mantelon enŝovu ci mem, se ci volas.“</p>
+
+<p>„Bone, laŭ via ordono!“</p>
+
+<p>Stepan rampis supren, prenis la bastonon, traŝovis la feltomantelon
+internen kaj skuis en la truo la bastonon, ripetante: „Eliru, eliru!“
+Li skuis ankoraŭ la bastonon, kiam neatendite la pordo de la ĉambreto
+larĝe malfermiĝis, la tuta servantaro malsuprenruliĝis de la ŝtuparo
+kiel turnludilo; Gavrila &mdash; la unua. Onklo Ĥvost fermis sian
+fenestron.</p>
+
+<p>„Nu, nu, nu, nu“, kriis Gavrila de la korto: „ci atendu nur!“ Gerasim
+senmove staris sur sia sojlo. La servantaro ariĝis ĉe la bazo de la
+ŝtuparo. Gerasim observis ĉi ĉiujn fihomojn en urbaj surtutoj de
+supre, facile apogante la manojn sur siajn flankojn. En sia<!-- p.041 --> ruĝa,
+kamparana bluzo, kompare je ili, li aspektis kiel giganto. Gavrila
+iom antaŭenpaŝis.</p>
+
+<p>„Atentu, frato,“ diris li, „mi ne toleros neobeemon!“ Kaj li klarigis
+al la mutulo per mansignoj, ke la sinjorino nepre volas forigi la
+hundon &mdash; „donu ĝin tuj, alie al ci okazos ia malfeliĉo.“</p>
+
+<p>Gerasim rigardis lin, montris la hundon, faris ĉe sia kolo signon,
+kvazaŭ kuntirante la ŝnuron, kaj demandmiene ree rigardis la
+ĉambelanon.</p>
+
+<p>„Jes, jes,“ rediris tiu, kapbalancante, „jes, nepre...“ Gerasim
+mallevis la okulojn, poste subite skuiĝis, ree montris al <i>Mumu</i>,
+kiu staris apud li, senkulpe vostbalancante kaj scivoleme movante
+la orelojn. Li ripete faris la signon de strangolo sur sia kolo,
+kaj signifplene batfrapis sian bruston, kvazaŭ anoncante, ke li mem
+prenas sur sin &mdash; forigi <i>Mumu-n</i>.</p>
+
+<p>„Sed ci trompos“, geste respondis Gavrila.</p>
+
+<p>Gerasim iom rigardis lin, malestime ekridetis, ree batfrapis sian
+bruston kaj brufermis la pordon.</p>
+
+<p>Ĉiuj senvorte rigardis unu la alian.</p>
+
+<p>„Kion do ĉi ĉio signifas? Ĉu li refermis la pordon?“</p>
+
+<p>„Ne atentu lin plu, Gavrila Andrejiĉ!“ elparolis Stepan. „Li ja
+faros, kion li promesis ... Tia li estas ... Se li promesas, estas
+certe ... Li estas pli fidinda ol ni ... Tio estas vero ... Jes...“</p>
+
+<p>„Jes“, ĉiuj ripetis kapskuante. „Tio estas vero. Jes.“ Onklo Ĥvost
+malfermis la fenestron kaj ankaŭ diris: „Jes“.</p>
+
+<p>„Nu, bone“, diris Gavrila: „sed la gardistoj tamen restu ĉi tie!“</p>
+
+<p>„He, Jeroŝka,“ li aldiris, turnante sin al iu mizerulo, en flava
+nankena kitelo, &mdash; tiu homo estis opiniata kiel ĝardenisto, &mdash; „ci ja
+nenion faras! prenu la bastonon kaj sidu ĉi tie. Se io okazos, tuj
+kuru al mi.“</p><!-- p.042 -->
+
+<p>Jeroŝka prenis la bastonon kaj sidigis sin sur la lastan ŝtupeton. La
+servantaro disiris, escepte de kelkaj sciaviduloj kaj bubaĉoj.</p>
+
+<p>Gavrila revenis hejmen kaj pere de Ljubov Ljubimovna sendis la
+raporton al la sinjorino, ke ĉio estas plenumita. La sinjorino faris
+nodeton el la pinto de sia nastuketo, surverŝis parfumon, flaris,
+frotis la tempiojn, apetite trinkis teon kaj, estante ankoraŭ sub la
+influo de la laŭroĉerizaj gutoj, ree ekdormis.</p>
+
+<p>Unu horon post ĉi tiu tumulta okazintaĵo la pordo de la ĉambreto
+malfermiĝis kaj Gerasim aperis. Li estis surmetinta sian festan
+kaftanon, li kondukis <i>Mumu-n</i> per ŝnureto. Jeroŝka flanken iris por
+lasi lin preteriri. Gerasim direktis sin al la pordego. Ĉiuj bubaĉoj
+en la korto rigarde sekvis lin, sed silentis. Li eĉ ne returnis sin;
+sian ĉapon li surmetis nur sur la strato. Gavrila sendis Jeroŝka-n
+kiel observanton. Jeroŝka, vidante de malproksime, ke Gerasim iris en
+restoracion kun <i>Mumu</i>, atendis, ĝis li eliros.</p>
+
+<p>Gerasim estis konata en la restoracio. Oni komprenis liajn
+mansignojn.</p>
+
+<p>Li mendis „ŝĉi“<a href="#Footnote17" class="fnanchor">[17]</a> kun viando kaj sidigis sin, apogante la brakojn
+sur la tablo. <i>Mumu</i> staris ĉe lia seĝo, trankvile observante lin per
+siaj saĝaj okuloj. Ĝia felo estis kvazaŭ polurita, tiel belaspekta
+kaj orde kombita. Oni alportis la brasiksupon. Gerasim metis en la
+teleron panpecetojn, ere dishakis la viandon kaj starigis la teleron
+sur la teron. <i>Mumu</i> ekmanĝis kun sia kutima bonedukiteco: apenaŭ
+tuŝante la manĝaĵon per sia buŝeto. Gerasim longe ĝin rigardis:
+du pezaj larmoj elruliĝis subite el liaj okuloj; unu falis sur la
+krutan frunteton<!-- p.043 --> de la hundo, alia &mdash; en la „ŝĉi“. Li kovris sian
+vizaĝon per la mano. <i>Mumu</i> formanĝis la duonon el la telero kaj
+deiris, lekante sian buŝon. Gerasim ekstaris, pagis la supon kaj
+eliris akompanate de la iom mirigita rigardo de la kelnero.</p>
+
+<p>Jeroŝka, ekvidinte Gerasim-on, kuris malantaŭ la stratan angulon kaj,
+lin preterlasante, ree lin sekvis.</p>
+
+<p>Gerasim marŝis, ne rapidante, ĉiam tenante <i>Mumu-n</i> je la ŝnureto.
+Irinte ĝis la stratangulo, li haltis, kvazaŭ ion pripensante, sed
+tuj grandpaŝe direktis sin al la Krimea Trairejo. Survoje li iris
+en la korton de domo, apud kiu estis konstruata la flankdometo, kaj
+forportis de tie sub sia brako du briketojn. De la Krimea Trairejo li
+direktis sin al la bordo, iris ĝis la loko, kie staris du boatetoj
+kun remiloj, alligitaj al palisetoj (li jam rimarkis ilin antaŭe),
+kaj ensaltis en unu kun <i>Mumu</i>.</p>
+
+<p>Lama maljunulaĉo eliris el post la pajltendo, kiu staris en la angulo
+de la legomĝardeno, kaj krivokis lin. Sed Gerasim nur kapbalancis
+kaj ekremis tiel forte, kvankam kontraŭ la riverfluo, ke li post unu
+momento jam estis tre malproksime. La maljunulo staris iomtempe,
+skrapfrotis sian dorson per maldekstra, poste per dekstra mano kaj
+reiris lamante en sian pajltendon.</p>
+
+<p>Gerasim senĉese remis. Jen &mdash; jam restis la urbo Moskva malantaŭe.
+Jen &mdash; jam disvastiĝis laŭlonge de la bordoj &mdash; herbejoj,
+legomĝardenoj, kampoj, arbaretoj; ekvidebliĝis kampoj, „izba-oj“. Oni
+povis enspiri la kamparan aeron. Li forĵetis la remilojn, alpremis
+sian kapon al <i>Mumu</i>, kiu sidis antaŭ li sur la seka transversa
+trabeto &mdash; la fundo de la boato estis surverŝita de akvo, kaj li
+restis senmova, krucigante siajn fortikajn brakojn sur ŝia<!-- originale: sia --> dorso,
+dum la boaton la ondo iom post iom reportis al la urbo. Gerasim<!-- p.044 -->
+rektiĝis, rapide, kun malsaneca, koleriĝa mieno, survolvis per la
+ŝnureto la briketojn de li prenitajn, faris maŝon, metis ĝin ĉirkaŭ
+la kolon de la hundo kaj, levante ĝin super la rivero, lastafoje
+ĝin ekrigardis. La hundo rigardis lin fide, sentime, balancante la
+vosteton. Gerasim deturnis sin kaj disigis la manojn, ferminte la
+okulojn.</p>
+
+<p>Gerasim aŭdis nenion: nek la akran ekkrieton de la falanta <i>Mumu</i>,
+nek la obtuzan ekplaŭdon de la akvo. La plej brua tago estis por
+li same sensona, senbrua, kiel la plej senbrua nokto ne estas
+sensona por ni. Kiam li ree malfermis la okulojn, kiel antaŭe sur
+la riverakvo rapidis unu post la alia la ondetoj. Kiel antaŭe ili
+plaŭdetis ĉe la boatflankoj; kaj nur malproksime, malantaŭe, diskuris
+ĉe la bordo iaj larĝaj rondoj.</p>
+
+<p>Jeroŝka, tuj post kiam al li ne plu estis eble observi Gerasim-on,
+revenis hejmen kaj raportis pri tio, kion li vidis.</p>
+
+<p>„Nu, jes,“ diris Stepan, „li dronigos la hundon. Certe. Se li ion
+promesis.“</p>
+
+<p>Dum la tuta tago neniu vidis Gerasim-on. Li ne tagmanĝis hejme.
+Vespere ĉiuj kunvenis ĉe la manĝotablo, escepte de li. „Kiel stranga
+estas ĉi tiu Gerasim“, pepvoĉe diris la dikgrasa lavistino: „Ĉu oni
+povas tiel ĉagreniĝi pro la hundo! Verdire!“</p>
+
+<p>„Gerasim ja estis ĉi tie“, diris Stepan, plenrastante por si la kaĉon
+per la kulero.</p>
+
+<p>„Kiel? Kiam?“</p>
+
+<p>„Antaŭ proksimume du horoj. Jes! Ni renkontis unu la alian ĉe la
+pordego. Mi intencis demandi lin pri la hundo, sed li, ŝajne, estis
+malbonhumora. Nu, li forpuŝis min, eble li volis min deflankigi, &mdash;
+ne tedu, eble volis li diri &mdash; kaj li tiel frapis mian nukon, ho, ve,
+kiel!“ Kaj Stepan, nevole grimacridetante, kuntiriĝis kaj frotis sian
+nukon. „Jes,“ li aldiris, „li havas<!-- p.045 --> fortikan manon, nenion oni povas
+diri kontraŭ tio...“ Ĉiuj ridis, mokante Stepanon, kaj disiris por
+dormi.</p>
+
+<p>Dum tio, en la sama tempo, sur la T...a ŝoseo fervore kaj senhalte
+paŝis ia grandegulo kun sako sur la dorso, kun longa bastono en
+la mano. Tio estis Gerasim. Li rapidis senreturne hejmen, en sian
+vilaĝon. Droniginte la kompatindan <i>Mumu-n</i>, li kuris en sian
+ĉambreton, rapide enpakis sian nemultan havaĵon en malnovan
+ĉevalkovraĵon, kunligis la pakaĵon node, metis ĝin sur la ŝultron
+kaj foriris. Li bone memoris la vojon ankoraŭ de tiam, kiam oni
+kondukis lin al Moskvo. La vilaĝo, el kiu prenis lin la sinjorino,
+kuŝis nur dudek verstojn<a href="#Footnote18" class="fnanchor">[18]</a> flanke de la ŝoseo. Li iris nevenkeble
+kuraĝe, penetrite de ia malespera kaj samtempe ĝoja decido. Li iris
+antaŭen; larĝe dismalfermiĝis lia brusto; avide kaj rekte estis
+fiksitaj antaŭen liaj okuloj. Li rapidis, kvazaŭ atendis lin hejme
+maljuna patrino, kvazaŭ ŝi vokis lin al si post longa migrado en
+fremdlando, inter fremduloj ... La ĵus veninta nokto estis sensona,
+varma; ĉe la flanko, kie subiris la suno, la ĉielrando, ankoraŭ
+blanka, iom purpuriĝis pro la lasta rebrilo de la foriĝanta tago. Ĉe
+alia flanko jam leviĝis blugriza nebulo. De tie alproksimiĝadis la
+nokto. Centoj da perdrikoj kriis ĉirkaŭe, kvazaŭ vete vokis unu la
+alian noktaj birdoj. Gerasim ne povis ilin aŭdi, ne povis aŭdi ankaŭ
+la noktan viglan susuradon de la arboj, preter kiuj portis lin liaj
+fortikaj piedoj.</p>
+
+<p>Sed li flaris konatan de li odoron de la maturiĝanta sekalo, kiu
+venis el la mallumaj kampoj; li sentis, kiel la vento, fluganta
+renkonte, la vento el lia hejmvilaĝo, karese tuŝas lian vizaĝon,
+petole disblovas liajn<!-- p.046 --> harojn, lian barbon. Li vidis antaŭ si la
+blankiĝantan vojon, kondukantan hejmen rektan, kiel sago. Li vidis
+en la ĉielo nenombreblajn stelojn, lumigantajn lian vojon. Li marŝis
+antaŭen simile al leono, kuraĝe, forte; kiam la leviĝanta suno
+briligis lin per siaj fluide ruĝaj radioj, inter la paŝanto kaj
+Moskvo jam kuŝis tridek-versta distanco.</p>
+
+<p>Post du tagoj li estis jam hejme, en sia „izba“, je l’ miro de la
+soldatedzino<a href="#Footnote19" class="fnanchor">[19]</a>, kiun oni tie loĝigis. Gerasim preĝis antaŭ sanktaj
+„ikonoj“<a href="#Footnote20" class="fnanchor">[20]</a> kaj tuj iris al la vilaĝestro.</p>
+
+<p>La vilaĝestro ekmiris. Sed oni jam komencis falĉi la fojnon. Gerasim,
+kiel perfekta falĉisto, tuj ricevis falĉilon &mdash; kaj li ekfalĉis laŭ
+sia kutima maniero, tiel falĉis, ke la vilaĝanoj tremis, observante
+liajn falĉmovojn.</p>
+
+<p>En Moskvo oni rimarkis la foriĝon de Gerasim la sekvantan tagon.
+Oni serĉis lin en lia ĉambreto, alvokis Gavrila-n. Gavrila venis,
+rigardis, movis la ŝultrojn kaj konkludis, ke la mutulo aŭ forkuris
+aŭ dronis kune kun sia hundaĉo. Oni informis la policon, raportis
+al la sinjorino. La sinjorino ekkoleris, ekploris, diris, ke oni
+nepre trovu Gerasim-on, certigis, ke ŝi neniam ordonis forigi la
+hundon, kaj fine tiel admonis kaj riproĉis Gavrila-n, ke li la
+tutan tagon nur skuis la kapon, ripetante: „Nu!“, ĝis kiam la onklo
+Ĥvost lin konsole saĝigis, dirinte al li: „Nu ... u!“ Fine oni
+ricevis la sciigon el la vilaĝo, ke Gerasim tien venis. La sinjorino
+iom trankviliĝis; komence ŝi ordonis lin revenigi al Moskvo, sed
+tamen poste ŝi anoncis, ke ŝi tute ne bezonas tian nedankemulon.
+Cetere post tio ŝi baldaŭ mortis; ŝiaj heredintoj<!-- p.047 --> ne zorgis plu
+pri Gerasim. Ili ankaŭ aliajn servutulojn de sia patrino liberigis
+kontraŭ la depago.</p>
+
+<p>Ĝis nun loĝas solece Gerasim en sia forgesita „izba“. Li ĉiam bone
+fartas, ĉiam estas fortikega. Kiel antaŭe li laboras multe, kiel
+antaŭe li estas gravmiena kaj seriozmora. Sed la najbaroj rimarkis,
+ke depost la reveno el Moskvo Gerasim tute ne atentas virinojn, eĉ ne
+rigardas ilin, kaj ke li ne posedas hundon en sia korto.</p>
+
+<p>„Cetere“, pridiskutas vilaĝanoj, „feliĉa li estas, ne bezonante
+edzinon. Kaj la hundon! ĉu li ĝin bezonas? Eĉ perforte oni ne povus
+allogi ŝteliston en lian korton!“ Tia famo pri la giganteca forto de
+la mutulo disvastiĝas ĉien.</p>
+
+
+
+<div class="section" id="nr3">
+<h2>BEĴIN-HERBEJO</h2>
+</div>
+
+<p>Estis bela junia tago, unu el tiuj tagoj, kiuj pruvas, ke la
+bonvetero daŭros ankoraŭ longe. La ĉielo estas serena jam de la
+frua mateno. La matenruĝo ne flamas simile al brulego; ĝi estas
+disverŝita, kiel milda rozkoloraĵo. La suno &mdash; ne flambrila,
+rulruĝiganta, kiel dum varmega sekvetero, ne malserena-purpura, kiel
+antaŭ la ventego &mdash; sed la suno &mdash; afable radibrila &mdash; pace elnaĝas
+el sub mallarĝa kaj longa nubeto, lumas freŝkolore kaj eniĝas en
+ĝian bluan nebulon. Kiel serpentetoj lude brilas la supraj maldensaj
+randoj de la distirita nubeto; ili brilas, kvazaŭ ili estus el
+forĝita arĝento. Sed jen, ree flue ekŝpruciĝas petolemaj radioj; ĝoje
+kaj majeste, kvazaŭ altenflugante, aperas la potenca lumigilo. Ĉirkaŭ
+la tagmezo, kutime, videbliĝas amase rondaj altaj nuboj, orgrizaj,
+kun delikataj blankaj randoj. Simile al insuloj, disĵetitaj laŭlonge
+de<!-- p.048 --> la senlime disfluanta rivero, kiu ĉirkaŭas ilin per profunde
+diafanaj akvokoloj, egale bluaj, ili preskaŭ ne moviĝas. Pli
+malproksime, ĉe la firmamento, ili kunŝoviĝas, ariĝas, &mdash; ne estas
+plu videbla la ĉielbluaĵo inter ili. Sed ili estas same lazuraj
+kiel la ĉielo: la lumo, la varmo trapenetras ilin. La firmamento
+dum la tuta tago ne ŝanĝas sian malpezan, palvioletan koloron, ĉie
+egalan. Nenie la fulmotondra vetero mallume minacas; ie, foje, tiras
+sin malsupren, el la ĉielo, bluaj strioj: &mdash; apenaŭ rimarkebla
+pluvo falas, kiel tra kribrilo. Vespere tiuj nuboj foriĝas; la
+lastaj el ili, nigraj, senformaj, kiel la fumo, iĝas rozkoloraj
+vaporbuloj pro la radioj de la subiranta suno. Sur la loko, kie la
+suno subiris, same pace, kiel ĝi estis leviĝinta, nelonge starrestas
+ruĝeta brilkrono super la mallumiĝinta tero. Lumbriletante, kiel
+zorge portita vakskandelo, aperas tie la vesperstelo. En tiaj tagoj
+ĉiuj koloroj estas nehelaj, mildigitaj. Sur ĉio kuŝas la sigelo de
+ia kortuŝa packvieto. Dum tiaj tagoj foje estas varmege; sur la
+deklivoj de la kampoj la aero estas sufoka. Sed la vento disblovadas,
+dispeladas la amasiĝintan varmegon; la ĉirkaŭturnantaj blovatakoj &mdash;
+nepra signo de la persista bonvetero &mdash; per blankaj polvamasoj vagas
+sur vojo tra la grenkampoj. La terkulturisto ŝatas tian veteron por
+la rikolto de la greno.</p>
+
+<p>Tian tagon mi ĉasis en la Ĉernska distrikto de la Tula gubernio<a href="#Footnote21" class="fnanchor">[21]</a>.
+Mi trovis kaj mortigis sufiĉe multe da ĉasaĵoj. Tro plena ĉassako
+tranĉe dolorigis mian ŝultron. Sed jam estis estingiĝanta la
+vesperruĝo; kaj en la aero, ankoraŭ klara, kvankam jam ne plu
+lumigita per<!-- originale: pe --> radioj de la subirinta suno, densiĝis, disvastiĝis
+noktaj ombroj, kiam mi, fine, decidis reveni hejmen. Per rapidaj<!-- p.049 -->
+paŝoj mi transpaŝis longan „placon“ de arbustoj, supreniris la
+monteton kaj ekvidis tute fremdajn, nekonatajn de mi lokaĵojn.
+Anstataŭ la atendita konata ebenaĵo kun kverkarbareto, dekstre, kaj
+malalta blanka preĝejo en la malproksimo, ĉe miaj piedoj etendiĝis
+mallarĝa valo; rekte kontraŭ mi, kiel kruta muro, staris densa
+tremolarbaro. Mi haltis, mirigite ... ne povante kompreni, kie mi
+estas... Mi min returnis... „He,“ mi pensis, „mi devojiĝis, mi iris
+tro dekstren“, kaj, mirante pri mia eraro, mi rapidkure malsupreniris
+la monteton. Min tuj ekkaptis malagrabla, obtuza malsekeco, kvazaŭ
+mi estus enirinta kelon. Densa alta herbo en la fundo de la valo,
+tute malseka, blankiĝis kiel tablotuko. Estis timige surpaŝi ĝin.
+Mi rapide transpaŝis al alia flanko kaj iris, marŝante maldekstren,
+laŭlonge de la tremolaro. La vespertoj jam sin flugportis super ĝiaj
+senmovaj altaĵoj, misterplene turniĝante kaj tremetante en duonklara
+ĉielo. Petolrapide preterflugis malfruiĝinta akcipitreto, rapidante
+en sian neston.</p>
+
+<p>„Jen, se mi nur atingus tiun angulon,“ mi pensis, „tuj mi trovus la
+veran vojon. Mi ja devojiĝis minimume je unu versto.“ Mi atingis,
+fine, la angulon de la arbaro, sed ne trovis tie ian vojon; iaj
+nefalĉitaj, malaltaj arbustoj vaste staris antaŭ mi; malantaŭ ili, en
+la malproksimo, vidiĝis dezerta kampo. Mi ree haltis. „Kia stranga
+okazintaĵo! Kie do mi estas?“ Mi rememorigis min, kiel kaj kien mi
+iris dum la tago.</p>
+
+<p>„He, tio ja estas ‚Paraĥinaj‘ arbustoj“, mi fine ekkriis. „Certe!
+jen tie &mdash; eble, la Sindejeva arbareto! Sed kiel mi ĉi tien venis?
+Tiel malproksimen! Strange ... nun mi estas devigita reveni
+dekstren!“</p><!-- p.050 -->
+
+<p>Mi iris dekstren tra la arbustoj. Dume la nokto estis baldaŭ veninta
+kaj disvastiĝis kiel nubego fulmotondra. Ŝajnis, ke kune kun la
+vesperaj vaporoj el ĉie leviĝadis kaj eĉ de supre verŝiĝis la
+malhelo. Mi atingis sur ian vojon malebenbatitan, surkreskitan de
+herbo. Mi iris laŭlonge de ĝi, atente rigardante antaŭen. Ĉio ĉirkaŭ
+mi rapide nigriĝis kaj silentiĝis; nur skolopoj kriis de tempo al
+tempo. Malgranda noktbirdo, nelaŭte kaj malalte movanta siajn molajn
+flugilojn, preskaŭ tuŝis min kaj timeme deflankiĝis. Mi eliris sur
+la arbarrandon kaj marŝis nun laŭlonge de la kampo, sur la limo. Jam
+apenaŭ mi vidis la aĵojn en malproksimo, apenaŭ videbliĝis ĉirkaŭ
+mi la blankiĝanta kampo. Malantaŭ ĝi leviĝis malserena mallumo,
+alproksimiĝante ĉiumomente per grandegaj fumbuloj. La obtuza eĥo
+de miaj paŝoj sonis en la senmoviĝanta aero. La paliĝinta ĉielo
+ree bluiĝis, sed tio jam estis la bluo de la nokto. La steletoj
+ekbriletis en ĝi, kvazaŭ ili ekmoviĝus.</p>
+
+<p>Kion mi opiniis arbareto, estis malluma kaj ronda nudmonteto.</p>
+
+<p>„Sed kie mi ja estas?“ ripetis mi ree laŭtvoĉe, haltis kaj demande
+rigardis mian anglorasan flavmakulan hundinon, Dianka-n, la plej
+prudentan el ĉiuj kvarpiedaj bestoj. Sed la plej prudenta besto nur
+balancis la voston, malgaje kaj lace palpebrumis kaj ne donis al
+mi ian utilan konsilon. Mi hontis kaj ege kuris antaŭen, kvazaŭ mi
+subite klarsentis, kien oni devas iri. Mi ĉirkaŭiris la monteton
+kaj trovis min en neprofunda, ĉirkaŭe displugita valeto. Tiu ĉi
+krutvaleto aspektis kiel regulforma kaldrono kun plataj flankoj; sur
+ĝia fundo elstreĉiĝis stare kelke da grandaj blankaj ŝtonoj; ŝajne
+ili kunariĝis, malsuprerampinte, por ia sekreta, konsiliĝa kunveno.
+Tie estis mute, mallaŭte; tiel plate kaj malgaje<!-- p.051 --> pendis super tiu
+loko la ĉielo, ke mia koro eksentis veon. La besteto nelaŭte kaj
+plende pepkriis en la ŝtonoj. Mi rapide revenis sur la monteton. Ĝis
+nun mi ankoraŭ ne malesperis trovi la vojon al hejmo; sed nun mi
+estis fine certa, ke mi tute devojiĝis; mi ne penprovis plu, ekkoni
+la ĉirkaŭaĵon, preskaŭ dronintan en la nokta senlumo. Mi hazarde
+ekmarŝis antaŭen, direktate de la steloj. Proksimume duonhoron mi
+tiel paŝis, pene movante la piedojn. Ŝajnis, ke mi neniam estis
+en tiaj senvivaj lokoj: nenie trembrilis lumeto, nek aŭdebliĝis ia
+sono; unu kruta monteto sekvis la alian; senfine etendiĝis kampo post
+kampo; arbustoj kvazaŭ elstaris el la tero antaŭ mi. Mi ĉiam iris kaj
+jam intencis kuŝigi min ĝis la mateno, sed subite mi ekvidis antaŭ mi
+teruran abismon.</p>
+
+<p>Mi rapide ekpaŝis malantaŭen kaj, tra apenaŭ travidebla noktkrepusko,
+ekvidis en la malproksimo sub mi grandegan ebenaĵon. Larĝa rivero
+ĉirkaŭfluis ĝin en duonrondo, kiun mi vidis ĉie; ŝtalsimilaj rebriloj
+de la akvo malserene kaj de tempo al tempo tremlumante desegnis
+ĝian fluadon. La monteto, sur kiu mi staris, malsupren kondukis per
+abrupta deklivo; ĝia grandega silueto sin distingis nigra de la
+duonblua aera malpleno. Rekte antaŭ mi, en la angulo, kiun formis
+la deklivo kaj la ebenaĵo, ĉe la rivero, kiu en tiu loko similis
+al senmova malluma spegulo, sub la kruta deklivo de la monteto mem,
+per ruĝa flamo brulis, ellasante fumon, du fajroj, unu apud la alia.
+Ĉirkaŭ ili svarmis homoj, ŝanceliĝis ombroj; foje estis hele lumigita
+la antaŭa parto de ies eta buklokapo.</p>
+
+<p>Mi sciis nun, kie mi troviĝis. Tiu ĉi herbejo estas konata en nia
+regiono sub la nomo „<i>Beĵin-Herbejo</i>“. Sed mi ja ne povis revojaĝi
+hejmen, precipe nun, nokte; miaj<!-- p.052 --> piedoj ne moviĝis plu pro laceco.
+Mi decidis iri proksimen al la fajroj kaj atendi la matenruĝon en la
+societo de homoj, kiujn mi opiniis ĉevalkomercistoj<a href="#Footnote22" class="fnanchor">[22]</a>.</p>
+
+<p>Mi bone malsupreniris, sed apenaŭ mi ellasis el la manoj la lastan
+branĉon, je kiu mi tenis min, subite sin ĵetis sur min du grandaj
+blankaj hundoj, kolere bojante. Sonoraj infanaj voĉoj ekaŭdiĝis
+ĉirkaŭ la fajroj. Du &mdash; tri knaboj rapide leviĝis. Mi respondis al
+iliaj demandaj vokoj. Ili alkuris, revokis la hundojn, kiujn precipe
+mirigis la apero de mia Dianka, kaj mi alproksimiĝis.</p>
+
+<p>Mi eraris, opiniante ĉevalkomercistoj la homojn, kiuj ĉirkaŭis la
+fajrojn. Ili estis kamparanaj infanoj el najbara vilaĝo, kiuj gardis
+ĉevalaron. Dum varmega somera tempo, ĉe ni, oni paŝtigas ĉevalojn en
+la kampo nokte, ĉar tage ilin maltrankviligus muŝoj kaj ojstroj<a href="#Footnote23" class="fnanchor">[23]</a>.</p>
+
+<p>Estas granda ĝojfesto por kamparanaj knaboj, vespere akompani en la
+kampon kaj frumatene hejmen &mdash; la ĉevalaron. Sen ĉapoj, en malnovaj
+duonpeltetoj, ili sidas sur la plej petolemaj ĉevaletoj kaj rapide
+rajdas, ĝoje kriante, elgorĝblekante, movante ĉiuflanken la manojn
+kaj piedojn, alte saltante sur la selo kaj sonore ridante ...
+Maldensa flava polvo leviĝas, postflugas sur la vojo; en malproksimo
+aŭdiĝas akorda piedfrapado, la ĉevaloj kuras, streĉante la orelojn;
+antaŭ ĉiuj, altlevante sian voston kaj senfine ŝanĝante la piedojn,
+kursaltas la ruĝeghara ĉevalaĉo kun pikherbo en vila kolhararo.</p>
+
+<p>Mi diris al la knaboj, ke mi devojiĝis, kaj sidigis min ĉe ili. Ili
+demandis min, de kie mi venas, silentis iomete<!-- p.053 --> kaj donis al mi
+lokon. Ni iomete konversaciis. Mi min kuŝigis sub nudiĝinta arbusto
+kaj rigardis ĉirkaŭen. La bildo estis mirinde bela: ĉe la fajroj
+tremetis, kvazaŭ estingiĝante, eniĝante en la mallumon, ronda ruĝa
+respeguliĝo. La flamo, ekbrulante, de tempo al tempo, ĵetis trans
+la linion de tiu rondo rapidajn brillumetojn. Mallarĝa lango de la
+fajro lekis la nudajn sekbranĉetojn de salikarbeto kaj same rapide
+foriĝis... Tranĉliniaj longaj ombroj, subite aperante, alkuris ĝis
+la fajretoj; la malhelo luktis kun la lumo. Foje, kiam la flamo
+brilis pli malforte, la lumrondeto mallarĝiĝis, el alproksimiĝinta
+mallumego neatendite aperis ĉevalkapo, bruna aŭ tute blanka, atente
+kaj senpense rigardis nin, rapide maĉante longan herbon kaj ree
+malleviĝante tuj malaperis. Oni aŭdis nur, kiel ĝi ĉiam maĉis,
+spirblovante.</p>
+
+<p>El loko lumigita estas neeble vidi, kio okazas en la malhelo; tial
+ĉio en la proksimo ŝajnis vualita de preskaŭ nigra kurteno. Sed pli
+malproksime, ĉe la firmamento, malklare videbliĝis montetoj kaj
+arbaroj. Malhela, klara ĉielo, solene, neatingeble alte, pendis
+super ni en sia tuta misterplena belegeco. Dolĉe premis la bruston
+la aromo, la aparta, freŝa, turmenta aromaero de la ruslanda somera
+nokto. Nenia bruo aŭdiĝis en la ĉirkaŭaĵo. Nur de tempo al tempo
+subite sonore plaŭdigis akvon ia granda fiŝo, kaj la ĉeborda kanaro
+ekbruetis, apenaŭ ŝancelita de alfluanta ondo... Sole nelaŭte
+kraketis la fajretoj...</p>
+
+<p>Ĉirkaŭ ili sidis la knaboj kaj apud ili tiuj du hundoj, kies intenco
+estis formanĝi min. Ili ankoraŭ longe ne povis paciĝi pro mia
+ĉeestado: dormeme duonfermante la okulojn kaj strabrigardante la
+fajron, ili de tempo al tempo bojkriegis kun eksterordinara digneco;<!-- p.054 -->
+unue ili blekegis, poste &mdash; nelaŭte kriis, kvazaŭ bedaŭrante la
+neeblecon &mdash; plenumi sian deziron.</p>
+
+<p>La knaboj estis entute kvin: Fedja, Pavluŝa, Iljuŝa, Kostja kaj
+Vanja<a href="#Footnote24" class="fnanchor">[24]</a>. La nomojn de la knaboj mi eksciis el ilia interparolado
+kaj volas nun konatigi ilin al la leganto.</p>
+
+<p>La plej maljuna el ĉiuj, Fedja, aspektis dekkvarjara. Li estis gracia
+knabo kun belaj, delikataj, iomete etaj vizaĝtrajtoj, buklaj blondaj
+haroj, klaraj okuloj kaj ĉiama duongaja, duondistra rideto. Laŭ ĉiuj
+signoj li apartenis al riĉa familio kaj paŝtis nokte ĉevalojn ne pro
+bezono, sed pro amuzo. Li surhavis multekoloran kalikotan bluzon,
+flave borderumitan. Malgranda nova feltmantelo, en kies manikoj li ne
+enŝovis la brakojn, pendis sur liaj mallarĝaj ŝultroj; sur la blua
+zonumo estis alligita la kombilo. La botoj kun nealtaj tibiingoj
+estis liaj &mdash; ne patraj. La dua knabo, Pavluŝa, havis senorde
+starantajn nigrajn harojn, grizajn okulojn, larĝajn vangostojn,
+vizaĝon palan, plenan je cikatroj<!-- originale: cikratoj -->; grandan, sed regulforman buŝon.
+Tuta lia korpo estis dikmalalta, mallertmova. La knabo ne estis bela,
+verdire, tamen li plaĉis al mi. Lia rigardo estis saĝa kaj sincera,
+en lia voĉo sonis la forto. Li ne aspektis dande: tuta lia vestaĵo
+konsistis el simpla ĉemizo kaj flikitaj pantalonoj. La vizaĝo de
+la tria, Iljuŝa, estis sufiĉe sensignifa: li havis kurbiĝintan
+nazon, longan kapformon, ne bone aspektis. Liaj vizaĝtrajtoj
+esprimis malspritan, malsanecan zorgemon. Liaj kunpremitaj lipoj ne
+malfermiĝis, la brovoj restis ĉiam kuntiritaj. Liaj flavaj, preskaŭ
+blankaspektaj haroj pendis kiel pintaj harligetoj el sub malalta
+felĉapo, kiun li ambaŭmane ŝovis sur siajn orelojn. Sur liaj piedoj
+li havis novajn bastŝuojn kaj piedajn ĉifonojn;<!-- p.055 --> dika ŝnuro, trivice
+zonita ĉirkaŭ lia talio, orde kuntiris lian puraspektan nigran
+kiteleton. Li, kiel Pavluŝa, estis, laŭvide, ne pli ol dekdujara. La
+kvara, Kostja, dekjara knabo, atentigis per sia meditema, malgaja
+rigardo. Lia vizaĝo estis eta, malgrasa, lentuga; li havis pintitan
+mentonon, kiel la sciuro. Oni apenaŭ distingis liajn lipojn. Sed
+strange impresis liaj okuloj &mdash; nigraj, fluide brilantaj. Ili, ŝajne,
+volis ion esprimi, sed por tio mankis vortoj al la knabo. Li estis
+malaltkreska, malsanaspekta, vestita mizere. La lastan, Vanja-n, mi
+komence ne rimarkis; li estis kaŭrekuŝanta sub la bastkovraĵo kun
+malregulaj randoj; li nur malofte montradis el sub ĝi sian buklan
+blondan kapeton. Ĉi tiu knabo estis nur sepjara.</p>
+
+<p>Tiel mi kuŝis sub la arbusto, iomete malproksime, kaj observadis la
+knabojn. Malgranda kaldroneto pendis super unu el la fajroj; en ĝi
+estis kuirataj la terpomoj. Pavluŝa zorgis pri ili kaj, starante
+sur la genuoj, enpuŝis la ligneron en la bolantan akvon de tempo al
+tempo. Fedja kuŝis, sin apogante sur la kubuto, disvastigante la
+randojn de sia feltmantelo. Iljuŝa sidis apud Kostja kaj fiksrigardis
+ion per duonfermitaj okuloj. Kostja mallevis la kapon kaj rigardis
+ien en malproksimon. Vanja ne moviĝis sub sia bastkovraĵo. Mi
+ŝajnigis min dormanta.</p>
+
+<p>La knaboj ree komencis interbabili. Unue ili priparolis tion kaj
+tion: la morgaŭajn laborojn, la ĉevalojn; sed subite Fedja sin turnis
+al Iljuŝa kaj &mdash; kvazaŭ renovigante interrompitan konversacion &mdash;
+demandis lin:</p>
+
+<p>„Nu, kiel do, ĉu ci ĝin vidis vere, la hejmkoboldon?“</p>
+
+<p>„Ne, mi ĝin ne vidis, ĝin ja ne estas eble vidi,“ respondis Iljuŝa
+per voĉo apenaŭ aŭdebla, raŭketa, kies sonoj tre bone konformiĝis al
+lia vizaĝesprimo, „sed mi aŭdis ... ne sole mi...“</p>
+
+<p>„Kie ĝi loĝas?“</p><!-- p.056 -->
+
+<p>„En la malnova ĉerpejo<a href="#Footnote25" class="fnanchor">[25]</a>.“</p>
+
+<p>„Ĉu vi laboras en la fabriko?“</p>
+
+<p>„Jes, mi kaj mia frato Avdjuŝka; ni estas papergladistoj.“</p>
+
+<p>„Jen vi, fabrikuloj!“</p>
+
+<p>„Nu, kiel do ci ĝin aŭdis?“ demandis Fedja.</p>
+
+<p>„Jen kiel ... mi kun frato Avdjuŝka, kun Fedor Miĥejevskij, kun
+Ivaŝka Kosoj, kun alia Ivaŝka el Krasnije Ĥolmi, kaj ankoraŭ kun
+Ivaŝka Suĥorukov, kun aliaj knaboj ankoraŭ &mdash; entute ni estis
+dek: la tuta deĵorintaro. Ni estis devigitaj pasigi la nokton en
+la ĉerpejo. Tio estas &mdash; la laborobservisto Nazarov malpermesis al
+ni iri hejmen. ‚Kial vi,‘ li diris, ‚fraŭletoj, iros hejmen? Restu
+ĉi tie &mdash; ni havos morgaŭ multe da laboro.‘ Nu, ni restis en la
+fabrikejo, ni kuŝis tie are ... Avdjuŝka demandis: ‚Nu, knaboj, se la
+hejmkoboldo nun venus?‘ Apenaŭ li tion elparolis, iu ekmarŝis super
+ni. Ni kuŝis malsupre, ĝi do ekmarŝis super ni, ĉe la rado. Ni aŭdis:
+ĝi paŝas, la lignotabuloj fleksiĝas sub ĝi, krakas ... Li transkuris
+super niaj kapoj; la akvo ekplaŭdis sur la rado, kiu ekfrapis,
+ekturniĝis; sed la baro ĉe la defluilo<a href="#Footnote26" class="fnanchor">[26]</a> estas fermita. Ni estis
+mirigitaj: kiu levis la bartrabeton, por ke akvo povu flui? Sed la
+rado ne longe turniĝis kaj haltis. ‚Tiu‘ iris ree al la supra pordo
+kaj malsupreniris la ŝtuparon, malsupreniris ne rapide: la ŝtupetoj
+ĝemkraketas sub ĝiaj piedoj. Nu, ĝi alproksimiĝis al nia pordo,
+atendis iomete &mdash; tuj la pordo larĝe malfermiĝis ... Mi ektremis &mdash;
+rigardas &mdash; nenio estas videbla ... Sed la retĉerpilo, staranta ĉe la
+pelvo, ekmoviĝis, leviĝis,<!-- p.057 --> eniĝis por momento en la akvon, flugis
+iomete en la aero, kvazaŭ ĝi estus ŝprucilo kaj revenis al sia loko.
+Poste ĉe alia pelvo forflugis la hoko de la najlo kaj ree pendiĝis
+sur la najlon. Poste iu kvazaŭ alproksimiĝis al la pordo, ektusis,
+ekspirblovis kiel ŝafo, bruvoĉe... Ni ĉiuj falkuŝiĝis amase teren,
+unu rampis sur la alian. Kiel ni tiam ektimegis!“</p>
+
+<p>„Jen kiel!“ elparolis Pavel. „Kial<!-- originale: Kiel --> do ĝi ektusis?“</p>
+
+<p>„Mi ne scias... Eble pro malsekeco en la mucido.“</p>
+
+<p>Ĉiuj eksilentis.</p>
+
+<p>„Nu,“ demandis Fedja, „ĉu la terpomoj estas kuiritaj?“</p>
+
+<p>Pavluŝa palpis ilin.</p>
+
+<p>„Ne, ankoraŭ ne... Jen, ĝi plaŭdigis akvon...“, aldiris li,
+rigardante la riveron. „Eble la ezoko. Jen, tie falis steleto.“</p>
+
+<p>„Kion mi rakontos ankoraŭ al vi, fratuloj,“ ekparolis per pepvoĉo
+Kostja, „aŭdu nur, kion rakontis antaŭ nelonge la paĉjo en mia
+ĉeesto.“</p>
+
+<p>„Nu, ni aŭdas“, diris protekteme Fedja.</p>
+
+<p>„Vi ja konas Gavrila-n, la antaŭurban ĉarpentiston?“</p>
+
+<p>„Jes, ni lin konas.“</p>
+
+<p>„Sed ĉu vi scias, kial li estas tiel malgaja ĉiam? Tiel silentema?
+Jen, kial li estas malgaja: Li iris foje, rakontis mia paĉjo, al
+arbaro por serĉi nuksojn. Li iris en la arbaron kaj devojiĝis; Dio
+scias, en kia loko li troviĝis; li iradas, vagas, fratuloj, ne povas
+trovi la vojon, la nokto jam alproksimiĝas... Li sin sidigis sub
+arbon. ‚Ĉi tie‘, li pensis, ‚mi atendu la matenon‘, kaj ekdormis. En
+dormo li aŭdas, ke iu lin vokas. Li rigardas, sed neniun vidas. Ree
+li ekdormetis... ree li estas vokata... Li ree rigardas, vidas, &mdash;
+sidas antaŭ li sur la branĉo la nimfo, klarluma, balanciĝas, logas
+lin al si kaj ridas... La luno lumis tiel klare, ĉion lumigis...
+Ŝi vokas lin al<!-- p.058 --> si, &mdash; ŝi estas klara, blanka, kvazaŭ ploteto aŭ
+gobio, &mdash; ankaŭ karasoj estas iufoje tiel blanketaj, arĝentkoloraj...
+La ĉarpentisto Gavrila duonsvenis ... sed ŝi ridas kaj logas lin al
+si per la mano... Jam ekstaris Gavrila, intencis obei al la voko de
+la nimfo, &mdash; sed, fratuloj, eble Disinjoro lin inspiris: li faris
+krucosignon<a href="#Footnote27" class="fnanchor">[27]</a>. Estis pene al li fari la krucosignon, li diris:
+‚Mia mano kvazaŭ ŝtoniĝis, ne moviĝis...‘ He, li! Ekvidinte, ke li
+faris krucosignon, la nimfo ne ridis plu, ŝi ekploris! Ŝi ploras,
+fratuloj, forviŝas siajn larmojn per la haroj; harojn ŝi havas
+verdajn, kiel kanabo. Jen rigardas ŝin Gavrila kaj demandas: ‚Kial
+ci, arbara kreskaĵaĉo, ploras?‘ Ekparolas la nimfo: ‚Kial ci, homo,
+faris krucosignon? Se ci ne estus farinta ĝin, ci restus kun mi en
+ĝojo ĝis la fino de la tagoj. Mi ĝemploras, mi veas, ĉar ci faris
+krucosignon. Sed ne mi sola tion priploros: ankaŭ ci ĝemploru ĝis la
+fino de ciaj tagoj...‘ Tuj ŝi, fratuloj, foriĝis, kaj tuj Gavrila
+ekvidis la vojon, per kiu li povis eliri el la arbaro. Kaj de tiu
+tempo li estas ĉiam malgaja.“</p>
+
+<p>„Jen kia okazintaĵo!“ diris Fedja post ioma silento. „Kiel do
+kapablas tia arbara sorĉestaĵo difekti kristanan animon? Li ja ne
+obeis ŝin!“</p>
+
+<p>„Jen, kapablas tamen...“, diris Kostja. „Gavrila asertis, ke ŝi havis
+voĉeton akran, plendan, kiel rano...“</p>
+
+<p>„Ĉu cia paĉjo<!-- originale: paĉĵo --> mem tion rakontis?“ daŭrigis Fedja.</p>
+
+<p>„Li mem. Mi estis kuŝanta, mi ĉion aŭdis.“</p>
+
+<p>„Stranga afero! Kial do li estas malgaja... Eble li plaĉis al ŝi, se
+ŝi lin alvokis...“</p>
+
+<p>„Jes, plaĉis!“ ironie diris Iljuŝa. „Ne! Ŝi volis nur lin tikli
+ĝismorte... Ili okupas sin pri tio, la nimfoj...“</p><!-- p.059 -->
+
+<p>„Ĉi tie ja ankaŭ, eble, estas nimfoj“, diris Fedja.</p>
+
+<p>„Ne“, respondis Kostja. „Ĉi<!-- originale: Ci --> tie la loko estas ‚pura‘, ‚libera‘<a href="#Footnote28" class="fnanchor">[28]</a>.
+Nur la rivero estas proksima.“</p>
+
+<p>Ĉiuj eksilentis. Subite, ie malproksime, ekaŭdiĝis tiriĝanta,
+preskaŭ ĝemanta sono, unu el tiuj nekompreneblaj noktaj sonoj, kiuj
+naskiĝas iufoje en silento, leviĝas, restas en la aero kaj malrapide
+disvastiĝas ĉie, kvazaŭ svenante ... Vi aŭskultas ... nenion ... sed
+tamen io tintas ... Ŝajne iu longe kriis sub la firmamento mem, iu
+alia revokis per akra rido en la arbaro kaj nelaŭta, siblanta fajfado
+aŭdiĝis laŭlonge de la rivero ...</p>
+
+<p>La knaboj rigardis unu la alian kaj faris la krucosignon<a href="#Footnote29" class="fnanchor">[29]</a> ...</p>
+
+<p>„Ke la kruco nin protektu!“ flustris Iljuŝa.</p>
+
+<p>„He, vi, korvinoj<a href="#Footnote30" class="fnanchor">[30]</a>!“ ekkriis Pavel: „Kial vi ektimis? Rigardu nur,
+la terpomoj estas jam kuiritaj!“ (Ĉiuj alŝovis sin kaj komencis manĝi
+la fumantajn terpomojn; nur sole Vanja ne moviĝis.) „Kaj ci?“ diris
+Pavel.</p>
+
+<p>Sed li ne elrampis el sub sia bastaĵo. La kaldroneto estis baldaŭ
+malplena.</p>
+
+<p>„Ĉu vi aŭdis, fraŭletoj,“ komencis Iljuŝa, „kio okazis antaŭ nelonge
+ĉe ni, en Varnavicaj?“</p>
+
+<p>„Ĉu sur la digo?“ demandis Fedja.</p>
+
+<p>„Jes, jes, sur la digo, rompita de akvo ... Jen malpura loko,
+malbenita, senviva ... Ĉirkaŭe troviĝas profundaj<!-- p.060 --> kavegoj,
+terfendaĵoj. En la kavegoj loĝas serpentoj...“</p>
+
+<p>„Kio do okazis? Rakontu!“</p>
+
+<p>„Jen, kio okazis. Ci, eble, Fedja, ne scias, sed tie, ĉe vi, estas
+enterigita droninto. Li droniĝis jam antaŭlonge, kiam la starlageto
+estis ankoraŭ profunda. Nur lia tombeto estas apenaŭ videbla,
+&mdash; eta monto ... Jen, antaŭ nelonge, vokas la servistarestro la
+hundgardiston Jermil kaj diras al li: ‚Iru, Jermil, poŝton.‘ Jermil
+ĉe ni ĉiam veturas poŝton. Ĉiuj liaj hundoj mortis; ne estis scieble,
+kial ili ĉe li ne restas vivantaj; sed li estas hundgardisto bona,
+modela ... Jermil rajdis poŝton, restis en la urbo longe kaj
+hejmrevenas iomete ebria ... Jam noktiĝis, la nokto estas klara,
+la luno brilas ... Jermil transrajdas la digon; la vojo ja iris
+tiuflanke ... Rajdas li, la hundgardisto Jermil, kaj vidas: sur la
+tombo de la droninto marŝas ŝafideto, tiel blanka, bukla, beleta ...
+vagas ... Jen pensas Jermil: ‚Mi ĝin prenos, ĝi ja ĉi tie pereos.‘
+Li prenis la ŝafidon en siajn brakojn. La ŝafido ne kontraŭstaras.
+Jermil alproksimiĝas al sia ĉevalo, kun la ŝafido en la brakoj. Sed
+la ĉevalo forsaltas de li, spirblovas, skuas sian kapon<a href="#Footnote31" class="fnanchor">[31]</a>. Li
+krie trankviligas ĝin, sin sidigas por rajdi kun la ŝafido, tenante
+la besteton antaŭ si. Li rigardas la ŝafidon, la ŝafido lin ankaŭ
+rigardas rekte en la okulojn. Ektimiĝis Jermil, la hundgardisto.
+‚Mi ne sciis,‘ li pensis, ‚ke ŝafoj rigardas onin tiel rekte en la
+okulojn, sed kontraŭ tio oni povas nenion fari ...‘ Li ĝin karesas
+per la mano kaj diras: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘ Subite la ŝafo montris al li
+la dentojn kaj ankaŭ diris: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘“</p>
+
+<p>Apenaŭ la rakontinto eldiris la lastan vorton, ambaŭ hundoj
+leviĝis samtempe, konvulsie bojante, forkuris<!-- p.061 --> de la fajro kaj
+malaperis en la mallumo. La knaboj ektimis. Vanja eksaltis el sub
+sia bastkovraĵo. Pavluŝa kun krio sekvis la hundojn. Ilia bojado
+aŭdiĝis el malproksimo. Oni aŭdis ankaŭ la senordan kuradon de la
+maltrankviligita ĉevalaro ... Pavluŝa laŭtvoĉe ekkriis: „Grizulo!
+Ĵuĉka<a href="#Footnote32" class="fnanchor">[32]</a>!“ Post kelkaj momentoj la bojado haltis, aŭdebliĝis el
+malproksimo jam la voĉo de Pavluŝa. Preterpasis ankoraŭ iomete da
+tempo. La knaboj mire rigardis unu la alian, kvazaŭ atendante, kio
+okazos. Subite aŭdiĝis la piedfrapado de kuranta ĉevalo. Abrupte ĝi
+haltis ĉe la brullignaro, kaj, sin tenante je la kolharoj, rapide
+malsuprensaltis Pavluŝa. Ambaŭ hundoj ankaŭ eksaltis en la lumrondon,
+kaj tuj sin sidigis, elpendigante siajn ruĝajn langojn.</p>
+
+<p>„Kio okazis? kio?“ demandis la knaboj.</p>
+
+<p>„Nenio“, diris Pavluŝa, forsendante la ĉevalon. „Eble la hundoj
+ion elflaris ... Mi pensis, ke tio estas lupo“, aldiris li per
+indiferenta voĉo, rapide spirante.</p>
+
+<p>Nevole mi admiris Pavluŝa-n. Li estis tre interesa en ĉi tiu momento.
+Lia malbela vizaĝo, vigligita pro rapida rajdado, kvazaŭ brulis pro
+kuraĝeco, pro firma decidemo ... Sen bastono, nokte, li, nenion
+pripensante, saltrajdis por forpeli la lupon. „Kia bravulo!“ pensis
+mi, lin rigardante.</p>
+
+<p>„Ĉu oni ilin vidas tie ĉi, la lupojn?“ demandis la timemulaĉo Kostja.</p>
+
+<p>„Ili ĉiam estas multnombraj ĉi tie“, respondis Pavel. „Sed danĝeraj
+ili estas nur vintre.“</p>
+
+<p>Li ree kaŭrekuŝigis sin ĉe la fajro. Sin sidigante sur la teron, li
+faligis sian manon sur la haran nukon de unu el la hundoj; kaj la
+ĝojigita besto longe ne deturnis la kapon, fiere-dankeme rigardante
+deflanke Pavluŝa-n.</p><!-- p.062 -->
+
+<p>Vanja ree forkaŝis sin sub sia bastaĵo.</p>
+
+<p>„Sed kiajn teruraĵojn, ci, Iljuŝa, al ni rakontis?“ ekparolis Fedja.
+Li estis la filo de la riĉa vilaĝano kaj, kiel tia, li komencis
+ĉiam, unua, la konversacion. „Ankaŭ la hundojn igis boji ia diabla
+forto!... Certe, mi aŭdis, ĉe vi tiu loko estas malbenita...“</p>
+
+<p>„Varnavicaj! Sendube: tre malpura loko! Tie ofte oni vidadis la
+maljunan sinjoron, la mortintan ... Vagas li, oni rakontas, en
+longbaska kaftano<a href="#Footnote33" class="fnanchor">[33]</a>, ĉiam sopirĝemas, serĉas ion sur la tero ...
+Foje lin renkontis la maljuna Trofimiĉ. &mdash; ‚Kion vi, sinjoro Ivan
+Ivaniĉ, bonvolas serĉi sur la tero?‘“</p>
+
+<p>„Li demandis la sinjoron?“</p>
+
+<p>„Jes, li demandis...“</p>
+
+<p>„Nu, kuraĝulo li ja estas, ĉi tiu Trofimiĉ. Kion do la sinjoro
+respondis?“</p>
+
+<p>„‚Sorĉan herbon<a href="#Footnote34" class="fnanchor">[34]</a>‘ diras li, ‚mi serĉas.‘ Tiel obtuze elparolas:
+‚sorĉan herbon‘ ... ‚Kial do vi bezonas sorĉan herbon, Ivan Ivaniĉ?‘</p>
+
+<p>‚La tombo min premas,‘ li diras, ‚Trofimiĉ ... For el la tero mi
+volas, for!‘“</p>
+
+<p>„Jen, kia li estas!“ diris Fedja. „Ĉu li ne sufiĉe vivis?“</p>
+
+<p>„Stranga afero!“ elparolis Kostja. „Mi pensis, ke la mortintojn oni
+povas vidi nur ‚gepatran sabaton‘<a href="#Footnote35" class="fnanchor">[35]</a>.“</p>
+
+<p>„La mortintojn oni povas vidi ĉiam“, certige diris Iljuŝa. Li,
+kiel mi rimarkis, pli bone ol aliaj knaboj sciis ĉiujn vilaĝanajn
+superstiĉajn „onidirojn“. „Sed ‚gepatran sabaton‘ vi ankaŭ povas vidi
+la vivanton, kies<!-- p.063 --> vico estas &mdash; morti en la sama jaro... Sidigu cin
+nur sur la preĝejan peronon, rigardu la vojon... Preterpaŝos ĉiuj
+tiuj, kiuj estas mortontaj dum la jaro... Ĉe ni pasintan jaron Uljana
+iris al la preĝeja perono...“</p>
+
+<p>„Nu, ĉu ŝi iun vidis?“ sciavide demandis Kostja.</p>
+
+<p>„Certe... Unue ŝi sidis longe, nenion aŭdis, neniun vidis ... nur ie
+kvazaŭ hundeto bojas... Subite vidas ŝi: iu knabo iras sur la vojo,
+vestita sole de ĉemizo. Ŝi fiksrigardis: iras Ivaŝka Fedosejev.“</p>
+
+<p>„Ĉu tiu, kiu mortis printempe?“</p>
+
+<p>„Li, la sama. Li iras, ne levas la kapon. Uljana lin rekonis... Poste
+ŝi rigardas &mdash; iras virino. Ŝi fiksrigardas &mdash; ho, Disinjoro, do tio
+estas ŝi mem, Uljana!“</p>
+
+<p>„Ĉu eble estas, ke ŝi mem?“</p>
+
+<p>„Je Dio, ŝi mem.“</p>
+
+<p>„Nu, ŝi ja ankoraŭ ne mortis?“</p>
+
+<p>„La jaro ne forpasis ankoraŭ. Sed rigardu ŝin &mdash; ŝi apenaŭ marŝas,
+apenaŭ spiras.“</p>
+
+<p>Ĉiuj ree eksilentis. Pavel ĵetis la manplenon da sekaj branĉetoj
+en la fajron. Akre nigriĝis ili sur la subite ekflamanta lumo,
+ekkraketis, ekfumiĝis, kurbiĝis, levante la brulitajn pintojn.
+La lumrebrilo disvastiĝis ĉiuflanken kaj, tremetante, leviĝis
+alten. Neatendite aperis blanka kolombeto, &mdash; flugis rekte sur tiun
+rebrilon, time turniĝis, tute surverŝita de varmega helo kaj foriĝis
+en sonora flugado.</p>
+
+<p>„Eble ĝi devojiĝis kaj ne trovas sian hejmon“, diris Pavel. „Nun ĝi
+flugos, trovos ian lokon kaj tie noktpasigos ĝis la mateno.“</p>
+
+<p>„Ĉu ci ne pensas, Pavluŝa,“ diris Kostja, „ke tio estis la animo de
+iu veremulo<a href="#Footnote36" class="fnanchor">[36]</a>, fluginta ĉielen, he?“</p><!-- p.064 -->
+
+<p>Pavel ĵetis ankoraŭ unu manplenon en la fajron.</p>
+
+<p>„Verŝajne“, li diris fine.</p>
+
+<p>„Diru do, Pavluŝa,“ komencis Fedja, „ĉu ĉe vi, en Ŝalomovo, estis
+ankaŭ videbla la ĉiela antaŭdiro<a href="#Footnote37" class="fnanchor">[37]</a>?“</p>
+
+<p>„Kiam la suno malaperis? Kompreneble, jes...“</p>
+
+<p>„Ĉu vi ankaŭ ektimis?“</p>
+
+<p>„Ne nur ni... Nia sinjoro, kvankam li diris al ni antaŭe, ke estos la
+suna mallumiĝo, tamen, kiam mallumiĝis, tiel ektimis, terure... En la
+‚izba‘<a href="#Footnote38" class="fnanchor">[38]</a>, kie loĝas la servistaro, la kuiristino, kiam mallumiĝis,
+ekkaptis la fornan forkon kaj rompis, batante per ĝi, ĉiujn potojn
+en la kuirforno. ‚Neniu bezonas ja nun manĝi,‘ ŝi diris, ‚la mondo
+ja pereas!‘ La brasiksupo tiamaniere tuta forfluis. En nia vilaĝo,
+fratuloj, disvastiĝis jenaj famoj: ke blankaj lupoj transkuros la
+landon, ili manĝos homojn, ĉie flugos rabobirdoj kaj finfine oni
+ekvidos Triŝka-n<a href="#Footnote39" class="fnanchor">[39]</a> mem.“</p>
+
+<p>„Kian Triŝka-n?“ demandis Kostja.</p>
+
+<p>„Ĉu ci ne scias?“ arde ekparolis Iljuŝa. „Nu, frato, de kie ci venas,
+se ci ne konas Triŝka-n? Hejmsiduloj vi estas en via vilaĝo, veraj
+hejmsiduloj<a href="#Footnote40" class="fnanchor">[40]</a>! Triŝka &mdash; tio estas mirinda homo, kiu venos. Li
+estos mirinda, ĉar neniu lin povos kapti, kaj nenion oni povos fari
+kontraŭ li... Ekzemple: la popolo volos lin kapti, ili atakos<!-- p.065 --> lin
+per bastonegoj, ĉirkaŭos lin per ĉenegoj, sed li elglitos tiel, ke
+ili komencos batali kontraŭ la siajn mem. Oni metos lin, ekzemple,
+en la malliberejon, &mdash; li petos kruĉeton da akvo por trinki, oni
+alportos al li kruĉeton &mdash; li ensaltos en ĝin kaj malaperos en ĝia
+fundo. Oni katenos lin, li frapos per la manplatoj, tuj la katenoj
+falos teren. Nu, ĉi tiu Triŝka irados tra kamparoj, tra urboj... Ĉi
+tiu Triŝka estos homo malica, li delogos la kristanan popolon, sed
+oni ne povos ion fari kontraŭ li... Tia homo li estos, ruzmalica...“</p>
+
+<p>„Nu, jes,“ plu parolis Pavluŝa per sia malrapidiĝanta voĉo, „li estos
+tia... Tiun oni ankaŭ atendis ĉe ni... La maljunuloj diris: kiam
+komenciĝos la ĉiela fenomeno, tuj venos Triŝka. Jam ĝi komenciĝis.
+Ĉiuj eliris el la domoj, iris sur la straton, la kampon, atendas, kio
+okazos. Ĉe ni, kiel vi scias, estas multe da loko, estas vaste...
+Oni vidas &mdash; el la antaŭvilaĝo la monton malsupreniras iu stranga
+kun kapo mirinda... Ĉiuj ekkriis: ‚Ho, jen venas Triŝka! venas
+Triŝka!‘ Kaj ĉiuj diskuris, ĉiu, kien li povis! Nia vilaĝestro
+rampis en la akvofosejon, lia edzino eksenmoviĝis sur la sojlo de
+sia pordego kaj ektimigis tiel sian korthundon, ke ĝi forkuris de la
+ĉeno, transsaltis la baraĵon kaj malaperis en la arbaro! La patro
+de Kuzka, Dorofejiĉ, saltis en avenkampon, sin duonsidigis tie,
+ekkriis kiel koturno: ‚Eble la animpereigisto do kompatos birdojn,
+tiu malamiko!‘ Jen tiel ĉiuj maltrankviliĝis! Sed tio estis nia
+barelisto, Vavila; li aĉetis novan kruĉeton kaj metis ĝin, irante,
+sur sian kapon.“</p>
+
+<p>Ĉiuj knaboj ekridis kaj ree eksilentis por momento, kiel tio okazas
+ofte inter homoj, konversaciantaj ekstere de la domo.</p>
+
+<p>Mi rigardis ĉirkaŭen: reĝe kaj solene staris la nokto, la mucidan
+malvarmeton de la vespero anstataŭis meznokta seka varmeco, kaj
+ankoraŭ longe ĝi estis kuŝonta<!-- p.066 --> kiel mola tavolo super la dormantaj
+kampoj; ankoraŭ multe da tempo restis ĝis la unua balbutflustrado,
+ĝis la unuaj roseroj de la matenruĝo. La luno forestis en la ĉielo;
+ĝi estis leviĝonta pli malfrue. Multnombraj oraj steletoj, ŝajne,
+silente flugmoviĝis ĉiuj, lumbriletante kvazaŭ vete, sin direktante
+al la „Laktvojo“. Ilin rigardante, vere, vi kvazaŭ sentis mem neklare
+antaŭenrapidantan, senhaltan kuradon de la tero ... Subite stranga,
+vea akra krio ekaŭdiĝis dufoje, unu post la alia, super la rivero,
+kaj reaŭdiĝis baldaŭ pli malproksime ...</p>
+
+<p>Kostja ektremis. „Kio tio estas?“</p>
+
+<p>„La ardeo krias“, trankvile respondis Pavel.</p>
+
+<p>„La ardeo“, ripetis Kostja. „Kion do mi hieraŭ aŭdis vespere“,
+aldiris li post iometa silento. „Ci eble scias...“</p>
+
+<p>„Kion ci aŭdis?“</p>
+
+<p>„Jen kion: Mi iris el Kamenaja Grjada al Ŝaŝkino. Mi iris unue
+laŭlonge de niaj nuksarbustoj, poste mi transiris la herbejon, ci
+scias, tie, kie ĝi abrupte turniĝas en la kavego; tie ankaŭ estas
+profunda akvotruo;<a href="#Footnote41" class="fnanchor">[41]</a> ĝi ne estas videbla sub la kreskanta kanaro.
+Nu, mi preteriris, fratuloj, tiun akvotruon, &mdash; el ĝi ekĝemas iu,
+tiel plendplene: ‚u&mdash;u! u&mdash;u! u&mdash;u!‘ Mi ektimis, fratuloj; estis
+malfrue nokte, kaj la voĉo &mdash; tiel ĝemplena! Ŝajnis al mi, ke mi mem
+ekploras! Kio tio estis, he?“</p>
+
+<p>„En tiu akvotruo antaŭlaste pasintan someron rabistoj dronigis la
+arbargardiston Akim-on,“ diris Pavluŝa, „eble lia animo plendas...“</p>
+
+<p>„Estas eble, fratuloj“, rediris Kostja, larĝigante siajn grandajn
+okulojn. „Mi ja ne sciis, ke oni dronigis Akim-on en tiu truego, &mdash;
+mi estus ankoraŭ pli ektimiĝinta.“</p><!-- p.067 -->
+
+<p>„Oni diras, ke ekzistas ankaŭ tiaj etaj ranoj,“ daŭrigis Pavluŝa,
+„kiuj tiel plende krias.“</p>
+
+<p>„La ranoj! Nu, tio estis ne ranoj! ... kiaj ranoj!“ (La ardeo ree
+eligis ĉe la rivero akran krion.) „He, ĝi!“ malgraŭvole elparolis
+Kostja, „ĝi krias, kvazaŭ la arbarkoboldo.“</p>
+
+<p>„La arbarkoboldo ne krias,“ diris Iljuŝa, „ĝi estas muta. Ĝi nur
+frapas per la manplatoj kaj kraketas...“</p>
+
+<p>„Ĉu ci lin eble vidis, la arbarkoboldon?“ mokeme interrompis lin
+Fedja.</p>
+
+<p>„Ne, mi ne vidis, ke Dio gardu ĝin vidi. Sed aliaj vidis antaŭ kelke
+da tagoj, ĉe ni, li devojigis kamparanon, igis lin vagi en la arbaro,
+ĉiuflanken, ĉiam ĉirkaŭ la sama kampeto. Apenaŭ li trovis la vojon
+frumatene.“</p>
+
+<p>„Nu, ĉu li ĝin vidis?“</p>
+
+<p>„Li vidis. Li rakontas: staras tiel grandega, malluma, envolvita,
+malantaŭ la arbo ... ne klare videbla ... rigardas ... palpebrumas
+... rigardas per siaj okulaĉoj kaj palpebrumas...“</p>
+
+<p>„He,“ ekkriis Fedja, ektremetante kaj skuante la ŝultrojn, „fi!“</p>
+
+<p>„Kial do tia aĉajo disvastiĝis en la mondo?“ diris Pavel, „verdire!“</p>
+
+<p>„Ne insultu, ĝi aŭdos!“ atentigis Ilja.</p>
+
+<p>Ree ĉiuj eksilentis.</p>
+
+<p>„Rigardu, rigardu, fraŭletoj“, ekaŭdiĝis neatendite la infaneca voĉo
+de Vanja. „Rigardu la Diajn steletojn: kvazaŭ abeletoj ili flugas,
+amase...“</p>
+
+<p>Li elmontris sian freŝan vizaĝeton el sub la bastkovraĵo kaj
+malrapide levis al la ĉielo siajn<!-- originale: sian --> grandajn, mildajn okulojn. La
+okuloj de ĉiuj knaboj leviĝis al la ĉielo kaj ne baldaŭ malleviĝis.</p><!-- p.068 -->
+
+<p>„Diru, Vanja,“ karese ekparolis Fedja, „ĉu cia fratino Anjutka bone
+fartas?“</p>
+
+<p>„Jes, bone“, respondis Vanja, iomete kartave.</p>
+
+<p>„Demandu ŝin, kial ŝi ne venas al ni.“</p>
+
+<p>„Mi ne scias.“</p>
+
+<p>„Diru al ŝi, ke ŝi venu!“</p>
+
+<p>„Mi diros.“</p>
+
+<p>„Diru al ŝi, ke mi ion al ŝi donacos.“</p>
+
+<p>„Kaj al mi ankaŭ?“</p>
+
+<p>„Jes, ankaŭ.“</p>
+
+<p>Vanja ekĝemetis.</p>
+
+<p>„Ne, ni ne bezonas ion ... Donu al ŝi: ŝi estas bonkora etulino.“
+Vanja ree kuŝigis sin. Pavel ekstaris kaj prenis la malplenan
+kaldroneton.</p>
+
+<p>„Kien ci iros?“ demandis lin Fedja.</p>
+
+<p>„Al la rivero; mi volas ĉerpi akvon, mi soifas.“</p>
+
+<p>La hundoj leviĝis kaj iris post li.</p>
+
+<p>„Atentu nur, ne falu en la riveron!“ kriis Iljuŝa al la foririnta
+kunulo.</p>
+
+<p>„Kial do li falos?“ diris Fedja. „Li estas singardema.“</p>
+
+<p>„Jes, singardema ... Ĉio<!-- originale: Cio --> povas okazi: li kliniĝos, ĉerpos akvon, tuj
+la akvokoboldo ekkaptos lian manon, tiros lin al si. Poste oni diros:
+la knabo falis en la riveron! Sed ne li mem falis! Jen, li rampas en
+la kanaron“, aldiris li, aŭskultante.</p>
+
+<p>Vere la kanaro, disiĝante, kraketis.</p>
+
+<p>„Ĉu estas vero, ke Akulina sensaĝiĝis de tiu tempo, kiam ŝi estis en
+la akvo?“ demandis Kostja.</p>
+
+<p>„Jes, de tiu tempo ... Kia ŝi nun estas! Antaŭe, laŭ onidiroj, ŝi
+estis belulino. La akvokoboldo difektis ŝin. Li, eble, ne sciis, ke
+oni baldaŭ ŝin eltiros el la akvo. Li ŝin difektis tie, ĉe si, en la
+riverfundo.“</p><!-- p.069 -->
+
+<p>(Mi ofte renkontis tiun Akulina-n. En ĉifonvestaĵoj, terure
+malgrasa, kun karbonigra vizaĝo, malklariĝinta rigardo, ĉiam
+montrante siajn dentojn, ŝi vagas dum kelkaj horoj sur la sama loko,
+ie sur la vojo; la manojn ŝi ĉiam alpremas al la brusto, malrapide
+balanciĝante, jen sur unu, jen sur alia piedo, kvazaŭ la besto en
+la kaĝo. Ŝi komprenas nenion, kion ajn oni diras al ŝi, kaj nur de
+tempo al tempo konvulsie ridas.)</p>
+
+<p>„Oni diras,“ daŭrigis Kostja, „ke Akulina ĵetis sin en la riveron,
+ĉar ŝia amanto ŝin trompis.“</p>
+
+<p>„Jes, pro tio.“</p>
+
+<p>„Ĉu ci memoras al Vasja?“ malgaje aldiris Kostja.</p>
+
+<p>„Kia Vasja?“ demandis Fedja.</p>
+
+<p>„Tiu, kiu estas droninta“, respondis Kostja, „en ĉi tiu sama rivero.
+Kia knabo li estis! kia knabo! Lia patrino, Feklista, kiel ŝi amis
+lin, Vasja-n! Kvazaŭ ŝi, Feklista, antaŭsentis, ke en la akvo li
+trovos sian pereon! Ofte iris Vasja por bani en la rivero kun ni,
+knaboj; ŝi timtremis ... Aliaj virinoj ne timas, preteriras kun
+trogoj, sed Feklista ĉiam metis la trogon teren kaj vokis lin:
+‚Revenu, mia lumeto, revenu, mia falketo!‘ Kaj kiel li dronis, nur
+Dio scias: li amuziĝis tie, sur la bordo, la patrino estis ankaŭ tie
+&mdash; ŝi rastis fojnon. Subite ŝi aŭdis, kvazaŭ iu ellasas vezikojn en
+la akvo, ŝi rigardas &mdash; naĝas nur la ĉapeto de Vasja. De tiu tempo
+Feklista kvazaŭ sensaĝiĝis: ŝi sin kuŝigas ofte sur la lokon, kie
+li estas droninta. Ŝi kuŝas, fratuloj, kaj kantas tiun kanteton,
+kiun Vasja kantadis &mdash; vi memoras ... Ŝi ĝin kantas kaj ploras, vee
+plendas al Dio...“</p>
+
+<p>„Jen Pavluŝa venas“, diris Fedja.</p>
+
+<p>Pavel alproksimiĝis al la fajro kun la kaldroneto plena de akvo.</p><!-- p.070 -->
+
+<p>„Nu, fraŭletoj“, li komencis post iometa silentado. „Ne bona afero
+okazis.“</p>
+
+<p>„Kio do?“ rapide demandis Kostja.</p>
+
+<p>„Mi aŭdis la voĉon de Vasja.“</p>
+
+<p>Ĉiuj ektremis.</p>
+
+<p>„Ĉu vere, ĉu vere?“ ekbalbutis Kostja.</p>
+
+<p>„Je Dio ... Mi kliniĝis al la akvo, subite mi estas vokata ... la
+voĉo de Vasja ... kvazaŭ el la akvo ... ‚Pavluŝa ... venu ĉi tien!‘
+Mi deiris; tamen mi ĉerpis iomete da akvo.“</p>
+
+<p>„Ho Dio, ho Dio!“ diris la knaboj, farante krucosignon. „La
+akvokoboldo ja vokis cin, Pavel“, aldiris Fedja. „Ni ĵus parolis pri
+li, pri Vasja...“</p>
+
+<p>„Ho, tio estas malbona signo“, malrapide diris Iljuŝa.</p>
+
+<p>„Nu, kion fari!“ diris Pavel decide. „Oni ne evitos sian sorton!“</p>
+
+<p>La knaboj eksilentis. La vortoj de Pavel, videble, profundanime ilin
+impresis. Ili kuŝigis sin antaŭ la fajro, intencante tie dormi.</p>
+
+<p>„Kio estas tio?“ demandis Kostja, duonlevante la kapon.</p>
+
+<p>„Tio &mdash; skolopoj<!-- originale: skalopoj --> flugas, fajfas...“</p>
+
+<p>„Kien ili flugas?“</p>
+
+<p>„Tien, kie, oni rakontas, ne ekzistas la vintro.“</p>
+
+<p>„Ĉu ekzistas tiaj landoj?“</p>
+
+<p>„Jes...“</p>
+
+<p>„Ĉu malproksime?“</p>
+
+<p>„Tre malproksime, trans varmaj maroj...“</p>
+
+<p>Kostja sopire ekĝemis kaj malfermis la okulojn.</p>
+
+<p>Jam pasis pli ol tri horoj de tiu tempo, kiam mi najbariĝis ĉe la
+knaboj. Fine leviĝis la luno; sed mi ĝin ne tuj rimarkis. Tiom ĝi
+estis malgranda kaj mallarĝa. La senluma nokto plu estis belega
+... Sed jam multaj steloj alproksimiĝis al la malhela rando de la
+tero; steloj, ankoraŭ<!-- p.071 --> antaŭ nelonge alte starintaj en la ĉielo. Ĉio
+eksilentis ĉirkaŭe, kiel kutime ĉio eksilentas antaŭ la mateno. Ĉio
+eniĝis en fortan senmovan antaŭmatenan dormadon.</p>
+
+<p>Ne tiel forte odoris la aero, kvazaŭ disverŝiĝis sur ĝin la mucido...
+Ne longaj estas someraj noktoj! La konversacio de la knaboj estis
+estingiĝanta kune kun la fajroj. La hundoj ankaŭ dormis... La
+ĉevaloj, kiom mi povis distingi en la apenaŭ lumtremetanta, malforta
+brileto de la steloj, ankaŭ estis kuŝantaj, mallevinte la kapojn.
+Kvazaŭ sveno ekkaptis min, mi ekdormetis...</p>
+
+<p>Freŝa flueto tuŝis mian vizaĝon. Mi malfermis la okulojn: jam
+mateniĝis... Oni ankoraŭ ne vidis la matenruĝon, sed la oriento jam
+blankiĝis... Kvankam neklare, mi jam povis vidi ĉirkaŭ mi ĉion...
+Palgriza ĉielo heliĝis, malvarmiĝis, ekbluiĝis; la steloj jen
+trembriletis, jen foriĝis... La tero malsekiĝis, la folioj kvazaŭ
+ŝvitis, ie aŭdiĝis jam vivaj voĉoj, kaj fluanta, frumatena venteto
+jam komencis vagi kaj flirti super la tero. Mia korpo respondis al ĝi
+per facila, gaja tremeto. Mi rapide ekstaris kaj alproksimiĝis al la
+knaboj. Ili ĉiuj dormis, kvazaŭ senvivuloj, ĉirkaŭ la finbruletanta
+lignaro; nur Pavel duonleviĝis kaj rigardis min fikse.</p>
+
+<p>Mi kapsalutis lin kaj foriris laŭlonge de la ekfumiĝinta rivero.
+Apenaŭ mi tramarŝis du verstojn, jam ĉirkaŭ mi ekverŝiĝis &mdash; unue<!-- originale: unŭe -->
+rozruĝaj, poste purpuraj, orkoloraj fluoj de la juna varma lumo ...
+elverŝiĝis sur la vasta herbejo malseka &mdash; antaŭe, malantaŭe &mdash; sur
+ekverdiĝintaj montetoj, de unu arbaro ĝis la alia, sur la longa
+polva vojo, brilantaj ekruĝiĝintaj arbustoj, sur la rivero, honteme
+bluiĝanta el sub la maldensiĝanta nebulo. Ĉio ekmoviĝis, vekiĝis,
+ekkantis, ekparolis... Kiel diamantaj radilumoj ekruĝiĝis grandpecaj
+gutoj de roso. Al mi renkonte flugis la sonorado, la sonoj, klaraj,
+laŭtaj,<!-- p.072 --> ŝajnis kvazaŭ<!-- originale: kzavaŭ --> ankaŭ lavitaj de la matena freŝmalvarmeto ...
+Subite preterpasis kure la ripozinta ĉevalaro, pelita de la konataj
+knaboj.</p>
+
+<p>Bedaŭrinde mi estas devigita aldiri, ke Pavel mortis en la sama jaro.
+Li ne dronis: li mortiĝis, falante de la ĉevalo ... Domaĝe, li estis
+bravulo!</p>
+
+
+
+<div class="section" id="nr4">
+<h2>POEMETOJ EN PROZO</h2>
+</div>
+
+<h3>HUNDO</h3>
+
+<p>Ni estas duope en la ĉambro &mdash; mi kaj mia hundo. Terura ventego
+blovas ekstere.</p>
+
+<p>Kontraŭe de mi sidas mia hundo kaj rigardas en miajn okulojn.</p>
+
+<p>Mi ankaŭ rigardas en ĝiajn okulojn.</p>
+
+<p>Kvazaŭ ion diri ĝi volas al mi. Ĝi estas muta, senvorta, ĝi ne
+komprenas sin mem, &mdash; sed mi ĝin komprenas.</p>
+
+<p>Mi komprenas, ke en tiu ĉi momento en ĝi, kiel ankaŭ en mi, vivas la
+sama sento, ke ne estas diferenco inter ni. Ni estas egalaj; en ĉiu
+de ni brulas, lumas sama tremetanta fajreto.</p>
+
+<p>Alflugos la morto, svingos sian malvarman, larĝan flugilon ...</p>
+
+<p>Kaj venos fino al ni!</p>
+
+<p>Kiu scios poste, kia fajreto brilis en mi kaj kia &mdash; en ĝi?</p>
+
+<p>Ne, tio ne besto kaj homo interŝanĝas rigardojn ...</p>
+
+<p>Du paroj da egalaj okuloj estas fiksitaj unu al la alia ...</p>
+
+<p>Kaj en ĉiu paro da okuloj, en la besto kaj en la homo, la sama vivo
+timeme sin alpremas al la vivo de l’ alia.</p><!-- p.073 -->
+
+
+<h3>SFINKSO</h3>
+
+<p>Flavete-griza sablo supre molaĉa, malsupre malmola ... sablodezerto
+sen fino ... Super tiu ĉi sabla ebenaĵo, super tiu ĉi maro el morta
+cindro, sin levas grandega kapo de egipta sfinkso.</p>
+
+<p>Kion volas elparoli tiuj ĉi dikaj, antaŭensaltintaj lipoj? tiuj ĉi
+senmove dislarĝigitaj, suprenfalditaj naztruoj &mdash; kion ili esprimas?
+Kion volas diri tiuj okuloj, duone ekdormintaj, duone atentemaj sub
+duobla arko de altaj brovoj? Ili volas ion eldiri! Ili eĉ diras ion,
+sed nur Ojdipus<a href="#Footnote42" class="fnanchor">[42]</a> povas solvi la enigmon, kompreni ilian senvortan
+paroladon.</p>
+
+<p>Ho ... sed mi ekkonas tiujn ĉi trajtojn &mdash; en ili estas nenio egipta.
+Blanka, mallarĝa frunto, elsaltantaj vangostoj, mallonga, rekta nazo,
+bela blankdenta buŝo, molaj lipharoj, krispa barbeto ... sur la kapo
+&mdash; &mdash; haramaso kun hardisiĝo ... larĝe disstarigitaj malgrandaj
+okuloj ... sed tio estas vi ... mia samlandano ... rusa kamparano? De
+kiam do vi iĝis sfinkso? Ĉu vi ankoraŭ ion volas elparoli? Jes, vi
+ankaŭ estas sfinkso.</p>
+
+<p>Viaj okuloj &mdash; &mdash; senkoloraj, sed profundaj &mdash; &mdash; parolas ankoraŭ.
+Ankaŭ sensona kaj enigma estas tiu parolado.</p>
+
+<p>Sed kie &mdash; do sin trovas via Ojdipus?</p>
+
+<p>Ho ve ... ne estas facile fariĝi via Ojdipus, vi, tutrusa sfinkso!</p>
+
+
+<h3>EGOISTO</h3>
+
+<p>Li posedis ĉion necesan por iĝi vipo de sia familio.</p>
+
+<p>Li naskiĝis bonsana, riĉa, kaj dum sia tuta vivo, restante<!-- p.074 --> riĉa kaj
+bonsana, li neniam agis malbone aŭ erare, ne diris nenecesan vorton
+kaj ne trompiĝis.</p>
+
+<p>Li estis senriproĉe honesta. Fiera pro sia honesteco, li turmentis
+per ĝi siajn parencojn, amikojn, konatojn.</p>
+
+<p>Lia honesteco estis kapitalo ... kaj li, kiel procentegisto, demandis
+por ĝi procentegojn.</p>
+
+<p>Lia honesteco ebligis al li kaj rajtigis lin esti senkompata kaj
+ne fari bonon, kio ne estis ordonita. Li estis senkompata, li ne
+bonfaradis ... ĉar la bonfarado ordonita ne estas bono ĝusta.</p>
+
+<p>Pri neniu li zorgis, krom pri si mem &mdash; ĉar li estis modela. Li
+sincere indignis, kiam aliaj ne zorgis pri li!</p>
+
+<p>Samtempe li ne opiniis sin mem egoisto. &mdash; Li plej severe mallaŭdegis
+kaj persekutis egoistojn. Kompreneble! &mdash; la egoismo de aliaj
+malhelpis al la lia.</p>
+
+<p>Ne sciante sin kapabla al ia erareto, li ne komprenis, ne toleris ies
+erareton. Li ĝenerale komprenis nenion kaj neniun, ĉar li tuta, de
+ĉiuj flankoj, de supre kaj sube, estis ĉirkaŭita nur de si mem.</p>
+
+<p>Li eĉ ne komprenis, kion signifas „pardoni“. Li mem al si ne havis
+okazon pardoni ... Kial do li devas pardoni aliajn?</p>
+
+<p>Antaŭ la juĝo de la propra konscienco, antaŭ la vizaĝo de sia Dio,
+li, miraklo, monstro de bona virtemo, levis la okulojn supren kaj
+elparoladis per firma, klara voĉo: „Jes, mi estas morala homo!“</p>
+
+<p>Li ripetos tiujn vortojn, mortonte, kaj nenio tremetos eĉ tiam en lia
+ŝtona koro, en la koro sen fendeto, sen makuleto ...</p>
+
+<p>Ho, la malbelo de la memkontentiĝa, nepardonema, malmultekoste
+akirita virteco, &mdash; ci estas pli abomeninda ol la malkaŝita malbelo
+de la malvirto!</p><!-- p.075 -->
+
+
+<h3>LAZURREGNO</h3>
+
+<p>Ho, lazurregno! Ho, lando de lazuro, lumo, juneco, feliĉo!</p>
+
+<p>Mi vidis vin ... en sonĝo ...</p>
+
+<p>Ni estis kelke da vojaĝantoj en belega, ornamita boato. Kvazaŭ brusto
+de cigno iĝis blanka velo sub tornitaj mastoj.</p>
+
+<p>Mi ne konis miajn kunvojaĝantojn, sed mi komprenis, ke ili estis same
+junaj, gajaj kaj feliĉaj kiel mi mem.</p>
+
+<p>Mi eĉ ilin ne rimarkis. Ni vidis ĉirkaŭ ni nur la senliman
+lazurkoloran maron, kovritan per oraj skvameretoj ... super nia kapo
+&mdash; la ĉielon samkorolan kiel tiu lazura maro ... Sur ĝi, triumfante
+kaj kvazaŭ ridante, ruliĝis la karesplena suno.</p>
+
+<p>Kaj de tempo al tempo aŭdiĝis inter ni rido sonora, gaja, kiel rido
+de dioj!</p>
+
+<p>Foje ies buŝo eligis vortojn, versojn, mirinde belajn, plenajn de
+forto kaj de inspiro ... Ŝajnis, ke la ĉielo mem resonas responde
+kaj la maro ĉirkaŭa tremetas pro sama sento ... Kaj poste ree estiĝis
+feliĉega silento ...</p>
+
+<p>Facile naĝante sur molaj ondoj, moviĝis nia rapidira boato. Ne la
+vento ĝin movis; ĝin direktis niaj propraj, ludantaj koroj. Ili ĝin
+portis tien, kien ni deziris.</p>
+
+<p>Ni renkontis insulojn, sorĉfabelajn, duondiafanajn insulojn,
+rebrilantajn kiel juvelŝtonoj kaj smeraldoj. Ebriigaj bonodoroj
+alvenis de rondigitaj bordoj. La unuaj el tiuj insuloj surŝutis
+nin per pluvo el rozoj kaj konvaloj. De aliaj subite leviĝis
+ĉielarkokoloraj, longflugilaj birdoj.</p>
+
+<p>La birdoj sin turnis super ni, la konvaloj kaj rozoj fandiĝis en
+perlsimila ŝaŭmo, glitanta laŭlonge de la glataj flankoj de nia
+boato. Kune kun la floroj alflugis dolĉaj sonoj. Aŭdiĝis inter ili
+virinaj voĉoj. Kaj ĉio ĉirkaŭa: la ĉielo, la maro, la bloviĝo de la
+velo supre,<!-- p.076 --> la plaŭdado de la akvofluo post la boato &mdash; ĉio parolis
+pri amo, pri feliĉiga amo!</p>
+
+<p>Kaj ŝi, kiun amis ĉiu el ni, ŝi estis ĉi tie &mdash; nevidebla kaj
+proksima ... Ankoraŭ unu momento &mdash; kaj jen &mdash; ekbrilos ŝiaj okuloj,
+ekfloros ŝia rideto ... ŝia mano tuŝos la vian kaj fortiros vin en
+neniam velkontan paradizon!</p>
+
+<p>Ho, regno lazura! Mi vidis vin ... en sonĝo ...</p>
+
+
+<h3>FESTO EN LA ĈIELO</h3>
+
+<p>Foje la Supera Estulo aranĝis grandegan feston en sia lazurlanda
+palaco.</p>
+
+<p>Li invitis ĉiujn virtojn. La virtoj ja estas sinjorinoj; &mdash; tial li
+ne invitis sinjorojn.</p>
+
+<p>Ili kuniĝis multnombraj ... grandaj kaj etaj. La etaj virtoj estis
+pli agrablaj, pli afablaj ol la grandaj. Sed ĉiuj ŝajnis kontentaj
+kaj ĝentile interkonversaciis, kiel decas al proksimaj parencoj kaj
+konatoj.</p>
+
+<p>Sed jen &mdash; la Supera Estulo rimarkis du belajn sinjorinojn, kiuj,
+ŝajne, ankoraŭ ne konis unu la alian.</p>
+
+<p>Li prenis la manon de l’ unu kaj alkondukis ŝin al la alia.</p>
+
+<p>„Dankemo!“ li diris, montrante la unuan.</p>
+
+<p>„Bonfarado!“ li diris, prezentante la duan.</p>
+
+<p>Ambaŭ virtoj tre ekmiris: dum la tempo, ke la mondo ekzistas &mdash; kaj
+ĝi estas sufiĉe malnova &mdash;, ili nun la unuan fojon renkontis unu la
+alian.</p>
+
+
+<h3>HALTU!</h3>
+
+<p>Haltu! Tia, kia mi vin vidas nun &mdash; restu por ĉiam en mia memoro! El
+viaj lipoj eliĝis lasta inspirplena sono, viaj okuloj ne brilas, sed
+estingiĝas, troplenaj de feliĉo, de kvietega konscio de l’ beleco,
+de tiu beleco, kiun vi sukcesis esprimi, de tiu beleco, al kiu vi
+etendas viajn triumfantajn, viajn laciĝantajn brakojn.</p><!-- p.077 -->
+
+<p>Kia lumo, pli maldensa, pli pura ol la sunlumo, surverŝas viajn
+membrojn, la faldetojn de via vestaĵo?</p>
+
+<p>Kia Dio per karesblovo de sia spiro forblovis de via frunto viajn
+disĵetitajn buklojn?</p>
+
+<p>Lia kisado brulas sur via pala, kvazaŭ marmora, frunto!</p>
+
+<p>Jen ĝi &mdash; la malkaŝita sekreto, la sekreto de l’ poezio, de l’ vivo,
+de l’ amo! Ne ekzistas alia senmorteco, &mdash; oni ne bezonas alian! &mdash;
+En tiaj momentoj vi estas bela!</p>
+
+<p>Ili forpasos &mdash; kaj vi estos ree iomete da cindro, virino, infano ...</p>
+
+<p>Sed tio vin ne interesas! En tiu momento vi iĝis pli alta, vi
+troviĝis ekster la pasema, templimita ... &mdash; Tiu via momento neniam
+finiĝos.</p>
+
+<p>Haltu! Permesu al mi esti partoprenanto de via senmorteco, faligu en
+mian animon la fajreron rebrilantan de via eterneco!</p>
+
+
+<h3>MORGAŬ<!-- originale: MORGAU -->! MORGAŬ!</h3>
+
+<p>Kiom vana, malplena, bagatela estas preskaŭ ĉiu tago travivita! Kiom
+malmulte da sekvoj ĝi postlasas! Kiel sensence, sensaĝe forkuris
+horoj post horoj!</p>
+
+<p>Tamen la homo ĉiam volas ekzisti; kara al li estas la vivado, li
+esperas, li atendas ion de l’ tempo estonta ... Ho, sed kian bonon?</p>
+
+<p>Sed kial li imagas, ke aliaj, venontaj tagoj ne estos similaj al la
+tago ĵus forpasinta?</p>
+
+<p>Li ne meditas pri tio. Li ĝenerale ne ŝatas mediti, &mdash; kaj li estas
+prava. &mdash;</p>
+
+<p>„Morgaŭ, morgaŭ“, li konsolas sin mem, ĝis kiam tiu „morgaŭ“
+entombigos lin.</p>
+
+<p>&mdash; Nu, se vi estos en la tombo, kontraŭvole vi ne meditos plu ...</p><!-- p.078 -->
+
+
+<h3>ROZO</h3>
+
+<p>La lastaj tagoj de l’ aŭgusto.</p>
+
+<p>La suno subiris ... Subita, fortega pluvo sen tondro, sen fulmo, ĵus
+estis transfluginta super vasta ebenaĵo.</p>
+
+<p>La ĝardeno antaŭ la domo fumis kaj brulis, tute surverŝita de la
+fajrego de la sunsubiro, de la pluvego ...</p>
+
+<p>Ŝi sidis ĉe la tablo en la salono kaj obstine enpense rigardis la
+ĝardenon tra la duonmalfermita pordo.</p>
+
+<p>Mi sciis, kio pasis tiam en ŝia animo. Mi sciis, ke post nelonga sed
+turmenta lukto, ŝi en tiu momento sin donis al la sento, kiu jam
+delonge estis pli forta ol ŝi ...</p>
+
+<p>Subite ŝi levis sin, rapide eliris en la ĝardenon kaj malaperis.</p>
+
+<p>Forpasis horo ... ankoraŭ unu ... ŝi ne revenis.</p>
+
+<p>Tiam mi levis min, eliris el la domo kaj iris laŭlonge de la aleo, en
+kiu, mi ne dubis, iris ŝi.</p>
+
+<p>Ĉio ĉirkaŭe mallumiĝis. Noktiĝis ... Sed sur la malseka sablo de la
+vojeto, hele ruĝiĝante en la mallumo, videbliĝis ia ronda aĵeto.</p>
+
+<p>Mi klinis min. Tio estis juna, apenaŭ disvolviĝinta rozo. Antaŭ du
+horoj mi vidis tiun ĉi rozon sur ŝia brusto.</p>
+
+<p>Mi zorge levis ĝin, kaj, reveninte en la salonon, mi kuŝigis ĝin sur
+la tablon, antaŭ ŝia seĝego.</p>
+
+<p>Ŝia vizaĝo paliĝis kaj samtempe pliviviĝis. Rapide, kun gaja
+konfuzo, ĉiuflanken rigardis ŝiaj mallevitaj, kvazaŭ malgrandiĝintaj,
+okuloj.</p>
+
+<p>Ŝi ekvidis la rozon, ekprenis ĝin, rigardis ĝiajn ĉifonitajn,
+malpurigitajn florfolietojn, sin turnis al mi &mdash; kaj ŝiaj okuloj,
+subite haltintaj, ekbrilis pro larmoj.</p>
+
+<p>„Pro kio vi ploras?“ demandis mi.</p>
+
+<p>„Pri ĉi tiu rozo ... Rigardu, kia ĝi iĝis...“</p><!-- p.079 -->
+
+<p>Mi ekvolis esprimi saĝecon.</p>
+
+<p>„Viaj larmoj forlavos la malpuron“, mi diris kun signifplena esprimo ...</p>
+
+<p>„Larmoj ne lavas, larmoj bruligas“, ŝi<!-- originale: ĝi --> respondis kaj, sin turninte al
+la kameno, ĵetis la floron en la mortantan flamon.</p>
+
+<p>„La fajro bruligos pli bone ... ol larmoj“, ŝi ekkriis kun ia vanteco
+&mdash; kaj ŝiaj okuloj, ankoraŭ brilantaj, ekridis provokante kaj feliĉe.</p>
+
+<p>Mi komprenis, ke ŝi ankaŭ estas ekbruligita.</p>
+
+
+<h3>NIMFOJ</h3>
+
+<p>Mi staris antaŭ monta plataĵo ĉirkaŭita de ĉenmontaro kvazaŭ de
+duonrondo. Juna, verda arbaro kovris ilin de supre ĝis malsupre.</p>
+
+<p>La diafana ĉielo suda estis blua; en la altaĵo brilludis sunradioj.</p>
+
+<p>Malsupre, kuŝitaj en la herbo, plaŭdetis rapidkuraj fontoj.</p>
+
+<p>Kaj mi ekmemoris antikvan legendon pri tio, kiel en la unua centjaro
+post kristnasko greka ŝipo naĝis sur la Egea maro.</p>
+
+<p>Estis tagmezo ... La vetero estis trankvila ... Subite, en la supro,
+iu klare diris: „Kiam vi preternaĝos la insulon, voku per laŭta voĉo:
+‚La granda Pan<a href="#Footnote43" class="fnanchor">[43]</a> estas mortinta!‘“</p>
+
+<p>La ŝipdirektanto miris kaj ektimis ... Sed, kiam la ŝipo venis preter
+la insulo, li obeis kaj vokis: „La granda Pan estas mortinta!“</p>
+
+<p>Kaj tuj, responde al lia voko, laŭlonge de la insula bordo (ĝi
+estis neloĝita) aŭdiĝis laŭtaj plorĝemoj, plendaj krioj: „Mortinta!
+Mortinta estas la granda Pan!“</p><!-- p.080 -->
+
+<p>Mi ekmemoris ĉi tiun legendon ... kaj stranga penso venis en mian
+cerbon. &mdash; Se mi vokus?</p>
+
+<p>Sed ĉio ĝojegis ĉirkaŭ mi ... mi ne povis pensi pri morto ... Mi do
+fortege elkriis: „Reviviĝis, reviviĝis la granda Pan!“</p>
+
+<p>Kaj tuj, &mdash; kia miraklo! responde al mia voko aŭdiĝis akorda ridado
+en la vasta duonrondo de l’ verda montaro, gajaj paroloj, plaŭdadoj.
+„Li reviviĝis! Pan reviviĝis!“ brusonis junaj voĉoj.</p>
+
+<p>Ĉio tie antaŭe subite ekridis, pli hele ol la alta suno, pli
+petoleme ol la fontoj, plaŭdetantaj sub la herbo. Aŭdiĝis rapidanta
+piedfrapo de malpezaj paŝoj, tra la verdaĵo vidiĝis marmora blanko de
+ondantaj tunikoj, viva ruĝo de nudaj korpoj. La nimfoj, driadoj<a href="#Footnote44" class="fnanchor">[44]</a>,
+bakĥaninoj<a href="#Footnote45" class="fnanchor">[45]</a> malsuprenkuris en la valon.</p>
+
+<p>Samtempe ili ĉiuj montriĝis ĉe la arbarrandoj. Bukloj disvolviĝis sur
+diinaj kapetoj, graciaj brakoj levas florkronojn kaj tamburinojn, &mdash;
+kaj la rido, brila, olimpa rido, kuras kaj malsuprenruliĝas kun ili.</p>
+
+<p>Antaŭe paŝas diino. Ŝi estas la plej alta, plej bela el ĉiuj &mdash; sur
+ŝia dorso sagujo, en la manoj pafarko, sur levitaj bukloj arĝenta
+luna falĉileto.</p>
+
+<p>Diana, ĉu tio estas ci?</p>
+
+<p>Sed subite haltis la diino ... kaj post ŝi ekhaltis ĉiuj nimfoj.</p>
+
+<p>Eksilentis la sonora ridado ... Mi vidis, kiel paliĝis la vizaĝo de
+la diino, subite mutiĝinta. Mi vidis, kiel ŝtoniĝis ŝiaj piedoj,
+kiel neesprimebla teruro malfermis ŝian buŝon, larĝigis la okulojn,
+fiksitajn malproksimen ... Kion ŝi ekvidis? Kion ŝi rigardis?</p>
+
+<p>Mi turnis min tieflanken, kien ŝi rigardis.</p><!-- p.081 -->
+
+<p>Sur la ĉielrando, post la malalta strio de kampoj, fajre brilis
+la pinto de l’ ora kruco sur la blanka sonorilejo de la kristana
+preĝejo. Tiun krucon ekvidis la diino.</p>
+
+<p>Mi aŭdis post mi daŭran ĝemsopiron, similan al la tremetado de
+rompiĝinta kordo. Kiam mi ree returniĝis, la nimfoj estis foriĝintaj.
+Ĉie, kiel antaŭe, estis verda la vasta arbaro, nur iuflanke, tra la
+branĉdensaĵo, vidiĝis, malaperante en la aero, blankaj pecetoj ...
+ĉu tio estis tunikoj de la nimfoj, aŭ la vaporo, leviĝanta el la vala
+fundo &mdash; mi ne scias ...</p>
+
+<p>Sed kiom bedaŭris mi la foriĝintajn diinojn!</p>
+
+<div class="footnotes">
+<p><b>Piednotoj</b></p>
+
+<div class="footnote" id="Footnote01">
+<p><span class="label">[1]</span> Kamparana domo en Nordruslando.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote02">
+<p><span class="label">[2]</span> Longa surtuto kuntirita ĉe la talio, nacia vestaĵo en
+Nordruslando.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote03">
+<p><span class="label">[3]</span> Pud = rusa pezmezuro (16,36 kilogramoj).</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote04">
+<p><span class="label">[4]</span> La servutuloj, kiuj plenumis diversajn servojn en la domo mem
+de gesinjoroj, estis nomataj: „kortanoj“. Diversaj ankaŭ estis la
+oficoj, okupitaj de ili.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote05">
+<p><span class="label">[5]</span> Diablo, arbarkoboldo: insultaj vortoj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote06">
+<p><span class="label">[6]</span> Pekis, nominte la diablon.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote07">
+<p><span class="label">[7]</span> Rusaj popolaj herooj, posedintaj eksterordinaran fortecon.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote08">
+<p><span class="label">[8]</span> Samovaro, temaŝino, en kiu oni boligas la akvon por prepari la
+teon.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote09">
+<p><span class="label">[9]</span> Akompanistinoj estis virinoj, kiuj ĉirkaŭis la nobelinon por
+amuzi<!-- originale: amusi --> ŝin, legi al ŝi laŭtvoĉe ktp. Ili estis, plejparte, nobelaj
+vidvinoj aŭ nobelaj fraŭlinoj el malriĉaj familioj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote10">
+<p><span class="label">[10]</span> Ili iris saluti la sinjorinon kaj, elpetante ŝian benon je ilia
+geedziĝo, ili alportis donacojn.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote11">
+<p><span class="label">[11]</span> Kun Dio, tiuj vortoj devis esti diritaj antaŭ ĉiu vojaĝo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote12">
+<p><span class="label">[12]</span> La ruĝa tuko, kun kiu oni iras svatiĝi je fraŭlino.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote13">
+<p><span class="label">[13]</span> En tiu tempo ĉiu urbo aŭ vilaĝo havis sian limbaraĵon.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote14">
+<p><span class="label">[14]</span> La mansvingo, gesto de senespero.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote15">
+<p><span class="label">[15]</span> La ĉambelano venis ĉiumatene al la sinjorino por raporti al ŝi
+pri domaj aferoj kaj ricevi ordonojn.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote16">
+<p><span class="label">[16]</span> Popola rimedo kontraŭ sveno.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote17">
+<p><span class="label">[17]</span> Ŝĉi = brasiksupo sen aŭ kun viando, rusa nacia manĝaĵo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote18">
+<p><span class="label">[18]</span> Versto, rusa distancmezuro, 1066 metroj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote19">
+<p><span class="label">[19]</span> La soldatedzino, en tiu epoko la militservo daŭris longe; tial
+la edzino de la soldato restis prizorgata de la tuta vilaĝo. Ankaŭ
+oni soldatigis ofte ribelajn servutulojn.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote20">
+<p><span class="label">[20]</span> Ikonoj: sanktaj bildfiguroj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote21">
+<p><span class="label">[21]</span> En Nordruslando, gubernio en la najbareco de la Moskvo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote22">
+<p><span class="label">[22]</span> Ĉevalkomercistoj vendas kaj aĉetas po amase ĉevalojn, paŝtigante
+ilin en la stepoj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote23">
+<p><span class="label">[23]</span> Insekto, pikanta precipe ĉevalojn; ruse: ovod; greke: ojstros;
+latine: oestrus; france: œstre; itale: estro; germane: Bremse.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote24">
+<p><span class="label">[24]</span> Karesnomoj de &mdash; Fedor, Pavel, Ilja, Konstantin kaj Ivan.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote25">
+<p><span class="label">[25]</span> Ĉerpejo, en la paperfabrikoj oni nomas la ejon, kie oni elĉerpas
+la paperon en pelvegoj. Ĝi troviĝas ĉe la digo mem, sub la rado de
+la papermuelilo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote26">
+<p><span class="label">[26]</span> Defluilo, laŭlonge de ĝi la akvo kuras al la rado.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote27">
+<p><span class="label">[27]</span> La eco de krucosigno, forpeli la ĉarmigon senditan de diablo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote28">
+<p><span class="label">[28]</span> „Pura“, la diablo ne havas sur ĝi potencon; „libera“, de diablaj
+servistoj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote29">
+<p><span class="label">[29]</span> La rusa popola fantazio lokas ĉie homfigurajn „spiritojn“: En la
+arbaro loĝas arbarkoboldo, malbona petolulo, kiu devojigas pasantojn.
+En la riveroj loĝas virinaspektaj estaĵoj = „nimfoj“. Ili allogas
+virojn. En la domo loĝas „domovoj“ = „domspiritoj“. Ĉiujn tiujn
+„spiritojn“ oni nomas „malicaj, malpuraj, malbonaj“. La krucosigno,
+farata en oportuna momento, forpelas la diablan forton. Estas lokoj,
+konataj kiel „malpuraj, malbenitaj“.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote30">
+<p><span class="label">[30]</span> Korvinoj, timemaj birdoj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote31">
+<p><span class="label">[31]</span> La bestoj, laŭ superstiĉaj kredoj, sentas diablan forton.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote32">
+<p><span class="label">[32]</span> Nomoj de la hundoj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote33">
+<p><span class="label">[33]</span> Kaftano, kamparana surtuto.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote34">
+<p><span class="label">[34]</span> „Sorĉa herbo“, havas econ disfosi la teron.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote35">
+<p><span class="label">[35]</span> „Gepatra sabato“ = sabato de la karnavala semajno, antaŭ la
+Grandega Fastado, kiu daŭras ĝis Paska dimanĉo. La tago, en kiu
+oni rememoras la mortintojn, simila al franca „Toussaint“, germana
+„Allerseelen“.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote36">
+<p><span class="label">[36]</span> Veremulo, homo bonmora, bonfaranta, vivanta laŭ Dia leĝo. &mdash; La
+kolombo estas opiniata sankta birdo. Sur sanktaj bildoj la popola
+fantazio personigas la „Sanktan spiriton“ en la figuro de kolombo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote37">
+<p><span class="label">[37]</span> La kamparanoj rusaj tiel nomas la sunan mallumiĝon, pensante, ke
+ĝi antaŭdiras tujan finiĝon de la mondo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote38">
+<p><span class="label">[38]</span> „Izba“, kamparana domo en Nordruslando.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote39">
+<p><span class="label">[39]</span> En la legendo pri la alveno de „Triŝka“, kiu pereigos homajn
+animojn, eble estas ripetata la legendo pri Antikristo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote40">
+<p><span class="label">[40]</span> Hejmsiduloj, en la senco: vi sidas hejme kaj nenion scias.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote41">
+<p><span class="label">[41]</span> Akvotruo, la akvo, kiu restas post la printempa degelo kaj
+rivera elbordiĝo; ĝi ofte ne sekiĝas eĉ somere.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote42">
+<p><span class="label">[42]</span> Ojdipus, lat. Oedipus, reĝo mita en Tebaj (Grekujo), solvis la
+enigmon de la Sfinkso, monstro, kiu mortigis ĉiun, kiu ne povis solvi
+ĝian enigmon. La grekoj imagis ĝin kiel virgulinon kun leona korpo
+kaj birdflugiloj. La egiptaj sfinksoj, kiel simboloj de l’ forto,
+estis regule viraj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote43">
+<p><span class="label">[43]</span> Greka paŝtista dio, dio de la verdiĝanta naturo.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote44">
+<p><span class="label">[44]</span> Arbarnimfoj.</p></div>
+
+<div class="footnote" id="Footnote45">
+<p><span class="label">[45]</span> Aninoj de Bakĥo, la dio de l’ vino.</p></div>
+</div>
+
+<div class="tnotes">
+<p><b>Notoj de transskribinto:</b></p>
+
+<p>Mi translokigis ĉiujn piednotojn al la fino de la teksto. Mi silente
+ĝustigis etajn interpunkciajn erarojn, kaj registris aliajn ŝanĝojn
+per html-aj komentoj. Ankaŭ originalajn paĝkomencojn mi simile
+registris.</p>
+</div>
+<div style='display:block; margin-top:4em'>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ NOVELOJ ***</div>
+<div style='text-align:left'>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Updated editions will replace the previous one&#8212;the old editions will
+be renamed.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright
+law means that no one owns a United States copyright in these works,
+so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United
+States without permission and without paying copyright
+royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part
+of this license, apply to copying and distributing Project
+Gutenberg&#8482; electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG&#8482;
+concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,
+and may not be used if you charge for an eBook, except by following
+the terms of the trademark license, including paying royalties for use
+of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for
+copies of this eBook, complying with the trademark license is very
+easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation
+of derivative works, reports, performances and research. Project
+Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away--you may
+do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected
+by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark
+license, especially commercial redistribution.
+</div>
+
+<div style='margin:0.83em 0; font-size:1.1em; text-align:center'>START: FULL LICENSE<br />
+<span style='font-size:smaller'>THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE<br />
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK</span>
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+To protect the Project Gutenberg&#8482; mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase &#8220;Project
+Gutenberg&#8221;), you agree to comply with all the terms of the Full
+Project Gutenberg&#8482; License available with this file or online at
+www.gutenberg.org/license.
+</div>
+
+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg&#8482; electronic works
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg&#8482;
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or
+destroy all copies of Project Gutenberg&#8482; electronic works in your
+possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a
+Project Gutenberg&#8482; electronic work and you do not agree to be bound
+by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person
+or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.B. &#8220;Project Gutenberg&#8221; is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg&#8482; electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg&#8482; electronic works if you follow the terms of this
+agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg&#8482;
+electronic works. See paragraph 1.E below.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation (&#8220;the
+Foundation&#8221; or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection
+of Project Gutenberg&#8482; electronic works. Nearly all the individual
+works in the collection are in the public domain in the United
+States. If an individual work is unprotected by copyright law in the
+United States and you are located in the United States, we do not
+claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,
+displaying or creating derivative works based on the work as long as
+all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope
+that you will support the Project Gutenberg&#8482; mission of promoting
+free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg&#8482;
+works in compliance with the terms of this agreement for keeping the
+Project Gutenberg&#8482; name associated with the work. You can easily
+comply with the terms of this agreement by keeping this work in the
+same format with its attached full Project Gutenberg&#8482; License when
+you share it without charge with others.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are
+in a constant state of change. If you are outside the United States,
+check the laws of your country in addition to the terms of this
+agreement before downloading, copying, displaying, performing,
+distributing or creating derivative works based on this work or any
+other Project Gutenberg&#8482; work. The Foundation makes no
+representations concerning the copyright status of any work in any
+country other than the United States.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other
+immediate access to, the full Project Gutenberg&#8482; License must appear
+prominently whenever any copy of a Project Gutenberg&#8482; work (any work
+on which the phrase &#8220;Project Gutenberg&#8221; appears, or with which the
+phrase &#8220;Project Gutenberg&#8221; is associated) is accessed, displayed,
+performed, viewed, copied or distributed:
+</div>
+
+<blockquote>
+  <div style='display:block; margin:1em 0'>
+    This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most
+    other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
+    whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
+    of the Project Gutenberg License included with this eBook or online
+    at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you
+    are not located in the United States, you will have to check the laws
+    of the country where you are located before using this eBook.
+  </div>
+</blockquote>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg&#8482; electronic work is
+derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not
+contain a notice indicating that it is posted with permission of the
+copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in
+the United States without paying any fees or charges. If you are
+redistributing or providing access to a work with the phrase &#8220;Project
+Gutenberg&#8221; associated with or appearing on the work, you must comply
+either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or
+obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg&#8482;
+trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg&#8482; electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any
+additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms
+will be linked to the Project Gutenberg&#8482; License for all works
+posted with the permission of the copyright holder found at the
+beginning of this work.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg&#8482;
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg&#8482;.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg&#8482; License.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including
+any word processing or hypertext form. However, if you provide access
+to or distribute copies of a Project Gutenberg&#8482; work in a format
+other than &#8220;Plain Vanilla ASCII&#8221; or other format used in the official
+version posted on the official Project Gutenberg&#8482; website
+(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense
+to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means
+of obtaining a copy upon request, of the work in its original &#8220;Plain
+Vanilla ASCII&#8221; or other form. Any alternate format must include the
+full Project Gutenberg&#8482; License as specified in paragraph 1.E.1.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg&#8482; works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg&#8482; electronic works
+provided that:
+</div>
+
+<div style='margin-left:0.7em;'>
+    <div style='text-indent:-0.7em'>
+        &bull; You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+        the use of Project Gutenberg&#8482; works calculated using the method
+        you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed
+        to the owner of the Project Gutenberg&#8482; trademark, but he has
+        agreed to donate royalties under this paragraph to the Project
+        Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid
+        within 60 days following each date on which you prepare (or are
+        legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty
+        payments should be clearly marked as such and sent to the Project
+        Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in
+        Section 4, &#8220;Information about donations to the Project Gutenberg
+        Literary Archive Foundation.&#8221;
+    </div>
+
+    <div style='text-indent:-0.7em'>
+        &bull; You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+        you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+        does not agree to the terms of the full Project Gutenberg&#8482;
+        License. You must require such a user to return or destroy all
+        copies of the works possessed in a physical medium and discontinue
+        all use of and all access to other copies of Project Gutenberg&#8482;
+        works.
+    </div>
+
+    <div style='text-indent:-0.7em'>
+        &bull; You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of
+        any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+        electronic work is discovered and reported to you within 90 days of
+        receipt of the work.
+    </div>
+
+    <div style='text-indent:-0.7em'>
+        &bull; You comply with all other terms of this agreement for free
+        distribution of Project Gutenberg&#8482; works.
+    </div>
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project
+Gutenberg&#8482; electronic work or group of works on different terms than
+are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing
+from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of
+the Project Gutenberg&#8482; trademark. Contact the Foundation as set
+forth in Section 3 below.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+works not protected by U.S. copyright law in creating the Project
+Gutenberg&#8482; collection. Despite these efforts, Project Gutenberg&#8482;
+electronic works, and the medium on which they may be stored, may
+contain &#8220;Defects,&#8221; such as, but not limited to, incomplete, inaccurate
+or corrupt data, transcription errors, a copyright or other
+intellectual property infringement, a defective or damaged disk or
+other medium, a computer virus, or computer codes that damage or
+cannot be read by your equipment.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the &#8220;Right
+of Replacement or Refund&#8221; described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg&#8482; trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg&#8482; electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium
+with your written explanation. The person or entity that provided you
+with the defective work may elect to provide a replacement copy in
+lieu of a refund. If you received the work electronically, the person
+or entity providing it to you may choose to give you a second
+opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If
+the second copy is also defective, you may demand a refund in writing
+without further opportunities to fix the problem.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you &#8216;AS-IS&#8217;, WITH NO
+OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT
+LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of
+damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement
+violates the law of the state applicable to this agreement, the
+agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or
+limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or
+unenforceability of any provision of this agreement shall not void the
+remaining provisions.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg&#8482; electronic works in
+accordance with this agreement, and any volunteers associated with the
+production, promotion and distribution of Project Gutenberg&#8482;
+electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,
+including legal fees, that arise directly or indirectly from any of
+the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this
+or any Project Gutenberg&#8482; work, (b) alteration, modification, or
+additions or deletions to any Project Gutenberg&#8482; work, and (c) any
+Defect you cause.
+</div>
+
+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg&#8482;
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Project Gutenberg&#8482; is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of
+computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It
+exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations
+from people in all walks of life.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg&#8482;&#8217;s
+goals and ensuring that the Project Gutenberg&#8482; collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg&#8482; and future
+generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see
+Sections 3 and 4 and the Foundation information page at www.gutenberg.org.
+</div>
+
+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation&#8217;s EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by
+U.S. federal laws and your state&#8217;s laws.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+The Foundation&#8217;s business office is located at 809 North 1500 West,
+Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up
+to date contact information can be found at the Foundation&#8217;s website
+and official page at www.gutenberg.org/contact
+</div>
+
+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Project Gutenberg&#8482; depends upon and cannot survive without widespread
+public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine-readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To SEND
+DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state
+visit <a href="https://www.gutenberg.org/donate/">www.gutenberg.org/donate</a>.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Please check the Project Gutenberg web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations. To
+donate, please visit: www.gutenberg.org/donate
+</div>
+
+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>
+Section 5. General Information About Project Gutenberg&#8482; electronic works
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project
+Gutenberg&#8482; concept of a library of electronic works that could be
+freely shared with anyone. For forty years, he produced and
+distributed Project Gutenberg&#8482; eBooks with only a loose network of
+volunteer support.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Project Gutenberg&#8482; eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in
+the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not
+necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper
+edition.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+Most people start at our website which has the main PG search
+facility: <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>.
+</div>
+
+<div style='display:block; margin:1em 0'>
+This website includes information about Project Gutenberg&#8482;,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+</div>
+
+</div>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/old/66037-h/images/cover.jpg b/old/66037-h/images/cover.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9bf6bfa
--- /dev/null
+++ b/old/66037-h/images/cover.jpg