Initial commit

5 files changed, 6229 insertions, 0 deletions

diff --git a/66037-0.txt b/66037-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..0497930
--- /dev/null
+++ b/66037-0.txt
@@ -0,0 +1,3027 @@
+The Project Gutenberg eBook of Elektitaj noveloj, by Ivan Sergeevich

+Turgenev

+

+This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and

+most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions

+whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms

+of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at

+www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you

+will have to check the laws of the country where you are located before

+using this eBook.

+

+Title: Elektitaj noveloj

+

+Author: Ivan Sergeevich Turgenev

+

+Translator: Alexandra Mexin

+

+Release Date: August 11, 2021 [eBook #66037]

+

+Language: Esperanto

+

+Character set encoding: UTF-8

+

+Produced by: Andrew Sly, Miroslav Malovec and the Online Distributed

+             Proofreading Team at https://www.pgdp.net (his file was

+             produced from images generously made available by Biblioteka

+             Cyfrowa KUL.)

+

+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ NOVELOJ ***

+

+  INTERNACIA

+  MONDLITERATURO

+

+  Kolekto de la plej famaj verkoj

+  el ĉiuj naciaj literaturoj

+

+  FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1923

+  ESPERANTO-FAKO

+

+

+

+

+I. S. TURGENEV

+

+ELEKTITAJ NOVELOJ

+

+  El la rusa originalo tradukis

+  Alexandra Mexin

+

+  FERDINAND HIRT & SOHN EN LEIPZIG / 1923

+  ESPERANTO-FAKO

+

+ĈIUJ RAJTOJ ESTAS REZERVATAJ

+

+PRESEJO BREITKOPF & HÄRTEL, LEIPZIG

+

+

+

+

+TABELO DE ENHAVO

+

+                      Paĝo

+  Antaŭparolo kun biografio de Ivan S. Turgenev   7

+  Mumu                                           13

+  Beĵin-Herbejo                                  50

+  Poemetoj en prozo                              77

+    Hundo -- Sfinkso -- Egoisto -- Lazurregno --

+    Festo en la ĉielo -- Haltu! -- Morgaŭ! Morgaŭ!

+    -- Rozo -- Nimfoj.

+

+

+

+

+ANTAŬPAROLO

+

+KUN BIOGRAFIO DE IVAN S. TURGENEV

+

+

+La librokolekto „Internacia Mondliteraturo“ havas la taskon,

+konigi al la Esperantistaro per karakterizaj verkoj la plej famajn

+verkistojn de diversaj nacioj. Starante antaŭ la demando, kiu

+_rusa_ poeto meritas, kiel unua reprezenti la literaturon de sia

+popolo en ĉi tiu libroserio, oni sen hezito donos sian voĉon al

+_Ivan Turgenev_; ĉar lin antaŭ ĉiuj honoras la ĝenerala juĝo, ke li

+estas inter la rusaj verkistoj „la plej klasika“. Krome oni nomis

+lin ankaŭ „la plej eŭropa“, aludante per tio, ke Turgenev estis la

+arta reprezentanto de la „Okcidentemuloj“, rusa partio politika kaj

+literatura, kiu volis enigi en Ruslandon la tuteŭropan modernan

+kulturon kun ĝiaj klereco kaj liberecaj ideoj. Pro tio neruso plej

+bone komencos la studadon de la rusa literaturo per ĉi tiu poeto,

+ĉar liaj pensmaniero kaj stilo estas por ĉiu klaraj kaj facile

+kompreneblaj, kaj li kvazaŭ sur oportuna vojo enkondukas en la

+fremdecan regnon de la rusa animo.

+

+La epoko, en kiu ekverkis Turgenev, estas ĉefe karakterizita per la

+mizera stato de sklaveco, en kiu vivis grandega parto de la rusa

+popolo. Regis tiam ankoraŭ la malbeninda sistemo de l’ servuto, kiu

+subigis ĉiujn sociajn rilatojn al siaj kruelaj leĝoj. Sub la „servuta

+rajto“ ekzistis nur du precipaj klasoj: sinjoroj kaj servutuloj. La

+rusa regnestraro sub Nikolaj Ia celis per ĉiuj rimedoj daŭrigi kiel

+eble plej longe tiun staton. Tial ĝi malpermesis kaj persekutis ĉion,

+kio povus -- rekte aŭ malrekte -- akceli la forigon de la servuto.

+Per feraj manoj la registaro retenis la kamparanojn, kiuj aspiris la

+liberecon, kaj same la sklavposedantojn, kiuj mem protestis kontraŭ

+la indigninda sklaveco de siaj sampopolanoj. Estis sinjoroj, kies

+konscienco ne permesis al ili ĝui komfortan vivadon, kiam apud ili

+suferis homoj, sur kies sango kaj larmoj apogiĝis la „civilizacio“ de

+tiu epoko.

+

+Tamen tre forte staris ankoraŭ la muroj de la sklaveco kaj

+nerompeblaj ŝajnis la katenoj de l’ mallibero. La ribeloj de la

+servutuloj estis subpremataj per pafiloj kaj kanonoj, kaj malfortaj

+estis la voĉoj de tiuj servutsinjoroj, kiuj -- kvankam hontante pri

+la malhonesteco de la aĉetado, vendado kaj ekspluatado de homoj kiel

+de bestoj -- tamen ne riskis malkaŝe kaj kuraĝe _agi_ kontraŭ tiu

+profunde enradikiĝinta institucio. Sed ekstaris aliaj -- noblaj kaj

+bravaj filoj de Ruslando, kiuj ne povis toleri senage tiun hontegon

+kaj laŭte protestis kontraŭ la servuto je la nomo de vera amo al sia

+patrolando, je la nomo de la piedpremitaj homrajtoj. Ivan Turgenev

+apartenis al tiuj noblaj kaj bravaj homoj.

+

+_Ivan Sergejeviĉ Turgenev_ (1818-1883) naskiĝis en la urbo Orel,

+en riĉa nobela familio. Sian infanaĝon li pasigis en la granda

+vilaĝobieno Spasskoje-Lutovinovo, kiu apartenis al lia patrino. En

+tiu tempo estis kutimo en la nobelaj familioj, inviti eksterlandajn

+edukistojn. Tial la juna Turgenev havis guvernantojn francajn

+kaj germanajn kaj parolis perfekte tiujn du lingvojn. Malgraŭ la

+senzorga, luksa vivo la juna Turgenev ne estis feliĉa. Li tro frue

+rimarkis la malgajan sorton de la servutularo, bedaŭrinde en sia

+hejmo mem. Lia patrino estis kruela al la servutularo kaj hejma

+servistaro. Por ĉiam en la juna animo de la estonta eminenta verkisto

+restis la malgajaj okazintaĵoj el la vivo de la kamparanoj, la

+sklavoj de la sinjoroj. Dekunujara Turgenev estis sendata al Moskvo

+en edukejon, kie li perfekte ellernis ankaŭ la anglan lingvon.

+Dekkvinjara li jam iĝis studento de la Moskva universitato, kie li

+studis historion kaj filologion. Sed baldaŭ li estis devigata reveni

+en la vilaĝon, ĉar lia patro mortis.

+

+Unu jaron Turgenev pasigis en la bieno de sia patrino. Iliaj

+interrilatoj malboniĝis pro tio, ke Turgenev ne povis toleri ŝian

+kruelan konduton al la servutularo, kaj la fiera, despotema nobelino

+ne ŝatis la humanajn ideojn de sia filo. Turgenev forlasis la

+hejman vilaĝon por viziti la Peterburgan universitaton. Atinginte

+la gradon de kandidato, li vojaĝis en la jaro 1838a al Germanlando

+kaj studis ĉe la Berlina universitato klasikan filologion, historion

+kaj filozofion. Reveninte en sian patrujon post du jaroj, Turgenev

+definitive disiĝis de sia patrino, rifuzis monrimedojn de ŝi kaj

+komencis vivi de siaj literaturaj laboroj.

+

+Turgenev dediĉis en la komenco de sia literatura agado sian grandegan

+verkistan talenton al la priskribo de la malgaja vivado de la

+servutularo. Liaj rakontoj el la kamparana vivo aperis en la jaro

+1852a sub la titolo: „Memoraĵoj de ĉasisto“. La libro faris tre

+grandan impreson sur la legantojn kaj fondis lian famon. Kun veremo

+Turgenev kuraĝe montras en ĝi la hontindan sklavostaton de milionoj

+da rusoj. La caro Aleksander IIa, tiam ankoraŭ kronprinco, tre ŝatis

+la libron de Turgenev. La bela rakontaro sendube akcelis multe la

+liberigon de la kamparanoj en la jaro 1861a.

+

+En la jaro 1856a Turgenev transloĝiĝis en Parizon, kie li restis

+ĝis sia morto. Tie li skribis siajn rimarkindajn romanojn: „Nobela

+nesto“, „Patroj kaj infanoj“ kaj aliajn. Krom admirinda beleco de la

+lingvo kaj de la stilo, krom la arto belege priskribi ia naturon,

+la verkoj de Turgenev estas plenaj de humanaj ideoj. Tiu ĉi granda

+verkisto alvokas la kompaton al ĉiuj malfeliĉuloj kaj persekutatoj,

+la amon al ĉio nobla kaj ideala. Mortinte en la jaro 1883a en

+Bougival apud Paris, Turgenev estis enterigata en Peterburgo, en la

+famkonata tombaro Volkova, kie ripozas apud li en eterna dormado

+ankaŭ aliaj eminentaj kaj noblaj filoj de la rusa lando ...

+

+Baldaŭ Turgenev iĝis famglora ankaŭ en eksterlando. Eminentaj aŭtoroj

+skribis pri li kaj liaj verkoj: Daudet, Renan, Carlyle k. a. --

+Turgenev estis amiko de Merimée, Flaubert, Rolstown kaj Tennyson. --

+Li apartenas al la tuta homaro!

+

+La noveloj de Turgenev, kiujn mi elektis por ĉi tiu libro, apartenas

+al diversaj periodoj de lia verkado.

+

+La novelo „_Mumu_“ aperis en la jaro 1852a. Sub ĝia arta vesto

+kaŝiĝas akra kritiko kontraŭ la socia institucio, kiu permesis la

+sklavigon de homo per alia homo. Kaprica maljuna nobelino forprenas

+de liaj terkulturaj laboroj surdmutan grandegulon, Gerasim, kaj

+destinas lin kortgardisto por sia domo en Moskvo. Apenaŭ kutimiĝinte

+al la nova vivo en la grandurbo, la soleca Gerasim ekamas la humilan,

+simplaniman lavistinon Tatjana. Sed, laŭ ordono de la sinjorino,

+Tatjana estas edzinigata kun drinkemulo. Poste Gerasim koraliĝas

+al la hundeto Mumu, kiun li trovis kaj prenis kun si, sed ree la

+sinjorino, al kiu la hundeto de ŝia servutulo ne montris la atenditan

+respekton, ĉagrenas la bonkoran mutulon, ordonante forigi la hundon.

+Fine Gerasim devas mem dronigi sian karulon. La angla verkisto

+Carlyle nomis la novelon „Mumu“ la plej kortuŝa el ĉiuj rakontoj,

+kiujn li iam legis.

+

+La dua rakonto „_Beĵin-Herbejo_“ estas prenita el la libro

+„Memoraĵoj de ĉasisto“, aperinta en la jaro 1852a. Ĉasante Turgenev

+pasigas la nokton sur la Beĵin-Herbejo en la societo de kamparanaj

+knaboj, kiuj dumnokte gardas paŝtiĝantajn ĉevalojn. La simpla elkora

+babilado de la knaboj konigas al ni rusajn superstiĉojn, kiuj devenas

+parte de la malklereco -- la kamparanoj ne povas klarigi naturajn

+fenomenojn -- parte estas restaĵoj de la idolana religio, kiu

+strange intermiksiĝas en kredoj kaj ritoj kun la kristana. -- La bela

+rakonto estas kvazaŭ kadrumita de admirinda naturpriskribo.

+

+Kiel fina akordo sonas la lirikaj „_Poemetoj en prozo_“, aperintaj

+en la jaro 1881a. La lacanima majstro esprimas en ili krom altaj

+tuthomaraj ideoj ankaŭ siajn proprajn personajn sentojn, meditas pri

+sia sorto, pri morto kaj senmorteco.

+

+Alexandra Mexin.

+

+

+

+

+MUMU

+

+

+En unu el la stratoj malproksimaj de la centro, en Moskvo, en griza

+domo, kun blankaj kolonoj, interetaĝo kaj kurbiĝinta balkono, loĝis

+iam nobela vidvino kun multnombra hejmanaro. Ŝiaj filoj havis

+oficon en Peterburgo, ŝiaj filinoj estis edziniĝintaj; ŝi eliradis

+malofte el sia domo kaj en soleco pasigis la lastajn jarojn de sia

+avara, enuiga maljunaĝo. Jam delonge preterpasis ŝia tago, sengaja,

+malserena; sed ŝia vespero estis pli malluma ol la nokto mem.

+

+El ŝia tuta servantaro la plej rimarkinda persono estis la

+kortgardisto Gerasim, viro altkreska, grandegulo, sed naskita

+surdmuta. La sinjorino prenis lin el la vilaĝo, kie li vivis sola, en

+malgranda „izba“[1], loĝante dise de siaj fratoj. Li fervore plenumis

+siajn devojn, kiel servutulo.

+

+Eksterorde fortega, li laboris kvaroble pli ol iu alia -- li estis

+kapabla je ĉiu laboro. Estis ĝojo observi lin, kiam li plugis:

+kunpremante per siaj grandegaj manplatoj la plugilon, li ŝajne

+sen helpo de sia ĉevalo tratranĉis la elastan terbruston. Aŭ, dum

+la falĉado, li tiel ege skuadis la falĉilon, kvazaŭ li forfalĉus

+betulojn kune kun la radikoj. Kiam li rapide, senhalte draŝis per

+triarŝinlonga draŝilo, tiam moviĝis kiel leviloj la longformaj kaj

+malmolaj muskoloj de liaj ŝultroj. Pro ĉiama silento lia laborado

+ŝajnis solene grava. Li estis bravulo kaj ĉia fraŭlino volonte

+edziniĝus kun li, se li ne estus surdmutulo.

+

+Tiun Gerasim-on oni venigis al Moskvo, aĉetis por li botojn; je

+la somero oni kudris por li kaftan-on[2], je la vintro-felpelton,

+enmanigis al li ŝovelilon kaj balailon -- kaj li ricevis la oficon de

+kortgardisto.

+

+Ne plaĉis al li komence lia nova vivmaniero. De sia infanaĝo li estis

+kutimita al kampaj laboroj, al kamparana vivado. Fremda inter aliaj

+homoj pro sia malfeliĉo, li elkreskis muta, fortikega, kiel arbo sur

+fekunda grundo. Translokita en la urbon, li ne komprenis, kio al li

+okazis. Li enuis, ne komprenante ion, kiel nenion komprenas juna

+sanplena bovo, kiun oni ĵus forprenis de la kampo, kie li paŝtiĝis

+en longkreska suka herbo, forprenis, metis en vagonon fervojan kaj

+jen -- oni ĝin forveturigas, surŝutante ĝian grasdikan korpon per

+fumo, per fajreroj, per onda vaporo; rapidege oni forigas ĝin, brue,

+knare -- sed kien -- tion nur Dio scias!

+

+Sian novan okupon Gerasim, post pena kampara laborado, komparis je

+amuzo. Post duonhoro lia laboro estis farita, kaj li ree senokupe

+haltis meze de la korto; li observis mirigite, malfermante la buŝon,

+ĉiujn preterpasantojn, kvazaŭ li volus fine ekscii de ili la solvon

+de sia enigma situacio.

+

+Aŭ li sin kaŝis ien, en angulon, kaj forĵetinte malproksimen la

+balailon kaj ŝovelilon, li kuŝigis sin, tuŝante la teron per sia

+vango, kaj restis senmove dum kelke da horoj, kiel kaptita besto.

+

+Sed la homo kutimiĝas al ĉio, kaj ankaŭ Gerasim kutimiĝis fine al la

+urba vivado. Li ne havis tro da okupo: lia ofico konsistis en tio,

+ke li devis purigi la korton, dufoje ĉiutage venigi la barelon kun

+akvo, provizi la domon je ligno kaj dishaki ĉi tiun, ankaŭ por la

+kuirejo, ne enlasi fremdulon kaj dumnokte gardi la korton.

+

+Verdire, li fervore plenumis sian devon: nek ligneron, nek balaaĵon

+oni povis trovi en la korto.

+

+Se restis en la pluvokoto ie la ĉevalaĉo, kiu tiris la akvobarelon,

+li ne nur la ĉaron, sed eĉ la ĉevalon per unu movo de siaj ŝultroj

+forpuŝis. Aŭ li hakis lignon: la hakilo sonoris en liaj manoj, kiel

+vitro, ĉiuflanken flugis ligneroj, ŝtipetoj. Kio koncernis fremdulojn

+-- li, unu nokton, kaptinte du ŝtelistojn, tiel frapis unu kontraŭ

+la alia per la fruntoj, ke post tio oni eĉ ne bezonis konduki ilin

+en la policejon. Pro tio ĉiuj en la kvartalo tiel lin timegis, ke

+preterpasantaj eĉ dumtage fremduloj, ne friponoj, ekvidante la

+teruran kortgardiston, faris timgestojn kaj lin krivokis, kvazaŭ li

+povis ilin aŭdi.

+

+Kun la servantaro Gerasim ne estis tro amikema, -- ili lin timis --

+sed tamen li konsideris ilin „siaj“.

+

+Ili interkompreniĝis helpe de signoj; -- li plenumis akurate ĉiujn

+ordonojn, sed konsciis siajn rajtojn, kaj neniu kuraĝis okupi lian

+lokon ĉetable. Ĝenerale, Gerasim estis severmora, serioza kaj ŝatis

+ordon en ĉio. Li eĉ al la kokoj ne permesis lukti: ekvidante tion,

+li tuj kaptis ilin je la piedoj, turnis ilin dekfoje en la aero kaj

+disigis ilin. En la korto de la sinjorino troviĝis ankaŭ anseroj;

+ansero estas, kiel oni scias, birdo serioza, meditema. Gerasim ilin

+estimis, li vartis kaj manĝigis ilin; li mem similis je ia gravmiena

+viransero.

+

+Kiel loĝejon oni destinis por li la ĉambreton super la kuirejo,

+kiun li aranĝis mem, laŭ sia plaĉo. Li konstruis mem sian liton el

+kverkbretoj sur kvar ŝtipegoj -- vere gigantecan liton: ĝi ne estus

+kurbiĝinta eĉ sub centpuda ŝarĝo[3].

+

+Sub la lito staris forta kestego kaj en la angulo -- tableto

+samspeca. Ĉe la tableto -- la tripieda seĝo, malalta, tiel

+solidedaŭra, ke Gerasim ĝin levis, faligis kaj nur ridetis.

+

+Li fermis sian ĉambreton per seruro simila je kalaĉeto, nur nigra; la

+ŝlosilon de tiu seruro Gerasim ĉiam portis sur sia zonumo.

+

+Li ne ŝatis, ke oni venas al li.

+

+Tiel forpasis unu jaro, post kies fino io okazis al Gerasim.

+

+La maljuna sinjorino, kies korton gardis Gerasim, laŭ malnovaj

+kutimoj, havis multnombran geservistaron. En ŝia domo estis ne nur

+lavistinoj, kudristinoj, meblistoj, tajloroj kaj tajlorinoj, sed

+ankaŭ ĉevalarmajisto. Li, krome kuracis bestojn kaj kortanojn[4].

+Li estis domkuracisto por la sinjorino, ankaŭ estis botisto, kiun

+oni nomis Kapiton Klimov, drinkemulo. Klimov opiniis sin mem -- homo

+ofendita, ne ŝatata laŭ sia indeco, klerulo. Li pensis, ke li devus

+loĝi en la ĉefurbo, ne en Moskvo, senokupe, en ia forgesita angulo.

+Se li drinkis, li tion faris pro ĉagreno, kiel li mem klarigis,

+akcentante ĉiun vorton kaj frapante sian bruston.

+

+Unu fojon la sinjorino konversaciis pri li kun sia ĉambelano Gavrila,

+kiu ŝajne jam ĉe la naskiĝo estis destinita por esti ĉefa persono, se

+oni juĝis laŭ liaj flavaj okuletoj kaj la nazo, simila je anasbeko.

+

+La sinjorino bedaŭris la malbonmoralecon de Kapiton, kiun

+antaŭvespere oni trovis ie sur la strato.

+

+„Jen, Gavrila“, ŝi ekparolis subite, „ĉu ni lin edzigu, kion ci

+pensas? Eble li serioziĝos.“

+

+„Kial do lin ne edzigi? Tre bone tio estos“, respondis Gavrila.

+

+„Jes, sed kiu konsentos edziniĝi kun li?“

+

+„Kompreneble, sed laŭ via deziro. Li tamen estas al io taŭga. Ni ne

+malesperu.“

+

+„Ŝajne Tatjana al li plaĉas.“

+

+Gavrila volis ion kontraŭdiri, sed kunpremis la lipojn.

+

+„Jes, li svatiĝu je Tatjana“, decidis la sinjorino, flarante tabakon

+plezure. „Ĉu ci aŭdas?“

+

+„Laŭ via ordono“, diris Gavrila kaj foriris.

+

+Reveninte en sian ĉambron (ĝi troviĝis en la flank-konstruaĵo

+kaj en ĝi estis amasigitaj forĝumitaj kestoj), Gavrila unue

+forsendis sian edzinon, poste sin sidigis ĉe la fenestro kaj

+enpensiĝis. La neatendita ordono de la sinjorino starigis antaŭ li

+malfacilan taskon. Fine li ekstaris kaj venigis Kapiton-on. Kapiton

+estis veninta ... Sed antaŭ ol ni komunikos al la legantoj ilian

+konversacion, ni opinias necesa, rakonti per nemultaj vortoj pri

+Tatjana, kun kiu estis devigita edziĝi Kapiton, kaj pri tio, kial la

+ordono de la sinjorino embarasis la ĉambelanon.

+

+Tatjana, lavistino (ŝi estis lerta kaj lavis nur delikatajn

+tolaĵojn), estis dudekokjara virino, eta, maldika, blonda, kun

+makuletoj sur la maldekstra vango. Makuletoj, kun kiuj oni naskiĝas

+sur la maldekstra vango, estas malbona antaŭsigno en Ruslando --

+la antaŭdiro de la malfeliĉa vivo ... Tatjana ne povis laŭdi sian

+sorton. De sia junaĝo ŝi estis maldorlotita; ŝi laboradis pene, ne

+vidante ian kareson.

+

+Oni vestigis ŝin iel. Ŝi ricevis mizeran salajron. Ŝi preskaŭ

+ne posedis parencaron: ia maljuna ŝlosilgardisto, forlasita en

+kamparbieno pro netaŭgeco, estis ŝia onklo, aliaj ŝiaj onkloj estis

+kamparanoj -- jen ĉio. Oni ŝin opiniis iam belulino, sed ŝia beleco

+tre frue foriĝis. Ŝi estis tre humila, homtima; pri si mem ŝi

+sentis indiferenton, aliaj ŝin teruris. Ŝi pensis nur pri unu

+afero: fini ŝian laboron ĝis la fiksita horo, neniam parolis kun iu

+kaj tremetadis pro la nomo nur de la sinjorino, kvankam tiu apenaŭ

+ŝin konis laŭvide. Kiam oni venigis Gerasim-on el la kamparo, ŝi

+preskaŭ svenis pro teruriĝo, ekvidante lian grandegan figuron. Ŝi

+ĉiam evitis renkonti kun li, ŝi eĉ fermis la okulojn, kiam hazarde

+ŝi preterkuris lin, rapidante el la domo en la lavejon. Gerasim

+komence tute ne atentis ŝin. Poste li ridetadis, ŝin renkontante,

+poste ŝin longe fiksrigardadis kaj fine -- ekamis ŝin. Ŝi plaĉis

+al li pro kio -- Dio tion scias: ĉu pro ŝia milda vizaĝesprimo,

+ĉu pro la timemo de ŝiaj movoj. Unu fojon ŝi trapasis la korton,

+singardeme tenante en disstarigitaj fingroj amelumitan bluzeton de

+la sinjorino -- iu ekkaptis forte ŝian kubuton. Ŝi returniĝis,

+ekkriis -- malantaŭe staris Gerasim. Malsaĝe ridante kaj karese

+muĝante, li aletendis mielkuketon kokforman kun orumitaj vosto kaj

+flugiloj. Ŝi volis rifuzi, sed li perforte ĝin enŝovis en ŝian

+manon, kapbalancis, foriris kaj, rigardante reen, ankoraŭfoje ekmuĝis

+ion amikecan. Depost tiu tago li ŝin sekvis: kien ajn ŝi iris, ŝi ĉie

+vidis lin antaŭ si. Li renkonte ridetis, eltiris rubandon, kaŝitan

+ĉebruste, kaj ĝin donacis al ŝi, forviŝis antaŭ ŝi la polvon per

+la balailo. La malfeliĉa fraŭlino estis tre embarasita pro tio.

+Baldaŭ ĉiuj domanoj eksciis pri la faroj de la muta kortgardisto.

+Tatjana estis kvazaŭ surŝutata de mokvortoj, eldiroj, ŝin trafantaj,

+pikaludoj. Sed neniu tamen kuraĝis mokaĉi pri Gerasim: li ne ŝatis

+ŝercojn; ankaŭ ŝin oni ne maltrankviligis en lia ĉeesto. Nevole la

+fraŭlino estis de li protektata. Kiel ĉiuj surdmutuloj, li estis

+tre komprenema kaj tuj rimarkis, ke oni mokas pri li aŭ ŝi. Unu

+fojon, dum la tagmezmanĝo, la ĉambelanino insultis Tatjana-n tiel,

+ke la kompatindulino preskaŭ estis ekploronta pro ĉagreno. Subite

+Gerasim leviĝis, etendis sian brakon, metis sian manegon sur la

+kapon de la ĉambelanino kaj tiel malafable, furioze rigardis ŝin, ke

+ŝi kurbiĝis super la tablo. Ĉiuj eksilentis. Gerasim prenis ree la

+kuleron kaj daŭrigis sorbmanĝi la brasiksupon. „Jen -- muta diablo,

+arbarkoboldo“[5], duonvoĉe ĉiuj balbutis, -- la ĉambelanino levis sin

+kaj foriris en la servistinejon.

+

+Aliafoje, rimarkinte, ke Kapiton, tiu Kapiton, pri kiu mi ĵus

+rakontis, tro amindume konversaciis kun Tatjana, Gerasim faris al li

+fingrosignon, ke li alproksimiĝu, kondukis lin en la veturilejon; tie

+li, preninte la pinton de la timono, neforte, sed signifplene minacis

+per ĝi.

+

+Ĉi ĉion li faris nepunate. Vere, la ĉambelanino, enirinte la

+servistejon, tuj svenis kaj ĝenerale tiel lerte agis, ke la saman

+tagon la maldelikata agado de Gerasim estis raportita al la

+sinjorino. Sed kaprica maljunulino, ŝi je ofendiĝo de la ĉambelanino,

+nur ekridis kaj igis ŝin ree kaj ree montri -- „kiel li cin

+mallevigis per sia tro peza mano“; sekvantan tagon ŝi sendis al

+Gerasim unu rublon. Ŝi lin ŝatis kiel fidelan, fortikan gardiston.

+Gerasim timis ŝin, sed tamen li esperis je ŝia favoro kaj intencis

+jam, iri al ŝi kun la peto, permesi al li edziĝi kun Tatjana. Li

+atendis nur novan kaftanon por aperi decaspekta antaŭ la sinjorino;

+la kaftanon al li promesis la domestro. Sed subite la sinjorino

+decidis edzinigi Tatjana-n kun Kapiton.

+

+La leganto nun facile komprenas la kaŭzon de la embaraskonfuziĝo,

+kiun sentis Gavrila post la interparolado kun la sinjorino. „La

+sinjorino“, li pensis, sidante ĉe la fenestro, „certe favoras

+Gerasim-on (Gavrila tion bone sciis kaj tial li mem jesigis ĉion,

+kion faris Gerasim), sed tamen -- li estas homestaĵo senparola. Ĉu

+estas eble raporti al la sinjorino, ke Gerasim amindumas Tatjana-n?

+Ankaŭ estas ĝuste: ĉu li estas konvena edzo? Aliaflanke, se tiu

+arbardiablo -- ke Dio min pardonu -- ekscios, ke oni edzinigos

+Tatjana-n kun Kapiton, li ja ĉion disbatos en la domo! Verdire! Oni

+ja ne povas al li ĉion klarigi. Lin ja, tiun diablon, -- pekis mi,

+pekulo[6] -- neniel oni konsentigos!“

+

+Kapiton aperis kaj la meditado de Gavrila estis interrompita. La

+malserioza botisto eniris, kunmetis la brakojn malantaŭe, senĝene sin

+apogante al elstaranta murangulo ĉe la pordo, krucforme metis siajn

+piedojn kaj skuis sian kapon: „Jen mi estas. Kion vi bezonas?“

+

+Gavrila ekrigardis Kapiton-on kaj ekfrapis la fenestrokadron. Kapiton

+nur iomete duonfermis siajn plumbkolorajn okuletojn, sed ne mallevis

+ilin; li eĉ ekridetis kaj gladtuŝis per la mano siajn blankaspektajn

+harojn, erinace disstarantajn: „Nu, jen mi. Kial vi rigardas?“

+

+„Bele ci aspektas“, elparolis Gavrila kaj silentis. „Belaspekta ci

+estas. Kontraŭ tio oni povas nenion diri.“

+

+Kapiton nur movis la ŝultrojn. „Ĉu ci estas pli bela?“ pensis li.

+

+„Nu, rigardu cin mem, nu, rigardu“, krivoĉe daŭrigis Gavrila; „nu, je

+kiu ci similas?“

+

+Kapiton trankvile rigardis sian eluzitan, disŝiritan surtuton, siajn

+flikitajn pantalonojn, atente observis la truojn sur la ŝuoj, --

+precipe tiun ŝuon, sur kies pinton tiel dande sin apogis lia dekstra

+piedo, kaj ree fiksrigardis la ĉambelanon.

+

+„Kio do?“

+

+„Kio?“ ripetis Gavrila. „Kio? Ci ankoraŭ demandas: kio? Al diablo ci

+similas, -- pekis mi, pekulo -- jen, al kiu ci similas.“

+

+Kapiton rapide ekpalpebrumis.

+

+„Insultu nur, vi insultu, Gavrila Andrejiĉ“, ree pensis li.

+

+„Ci ja ree estis ebria“, komencis Gavrila, „ree? He, nu, respondu

+do!“

+

+„Mi ĝuis alkoholajn trinkaĵojn pro mia malfortika sanstato --

+efektive“, rediris Kapiton.

+

+„Pro cia malfortika sanstato ... Eble pro tio, ke ci estas ne sufiĉe

+punata -- jen pro kio ... Kaj ci instruiĝis en Peterburgo ... Multon

+ci tie lernis! Nur nenionfarante ci manĝas la panon!“

+

+„En tiu ĉi kazo, Gavrila Andrejiĉ, min prijuĝu nur sola Disinjoro

+-- neniu alia. Li sola scias, kia homo mi estas en la mondo, ĉu mi

+efektive manĝas mian panon nenionfarante. Konsidere la ebriecon --

+ankaŭ en tiu kazo ne mia estas la kulpo -- estis kunulo mia, kiu

+allogis min ... poste li foriris, ruze, kaj mi...“

+

+„Kaj ci restis, ansero, sur la strato. Ho, ci, pereinto! Nu, ne

+pri tio temas,“ daŭrigis la ĉambelano, „sed jen pri kio. Plaĉas al

+la sinjorino,“ li iomete silentis, „al la sinjorino plaĉas, ke ci

+edziĝu. Ĉu ci aŭdas? Ŝi supozas, ke ci serioziĝos, edziĝonte. Ĉu ci

+komprenas?“

+

+„Kial do ne kompreni?“

+

+„Nu, jes ... Laŭ mia opinio pli bone estus -- cin teni severe. Sed

+tio estas la afero de la sinjorino. Nu, ĉu ci konsentas?“

+

+„La edziĝo estas tre bona afero por la homo, Gavrila Andrejiĉ.

+Miaflanke, mi plezure, agrable, konsentas.“

+

+„Nu, jes,“ rediris Gavrila en pensoj, „verdire, tiu ĉi homo parolas

+laŭorde. -- Nur jen kio -- fianĉinon oni trovis por ci ne tro bonan.“

+

+„Kiun, permesu demandi?“

+

+„Tatjana-n.“

+

+„Tatjana-n?“

+

+Kapiton pro miriĝo malfermegis okulojn kaj deiris de la muro.

+

+„Nu, kial ci maltrankviliĝis? Ĉu ŝi ne plaĉas al ci?“

+

+„Kial ne plaĉas? Si estas fraŭlino deca, laborema, trankvilmora. Sed

+vi ja mem scias, Gavrila Andrejiĉ, li ... la arbardiablo, la stepa

+monstro ... li ja ŝin...“

+

+„Mi scias, fratulo, mi ĉion scias,“ tedite interrompis lin la

+ĉambelano ... „sed ja...“

+

+„Do, estu malsevera, Gavrila Andrejiĉ, li ja min mortigos, je Dio,

+li min mortigos, kiel muŝon li min mortbatos manmove ... Li ja

+havas manon -- bonvolu vi mem rigardi, kian manon li havas -- vere,

+la manon kiel Minin kaj Poĵarskij[7]. Li, mutulo, batas kaj mem

+ne aŭdas, kiel li frapas! Svingas pugnegojn, kvazaŭ en sonĝo! Ne

+estas eble trankviligi lin, kiel? Ĉar li, vi mem scias, estas surda

+kaj krome stulta, kiel kalkano. Li ja estas besto, idolo, Gavrila

+Andrejiĉ ... pli terura ol idolo. Kiel tremolarbo li estas ... Kial

+do mi suferu pro li? Certe, al mi nun ĉio estas negrava, -- mi

+kutimis al ĉio, mi toleras ĉion, mi ne estas postulema -- sed tamen

+mi estas -- homo, ne, verdire, ia sentaŭgaĵo...“

+

+„Mi scias, mi scias, ne priskribu tro...“

+

+„Disinjoro mia“, flamarde daŭrigis la botisto, „kiam do venos fino

+al mia turmento? Kiam, ho, Disinjoro? Malfeliĉulo mi, veulo! Kia

+estas mia sorto, se oni konsideras! En junaĝo batis min mia mastro --

+germano, -- en plej bela aĝo -- batadis min mia frato, -- fine, jen

+kion mi ĝisvivis en mia maturaĝo...“

+

+„He, ci, molanimulo,“ diris Gavrila, „kial ci detale pri ĉio

+rakontas? Verdire?“

+

+„Kial, Gavrila Andrejiĉ? Mi ne timas batojn, Gavrila Andrejiĉ. Se mia

+sinjoro min punas, poste li min publike salutas -- mi tamen restas

+homo. Sed suferi pro tiu...“

+

+„Nu; iru for“, senpacience interrompis lin Gavrila.

+

+Kapiton foriris.

+

+„Se li ne estus,“ kriis post li la ĉambelano, „ĉu vi mem konsentus?“

+

+„Mi eldiras mian konsenton“, diris Kapiton kaj malaperis. La

+elokventeco ne forlasadis lin eĉ en la plej malagrabla situacio.

+

+La ĉambelano paŝis iomete tra la ĉambro.

+

+„Nu, venigu nun Tatjana-n“, fine diris li.

+

+Post kelke da tempo Tatjana nelaŭte eniris kaj haltis sur la sojlo.

+

+„Kion vi ordonos, Gavrila Andrejiĉ?“ diris ŝi, apenaŭ aŭdeble. La

+ĉambelano fikse rigardis ŝin.

+

+„Nu,“ diris li, „ĉu ci, Tanjo, volas edziniĝi? La sinjorino elektis

+por vi la fianĉon.“

+

+„Mi obeas, Gavrila Andrejiĉ. Kiun do la sinjorino destinis kiel

+fianĉon por mi?“

+

+„Kapiton-on, la botiston.“

+

+„Mi obeas.“

+

+„Li estas malseriozulo, verdire. Sed la sinjorino en tiu okazo

+esperas, ke ci...“

+

+„Mi obeas.“

+

+„Nur jen -- malŝanco ... tiu surdulo, Geraĉjo, li ja cin amindumas.

+Kiel ci alsorĉis tiun urson? Li ja kapablas cin mortigi, tiu urso...“

+

+„Li min mortigos, Gavrila Andrejiĉ, nepre mortigos.“

+

+„Li mortigos cin ... Nu, tion ni ankoraŭ vidos ... Ci diras -- li

+mortigos? Ĉu li rajtas cin mortigi, prijuĝu ci mem?“

+

+„Mi ja ne scias, Gavrila Andrejiĉ, ĉu li rajtas aŭ ne...“

+

+„Jen kia ci estas! Ĉu ci ion al li promesis?“

+

+„Kion vi deziras?“

+

+La ĉambelano iomete silentis kaj pensis: „Modesta ci estas! -- Nu,

+bone,“ li aldiris, „ni priparolu ankoraŭ tion, nun foriru, Tanjo; mi

+vidas, ke ci vere estas humilulino.“

+

+Tatjana returnis sin, apogis sin facile je la pordkadro kaj foriris.

+

+„Eble la sinjorino morgaŭ jam estos forgesinta pri tiu geedziĝo,“

+pensis la ĉambelano, „eble mi vane estas maltrankvila. Ni ja la

+tumultulon pacigos ... se io okazos -- mi tuj sciigos la policon ...

+Ustinja Fedorovna,“ ordonis li laŭtvoĉe al sia edzino, „klopodu vi

+pri la samovaro[8], mia respektindulino.“

+

+Tatjana dum tiu tuta tago ne eliris el la lavejo. Komence ŝi

+ekploris, poste -- forviŝis la larmojn kaj laŭkutime laboris. Kapiton

+ĝis malfrua nokto sidis en la drinkejo kun iu kunulo malafablaspekta

+kaj rakontis al li detale -- kiel li loĝis en Peterburgo ĉe ia

+sinjoro. Tiu sinjoro estis tre talenta, sed observis tro la ordon

+kaj havis unu malbonan econ: li tro inklinis al drinkado kaj ĉiel

+amindumis virinojn ... La malafabla kunulo jesis; sed kiam Kapiton

+al li anoncis, fine, ke li, pro ia okazo, intencas morgaŭ sin

+memmortigi, la malafabla kamarado diris, ke jam estas tempo dormi.

+Ili disiĝis maldelikate kaj silente.

+

+Sed la esperoj de la ĉambelano ne efektiviĝis. La sinjorinon

+priokupis tiom la intenco, edzigi Kapiton-on, ke ŝi eĉ dumnokte

+pri tio konversaciis kun unu el siaj akompanistinoj[9]. Tiu ĉi

+akompanistino loĝis en la sinjorina domo nur por pasigi la nokton kun

+la dommastrino, se tiu ne povis dormi; la fraŭlino dormis dumtage

+kiel nokta veturigisto.

+

+Kiam Gavrila venis al la sinjorino post la matenmanĝo, kun la

+raporto, ŝia unua demando estis: „... kaj la geedziĝo? Ĉu la afero

+sukcesos?“ Li kompreneble respondis, ke jes, ke Kapiton hodiaŭ venos

+ŝin saluti. La sinjorino ne fartis bone; ŝi ne longe okupis sin pri

+la aferoj.

+

+La ĉambelano revenis hejmen kaj kunvokis konsilantaron. La afero,

+sendube, postulis apartan pridiskutadon. Tatjana ne kontraŭdiris

+ion, sed Kapiton laŭtvoĉe anoncis, ke li havas nur unu kapon, sed

+ne du, nek tri ... Gerasim severe, rapidrigarde observis ĉiujn, ne

+forlasis la peronon de la servistinejo kaj, ŝajne, antaŭsentis, ke

+oni konspiras ion por li malbonan. La kunvenintoj (en ties nombro

+ĉeestis maljuna bufedestro, nomita onklo Ĥvost, kiun ĉiuj respekte

+demandis pri konsiloj, kvankam li ne respondadis ion alian ol „jen

+ĝi kiel“ aŭ „jes, jes! -- jes, jes!“) komencis per tio, ke ili, por

+en ĉiu kazo eldanĝerigi lin, enfermis Kapiton-on en la ĉambreton, kie

+staris akvopuriga maŝino. Oni komencis fervore pripensi. Certe, estis

+facile agi perforte, -- sed -- ke Dio antaŭgardu -- la sinjorino

+maltrankviliĝos pro la bruo, -- malŝanco! Kion do fari! Oni pensis,

+pensis, finfine, elpensis.

+

+Rimarkite estis multfoje, ke Gerasim ne toleris ebriulojn. Sidante ĉe

+la pordego, li ĉiam deturnis la kapon indigne, kiam lin preterpaŝis

+ia drinkulo, necerte marŝante, kun la ŝirmileto de sia ĉapo sur la

+orelo. Oni decidis instigi Tatjana-n, ke ŝi ŝajnigu sin ebrieta kaj

+iru, ŝanceliĝante kaj balanciĝante, preter Gerasim. La malfeliĉulino

+longe ne konsentis; sed oni konvinkis ŝin. Ŝi mem vidis, ke

+alimaniere ŝi ne liberiĝus de sia adoranto. Ŝi iris. Oni eligis

+Kapiton-on el la ĉambreto -- ĉar la afero lin koncernis. Gerasim

+estis sidanta sur la piedestaleto ĉe la pordego kaj enŝovis la

+ŝovelilon en la teron ... El ĉiuj anguloj, el sub ĉiuj rulkurtenoj

+oni lin observis ...

+

+La ruzaĵo sukcesis plej eble bone. Ekvidinte Tatjana-n, li, komence,

+laŭkutime, karese kapbalancis; poste, ŝin fiksrigardante, faligis

+la ŝovelilon, ekstaris, alproksimiĝis, almetis sian vizaĝon al la

+ŝia ... Pro la timo ŝi ekŝancelis ankoraŭ pli forte kaj fermis la

+okulojn. Li prenis ŝian manon, kurigis ŝin tra la korto; enirinte

+kun ŝi la ĉambron, kie kunsidis la konsilantaro, li puŝis ŝin rekte

+al Kapiton. Tatjana preskaŭ svenis ... Gerasim staris iomete, ŝin

+rigardante, svingis manon, ekridetis kaj foriris pezpaŝe, en sian

+ĉambreton ... Unu tagon kaj unu nokton li ne eliris. Forejtor Antipka

+poste rakontis, ke li vidis tra fendeto, ke Gerasim, sidante sur

+sia lito, nelaŭte, egalmezure kaj nur muĝante -- kantis; tio estis

+-- balanciĝis, fermis la okulojn kaj skuis la kapon, kiel tion

+faras veturigistoj aŭ volgaj ŝiplaboristoj, kiam ili kantas siajn

+vemalgajajn melodiojn.

+

+Antipka eksentis kortimon kaj deiris de la fendotruo.

+

+Kiam, sekvantan tagon, Gerasim eliris el sia ĉambreto, li havis sian

+kutiman mienon. Li aspektis nur iomete pli malserena kaj tute ne

+atentis Tatjana-n, nek Kapiton-on.

+

+La saman vesperon la gefianĉoj, tenante subbrake anserojn[10], iris

+al la sinjorino kaj post unu semajno ili geedziĝis. En la sama tago

+Gerasim ŝanĝis sian konduton neniel.

+

+Sed de la rivero li revenis sen akvo -- li ial rompis dumvoje la

+barelon. Vespere, en la ĉevalejo, li tiel fervore purigis kaj frotis

+sian ĉevalon, ke la besto balanciĝis, kvazaŭ sektrunketo pro la

+vento, kaj apenaŭ tenis sin sur la piedoj sub liaj ferpugnoj. Ĉi

+ĉio okazis printempe. Preterpasis ankoraŭ unu jaro, dum kiu Kapiton

+fine al nenio plu taŭgis pro sia ebrieco. Oni decidis forsendi lin

+kaj lian edzinon en malproksiman kamparon kun la kamparveturilaro.

+En la tago de ilia forveturo li ŝajnis kuraĝa kaj volis konvinki

+ĉiujn, ke -- kien ajn oni lin sendos, eĉ al fino de la mondo --

+li tamen ne pereos. Sed poste li tute senkuraĝiĝis, plendis, ke

+oni veturigas lin al malkleruloj, kaj fine malfortiĝis tiel, ke li

+povis eĉ ne surmeti sian ĉapon. Iu kompatemulo ĝin surŝovis sur

+lian frunton, orde aranĝis la ŝirmileton kaj manfrapis ĝin desupre.

+Kiam ĉio jam estis preta, la kamparanoj jam prenis en la manojn la

+kondukilojn, kaj oni atendis nur la vortojn: „Kun Dio!“[11], Gerasim

+eliris el sia ĉambreto, alproksimiĝis al Tatjana kaj donacis al ŝi

+-- por rememorigo pri li -- ruĝan kotontukon, kiun li por ŝi aĉetis

+antaŭ unu jaro[12]. Tatjana, ĝis nun indiferente suferinta ĉiujn

+ŝanĝiĝojn de sia sorto, tamen nun ne povis plu elteni -- ŝi eligis

+larmojn, kaj, sin sidigante en la kamparveturilon, ŝi, laŭkristane,

+interŝanĝis kun Gerasim trifojan kison. Li intencis akompani ŝin ĝis

+la limbaraĵo[13] kaj iris apud la veturilo, sed subite haltis ĉe

+la Krima Trairejo, svingis la manon[14] kaj ekmarŝis laŭlonge de la

+rivero.

+

+Vesperiĝis. Li iris nerapide kaj rigardis la akvon. Subite ŝajnis al

+li, ke iu baraktas en la ŝlimo ĉe la bordo. Li kliniĝis kaj ekvidis

+etan hundidon, blankan, nigromakulan, kiu, malgraŭ siaj penoj, ne

+povis eliri iel el la akvo, glitis kaj tremetis per tuta sia malseka

+kaj malgrasa korpeto. Gerasim iom rigardis la kompatindan fihundidon,

+ekkaptis ĝin per unu mano, metis ĝin ĉe sia brusto kaj grandpaŝe iris

+hejmen. Veninte en sian ĉambreton, li metis sur sian liton la savitan

+hundidon, kovris ĝin per sia peza lanmantelo kaj kuris -- unue en la

+ĉevalejon por alporti pajlon, poste -- en la kuirejon, kie li prenis

+pelveton da lakto. Zorgeme forpuŝinte la lanmantelon kaj sterninte

+la pajlon, li metis la pelveton sur la liton. La kompatinda hundido

+estis nur trisemajna, -- ĝi estis nur antaŭ nelonge komencinta

+vidi -- unu okulo eĉ ŝajnis pli granda ol la alia. Ĝi ankoraŭ ne

+povis trinki el la pelveto, nur tremetis kaj fermetis la okulojn.

+Gerasim, delikate altuŝante ĝian kapon, puŝis ĝian buŝon al la lakto.

+La hundido subite eltrinkis avide, ŝprucblovante, tremante kaj

+troglutante. Gerasim iom observis ĝin, kaj subite ekridis ... Tutan

+nokton li vartis ĝin, kuŝigis, sekigis kaj, fine, li mem ekdormis

+apud ĝi kontente kaj kviete.

+

+Neniu patrino flegas sian infanon tiel, kiel Gerasim flegis sian

+adoptiton (tio estis la hundineto). Komence ĝi estis tre malfortika,

+etaĉa kaj malbela; sed iom post iom ĝi grandiĝis kaj fortiĝis.

+Post ok monatoj ĝi dank’ al la zorga flegado de sia savinto iĝis

+belaspekta hundeto de hispana raso, kun longaj oreloj, lanuga vosto

+tubforma kaj grandaj esprimplenaj okuloj. Ĝi pasie amis Gerasim-on,

+ĉiam akompanis lin, turnante sian voston. Li nomis ĝin -- mutuloj

+scias, ke ili atentigas aliajn per sia blekado -- _Mumu_. Ĉiuj

+domanoj amis ĝin kaj vokis „_Mumunja_“. Ĝi estis tre komprenema,

+karesema, sed montris sian sindonemon nur al Gerasim. Li mem ĝin tre

+amis, sed li ne toleris, kiam aliaj ĝin karesis; ĉu li timis pro ĝi,

+ĉu li estis ĵaluza -- Dio scias ...

+

+La hundeto vekis lin frumatene, tirante la randon de lia vestaĵo,

+kondukis per la ŝnuro la maljunan ĉevalon al li -- tiu ĉevalo kaj la

+hundo estis amikoj. Gravmiene ĝi iradis kun li al la rivero, gardis

+liajn balailojn kaj ŝovelilojn kaj al neniu permesis alproksimiĝi

+al lia ĉambreto. Li eltranĉis por ĝi malgrandan malfermaĵon en sia

+pordo, kaj ĝi kvazaŭ komprenis, ke nur en la ĉambreto de Gerasim

+ĝi estas hejme; tial, enirinte tien, ĝi tuj, kontentmiena, saltis

+sur la liton. Dumnokte ĝi tute ne dormis, sed ne bojadis sencele,

+kiel stulta korthundaĉo, kiu, sidante sur sia vosto kaj levante la

+buŝon, duonfermante la okulojn, bojas nur pro neokupiĝo, kutime

+trifoje. Sed la voĉeto akra de _Mumu_ aŭdiĝis neniam vane: -- aŭ kiam

+iu fremdulo alproksimiĝis al la ĉirkaŭbaro, aŭ ie io suspektinda

+bruetis, kraketis ... Unuvorte, ĝi estis perfekta gardisto ...

+

+Verdire, krom ĝi estis en la korto ankoraŭ maljuna virhundo, flava

+kun brunaj makuletoj, nomita Volĉok; sed li eĉ nokte estis alligita

+al la ĉeno. Li mem, pro sia kadukeco, tute ne aspiris la liberecon,

+-- li estis kuŝanta, kunvolviĝinte, en sia niĉo kaj nur malofte

+eligadis raŭkaĉan, preskaŭ sensonan ekbojon. Li ĝin tuj haltigis,

+kvazaŭ konsciante mem la senutilecon de sia bojo.

+

+_Mumu_ neniam eniris en la sinjoran domon. Kiam Gerasim alportis

+lignon en la ĉambrojn, la hundo restis ĉiam ekstere kaj senpacience

+atendis lin sur la perono, streĉante la orelojn, turnante la kapon,

+jen dekstren, jen maldekstren, ĉe la plej malforta bruo malantaŭ la

+pordoj.

+

+Tiel forpasis ankoraŭ unu jaro. Gerasim daŭrigis sian oficon kaj

+estis kontenta pri sia sorto, sed subite okazis neatenditaĵo. Nome:

+iun belan somertagon la sinjorino kun siaj akompanistinoj promenis

+tra la gasto-ĉambro. Ŝi estis bonhumora, ridis kaj ŝercis. La

+akompanistinoj ankaŭ ridis kaj ŝercis kun ŝi; sed ili ne ĝojis tro:

+oni ne ŝatis en la domo, kiam la sinjorino estis gaja. Unue -- ĉar

+tiam ŝi postulis de ĉiuj senprokrastan kaj plenan partoprenon en

+sia ĝojhumoro kaj koleris, se ies vizaĝo ne brilis pro plezuro; due

+-- ĉar la ĝojekflamoj ĉe ŝi ne longe daŭris kaj kutime ŝanĝis en

+malserenan, malafablan humoron.

+

+Tiun tagon ŝi vekiĝis bonŝance: laŭ la kartoj -- ŝi ĉiumatene

+divenprovis la kartojn -- ŝi atendis la plenumon de sia deziro;

+la teon ŝi opiniis aparte bongusta -- tial la ĉambristino ricevis

+laŭdon kaj kiel rekompencon -- dek kopekojn. Kun dolĉagrabla rideto

+sur la sulkaj lipoj la sinjorino promenis en la gasto-ĉambro kaj

+alproksimiĝis al la fenestro. Antaŭ la fenestro troviĝis ĝardeneto;

+en la mezo, sur la bedeto kun rozarbusto, kuŝis _Mumu_ kaj fervore

+dentskrapis oston. La sinjorino ĝin ekvidis.

+

+„Ho, mia Dio!“ Si ekkriis subite: „kio estas ĉi tiu hundo?“

+

+La akompanistino, al kiu turnis sin la sinjorino, ĵetis sin

+ĉiuflanken, vemalgaje embarasita, kiel kutime okazas al iu

+subpotenca, kiu ne bone komprenas kion signifas la ekvoko de lia

+estro.

+

+„Mmm ... mi ne scias“, balbutis ŝi, „ŝajnas, ke tio estas la hundo de

+la mutulo.“

+

+„Dio mia“, interrompis ŝin la sinjorino, „ĝi estas beleta hundo! Ĉu

+li ĝin jam delonge havas? Ordonu ĝin venigi. Kial do mi ĝin ĝis nun

+ne vidis? Venigu ĝin.“

+

+La akompanistino tuj flugkuris en la antaŭĉambron.

+

+„He, he“, ekkriis ŝi. „Venigu tuj _Mumu_! Ĝi estas en la ĝardeneto.“

+

+„Ha“, diris la sinjorino: „oni ĝin nomas _Mumu_! Tre bela nomo!“

+

+„Ho, jes, tre bela“, rediris la akompanistinoj. „Rapidu, Stepan!“

+

+Stepan, fortika fraŭlo, lakeo, kuregis en la ĝardeneton, volis kapti

+_Mumu_, sed la hundo lerte elglitis el liaj fingroj kaj, levinte la

+voston, alkuris rapidege al Gerasim, kiu staris apud la kuirejo kaj

+skuis la barelon, frapante kaj turnante ĝin en siaj manoj, kvazaŭ

+infanan ludtamburon. Stepan kure persekutis la hundon, penante ĝin

+ekkapti ĉe la piedoj de ĝia mastro. Sed la rapidmova hundeto ne lasis

+sin kapti, elturniĝis, forsaltis. Gerasim mokridetante observis tion.

+Fine Stepan kolere sin levis kaj rapide komprenigis lin helpe de

+mansignoj, ke la sinjorino ordonis venigi al si la hundeton. Gerasim

+ŝajnis mirigita, sed alvokis _Mumu_, levis ĝin de la tero kaj

+enmanigis al Stepan. Stepan alportis ĝin en la salonon kaj starigis

+sur la pargeton. La sinjorino karesvoĉe vokis ĝin. _Mumu_, neniam

+en sia vivo vizitinta tiajn luksegajn ĉambrojn, timegis kaj volis

+forkuri tra la pordo, sed, forpuŝita de la servema Stepan, tremis kaj

+premis sin al la pordo.

+

+„_Mumu_, _Mumu_, venu do al mi, venu al la sinjorino,“ diris la

+mastrino, „venu, stulteta, ne timu...“

+

+„Alproksimiĝu, _Mumu_, al la sinjorino“, ripetis la akompanistinoj:

+„venu do!“

+

+Sed _Mumu_ sopire ĉirkaŭrigardis kaj ne moviĝis.

+

+„Alportu al ĝi iom por manĝi!“ diris la sinjorino. „Kia stulta ĝi

+estas! ne volas veni al la sinjorino! Kion ĝi timas?“

+

+„Ĝi ankoraŭ ne estis kutimita“, elparolis serveme-timeme unu el la

+akompanistinoj.

+

+Stepan alportis pelveton kun lakto, metis ĝin antaŭ _Mumu_, sed la

+hundo eĉ ne flaris la lakton, -- ĝi ĉiam tremetis kaj ĉirkaŭrigardis.

+

+„Ho, kia ci estas!“ diris la sinjorino, alvenante; ŝi kliniĝis kaj

+volis ĝin mankaresi. Sed _Mumu_ konvulsie turnis la kapon kaj montris

+la dentojn. La sinjorino rapide forprenis sian manon. Dum unu momento

+ĉiuj silentis. _Mumu_ nelaŭte pepkrietis, kvazaŭ plendante kaj

+petante pardonon. La sinjorino deiris malafablamiena. La subita movo

+de la hundo ŝin timigis.

+

+„Ho“, ekkriis samtempe ĉiuj akompanistinoj ... „Ĉu ĝi, eble, vin

+mordis? Ke Dio nin gardu!“ (_Mumu_ ankoraŭ neniun mordis iam.) „Ho,

+ho!“

+

+„Forportu ĝin!“ diris la maljunulino per ŝanĝita voĉo. „Aĉa

+fihundeto! Kiel malbona ĝi estas!“

+

+Kaj, sin returninte malrapide, ŝi iris al sia skriboĉambro. La

+virinoj, time rigardante unu la alian, volis ŝin sekvi, sed ŝi

+haltis, severe ilin rigardis kaj diris: „Kial vi venas? Mi ja vin ne

+invitis!“ kaj foriris.

+

+La akompanistinoj senespere mansvingis al Stepan. Li ekkaptis _Mumu_

+kaj rapide elĵetis ĝin tra la pordo, rekte al la piedoj de Gerasim.

+Post unu duonhoro silento regis en la domo kaj la maljuna sinjorino

+sidis sur sia kanapo malbonhumora, pli malserenaspekta ol nubego

+fulmotondra.

+

+Kiaj bagateloj, se oni meditas, povas iafoje malbonhumorigi la homon!

+

+Ĝis la vespero la sinjorino ne trankviliĝis, ne alparolis iun, ne

+kartludis kaj malkviete dormis. Ŝi imagis, ke oni ne donis al ŝi

+saman parfumon, kiun oni kutime al ŝi alportis, ke ŝia kuseno odoris

+je sapo, kaj igis la ĉambelaninon, traflari la tutan tolaĵaron,

+-- unuvorte ekcitiĝis tro. La sekvantan matenon ŝi ordonis venigi

+Gavrila-n unu horon pli frue ol kutime.

+

+„Diru -- do“, ŝi komencis, kiam li, interne tremante, apenaŭ trapaŝis

+la sojlon de ŝia skriboĉambro: „kiu hundo bojis la tutan nokton en

+nia korto? Mi ne povis dormi pro tio.“

+

+„Hundo ... kiu ... eble la hundo de la mutulo“, diris li per necerta

+voĉo.

+

+„Mi ne scias, kies ĝi estas, nur mi ne povis dormi. Mi miras, kial

+ni bezonas multegon da hundoj. Mi deziras scii. Ni ja havas la

+korthundon?“

+

+„Jes, certe. Volĉok...“

+

+„Nu, kial do ni bezonas ankoraŭ hundon? Nur pro senordo ... Tio

+okazas nur, ĉar forestas la domestro ... Kial la mutulo bezonas

+hundon? Kiu permesis al li, posedi hundojn en mia korto? Hieraŭ mi

+venis al la fenestro -- ĝi kuŝas en la ĝardeneto, portis tien ian

+aĉaĵon, dentskrapas. Sed mi tie plantis rozojn...“ La sinjorino

+silentis iom.

+

+„Ĝi foriĝu ankoraŭ hodiaŭ!... Ĉu ci aŭdis?“

+

+„Mi obeas.“

+

+„Hodiaŭ ... Nun foriru. Mi cin venigos poste por la raporto[15].“

+Gavrila eliris.

+

+Trairante la gastĉambron, la ĉambelano, pro la ordo, transmetis la

+tintileton de unu tablo sur alian, nelaŭte purigis en la salono

+sian nazon, similan je anasbeko, kaj iris en la antaŭĉambron. En

+la antaŭĉambro, sur la kanapaĉo, dormis Stepan, en la situacio de

+mortigita militisto sur batalbildo, konvulsie elstreĉante siajn

+nudajn piedojn el la surtuto, kiu servis al li kiel kovraĵo. La

+ĉambelano puŝe vekis lin kaj duonvoĉe komunikis al li ian ordonon.

+Stepan respondis per duonoscedo kaj duonrido.

+

+La ĉambelano foriris. Stepan salte ekstaris, surmetis kaftanon kaj

+botojn, eliris kaj haltis sur la perono. Post proksimume kvin minutoj

+Gerasim aperis kun lignofaskego sur la dorso, akompanate, kiel

+ĉiam, de _Mumu_. (Oni hejtis eĉ somere la dorm- kaj skribĉambrojn

+de la sinjorino.) Gerasim starigis sin flanke antaŭ la pordo, puŝis

+ĝin per sia ŝultro kaj faleniris en la domon kun sia portaĵo.

+_Mumu_, kiel kutime, haltis ĉe la dompordo en atendo. Tiam Stepan,

+elektinte oportunan momenton, subite sin ĵetis sur la hundon,

+kiel vulturo sur kokidon, premis ĝin al la tero per sia brusto,

+ĉirkaŭkaptis ĝin kaj forkuris kun ĝi el la korto, eĉ ne surmetinte

+sian ĉapon. Li sidigis sin sur la unuan trovitan fiakron kaj rapidis

+al Oĥotnij Rjad. Tie li baldaŭ trovis aĉetanton, al kiu li cedis

+la hundon por duonrublo, kondiĉe, ke la aĉetinto almenaŭ dum unu

+semajno tenu la hundon alligita al la ŝnuro. Li baldaŭ revenis

+hejmen, sed, ne alproksimiĝante al la domo, li eliris el la fiakro,

+kaj, ĉirkaŭirante la korton ekstere de la malantaŭa strateto, li

+transsaltis la ĉirkaŭbaraĵon kaj eniris en la korton. Li timis paŝi

+tra la kortpordeto, ĉar li evitis Gerasim-on.

+

+Sed li timis vane: Gerasim ne estis plu en la korto. Elirinte el

+la domo, li tuj rimarkis la foreston de _Mumu_; neniam okazis, ke

+_Mumu_ ne estis lin atendanta. Li kuris ĉien, serĉis, vokis; li

+enrigardis sian ĉambreton, la fojnejon, tien, ĉi tien. Sed _Mumu_

+ne estis trovebla! Li turnis sin al homoj, demandis pri la hundo

+per senesperaj gestoj, montrante je duonarŝino pli alte ol la tero,

+mandesegnis ĝin. Unuj efektive ne sciis, kie estas _Mumu_, kaj nur

+kapbalancis responde; aliaj respondis, sciante, per duonrideto. La

+ĉambelano iĝis subite eksterorde gravmiena kaj krivoĉe turnis sin al

+la veturigistoj. Tiam Gerasim forkuris el la korto.

+

+Jam vesperiĝis, kiam li estis reveninta. Laŭ lia laca aspekto,

+necerta marŝado kaj polvaj vestaĵoj oni povis konkludi, ke li

+trakuris la duonon de la urbo Moskva. Li haltis antaŭ la sinjoraj

+fenestroj, rapide observis la peronon, sur kiu kunariĝis sep

+kortanoj, sin deturnis kaj ekblekis ankoraŭfoje: „_Mumu!_“ -- sed

+_Mumu_ ne revokis. Li foriris. Ĉiuj lin postrigardis, sed neniu

+ridetis, nek diris vorton. La sciavida „forejtor“ Antipka rakontis la

+sekvantan matenon, ke la mutulo sopirĝemis la tutan nokton.

+

+La tutan tagon Gerasim ne aperis -- anstataŭ li la veturigisto Potap

+iris por alporti la akvon, pro kio Potap estis tre malkontenta. La

+sinjorino demandis Gavrila-n, ĉu ŝia ordono estas plenumita. Gavrila

+respondis, ke jes.

+

+Sekvantan matenon Gerasim eliris el sia ĉambreto por labori. Li

+venis al la tagmezmanĝo, manĝis iom kaj foriris, ne salutinte iun.

+Lia vizaĝo, ĉiam senvivaspekta, kiel ĉe ĉiuj surdmutaj, nun kvazaŭ

+ŝtoniĝis. Dumtage li ree foriris, sed ne forestis longe -- li baldaŭ

+revenis kaj tuj kuŝigis sin en la fojnejo.

+

+Estis nokto, lunluma, serena. Vesopire, maltrankvile kuŝis Gerasim;

+subite li eksentis, ke iu tiras lian vestrandon. Li tuta ektremis,

+sed ne levis la kapon, eĉ kunpremis la palpebrojn ... Sed jen -- iu

+tiris lin ankoraŭfoje, pli forte ol antaŭe ... li salte ekstaris.

+Antaŭ li, kun deŝirita ŝnuro ĉirkaŭ la kolo, moviĝis _Mumu_.

+

+Longa ĝojkrio eliĝis el lia muta brusto. Li ekkaptis _Mumu_, premegis

+ĝin en siaj brakoj; la hundo rapidege lekis lian nazon, okulojn,

+lipharojn, barbon. Li staris momenton, pripensis, singardeme

+malsupreniris de la fojnejo, ĉirkaŭrigardis, kaj, certiĝinte, ke

+neniu lin povus vidi, li ŝtelpaŝe atingis sian ĉambreton. Gerasim

+jam konjektis, ke la hundo ne estis foriĝinta memvole, ke, eble, oni

+ĝin forigis laŭ ordono de la sinjorino. Oni klarigis al li mansigne,

+kiel ekkoleris la hundo, kiam la sinjorino volis ĝin karesi. Kaj li

+decidis agi singardeme.

+

+Li manĝigis al _Mumu_ panon, karesis ĝin, kuŝigis, poste kombinis,

+kiel li povus ĝin plej eble bone forkaŝi. Fine li decidis, dumtage

+lasi ĝin enfermita en la ĉambreto, viziti ĝin nur malofte kaj nur

+nokte elirigi ĝin. La malfermaĵon en la pordo li ŝtopis per malnova

+feltomantelo kaj frumatene li jam estis aperinta en la korto, kvazaŭ

+nenio okazis. Li eĉ konservis (naiva ruzo) sian senesperan mienon.

+

+La kompatinda surdulo ne komprenis, ke _Mumu_ povis sciigi pri sia

+reveno per sia pepkrio. Efektive ĉiuj domanoj baldaŭ sciis, ke la

+hundo de la mutulo estas reveninta, ke li kaŝe enfermas ĝin en sia

+ĉambreto. Sed pro kompato je li aŭ, parte, pro la timo ĉiuj igis lin

+kredi, ke lia sekreto ne estas konata. Nur la ĉambelano embarasite

+skrapis sian nukon kaj diris: „Nu, ke Dio pri li zorgu! Eble la

+sinjorino tion ne ekscios.“

+

+Ankoraŭ neniam la mutulo estis tiel laborema, diligenta, kiel tiun

+tagon: li purigis, traskrapis la korton, eltiris ĉiujn herbetojn,

+propramane eligis ĉiujn palisetojn de la ĝardeneta ĉirkaŭbaraĵo por

+esti certa, ke ili estas sufiĉe fortaj, kaj ree poste ilin enigis,

+enbatante en la teron. Unuvorte, li laborpenadis kaj klopodadis tiom,

+ke eĉ la sinjorino atentis lian fervoran diligentecon.

+

+Dumtage Gerasim dufoje ŝtelkaŝe vizitis sian malliberigiton. Kiam

+noktiĝis, li kuŝigis sin kune kun la hundo, ne en la fojnejo, sed

+en sia ĉambreto; nur postnoktmeze ili ambaŭ eliris iomete promeni.

+Marŝinte kun ĝi sufiĉe longe tra la korto, li jam intencis reveni --

+sed subite, malantaŭ la ĉirkaŭbaraĵo, el la strateto, aŭdiĝis ia

+brueto. _Mumu_ streĉis la orelojn, ekkriegis, alproksimiĝis al la

+baraĵo, flaris kaj ekbojis laŭte-akre. Iu ebriulo ennestiĝis tie por

+la nokto.

+

+En la sama momento la sinjorino estis ĵus ekdormanta post

+longedaŭra „nervekscitiĝo“. Tiaj „ekscitiĝoj“ okazis post tro satiga

+vespermanĝado. Subita bojo vekis ŝin; ŝia koro ekfrapis, poste kvazaŭ

+haltis. -- „Ĉambristinoj, ĉambristinoj!“ ekĝemis ŝi: „ĉambristinoj!“

+La ektimigitaj ĉambristinoj rapidis en ŝian dormoĉambron. -- „Ho,

+ho, mi mortas“, diris ŝi, sopire movante la manojn: „Denove ĉi tiu

+hundo! Ho, venigu la kuraciston! Ili volas min mortigi! La hundo, ree

+la hundo! Ho!“ Kaj ŝi malantaŭklinis la kapon, kio signifis, ke ŝi

+svenas. Oni kuris por venigi la kuraciston, t. e. la domsanigiston

+Ĥariton. Tiu ĉi kuracisto, kies tuta kuracarto konsistis en tio,

+ke li portis botojn kun molaj plandoj, delikate palpis la pulson,

+dormis dek kvar el dudek kvar horoj, la restan tempon ĉiam sopiris

+kaj senĉese regalis la sinjorinon per laŭroĉerizaj gutoj -- ĉi tiu

+kuracisto tuj aperis, disvastigis en la ĉambro la fumon de bruligataj

+plumoj[16], kaj, kiam la sinjorino malfermis la okulojn, li alportis

+al ŝi senprokraste, sur arĝenta plateto, glaseton da bonfaraj

+gutetoj. La sinjorino englutis ilin, sed tuj, per larmplena voĉo,

+komencis plendi pri la hundo, pri Gavrila, pri tio, ke ĉiuj forlasis

+ŝin, kompatindan maljunulinon, ke neniu ŝin bedaŭras, ke ĉiuj aspiras

+ŝian morton. Dume la malŝanca _Mumu_ daŭrigis sian bojadon kaj

+Gerasim vane penadis foririgi ĝin de la ĉirkaŭbaraĵo.

+

+„Jen ... jen ... ree...“, balbutis la sinjorino kaj ree rulis la

+okulojn emociite. La kuracisto ion flustris al la ĉambristino, ŝi

+kuris en la antaŭĉambron, puŝe vekis Stepan-on, -- tiu kuris por veki

+Gavrila-n, Gavrila, ekscitita, ordonis veki ĉiujn domanojn.

+

+Gerasim sin returnis, ekvidis briletantajn lumojn, moviĝantajn

+ombrofigurojn tra la fenestroj, kaj divenante ian malfeliĉon per

+sia koro, li ekkaptis _Mumu-n_ subbrake, enkuris en sian ĉambreton

+kaj ŝlosfermis ĝin. Post kelkaj momentoj kvin homoj volis perforte

+penetri al li, sed la ŝovfermilo ne cedis. Gavrila alkuris rapidege,

+ordonis al ĉiuj, resti tie ĝis la mateno kaj gardi. Li mem kuris

+al la servistinejo kaj petis la ĉefan akompanistinon, Ljubov

+Ljubimovna-n, kun kiu li kune ŝteladis kaj false kalkuladis sukeron,

+teon kaj ceteran spicaron, ke ŝi raportu al la sinjorino jenon: ke

+la hundo, malfeliĉe, revenis al sia mastro, sed ke jam morgaŭ ĝi

+nepre ne estos plu vivanta; ke li petas la sinjorinon, sindone --

+ne koleri kaj bonvole trankviliĝi. La sinjorino, kredeble, ne estus

+trankviliĝinta tiel baldaŭ, sed la kuracisto, en rapido, verŝis en

+la glaseton kvardek gutojn anstataŭ dekdu; la trankviliga eco de la

+laŭroĉerizaĵo efikis, post unu kvarono da horo la sinjorino ripozis

+jam kviete kaj pace; Gerasim, tuta pala, kuŝis en sia lito, forte

+kunpremante la buŝon de _Mumu_.

+

+Sekvantan matenon la sinjorino vekiĝis sufiĉe malfrue. Gavrila

+atendis nur ŝian vekiĝon, por ordoni la decidan atakon al la rifuĝejo

+de Gerasim. Li mem atendis la kolerekflamon de la sinjorino, kiel

+fortan fulmotondran veteron. Sed la fulmotondro ne venis. Kuŝante en

+la lito, la sinjorino ordonis venigi la ĉefan akompanistinon.

+

+„Ljubov Ljubimovna“, ŝi ekparolis per nelaŭta, malforta voĉo, --

+ŝi volonte kelkafoje ŝajnigis sin persekutata, solece suferanta;

+kompreneble tiam ĉiuj domanoj sentis sin tre malagrable. -- „Ljubov

+Ljubimovna, vi vidas, kia estas mia situacio; iru do, mia karulino,

+al Gavrila Andrejiĉ: priparolu kun li. Ĉu vere iu hundaĉo pli valoras

+por li ol la trankvilo, eĉ la vivo de lia sinjorino! Mi ne dezirus

+tion kredi“, ŝi aldiris kun la esprimo de la profunda sento. „Iru do,

+mia amindulino, mi petas vin, iru al Gavrila Andrejiĉ.“

+

+Ljubov Ljubimovna iris en la ĉambron de Gavrila. Estas nescieble, pri

+kio ili interparolis; sed post iom da tempo tuta arego da servistoj

+marŝis tra la korto en la direkto al la ĉambreto de Gerasim. Gavrila

+antaŭenpaŝis, tenante la ĉapon per la mano, kvankam la vento tute ne

+blovis; apud li iris lakeoj kaj kuiristoj. El la fenestro rigardis

+onklo Ĥvost kaj klopode ordonis -- t. e. nur dismovis la manojn;

+post ĉiuj, saltis kaj grimacis bubaĉoj, el kiuj la duono estis

+alkurintaj fremdaj. Sur la mallarĝa ŝtupetaro, kondukanta al la

+ĉambreto, estis sidanta unu gardisto, du aliaj staris ĉe la pordo,

+armitaj de bastonoj. Oni supreniris la ŝtuparon, okupis ĝin tutan.

+Gavrila alproksimiĝis al la pordo, pugnofrapis kaj ekkriis:

+

+„Malfermu!“

+

+Ekaŭdiĝis sufokita bojo, sed nenia respondo.

+

+„Oni diras al ci -- malfermu!“ ripetis li.

+

+„Sed, Gavrila Andrejiĉ,“ diris de malsupre Stepan, „li ja estas

+surda, li ne aŭdas.“

+

+Ĉiuj ekridis.

+

+„Kion do fari?“ rediris de supre Gavrila.

+

+„En lia pordo estas truo, enŝovu tien la bastonon!“

+

+Gavrila kliniĝis.

+

+„Li ŝtopis ĝin per ia feltmantelo, la truon.“

+

+„Vi ŝovu do la feltmantelon internen.“

+

+Ree ekaŭdiĝis obtuza bojo:

+

+„Jen, la hundo malkaŝas sin mem“, iu diris en la homamaso, kaj ĉiuj

+ree ekridis.

+

+Gavrila skrapis malantaŭ sia orelo.

+

+„Ne, frato,“ fine diris li, „la mantelon enŝovu ci mem, se ci volas.“

+

+„Bone, laŭ via ordono!“

+

+Stepan rampis supren, prenis la bastonon, traŝovis la feltomantelon

+internen kaj skuis en la truo la bastonon, ripetante: „Eliru, eliru!“

+Li skuis ankoraŭ la bastonon, kiam neatendite la pordo de la ĉambreto

+larĝe malfermiĝis, la tuta servantaro malsuprenruliĝis de la ŝtuparo

+kiel turnludilo; Gavrila -- la unua. Onklo Ĥvost fermis sian

+fenestron.

+

+„Nu, nu, nu, nu“, kriis Gavrila de la korto: „ci atendu nur!“ Gerasim

+senmove staris sur sia sojlo. La servantaro ariĝis ĉe la bazo de la

+ŝtuparo. Gerasim observis ĉi ĉiujn fihomojn en urbaj surtutoj de

+supre, facile apogante la manojn sur siajn flankojn. En sia ruĝa,

+kamparana bluzo, kompare je ili, li aspektis kiel giganto. Gavrila

+iom antaŭenpaŝis.

+

+„Atentu, frato,“ diris li, „mi ne toleros neobeemon!“ Kaj li klarigis

+al la mutulo per mansignoj, ke la sinjorino nepre volas forigi la

+hundon -- „donu ĝin tuj, alie al ci okazos ia malfeliĉo.“

+

+Gerasim rigardis lin, montris la hundon, faris ĉe sia kolo signon,

+kvazaŭ kuntirante la ŝnuron, kaj demandmiene ree rigardis la

+ĉambelanon.

+

+„Jes, jes,“ rediris tiu, kapbalancante, „jes, nepre...“ Gerasim

+mallevis la okulojn, poste subite skuiĝis, ree montris al _Mumu_,

+kiu staris apud li, senkulpe vostbalancante kaj scivoleme movante

+la orelojn. Li ripete faris la signon de strangolo sur sia kolo,

+kaj signifplene batfrapis sian bruston, kvazaŭ anoncante, ke li mem

+prenas sur sin -- forigi _Mumu-n_.

+

+„Sed ci trompos“, geste respondis Gavrila.

+

+Gerasim iom rigardis lin, malestime ekridetis, ree batfrapis sian

+bruston kaj brufermis la pordon.

+

+Ĉiuj senvorte rigardis unu la alian.

+

+„Kion do ĉi ĉio signifas? Ĉu li refermis la pordon?“

+

+„Ne atentu lin plu, Gavrila Andrejiĉ!“ elparolis Stepan. „Li ja

+faros, kion li promesis ... Tia li estas ... Se li promesas, estas

+certe ... Li estas pli fidinda ol ni ... Tio estas vero ... Jes...“

+

+„Jes“, ĉiuj ripetis kapskuante. „Tio estas vero. Jes.“ Onklo Ĥvost

+malfermis la fenestron kaj ankaŭ diris: „Jes“.

+

+„Nu, bone“, diris Gavrila: „sed la gardistoj tamen restu ĉi tie!“

+

+„He, Jeroŝka,“ li aldiris, turnante sin al iu mizerulo, en flava

+nankena kitelo, -- tiu homo estis opiniata kiel ĝardenisto, -- „ci ja

+nenion faras! prenu la bastonon kaj sidu ĉi tie. Se io okazos, tuj

+kuru al mi.“

+

+Jeroŝka prenis la bastonon kaj sidigis sin sur la lastan ŝtupeton. La

+servantaro disiris, escepte de kelkaj sciaviduloj kaj bubaĉoj.

+

+Gavrila revenis hejmen kaj pere de Ljubov Ljubimovna sendis la

+raporton al la sinjorino, ke ĉio estas plenumita. La sinjorino faris

+nodeton el la pinto de sia nastuketo, surverŝis parfumon, flaris,

+frotis la tempiojn, apetite trinkis teon kaj, estante ankoraŭ sub la

+influo de la laŭroĉerizaj gutoj, ree ekdormis.

+

+Unu horon post ĉi tiu tumulta okazintaĵo la pordo de la ĉambreto

+malfermiĝis kaj Gerasim aperis. Li estis surmetinta sian festan

+kaftanon, li kondukis _Mumu-n_ per ŝnureto. Jeroŝka flanken iris por

+lasi lin preteriri. Gerasim direktis sin al la pordego. Ĉiuj bubaĉoj

+en la korto rigarde sekvis lin, sed silentis. Li eĉ ne returnis sin;

+sian ĉapon li surmetis nur sur la strato. Gavrila sendis Jeroŝka-n

+kiel observanton. Jeroŝka, vidante de malproksime, ke Gerasim iris en

+restoracion kun _Mumu_, atendis, ĝis li eliros.

+

+Gerasim estis konata en la restoracio. Oni komprenis liajn

+mansignojn.

+

+Li mendis „ŝĉi“[17] kun viando kaj sidigis sin, apogante la brakojn

+sur la tablo. _Mumu_ staris ĉe lia seĝo, trankvile observante lin per

+siaj saĝaj okuloj. Ĝia felo estis kvazaŭ polurita, tiel belaspekta

+kaj orde kombita. Oni alportis la brasiksupon. Gerasim metis en la

+teleron panpecetojn, ere dishakis la viandon kaj starigis la teleron

+sur la teron. _Mumu_ ekmanĝis kun sia kutima bonedukiteco: apenaŭ

+tuŝante la manĝaĵon per sia buŝeto. Gerasim longe ĝin rigardis:

+du pezaj larmoj elruliĝis subite el liaj okuloj; unu falis sur la

+krutan frunteton de la hundo, alia -- en la „ŝĉi“. Li kovris sian

+vizaĝon per la mano. _Mumu_ formanĝis la duonon el la telero kaj

+deiris, lekante sian buŝon. Gerasim ekstaris, pagis la supon kaj

+eliris akompanate de la iom mirigita rigardo de la kelnero.

+

+Jeroŝka, ekvidinte Gerasim-on, kuris malantaŭ la stratan angulon kaj,

+lin preterlasante, ree lin sekvis.

+

+Gerasim marŝis, ne rapidante, ĉiam tenante _Mumu-n_ je la ŝnureto.

+Irinte ĝis la stratangulo, li haltis, kvazaŭ ion pripensante, sed

+tuj grandpaŝe direktis sin al la Krimea Trairejo. Survoje li iris

+en la korton de domo, apud kiu estis konstruata la flankdometo, kaj

+forportis de tie sub sia brako du briketojn. De la Krimea Trairejo li

+direktis sin al la bordo, iris ĝis la loko, kie staris du boatetoj

+kun remiloj, alligitaj al palisetoj (li jam rimarkis ilin antaŭe),

+kaj ensaltis en unu kun _Mumu_.

+

+Lama maljunulaĉo eliris el post la pajltendo, kiu staris en la angulo

+de la legomĝardeno, kaj krivokis lin. Sed Gerasim nur kapbalancis

+kaj ekremis tiel forte, kvankam kontraŭ la riverfluo, ke li post unu

+momento jam estis tre malproksime. La maljunulo staris iomtempe,

+skrapfrotis sian dorson per maldekstra, poste per dekstra mano kaj

+reiris lamante en sian pajltendon.

+

+Gerasim senĉese remis. Jen -- jam restis la urbo Moskva malantaŭe.

+Jen -- jam disvastiĝis laŭlonge de la bordoj -- herbejoj,

+legomĝardenoj, kampoj, arbaretoj; ekvidebliĝis kampoj, „izba-oj“. Oni

+povis enspiri la kamparan aeron. Li forĵetis la remilojn, alpremis

+sian kapon al _Mumu_, kiu sidis antaŭ li sur la seka transversa

+trabeto -- la fundo de la boato estis surverŝita de akvo, kaj li

+restis senmova, krucigante siajn fortikajn brakojn sur ŝia dorso,

+dum la boaton la ondo iom post iom reportis al la urbo. Gerasim

+rektiĝis, rapide, kun malsaneca, koleriĝa mieno, survolvis per la

+ŝnureto la briketojn de li prenitajn, faris maŝon, metis ĝin ĉirkaŭ

+la kolon de la hundo kaj, levante ĝin super la rivero, lastafoje

+ĝin ekrigardis. La hundo rigardis lin fide, sentime, balancante la

+vosteton. Gerasim deturnis sin kaj disigis la manojn, ferminte la

+okulojn.

+

+Gerasim aŭdis nenion: nek la akran ekkrieton de la falanta _Mumu_,

+nek la obtuzan ekplaŭdon de la akvo. La plej brua tago estis por

+li same sensona, senbrua, kiel la plej senbrua nokto ne estas

+sensona por ni. Kiam li ree malfermis la okulojn, kiel antaŭe sur

+la riverakvo rapidis unu post la alia la ondetoj. Kiel antaŭe ili

+plaŭdetis ĉe la boatflankoj; kaj nur malproksime, malantaŭe, diskuris

+ĉe la bordo iaj larĝaj rondoj.

+

+Jeroŝka, tuj post kiam al li ne plu estis eble observi Gerasim-on,

+revenis hejmen kaj raportis pri tio, kion li vidis.

+

+„Nu, jes,“ diris Stepan, „li dronigos la hundon. Certe. Se li ion

+promesis.“

+

+Dum la tuta tago neniu vidis Gerasim-on. Li ne tagmanĝis hejme.

+Vespere ĉiuj kunvenis ĉe la manĝotablo, escepte de li. „Kiel stranga

+estas ĉi tiu Gerasim“, pepvoĉe diris la dikgrasa lavistino: „Ĉu oni

+povas tiel ĉagreniĝi pro la hundo! Verdire!“

+

+„Gerasim ja estis ĉi tie“, diris Stepan, plenrastante por si la kaĉon

+per la kulero.

+

+„Kiel? Kiam?“

+

+„Antaŭ proksimume du horoj. Jes! Ni renkontis unu la alian ĉe la

+pordego. Mi intencis demandi lin pri la hundo, sed li, ŝajne, estis

+malbonhumora. Nu, li forpuŝis min, eble li volis min deflankigi, --

+ne tedu, eble volis li diri -- kaj li tiel frapis mian nukon, ho, ve,

+kiel!“ Kaj Stepan, nevole grimacridetante, kuntiriĝis kaj frotis sian

+nukon. „Jes,“ li aldiris, „li havas fortikan manon, nenion oni povas

+diri kontraŭ tio...“ Ĉiuj ridis, mokante Stepanon, kaj disiris por

+dormi.

+

+Dum tio, en la sama tempo, sur la T...a ŝoseo fervore kaj senhalte

+paŝis ia grandegulo kun sako sur la dorso, kun longa bastono en

+la mano. Tio estis Gerasim. Li rapidis senreturne hejmen, en sian

+vilaĝon. Droniginte la kompatindan _Mumu-n_, li kuris en sian

+ĉambreton, rapide enpakis sian nemultan havaĵon en malnovan

+ĉevalkovraĵon, kunligis la pakaĵon node, metis ĝin sur la ŝultron

+kaj foriris. Li bone memoris la vojon ankoraŭ de tiam, kiam oni

+kondukis lin al Moskvo. La vilaĝo, el kiu prenis lin la sinjorino,

+kuŝis nur dudek verstojn[18] flanke de la ŝoseo. Li iris nevenkeble

+kuraĝe, penetrite de ia malespera kaj samtempe ĝoja decido. Li iris

+antaŭen; larĝe dismalfermiĝis lia brusto; avide kaj rekte estis

+fiksitaj antaŭen liaj okuloj. Li rapidis, kvazaŭ atendis lin hejme

+maljuna patrino, kvazaŭ ŝi vokis lin al si post longa migrado en

+fremdlando, inter fremduloj ... La ĵus veninta nokto estis sensona,

+varma; ĉe la flanko, kie subiris la suno, la ĉielrando, ankoraŭ

+blanka, iom purpuriĝis pro la lasta rebrilo de la foriĝanta tago. Ĉe

+alia flanko jam leviĝis blugriza nebulo. De tie alproksimiĝadis la

+nokto. Centoj da perdrikoj kriis ĉirkaŭe, kvazaŭ vete vokis unu la

+alian noktaj birdoj. Gerasim ne povis ilin aŭdi, ne povis aŭdi ankaŭ

+la noktan viglan susuradon de la arboj, preter kiuj portis lin liaj

+fortikaj piedoj.

+

+Sed li flaris konatan de li odoron de la maturiĝanta sekalo, kiu

+venis el la mallumaj kampoj; li sentis, kiel la vento, fluganta

+renkonte, la vento el lia hejmvilaĝo, karese tuŝas lian vizaĝon,

+petole disblovas liajn harojn, lian barbon. Li vidis antaŭ si la

+blankiĝantan vojon, kondukantan hejmen rektan, kiel sago. Li vidis

+en la ĉielo nenombreblajn stelojn, lumigantajn lian vojon. Li marŝis

+antaŭen simile al leono, kuraĝe, forte; kiam la leviĝanta suno

+briligis lin per siaj fluide ruĝaj radioj, inter la paŝanto kaj

+Moskvo jam kuŝis tridek-versta distanco.

+

+Post du tagoj li estis jam hejme, en sia „izba“, je l’ miro de la

+soldatedzino[19], kiun oni tie loĝigis. Gerasim preĝis antaŭ sanktaj

+„ikonoj“[20] kaj tuj iris al la vilaĝestro.

+

+La vilaĝestro ekmiris. Sed oni jam komencis falĉi la fojnon. Gerasim,

+kiel perfekta falĉisto, tuj ricevis falĉilon -- kaj li ekfalĉis laŭ

+sia kutima maniero, tiel falĉis, ke la vilaĝanoj tremis, observante

+liajn falĉmovojn.

+

+En Moskvo oni rimarkis la foriĝon de Gerasim la sekvantan tagon.

+Oni serĉis lin en lia ĉambreto, alvokis Gavrila-n. Gavrila venis,

+rigardis, movis la ŝultrojn kaj konkludis, ke la mutulo aŭ forkuris

+aŭ dronis kune kun sia hundaĉo. Oni informis la policon, raportis

+al la sinjorino. La sinjorino ekkoleris, ekploris, diris, ke oni

+nepre trovu Gerasim-on, certigis, ke ŝi neniam ordonis forigi la

+hundon, kaj fine tiel admonis kaj riproĉis Gavrila-n, ke li la

+tutan tagon nur skuis la kapon, ripetante: „Nu!“, ĝis kiam la onklo

+Ĥvost lin konsole saĝigis, dirinte al li: „Nu ... u!“ Fine oni

+ricevis la sciigon el la vilaĝo, ke Gerasim tien venis. La sinjorino

+iom trankviliĝis; komence ŝi ordonis lin revenigi al Moskvo, sed

+tamen poste ŝi anoncis, ke ŝi tute ne bezonas tian nedankemulon.

+Cetere post tio ŝi baldaŭ mortis; ŝiaj heredintoj ne zorgis plu

+pri Gerasim. Ili ankaŭ aliajn servutulojn de sia patrino liberigis

+kontraŭ la depago.

+

+Ĝis nun loĝas solece Gerasim en sia forgesita „izba“. Li ĉiam bone

+fartas, ĉiam estas fortikega. Kiel antaŭe li laboras multe, kiel

+antaŭe li estas gravmiena kaj seriozmora. Sed la najbaroj rimarkis,

+ke depost la reveno el Moskvo Gerasim tute ne atentas virinojn, eĉ ne

+rigardas ilin, kaj ke li ne posedas hundon en sia korto.

+

+„Cetere“, pridiskutas vilaĝanoj, „feliĉa li estas, ne bezonante

+edzinon. Kaj la hundon! ĉu li ĝin bezonas? Eĉ perforte oni ne povus

+allogi ŝteliston en lian korton!“ Tia famo pri la giganteca forto de

+la mutulo disvastiĝas ĉien.

+

+

+

+

+BEĴIN-HERBEJO

+

+

+Estis bela junia tago, unu el tiuj tagoj, kiuj pruvas, ke la

+bonvetero daŭros ankoraŭ longe. La ĉielo estas serena jam de la

+frua mateno. La matenruĝo ne flamas simile al brulego; ĝi estas

+disverŝita, kiel milda rozkoloraĵo. La suno -- ne flambrila,

+rulruĝiganta, kiel dum varmega sekvetero, ne malserena-purpura, kiel

+antaŭ la ventego -- sed la suno -- afable radibrila -- pace elnaĝas

+el sub mallarĝa kaj longa nubeto, lumas freŝkolore kaj eniĝas en

+ĝian bluan nebulon. Kiel serpentetoj lude brilas la supraj maldensaj

+randoj de la distirita nubeto; ili brilas, kvazaŭ ili estus el

+forĝita arĝento. Sed jen, ree flue ekŝpruciĝas petolemaj radioj; ĝoje

+kaj majeste, kvazaŭ altenflugante, aperas la potenca lumigilo. Ĉirkaŭ

+la tagmezo, kutime, videbliĝas amase rondaj altaj nuboj, orgrizaj,

+kun delikataj blankaj randoj. Simile al insuloj, disĵetitaj laŭlonge

+de la senlime disfluanta rivero, kiu ĉirkaŭas ilin per profunde

+diafanaj akvokoloj, egale bluaj, ili preskaŭ ne moviĝas. Pli

+malproksime, ĉe la firmamento, ili kunŝoviĝas, ariĝas, -- ne estas

+plu videbla la ĉielbluaĵo inter ili. Sed ili estas same lazuraj

+kiel la ĉielo: la lumo, la varmo trapenetras ilin. La firmamento

+dum la tuta tago ne ŝanĝas sian malpezan, palvioletan koloron, ĉie

+egalan. Nenie la fulmotondra vetero mallume minacas; ie, foje, tiras

+sin malsupren, el la ĉielo, bluaj strioj: -- apenaŭ rimarkebla

+pluvo falas, kiel tra kribrilo. Vespere tiuj nuboj foriĝas; la

+lastaj el ili, nigraj, senformaj, kiel la fumo, iĝas rozkoloraj

+vaporbuloj pro la radioj de la subiranta suno. Sur la loko, kie la

+suno subiris, same pace, kiel ĝi estis leviĝinta, nelonge starrestas

+ruĝeta brilkrono super la mallumiĝinta tero. Lumbriletante, kiel

+zorge portita vakskandelo, aperas tie la vesperstelo. En tiaj tagoj

+ĉiuj koloroj estas nehelaj, mildigitaj. Sur ĉio kuŝas la sigelo de

+ia kortuŝa packvieto. Dum tiaj tagoj foje estas varmege; sur la

+deklivoj de la kampoj la aero estas sufoka. Sed la vento disblovadas,

+dispeladas la amasiĝintan varmegon; la ĉirkaŭturnantaj blovatakoj --

+nepra signo de la persista bonvetero -- per blankaj polvamasoj vagas

+sur vojo tra la grenkampoj. La terkulturisto ŝatas tian veteron por

+la rikolto de la greno.

+

+Tian tagon mi ĉasis en la Ĉernska distrikto de la Tula gubernio[21].

+Mi trovis kaj mortigis sufiĉe multe da ĉasaĵoj. Tro plena ĉassako

+tranĉe dolorigis mian ŝultron. Sed jam estis estingiĝanta la

+vesperruĝo; kaj en la aero, ankoraŭ klara, kvankam jam ne plu

+lumigita per radioj de la subirinta suno, densiĝis, disvastiĝis

+noktaj ombroj, kiam mi, fine, decidis reveni hejmen. Per rapidaj

+paŝoj mi transpaŝis longan „placon“ de arbustoj, supreniris la

+monteton kaj ekvidis tute fremdajn, nekonatajn de mi lokaĵojn.

+Anstataŭ la atendita konata ebenaĵo kun kverkarbareto, dekstre, kaj

+malalta blanka preĝejo en la malproksimo, ĉe miaj piedoj etendiĝis

+mallarĝa valo; rekte kontraŭ mi, kiel kruta muro, staris densa

+tremolarbaro. Mi haltis, mirigite ... ne povante kompreni, kie mi

+estas... Mi min returnis... „He,“ mi pensis, „mi devojiĝis, mi iris

+tro dekstren“, kaj, mirante pri mia eraro, mi rapidkure malsupreniris

+la monteton. Min tuj ekkaptis malagrabla, obtuza malsekeco, kvazaŭ

+mi estus enirinta kelon. Densa alta herbo en la fundo de la valo,

+tute malseka, blankiĝis kiel tablotuko. Estis timige surpaŝi ĝin.

+Mi rapide transpaŝis al alia flanko kaj iris, marŝante maldekstren,

+laŭlonge de la tremolaro. La vespertoj jam sin flugportis super ĝiaj

+senmovaj altaĵoj, misterplene turniĝante kaj tremetante en duonklara

+ĉielo. Petolrapide preterflugis malfruiĝinta akcipitreto, rapidante

+en sian neston.

+

+„Jen, se mi nur atingus tiun angulon,“ mi pensis, „tuj mi trovus la

+veran vojon. Mi ja devojiĝis minimume je unu versto.“ Mi atingis,

+fine, la angulon de la arbaro, sed ne trovis tie ian vojon; iaj

+nefalĉitaj, malaltaj arbustoj vaste staris antaŭ mi; malantaŭ ili, en

+la malproksimo, vidiĝis dezerta kampo. Mi ree haltis. „Kia stranga

+okazintaĵo! Kie do mi estas?“ Mi rememorigis min, kiel kaj kien mi

+iris dum la tago.

+

+„He, tio ja estas ‚Paraĥinaj‘ arbustoj“, mi fine ekkriis. „Certe!

+jen tie -- eble, la Sindejeva arbareto! Sed kiel mi ĉi tien venis?

+Tiel malproksimen! Strange ... nun mi estas devigita reveni

+dekstren!“

+

+Mi iris dekstren tra la arbustoj. Dume la nokto estis baldaŭ veninta

+kaj disvastiĝis kiel nubego fulmotondra. Ŝajnis, ke kune kun la

+vesperaj vaporoj el ĉie leviĝadis kaj eĉ de supre verŝiĝis la

+malhelo. Mi atingis sur ian vojon malebenbatitan, surkreskitan de

+herbo. Mi iris laŭlonge de ĝi, atente rigardante antaŭen. Ĉio ĉirkaŭ

+mi rapide nigriĝis kaj silentiĝis; nur skolopoj kriis de tempo al

+tempo. Malgranda noktbirdo, nelaŭte kaj malalte movanta siajn molajn

+flugilojn, preskaŭ tuŝis min kaj timeme deflankiĝis. Mi eliris sur

+la arbarrandon kaj marŝis nun laŭlonge de la kampo, sur la limo. Jam

+apenaŭ mi vidis la aĵojn en malproksimo, apenaŭ videbliĝis ĉirkaŭ

+mi la blankiĝanta kampo. Malantaŭ ĝi leviĝis malserena mallumo,

+alproksimiĝante ĉiumomente per grandegaj fumbuloj. La obtuza eĥo

+de miaj paŝoj sonis en la senmoviĝanta aero. La paliĝinta ĉielo

+ree bluiĝis, sed tio jam estis la bluo de la nokto. La steletoj

+ekbriletis en ĝi, kvazaŭ ili ekmoviĝus.

+

+Kion mi opiniis arbareto, estis malluma kaj ronda nudmonteto.

+

+„Sed kie mi ja estas?“ ripetis mi ree laŭtvoĉe, haltis kaj demande

+rigardis mian anglorasan flavmakulan hundinon, Dianka-n, la plej

+prudentan el ĉiuj kvarpiedaj bestoj. Sed la plej prudenta besto nur

+balancis la voston, malgaje kaj lace palpebrumis kaj ne donis al

+mi ian utilan konsilon. Mi hontis kaj ege kuris antaŭen, kvazaŭ mi

+subite klarsentis, kien oni devas iri. Mi ĉirkaŭiris la monteton

+kaj trovis min en neprofunda, ĉirkaŭe displugita valeto. Tiu ĉi

+krutvaleto aspektis kiel regulforma kaldrono kun plataj flankoj; sur

+ĝia fundo elstreĉiĝis stare kelke da grandaj blankaj ŝtonoj; ŝajne

+ili kunariĝis, malsuprerampinte, por ia sekreta, konsiliĝa kunveno.

+Tie estis mute, mallaŭte; tiel plate kaj malgaje pendis super tiu

+loko la ĉielo, ke mia koro eksentis veon. La besteto nelaŭte kaj

+plende pepkriis en la ŝtonoj. Mi rapide revenis sur la monteton. Ĝis

+nun mi ankoraŭ ne malesperis trovi la vojon al hejmo; sed nun mi

+estis fine certa, ke mi tute devojiĝis; mi ne penprovis plu, ekkoni

+la ĉirkaŭaĵon, preskaŭ dronintan en la nokta senlumo. Mi hazarde

+ekmarŝis antaŭen, direktate de la steloj. Proksimume duonhoron mi

+tiel paŝis, pene movante la piedojn. Ŝajnis, ke mi neniam estis

+en tiaj senvivaj lokoj: nenie trembrilis lumeto, nek aŭdebliĝis ia

+sono; unu kruta monteto sekvis la alian; senfine etendiĝis kampo post

+kampo; arbustoj kvazaŭ elstaris el la tero antaŭ mi. Mi ĉiam iris kaj

+jam intencis kuŝigi min ĝis la mateno, sed subite mi ekvidis antaŭ mi

+teruran abismon.

+

+Mi rapide ekpaŝis malantaŭen kaj, tra apenaŭ travidebla noktkrepusko,

+ekvidis en la malproksimo sub mi grandegan ebenaĵon. Larĝa rivero

+ĉirkaŭfluis ĝin en duonrondo, kiun mi vidis ĉie; ŝtalsimilaj rebriloj

+de la akvo malserene kaj de tempo al tempo tremlumante desegnis

+ĝian fluadon. La monteto, sur kiu mi staris, malsupren kondukis per

+abrupta deklivo; ĝia grandega silueto sin distingis nigra de la

+duonblua aera malpleno. Rekte antaŭ mi, en la angulo, kiun formis

+la deklivo kaj la ebenaĵo, ĉe la rivero, kiu en tiu loko similis

+al senmova malluma spegulo, sub la kruta deklivo de la monteto mem,

+per ruĝa flamo brulis, ellasante fumon, du fajroj, unu apud la alia.

+Ĉirkaŭ ili svarmis homoj, ŝanceliĝis ombroj; foje estis hele lumigita

+la antaŭa parto de ies eta buklokapo.

+

+Mi sciis nun, kie mi troviĝis. Tiu ĉi herbejo estas konata en nia

+regiono sub la nomo „_Beĵin-Herbejo_“. Sed mi ja ne povis revojaĝi

+hejmen, precipe nun, nokte; miaj piedoj ne moviĝis plu pro laceco.

+Mi decidis iri proksimen al la fajroj kaj atendi la matenruĝon en la

+societo de homoj, kiujn mi opiniis ĉevalkomercistoj[22].

+

+Mi bone malsupreniris, sed apenaŭ mi ellasis el la manoj la lastan

+branĉon, je kiu mi tenis min, subite sin ĵetis sur min du grandaj

+blankaj hundoj, kolere bojante. Sonoraj infanaj voĉoj ekaŭdiĝis

+ĉirkaŭ la fajroj. Du -- tri knaboj rapide leviĝis. Mi respondis al

+iliaj demandaj vokoj. Ili alkuris, revokis la hundojn, kiujn precipe

+mirigis la apero de mia Dianka, kaj mi alproksimiĝis.

+

+Mi eraris, opiniante ĉevalkomercistoj la homojn, kiuj ĉirkaŭis la

+fajrojn. Ili estis kamparanaj infanoj el najbara vilaĝo, kiuj gardis

+ĉevalaron. Dum varmega somera tempo, ĉe ni, oni paŝtigas ĉevalojn en

+la kampo nokte, ĉar tage ilin maltrankviligus muŝoj kaj ojstroj[23].

+

+Estas granda ĝojfesto por kamparanaj knaboj, vespere akompani en la

+kampon kaj frumatene hejmen -- la ĉevalaron. Sen ĉapoj, en malnovaj

+duonpeltetoj, ili sidas sur la plej petolemaj ĉevaletoj kaj rapide

+rajdas, ĝoje kriante, elgorĝblekante, movante ĉiuflanken la manojn

+kaj piedojn, alte saltante sur la selo kaj sonore ridante ...

+Maldensa flava polvo leviĝas, postflugas sur la vojo; en malproksimo

+aŭdiĝas akorda piedfrapado, la ĉevaloj kuras, streĉante la orelojn;

+antaŭ ĉiuj, altlevante sian voston kaj senfine ŝanĝante la piedojn,

+kursaltas la ruĝeghara ĉevalaĉo kun pikherbo en vila kolhararo.

+

+Mi diris al la knaboj, ke mi devojiĝis, kaj sidigis min ĉe ili. Ili

+demandis min, de kie mi venas, silentis iomete kaj donis al mi

+lokon. Ni iomete konversaciis. Mi min kuŝigis sub nudiĝinta arbusto

+kaj rigardis ĉirkaŭen. La bildo estis mirinde bela: ĉe la fajroj

+tremetis, kvazaŭ estingiĝante, eniĝante en la mallumon, ronda ruĝa

+respeguliĝo. La flamo, ekbrulante, de tempo al tempo, ĵetis trans

+la linion de tiu rondo rapidajn brillumetojn. Mallarĝa lango de la

+fajro lekis la nudajn sekbranĉetojn de salikarbeto kaj same rapide

+foriĝis... Tranĉliniaj longaj ombroj, subite aperante, alkuris ĝis

+la fajretoj; la malhelo luktis kun la lumo. Foje, kiam la flamo

+brilis pli malforte, la lumrondeto mallarĝiĝis, el alproksimiĝinta

+mallumego neatendite aperis ĉevalkapo, bruna aŭ tute blanka, atente

+kaj senpense rigardis nin, rapide maĉante longan herbon kaj ree

+malleviĝante tuj malaperis. Oni aŭdis nur, kiel ĝi ĉiam maĉis,

+spirblovante.

+

+El loko lumigita estas neeble vidi, kio okazas en la malhelo; tial

+ĉio en la proksimo ŝajnis vualita de preskaŭ nigra kurteno. Sed pli

+malproksime, ĉe la firmamento, malklare videbliĝis montetoj kaj

+arbaroj. Malhela, klara ĉielo, solene, neatingeble alte, pendis

+super ni en sia tuta misterplena belegeco. Dolĉe premis la bruston

+la aromo, la aparta, freŝa, turmenta aromaero de la ruslanda somera

+nokto. Nenia bruo aŭdiĝis en la ĉirkaŭaĵo. Nur de tempo al tempo

+subite sonore plaŭdigis akvon ia granda fiŝo, kaj la ĉeborda kanaro

+ekbruetis, apenaŭ ŝancelita de alfluanta ondo... Sole nelaŭte

+kraketis la fajretoj...

+

+Ĉirkaŭ ili sidis la knaboj kaj apud ili tiuj du hundoj, kies intenco

+estis formanĝi min. Ili ankoraŭ longe ne povis paciĝi pro mia

+ĉeestado: dormeme duonfermante la okulojn kaj strabrigardante la

+fajron, ili de tempo al tempo bojkriegis kun eksterordinara digneco;

+unue ili blekegis, poste -- nelaŭte kriis, kvazaŭ bedaŭrante la

+neeblecon -- plenumi sian deziron.

+

+La knaboj estis entute kvin: Fedja, Pavluŝa, Iljuŝa, Kostja kaj

+Vanja[24]. La nomojn de la knaboj mi eksciis el ilia interparolado

+kaj volas nun konatigi ilin al la leganto.

+

+La plej maljuna el ĉiuj, Fedja, aspektis dekkvarjara. Li estis gracia

+knabo kun belaj, delikataj, iomete etaj vizaĝtrajtoj, buklaj blondaj

+haroj, klaraj okuloj kaj ĉiama duongaja, duondistra rideto. Laŭ ĉiuj

+signoj li apartenis al riĉa familio kaj paŝtis nokte ĉevalojn ne pro

+bezono, sed pro amuzo. Li surhavis multekoloran kalikotan bluzon,

+flave borderumitan. Malgranda nova feltmantelo, en kies manikoj li ne

+enŝovis la brakojn, pendis sur liaj mallarĝaj ŝultroj; sur la blua

+zonumo estis alligita la kombilo. La botoj kun nealtaj tibiingoj

+estis liaj -- ne patraj. La dua knabo, Pavluŝa, havis senorde

+starantajn nigrajn harojn, grizajn okulojn, larĝajn vangostojn,

+vizaĝon palan, plenan je cikatroj; grandan, sed regulforman buŝon.

+Tuta lia korpo estis dikmalalta, mallertmova. La knabo ne estis bela,

+verdire, tamen li plaĉis al mi. Lia rigardo estis saĝa kaj sincera,

+en lia voĉo sonis la forto. Li ne aspektis dande: tuta lia vestaĵo

+konsistis el simpla ĉemizo kaj flikitaj pantalonoj. La vizaĝo de

+la tria, Iljuŝa, estis sufiĉe sensignifa: li havis kurbiĝintan

+nazon, longan kapformon, ne bone aspektis. Liaj vizaĝtrajtoj

+esprimis malspritan, malsanecan zorgemon. Liaj kunpremitaj lipoj ne

+malfermiĝis, la brovoj restis ĉiam kuntiritaj. Liaj flavaj, preskaŭ

+blankaspektaj haroj pendis kiel pintaj harligetoj el sub malalta

+felĉapo, kiun li ambaŭmane ŝovis sur siajn orelojn. Sur liaj piedoj

+li havis novajn bastŝuojn kaj piedajn ĉifonojn; dika ŝnuro, trivice

+zonita ĉirkaŭ lia talio, orde kuntiris lian puraspektan nigran

+kiteleton. Li, kiel Pavluŝa, estis, laŭvide, ne pli ol dekdujara. La

+kvara, Kostja, dekjara knabo, atentigis per sia meditema, malgaja

+rigardo. Lia vizaĝo estis eta, malgrasa, lentuga; li havis pintitan

+mentonon, kiel la sciuro. Oni apenaŭ distingis liajn lipojn. Sed

+strange impresis liaj okuloj -- nigraj, fluide brilantaj. Ili, ŝajne,

+volis ion esprimi, sed por tio mankis vortoj al la knabo. Li estis

+malaltkreska, malsanaspekta, vestita mizere. La lastan, Vanja-n, mi

+komence ne rimarkis; li estis kaŭrekuŝanta sub la bastkovraĵo kun

+malregulaj randoj; li nur malofte montradis el sub ĝi sian buklan

+blondan kapeton. Ĉi tiu knabo estis nur sepjara.

+

+Tiel mi kuŝis sub la arbusto, iomete malproksime, kaj observadis la

+knabojn. Malgranda kaldroneto pendis super unu el la fajroj; en ĝi

+estis kuirataj la terpomoj. Pavluŝa zorgis pri ili kaj, starante

+sur la genuoj, enpuŝis la ligneron en la bolantan akvon de tempo al

+tempo. Fedja kuŝis, sin apogante sur la kubuto, disvastigante la

+randojn de sia feltmantelo. Iljuŝa sidis apud Kostja kaj fiksrigardis

+ion per duonfermitaj okuloj. Kostja mallevis la kapon kaj rigardis

+ien en malproksimon. Vanja ne moviĝis sub sia bastkovraĵo. Mi

+ŝajnigis min dormanta.

+

+La knaboj ree komencis interbabili. Unue ili priparolis tion kaj

+tion: la morgaŭajn laborojn, la ĉevalojn; sed subite Fedja sin turnis

+al Iljuŝa kaj -- kvazaŭ renovigante interrompitan konversacion --

+demandis lin:

+

+„Nu, kiel do, ĉu ci ĝin vidis vere, la hejmkoboldon?“

+

+„Ne, mi ĝin ne vidis, ĝin ja ne estas eble vidi,“ respondis Iljuŝa

+per voĉo apenaŭ aŭdebla, raŭketa, kies sonoj tre bone konformiĝis al

+lia vizaĝesprimo, „sed mi aŭdis ... ne sole mi...“

+

+„Kie ĝi loĝas?“

+

+„En la malnova ĉerpejo[25].“

+

+„Ĉu vi laboras en la fabriko?“

+

+„Jes, mi kaj mia frato Avdjuŝka; ni estas papergladistoj.“

+

+„Jen vi, fabrikuloj!“

+

+„Nu, kiel do ci ĝin aŭdis?“ demandis Fedja.

+

+„Jen kiel ... mi kun frato Avdjuŝka, kun Fedor Miĥejevskij, kun

+Ivaŝka Kosoj, kun alia Ivaŝka el Krasnije Ĥolmi, kaj ankoraŭ kun

+Ivaŝka Suĥorukov, kun aliaj knaboj ankoraŭ -- entute ni estis

+dek: la tuta deĵorintaro. Ni estis devigitaj pasigi la nokton en

+la ĉerpejo. Tio estas -- la laborobservisto Nazarov malpermesis al

+ni iri hejmen. ‚Kial vi,‘ li diris, ‚fraŭletoj, iros hejmen? Restu

+ĉi tie -- ni havos morgaŭ multe da laboro.‘ Nu, ni restis en la

+fabrikejo, ni kuŝis tie are ... Avdjuŝka demandis: ‚Nu, knaboj, se la

+hejmkoboldo nun venus?‘ Apenaŭ li tion elparolis, iu ekmarŝis super

+ni. Ni kuŝis malsupre, ĝi do ekmarŝis super ni, ĉe la rado. Ni aŭdis:

+ĝi paŝas, la lignotabuloj fleksiĝas sub ĝi, krakas ... Li transkuris

+super niaj kapoj; la akvo ekplaŭdis sur la rado, kiu ekfrapis,

+ekturniĝis; sed la baro ĉe la defluilo[26] estas fermita. Ni estis

+mirigitaj: kiu levis la bartrabeton, por ke akvo povu flui? Sed la

+rado ne longe turniĝis kaj haltis. ‚Tiu‘ iris ree al la supra pordo

+kaj malsupreniris la ŝtuparon, malsupreniris ne rapide: la ŝtupetoj

+ĝemkraketas sub ĝiaj piedoj. Nu, ĝi alproksimiĝis al nia pordo,

+atendis iomete -- tuj la pordo larĝe malfermiĝis ... Mi ektremis --

+rigardas -- nenio estas videbla ... Sed la retĉerpilo, staranta ĉe la

+pelvo, ekmoviĝis, leviĝis, eniĝis por momento en la akvon, flugis

+iomete en la aero, kvazaŭ ĝi estus ŝprucilo kaj revenis al sia loko.

+Poste ĉe alia pelvo forflugis la hoko de la najlo kaj ree pendiĝis

+sur la najlon. Poste iu kvazaŭ alproksimiĝis al la pordo, ektusis,

+ekspirblovis kiel ŝafo, bruvoĉe... Ni ĉiuj falkuŝiĝis amase teren,

+unu rampis sur la alian. Kiel ni tiam ektimegis!“

+

+„Jen kiel!“ elparolis Pavel. „Kial do ĝi ektusis?“

+

+„Mi ne scias... Eble pro malsekeco en la mucido.“

+

+Ĉiuj eksilentis.

+

+„Nu,“ demandis Fedja, „ĉu la terpomoj estas kuiritaj?“

+

+Pavluŝa palpis ilin.

+

+„Ne, ankoraŭ ne... Jen, ĝi plaŭdigis akvon...“, aldiris li,

+rigardante la riveron. „Eble la ezoko. Jen, tie falis steleto.“

+

+„Kion mi rakontos ankoraŭ al vi, fratuloj,“ ekparolis per pepvoĉo

+Kostja, „aŭdu nur, kion rakontis antaŭ nelonge la paĉjo en mia

+ĉeesto.“

+

+„Nu, ni aŭdas“, diris protekteme Fedja.

+

+„Vi ja konas Gavrila-n, la antaŭurban ĉarpentiston?“

+

+„Jes, ni lin konas.“

+

+„Sed ĉu vi scias, kial li estas tiel malgaja ĉiam? Tiel silentema?

+Jen, kial li estas malgaja: Li iris foje, rakontis mia paĉjo, al

+arbaro por serĉi nuksojn. Li iris en la arbaron kaj devojiĝis; Dio

+scias, en kia loko li troviĝis; li iradas, vagas, fratuloj, ne povas

+trovi la vojon, la nokto jam alproksimiĝas... Li sin sidigis sub

+arbon. ‚Ĉi tie‘, li pensis, ‚mi atendu la matenon‘, kaj ekdormis. En

+dormo li aŭdas, ke iu lin vokas. Li rigardas, sed neniun vidas. Ree

+li ekdormetis... ree li estas vokata... Li ree rigardas, vidas, --

+sidas antaŭ li sur la branĉo la nimfo, klarluma, balanciĝas, logas

+lin al si kaj ridas... La luno lumis tiel klare, ĉion lumigis...

+Ŝi vokas lin al si, -- ŝi estas klara, blanka, kvazaŭ ploteto aŭ

+gobio, -- ankaŭ karasoj estas iufoje tiel blanketaj, arĝentkoloraj...

+La ĉarpentisto Gavrila duonsvenis ... sed ŝi ridas kaj logas lin al

+si per la mano... Jam ekstaris Gavrila, intencis obei al la voko de

+la nimfo, -- sed, fratuloj, eble Disinjoro lin inspiris: li faris

+krucosignon[27]. Estis pene al li fari la krucosignon, li diris:

+‚Mia mano kvazaŭ ŝtoniĝis, ne moviĝis...‘ He, li! Ekvidinte, ke li

+faris krucosignon, la nimfo ne ridis plu, ŝi ekploris! Ŝi ploras,

+fratuloj, forviŝas siajn larmojn per la haroj; harojn ŝi havas

+verdajn, kiel kanabo. Jen rigardas ŝin Gavrila kaj demandas: ‚Kial

+ci, arbara kreskaĵaĉo, ploras?‘ Ekparolas la nimfo: ‚Kial ci, homo,

+faris krucosignon? Se ci ne estus farinta ĝin, ci restus kun mi en

+ĝojo ĝis la fino de la tagoj. Mi ĝemploras, mi veas, ĉar ci faris

+krucosignon. Sed ne mi sola tion priploros: ankaŭ ci ĝemploru ĝis la

+fino de ciaj tagoj...‘ Tuj ŝi, fratuloj, foriĝis, kaj tuj Gavrila

+ekvidis la vojon, per kiu li povis eliri el la arbaro. Kaj de tiu

+tempo li estas ĉiam malgaja.“

+

+„Jen kia okazintaĵo!“ diris Fedja post ioma silento. „Kiel do

+kapablas tia arbara sorĉestaĵo difekti kristanan animon? Li ja ne

+obeis ŝin!“

+

+„Jen, kapablas tamen...“, diris Kostja. „Gavrila asertis, ke ŝi havis

+voĉeton akran, plendan, kiel rano...“

+

+„Ĉu cia paĉjo mem tion rakontis?“ daŭrigis Fedja.

+

+„Li mem. Mi estis kuŝanta, mi ĉion aŭdis.“

+

+„Stranga afero! Kial do li estas malgaja... Eble li plaĉis al ŝi, se

+ŝi lin alvokis...“

+

+„Jes, plaĉis!“ ironie diris Iljuŝa. „Ne! Ŝi volis nur lin tikli

+ĝismorte... Ili okupas sin pri tio, la nimfoj...“

+

+„Ĉi tie ja ankaŭ, eble, estas nimfoj“, diris Fedja.

+

+„Ne“, respondis Kostja. „Ĉi tie la loko estas ‚pura‘, ‚libera‘[28].

+Nur la rivero estas proksima.“

+

+Ĉiuj eksilentis. Subite, ie malproksime, ekaŭdiĝis tiriĝanta,

+preskaŭ ĝemanta sono, unu el tiuj nekompreneblaj noktaj sonoj, kiuj

+naskiĝas iufoje en silento, leviĝas, restas en la aero kaj malrapide

+disvastiĝas ĉie, kvazaŭ svenante ... Vi aŭskultas ... nenion ... sed

+tamen io tintas ... Ŝajne iu longe kriis sub la firmamento mem, iu

+alia revokis per akra rido en la arbaro kaj nelaŭta, siblanta fajfado

+aŭdiĝis laŭlonge de la rivero ...

+

+La knaboj rigardis unu la alian kaj faris la krucosignon[29] ...

+

+„Ke la kruco nin protektu!“ flustris Iljuŝa.

+

+„He, vi, korvinoj[30]!“ ekkriis Pavel: „Kial vi ektimis? Rigardu nur,

+la terpomoj estas jam kuiritaj!“ (Ĉiuj alŝovis sin kaj komencis manĝi

+la fumantajn terpomojn; nur sole Vanja ne moviĝis.) „Kaj ci?“ diris

+Pavel.

+

+Sed li ne elrampis el sub sia bastaĵo. La kaldroneto estis baldaŭ

+malplena.

+

+„Ĉu vi aŭdis, fraŭletoj,“ komencis Iljuŝa, „kio okazis antaŭ nelonge

+ĉe ni, en Varnavicaj?“

+

+„Ĉu sur la digo?“ demandis Fedja.

+

+„Jes, jes, sur la digo, rompita de akvo ... Jen malpura loko,

+malbenita, senviva ... Ĉirkaŭe troviĝas profundaj kavegoj,

+terfendaĵoj. En la kavegoj loĝas serpentoj...“

+

+„Kio do okazis? Rakontu!“

+

+„Jen, kio okazis. Ci, eble, Fedja, ne scias, sed tie, ĉe vi, estas

+enterigita droninto. Li droniĝis jam antaŭlonge, kiam la starlageto

+estis ankoraŭ profunda. Nur lia tombeto estas apenaŭ videbla,

+-- eta monto ... Jen, antaŭ nelonge, vokas la servistarestro la

+hundgardiston Jermil kaj diras al li: ‚Iru, Jermil, poŝton.‘ Jermil

+ĉe ni ĉiam veturas poŝton. Ĉiuj liaj hundoj mortis; ne estis scieble,

+kial ili ĉe li ne restas vivantaj; sed li estas hundgardisto bona,

+modela ... Jermil rajdis poŝton, restis en la urbo longe kaj

+hejmrevenas iomete ebria ... Jam noktiĝis, la nokto estas klara,

+la luno brilas ... Jermil transrajdas la digon; la vojo ja iris

+tiuflanke ... Rajdas li, la hundgardisto Jermil, kaj vidas: sur la

+tombo de la droninto marŝas ŝafideto, tiel blanka, bukla, beleta ...

+vagas ... Jen pensas Jermil: ‚Mi ĝin prenos, ĝi ja ĉi tie pereos.‘

+Li prenis la ŝafidon en siajn brakojn. La ŝafido ne kontraŭstaras.

+Jermil alproksimiĝas al sia ĉevalo, kun la ŝafido en la brakoj. Sed

+la ĉevalo forsaltas de li, spirblovas, skuas sian kapon[31]. Li

+krie trankviligas ĝin, sin sidigas por rajdi kun la ŝafido, tenante

+la besteton antaŭ si. Li rigardas la ŝafidon, la ŝafido lin ankaŭ

+rigardas rekte en la okulojn. Ektimiĝis Jermil, la hundgardisto.

+‚Mi ne sciis,‘ li pensis, ‚ke ŝafoj rigardas onin tiel rekte en la

+okulojn, sed kontraŭ tio oni povas nenion fari ...‘ Li ĝin karesas

+per la mano kaj diras: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘ Subite la ŝafo montris al li

+la dentojn kaj ankaŭ diris: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘“

+

+Apenaŭ la rakontinto eldiris la lastan vorton, ambaŭ hundoj

+leviĝis samtempe, konvulsie bojante, forkuris de la fajro kaj

+malaperis en la mallumo. La knaboj ektimis. Vanja eksaltis el sub

+sia bastkovraĵo. Pavluŝa kun krio sekvis la hundojn. Ilia bojado

+aŭdiĝis el malproksimo. Oni aŭdis ankaŭ la senordan kuradon de la

+maltrankviligita ĉevalaro ... Pavluŝa laŭtvoĉe ekkriis: „Grizulo!

+Ĵuĉka[32]!“ Post kelkaj momentoj la bojado haltis, aŭdebliĝis el

+malproksimo jam la voĉo de Pavluŝa. Preterpasis ankoraŭ iomete da

+tempo. La knaboj mire rigardis unu la alian, kvazaŭ atendante, kio

+okazos. Subite aŭdiĝis la piedfrapado de kuranta ĉevalo. Abrupte ĝi

+haltis ĉe la brullignaro, kaj, sin tenante je la kolharoj, rapide

+malsuprensaltis Pavluŝa. Ambaŭ hundoj ankaŭ eksaltis en la lumrondon,

+kaj tuj sin sidigis, elpendigante siajn ruĝajn langojn.

+

+„Kio okazis? kio?“ demandis la knaboj.

+

+„Nenio“, diris Pavluŝa, forsendante la ĉevalon. „Eble la hundoj

+ion elflaris ... Mi pensis, ke tio estas lupo“, aldiris li per

+indiferenta voĉo, rapide spirante.

+

+Nevole mi admiris Pavluŝa-n. Li estis tre interesa en ĉi tiu momento.

+Lia malbela vizaĝo, vigligita pro rapida rajdado, kvazaŭ brulis pro

+kuraĝeco, pro firma decidemo ... Sen bastono, nokte, li, nenion

+pripensante, saltrajdis por forpeli la lupon. „Kia bravulo!“ pensis

+mi, lin rigardante.

+

+„Ĉu oni ilin vidas tie ĉi, la lupojn?“ demandis la timemulaĉo Kostja.

+

+„Ili ĉiam estas multnombraj ĉi tie“, respondis Pavel. „Sed danĝeraj

+ili estas nur vintre.“

+

+Li ree kaŭrekuŝigis sin ĉe la fajro. Sin sidigante sur la teron, li

+faligis sian manon sur la haran nukon de unu el la hundoj; kaj la

+ĝojigita besto longe ne deturnis la kapon, fiere-dankeme rigardante

+deflanke Pavluŝa-n.

+

+Vanja ree forkaŝis sin sub sia bastaĵo.

+

+„Sed kiajn teruraĵojn, ci, Iljuŝa, al ni rakontis?“ ekparolis Fedja.

+Li estis la filo de la riĉa vilaĝano kaj, kiel tia, li komencis

+ĉiam, unua, la konversacion. „Ankaŭ la hundojn igis boji ia diabla

+forto!... Certe, mi aŭdis, ĉe vi tiu loko estas malbenita...“

+

+„Varnavicaj! Sendube: tre malpura loko! Tie ofte oni vidadis la

+maljunan sinjoron, la mortintan ... Vagas li, oni rakontas, en

+longbaska kaftano[33], ĉiam sopirĝemas, serĉas ion sur la tero ...

+Foje lin renkontis la maljuna Trofimiĉ. -- ‚Kion vi, sinjoro Ivan

+Ivaniĉ, bonvolas serĉi sur la tero?‘“

+

+„Li demandis la sinjoron?“

+

+„Jes, li demandis...“

+

+„Nu, kuraĝulo li ja estas, ĉi tiu Trofimiĉ. Kion do la sinjoro

+respondis?“

+

+„‚Sorĉan herbon[34]‘ diras li, ‚mi serĉas.‘ Tiel obtuze elparolas:

+‚sorĉan herbon‘ ... ‚Kial do vi bezonas sorĉan herbon, Ivan Ivaniĉ?‘

+

+‚La tombo min premas,‘ li diras, ‚Trofimiĉ ... For el la tero mi

+volas, for!‘“

+

+„Jen, kia li estas!“ diris Fedja. „Ĉu li ne sufiĉe vivis?“

+

+„Stranga afero!“ elparolis Kostja. „Mi pensis, ke la mortintojn oni

+povas vidi nur ‚gepatran sabaton‘[35].“

+

+„La mortintojn oni povas vidi ĉiam“, certige diris Iljuŝa. Li,

+kiel mi rimarkis, pli bone ol aliaj knaboj sciis ĉiujn vilaĝanajn

+superstiĉajn „onidirojn“. „Sed ‚gepatran sabaton‘ vi ankaŭ povas vidi

+la vivanton, kies vico estas -- morti en la sama jaro... Sidigu cin

+nur sur la preĝejan peronon, rigardu la vojon... Preterpaŝos ĉiuj

+tiuj, kiuj estas mortontaj dum la jaro... Ĉe ni pasintan jaron Uljana

+iris al la preĝeja perono...“

+

+„Nu, ĉu ŝi iun vidis?“ sciavide demandis Kostja.

+

+„Certe... Unue ŝi sidis longe, nenion aŭdis, neniun vidis ... nur ie

+kvazaŭ hundeto bojas... Subite vidas ŝi: iu knabo iras sur la vojo,

+vestita sole de ĉemizo. Ŝi fiksrigardis: iras Ivaŝka Fedosejev.“

+

+„Ĉu tiu, kiu mortis printempe?“

+

+„Li, la sama. Li iras, ne levas la kapon. Uljana lin rekonis... Poste

+ŝi rigardas -- iras virino. Ŝi fiksrigardas -- ho, Disinjoro, do tio

+estas ŝi mem, Uljana!“

+

+„Ĉu eble estas, ke ŝi mem?“

+

+„Je Dio, ŝi mem.“

+

+„Nu, ŝi ja ankoraŭ ne mortis?“

+

+„La jaro ne forpasis ankoraŭ. Sed rigardu ŝin -- ŝi apenaŭ marŝas,

+apenaŭ spiras.“

+

+Ĉiuj ree eksilentis. Pavel ĵetis la manplenon da sekaj branĉetoj

+en la fajron. Akre nigriĝis ili sur la subite ekflamanta lumo,

+ekkraketis, ekfumiĝis, kurbiĝis, levante la brulitajn pintojn.

+La lumrebrilo disvastiĝis ĉiuflanken kaj, tremetante, leviĝis

+alten. Neatendite aperis blanka kolombeto, -- flugis rekte sur tiun

+rebrilon, time turniĝis, tute surverŝita de varmega helo kaj foriĝis

+en sonora flugado.

+

+„Eble ĝi devojiĝis kaj ne trovas sian hejmon“, diris Pavel. „Nun ĝi

+flugos, trovos ian lokon kaj tie noktpasigos ĝis la mateno.“

+

+„Ĉu ci ne pensas, Pavluŝa,“ diris Kostja, „ke tio estis la animo de

+iu veremulo[36], fluginta ĉielen, he?“

+

+Pavel ĵetis ankoraŭ unu manplenon en la fajron.

+

+„Verŝajne“, li diris fine.

+

+„Diru do, Pavluŝa,“ komencis Fedja, „ĉu ĉe vi, en Ŝalomovo, estis

+ankaŭ videbla la ĉiela antaŭdiro[37]?“

+

+„Kiam la suno malaperis? Kompreneble, jes...“

+

+„Ĉu vi ankaŭ ektimis?“

+

+„Ne nur ni... Nia sinjoro, kvankam li diris al ni antaŭe, ke estos la

+suna mallumiĝo, tamen, kiam mallumiĝis, tiel ektimis, terure... En la

+‚izba‘[38], kie loĝas la servistaro, la kuiristino, kiam mallumiĝis,

+ekkaptis la fornan forkon kaj rompis, batante per ĝi, ĉiujn potojn

+en la kuirforno. ‚Neniu bezonas ja nun manĝi,‘ ŝi diris, ‚la mondo

+ja pereas!‘ La brasiksupo tiamaniere tuta forfluis. En nia vilaĝo,

+fratuloj, disvastiĝis jenaj famoj: ke blankaj lupoj transkuros la

+landon, ili manĝos homojn, ĉie flugos rabobirdoj kaj finfine oni

+ekvidos Triŝka-n[39] mem.“

+

+„Kian Triŝka-n?“ demandis Kostja.

+

+„Ĉu ci ne scias?“ arde ekparolis Iljuŝa. „Nu, frato, de kie ci venas,

+se ci ne konas Triŝka-n? Hejmsiduloj vi estas en via vilaĝo, veraj

+hejmsiduloj[40]! Triŝka -- tio estas mirinda homo, kiu venos. Li

+estos mirinda, ĉar neniu lin povos kapti, kaj nenion oni povos fari

+kontraŭ li... Ekzemple: la popolo volos lin kapti, ili atakos lin

+per bastonegoj, ĉirkaŭos lin per ĉenegoj, sed li elglitos tiel, ke

+ili komencos batali kontraŭ la siajn mem. Oni metos lin, ekzemple,

+en la malliberejon, -- li petos kruĉeton da akvo por trinki, oni

+alportos al li kruĉeton -- li ensaltos en ĝin kaj malaperos en ĝia

+fundo. Oni katenos lin, li frapos per la manplatoj, tuj la katenoj

+falos teren. Nu, ĉi tiu Triŝka irados tra kamparoj, tra urboj... Ĉi

+tiu Triŝka estos homo malica, li delogos la kristanan popolon, sed

+oni ne povos ion fari kontraŭ li... Tia homo li estos, ruzmalica...“

+

+„Nu, jes,“ plu parolis Pavluŝa per sia malrapidiĝanta voĉo, „li estos

+tia... Tiun oni ankaŭ atendis ĉe ni... La maljunuloj diris: kiam

+komenciĝos la ĉiela fenomeno, tuj venos Triŝka. Jam ĝi komenciĝis.

+Ĉiuj eliris el la domoj, iris sur la straton, la kampon, atendas, kio

+okazos. Ĉe ni, kiel vi scias, estas multe da loko, estas vaste...

+Oni vidas -- el la antaŭvilaĝo la monton malsupreniras iu stranga

+kun kapo mirinda... Ĉiuj ekkriis: ‚Ho, jen venas Triŝka! venas

+Triŝka!‘ Kaj ĉiuj diskuris, ĉiu, kien li povis! Nia vilaĝestro

+rampis en la akvofosejon, lia edzino eksenmoviĝis sur la sojlo de

+sia pordego kaj ektimigis tiel sian korthundon, ke ĝi forkuris de la

+ĉeno, transsaltis la baraĵon kaj malaperis en la arbaro! La patro

+de Kuzka, Dorofejiĉ, saltis en avenkampon, sin duonsidigis tie,

+ekkriis kiel koturno: ‚Eble la animpereigisto do kompatos birdojn,

+tiu malamiko!‘ Jen tiel ĉiuj maltrankviliĝis! Sed tio estis nia

+barelisto, Vavila; li aĉetis novan kruĉeton kaj metis ĝin, irante,

+sur sian kapon.“

+

+Ĉiuj knaboj ekridis kaj ree eksilentis por momento, kiel tio okazas

+ofte inter homoj, konversaciantaj ekstere de la domo.

+

+Mi rigardis ĉirkaŭen: reĝe kaj solene staris la nokto, la mucidan

+malvarmeton de la vespero anstataŭis meznokta seka varmeco, kaj

+ankoraŭ longe ĝi estis kuŝonta kiel mola tavolo super la dormantaj

+kampoj; ankoraŭ multe da tempo restis ĝis la unua balbutflustrado,

+ĝis la unuaj roseroj de la matenruĝo. La luno forestis en la ĉielo;

+ĝi estis leviĝonta pli malfrue. Multnombraj oraj steletoj, ŝajne,

+silente flugmoviĝis ĉiuj, lumbriletante kvazaŭ vete, sin direktante

+al la „Laktvojo“. Ilin rigardante, vere, vi kvazaŭ sentis mem neklare

+antaŭenrapidantan, senhaltan kuradon de la tero ... Subite stranga,

+vea akra krio ekaŭdiĝis dufoje, unu post la alia, super la rivero,

+kaj reaŭdiĝis baldaŭ pli malproksime ...

+

+Kostja ektremis. „Kio tio estas?“

+

+„La ardeo krias“, trankvile respondis Pavel.

+

+„La ardeo“, ripetis Kostja. „Kion do mi hieraŭ aŭdis vespere“,

+aldiris li post iometa silento. „Ci eble scias...“

+

+„Kion ci aŭdis?“

+

+„Jen kion: Mi iris el Kamenaja Grjada al Ŝaŝkino. Mi iris unue

+laŭlonge de niaj nuksarbustoj, poste mi transiris la herbejon, ci

+scias, tie, kie ĝi abrupte turniĝas en la kavego; tie ankaŭ estas

+profunda akvotruo;[41] ĝi ne estas videbla sub la kreskanta kanaro.

+Nu, mi preteriris, fratuloj, tiun akvotruon, -- el ĝi ekĝemas iu,

+tiel plendplene: ‚u--u! u--u! u--u!‘ Mi ektimis, fratuloj; estis

+malfrue nokte, kaj la voĉo -- tiel ĝemplena! Ŝajnis al mi, ke mi mem

+ekploras! Kio tio estis, he?“

+

+„En tiu akvotruo antaŭlaste pasintan someron rabistoj dronigis la

+arbargardiston Akim-on,“ diris Pavluŝa, „eble lia animo plendas...“

+

+„Estas eble, fratuloj“, rediris Kostja, larĝigante siajn grandajn

+okulojn. „Mi ja ne sciis, ke oni dronigis Akim-on en tiu truego, --

+mi estus ankoraŭ pli ektimiĝinta.“

+

+„Oni diras, ke ekzistas ankaŭ tiaj etaj ranoj,“ daŭrigis Pavluŝa,

+„kiuj tiel plende krias.“

+

+„La ranoj! Nu, tio estis ne ranoj! ... kiaj ranoj!“ (La ardeo ree

+eligis ĉe la rivero akran krion.) „He, ĝi!“ malgraŭvole elparolis

+Kostja, „ĝi krias, kvazaŭ la arbarkoboldo.“

+

+„La arbarkoboldo ne krias,“ diris Iljuŝa, „ĝi estas muta. Ĝi nur

+frapas per la manplatoj kaj kraketas...“

+

+„Ĉu ci lin eble vidis, la arbarkoboldon?“ mokeme interrompis lin

+Fedja.

+

+„Ne, mi ne vidis, ke Dio gardu ĝin vidi. Sed aliaj vidis antaŭ kelke

+da tagoj, ĉe ni, li devojigis kamparanon, igis lin vagi en la arbaro,

+ĉiuflanken, ĉiam ĉirkaŭ la sama kampeto. Apenaŭ li trovis la vojon

+frumatene.“

+

+„Nu, ĉu li ĝin vidis?“

+

+„Li vidis. Li rakontas: staras tiel grandega, malluma, envolvita,

+malantaŭ la arbo ... ne klare videbla ... rigardas ... palpebrumas

+... rigardas per siaj okulaĉoj kaj palpebrumas...“

+

+„He,“ ekkriis Fedja, ektremetante kaj skuante la ŝultrojn, „fi!“

+

+„Kial do tia aĉajo disvastiĝis en la mondo?“ diris Pavel, „verdire!“

+

+„Ne insultu, ĝi aŭdos!“ atentigis Ilja.

+

+Ree ĉiuj eksilentis.

+

+„Rigardu, rigardu, fraŭletoj“, ekaŭdiĝis neatendite la infaneca voĉo

+de Vanja. „Rigardu la Diajn steletojn: kvazaŭ abeletoj ili flugas,

+amase...“

+

+Li elmontris sian freŝan vizaĝeton el sub la bastkovraĵo kaj

+malrapide levis al la ĉielo siajn grandajn, mildajn okulojn. La

+okuloj de ĉiuj knaboj leviĝis al la ĉielo kaj ne baldaŭ malleviĝis.

+

+„Diru, Vanja,“ karese ekparolis Fedja, „ĉu cia fratino Anjutka bone

+fartas?“

+

+„Jes, bone“, respondis Vanja, iomete kartave.

+

+„Demandu ŝin, kial ŝi ne venas al ni.“

+

+„Mi ne scias.“

+

+„Diru al ŝi, ke ŝi venu!“

+

+„Mi diros.“

+

+„Diru al ŝi, ke mi ion al ŝi donacos.“

+

+„Kaj al mi ankaŭ?“

+

+„Jes, ankaŭ.“

+

+Vanja ekĝemetis.

+

+„Ne, ni ne bezonas ion ... Donu al ŝi: ŝi estas bonkora etulino.“

+Vanja ree kuŝigis sin. Pavel ekstaris kaj prenis la malplenan

+kaldroneton.

+

+„Kien ci iros?“ demandis lin Fedja.

+

+„Al la rivero; mi volas ĉerpi akvon, mi soifas.“

+

+La hundoj leviĝis kaj iris post li.

+

+„Atentu nur, ne falu en la riveron!“ kriis Iljuŝa al la foririnta

+kunulo.

+

+„Kial do li falos?“ diris Fedja. „Li estas singardema.“

+

+„Jes, singardema ... Ĉio povas okazi: li kliniĝos, ĉerpos akvon, tuj

+la akvokoboldo ekkaptos lian manon, tiros lin al si. Poste oni diros:

+la knabo falis en la riveron! Sed ne li mem falis! Jen, li rampas en

+la kanaron“, aldiris li, aŭskultante.

+

+Vere la kanaro, disiĝante, kraketis.

+

+„Ĉu estas vero, ke Akulina sensaĝiĝis de tiu tempo, kiam ŝi estis en

+la akvo?“ demandis Kostja.

+

+„Jes, de tiu tempo ... Kia ŝi nun estas! Antaŭe, laŭ onidiroj, ŝi

+estis belulino. La akvokoboldo difektis ŝin. Li, eble, ne sciis, ke

+oni baldaŭ ŝin eltiros el la akvo. Li ŝin difektis tie, ĉe si, en la

+riverfundo.“

+

+(Mi ofte renkontis tiun Akulina-n. En ĉifonvestaĵoj, terure

+malgrasa, kun karbonigra vizaĝo, malklariĝinta rigardo, ĉiam

+montrante siajn dentojn, ŝi vagas dum kelkaj horoj sur la sama loko,

+ie sur la vojo; la manojn ŝi ĉiam alpremas al la brusto, malrapide

+balanciĝante, jen sur unu, jen sur alia piedo, kvazaŭ la besto en

+la kaĝo. Ŝi komprenas nenion, kion ajn oni diras al ŝi, kaj nur de

+tempo al tempo konvulsie ridas.)

+

+„Oni diras,“ daŭrigis Kostja, „ke Akulina ĵetis sin en la riveron,

+ĉar ŝia amanto ŝin trompis.“

+

+„Jes, pro tio.“

+

+„Ĉu ci memoras al Vasja?“ malgaje aldiris Kostja.

+

+„Kia Vasja?“ demandis Fedja.

+

+„Tiu, kiu estas droninta“, respondis Kostja, „en ĉi tiu sama rivero.

+Kia knabo li estis! kia knabo! Lia patrino, Feklista, kiel ŝi amis

+lin, Vasja-n! Kvazaŭ ŝi, Feklista, antaŭsentis, ke en la akvo li

+trovos sian pereon! Ofte iris Vasja por bani en la rivero kun ni,

+knaboj; ŝi timtremis ... Aliaj virinoj ne timas, preteriras kun

+trogoj, sed Feklista ĉiam metis la trogon teren kaj vokis lin:

+‚Revenu, mia lumeto, revenu, mia falketo!‘ Kaj kiel li dronis, nur

+Dio scias: li amuziĝis tie, sur la bordo, la patrino estis ankaŭ tie

+-- ŝi rastis fojnon. Subite ŝi aŭdis, kvazaŭ iu ellasas vezikojn en

+la akvo, ŝi rigardas -- naĝas nur la ĉapeto de Vasja. De tiu tempo

+Feklista kvazaŭ sensaĝiĝis: ŝi sin kuŝigas ofte sur la lokon, kie

+li estas droninta. Ŝi kuŝas, fratuloj, kaj kantas tiun kanteton,

+kiun Vasja kantadis -- vi memoras ... Ŝi ĝin kantas kaj ploras, vee

+plendas al Dio...“

+

+„Jen Pavluŝa venas“, diris Fedja.

+

+Pavel alproksimiĝis al la fajro kun la kaldroneto plena de akvo.

+

+„Nu, fraŭletoj“, li komencis post iometa silentado. „Ne bona afero

+okazis.“

+

+„Kio do?“ rapide demandis Kostja.

+

+„Mi aŭdis la voĉon de Vasja.“

+

+Ĉiuj ektremis.

+

+„Ĉu vere, ĉu vere?“ ekbalbutis Kostja.

+

+„Je Dio ... Mi kliniĝis al la akvo, subite mi estas vokata ... la

+voĉo de Vasja ... kvazaŭ el la akvo ... ‚Pavluŝa ... venu ĉi tien!‘

+Mi deiris; tamen mi ĉerpis iomete da akvo.“

+

+„Ho Dio, ho Dio!“ diris la knaboj, farante krucosignon. „La

+akvokoboldo ja vokis cin, Pavel“, aldiris Fedja. „Ni ĵus parolis pri

+li, pri Vasja...“

+

+„Ho, tio estas malbona signo“, malrapide diris Iljuŝa.

+

+„Nu, kion fari!“ diris Pavel decide. „Oni ne evitos sian sorton!“

+

+La knaboj eksilentis. La vortoj de Pavel, videble, profundanime ilin

+impresis. Ili kuŝigis sin antaŭ la fajro, intencante tie dormi.

+

+„Kio estas tio?“ demandis Kostja, duonlevante la kapon.

+

+„Tio -- skolopoj flugas, fajfas...“

+

+„Kien ili flugas?“

+

+„Tien, kie, oni rakontas, ne ekzistas la vintro.“

+

+„Ĉu ekzistas tiaj landoj?“

+

+„Jes...“

+

+„Ĉu malproksime?“

+

+„Tre malproksime, trans varmaj maroj...“

+

+Kostja sopire ekĝemis kaj malfermis la okulojn.

+

+Jam pasis pli ol tri horoj de tiu tempo, kiam mi najbariĝis ĉe la

+knaboj. Fine leviĝis la luno; sed mi ĝin ne tuj rimarkis. Tiom ĝi

+estis malgranda kaj mallarĝa. La senluma nokto plu estis belega

+... Sed jam multaj steloj alproksimiĝis al la malhela rando de la

+tero; steloj, ankoraŭ antaŭ nelonge alte starintaj en la ĉielo. Ĉio

+eksilentis ĉirkaŭe, kiel kutime ĉio eksilentas antaŭ la mateno. Ĉio

+eniĝis en fortan senmovan antaŭmatenan dormadon.

+

+Ne tiel forte odoris la aero, kvazaŭ disverŝiĝis sur ĝin la mucido...

+Ne longaj estas someraj noktoj! La konversacio de la knaboj estis

+estingiĝanta kune kun la fajroj. La hundoj ankaŭ dormis... La

+ĉevaloj, kiom mi povis distingi en la apenaŭ lumtremetanta, malforta

+brileto de la steloj, ankaŭ estis kuŝantaj, mallevinte la kapojn.

+Kvazaŭ sveno ekkaptis min, mi ekdormetis...

+

+Freŝa flueto tuŝis mian vizaĝon. Mi malfermis la okulojn: jam

+mateniĝis... Oni ankoraŭ ne vidis la matenruĝon, sed la oriento jam

+blankiĝis... Kvankam neklare, mi jam povis vidi ĉirkaŭ mi ĉion...

+Palgriza ĉielo heliĝis, malvarmiĝis, ekbluiĝis; la steloj jen

+trembriletis, jen foriĝis... La tero malsekiĝis, la folioj kvazaŭ

+ŝvitis, ie aŭdiĝis jam vivaj voĉoj, kaj fluanta, frumatena venteto

+jam komencis vagi kaj flirti super la tero. Mia korpo respondis al ĝi

+per facila, gaja tremeto. Mi rapide ekstaris kaj alproksimiĝis al la

+knaboj. Ili ĉiuj dormis, kvazaŭ senvivuloj, ĉirkaŭ la finbruletanta

+lignaro; nur Pavel duonleviĝis kaj rigardis min fikse.

+

+Mi kapsalutis lin kaj foriris laŭlonge de la ekfumiĝinta rivero.

+Apenaŭ mi tramarŝis du verstojn, jam ĉirkaŭ mi ekverŝiĝis -- unue

+rozruĝaj, poste purpuraj, orkoloraj fluoj de la juna varma lumo ...

+elverŝiĝis sur la vasta herbejo malseka -- antaŭe, malantaŭe -- sur

+ekverdiĝintaj montetoj, de unu arbaro ĝis la alia, sur la longa

+polva vojo, brilantaj ekruĝiĝintaj arbustoj, sur la rivero, honteme

+bluiĝanta el sub la maldensiĝanta nebulo. Ĉio ekmoviĝis, vekiĝis,

+ekkantis, ekparolis... Kiel diamantaj radilumoj ekruĝiĝis grandpecaj

+gutoj de roso. Al mi renkonte flugis la sonorado, la sonoj, klaraj,

+laŭtaj, ŝajnis kvazaŭ ankaŭ lavitaj de la matena freŝmalvarmeto ...

+Subite preterpasis kure la ripozinta ĉevalaro, pelita de la konataj

+knaboj.

+

+Bedaŭrinde mi estas devigita aldiri, ke Pavel mortis en la sama jaro.

+Li ne dronis: li mortiĝis, falante de la ĉevalo ... Domaĝe, li estis

+bravulo!

+

+

+

+

+POEMETOJ EN PROZO

+

+

+HUNDO

+

+Ni estas duope en la ĉambro -- mi kaj mia hundo. Terura ventego

+blovas ekstere.

+

+Kontraŭe de mi sidas mia hundo kaj rigardas en miajn okulojn.

+

+Mi ankaŭ rigardas en ĝiajn okulojn.

+

+Kvazaŭ ion diri ĝi volas al mi. Ĝi estas muta, senvorta, ĝi ne

+komprenas sin mem, -- sed mi ĝin komprenas.

+

+Mi komprenas, ke en tiu ĉi momento en ĝi, kiel ankaŭ en mi, vivas la

+sama sento, ke ne estas diferenco inter ni. Ni estas egalaj; en ĉiu

+de ni brulas, lumas sama tremetanta fajreto.

+

+Alflugos la morto, svingos sian malvarman, larĝan flugilon ...

+

+Kaj venos fino al ni!

+

+Kiu scios poste, kia fajreto brilis en mi kaj kia -- en ĝi?

+

+Ne, tio ne besto kaj homo interŝanĝas rigardojn ...

+

+Du paroj da egalaj okuloj estas fiksitaj unu al la alia ...

+

+Kaj en ĉiu paro da okuloj, en la besto kaj en la homo, la sama vivo

+timeme sin alpremas al la vivo de l’ alia.

+

+

+SFINKSO

+

+Flavete-griza sablo supre molaĉa, malsupre malmola ... sablodezerto

+sen fino ... Super tiu ĉi sabla ebenaĵo, super tiu ĉi maro el morta

+cindro, sin levas grandega kapo de egipta sfinkso.

+

+Kion volas elparoli tiuj ĉi dikaj, antaŭensaltintaj lipoj? tiuj ĉi

+senmove dislarĝigitaj, suprenfalditaj naztruoj -- kion ili esprimas?

+Kion volas diri tiuj okuloj, duone ekdormintaj, duone atentemaj sub

+duobla arko de altaj brovoj? Ili volas ion eldiri! Ili eĉ diras ion,

+sed nur Ojdipus[42] povas solvi la enigmon, kompreni ilian senvortan

+paroladon.

+

+Ho ... sed mi ekkonas tiujn ĉi trajtojn -- en ili estas nenio egipta.

+Blanka, mallarĝa frunto, elsaltantaj vangostoj, mallonga, rekta nazo,

+bela blankdenta buŝo, molaj lipharoj, krispa barbeto ... sur la kapo

+-- -- haramaso kun hardisiĝo ... larĝe disstarigitaj malgrandaj

+okuloj ... sed tio estas vi ... mia samlandano ... rusa kamparano? De

+kiam do vi iĝis sfinkso? Ĉu vi ankoraŭ ion volas elparoli? Jes, vi

+ankaŭ estas sfinkso.

+

+Viaj okuloj -- -- senkoloraj, sed profundaj -- -- parolas ankoraŭ.

+Ankaŭ sensona kaj enigma estas tiu parolado.

+

+Sed kie -- do sin trovas via Ojdipus?

+

+Ho ve ... ne estas facile fariĝi via Ojdipus, vi, tutrusa sfinkso!

+

+

+EGOISTO

+

+Li posedis ĉion necesan por iĝi vipo de sia familio.

+

+Li naskiĝis bonsana, riĉa, kaj dum sia tuta vivo, restante riĉa kaj

+bonsana, li neniam agis malbone aŭ erare, ne diris nenecesan vorton

+kaj ne trompiĝis.

+

+Li estis senriproĉe honesta. Fiera pro sia honesteco, li turmentis

+per ĝi siajn parencojn, amikojn, konatojn.

+

+Lia honesteco estis kapitalo ... kaj li, kiel procentegisto, demandis

+por ĝi procentegojn.

+

+Lia honesteco ebligis al li kaj rajtigis lin esti senkompata kaj

+ne fari bonon, kio ne estis ordonita. Li estis senkompata, li ne

+bonfaradis ... ĉar la bonfarado ordonita ne estas bono ĝusta.

+

+Pri neniu li zorgis, krom pri si mem -- ĉar li estis modela. Li

+sincere indignis, kiam aliaj ne zorgis pri li!

+

+Samtempe li ne opiniis sin mem egoisto. -- Li plej severe mallaŭdegis

+kaj persekutis egoistojn. Kompreneble! -- la egoismo de aliaj

+malhelpis al la lia.

+

+Ne sciante sin kapabla al ia erareto, li ne komprenis, ne toleris ies

+erareton. Li ĝenerale komprenis nenion kaj neniun, ĉar li tuta, de

+ĉiuj flankoj, de supre kaj sube, estis ĉirkaŭita nur de si mem.

+

+Li eĉ ne komprenis, kion signifas „pardoni“. Li mem al si ne havis

+okazon pardoni ... Kial do li devas pardoni aliajn?

+

+Antaŭ la juĝo de la propra konscienco, antaŭ la vizaĝo de sia Dio,

+li, miraklo, monstro de bona virtemo, levis la okulojn supren kaj

+elparoladis per firma, klara voĉo: „Jes, mi estas morala homo!“

+

+Li ripetos tiujn vortojn, mortonte, kaj nenio tremetos eĉ tiam en lia

+ŝtona koro, en la koro sen fendeto, sen makuleto ...

+

+Ho, la malbelo de la memkontentiĝa, nepardonema, malmultekoste

+akirita virteco, -- ci estas pli abomeninda ol la malkaŝita malbelo

+de la malvirto!

+

+

+LAZURREGNO

+

+Ho, lazurregno! Ho, lando de lazuro, lumo, juneco, feliĉo!

+

+Mi vidis vin ... en sonĝo ...

+

+Ni estis kelke da vojaĝantoj en belega, ornamita boato. Kvazaŭ brusto

+de cigno iĝis blanka velo sub tornitaj mastoj.

+

+Mi ne konis miajn kunvojaĝantojn, sed mi komprenis, ke ili estis same

+junaj, gajaj kaj feliĉaj kiel mi mem.

+

+Mi eĉ ilin ne rimarkis. Ni vidis ĉirkaŭ ni nur la senliman

+lazurkoloran maron, kovritan per oraj skvameretoj ... super nia kapo

+-- la ĉielon samkorolan kiel tiu lazura maro ... Sur ĝi, triumfante

+kaj kvazaŭ ridante, ruliĝis la karesplena suno.

+

+Kaj de tempo al tempo aŭdiĝis inter ni rido sonora, gaja, kiel rido

+de dioj!

+

+Foje ies buŝo eligis vortojn, versojn, mirinde belajn, plenajn de

+forto kaj de inspiro ... Ŝajnis, ke la ĉielo mem resonas responde

+kaj la maro ĉirkaŭa tremetas pro sama sento ... Kaj poste ree estiĝis

+feliĉega silento ...

+

+Facile naĝante sur molaj ondoj, moviĝis nia rapidira boato. Ne la

+vento ĝin movis; ĝin direktis niaj propraj, ludantaj koroj. Ili ĝin

+portis tien, kien ni deziris.

+

+Ni renkontis insulojn, sorĉfabelajn, duondiafanajn insulojn,

+rebrilantajn kiel juvelŝtonoj kaj smeraldoj. Ebriigaj bonodoroj

+alvenis de rondigitaj bordoj. La unuaj el tiuj insuloj surŝutis

+nin per pluvo el rozoj kaj konvaloj. De aliaj subite leviĝis

+ĉielarkokoloraj, longflugilaj birdoj.

+

+La birdoj sin turnis super ni, la konvaloj kaj rozoj fandiĝis en

+perlsimila ŝaŭmo, glitanta laŭlonge de la glataj flankoj de nia

+boato. Kune kun la floroj alflugis dolĉaj sonoj. Aŭdiĝis inter ili

+virinaj voĉoj. Kaj ĉio ĉirkaŭa: la ĉielo, la maro, la bloviĝo de la

+velo supre, la plaŭdado de la akvofluo post la boato -- ĉio parolis

+pri amo, pri feliĉiga amo!

+

+Kaj ŝi, kiun amis ĉiu el ni, ŝi estis ĉi tie -- nevidebla kaj

+proksima ... Ankoraŭ unu momento -- kaj jen -- ekbrilos ŝiaj okuloj,

+ekfloros ŝia rideto ... ŝia mano tuŝos la vian kaj fortiros vin en

+neniam velkontan paradizon!

+

+Ho, regno lazura! Mi vidis vin ... en sonĝo ...

+

+

+FESTO EN LA ĈIELO

+

+Foje la Supera Estulo aranĝis grandegan feston en sia lazurlanda

+palaco.

+

+Li invitis ĉiujn virtojn. La virtoj ja estas sinjorinoj; -- tial li

+ne invitis sinjorojn.

+

+Ili kuniĝis multnombraj ... grandaj kaj etaj. La etaj virtoj estis

+pli agrablaj, pli afablaj ol la grandaj. Sed ĉiuj ŝajnis kontentaj

+kaj ĝentile interkonversaciis, kiel decas al proksimaj parencoj kaj

+konatoj.

+

+Sed jen -- la Supera Estulo rimarkis du belajn sinjorinojn, kiuj,

+ŝajne, ankoraŭ ne konis unu la alian.

+

+Li prenis la manon de l’ unu kaj alkondukis ŝin al la alia.

+

+„Dankemo!“ li diris, montrante la unuan.

+

+„Bonfarado!“ li diris, prezentante la duan.

+

+Ambaŭ virtoj tre ekmiris: dum la tempo, ke la mondo ekzistas -- kaj

+ĝi estas sufiĉe malnova --, ili nun la unuan fojon renkontis unu la

+alian.

+

+

+HALTU!

+

+Haltu! Tia, kia mi vin vidas nun -- restu por ĉiam en mia memoro! El

+viaj lipoj eliĝis lasta inspirplena sono, viaj okuloj ne brilas, sed

+estingiĝas, troplenaj de feliĉo, de kvietega konscio de l’ beleco,

+de tiu beleco, kiun vi sukcesis esprimi, de tiu beleco, al kiu vi

+etendas viajn triumfantajn, viajn laciĝantajn brakojn.

+

+Kia lumo, pli maldensa, pli pura ol la sunlumo, surverŝas viajn

+membrojn, la faldetojn de via vestaĵo?

+

+Kia Dio per karesblovo de sia spiro forblovis de via frunto viajn

+disĵetitajn buklojn?

+

+Lia kisado brulas sur via pala, kvazaŭ marmora, frunto!

+

+Jen ĝi -- la malkaŝita sekreto, la sekreto de l’ poezio, de l’ vivo,

+de l’ amo! Ne ekzistas alia senmorteco, -- oni ne bezonas alian! --

+En tiaj momentoj vi estas bela!

+

+Ili forpasos -- kaj vi estos ree iomete da cindro, virino, infano ...

+

+Sed tio vin ne interesas! En tiu momento vi iĝis pli alta, vi

+troviĝis ekster la pasema, templimita ... -- Tiu via momento neniam

+finiĝos.

+

+Haltu! Permesu al mi esti partoprenanto de via senmorteco, faligu en

+mian animon la fajreron rebrilantan de via eterneco!

+

+

+MORGAŬ! MORGAŬ!

+

+Kiom vana, malplena, bagatela estas preskaŭ ĉiu tago travivita! Kiom

+malmulte da sekvoj ĝi postlasas! Kiel sensence, sensaĝe forkuris

+horoj post horoj!

+

+Tamen la homo ĉiam volas ekzisti; kara al li estas la vivado, li

+esperas, li atendas ion de l’ tempo estonta ... Ho, sed kian bonon?

+

+Sed kial li imagas, ke aliaj, venontaj tagoj ne estos similaj al la

+tago ĵus forpasinta?

+

+Li ne meditas pri tio. Li ĝenerale ne ŝatas mediti, -- kaj li estas

+prava. --

+

+„Morgaŭ, morgaŭ“, li konsolas sin mem, ĝis kiam tiu „morgaŭ“

+entombigos lin.

+

+-- Nu, se vi estos en la tombo, kontraŭvole vi ne meditos plu ...

+

+

+ROZO

+

+La lastaj tagoj de l’ aŭgusto.

+

+La suno subiris ... Subita, fortega pluvo sen tondro, sen fulmo, ĵus

+estis transfluginta super vasta ebenaĵo.

+

+La ĝardeno antaŭ la domo fumis kaj brulis, tute surverŝita de la

+fajrego de la sunsubiro, de la pluvego ...

+

+Ŝi sidis ĉe la tablo en la salono kaj obstine enpense rigardis la

+ĝardenon tra la duonmalfermita pordo.

+

+Mi sciis, kio pasis tiam en ŝia animo. Mi sciis, ke post nelonga sed

+turmenta lukto, ŝi en tiu momento sin donis al la sento, kiu jam

+delonge estis pli forta ol ŝi ...

+

+Subite ŝi levis sin, rapide eliris en la ĝardenon kaj malaperis.

+

+Forpasis horo ... ankoraŭ unu ... ŝi ne revenis.

+

+Tiam mi levis min, eliris el la domo kaj iris laŭlonge de la aleo, en

+kiu, mi ne dubis, iris ŝi.

+

+Ĉio ĉirkaŭe mallumiĝis. Noktiĝis ... Sed sur la malseka sablo de la

+vojeto, hele ruĝiĝante en la mallumo, videbliĝis ia ronda aĵeto.

+

+Mi klinis min. Tio estis juna, apenaŭ disvolviĝinta rozo. Antaŭ du

+horoj mi vidis tiun ĉi rozon sur ŝia brusto.

+

+Mi zorge levis ĝin, kaj, reveninte en la salonon, mi kuŝigis ĝin sur

+la tablon, antaŭ ŝia seĝego.

+

+Ŝia vizaĝo paliĝis kaj samtempe pliviviĝis. Rapide, kun gaja

+konfuzo, ĉiuflanken rigardis ŝiaj mallevitaj, kvazaŭ malgrandiĝintaj,

+okuloj.

+

+Ŝi ekvidis la rozon, ekprenis ĝin, rigardis ĝiajn ĉifonitajn,

+malpurigitajn florfolietojn, sin turnis al mi -- kaj ŝiaj okuloj,

+subite haltintaj, ekbrilis pro larmoj.

+

+„Pro kio vi ploras?“ demandis mi.

+

+„Pri ĉi tiu rozo ... Rigardu, kia ĝi iĝis...“

+

+Mi ekvolis esprimi saĝecon.

+

+„Viaj larmoj forlavos la malpuron“, mi diris kun signifplena esprimo ...

+

+„Larmoj ne lavas, larmoj bruligas“, ŝi respondis kaj, sin turninte al

+la kameno, ĵetis la floron en la mortantan flamon.

+

+„La fajro bruligos pli bone ... ol larmoj“, ŝi ekkriis kun ia vanteco

+-- kaj ŝiaj okuloj, ankoraŭ brilantaj, ekridis provokante kaj feliĉe.

+

+Mi komprenis, ke ŝi ankaŭ estas ekbruligita.

+

+

+NIMFOJ

+

+Mi staris antaŭ monta plataĵo ĉirkaŭita de ĉenmontaro kvazaŭ de

+duonrondo. Juna, verda arbaro kovris ilin de supre ĝis malsupre.

+

+La diafana ĉielo suda estis blua; en la altaĵo brilludis sunradioj.

+

+Malsupre, kuŝitaj en la herbo, plaŭdetis rapidkuraj fontoj.

+

+Kaj mi ekmemoris antikvan legendon pri tio, kiel en la unua centjaro

+post kristnasko greka ŝipo naĝis sur la Egea maro.

+

+Estis tagmezo ... La vetero estis trankvila ... Subite, en la supro,

+iu klare diris: „Kiam vi preternaĝos la insulon, voku per laŭta voĉo:

+‚La granda Pan[43] estas mortinta!‘“

+

+La ŝipdirektanto miris kaj ektimis ... Sed, kiam la ŝipo venis preter

+la insulo, li obeis kaj vokis: „La granda Pan estas mortinta!“

+

+Kaj tuj, responde al lia voko, laŭlonge de la insula bordo (ĝi

+estis neloĝita) aŭdiĝis laŭtaj plorĝemoj, plendaj krioj: „Mortinta!

+Mortinta estas la granda Pan!“

+

+Mi ekmemoris ĉi tiun legendon ... kaj stranga penso venis en mian

+cerbon. -- Se mi vokus?

+

+Sed ĉio ĝojegis ĉirkaŭ mi ... mi ne povis pensi pri morto ... Mi do

+fortege elkriis: „Reviviĝis, reviviĝis la granda Pan!“

+

+Kaj tuj, -- kia miraklo! responde al mia voko aŭdiĝis akorda ridado

+en la vasta duonrondo de l’ verda montaro, gajaj paroloj, plaŭdadoj.

+„Li reviviĝis! Pan reviviĝis!“ brusonis junaj voĉoj.

+

+Ĉio tie antaŭe subite ekridis, pli hele ol la alta suno, pli

+petoleme ol la fontoj, plaŭdetantaj sub la herbo. Aŭdiĝis rapidanta

+piedfrapo de malpezaj paŝoj, tra la verdaĵo vidiĝis marmora blanko de

+ondantaj tunikoj, viva ruĝo de nudaj korpoj. La nimfoj, driadoj[44],

+bakĥaninoj[45] malsuprenkuris en la valon.

+

+Samtempe ili ĉiuj montriĝis ĉe la arbarrandoj. Bukloj disvolviĝis sur

+diinaj kapetoj, graciaj brakoj levas florkronojn kaj tamburinojn, --

+kaj la rido, brila, olimpa rido, kuras kaj malsuprenruliĝas kun ili.

+

+Antaŭe paŝas diino. Ŝi estas la plej alta, plej bela el ĉiuj -- sur

+ŝia dorso sagujo, en la manoj pafarko, sur levitaj bukloj arĝenta

+luna falĉileto.

+

+Diana, ĉu tio estas ci?

+

+Sed subite haltis la diino ... kaj post ŝi ekhaltis ĉiuj nimfoj.

+

+Eksilentis la sonora ridado ... Mi vidis, kiel paliĝis la vizaĝo de

+la diino, subite mutiĝinta. Mi vidis, kiel ŝtoniĝis ŝiaj piedoj,

+kiel neesprimebla teruro malfermis ŝian buŝon, larĝigis la okulojn,

+fiksitajn malproksimen ... Kion ŝi ekvidis? Kion ŝi rigardis?

+

+Mi turnis min tieflanken, kien ŝi rigardis.

+

+Sur la ĉielrando, post la malalta strio de kampoj, fajre brilis

+la pinto de l’ ora kruco sur la blanka sonorilejo de la kristana

+preĝejo. Tiun krucon ekvidis la diino.

+

+Mi aŭdis post mi daŭran ĝemsopiron, similan al la tremetado de

+rompiĝinta kordo. Kiam mi ree returniĝis, la nimfoj estis foriĝintaj.

+Ĉie, kiel antaŭe, estis verda la vasta arbaro, nur iuflanke, tra la

+branĉdensaĵo, vidiĝis, malaperante en la aero, blankaj pecetoj ...

+ĉu tio estis tunikoj de la nimfoj, aŭ la vaporo, leviĝanta el la vala

+fundo -- mi ne scias ...

+

+Sed kiom bedaŭris mi la foriĝintajn diinojn!

+

+

+

+

+Piednotoj

+

+

+[1] Kamparana domo en Nordruslando.

+

+[2] Longa surtuto kuntirita ĉe la talio, nacia vestaĵo en

+Nordruslando.

+

+[3] Pud = rusa pezmezuro (16,36 kilogramoj).

+

+[4] La servutuloj, kiuj plenumis diversajn servojn en la domo mem

+de gesinjoroj, estis nomataj: „kortanoj“. Diversaj ankaŭ estis la

+oficoj, okupitaj de ili.

+

+[5] Diablo, arbarkoboldo: insultaj vortoj.

+

+[6] Pekis, nominte la diablon.

+

+[7] Rusaj popolaj herooj, posedintaj eksterordinaran fortecon.

+

+[8] Samovaro, temaŝino, en kiu oni boligas la akvon por prepari la

+teon.

+

+[9] Akompanistinoj estis virinoj, kiuj ĉirkaŭis la nobelinon por

+amuzi ŝin, legi al ŝi laŭtvoĉe ktp. Ili estis, plejparte, nobelaj

+vidvinoj aŭ nobelaj fraŭlinoj el malriĉaj familioj.

+

+[10] Ili iris saluti la sinjorinon kaj, elpetante ŝian benon je ilia

+geedziĝo, ili alportis donacojn.

+

+[11] Kun Dio, tiuj vortoj devis esti diritaj antaŭ ĉiu vojaĝo.

+

+[12] La ruĝa tuko, kun kiu oni iras svatiĝi je fraŭlino.

+

+[13] En tiu tempo ĉiu urbo aŭ vilaĝo havis sian limbaraĵon.

+

+[14] La mansvingo, gesto de senespero.

+

+[15] La ĉambelano venis ĉiumatene al la sinjorino por raporti al ŝi

+pri domaj aferoj kaj ricevi ordonojn.

+

+[16] Popola rimedo kontraŭ sveno.

+

+[17] Ŝĉi = brasiksupo sen aŭ kun viando, rusa nacia manĝaĵo.

+

+[18] Versto, rusa distancmezuro, 1066 metroj.

+

+[19] La soldatedzino, en tiu epoko la militservo daŭris longe; tial

+la edzino de la soldato restis prizorgata de la tuta vilaĝo. Ankaŭ

+oni soldatigis ofte ribelajn servutulojn.

+

+[20] Ikonoj: sanktaj bildfiguroj.

+

+[21] En Nordruslando, gubernio en la najbareco de la Moskvo.

+

+[22] Ĉevalkomercistoj vendas kaj aĉetas po amase ĉevalojn, paŝtigante

+ilin en la stepoj.

+

+[23] Insekto, pikanta precipe ĉevalojn; ruse: ovod; greke: ojstros;

+latine: oestrus; france: œstre; itale: estro; germane: Bremse.

+

+[24] Karesnomoj de -- Fedor, Pavel, Ilja, Konstantin kaj Ivan.

+

+[25] Ĉerpejo, en la paperfabrikoj oni nomas la ejon, kie oni elĉerpas

+la paperon en pelvegoj. Ĝi troviĝas ĉe la digo mem, sub la rado de

+la papermuelilo.

+

+[26] Defluilo, laŭlonge de ĝi la akvo kuras al la rado.

+

+[27] La eco de krucosigno, forpeli la ĉarmigon senditan de diablo.

+

+[28] „Pura“, la diablo ne havas sur ĝi potencon; „libera“, de diablaj

+servistoj.

+

+[29] La rusa popola fantazio lokas ĉie homfigurajn „spiritojn“: En la

+arbaro loĝas arbarkoboldo, malbona petolulo, kiu devojigas pasantojn.

+En la riveroj loĝas virinaspektaj estaĵoj = „nimfoj“. Ili allogas

+virojn. En la domo loĝas „domovoj“ = „domspiritoj“. Ĉiujn tiujn

+„spiritojn“ oni nomas „malicaj, malpuraj, malbonaj“. La krucosigno,

+farata en oportuna momento, forpelas la diablan forton. Estas lokoj,

+konataj kiel „malpuraj, malbenitaj“.

+

+[30] Korvinoj, timemaj birdoj.

+

+[31] La bestoj, laŭ superstiĉaj kredoj, sentas diablan forton.

+

+[32] Nomoj de la hundoj.

+

+[33] Kaftano, kamparana surtuto.

+

+[34] „Sorĉa herbo“, havas econ disfosi la teron.

+

+[35] „Gepatra sabato“ = sabato de la karnavala semajno, antaŭ la

+Grandega Fastado, kiu daŭras ĝis Paska dimanĉo. La tago, en kiu

+oni rememoras la mortintojn, simila al franca „Toussaint“, germana

+„Allerseelen“.

+

+[36] Veremulo, homo bonmora, bonfaranta, vivanta laŭ Dia leĝo. -- La

+kolombo estas opiniata sankta birdo. Sur sanktaj bildoj la popola

+fantazio personigas la „Sanktan spiriton“ en la figuro de kolombo.

+

+[37] La kamparanoj rusaj tiel nomas la sunan mallumiĝon, pensante, ke

+ĝi antaŭdiras tujan finiĝon de la mondo.

+

+[38] „Izba“, kamparana domo en Nordruslando.

+

+[39] En la legendo pri la alveno de „Triŝka“, kiu pereigos homajn

+animojn, eble estas ripetata la legendo pri Antikristo.

+

+[40] Hejmsiduloj, en la senco: vi sidas hejme kaj nenion scias.

+

+[41] Akvotruo, la akvo, kiu restas post la printempa degelo kaj

+rivera elbordiĝo; ĝi ofte ne sekiĝas eĉ somere.

+

+[42] Ojdipus, lat. Oedipus, reĝo mita en Tebaj (Grekujo), solvis la

+enigmon de la Sfinkso, monstro, kiu mortigis ĉiun, kiu ne povis solvi

+ĝian enigmon. La grekoj imagis ĝin kiel virgulinon kun leona korpo

+kaj birdflugiloj. La egiptaj sfinksoj, kiel simboloj de l’ forto,

+estis regule viraj.

+

+[43] Greka paŝtista dio, dio de la verdiĝanta naturo.

+

+[44] Arbarnimfoj.

+

+[45] Aninoj de Bakĥo, la dio de l’ vino.

+

+

+

+

+Notoj de transskribinto:

+

+Mi translokigis ĉiujn piednotojn al la fino de la teksto. Mi silente

+ĝustigis etajn interpunkciajn erarojn, kaj registris aliajn ŝanĝojn

+per html-aj komentoj. Ankaŭ originalajn paĝkomencojn mi simile

+registris.

+

+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ NOVELOJ ***

+

+Updated editions will replace the previous one--the old editions will

+be renamed.

+

+Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright

+law means that no one owns a United States copyright in these works,

+so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the

+United States without permission and without paying copyright

+royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part

+of this license, apply to copying and distributing Project

+Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm

+concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,

+and may not be used if you charge for an eBook, except by following

+the terms of the trademark license, including paying royalties for use

+of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for

+copies of this eBook, complying with the trademark license is very

+easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation

+of derivative works, reports, performances and research. Project

+Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away--you may

+do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected

+by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark

+license, especially commercial redistribution.

+

+START: FULL LICENSE

+

+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE

+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

+

+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free

+distribution of electronic works, by using or distributing this work

+(or any other work associated in any way with the phrase "Project

+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full

+Project Gutenberg-tm License available with this file or online at

+www.gutenberg.org/license.

+

+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project

+Gutenberg-tm electronic works

+

+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm

+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to

+and accept all the terms of this license and intellectual property

+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all

+the terms of this agreement, you must cease using and return or

+destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your

+possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a

+Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound

+by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the

+person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph

+1.E.8.

+

+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be

+used on or associated in any way with an electronic work by people who

+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few

+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works

+even without complying with the full terms of this agreement. See

+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project

+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this

+agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm

+electronic works. See paragraph 1.E below.

+

+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the

+Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection

+of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual

+works in the collection are in the public domain in the United

+States. If an individual work is unprotected by copyright law in the

+United States and you are located in the United States, we do not

+claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,

+displaying or creating derivative works based on the work as long as

+all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope

+that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting

+free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm

+works in compliance with the terms of this agreement for keeping the

+Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily

+comply with the terms of this agreement by keeping this work in the

+same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when

+you share it without charge with others.

+

+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern

+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are

+in a constant state of change. If you are outside the United States,

+check the laws of your country in addition to the terms of this

+agreement before downloading, copying, displaying, performing,

+distributing or creating derivative works based on this work or any

+other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no

+representations concerning the copyright status of any work in any

+country other than the United States.

+

+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

+

+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other

+immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear

+prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work

+on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the

+phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed,

+performed, viewed, copied or distributed:

+

+  This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and

+  most other parts of the world at no cost and with almost no

+  restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it

+  under the terms of the Project Gutenberg License included with this

+  eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the

+  United States, you will have to check the laws of the country where

+  you are located before using this eBook.

+

+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is

+derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not

+contain a notice indicating that it is posted with permission of the

+copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in

+the United States without paying any fees or charges. If you are

+redistributing or providing access to a work with the phrase "Project

+Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply

+either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or

+obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm

+trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.

+

+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted

+with the permission of the copyright holder, your use and distribution

+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any

+additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms

+will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works

+posted with the permission of the copyright holder found at the

+beginning of this work.

+

+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm

+License terms from this work, or any files containing a part of this

+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

+

+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this

+electronic work, or any part of this electronic work, without

+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with

+active links or immediate access to the full terms of the Project

+Gutenberg-tm License.

+

+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,

+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including

+any word processing or hypertext form. However, if you provide access

+to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format

+other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official

+version posted on the official Project Gutenberg-tm website

+(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense

+to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means

+of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain

+Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the

+full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1.

+

+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,

+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works

+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

+

+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing

+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works

+provided that:

+

+* You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from

+  the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method

+  you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed

+  to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has

+  agreed to donate royalties under this paragraph to the Project

+  Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid

+  within 60 days following each date on which you prepare (or are

+  legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty

+  payments should be clearly marked as such and sent to the Project

+  Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in

+  Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg

+  Literary Archive Foundation."

+

+* You provide a full refund of any money paid by a user who notifies

+  you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he

+  does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm

+  License. You must require such a user to return or destroy all

+  copies of the works possessed in a physical medium and discontinue

+  all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm

+  works.

+

+* You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of

+  any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the

+  electronic work is discovered and reported to you within 90 days of

+  receipt of the work.

+

+* You comply with all other terms of this agreement for free

+  distribution of Project Gutenberg-tm works.

+

+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project

+Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than

+are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing

+from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of

+the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the Foundation as set

+forth in Section 3 below.

+

+1.F.

+

+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable

+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread

+works not protected by U.S. copyright law in creating the Project

+Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm

+electronic works, and the medium on which they may be stored, may

+contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate

+or corrupt data, transcription errors, a copyright or other

+intellectual property infringement, a defective or damaged disk or

+other medium, a computer virus, or computer codes that damage or

+cannot be read by your equipment.

+

+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right

+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project

+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project

+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project

+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all

+liability to you for damages, costs and expenses, including legal

+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT

+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE

+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE

+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE

+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR

+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH

+DAMAGE.

+

+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a

+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can

+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a

+written explanation to the person you received the work from. If you

+received the work on a physical medium, you must return the medium

+with your written explanation. The person or entity that provided you

+with the defective work may elect to provide a replacement copy in

+lieu of a refund. If you received the work electronically, the person

+or entity providing it to you may choose to give you a second

+opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If

+the second copy is also defective, you may demand a refund in writing

+without further opportunities to fix the problem.

+

+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth

+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO

+OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT

+LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

+

+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied

+warranties or the exclusion or limitation of certain types of

+damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement

+violates the law of the state applicable to this agreement, the

+agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or

+limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or

+unenforceability of any provision of this agreement shall not void the

+remaining provisions.

+

+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the

+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone

+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in

+accordance with this agreement, and any volunteers associated with the

+production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm

+electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,

+including legal fees, that arise directly or indirectly from any of

+the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this

+or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or

+additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any

+Defect you cause.

+

+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

+

+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of

+electronic works in formats readable by the widest variety of

+computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It

+exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations

+from people in all walks of life.

+

+Volunteers and financial support to provide volunteers with the

+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's

+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will

+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project

+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure

+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future

+generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary

+Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see

+Sections 3 and 4 and the Foundation information page at

+www.gutenberg.org

+

+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary

+Archive Foundation

+

+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit

+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the

+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal

+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification

+number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary

+Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by

+U.S. federal laws and your state's laws.

+

+The Foundation's business office is located at 809 North 1500 West,

+Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up

+to date contact information can be found at the Foundation's website

+and official page at www.gutenberg.org/contact

+

+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg

+Literary Archive Foundation

+

+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without

+widespread public support and donations to carry out its mission of

+increasing the number of public domain and licensed works that can be

+freely distributed in machine-readable form accessible by the widest

+array of equipment including outdated equipment. Many small donations

+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt

+status with the IRS.

+

+The Foundation is committed to complying with the laws regulating

+charities and charitable donations in all 50 states of the United

+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a

+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up

+with these requirements. We do not solicit donations in locations

+where we have not received written confirmation of compliance. To SEND

+DONATIONS or determine the status of compliance for any particular

+state visit www.gutenberg.org/donate

+

+While we cannot and do not solicit contributions from states where we

+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition

+against accepting unsolicited donations from donors in such states who

+approach us with offers to donate.

+

+International donations are gratefully accepted, but we cannot make

+any statements concerning tax treatment of donations received from

+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.

+

+Please check the Project Gutenberg web pages for current donation

+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other

+ways including checks, online payments and credit card donations. To

+donate, please visit: www.gutenberg.org/donate

+

+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works

+

+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project

+Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be

+freely shared with anyone. For forty years, he produced and

+distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of

+volunteer support.

+

+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed

+editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in

+the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not

+necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper

+edition.

+

+Most people start at our website which has the main PG search

+facility: www.gutenberg.org

+

+This website includes information about Project Gutenberg-tm,

+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary

+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to

+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

diff --git a/66037-0.zip b/66037-0.zip
new file mode 100644
index 0000000..483526c
--- /dev/null
+++ b/66037-0.zip
diff --git a/66037-h.zip b/66037-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..c7ec607
--- /dev/null
+++ b/66037-h.zip
diff --git a/66037-h/66037-h.htm b/66037-h/66037-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..2ae4ea0
--- /dev/null
+++ b/66037-h/66037-h.htm
@@ -0,0 +1,3202 @@
+<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN"

+     "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">

+<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="eo" lang="eo">

+<head>

+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />

+<title>Turgenev, Elektitaj Noveloj—A Project Gutenberg eBook</title>

+<link rel="coverpage" href="images/cover.jpg" />

+<style type="text/css">

+<!--

+body {padding-right: 10%; padding-left: 10%;}

+div.titlepage {font-size: 1.2em; text-align: center; line-height: 1.7; margin-top: 4em; margin-bottom: 4em;}

+td.numb {text-align: right; vertical-align: top; white-space: nowrap;}

+.smaller {font-size: smaller;}

+h1 {font-size: 2.2em; letter-spacing: 0.2ex;}

+h2 {font-size: 1.7em; letter-spacing: 0.2ex;}

+h3 {font-size: 1.3em; text-align: center; margin-top: 2em;}

+div.section {text-align: center; margin-top: 4em; margin-bottom: 2em; page-break-before: always;}

+div.toc {text-align: left; margin-top: 4em; padding-left: 2em; max-width: 25em;}

+td {text-indent: -1em; padding-left: 1em;}

+.far_sig {text-align: right; margin-right: 10%; font-style: italic;}

+.footnotes {border: dashed 1px; margin: 4em 0em 4em 0em; padding-left: 1em;}

+.footnote {margin-left: 10%; margin-right: 10%; font-size: 0.9em;}

+.footnote .label  {position: absolute; right: 85%; text-align: right;}

+.fnanchor {vertical-align: super; font-size: .8em; font-weight: normal;}

+.tnotes {background-color: #eeeeee; color: #000; padding: 1ex; margin-top: 4em;}

+-->

+</style>

+</head>

+<body>

+

+<div style='text-align:center; font-size:1.2em; font-weight:bold'>The Project Gutenberg eBook of Elektitaj noveloj, by Ivan Sergeevich Turgenev</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and

+most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions

+whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms

+of the Project Gutenberg License included with this eBook or online

+at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you

+are not located in the United States, you will have to check the laws of the

+country where you are located before using this eBook.

+</div>

+

+<p style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Title: Elektitaj noveloj</p>

+

+<div style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Author: Ivan Sergeevich Turgenev</div>

+

+<div style='display:block; margin-top:1em; margin-bottom:1em; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Translator: Alexandra Mexin</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>Release Date: August 11, 2021 [eBook #66037]</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>Language: Esperanto</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>Character set encoding: UTF-8</div>

+

+<div style='display:block; margin-left:2em; text-indent:-2em'>Produced by: Andrew Sly, Miroslav Malovec and the Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net (his file was produced from images generously made available by Biblioteka Cyfrowa KUL.)</div>

+

+<div style='margin-top:2em; margin-bottom:4em'>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ NOVELOJ ***</div>

+<div style="text-align: center;">

+<p style="font-size:170%;">INTERNACIA<br />

+MONDLITERATURO</p>

+

+<p style="font-size:120%;">Kolekto de la plej famaj verkoj<br />

+el ĉiuj naciaj literaturoj</p>

+

+<p class="smaller">

+FERDINAND HIRT &amp; SOHN EN LEIPZIG / 1923<br />

+ESPERANTO-FAKO</p>

+</div>

+

+

+<div class="titlepage">

+<h1>I. S. TURGENEV<br />

+

+ELEKTITAJ NOVELOJ</h1>

+

+<p style="font-size:120%;">El la rusa originalo tradukis<br />

+  <b>Alexandra Mexin</b></p>

+

+<p>FERDINAND HIRT &amp; SOHN EN LEIPZIG / 1923<br />

+ESPERANTO-FAKO</p>

+</div>

+

+

+<div class="smaller">

+<p>ĈIUJ RAJTOJ ESTAS REZERVATAJ</p>

+

+<p>PRESEJO BREITKOPF &amp; HÄRTEL, LEIPZIG</p>

+</div>

+

+

+<div class="toc">

+<p><b>TABELO DE ENHAVO</b></p>

+

+<table summary="Table of contents">

+<tr><th>&nbsp;</th><th>Paĝo</th></tr>

+<tr><td><a href="#nr1">Antaŭparolo kun biografio de Ivan S. Turgenev</a></td><td class="numb">7</td></tr>

+<tr><td><a href="#nr2">Mumu</a></td><td class="numb">13</td></tr>

+<tr><td><a href="#nr3">Beĵin-Herbejo</a></td><td class="numb">50</td></tr>

+<tr><td><a href="#nr4">Poemetoj en prozo</a><br />

+Hundo &mdash; Sfinkso &mdash; Egoisto &mdash; Lazurregno &mdash; Festo en la

+ĉielo &mdash; Haltu! &mdash; Morgaŭ! Morgaŭ! &mdash; Rozo &mdash; Nimfoj.</td><td class="numb">77</td></tr>

+</table></div>

+<!-- p.007 -->

+

+

+

+<div class="section" id="nr1">

+<h2>ANTAŬPAROLO</h2>

+

+<p>KUN BIOGRAFIO DE IVAN S. TURGENEV</p>

+</div>

+

+<p>La librokolekto „Internacia Mondliteraturo“ havas la taskon,

+konigi al la Esperantistaro per karakterizaj verkoj la plej famajn

+verkistojn de diversaj nacioj. Starante antaŭ la demando, kiu

+<i>rusa</i> poeto meritas, kiel unua reprezenti la literaturon de sia

+popolo en ĉi tiu libroserio, oni sen hezito donos sian voĉon al

+<i>Ivan Turgenev</i>; ĉar lin antaŭ ĉiuj honoras la ĝenerala juĝo, ke li

+estas inter la rusaj verkistoj „la plej klasika“. Krome oni nomis

+lin ankaŭ „la plej eŭropa“, aludante per tio, ke Turgenev estis la

+arta reprezentanto de la „Okcidentemuloj“, rusa partio politika kaj

+literatura, kiu volis enigi en Ruslandon la tuteŭropan modernan

+kulturon kun ĝiaj klereco kaj liberecaj ideoj. Pro tio neruso plej

+bone komencos la studadon de la rusa literaturo per ĉi tiu poeto,

+ĉar liaj pensmaniero kaj stilo estas por ĉiu klaraj kaj facile

+kompreneblaj, kaj li kvazaŭ sur oportuna vojo enkondukas en la

+fremdecan regnon de la rusa animo.</p>

+

+<p>La epoko, en kiu ekverkis Turgenev, estas ĉefe karakterizita per la

+mizera stato de sklaveco, en kiu vivis grandega parto de la rusa

+popolo. Regis tiam ankoraŭ la malbeninda sistemo de l’ servuto, kiu

+subigis ĉiujn sociajn rilatojn al siaj kruelaj leĝoj. Sub la „servuta

+rajto“ ekzistis nur du precipaj klasoj: sinjoroj kaj servutuloj.<!-- p.008 --> La

+rusa regnestraro sub Nikolaj Ia celis per ĉiuj rimedoj daŭrigi kiel

+eble plej longe tiun staton. Tial ĝi malpermesis kaj persekutis ĉion,

+kio povus &mdash; rekte aŭ malrekte &mdash; akceli la forigon de la servuto.

+Per feraj manoj la registaro retenis la kamparanojn, kiuj aspiris la

+liberecon, kaj same la sklavposedantojn, kiuj mem protestis kontraŭ

+la indigninda sklaveco de siaj sampopolanoj. Estis sinjoroj, kies

+konscienco ne permesis al ili ĝui komfortan vivadon, kiam apud ili

+suferis homoj, sur kies sango kaj larmoj apogiĝis la „civilizacio“ de

+tiu epoko.</p>

+

+<p>Tamen tre forte staris ankoraŭ la muroj de la sklaveco kaj

+nerompeblaj ŝajnis la katenoj de l’ mallibero. La ribeloj de la

+servutuloj estis subpremataj per pafiloj kaj kanonoj, kaj malfortaj

+estis la voĉoj de tiuj servutsinjoroj, kiuj &mdash; kvankam hontante pri

+la malhonesteco de la aĉetado, vendado kaj ekspluatado de homoj kiel

+de bestoj &mdash; tamen ne riskis malkaŝe kaj kuraĝe <i>agi</i> kontraŭ tiu

+profunde enradikiĝinta institucio. Sed ekstaris aliaj &mdash; noblaj kaj

+bravaj filoj de Ruslando, kiuj ne povis toleri senage tiun hontegon

+kaj laŭte protestis kontraŭ la servuto je la nomo de vera amo al sia

+patrolando, je la nomo de la piedpremitaj homrajtoj. Ivan Turgenev

+apartenis al tiuj noblaj kaj bravaj homoj.</p>

+

+<p><i>Ivan Sergejeviĉ Turgenev</i> (1818-1883) naskiĝis en la urbo Orel,

+en riĉa nobela familio. Sian infanaĝon li pasigis en la granda

+vilaĝobieno Spasskoje-Lutovinovo, kiu apartenis al lia patrino. En

+tiu tempo estis kutimo en la nobelaj familioj, inviti eksterlandajn

+edukistojn. Tial la juna Turgenev havis guvernantojn francajn

+kaj germanajn kaj parolis perfekte tiujn du lingvojn. Malgraŭ la

+senzorga, luksa vivo la juna Turgenev ne estis feliĉa. Li tro frue

+rimarkis la malgajan sorton de la<!-- p.009 --> servutularo, bedaŭrinde en sia

+hejmo mem. Lia patrino estis kruela al la servutularo kaj hejma

+servistaro. Por ĉiam en la juna animo de la estonta eminenta verkisto

+restis la malgajaj okazintaĵoj el la vivo de la kamparanoj, la

+sklavoj de la sinjoroj. Dekunujara Turgenev estis sendata al Moskvo

+en edukejon, kie li perfekte ellernis ankaŭ la anglan lingvon.

+Dekkvinjara li jam iĝis studento de la Moskva universitato, kie li

+studis historion kaj filologion. Sed baldaŭ li estis devigata reveni

+en la vilaĝon, ĉar lia patro mortis.</p>

+

+<p>Unu jaron Turgenev pasigis en la bieno de sia patrino. Iliaj

+interrilatoj malboniĝis pro tio, ke Turgenev ne povis toleri ŝian

+kruelan konduton al la servutularo, kaj la fiera, despotema nobelino

+ne ŝatis la humanajn ideojn de sia filo. Turgenev forlasis la

+hejman vilaĝon por viziti la Peterburgan universitaton. Atinginte

+la gradon de kandidato, li vojaĝis en la jaro 1838a al Germanlando

+kaj studis ĉe la Berlina universitato klasikan filologion, historion

+kaj filozofion. Reveninte en sian patrujon post du jaroj, Turgenev

+definitive disiĝis de sia patrino, rifuzis monrimedojn de ŝi kaj

+komencis vivi de siaj literaturaj laboroj.</p>

+

+<p>Turgenev dediĉis en la komenco de sia literatura agado sian grandegan

+verkistan talenton al la priskribo de la malgaja vivado de la

+servutularo. Liaj rakontoj el la kamparana vivo aperis en la jaro

+1852a sub la titolo: „Memoraĵoj de ĉasisto“. La libro faris tre

+grandan impreson sur la legantojn kaj fondis lian famon. Kun veremo

+Turgenev kuraĝe montras en ĝi la hontindan sklavostaton de milionoj

+da rusoj. La caro Aleksander IIa, tiam ankoraŭ kronprinco, tre ŝatis

+la libron de Turgenev. La bela rakontaro sendube akcelis multe la

+liberigon de la kamparanoj en la jaro 1861a.</p><!-- p.010 -->

+

+<p>En la jaro 1856a Turgenev transloĝiĝis en Parizon, kie li restis

+ĝis sia morto. Tie li skribis siajn rimarkindajn romanojn: „Nobela

+nesto“, „Patroj kaj infanoj“ kaj aliajn. Krom admirinda beleco de la

+lingvo kaj de la stilo, krom la arto belege priskribi ia naturon,

+la verkoj de Turgenev estas plenaj de humanaj ideoj. Tiu ĉi granda

+verkisto alvokas la kompaton al ĉiuj malfeliĉuloj kaj persekutatoj,

+la amon al ĉio nobla kaj ideala. Mortinte en la jaro 1883a en

+Bougival apud Paris, Turgenev estis enterigata en Peterburgo, en la

+famkonata tombaro Volkova, kie ripozas apud li en eterna dormado

+ankaŭ aliaj eminentaj kaj noblaj filoj de la rusa lando ...</p>

+

+<p>Baldaŭ Turgenev iĝis famglora ankaŭ en eksterlando. Eminentaj aŭtoroj

+skribis pri li kaj liaj verkoj: Daudet, Renan, Carlyle k. a. &mdash;

+Turgenev estis amiko de Merimée, Flaubert, Rolstown kaj Tennyson. &mdash;

+Li apartenas al la tuta homaro!</p>

+

+<p>La noveloj de Turgenev, kiujn mi elektis por ĉi tiu libro, apartenas

+al diversaj periodoj de lia verkado.</p>

+

+<p>La novelo „<i>Mumu</i>“ aperis en la jaro 1852a. Sub ĝia arta vesto

+kaŝiĝas akra kritiko kontraŭ la socia institucio, kiu permesis la

+sklavigon de homo per alia homo. Kaprica maljuna nobelino forprenas

+de liaj terkulturaj laboroj surdmutan grandegulon, Gerasim, kaj

+destinas lin kortgardisto por sia domo en Moskvo. Apenaŭ kutimiĝinte

+al la nova vivo en la grandurbo, la soleca Gerasim ekamas la humilan,

+simplaniman lavistinon Tatjana. Sed, laŭ ordono de la sinjorino,

+Tatjana estas edzinigata kun drinkemulo. Poste Gerasim koraliĝas

+al la hundeto Mumu, kiun li trovis kaj prenis kun si, sed ree la

+sinjorino, al kiu la hundeto de ŝia servutulo ne montris la atenditan

+respekton, ĉagrenas la bonkoran mutulon, ordonante forigi la hundon.

+Fine<!-- p.011 --> Gerasim devas mem dronigi sian karulon. La angla verkisto

+Carlyle nomis la novelon „Mumu“ la plej kortuŝa el ĉiuj rakontoj,

+kiujn li iam legis.</p>

+

+<p>La dua rakonto „<i>Beĵin-Herbejo</i>“ estas prenita el la libro

+„Memoraĵoj de ĉasisto“, aperinta en la jaro 1852a. Ĉasante Turgenev

+pasigas la nokton sur la Beĵin-Herbejo en la societo de kamparanaj

+knaboj, kiuj dumnokte gardas paŝtiĝantajn ĉevalojn. La simpla elkora

+babilado de la knaboj konigas al ni rusajn superstiĉojn, kiuj devenas

+parte de la malklereco &mdash; la kamparanoj ne povas klarigi naturajn

+fenomenojn &mdash; parte estas restaĵoj de la idolana religio, kiu

+strange intermiksiĝas en kredoj kaj ritoj kun la kristana. &mdash; La bela

+rakonto estas kvazaŭ kadrumita de admirinda naturpriskribo.</p>

+

+<p>Kiel fina akordo sonas la lirikaj „<i>Poemetoj en prozo</i>“, aperintaj

+en la jaro 1881a. La lacanima majstro esprimas en ili krom altaj

+tuthomaraj ideoj ankaŭ siajn proprajn personajn sentojn, meditas pri

+sia sorto, pri morto kaj senmorteco.</p>

+

+<p class="far_sig">Alexandra Mexin.</p><!-- p.012 -->

+<!-- p.013 -->

+

+

+

+<div class="section" id="nr2">

+<h2>MUMU</h2>

+</div>

+

+<p>En unu el la stratoj malproksimaj de la centro, en Moskvo, en griza

+domo, kun blankaj kolonoj, interetaĝo kaj kurbiĝinta balkono, loĝis

+iam nobela vidvino kun multnombra hejmanaro. Ŝiaj filoj havis

+oficon en Peterburgo, ŝiaj filinoj estis edziniĝintaj; ŝi eliradis

+malofte el sia domo kaj en soleco pasigis la lastajn jarojn de sia

+avara, enuiga maljunaĝo. Jam delonge preterpasis ŝia tago, sengaja,

+malserena; sed ŝia vespero estis pli malluma ol la nokto mem.</p>

+

+<p>El ŝia tuta servantaro la plej rimarkinda persono estis la

+kortgardisto Gerasim, viro altkreska, grandegulo, sed naskita

+surdmuta. La sinjorino prenis lin el la vilaĝo, kie li vivis sola, en

+malgranda „izba“<a href="#Footnote01" class="fnanchor">[1]</a>, loĝante dise de siaj fratoj. Li fervore plenumis

+siajn devojn, kiel servutulo.</p>

+

+<p>Eksterorde fortega, li laboris kvaroble pli ol iu alia &mdash; li estis

+kapabla je ĉiu laboro. Estis ĝojo observi lin, kiam li plugis:

+kunpremante per siaj grandegaj manplatoj la plugilon, li ŝajne

+sen helpo de sia ĉevalo tratranĉis la elastan terbruston. Aŭ, dum

+la falĉado, li tiel ege skuadis la falĉilon, kvazaŭ li forfalĉus

+betulojn kune kun la radikoj. Kiam li rapide, senhalte draŝis per

+triarŝinlonga draŝilo, tiam moviĝis kiel leviloj la longformaj kaj

+malmolaj muskoloj de liaj ŝultroj. Pro ĉiama silento lia laborado

+ŝajnis solene grava. Li estis bravulo<!-- p.014 --> kaj ĉia fraŭlino volonte

+edziniĝus kun li, se li ne estus surdmutulo.</p>

+

+<p>Tiun Gerasim-on oni venigis al Moskvo, aĉetis por li botojn; je

+la somero oni kudris por li kaftan-on<a href="#Footnote02" class="fnanchor">[2]</a>, je la vintro-felpelton,

+enmanigis al li ŝovelilon kaj balailon &mdash; kaj li ricevis la oficon de

+kortgardisto.</p>

+

+<p>Ne plaĉis al li komence lia nova vivmaniero. De sia infanaĝo li estis

+kutimita al kampaj laboroj, al kamparana vivado. Fremda inter aliaj

+homoj pro sia malfeliĉo, li elkreskis muta, fortikega, kiel arbo sur

+fekunda grundo. Translokita en la urbon, li ne komprenis, kio al li

+okazis. Li enuis, ne komprenante ion, kiel nenion komprenas juna

+sanplena bovo, kiun oni ĵus forprenis de la kampo, kie li paŝtiĝis

+en longkreska suka herbo, forprenis, metis en vagonon fervojan kaj

+jen &mdash; oni ĝin forveturigas, surŝutante ĝian grasdikan korpon per

+fumo, per fajreroj, per onda vaporo; rapidege oni forigas ĝin, brue,

+knare &mdash; sed kien &mdash; tion nur Dio scias!</p>

+

+<p>Sian novan okupon Gerasim, post pena kampara laborado, komparis je

+amuzo. Post duonhoro lia laboro estis farita, kaj li ree senokupe

+haltis meze de la korto; li observis mirigite, malfermante la buŝon,

+ĉiujn preterpasantojn, kvazaŭ li volus fine ekscii de ili la solvon

+de sia enigma situacio.</p>

+

+<p>Aŭ li sin kaŝis ien, en angulon, kaj forĵetinte malproksimen la

+balailon kaj ŝovelilon, li kuŝigis sin, tuŝante la teron per sia

+vango, kaj restis senmove dum kelke da horoj, kiel kaptita besto.</p>

+

+<p>Sed la homo kutimiĝas al ĉio, kaj ankaŭ Gerasim kutimiĝis fine al la

+urba vivado. Li ne havis tro da okupo: lia ofico konsistis en tio,

+ke li devis purigi la<!-- p.015 --> korton, dufoje ĉiutage venigi la barelon kun

+akvo, provizi la domon je ligno kaj dishaki ĉi tiun, ankaŭ por la

+kuirejo, ne enlasi fremdulon kaj dumnokte gardi la korton.</p>

+

+<p>Verdire, li fervore plenumis sian devon: nek ligneron, nek balaaĵon

+oni povis trovi en la korto.</p>

+

+<p>Se restis en la pluvokoto ie la ĉevalaĉo, kiu tiris la akvobarelon,

+li ne nur la ĉaron, sed eĉ la ĉevalon per unu movo de siaj ŝultroj

+forpuŝis. Aŭ li hakis lignon: la hakilo sonoris en liaj manoj, kiel

+vitro, ĉiuflanken flugis ligneroj, ŝtipetoj. Kio koncernis fremdulojn

+&mdash; li, unu nokton, kaptinte du ŝtelistojn, tiel frapis unu kontraŭ

+la alia per la fruntoj, ke post tio oni eĉ ne bezonis konduki ilin

+en la policejon. Pro tio ĉiuj en la kvartalo tiel lin timegis, ke

+preterpasantaj eĉ dumtage fremduloj, ne friponoj, ekvidante la

+teruran kortgardiston, faris timgestojn kaj lin krivokis, kvazaŭ li

+povis ilin aŭdi.</p>

+

+<p>Kun la servantaro Gerasim ne estis tro amikema, &mdash; ili lin timis &mdash;

+sed tamen li konsideris ilin „siaj“.</p>

+

+<p>Ili interkompreniĝis helpe de signoj; &mdash; li plenumis akurate ĉiujn

+ordonojn, sed konsciis siajn rajtojn, kaj neniu kuraĝis okupi lian

+lokon ĉetable. Ĝenerale, Gerasim estis severmora, serioza kaj ŝatis

+ordon en ĉio. Li eĉ al la kokoj ne permesis lukti: ekvidante tion,

+li tuj kaptis ilin je la piedoj, turnis ilin dekfoje en la aero kaj

+disigis ilin. En la korto de la sinjorino troviĝis ankaŭ anseroj;

+ansero estas, kiel oni scias, birdo serioza, meditema. Gerasim ilin

+estimis, li vartis kaj manĝigis ilin; li mem similis je ia gravmiena

+viransero.</p>

+

+<p>Kiel loĝejon oni destinis por li la ĉambreton super la kuirejo,

+kiun li aranĝis mem, laŭ sia plaĉo. Li konstruis mem sian liton el

+kverkbretoj sur kvar ŝtipegoj &mdash;<!-- p.016 --> vere gigantecan liton: ĝi ne estus

+kurbiĝinta eĉ sub centpuda ŝarĝo<a href="#Footnote03" class="fnanchor">[3]</a>.</p>

+

+<p>Sub la lito staris forta kestego kaj en la angulo &mdash; tableto

+samspeca. Ĉe la tableto &mdash; la tripieda seĝo, malalta, tiel

+solidedaŭra, ke Gerasim ĝin levis, faligis kaj nur ridetis.</p>

+

+<p>Li fermis sian ĉambreton per seruro simila je kalaĉeto, nur nigra; la

+ŝlosilon de tiu seruro Gerasim ĉiam portis sur sia zonumo.</p>

+

+<p>Li ne ŝatis, ke oni venas al li.</p>

+

+<p>Tiel forpasis unu jaro, post kies fino io okazis al Gerasim.</p>

+

+<p>La maljuna sinjorino, kies korton gardis Gerasim, laŭ malnovaj

+kutimoj, havis multnombran geservistaron. En ŝia domo estis ne nur

+lavistinoj, kudristinoj, meblistoj, tajloroj kaj tajlorinoj, sed

+ankaŭ ĉevalarmajisto. Li, krome kuracis bestojn kaj kortanojn<a href="#Footnote04" class="fnanchor">[4]</a>.

+Li estis domkuracisto por la sinjorino, ankaŭ estis botisto, kiun

+oni nomis Kapiton Klimov, drinkemulo. Klimov opiniis sin mem &mdash; homo

+ofendita, ne ŝatata laŭ sia indeco, klerulo. Li pensis, ke li devus

+loĝi en la ĉefurbo, ne en Moskvo, senokupe, en ia forgesita angulo.

+Se li drinkis, li tion faris pro ĉagreno, kiel li mem klarigis,

+akcentante ĉiun vorton kaj frapante sian bruston.</p>

+

+<p>Unu fojon la sinjorino konversaciis pri li kun sia ĉambelano Gavrila,

+kiu ŝajne jam ĉe la naskiĝo estis destinita por esti ĉefa persono, se

+oni juĝis laŭ liaj flavaj okuletoj kaj la nazo, simila je anasbeko.</p><!-- p.017 -->

+

+<p>La sinjorino bedaŭris la malbonmoralecon de Kapiton, kiun

+antaŭvespere oni trovis ie sur la strato.</p>

+

+<p>„Jen, Gavrila“, ŝi ekparolis subite, „ĉu ni lin edzigu, kion ci

+pensas? Eble li serioziĝos.“</p>

+

+<p>„Kial do lin ne edzigi? Tre bone tio estos“, respondis Gavrila.</p>

+

+<p>„Jes, sed kiu konsentos edziniĝi kun li?“</p>

+

+<p>„Kompreneble, sed laŭ via deziro. Li tamen estas al io taŭga. Ni ne

+malesperu.“</p>

+

+<p>„Ŝajne Tatjana al li plaĉas.“</p>

+

+<p>Gavrila volis ion kontraŭdiri, sed kunpremis la lipojn.</p>

+

+<p>„Jes, li svatiĝu je Tatjana“, decidis la sinjorino, flarante tabakon

+plezure. „Ĉu ci aŭdas?“</p>

+

+<p>„Laŭ via ordono“, diris Gavrila kaj foriris.</p>

+

+<p>Reveninte en sian ĉambron (ĝi troviĝis en la flank-konstruaĵo

+kaj en ĝi estis amasigitaj forĝumitaj kestoj), Gavrila unue

+forsendis sian edzinon, poste sin sidigis ĉe la fenestro kaj

+enpensiĝis. La neatendita ordono de la sinjorino starigis antaŭ li

+malfacilan taskon. Fine li ekstaris kaj venigis Kapiton-on. Kapiton

+estis veninta ... Sed antaŭ ol ni komunikos al la legantoj ilian

+konversacion, ni opinias necesa, rakonti per nemultaj vortoj pri

+Tatjana, kun kiu estis devigita edziĝi Kapiton, kaj pri tio, kial la

+ordono de la sinjorino embarasis la ĉambelanon.</p>

+

+<p>Tatjana, lavistino (ŝi estis lerta kaj lavis nur delikatajn

+tolaĵojn), estis dudekokjara virino, eta, maldika, blonda, kun

+makuletoj sur la maldekstra vango. Makuletoj, kun kiuj oni naskiĝas

+sur la maldekstra vango, estas malbona antaŭsigno en Ruslando &mdash;

+la antaŭdiro de la malfeliĉa vivo ... Tatjana ne povis laŭdi sian

+sorton. De sia junaĝo ŝi estis maldorlotita; ŝi laboradis pene, ne

+vidante ian kareson.</p><!-- p.018 -->

+

+<p>Oni vestigis ŝin iel. Ŝi ricevis mizeran salajron. Ŝi preskaŭ

+ne posedis parencaron: ia maljuna ŝlosilgardisto, forlasita en

+kamparbieno pro netaŭgeco, estis ŝia onklo, aliaj ŝiaj onkloj estis

+kamparanoj &mdash; jen ĉio. Oni ŝin opiniis iam belulino, sed ŝia beleco

+tre frue foriĝis. Ŝi estis tre humila, homtima; pri si mem ŝi

+sentis indiferenton, aliaj ŝin teruris. Ŝi pensis nur pri unu

+afero: fini ŝian laboron ĝis la fiksita horo, neniam parolis kun iu

+kaj tremetadis pro la nomo nur de la sinjorino, kvankam tiu apenaŭ

+ŝin konis laŭvide. Kiam oni venigis Gerasim-on el la kamparo, ŝi

+preskaŭ svenis pro teruriĝo, ekvidante lian grandegan figuron. Ŝi

+ĉiam evitis renkonti kun li, ŝi eĉ fermis la okulojn, kiam hazarde

+ŝi preterkuris lin, rapidante el la domo en la lavejon. Gerasim

+komence tute ne atentis ŝin. Poste li ridetadis, ŝin renkontante,

+poste ŝin longe fiksrigardadis kaj fine &mdash; ekamis ŝin. Ŝi plaĉis

+al li pro kio &mdash; Dio tion scias: ĉu pro ŝia milda vizaĝesprimo,

+ĉu pro la timemo de ŝiaj movoj. Unu fojon ŝi trapasis la korton,

+singardeme tenante en disstarigitaj fingroj amelumitan bluzeton de

+la sinjorino &mdash; iu ekkaptis forte ŝian kubuton. Ŝi returniĝis,

+ekkriis &mdash; malantaŭe staris Gerasim. Malsaĝe ridante kaj karese

+muĝante, li aletendis mielkuketon kokforman kun orumitaj vosto kaj

+flugiloj. Ŝi volis rifuzi, sed li perforte ĝin enŝovis en ŝian

+manon, kapbalancis, foriris kaj, rigardante reen, ankoraŭfoje ekmuĝis

+ion amikecan. Depost tiu tago li ŝin sekvis: kien ajn ŝi iris, ŝi ĉie

+vidis lin antaŭ si. Li renkonte ridetis, eltiris rubandon, kaŝitan

+ĉebruste, kaj ĝin donacis al ŝi, forviŝis antaŭ ŝi la polvon per

+la balailo. La malfeliĉa fraŭlino estis tre embarasita pro tio.

+Baldaŭ ĉiuj domanoj eksciis pri la faroj de la muta kortgardisto.

+Tatjana estis kvazaŭ surŝutata de mokvortoj, eldiroj, ŝin trafantaj,

+pikaludoj. Sed neniu<!-- p.019 --> tamen kuraĝis mokaĉi pri Gerasim: li ne ŝatis

+ŝercojn; ankaŭ ŝin oni ne maltrankviligis en lia ĉeesto. Nevole la

+fraŭlino estis de li protektata. Kiel ĉiuj surdmutuloj, li estis

+tre komprenema kaj tuj rimarkis, ke oni mokas pri li aŭ ŝi. Unu

+fojon, dum la tagmezmanĝo, la ĉambelanino insultis Tatjana-n tiel,

+ke la kompatindulino preskaŭ estis ekploronta pro ĉagreno. Subite

+Gerasim leviĝis, etendis sian brakon, metis sian manegon sur la

+kapon de la ĉambelanino kaj tiel malafable, furioze rigardis ŝin, ke

+ŝi kurbiĝis super la tablo. Ĉiuj eksilentis. Gerasim prenis ree la

+kuleron kaj daŭrigis sorbmanĝi la brasiksupon. „Jen &mdash; muta diablo,

+arbarkoboldo“<a href="#Footnote05" class="fnanchor">[5]</a>, duonvoĉe ĉiuj balbutis, &mdash; la ĉambelanino levis sin

+kaj foriris en la servistinejon.</p>

+

+<p>Aliafoje, rimarkinte, ke Kapiton, tiu Kapiton, pri kiu mi ĵus

+rakontis, tro amindume konversaciis kun Tatjana, Gerasim faris al li

+fingrosignon, ke li alproksimiĝu, kondukis lin en la veturilejon; tie

+li, preninte la pinton de la timono, neforte, sed signifplene minacis

+per ĝi.</p>

+

+<p>Ĉi ĉion li faris nepunate. Vere, la ĉambelanino, enirinte la

+servistejon, tuj svenis kaj ĝenerale tiel lerte agis, ke la saman

+tagon la maldelikata agado de Gerasim estis raportita al la

+sinjorino. Sed kaprica maljunulino, ŝi je ofendiĝo de la ĉambelanino,

+nur ekridis kaj igis ŝin ree kaj ree montri &mdash; „kiel li cin

+mallevigis per sia tro peza<!-- originale: tropeza --> mano“; sekvantan tagon ŝi sendis al

+Gerasim unu rublon. Ŝi lin ŝatis kiel fidelan, fortikan gardiston.

+Gerasim timis ŝin, sed tamen li esperis je ŝia favoro kaj intencis

+jam, iri al ŝi kun la peto, permesi al li edziĝi kun Tatjana. Li

+atendis nur novan kaftanon por aperi decaspekta antaŭ la sinjorino;

+la kaftanon al li promesis la<!-- p.020 --> domestro. Sed subite la sinjorino

+decidis edzinigi Tatjana-n kun Kapiton.</p>

+

+<p>La leganto nun facile komprenas la kaŭzon de la embaraskonfuziĝo,

+kiun sentis Gavrila post la interparolado kun la sinjorino. „La

+sinjorino“, li pensis, sidante ĉe la fenestro, „certe favoras

+Gerasim-on (Gavrila tion bone sciis kaj tial li mem jesigis ĉion,

+kion faris Gerasim), sed tamen &mdash; li estas homestaĵo senparola. Ĉu

+estas eble raporti al la sinjorino, ke Gerasim amindumas Tatjana-n?

+Ankaŭ estas ĝuste: ĉu li estas konvena edzo? Aliaflanke, se tiu

+arbardiablo &mdash; ke Dio min pardonu &mdash; ekscios, ke oni edzinigos

+Tatjana-n kun Kapiton, li ja ĉion disbatos en la domo! Verdire! Oni

+ja ne povas al li ĉion klarigi. Lin ja, tiun diablon, &mdash; pekis mi,

+pekulo<a href="#Footnote06" class="fnanchor">[6]</a> &mdash; neniel oni konsentigos!“</p>

+

+<p>Kapiton aperis kaj la meditado de Gavrila estis interrompita. La

+malserioza botisto eniris, kunmetis la brakojn malantaŭe, senĝene sin

+apogante al elstaranta murangulo ĉe la pordo, krucforme metis siajn

+piedojn kaj skuis sian kapon: „Jen mi estas. Kion vi bezonas?“</p>

+

+<p>Gavrila ekrigardis Kapiton-on kaj ekfrapis la fenestrokadron. Kapiton

+nur iomete duonfermis siajn plumbkolorajn okuletojn, sed ne mallevis

+ilin; li eĉ ekridetis kaj gladtuŝis per la mano siajn blankaspektajn

+harojn, erinace disstarantajn: „Nu, jen mi. Kial vi rigardas?“</p>

+

+<p>„Bele ci aspektas“, elparolis Gavrila kaj silentis. „Belaspekta ci

+estas. Kontraŭ tio oni povas nenion diri.“</p>

+

+<p>Kapiton nur movis la ŝultrojn. „Ĉu ci estas pli bela?“ pensis li.</p>

+

+<p>„Nu, rigardu cin mem, nu, rigardu“, krivoĉe daŭrigis Gavrila; „nu, je

+kiu ci similas?“</p><!-- p.021 -->

+

+<p>Kapiton trankvile rigardis sian eluzitan, disŝiritan surtuton, siajn

+flikitajn pantalonojn, atente observis la truojn sur la ŝuoj, &mdash;

+precipe tiun ŝuon, sur kies pinton tiel dande sin apogis lia dekstra

+piedo, kaj ree fiksrigardis la ĉambelanon.</p>

+

+<p>„Kio do?“</p>

+

+<p>„Kio?“ ripetis Gavrila. „Kio? Ci ankoraŭ demandas: kio? Al diablo ci

+similas, &mdash; pekis mi, pekulo &mdash; jen, al kiu ci similas.“</p>

+

+<p>Kapiton rapide ekpalpebrumis.</p>

+

+<p>„Insultu nur, vi insultu, Gavrila Andrejiĉ“, ree pensis li.</p>

+

+<p>„Ci ja ree estis ebria“, komencis Gavrila, „ree? He, nu, respondu

+do!“</p>

+

+<p>„Mi ĝuis alkoholajn trinkaĵojn pro mia malfortika sanstato &mdash;

+efektive“, rediris Kapiton.</p>

+

+<p>„Pro cia malfortika sanstato ... Eble pro tio, ke ci estas ne sufiĉe

+punata &mdash; jen pro kio ... Kaj ci instruiĝis en Peterburgo ... Multon

+ci tie lernis! Nur nenionfarante ci manĝas la panon!“</p>

+

+<p>„En tiu ĉi kazo, Gavrila Andrejiĉ, min prijuĝu nur sola Disinjoro

+&mdash; neniu alia. Li sola scias, kia homo mi estas en la mondo, ĉu mi

+efektive manĝas mian panon nenionfarante. Konsidere la ebriecon &mdash;

+ankaŭ en tiu kazo ne mia estas la kulpo &mdash; estis kunulo mia, kiu

+allogis min ... poste li foriris, ruze, kaj mi...“</p>

+

+<p>„Kaj ci restis, ansero, sur la strato. Ho, ci, pereinto! Nu, ne

+pri tio temas,“ daŭrigis la ĉambelano, „sed jen pri kio. Plaĉas al

+la sinjorino,“ li iomete silentis, „al la sinjorino plaĉas, ke ci

+edziĝu. Ĉu ci aŭdas? Ŝi supozas, ke ci serioziĝos, edziĝonte. Ĉu ci

+komprenas?“</p>

+

+<p>„Kial do ne kompreni?“</p><!-- p.022 -->

+

+<p>„Nu, jes ... Laŭ mia opinio pli bone estus &mdash; cin teni severe. Sed

+tio estas la afero de la sinjorino. Nu, ĉu ci konsentas?“</p>

+

+<p>„La edziĝo estas tre bona afero por la homo, Gavrila Andrejiĉ.

+Miaflanke, mi plezure, agrable, konsentas.“</p>

+

+<p>„Nu, jes,“ rediris Gavrila en pensoj, „verdire, tiu ĉi homo parolas

+laŭorde. &mdash; Nur jen kio &mdash; fianĉinon oni trovis por ci ne tro bonan.“</p>

+

+<p>„Kiun, permesu demandi?“</p>

+

+<p>„Tatjana-n.“</p>

+

+<p>„Tatjana-n?“</p>

+

+<p>Kapiton pro miriĝo malfermegis okulojn kaj deiris de la muro.</p>

+

+<p>„Nu, kial ci maltrankviliĝis? Ĉu ŝi ne plaĉas al ci?“</p>

+

+<p>„Kial ne plaĉas? Si estas fraŭlino deca, laborema, trankvilmora. Sed

+vi ja mem scias, Gavrila Andrejiĉ, li ... la arbardiablo, la stepa

+monstro ... li ja ŝin...“</p>

+

+<p>„Mi scias, fratulo, mi ĉion scias,“ tedite interrompis lin la

+ĉambelano ... „sed ja...“</p>

+

+<p>„Do, estu malsevera, Gavrila Andrejiĉ, li ja min mortigos, je Dio,

+li min mortigos, kiel muŝon li min mortbatos manmove ... Li ja

+havas manon &mdash; bonvolu vi mem rigardi, kian manon li havas &mdash; vere,

+la manon kiel Minin kaj Poĵarskij<a href="#Footnote07" class="fnanchor">[7]</a>. Li, mutulo, batas kaj mem

+ne aŭdas, kiel li frapas! Svingas pugnegojn, kvazaŭ en sonĝo! Ne

+estas eble trankviligi lin, kiel? Ĉar li, vi mem scias, estas surda

+kaj krome stulta, kiel kalkano. Li ja estas besto, idolo, Gavrila

+Andrejiĉ ... pli terura ol idolo. Kiel tremolarbo li estas ... Kial

+do mi suferu pro li? Certe, al mi nun ĉio estas negrava, &mdash;<!-- p.023 --> mi

+kutimis al ĉio, mi toleras ĉion, mi ne estas postulema &mdash; sed tamen

+mi estas &mdash; homo, ne, verdire, ia sentaŭgaĵo...“</p>

+

+<p>„Mi scias, mi scias, ne priskribu tro...“</p>

+

+<p>„Disinjoro mia“, flamarde daŭrigis la botisto, „kiam do venos fino

+al mia turmento? Kiam, ho, Disinjoro? Malfeliĉulo mi, veulo! Kia

+estas mia sorto, se oni konsideras! En junaĝo batis min mia mastro &mdash;

+germano, &mdash; en plej bela aĝo &mdash; batadis min mia frato, &mdash; fine, jen

+kion mi ĝisvivis en mia maturaĝo...“</p>

+

+<p>„He, ci, molanimulo,“ diris Gavrila, „kial ci detale pri ĉio

+rakontas? Verdire?“</p>

+

+<p>„Kial, Gavrila Andrejiĉ? Mi ne timas batojn, Gavrila Andrejiĉ. Se mia

+sinjoro min punas, poste li min publike salutas &mdash; mi tamen restas

+homo. Sed suferi pro tiu...“</p>

+

+<p>„Nu; iru for“, senpacience interrompis lin Gavrila.</p>

+

+<p>Kapiton foriris.</p>

+

+<p>„Se li ne estus,“ kriis post li la ĉambelano, „ĉu vi mem konsentus?“</p>

+

+<p>„Mi eldiras mian konsenton“, diris Kapiton kaj malaperis. La

+elokventeco ne forlasadis lin eĉ en la plej malagrabla situacio.</p>

+

+<p>La ĉambelano paŝis iomete tra la ĉambro.</p>

+

+<p>„Nu, venigu nun Tatjana-n“, fine diris li.</p>

+

+<p>Post kelke da tempo Tatjana nelaŭte eniris kaj haltis sur la sojlo.</p>

+

+<p>„Kion vi ordonos, Gavrila Andrejiĉ?“ diris ŝi, apenaŭ aŭdeble. La

+ĉambelano fikse rigardis ŝin.</p>

+

+<p>„Nu,“ diris li, „ĉu ci, Tanjo, volas edziniĝi? La sinjorino elektis

+por vi la fianĉon.“</p>

+

+<p>„Mi obeas, Gavrila Andrejiĉ. Kiun do la sinjorino destinis kiel

+fianĉon por mi?“</p><!-- p.024 -->

+

+<p>„Kapiton-on, la botiston.“</p>

+

+<p>„Mi obeas.“</p>

+

+<p>„Li estas malseriozulo, verdire. Sed la sinjorino en tiu okazo

+esperas, ke ci...“</p>

+

+<p>„Mi obeas.“</p>

+

+<p>„Nur jen &mdash; malŝanco<!-- originale: malsanĉo --> ... tiu surdulo, Geraĉjo, li ja cin amindumas.

+Kiel ci alsorĉis tiun urson? Li ja kapablas cin mortigi, tiu urso...“</p>

+

+<p>„Li min mortigos, Gavrila Andrejiĉ, nepre mortigos.“</p>

+

+<p>„Li mortigos cin ... Nu, tion ni ankoraŭ vidos ... Ci diras &mdash; li

+mortigos? Ĉu li rajtas cin mortigi, prijuĝu ci mem?“</p>

+

+<p>„Mi ja ne scias, Gavrila Andrejiĉ, ĉu li rajtas aŭ ne...“</p>

+

+<p>„Jen kia ci estas! Ĉu ci ion al li promesis?“</p>

+

+<p>„Kion vi deziras?“</p>

+

+<p>La ĉambelano iomete silentis kaj pensis: „Modesta ci estas! &mdash; Nu,

+bone,“ li aldiris, „ni priparolu ankoraŭ tion, nun foriru, Tanjo; mi

+vidas, ke ci vere estas humilulino.“</p>

+

+<p>Tatjana returnis sin, apogis sin facile je la pordkadro kaj foriris.</p>

+

+<p>„Eble la sinjorino morgaŭ jam estos forgesinta pri tiu geedziĝo,“

+pensis la ĉambelano, „eble mi vane estas maltrankvila. Ni ja la

+tumultulon pacigos ... se io okazos &mdash; mi tuj sciigos la policon ...

+Ustinja Fedorovna,“ ordonis li laŭtvoĉe al sia edzino, „klopodu vi

+pri la samovaro<a href="#Footnote08" class="fnanchor">[8]</a>, mia respektindulino.“</p>

+

+<p>Tatjana dum tiu tuta tago ne eliris el la lavejo. Komence ŝi

+ekploris, poste &mdash; forviŝis la larmojn kaj laŭkutime laboris. Kapiton

+ĝis malfrua nokto sidis en la drinkejo kun iu kunulo malafablaspekta

+kaj rakontis al<!-- p.025 --> li detale &mdash; kiel li loĝis en Peterburgo ĉe ia

+sinjoro. Tiu sinjoro estis tre talenta, sed observis tro la ordon

+kaj havis unu malbonan econ: li tro inklinis al drinkado kaj ĉiel

+amindumis virinojn ... La malafabla kunulo jesis; sed kiam Kapiton

+al li anoncis, fine, ke li, pro ia okazo, intencas morgaŭ sin

+memmortigi, la malafabla kamarado diris, ke jam estas tempo dormi.

+Ili disiĝis maldelikate kaj silente.</p>

+

+<p>Sed la esperoj de la ĉambelano ne efektiviĝis. La sinjorinon

+priokupis tiom la intenco, edzigi Kapiton-on, ke ŝi eĉ dumnokte

+pri tio konversaciis kun unu el siaj akompanistinoj<a href="#Footnote09" class="fnanchor">[9]</a>. Tiu ĉi

+akompanistino loĝis en la sinjorina domo nur por pasigi la nokton kun

+la dommastrino, se tiu ne povis dormi; la fraŭlino dormis dumtage

+kiel nokta veturigisto.</p>

+

+<p>Kiam Gavrila venis al la sinjorino post la matenmanĝo, kun la

+raporto, ŝia unua demando estis: „... kaj la geedziĝo? Ĉu la afero

+sukcesos?“ Li kompreneble respondis, ke jes, ke Kapiton hodiaŭ venos

+ŝin saluti. La sinjorino ne fartis bone; ŝi ne longe okupis sin pri

+la aferoj.</p>

+

+<p>La ĉambelano revenis hejmen kaj kunvokis konsilantaron. La afero,

+sendube, postulis apartan pridiskutadon. Tatjana ne kontraŭdiris

+ion, sed Kapiton laŭtvoĉe anoncis, ke li havas nur unu kapon, sed

+ne du, nek tri ... Gerasim severe, rapidrigarde observis ĉiujn, ne

+forlasis la peronon de la servistinejo kaj, ŝajne, antaŭsentis, ke

+oni konspiras ion por li malbonan. La kunvenintoj (en ties nombro

+ĉeestis maljuna bufedestro, nomita onklo Ĥvost, kiun ĉiuj respekte

+demandis pri konsiloj, kvankam<!-- p.026 --> li ne respondadis ion alian ol „jen

+ĝi kiel“ aŭ „jes, jes! &mdash; jes, jes!“) komencis per tio, ke ili, por

+en ĉiu kazo eldanĝerigi lin, enfermis Kapiton-on en la ĉambreton, kie

+staris akvopuriga maŝino. Oni komencis fervore pripensi. Certe, estis

+facile agi perforte, &mdash; sed &mdash; ke Dio antaŭgardu &mdash; la sinjorino

+maltrankviliĝos pro la bruo, &mdash; malŝanco! Kion do fari! Oni pensis,

+pensis, finfine, elpensis.</p>

+

+<p>Rimarkite estis multfoje, ke Gerasim ne toleris ebriulojn. Sidante ĉe

+la pordego, li ĉiam deturnis la kapon indigne, kiam lin preterpaŝis

+ia drinkulo, necerte marŝante, kun la ŝirmileto de sia ĉapo sur la

+orelo. Oni decidis instigi Tatjana-n, ke ŝi ŝajnigu sin ebrieta kaj

+iru, ŝanceliĝante kaj balanciĝante, preter Gerasim. La malfeliĉulino

+longe ne konsentis; sed oni konvinkis ŝin. Ŝi mem vidis, ke

+alimaniere ŝi ne liberiĝus de sia adoranto. Ŝi iris. Oni eligis

+Kapiton-on el la ĉambreto &mdash; ĉar la afero lin koncernis. Gerasim

+estis sidanta sur la piedestaleto ĉe la pordego kaj enŝovis la

+ŝovelilon en la teron ... El ĉiuj anguloj, el sub ĉiuj rulkurtenoj

+oni lin observis ...</p>

+

+<p>La ruzaĵo sukcesis plej eble bone. Ekvidinte Tatjana-n, li, komence,

+laŭkutime, karese kapbalancis; poste, ŝin fiksrigardante, faligis

+la ŝovelilon, ekstaris, alproksimiĝis, almetis sian vizaĝon al la

+ŝia ... Pro la timo ŝi ekŝancelis ankoraŭ pli forte kaj fermis la

+okulojn. Li prenis ŝian manon, kurigis ŝin tra la korto; enirinte

+kun ŝi la ĉambron, kie kunsidis la konsilantaro, li puŝis ŝin rekte

+al Kapiton. Tatjana preskaŭ svenis ... Gerasim staris iomete, ŝin

+rigardante, svingis manon, ekridetis kaj foriris pezpaŝe, en sian

+ĉambreton ... Unu tagon kaj unu nokton li ne eliris. Forejtor Antipka

+poste rakontis, ke li vidis tra fendeto, ke Gerasim, sidante<!-- p.027 --> sur

+sia lito, nelaŭte, egalmezure kaj nur muĝante &mdash; kantis; tio estis

+&mdash; balanciĝis, fermis la okulojn kaj skuis la kapon, kiel tion

+faras veturigistoj aŭ volgaj ŝiplaboristoj, kiam ili kantas siajn

+vemalgajajn melodiojn.</p>

+

+<p>Antipka eksentis kortimon kaj deiris de la fendotruo.</p>

+

+<p>Kiam, sekvantan tagon, Gerasim eliris el sia ĉambreto, li havis sian

+kutiman mienon. Li aspektis nur iomete pli malserena kaj tute ne

+atentis Tatjana-n, nek Kapiton-on.</p>

+

+<p>La saman vesperon la gefianĉoj, tenante subbrake anserojn<a href="#Footnote10" class="fnanchor">[10]</a>, iris

+al la sinjorino kaj post unu semajno ili geedziĝis. En la sama tago

+Gerasim ŝanĝis sian konduton neniel.</p>

+

+<p>Sed de la rivero li revenis sen akvo &mdash; li ial rompis dumvoje la

+barelon. Vespere, en la ĉevalejo, li tiel fervore purigis kaj frotis

+sian ĉevalon, ke la besto balanciĝis, kvazaŭ sektrunketo pro la

+vento, kaj apenaŭ tenis sin sur la piedoj sub liaj ferpugnoj. Ĉi

+ĉio okazis printempe. Preterpasis ankoraŭ unu jaro, dum kiu Kapiton

+fine al nenio plu taŭgis pro sia ebrieco. Oni decidis forsendi lin

+kaj lian edzinon en malproksiman kamparon kun la kamparveturilaro.

+En la tago de ilia forveturo li ŝajnis kuraĝa kaj volis konvinki

+ĉiujn, ke &mdash; kien ajn oni lin sendos, eĉ al fino de la mondo &mdash;

+li tamen ne pereos. Sed poste li tute senkuraĝiĝis, plendis, ke

+oni veturigas lin al malkleruloj, kaj fine malfortiĝis tiel, ke li

+povis eĉ ne surmeti sian ĉapon. Iu kompatemulo ĝin surŝovis sur

+lian frunton, orde aranĝis la ŝirmileton kaj manfrapis ĝin desupre.

+Kiam ĉio jam estis preta, la kamparanoj jam prenis en la manojn la

+kondukilojn, kaj oni atendis nur la vortojn: „Kun Dio!“<a href="#Footnote11" class="fnanchor">[11]</a>, Gerasim<!-- p.028 -->

+eliris el sia ĉambreto, alproksimiĝis al Tatjana kaj donacis al ŝi

+&mdash; por rememorigo pri li &mdash; ruĝan kotontukon, kiun li por ŝi aĉetis

+antaŭ unu jaro<a href="#Footnote12" class="fnanchor">[12]</a>. Tatjana, ĝis nun indiferente suferinta ĉiujn

+ŝanĝiĝojn de sia sorto, tamen nun ne povis plu elteni &mdash; ŝi eligis

+larmojn, kaj, sin sidigante en la kamparveturilon, ŝi, laŭkristane,

+interŝanĝis kun Gerasim trifojan kison. Li intencis akompani ŝin ĝis

+la limbaraĵo<a href="#Footnote13" class="fnanchor">[13]</a> kaj iris apud la veturilo, sed subite haltis ĉe

+la Krima Trairejo, svingis la manon<a href="#Footnote14" class="fnanchor">[14]</a> kaj ekmarŝis laŭlonge de la

+rivero.</p>

+

+<p>Vesperiĝis. Li iris nerapide kaj rigardis la akvon. Subite ŝajnis al

+li, ke iu baraktas en la ŝlimo ĉe la bordo. Li kliniĝis kaj ekvidis

+etan hundidon, blankan, nigromakulan, kiu, malgraŭ siaj penoj, ne

+povis eliri iel el la akvo, glitis kaj tremetis per tuta sia malseka

+kaj malgrasa korpeto. Gerasim iom rigardis la kompatindan fihundidon,

+ekkaptis ĝin per unu mano, metis ĝin ĉe sia brusto kaj grandpaŝe iris

+hejmen. Veninte en sian ĉambreton, li metis sur sian liton la savitan

+hundidon, kovris ĝin per sia peza lanmantelo kaj kuris &mdash; unue en la

+ĉevalejon por alporti pajlon, poste &mdash; en la kuirejon, kie li prenis

+pelveton da lakto. Zorgeme forpuŝinte la lanmantelon kaj sterninte

+la pajlon, li metis la pelveton sur la liton. La kompatinda hundido

+estis nur trisemajna, &mdash; ĝi estis nur antaŭ nelonge komencinta

+vidi &mdash; unu okulo eĉ ŝajnis pli granda ol la alia. Ĝi ankoraŭ ne

+povis trinki el la pelveto, nur tremetis kaj fermetis la okulojn.

+Gerasim, delikate altuŝante ĝian kapon, puŝis ĝian buŝon al la lakto.

+La hundido subite eltrinkis avide, ŝprucblovante, tremante kaj

+troglutante.<!-- p.029 --> Gerasim iom observis ĝin, kaj subite ekridis ... Tutan

+nokton li vartis ĝin, kuŝigis, sekigis kaj, fine, li mem ekdormis

+apud ĝi kontente kaj kviete.</p>

+

+<p>Neniu patrino flegas sian infanon tiel, kiel Gerasim flegis sian

+adoptiton (tio estis la hundineto). Komence ĝi estis tre malfortika,

+etaĉa kaj malbela; sed iom post iom ĝi grandiĝis kaj fortiĝis.

+Post ok monatoj ĝi dank’ al la zorga flegado de sia savinto iĝis

+belaspekta hundeto de hispana raso, kun longaj oreloj, lanuga vosto

+tubforma kaj grandaj esprimplenaj okuloj. Ĝi pasie amis Gerasim-on,

+ĉiam akompanis lin, turnante sian voston. Li nomis ĝin &mdash; mutuloj

+scias, ke ili atentigas aliajn per sia blekado &mdash; <i>Mumu</i>. Ĉiuj

+domanoj amis ĝin kaj vokis „<i>Mumunja</i>“. Ĝi estis tre komprenema,

+karesema, sed montris sian sindonemon nur al Gerasim. Li mem ĝin tre

+amis, sed li ne toleris, kiam aliaj ĝin karesis; ĉu li timis pro ĝi,

+ĉu li estis ĵaluza &mdash; Dio scias ...</p>

+

+<p>La hundeto vekis lin frumatene, tirante la randon de lia vestaĵo,

+kondukis per la ŝnuro la maljunan ĉevalon al li &mdash; tiu ĉevalo kaj la

+hundo estis amikoj. Gravmiene ĝi iradis kun li al la rivero, gardis

+liajn balailojn kaj ŝovelilojn kaj al neniu permesis alproksimiĝi

+al lia ĉambreto. Li eltranĉis por ĝi malgrandan malfermaĵon en sia

+pordo, kaj ĝi kvazaŭ komprenis, ke nur en la ĉambreto de Gerasim

+ĝi estas hejme; tial, enirinte tien, ĝi tuj, kontentmiena, saltis

+sur la liton. Dumnokte ĝi tute ne dormis, sed ne bojadis sencele,

+kiel stulta korthundaĉo, kiu, sidante sur sia vosto kaj levante la

+buŝon, duonfermante la okulojn, bojas nur pro neokupiĝo, kutime

+trifoje. Sed la voĉeto akra de <i>Mumu</i> aŭdiĝis neniam vane: &mdash; aŭ kiam

+iu fremdulo alproksimiĝis al la ĉirkaŭbaro<!-- originale: cirkaŭbaro -->, aŭ ie io suspektinda

+bruetis, kraketis ... Unuvorte, ĝi estis perfekta gardisto ...</p><!-- p.030 -->

+

+<p>Verdire, krom ĝi estis en la korto ankoraŭ maljuna virhundo, flava

+kun brunaj makuletoj, nomita Volĉok; sed li eĉ nokte estis alligita<!-- originale: aligita -->

+al la ĉeno. Li mem, pro sia kadukeco, tute ne aspiris la liberecon,

+&mdash; li estis kuŝanta, kunvolviĝinte, en sia niĉo kaj nur malofte

+eligadis raŭkaĉan, preskaŭ sensonan ekbojon. Li ĝin tuj haltigis,

+kvazaŭ konsciante mem la senutilecon de sia bojo.</p>

+

+<p><i>Mumu</i> neniam eniris en la sinjoran domon. Kiam Gerasim alportis

+lignon en la ĉambrojn, la hundo restis ĉiam ekstere kaj senpacience

+atendis lin sur la perono, streĉante la orelojn, turnante la kapon,

+jen dekstren, jen maldekstren, ĉe la plej malforta bruo malantaŭ la

+pordoj.</p>

+

+<p>Tiel forpasis ankoraŭ unu jaro. Gerasim daŭrigis sian oficon kaj

+estis kontenta pri sia sorto, sed subite okazis neatenditaĵo. Nome:

+iun belan somertagon la sinjorino kun siaj akompanistinoj promenis

+tra la gasto-ĉambro. Ŝi estis bonhumora, ridis kaj ŝercis. La

+akompanistinoj ankaŭ ridis kaj ŝercis kun ŝi; sed ili ne ĝojis tro:

+oni ne ŝatis en la domo, kiam la sinjorino estis gaja. Unue &mdash; ĉar

+tiam ŝi postulis de ĉiuj senprokrastan kaj plenan partoprenon en

+sia ĝojhumoro kaj koleris, se ies vizaĝo ne brilis pro plezuro; due

+&mdash; ĉar la ĝojekflamoj ĉe ŝi ne longe daŭris kaj kutime ŝanĝis en

+malserenan, malafablan humoron.</p>

+

+<p>Tiun tagon ŝi vekiĝis bonŝance: laŭ la kartoj &mdash; ŝi ĉiumatene

+divenprovis la kartojn &mdash; ŝi atendis la plenumon de sia deziro;

+la teon ŝi opiniis aparte bongusta &mdash; tial la ĉambristino ricevis

+laŭdon kaj kiel rekompencon &mdash; dek kopekojn. Kun dolĉagrabla rideto

+sur la sulkaj lipoj la sinjorino promenis en la gasto-ĉambro kaj

+alproksimiĝis al la fenestro. Antaŭ la fenestro troviĝis ĝardeneto;

+en la mezo, sur la bedeto kun rozarbusto,<!-- p.031 --> kuŝis <i>Mumu</i> kaj fervore

+dentskrapis oston. La sinjorino ĝin ekvidis.</p>

+

+<p>„Ho, mia Dio!“ Si ekkriis subite: „kio estas ĉi tiu hundo?“</p>

+

+<p>La akompanistino, al kiu turnis sin la sinjorino, ĵetis sin

+ĉiuflanken, vemalgaje embarasita, kiel kutime okazas al iu

+subpotenca, kiu ne bone komprenas kion signifas la ekvoko de lia

+estro.</p>

+

+<p>„Mmm ... mi ne scias“, balbutis ŝi, „ŝajnas, ke tio estas la hundo de

+la mutulo.“</p>

+

+<p>„Dio mia“, interrompis ŝin la sinjorino, „ĝi estas beleta hundo! Ĉu

+li ĝin jam delonge havas? Ordonu ĝin venigi. Kial do mi ĝin ĝis nun

+ne vidis? Venigu ĝin.“</p>

+

+<p>La akompanistino tuj flugkuris en la antaŭĉambron.</p>

+

+<p>„He, he“, ekkriis ŝi. „Venigu tuj <i>Mumu</i>! Ĝi estas en la ĝardeneto.“</p>

+

+<p>„Ha“, diris la sinjorino: „oni ĝin nomas <i>Mumu</i>! Tre bela nomo!“</p>

+

+<p>„Ho, jes, tre bela“, rediris la akompanistinoj. „Rapidu, Stepan!“</p>

+

+<p>Stepan, fortika fraŭlo, lakeo, kuregis en la ĝardeneton, volis kapti

+<i>Mumu</i>, sed la hundo lerte elglitis el liaj fingroj kaj, levinte la

+voston, alkuris rapidege al Gerasim, kiu staris apud la kuirejo kaj

+skuis la barelon, frapante kaj turnante ĝin en siaj manoj, kvazaŭ

+infanan ludtamburon. Stepan kure persekutis la hundon, penante ĝin

+ekkapti ĉe la piedoj de ĝia mastro. Sed la rapidmova hundeto ne lasis

+sin kapti, elturniĝis, forsaltis. Gerasim mokridetante observis tion.

+Fine Stepan kolere sin levis kaj rapide komprenigis lin helpe de

+mansignoj, ke la sinjorino ordonis venigi al si la hundeton. Gerasim

+ŝajnis mirigita, sed alvokis <i>Mumu</i>, levis ĝin de la tero<!-- p.032 --> kaj

+enmanigis al Stepan. Stepan alportis ĝin en la salonon kaj starigis

+sur la pargeton. La sinjorino karesvoĉe vokis ĝin. <i>Mumu</i>, neniam

+en sia vivo vizitinta tiajn luksegajn ĉambrojn, timegis kaj volis

+forkuri tra la pordo, sed, forpuŝita de la servema Stepan, tremis kaj

+premis sin al la pordo.</p>

+

+<p>„<i>Mumu</i>, <i>Mumu</i>, venu do al mi, venu al la sinjorino,“ diris la

+mastrino, „venu, stulteta, ne timu...“</p>

+

+<p>„Alproksimiĝu, <i>Mumu</i>, al la sinjorino“, ripetis la akompanistinoj:

+„venu do!“</p>

+

+<p>Sed <i>Mumu</i> sopire ĉirkaŭrigardis kaj ne moviĝis.</p>

+

+<p>„Alportu al ĝi iom por manĝi!“ diris la sinjorino. „Kia stulta ĝi

+estas! ne volas veni al la sinjorino! Kion ĝi timas?“</p>

+

+<p>„Ĝi ankoraŭ ne estis kutimita“, elparolis serveme-timeme unu el la

+akompanistinoj.</p>

+

+<p>Stepan alportis pelveton kun lakto, metis ĝin antaŭ <i>Mumu</i>, sed la

+hundo eĉ ne flaris la lakton, &mdash; ĝi ĉiam tremetis kaj ĉirkaŭrigardis.</p>

+

+<p>„Ho, kia ci estas!“ diris la sinjorino, alvenante; ŝi kliniĝis kaj

+volis ĝin mankaresi. Sed <i>Mumu</i> konvulsie turnis la kapon kaj montris

+la dentojn. La sinjorino rapide forprenis sian manon. Dum unu momento

+ĉiuj silentis. <i>Mumu</i> nelaŭte pepkrietis, kvazaŭ plendante kaj

+petante pardonon. La sinjorino deiris malafablamiena. La subita movo

+de la hundo ŝin timigis.</p>

+

+<p>„Ho“, ekkriis samtempe ĉiuj akompanistinoj ... „Ĉu ĝi, eble, vin

+mordis? Ke Dio nin gardu!“ (<i>Mumu</i> ankoraŭ neniun mordis iam.) „Ho,

+ho!“</p>

+

+<p>„Forportu ĝin!“ diris la maljunulino per ŝanĝita voĉo. „Aĉa

+fihundeto! Kiel malbona ĝi estas!“</p>

+

+<p>Kaj, sin returninte malrapide, ŝi iris al sia skriboĉambro. La

+virinoj, time rigardante unu la alian, volis<!-- p.033 --> ŝin sekvi, sed ŝi

+haltis, severe ilin rigardis kaj diris: „Kial vi venas? Mi ja vin ne

+invitis!“ kaj foriris.</p>

+

+<p>La akompanistinoj senespere mansvingis al Stepan. Li ekkaptis <i>Mumu</i>

+kaj rapide elĵetis ĝin tra la pordo, rekte al la piedoj de Gerasim.

+Post unu duonhoro silento regis en la domo kaj la maljuna sinjorino

+sidis sur sia kanapo malbonhumora, pli malserenaspekta ol nubego

+fulmotondra.</p>

+

+<p>Kiaj bagateloj, se oni meditas, povas iafoje malbonhumorigi la homon!</p>

+

+<p>Ĝis la vespero la sinjorino ne trankviliĝis, ne alparolis iun, ne

+kartludis kaj malkviete dormis. Ŝi imagis, ke oni ne donis al ŝi

+saman parfumon, kiun oni kutime al ŝi alportis, ke ŝia kuseno odoris

+je sapo, kaj igis la ĉambelaninon, traflari la tutan tolaĵaron,

+&mdash; unuvorte ekcitiĝis tro. La sekvantan matenon ŝi ordonis venigi

+Gavrila-n unu horon pli frue ol kutime.</p>

+

+<p>„Diru &mdash; do“, ŝi komencis, kiam li, interne tremante, apenaŭ trapaŝis

+la sojlon de ŝia skriboĉambro: „kiu hundo bojis la tutan nokton en

+nia korto? Mi ne povis dormi pro tio.“</p>

+

+<p>„Hundo ... kiu ... eble la hundo de la mutulo“, diris li per necerta

+voĉo.</p>

+

+<p>„Mi ne scias, kies ĝi estas, nur mi ne povis dormi. Mi miras, kial

+ni bezonas multegon da hundoj. Mi deziras scii. Ni ja havas la

+korthundon?“</p>

+

+<p>„Jes, certe. Volĉok...“</p>

+

+<p>„Nu, kial do ni bezonas ankoraŭ hundon? Nur pro senordo ... Tio

+okazas nur, ĉar forestas la domestro ... Kial la mutulo bezonas

+hundon? Kiu permesis al li, posedi hundojn en mia korto? Hieraŭ mi

+venis al la fenestro &mdash; ĝi kuŝas en la ĝardeneto, portis tien ian<!-- p.034 -->

+aĉaĵon, dentskrapas. Sed mi tie plantis rozojn...“ La sinjorino

+silentis iom.</p>

+

+<p>„Ĝi foriĝu ankoraŭ hodiaŭ!... Ĉu<!-- originale: Cu --> ci aŭdis?“</p>

+

+<p>„Mi obeas.“</p>

+

+<p>„Hodiaŭ ... Nun foriru. Mi cin venigos poste por la raporto<a href="#Footnote15" class="fnanchor">[15]</a>.“

+Gavrila eliris.</p>

+

+<p>Trairante la gastĉambron, la ĉambelano, pro la ordo, transmetis la

+tintileton de unu tablo sur alian, nelaŭte purigis en la salono

+sian nazon, similan je anasbeko, kaj iris en la antaŭĉambron. En

+la antaŭĉambro, sur la kanapaĉo, dormis Stepan, en la situacio de

+mortigita militisto sur batalbildo, konvulsie elstreĉante siajn

+nudajn piedojn el la surtuto, kiu servis al li kiel kovraĵo. La

+ĉambelano puŝe vekis lin kaj duonvoĉe komunikis al li ian ordonon.

+Stepan respondis per duonoscedo kaj duonrido.</p>

+

+<p>La ĉambelano foriris. Stepan salte ekstaris, surmetis kaftanon kaj

+botojn, eliris kaj haltis sur la perono. Post proksimume kvin minutoj

+Gerasim aperis kun lignofaskego sur la dorso, akompanate, kiel

+ĉiam, de <i>Mumu</i>. (Oni hejtis eĉ somere la dorm- kaj skribĉambrojn

+de la sinjorino.) Gerasim starigis sin flanke antaŭ la pordo, puŝis

+ĝin per sia ŝultro kaj faleniris en la domon kun sia portaĵo.

+<i>Mumu</i>, kiel kutime, haltis ĉe la dompordo en atendo. Tiam Stepan,

+elektinte oportunan momenton, subite sin ĵetis sur la hundon,

+kiel vulturo sur kokidon, premis ĝin al la tero per sia brusto,

+ĉirkaŭkaptis ĝin kaj forkuris kun ĝi el la korto, eĉ ne surmetinte

+sian ĉapon. Li sidigis sin sur la unuan trovitan fiakron kaj rapidis

+al Oĥotnij Rjad. Tie li baldaŭ trovis aĉetanton, al kiu li cedis

+la hundon por duonrublo, kondiĉe, ke la<!-- p.035 --> aĉetinto almenaŭ dum unu

+semajno tenu la hundon alligita al la ŝnuro. Li baldaŭ revenis

+hejmen, sed, ne alproksimiĝante al la domo, li eliris el la fiakro,

+kaj, ĉirkaŭirante la korton ekstere de la malantaŭa strateto, li

+transsaltis la ĉirkaŭbaraĵon kaj eniris en la korton. Li timis paŝi

+tra la kortpordeto, ĉar li evitis Gerasim-on.</p>

+

+<p>Sed li timis vane: Gerasim ne estis plu en la korto. Elirinte el

+la domo, li tuj rimarkis la foreston de <i>Mumu</i>; neniam okazis, ke

+<i>Mumu</i> ne estis lin atendanta. Li kuris ĉien, serĉis, vokis; li

+enrigardis sian ĉambreton, la fojnejon, tien, ĉi tien. Sed <i>Mumu</i>

+ne estis trovebla! Li turnis sin al homoj, demandis pri la hundo

+per senesperaj gestoj, montrante je duonarŝino pli alte ol la tero,

+mandesegnis ĝin. Unuj efektive ne sciis, kie estas <i>Mumu</i>, kaj nur

+kapbalancis responde; aliaj respondis, sciante, per duonrideto. La

+ĉambelano iĝis subite eksterorde gravmiena kaj krivoĉe turnis sin al

+la veturigistoj. Tiam Gerasim forkuris el la korto.</p>

+

+<p>Jam vesperiĝis, kiam li estis reveninta. Laŭ lia laca aspekto,

+necerta marŝado kaj polvaj vestaĵoj oni povis konkludi, ke li

+trakuris la duonon de la urbo Moskva. Li haltis antaŭ la sinjoraj

+fenestroj, rapide observis la peronon, sur kiu kunariĝis sep

+kortanoj, sin deturnis kaj ekblekis ankoraŭfoje: „<i>Mumu!</i>“ &mdash; sed

+<i>Mumu</i> ne revokis. Li foriris. Ĉiuj lin postrigardis, sed neniu

+ridetis, nek diris vorton. La sciavida „forejtor“ Antipka rakontis la

+sekvantan matenon, ke la mutulo sopirĝemis la tutan nokton.</p>

+

+<p>La tutan tagon Gerasim ne aperis &mdash; anstataŭ li la veturigisto Potap

+iris por alporti la akvon, pro kio Potap estis tre malkontenta. La

+sinjorino demandis Gavrila-n, ĉu ŝia ordono estas plenumita. Gavrila

+respondis, ke jes.</p>

+

+<p>Sekvantan matenon Gerasim eliris el sia ĉambreto por labori. Li

+venis al la tagmezmanĝo, manĝis iom kaj foriris,<!-- p.036 --> ne salutinte iun.

+Lia vizaĝo, ĉiam senvivaspekta, kiel ĉe ĉiuj surdmutaj, nun kvazaŭ

+ŝtoniĝis. Dumtage li ree foriris, sed ne forestis longe &mdash; li baldaŭ

+revenis kaj tuj kuŝigis sin en la fojnejo.</p>

+

+<p>Estis nokto, lunluma, serena. Vesopire, maltrankvile kuŝis Gerasim;

+subite li eksentis, ke iu tiras lian vestrandon. Li tuta ektremis,

+sed ne levis la kapon, eĉ kunpremis la palpebrojn ... Sed jen &mdash; iu

+tiris lin ankoraŭfoje, pli forte ol antaŭe ... li salte ekstaris.

+Antaŭ li, kun deŝirita ŝnuro ĉirkaŭ la kolo, moviĝis <i>Mumu</i>.</p>

+

+<p>Longa ĝojkrio eliĝis el lia muta brusto. Li ekkaptis <i>Mumu</i>, premegis

+ĝin en siaj brakoj; la hundo rapidege lekis lian nazon, okulojn,

+lipharojn, barbon. Li staris momenton, pripensis, singardeme

+malsupreniris de la fojnejo, ĉirkaŭrigardis<!-- originale: ĉirkaurigardis -->, kaj, certiĝinte, ke

+neniu lin povus vidi, li ŝtelpaŝe atingis sian ĉambreton. Gerasim

+jam konjektis, ke la hundo ne estis foriĝinta memvole, ke, eble, oni

+ĝin forigis laŭ ordono de la sinjorino. Oni klarigis al li mansigne,

+kiel ekkoleris la hundo, kiam la sinjorino volis ĝin karesi. Kaj li

+decidis agi singardeme.</p>

+

+<p>Li manĝigis al <i>Mumu</i> panon, karesis ĝin, kuŝigis, poste kombinis,

+kiel li povus ĝin plej eble bone forkaŝi. Fine li decidis, dumtage

+lasi ĝin enfermita en la ĉambreto, viziti ĝin nur malofte kaj nur

+nokte elirigi ĝin. La malfermaĵon en la pordo<!-- originale: porto --> li ŝtopis per malnova

+feltomantelo kaj frumatene li jam estis aperinta en la korto, kvazaŭ

+nenio okazis. Li eĉ konservis (naiva ruzo) sian senesperan mienon.</p>

+

+<p>La kompatinda surdulo ne komprenis, ke <i>Mumu</i> povis sciigi pri sia

+reveno per sia pepkrio. Efektive ĉiuj domanoj baldaŭ sciis, ke la

+hundo de la mutulo estas reveninta, ke li kaŝe enfermas ĝin en sia

+ĉambreto. Sed pro kompato je li aŭ, parte, pro la timo ĉiuj igis lin<!-- p.037 -->

+kredi, ke lia sekreto ne estas konata. Nur la ĉambelano embarasite

+skrapis sian nukon kaj diris: „Nu, ke Dio pri li zorgu! Eble la

+sinjorino tion ne ekscios.“</p>

+

+<p>Ankoraŭ neniam la mutulo estis tiel laborema, diligenta, kiel tiun

+tagon: li purigis, traskrapis la korton, eltiris ĉiujn herbetojn,

+propramane eligis ĉiujn palisetojn de la ĝardeneta ĉirkaŭbaraĵo por

+esti certa, ke ili estas sufiĉe fortaj, kaj ree poste ilin enigis,

+enbatante en la teron. Unuvorte, li laborpenadis kaj klopodadis tiom,

+ke eĉ la sinjorino atentis lian fervoran diligentecon.</p>

+

+<p>Dumtage Gerasim dufoje ŝtelkaŝe vizitis sian malliberigiton. Kiam

+noktiĝis, li kuŝigis sin kune kun la hundo, ne en la fojnejo, sed

+en sia ĉambreto; nur postnoktmeze ili ambaŭ eliris iomete promeni.

+Marŝinte kun ĝi sufiĉe longe tra la korto, li jam intencis reveni &mdash;

+sed subite, malantaŭ la ĉirkaŭbaraĵo, el la strateto, aŭdiĝis ia

+brueto. <i>Mumu</i> streĉis la orelojn, ekkriegis, alproksimiĝis al la

+baraĵo, flaris kaj ekbojis laŭte-akre. Iu ebriulo ennestiĝis tie por

+la nokto.</p>

+

+<p>En la sama momento la sinjorino estis ĵus ekdormanta post

+longedaŭra „nervekscitiĝo“. Tiaj „ekscitiĝoj“ okazis post tro satiga

+vespermanĝado. Subita bojo vekis ŝin; ŝia koro ekfrapis, poste kvazaŭ

+haltis. &mdash; „Ĉambristinoj, ĉambristinoj!“ ekĝemis ŝi: „ĉambristinoj!“

+La ektimigitaj ĉambristinoj rapidis en ŝian dormoĉambron. &mdash; „Ho,

+ho, mi mortas“, diris ŝi, sopire movante la manojn: „Denove ĉi tiu

+hundo! Ho, venigu la kuraciston! Ili volas min mortigi! La hundo, ree

+la hundo! Ho!“ Kaj ŝi malantaŭklinis la kapon, kio signifis, ke ŝi

+svenas. Oni kuris por venigi la kuraciston, t. e. la domsanigiston

+Ĥariton. Tiu ĉi kuracisto, kies tuta kuracarto konsistis en tio,

+ke li portis botojn kun molaj plandoj, delikate palpis la pulson,

+dormis dek kvar<!-- originale: dekkvar --> el dudek kvar<!-- originale: dudekkvar --> horoj, la restan<!-- p.038 --> tempon ĉiam sopiris

+kaj senĉese regalis la sinjorinon per laŭroĉerizaj gutoj &mdash; ĉi tiu

+kuracisto tuj aperis, disvastigis en la ĉambro la fumon de bruligataj

+plumoj<a href="#Footnote16" class="fnanchor">[16]</a>, kaj, kiam la sinjorino malfermis la okulojn, li alportis

+al ŝi senprokraste, sur arĝenta plateto, glaseton da bonfaraj

+gutetoj. La sinjorino englutis ilin, sed tuj, per larmplena voĉo,

+komencis plendi pri la hundo, pri Gavrila, pri tio, ke ĉiuj forlasis

+ŝin, kompatindan maljunulinon, ke neniu ŝin bedaŭras, ke ĉiuj aspiras

+ŝian morton. Dume la malŝanca <i>Mumu</i> daŭrigis sian bojadon kaj

+Gerasim vane penadis foririgi ĝin de la ĉirkaŭbaraĵo.</p>

+

+<p>„Jen ... jen ... ree...“, balbutis la sinjorino kaj ree rulis la

+okulojn emociite. La kuracisto ion flustris al la ĉambristino, ŝi

+kuris en la antaŭĉambron, puŝe vekis Stepan-on, &mdash; tiu kuris por veki

+Gavrila-n, Gavrila, ekscitita, ordonis veki ĉiujn domanojn.</p>

+

+<p>Gerasim sin returnis, ekvidis briletantajn lumojn, moviĝantajn

+ombrofigurojn tra la fenestroj, kaj divenante ian malfeliĉon per

+sia koro, li ekkaptis <i>Mumu-n</i> subbrake, enkuris en sian ĉambreton

+kaj ŝlosfermis ĝin. Post kelkaj momentoj kvin homoj volis perforte

+penetri al li, sed la ŝovfermilo ne cedis. Gavrila alkuris rapidege,

+ordonis al ĉiuj, resti tie ĝis la mateno kaj gardi. Li mem kuris

+al la servistinejo kaj petis la ĉefan akompanistinon, Ljubov

+Ljubimovna-n, kun kiu li kune ŝteladis kaj false kalkuladis sukeron,

+teon kaj ceteran spicaron, ke ŝi raportu al la sinjorino jenon: ke

+la hundo, malfeliĉe, revenis al sia mastro, sed ke jam morgaŭ ĝi

+nepre ne estos plu vivanta; ke li petas la sinjorinon, sindone &mdash;

+ne koleri kaj bonvole trankviliĝi. La sinjorino, kredeble, ne estus

+trankviliĝinta tiel baldaŭ, sed<!-- p.039 --> la kuracisto, en rapido, verŝis en

+la glaseton kvardek gutojn anstataŭ dekdu; la trankviliga eco de la

+laŭroĉerizaĵo efikis, post unu kvarono da horo la sinjorino ripozis

+jam kviete kaj pace; Gerasim, tuta pala, kuŝis en sia lito, forte

+kunpremante la buŝon de <i>Mumu</i>.</p>

+

+<p>Sekvantan matenon la sinjorino vekiĝis sufiĉe malfrue. Gavrila

+atendis nur ŝian vekiĝon, por ordoni la decidan atakon al la rifuĝejo

+de Gerasim. Li mem atendis la kolerekflamon de la sinjorino, kiel

+fortan fulmotondran veteron. Sed la fulmotondro ne venis. Kuŝante en

+la lito, la sinjorino ordonis venigi la ĉefan akompanistinon.</p>

+

+<p>„Ljubov Ljubimovna“, ŝi ekparolis per nelaŭta, malforta voĉo, &mdash;

+ŝi volonte kelkafoje ŝajnigis sin persekutata, solece suferanta;

+kompreneble tiam ĉiuj domanoj sentis sin tre malagrable. &mdash; „Ljubov

+Ljubimovna, vi vidas, kia estas mia situacio; iru do, mia karulino,

+al Gavrila Andrejiĉ: priparolu kun li. Ĉu vere iu hundaĉo pli valoras

+por li ol la trankvilo, eĉ la vivo de lia sinjorino! Mi ne dezirus

+tion kredi“, ŝi aldiris kun la esprimo de la profunda sento. „Iru do,

+mia amindulino, mi petas vin, iru al Gavrila Andrejiĉ.“</p>

+

+<p>Ljubov Ljubimovna iris en la ĉambron de Gavrila. Estas nescieble, pri

+kio ili interparolis; sed post iom da tempo tuta arego da servistoj

+marŝis tra la korto en la direkto al la ĉambreto de Gerasim. Gavrila

+antaŭenpaŝis, tenante la ĉapon per la mano, kvankam la vento tute ne

+blovis; apud li iris lakeoj kaj kuiristoj. El la fenestro rigardis

+onklo Ĥvost kaj klopode ordonis &mdash; t. e. nur dismovis la manojn;

+post ĉiuj, saltis kaj grimacis bubaĉoj, el kiuj la duono estis

+alkurintaj fremdaj. Sur la mallarĝa ŝtupetaro, kondukanta al la

+ĉambreto, estis sidanta unu gardisto, du aliaj staris ĉe la pordo,

+armitaj<!-- p.040 --> de bastonoj. Oni supreniris la ŝtuparon, okupis ĝin tutan.

+Gavrila alproksimiĝis al la pordo, pugnofrapis kaj ekkriis:</p>

+

+<p>„Malfermu!“</p>

+

+<p>Ekaŭdiĝis sufokita bojo, sed nenia respondo.</p>

+

+<p>„Oni diras al ci &mdash; malfermu!“ ripetis li.</p>

+

+<p>„Sed, Gavrila Andrejiĉ,“ diris de malsupre Stepan, „li ja estas

+surda, li ne aŭdas.“</p>

+

+<p>Ĉiuj ekridis.</p>

+

+<p>„Kion do fari?“ rediris de supre Gavrila.</p>

+

+<p>„En lia pordo estas truo, enŝovu tien la bastonon!“</p>

+

+<p>Gavrila kliniĝis.</p>

+

+<p>„Li ŝtopis ĝin per ia feltmantelo, la truon.“</p>

+

+<p>„Vi ŝovu do la feltmantelon internen.“</p>

+

+<p>Ree ekaŭdiĝis obtuza bojo:</p>

+

+<p>„Jen, la hundo malkaŝas sin mem“, iu diris en la homamaso, kaj ĉiuj

+ree ekridis.</p>

+

+<p>Gavrila skrapis malantaŭ sia orelo.</p>

+

+<p>„Ne, frato,“ fine diris li, „la mantelon enŝovu ci mem, se ci volas.“</p>

+

+<p>„Bone, laŭ via ordono!“</p>

+

+<p>Stepan rampis supren, prenis la bastonon, traŝovis la feltomantelon

+internen kaj skuis en la truo la bastonon, ripetante: „Eliru, eliru!“

+Li skuis ankoraŭ la bastonon, kiam neatendite la pordo de la ĉambreto

+larĝe malfermiĝis, la tuta servantaro malsuprenruliĝis de la ŝtuparo

+kiel turnludilo; Gavrila &mdash; la unua. Onklo Ĥvost fermis sian

+fenestron.</p>

+

+<p>„Nu, nu, nu, nu“, kriis Gavrila de la korto: „ci atendu nur!“ Gerasim

+senmove staris sur sia sojlo. La servantaro ariĝis ĉe la bazo de la

+ŝtuparo. Gerasim observis ĉi ĉiujn fihomojn en urbaj surtutoj de

+supre, facile apogante la manojn sur siajn flankojn. En sia<!-- p.041 --> ruĝa,

+kamparana bluzo, kompare je ili, li aspektis kiel giganto. Gavrila

+iom antaŭenpaŝis.</p>

+

+<p>„Atentu, frato,“ diris li, „mi ne toleros neobeemon!“ Kaj li klarigis

+al la mutulo per mansignoj, ke la sinjorino nepre volas forigi la

+hundon &mdash; „donu ĝin tuj, alie al ci okazos ia malfeliĉo.“</p>

+

+<p>Gerasim rigardis lin, montris la hundon, faris ĉe sia kolo signon,

+kvazaŭ kuntirante la ŝnuron, kaj demandmiene ree rigardis la

+ĉambelanon.</p>

+

+<p>„Jes, jes,“ rediris tiu, kapbalancante, „jes, nepre...“ Gerasim

+mallevis la okulojn, poste subite skuiĝis, ree montris al <i>Mumu</i>,

+kiu staris apud li, senkulpe vostbalancante kaj scivoleme movante

+la orelojn. Li ripete faris la signon de strangolo sur sia kolo,

+kaj signifplene batfrapis sian bruston, kvazaŭ anoncante, ke li mem

+prenas sur sin &mdash; forigi <i>Mumu-n</i>.</p>

+

+<p>„Sed ci trompos“, geste respondis Gavrila.</p>

+

+<p>Gerasim iom rigardis lin, malestime ekridetis, ree batfrapis sian

+bruston kaj brufermis la pordon.</p>

+

+<p>Ĉiuj senvorte rigardis unu la alian.</p>

+

+<p>„Kion do ĉi ĉio signifas? Ĉu li refermis la pordon?“</p>

+

+<p>„Ne atentu lin plu, Gavrila Andrejiĉ!“ elparolis Stepan. „Li ja

+faros, kion li promesis ... Tia li estas ... Se li promesas, estas

+certe ... Li estas pli fidinda ol ni ... Tio estas vero ... Jes...“</p>

+

+<p>„Jes“, ĉiuj ripetis kapskuante. „Tio estas vero. Jes.“ Onklo Ĥvost

+malfermis la fenestron kaj ankaŭ diris: „Jes“.</p>

+

+<p>„Nu, bone“, diris Gavrila: „sed la gardistoj tamen restu ĉi tie!“</p>

+

+<p>„He, Jeroŝka,“ li aldiris, turnante sin al iu mizerulo, en flava

+nankena kitelo, &mdash; tiu homo estis opiniata kiel ĝardenisto, &mdash; „ci ja

+nenion faras! prenu la bastonon kaj sidu ĉi tie. Se io okazos, tuj

+kuru al mi.“</p><!-- p.042 -->

+

+<p>Jeroŝka prenis la bastonon kaj sidigis sin sur la lastan ŝtupeton. La

+servantaro disiris, escepte de kelkaj sciaviduloj kaj bubaĉoj.</p>

+

+<p>Gavrila revenis hejmen kaj pere de Ljubov Ljubimovna sendis la

+raporton al la sinjorino, ke ĉio estas plenumita. La sinjorino faris

+nodeton el la pinto de sia nastuketo, surverŝis parfumon, flaris,

+frotis la tempiojn, apetite trinkis teon kaj, estante ankoraŭ sub la

+influo de la laŭroĉerizaj gutoj, ree ekdormis.</p>

+

+<p>Unu horon post ĉi tiu tumulta okazintaĵo la pordo de la ĉambreto

+malfermiĝis kaj Gerasim aperis. Li estis surmetinta sian festan

+kaftanon, li kondukis <i>Mumu-n</i> per ŝnureto. Jeroŝka flanken iris por

+lasi lin preteriri. Gerasim direktis sin al la pordego. Ĉiuj bubaĉoj

+en la korto rigarde sekvis lin, sed silentis. Li eĉ ne returnis sin;

+sian ĉapon li surmetis nur sur la strato. Gavrila sendis Jeroŝka-n

+kiel observanton. Jeroŝka, vidante de malproksime, ke Gerasim iris en

+restoracion kun <i>Mumu</i>, atendis, ĝis li eliros.</p>

+

+<p>Gerasim estis konata en la restoracio. Oni komprenis liajn

+mansignojn.</p>

+

+<p>Li mendis „ŝĉi“<a href="#Footnote17" class="fnanchor">[17]</a> kun viando kaj sidigis sin, apogante la brakojn

+sur la tablo. <i>Mumu</i> staris ĉe lia seĝo, trankvile observante lin per

+siaj saĝaj okuloj. Ĝia felo estis kvazaŭ polurita, tiel belaspekta

+kaj orde kombita. Oni alportis la brasiksupon. Gerasim metis en la

+teleron panpecetojn, ere dishakis la viandon kaj starigis la teleron

+sur la teron. <i>Mumu</i> ekmanĝis kun sia kutima bonedukiteco: apenaŭ

+tuŝante la manĝaĵon per sia buŝeto. Gerasim longe ĝin rigardis:

+du pezaj larmoj elruliĝis subite el liaj okuloj; unu falis sur la

+krutan frunteton<!-- p.043 --> de la hundo, alia &mdash; en la „ŝĉi“. Li kovris sian

+vizaĝon per la mano. <i>Mumu</i> formanĝis la duonon el la telero kaj

+deiris, lekante sian buŝon. Gerasim ekstaris, pagis la supon kaj

+eliris akompanate de la iom mirigita rigardo de la kelnero.</p>

+

+<p>Jeroŝka, ekvidinte Gerasim-on, kuris malantaŭ la stratan angulon kaj,

+lin preterlasante, ree lin sekvis.</p>

+

+<p>Gerasim marŝis, ne rapidante, ĉiam tenante <i>Mumu-n</i> je la ŝnureto.

+Irinte ĝis la stratangulo, li haltis, kvazaŭ ion pripensante, sed

+tuj grandpaŝe direktis sin al la Krimea Trairejo. Survoje li iris

+en la korton de domo, apud kiu estis konstruata la flankdometo, kaj

+forportis de tie sub sia brako du briketojn. De la Krimea Trairejo li

+direktis sin al la bordo, iris ĝis la loko, kie staris du boatetoj

+kun remiloj, alligitaj al palisetoj (li jam rimarkis ilin antaŭe),

+kaj ensaltis en unu kun <i>Mumu</i>.</p>

+

+<p>Lama maljunulaĉo eliris el post la pajltendo, kiu staris en la angulo

+de la legomĝardeno, kaj krivokis lin. Sed Gerasim nur kapbalancis

+kaj ekremis tiel forte, kvankam kontraŭ la riverfluo, ke li post unu

+momento jam estis tre malproksime. La maljunulo staris iomtempe,

+skrapfrotis sian dorson per maldekstra, poste per dekstra mano kaj

+reiris lamante en sian pajltendon.</p>

+

+<p>Gerasim senĉese remis. Jen &mdash; jam restis la urbo Moskva malantaŭe.

+Jen &mdash; jam disvastiĝis laŭlonge de la bordoj &mdash; herbejoj,

+legomĝardenoj, kampoj, arbaretoj; ekvidebliĝis kampoj, „izba-oj“. Oni

+povis enspiri la kamparan aeron. Li forĵetis la remilojn, alpremis

+sian kapon al <i>Mumu</i>, kiu sidis antaŭ li sur la seka transversa

+trabeto &mdash; la fundo de la boato estis surverŝita de akvo, kaj li

+restis senmova, krucigante siajn fortikajn brakojn sur ŝia<!-- originale: sia --> dorso,

+dum la boaton la ondo iom post iom reportis al la urbo. Gerasim<!-- p.044 -->

+rektiĝis, rapide, kun malsaneca, koleriĝa mieno, survolvis per la

+ŝnureto la briketojn de li prenitajn, faris maŝon, metis ĝin ĉirkaŭ

+la kolon de la hundo kaj, levante ĝin super la rivero, lastafoje

+ĝin ekrigardis. La hundo rigardis lin fide, sentime, balancante la

+vosteton. Gerasim deturnis sin kaj disigis la manojn, ferminte la

+okulojn.</p>

+

+<p>Gerasim aŭdis nenion: nek la akran ekkrieton de la falanta <i>Mumu</i>,

+nek la obtuzan ekplaŭdon de la akvo. La plej brua tago estis por

+li same sensona, senbrua, kiel la plej senbrua nokto ne estas

+sensona por ni. Kiam li ree malfermis la okulojn, kiel antaŭe sur

+la riverakvo rapidis unu post la alia la ondetoj. Kiel antaŭe ili

+plaŭdetis ĉe la boatflankoj; kaj nur malproksime, malantaŭe, diskuris

+ĉe la bordo iaj larĝaj rondoj.</p>

+

+<p>Jeroŝka, tuj post kiam al li ne plu estis eble observi Gerasim-on,

+revenis hejmen kaj raportis pri tio, kion li vidis.</p>

+

+<p>„Nu, jes,“ diris Stepan, „li dronigos la hundon. Certe. Se li ion

+promesis.“</p>

+

+<p>Dum la tuta tago neniu vidis Gerasim-on. Li ne tagmanĝis hejme.

+Vespere ĉiuj kunvenis ĉe la manĝotablo, escepte de li. „Kiel stranga

+estas ĉi tiu Gerasim“, pepvoĉe diris la dikgrasa lavistino: „Ĉu oni

+povas tiel ĉagreniĝi pro la hundo! Verdire!“</p>

+

+<p>„Gerasim ja estis ĉi tie“, diris Stepan, plenrastante por si la kaĉon

+per la kulero.</p>

+

+<p>„Kiel? Kiam?“</p>

+

+<p>„Antaŭ proksimume du horoj. Jes! Ni renkontis unu la alian ĉe la

+pordego. Mi intencis demandi lin pri la hundo, sed li, ŝajne, estis

+malbonhumora. Nu, li forpuŝis min, eble li volis min deflankigi, &mdash;

+ne tedu, eble volis li diri &mdash; kaj li tiel frapis mian nukon, ho, ve,

+kiel!“ Kaj Stepan, nevole grimacridetante, kuntiriĝis kaj frotis sian

+nukon. „Jes,“ li aldiris, „li havas<!-- p.045 --> fortikan manon, nenion oni povas

+diri kontraŭ tio...“ Ĉiuj ridis, mokante Stepanon, kaj disiris por

+dormi.</p>

+

+<p>Dum tio, en la sama tempo, sur la T...a ŝoseo fervore kaj senhalte

+paŝis ia grandegulo kun sako sur la dorso, kun longa bastono en

+la mano. Tio estis Gerasim. Li rapidis senreturne hejmen, en sian

+vilaĝon. Droniginte la kompatindan <i>Mumu-n</i>, li kuris en sian

+ĉambreton, rapide enpakis sian nemultan havaĵon en malnovan

+ĉevalkovraĵon, kunligis la pakaĵon node, metis ĝin sur la ŝultron

+kaj foriris. Li bone memoris la vojon ankoraŭ de tiam, kiam oni

+kondukis lin al Moskvo. La vilaĝo, el kiu prenis lin la sinjorino,

+kuŝis nur dudek verstojn<a href="#Footnote18" class="fnanchor">[18]</a> flanke de la ŝoseo. Li iris nevenkeble

+kuraĝe, penetrite de ia malespera kaj samtempe ĝoja decido. Li iris

+antaŭen; larĝe dismalfermiĝis lia brusto; avide kaj rekte estis

+fiksitaj antaŭen liaj okuloj. Li rapidis, kvazaŭ atendis lin hejme

+maljuna patrino, kvazaŭ ŝi vokis lin al si post longa migrado en

+fremdlando, inter fremduloj ... La ĵus veninta nokto estis sensona,

+varma; ĉe la flanko, kie subiris la suno, la ĉielrando, ankoraŭ

+blanka, iom purpuriĝis pro la lasta rebrilo de la foriĝanta tago. Ĉe

+alia flanko jam leviĝis blugriza nebulo. De tie alproksimiĝadis la

+nokto. Centoj da perdrikoj kriis ĉirkaŭe, kvazaŭ vete vokis unu la

+alian noktaj birdoj. Gerasim ne povis ilin aŭdi, ne povis aŭdi ankaŭ

+la noktan viglan susuradon de la arboj, preter kiuj portis lin liaj

+fortikaj piedoj.</p>

+

+<p>Sed li flaris konatan de li odoron de la maturiĝanta sekalo, kiu

+venis el la mallumaj kampoj; li sentis, kiel la vento, fluganta

+renkonte, la vento el lia hejmvilaĝo, karese tuŝas lian vizaĝon,

+petole disblovas liajn<!-- p.046 --> harojn, lian barbon. Li vidis antaŭ si la

+blankiĝantan vojon, kondukantan hejmen rektan, kiel sago. Li vidis

+en la ĉielo nenombreblajn stelojn, lumigantajn lian vojon. Li marŝis

+antaŭen simile al leono, kuraĝe, forte; kiam la leviĝanta suno

+briligis lin per siaj fluide ruĝaj radioj, inter la paŝanto kaj

+Moskvo jam kuŝis tridek-versta distanco.</p>

+

+<p>Post du tagoj li estis jam hejme, en sia „izba“, je l’ miro de la

+soldatedzino<a href="#Footnote19" class="fnanchor">[19]</a>, kiun oni tie loĝigis. Gerasim preĝis antaŭ sanktaj

+„ikonoj“<a href="#Footnote20" class="fnanchor">[20]</a> kaj tuj iris al la vilaĝestro.</p>

+

+<p>La vilaĝestro ekmiris. Sed oni jam komencis falĉi la fojnon. Gerasim,

+kiel perfekta falĉisto, tuj ricevis falĉilon &mdash; kaj li ekfalĉis laŭ

+sia kutima maniero, tiel falĉis, ke la vilaĝanoj tremis, observante

+liajn falĉmovojn.</p>

+

+<p>En Moskvo oni rimarkis la foriĝon de Gerasim la sekvantan tagon.

+Oni serĉis lin en lia ĉambreto, alvokis Gavrila-n. Gavrila venis,

+rigardis, movis la ŝultrojn kaj konkludis, ke la mutulo aŭ forkuris

+aŭ dronis kune kun sia hundaĉo. Oni informis la policon, raportis

+al la sinjorino. La sinjorino ekkoleris, ekploris, diris, ke oni

+nepre trovu Gerasim-on, certigis, ke ŝi neniam ordonis forigi la

+hundon, kaj fine tiel admonis kaj riproĉis Gavrila-n, ke li la

+tutan tagon nur skuis la kapon, ripetante: „Nu!“, ĝis kiam la onklo

+Ĥvost lin konsole saĝigis, dirinte al li: „Nu ... u!“ Fine oni

+ricevis la sciigon el la vilaĝo, ke Gerasim tien venis. La sinjorino

+iom trankviliĝis; komence ŝi ordonis lin revenigi al Moskvo, sed

+tamen poste ŝi anoncis, ke ŝi tute ne bezonas tian nedankemulon.

+Cetere post tio ŝi baldaŭ mortis; ŝiaj heredintoj<!-- p.047 --> ne zorgis plu

+pri Gerasim. Ili ankaŭ aliajn servutulojn de sia patrino liberigis

+kontraŭ la depago.</p>

+

+<p>Ĝis nun loĝas solece Gerasim en sia forgesita „izba“. Li ĉiam bone

+fartas, ĉiam estas fortikega. Kiel antaŭe li laboras multe, kiel

+antaŭe li estas gravmiena kaj seriozmora. Sed la najbaroj rimarkis,

+ke depost la reveno el Moskvo Gerasim tute ne atentas virinojn, eĉ ne

+rigardas ilin, kaj ke li ne posedas hundon en sia korto.</p>

+

+<p>„Cetere“, pridiskutas vilaĝanoj, „feliĉa li estas, ne bezonante

+edzinon. Kaj la hundon! ĉu li ĝin bezonas? Eĉ perforte oni ne povus

+allogi ŝteliston en lian korton!“ Tia famo pri la giganteca forto de

+la mutulo disvastiĝas ĉien.</p>

+

+

+

+<div class="section" id="nr3">

+<h2>BEĴIN-HERBEJO</h2>

+</div>

+

+<p>Estis bela junia tago, unu el tiuj tagoj, kiuj pruvas, ke la

+bonvetero daŭros ankoraŭ longe. La ĉielo estas serena jam de la

+frua mateno. La matenruĝo ne flamas simile al brulego; ĝi estas

+disverŝita, kiel milda rozkoloraĵo. La suno &mdash; ne flambrila,

+rulruĝiganta, kiel dum varmega sekvetero, ne malserena-purpura, kiel

+antaŭ la ventego &mdash; sed la suno &mdash; afable radibrila &mdash; pace elnaĝas

+el sub mallarĝa kaj longa nubeto, lumas freŝkolore kaj eniĝas en

+ĝian bluan nebulon. Kiel serpentetoj lude brilas la supraj maldensaj

+randoj de la distirita nubeto; ili brilas, kvazaŭ ili estus el

+forĝita arĝento. Sed jen, ree flue ekŝpruciĝas petolemaj radioj; ĝoje

+kaj majeste, kvazaŭ altenflugante, aperas la potenca lumigilo. Ĉirkaŭ

+la tagmezo, kutime, videbliĝas amase rondaj altaj nuboj, orgrizaj,

+kun delikataj blankaj randoj. Simile al insuloj, disĵetitaj laŭlonge

+de<!-- p.048 --> la senlime disfluanta rivero, kiu ĉirkaŭas ilin per profunde

+diafanaj akvokoloj, egale bluaj, ili preskaŭ ne moviĝas. Pli

+malproksime, ĉe la firmamento, ili kunŝoviĝas, ariĝas, &mdash; ne estas

+plu videbla la ĉielbluaĵo inter ili. Sed ili estas same lazuraj

+kiel la ĉielo: la lumo, la varmo trapenetras ilin. La firmamento

+dum la tuta tago ne ŝanĝas sian malpezan, palvioletan koloron, ĉie

+egalan. Nenie la fulmotondra vetero mallume minacas; ie, foje, tiras

+sin malsupren, el la ĉielo, bluaj strioj: &mdash; apenaŭ rimarkebla

+pluvo falas, kiel tra kribrilo. Vespere tiuj nuboj foriĝas; la

+lastaj el ili, nigraj, senformaj, kiel la fumo, iĝas rozkoloraj

+vaporbuloj pro la radioj de la subiranta suno. Sur la loko, kie la

+suno subiris, same pace, kiel ĝi estis leviĝinta, nelonge starrestas

+ruĝeta brilkrono super la mallumiĝinta tero. Lumbriletante, kiel

+zorge portita vakskandelo, aperas tie la vesperstelo. En tiaj tagoj

+ĉiuj koloroj estas nehelaj, mildigitaj. Sur ĉio kuŝas la sigelo de

+ia kortuŝa packvieto. Dum tiaj tagoj foje estas varmege; sur la

+deklivoj de la kampoj la aero estas sufoka. Sed la vento disblovadas,

+dispeladas la amasiĝintan varmegon; la ĉirkaŭturnantaj blovatakoj &mdash;

+nepra signo de la persista bonvetero &mdash; per blankaj polvamasoj vagas

+sur vojo tra la grenkampoj. La terkulturisto ŝatas tian veteron por

+la rikolto de la greno.</p>

+

+<p>Tian tagon mi ĉasis en la Ĉernska distrikto de la Tula gubernio<a href="#Footnote21" class="fnanchor">[21]</a>.

+Mi trovis kaj mortigis sufiĉe multe da ĉasaĵoj. Tro plena ĉassako

+tranĉe dolorigis mian ŝultron. Sed jam estis estingiĝanta la

+vesperruĝo; kaj en la aero, ankoraŭ klara, kvankam jam ne plu

+lumigita per<!-- originale: pe --> radioj de la subirinta suno, densiĝis, disvastiĝis

+noktaj ombroj, kiam mi, fine, decidis reveni hejmen. Per rapidaj<!-- p.049 -->

+paŝoj mi transpaŝis longan „placon“ de arbustoj, supreniris la

+monteton kaj ekvidis tute fremdajn, nekonatajn de mi lokaĵojn.

+Anstataŭ la atendita konata ebenaĵo kun kverkarbareto, dekstre, kaj

+malalta blanka preĝejo en la malproksimo, ĉe miaj piedoj etendiĝis

+mallarĝa valo; rekte kontraŭ mi, kiel kruta muro, staris densa

+tremolarbaro. Mi haltis, mirigite ... ne povante kompreni, kie mi

+estas... Mi min returnis... „He,“ mi pensis, „mi devojiĝis, mi iris

+tro dekstren“, kaj, mirante pri mia eraro, mi rapidkure malsupreniris

+la monteton. Min tuj ekkaptis malagrabla, obtuza malsekeco, kvazaŭ

+mi estus enirinta kelon. Densa alta herbo en la fundo de la valo,

+tute malseka, blankiĝis kiel tablotuko. Estis timige surpaŝi ĝin.

+Mi rapide transpaŝis al alia flanko kaj iris, marŝante maldekstren,

+laŭlonge de la tremolaro. La vespertoj jam sin flugportis super ĝiaj

+senmovaj altaĵoj, misterplene turniĝante kaj tremetante en duonklara

+ĉielo. Petolrapide preterflugis malfruiĝinta akcipitreto, rapidante

+en sian neston.</p>

+

+<p>„Jen, se mi nur atingus tiun angulon,“ mi pensis, „tuj mi trovus la

+veran vojon. Mi ja devojiĝis minimume je unu versto.“ Mi atingis,

+fine, la angulon de la arbaro, sed ne trovis tie ian vojon; iaj

+nefalĉitaj, malaltaj arbustoj vaste staris antaŭ mi; malantaŭ ili, en

+la malproksimo, vidiĝis dezerta kampo. Mi ree haltis. „Kia stranga

+okazintaĵo! Kie do mi estas?“ Mi rememorigis min, kiel kaj kien mi

+iris dum la tago.</p>

+

+<p>„He, tio ja estas ‚Paraĥinaj‘ arbustoj“, mi fine ekkriis. „Certe!

+jen tie &mdash; eble, la Sindejeva arbareto! Sed kiel mi ĉi tien venis?

+Tiel malproksimen! Strange ... nun mi estas devigita reveni

+dekstren!“</p><!-- p.050 -->

+

+<p>Mi iris dekstren tra la arbustoj. Dume la nokto estis baldaŭ veninta

+kaj disvastiĝis kiel nubego fulmotondra. Ŝajnis, ke kune kun la

+vesperaj vaporoj el ĉie leviĝadis kaj eĉ de supre verŝiĝis la

+malhelo. Mi atingis sur ian vojon malebenbatitan, surkreskitan de

+herbo. Mi iris laŭlonge de ĝi, atente rigardante antaŭen. Ĉio ĉirkaŭ

+mi rapide nigriĝis kaj silentiĝis; nur skolopoj kriis de tempo al

+tempo. Malgranda noktbirdo, nelaŭte kaj malalte movanta siajn molajn

+flugilojn, preskaŭ tuŝis min kaj timeme deflankiĝis. Mi eliris sur

+la arbarrandon kaj marŝis nun laŭlonge de la kampo, sur la limo. Jam

+apenaŭ mi vidis la aĵojn en malproksimo, apenaŭ videbliĝis ĉirkaŭ

+mi la blankiĝanta kampo. Malantaŭ ĝi leviĝis malserena mallumo,

+alproksimiĝante ĉiumomente per grandegaj fumbuloj. La obtuza eĥo

+de miaj paŝoj sonis en la senmoviĝanta aero. La paliĝinta ĉielo

+ree bluiĝis, sed tio jam estis la bluo de la nokto. La steletoj

+ekbriletis en ĝi, kvazaŭ ili ekmoviĝus.</p>

+

+<p>Kion mi opiniis arbareto, estis malluma kaj ronda nudmonteto.</p>

+

+<p>„Sed kie mi ja estas?“ ripetis mi ree laŭtvoĉe, haltis kaj demande

+rigardis mian anglorasan flavmakulan hundinon, Dianka-n, la plej

+prudentan el ĉiuj kvarpiedaj bestoj. Sed la plej prudenta besto nur

+balancis la voston, malgaje kaj lace palpebrumis kaj ne donis al

+mi ian utilan konsilon. Mi hontis kaj ege kuris antaŭen, kvazaŭ mi

+subite klarsentis, kien oni devas iri. Mi ĉirkaŭiris la monteton

+kaj trovis min en neprofunda, ĉirkaŭe displugita valeto. Tiu ĉi

+krutvaleto aspektis kiel regulforma kaldrono kun plataj flankoj; sur

+ĝia fundo elstreĉiĝis stare kelke da grandaj blankaj ŝtonoj; ŝajne

+ili kunariĝis, malsuprerampinte, por ia sekreta, konsiliĝa kunveno.

+Tie estis mute, mallaŭte; tiel plate kaj malgaje<!-- p.051 --> pendis super tiu

+loko la ĉielo, ke mia koro eksentis veon. La besteto nelaŭte kaj

+plende pepkriis en la ŝtonoj. Mi rapide revenis sur la monteton. Ĝis

+nun mi ankoraŭ ne malesperis trovi la vojon al hejmo; sed nun mi

+estis fine certa, ke mi tute devojiĝis; mi ne penprovis plu, ekkoni

+la ĉirkaŭaĵon, preskaŭ dronintan en la nokta senlumo. Mi hazarde

+ekmarŝis antaŭen, direktate de la steloj. Proksimume duonhoron mi

+tiel paŝis, pene movante la piedojn. Ŝajnis, ke mi neniam estis

+en tiaj senvivaj lokoj: nenie trembrilis lumeto, nek aŭdebliĝis ia

+sono; unu kruta monteto sekvis la alian; senfine etendiĝis kampo post

+kampo; arbustoj kvazaŭ elstaris el la tero antaŭ mi. Mi ĉiam iris kaj

+jam intencis kuŝigi min ĝis la mateno, sed subite mi ekvidis antaŭ mi

+teruran abismon.</p>

+

+<p>Mi rapide ekpaŝis malantaŭen kaj, tra apenaŭ travidebla noktkrepusko,

+ekvidis en la malproksimo sub mi grandegan ebenaĵon. Larĝa rivero

+ĉirkaŭfluis ĝin en duonrondo, kiun mi vidis ĉie; ŝtalsimilaj rebriloj

+de la akvo malserene kaj de tempo al tempo tremlumante desegnis

+ĝian fluadon. La monteto, sur kiu mi staris, malsupren kondukis per

+abrupta deklivo; ĝia grandega silueto sin distingis nigra de la

+duonblua aera malpleno. Rekte antaŭ mi, en la angulo, kiun formis

+la deklivo kaj la ebenaĵo, ĉe la rivero, kiu en tiu loko similis

+al senmova malluma spegulo, sub la kruta deklivo de la monteto mem,

+per ruĝa flamo brulis, ellasante fumon, du fajroj, unu apud la alia.

+Ĉirkaŭ ili svarmis homoj, ŝanceliĝis ombroj; foje estis hele lumigita

+la antaŭa parto de ies eta buklokapo.</p>

+

+<p>Mi sciis nun, kie mi troviĝis. Tiu ĉi herbejo estas konata en nia

+regiono sub la nomo „<i>Beĵin-Herbejo</i>“. Sed mi ja ne povis revojaĝi

+hejmen, precipe nun, nokte; miaj<!-- p.052 --> piedoj ne moviĝis plu pro laceco.

+Mi decidis iri proksimen al la fajroj kaj atendi la matenruĝon en la

+societo de homoj, kiujn mi opiniis ĉevalkomercistoj<a href="#Footnote22" class="fnanchor">[22]</a>.</p>

+

+<p>Mi bone malsupreniris, sed apenaŭ mi ellasis el la manoj la lastan

+branĉon, je kiu mi tenis min, subite sin ĵetis sur min du grandaj

+blankaj hundoj, kolere bojante. Sonoraj infanaj voĉoj ekaŭdiĝis

+ĉirkaŭ la fajroj. Du &mdash; tri knaboj rapide leviĝis. Mi respondis al

+iliaj demandaj vokoj. Ili alkuris, revokis la hundojn, kiujn precipe

+mirigis la apero de mia Dianka, kaj mi alproksimiĝis.</p>

+

+<p>Mi eraris, opiniante ĉevalkomercistoj la homojn, kiuj ĉirkaŭis la

+fajrojn. Ili estis kamparanaj infanoj el najbara vilaĝo, kiuj gardis

+ĉevalaron. Dum varmega somera tempo, ĉe ni, oni paŝtigas ĉevalojn en

+la kampo nokte, ĉar tage ilin maltrankviligus muŝoj kaj ojstroj<a href="#Footnote23" class="fnanchor">[23]</a>.</p>

+

+<p>Estas granda ĝojfesto por kamparanaj knaboj, vespere akompani en la

+kampon kaj frumatene hejmen &mdash; la ĉevalaron. Sen ĉapoj, en malnovaj

+duonpeltetoj, ili sidas sur la plej petolemaj ĉevaletoj kaj rapide

+rajdas, ĝoje kriante, elgorĝblekante, movante ĉiuflanken la manojn

+kaj piedojn, alte saltante sur la selo kaj sonore ridante ...

+Maldensa flava polvo leviĝas, postflugas sur la vojo; en malproksimo

+aŭdiĝas akorda piedfrapado, la ĉevaloj kuras, streĉante la orelojn;

+antaŭ ĉiuj, altlevante sian voston kaj senfine ŝanĝante la piedojn,

+kursaltas la ruĝeghara ĉevalaĉo kun pikherbo en vila kolhararo.</p>

+

+<p>Mi diris al la knaboj, ke mi devojiĝis, kaj sidigis min ĉe ili. Ili

+demandis min, de kie mi venas, silentis iomete<!-- p.053 --> kaj donis al mi

+lokon. Ni iomete konversaciis. Mi min kuŝigis sub nudiĝinta arbusto

+kaj rigardis ĉirkaŭen. La bildo estis mirinde bela: ĉe la fajroj

+tremetis, kvazaŭ estingiĝante, eniĝante en la mallumon, ronda ruĝa

+respeguliĝo. La flamo, ekbrulante, de tempo al tempo, ĵetis trans

+la linion de tiu rondo rapidajn brillumetojn. Mallarĝa lango de la

+fajro lekis la nudajn sekbranĉetojn de salikarbeto kaj same rapide

+foriĝis... Tranĉliniaj longaj ombroj, subite aperante, alkuris ĝis

+la fajretoj; la malhelo luktis kun la lumo. Foje, kiam la flamo

+brilis pli malforte, la lumrondeto mallarĝiĝis, el alproksimiĝinta

+mallumego neatendite aperis ĉevalkapo, bruna aŭ tute blanka, atente

+kaj senpense rigardis nin, rapide maĉante longan herbon kaj ree

+malleviĝante tuj malaperis. Oni aŭdis nur, kiel ĝi ĉiam maĉis,

+spirblovante.</p>

+

+<p>El loko lumigita estas neeble vidi, kio okazas en la malhelo; tial

+ĉio en la proksimo ŝajnis vualita de preskaŭ nigra kurteno. Sed pli

+malproksime, ĉe la firmamento, malklare videbliĝis montetoj kaj

+arbaroj. Malhela, klara ĉielo, solene, neatingeble alte, pendis

+super ni en sia tuta misterplena belegeco. Dolĉe premis la bruston

+la aromo, la aparta, freŝa, turmenta aromaero de la ruslanda somera

+nokto. Nenia bruo aŭdiĝis en la ĉirkaŭaĵo. Nur de tempo al tempo

+subite sonore plaŭdigis akvon ia granda fiŝo, kaj la ĉeborda kanaro

+ekbruetis, apenaŭ ŝancelita de alfluanta ondo... Sole nelaŭte

+kraketis la fajretoj...</p>

+

+<p>Ĉirkaŭ ili sidis la knaboj kaj apud ili tiuj du hundoj, kies intenco

+estis formanĝi min. Ili ankoraŭ longe ne povis paciĝi pro mia

+ĉeestado: dormeme duonfermante la okulojn kaj strabrigardante la

+fajron, ili de tempo al tempo bojkriegis kun eksterordinara digneco;<!-- p.054 -->

+unue ili blekegis, poste &mdash; nelaŭte kriis, kvazaŭ bedaŭrante la

+neeblecon &mdash; plenumi sian deziron.</p>

+

+<p>La knaboj estis entute kvin: Fedja, Pavluŝa, Iljuŝa, Kostja kaj

+Vanja<a href="#Footnote24" class="fnanchor">[24]</a>. La nomojn de la knaboj mi eksciis el ilia interparolado

+kaj volas nun konatigi ilin al la leganto.</p>

+

+<p>La plej maljuna el ĉiuj, Fedja, aspektis dekkvarjara. Li estis gracia

+knabo kun belaj, delikataj, iomete etaj vizaĝtrajtoj, buklaj blondaj

+haroj, klaraj okuloj kaj ĉiama duongaja, duondistra rideto. Laŭ ĉiuj

+signoj li apartenis al riĉa familio kaj paŝtis nokte ĉevalojn ne pro

+bezono, sed pro amuzo. Li surhavis multekoloran kalikotan bluzon,

+flave borderumitan. Malgranda nova feltmantelo, en kies manikoj li ne

+enŝovis la brakojn, pendis sur liaj mallarĝaj ŝultroj; sur la blua

+zonumo estis alligita la kombilo. La botoj kun nealtaj tibiingoj

+estis liaj &mdash; ne patraj. La dua knabo, Pavluŝa, havis senorde

+starantajn nigrajn harojn, grizajn okulojn, larĝajn vangostojn,

+vizaĝon palan, plenan je cikatroj<!-- originale: cikratoj -->; grandan, sed regulforman buŝon.

+Tuta lia korpo estis dikmalalta, mallertmova. La knabo ne estis bela,

+verdire, tamen li plaĉis al mi. Lia rigardo estis saĝa kaj sincera,

+en lia voĉo sonis la forto. Li ne aspektis dande: tuta lia vestaĵo

+konsistis el simpla ĉemizo kaj flikitaj pantalonoj. La vizaĝo de

+la tria, Iljuŝa, estis sufiĉe sensignifa: li havis kurbiĝintan

+nazon, longan kapformon, ne bone aspektis. Liaj vizaĝtrajtoj

+esprimis malspritan, malsanecan zorgemon. Liaj kunpremitaj lipoj ne

+malfermiĝis, la brovoj restis ĉiam kuntiritaj. Liaj flavaj, preskaŭ

+blankaspektaj haroj pendis kiel pintaj harligetoj el sub malalta

+felĉapo, kiun li ambaŭmane ŝovis sur siajn orelojn. Sur liaj piedoj

+li havis novajn bastŝuojn kaj piedajn ĉifonojn;<!-- p.055 --> dika ŝnuro, trivice

+zonita ĉirkaŭ lia talio, orde kuntiris lian puraspektan nigran

+kiteleton. Li, kiel Pavluŝa, estis, laŭvide, ne pli ol dekdujara. La

+kvara, Kostja, dekjara knabo, atentigis per sia meditema, malgaja

+rigardo. Lia vizaĝo estis eta, malgrasa, lentuga; li havis pintitan

+mentonon, kiel la sciuro. Oni apenaŭ distingis liajn lipojn. Sed

+strange impresis liaj okuloj &mdash; nigraj, fluide brilantaj. Ili, ŝajne,

+volis ion esprimi, sed por tio mankis vortoj al la knabo. Li estis

+malaltkreska, malsanaspekta, vestita mizere. La lastan, Vanja-n, mi

+komence ne rimarkis; li estis kaŭrekuŝanta sub la bastkovraĵo kun

+malregulaj randoj; li nur malofte montradis el sub ĝi sian buklan

+blondan kapeton. Ĉi tiu knabo estis nur sepjara.</p>

+

+<p>Tiel mi kuŝis sub la arbusto, iomete malproksime, kaj observadis la

+knabojn. Malgranda kaldroneto pendis super unu el la fajroj; en ĝi

+estis kuirataj la terpomoj. Pavluŝa zorgis pri ili kaj, starante

+sur la genuoj, enpuŝis la ligneron en la bolantan akvon de tempo al

+tempo. Fedja kuŝis, sin apogante sur la kubuto, disvastigante la

+randojn de sia feltmantelo. Iljuŝa sidis apud Kostja kaj fiksrigardis

+ion per duonfermitaj okuloj. Kostja mallevis la kapon kaj rigardis

+ien en malproksimon. Vanja ne moviĝis sub sia bastkovraĵo. Mi

+ŝajnigis min dormanta.</p>

+

+<p>La knaboj ree komencis interbabili. Unue ili priparolis tion kaj

+tion: la morgaŭajn laborojn, la ĉevalojn; sed subite Fedja sin turnis

+al Iljuŝa kaj &mdash; kvazaŭ renovigante interrompitan konversacion &mdash;

+demandis lin:</p>

+

+<p>„Nu, kiel do, ĉu ci ĝin vidis vere, la hejmkoboldon?“</p>

+

+<p>„Ne, mi ĝin ne vidis, ĝin ja ne estas eble vidi,“ respondis Iljuŝa

+per voĉo apenaŭ aŭdebla, raŭketa, kies sonoj tre bone konformiĝis al

+lia vizaĝesprimo, „sed mi aŭdis ... ne sole mi...“</p>

+

+<p>„Kie ĝi loĝas?“</p><!-- p.056 -->

+

+<p>„En la malnova ĉerpejo<a href="#Footnote25" class="fnanchor">[25]</a>.“</p>

+

+<p>„Ĉu vi laboras en la fabriko?“</p>

+

+<p>„Jes, mi kaj mia frato Avdjuŝka; ni estas papergladistoj.“</p>

+

+<p>„Jen vi, fabrikuloj!“</p>

+

+<p>„Nu, kiel do ci ĝin aŭdis?“ demandis Fedja.</p>

+

+<p>„Jen kiel ... mi kun frato Avdjuŝka, kun Fedor Miĥejevskij, kun

+Ivaŝka Kosoj, kun alia Ivaŝka el Krasnije Ĥolmi, kaj ankoraŭ kun

+Ivaŝka Suĥorukov, kun aliaj knaboj ankoraŭ &mdash; entute ni estis

+dek: la tuta deĵorintaro. Ni estis devigitaj pasigi la nokton en

+la ĉerpejo. Tio estas &mdash; la laborobservisto Nazarov malpermesis al

+ni iri hejmen. ‚Kial vi,‘ li diris, ‚fraŭletoj, iros hejmen? Restu

+ĉi tie &mdash; ni havos morgaŭ multe da laboro.‘ Nu, ni restis en la

+fabrikejo, ni kuŝis tie are ... Avdjuŝka demandis: ‚Nu, knaboj, se la

+hejmkoboldo nun venus?‘ Apenaŭ li tion elparolis, iu ekmarŝis super

+ni. Ni kuŝis malsupre, ĝi do ekmarŝis super ni, ĉe la rado. Ni aŭdis:

+ĝi paŝas, la lignotabuloj fleksiĝas sub ĝi, krakas ... Li transkuris

+super niaj kapoj; la akvo ekplaŭdis sur la rado, kiu ekfrapis,

+ekturniĝis; sed la baro ĉe la defluilo<a href="#Footnote26" class="fnanchor">[26]</a> estas fermita. Ni estis

+mirigitaj: kiu levis la bartrabeton, por ke akvo povu flui? Sed la

+rado ne longe turniĝis kaj haltis. ‚Tiu‘ iris ree al la supra pordo

+kaj malsupreniris la ŝtuparon, malsupreniris ne rapide: la ŝtupetoj

+ĝemkraketas sub ĝiaj piedoj. Nu, ĝi alproksimiĝis al nia pordo,

+atendis iomete &mdash; tuj la pordo larĝe malfermiĝis ... Mi ektremis &mdash;

+rigardas &mdash; nenio estas videbla ... Sed la retĉerpilo, staranta ĉe la

+pelvo, ekmoviĝis, leviĝis,<!-- p.057 --> eniĝis por momento en la akvon, flugis

+iomete en la aero, kvazaŭ ĝi estus ŝprucilo kaj revenis al sia loko.

+Poste ĉe alia pelvo forflugis la hoko de la najlo kaj ree pendiĝis

+sur la najlon. Poste iu kvazaŭ alproksimiĝis al la pordo, ektusis,

+ekspirblovis kiel ŝafo, bruvoĉe... Ni ĉiuj falkuŝiĝis amase teren,

+unu rampis sur la alian. Kiel ni tiam ektimegis!“</p>

+

+<p>„Jen kiel!“ elparolis Pavel. „Kial<!-- originale: Kiel --> do ĝi ektusis?“</p>

+

+<p>„Mi ne scias... Eble pro malsekeco en la mucido.“</p>

+

+<p>Ĉiuj eksilentis.</p>

+

+<p>„Nu,“ demandis Fedja, „ĉu la terpomoj estas kuiritaj?“</p>

+

+<p>Pavluŝa palpis ilin.</p>

+

+<p>„Ne, ankoraŭ ne... Jen, ĝi plaŭdigis akvon...“, aldiris li,

+rigardante la riveron. „Eble la ezoko. Jen, tie falis steleto.“</p>

+

+<p>„Kion mi rakontos ankoraŭ al vi, fratuloj,“ ekparolis per pepvoĉo

+Kostja, „aŭdu nur, kion rakontis antaŭ nelonge la paĉjo en mia

+ĉeesto.“</p>

+

+<p>„Nu, ni aŭdas“, diris protekteme Fedja.</p>

+

+<p>„Vi ja konas Gavrila-n, la antaŭurban ĉarpentiston?“</p>

+

+<p>„Jes, ni lin konas.“</p>

+

+<p>„Sed ĉu vi scias, kial li estas tiel malgaja ĉiam? Tiel silentema?

+Jen, kial li estas malgaja: Li iris foje, rakontis mia paĉjo, al

+arbaro por serĉi nuksojn. Li iris en la arbaron kaj devojiĝis; Dio

+scias, en kia loko li troviĝis; li iradas, vagas, fratuloj, ne povas

+trovi la vojon, la nokto jam alproksimiĝas... Li sin sidigis sub

+arbon. ‚Ĉi tie‘, li pensis, ‚mi atendu la matenon‘, kaj ekdormis. En

+dormo li aŭdas, ke iu lin vokas. Li rigardas, sed neniun vidas. Ree

+li ekdormetis... ree li estas vokata... Li ree rigardas, vidas, &mdash;

+sidas antaŭ li sur la branĉo la nimfo, klarluma, balanciĝas, logas

+lin al si kaj ridas... La luno lumis tiel klare, ĉion lumigis...

+Ŝi vokas lin al<!-- p.058 --> si, &mdash; ŝi estas klara, blanka, kvazaŭ ploteto aŭ

+gobio, &mdash; ankaŭ karasoj estas iufoje tiel blanketaj, arĝentkoloraj...

+La ĉarpentisto Gavrila duonsvenis ... sed ŝi ridas kaj logas lin al

+si per la mano... Jam ekstaris Gavrila, intencis obei al la voko de

+la nimfo, &mdash; sed, fratuloj, eble Disinjoro lin inspiris: li faris

+krucosignon<a href="#Footnote27" class="fnanchor">[27]</a>. Estis pene al li fari la krucosignon, li diris:

+‚Mia mano kvazaŭ ŝtoniĝis, ne moviĝis...‘ He, li! Ekvidinte, ke li

+faris krucosignon, la nimfo ne ridis plu, ŝi ekploris! Ŝi ploras,

+fratuloj, forviŝas siajn larmojn per la haroj; harojn ŝi havas

+verdajn, kiel kanabo. Jen rigardas ŝin Gavrila kaj demandas: ‚Kial

+ci, arbara kreskaĵaĉo, ploras?‘ Ekparolas la nimfo: ‚Kial ci, homo,

+faris krucosignon? Se ci ne estus farinta ĝin, ci restus kun mi en

+ĝojo ĝis la fino de la tagoj. Mi ĝemploras, mi veas, ĉar ci faris

+krucosignon. Sed ne mi sola tion priploros: ankaŭ ci ĝemploru ĝis la

+fino de ciaj tagoj...‘ Tuj ŝi, fratuloj, foriĝis, kaj tuj Gavrila

+ekvidis la vojon, per kiu li povis eliri el la arbaro. Kaj de tiu

+tempo li estas ĉiam malgaja.“</p>

+

+<p>„Jen kia okazintaĵo!“ diris Fedja post ioma silento. „Kiel do

+kapablas tia arbara sorĉestaĵo difekti kristanan animon? Li ja ne

+obeis ŝin!“</p>

+

+<p>„Jen, kapablas tamen...“, diris Kostja. „Gavrila asertis, ke ŝi havis

+voĉeton akran, plendan, kiel rano...“</p>

+

+<p>„Ĉu cia paĉjo<!-- originale: paĉĵo --> mem tion rakontis?“ daŭrigis Fedja.</p>

+

+<p>„Li mem. Mi estis kuŝanta, mi ĉion aŭdis.“</p>

+

+<p>„Stranga afero! Kial do li estas malgaja... Eble li plaĉis al ŝi, se

+ŝi lin alvokis...“</p>

+

+<p>„Jes, plaĉis!“ ironie diris Iljuŝa. „Ne! Ŝi volis nur lin tikli

+ĝismorte... Ili okupas sin pri tio, la nimfoj...“</p><!-- p.059 -->

+

+<p>„Ĉi tie ja ankaŭ, eble, estas nimfoj“, diris Fedja.</p>

+

+<p>„Ne“, respondis Kostja. „Ĉi<!-- originale: Ci --> tie la loko estas ‚pura‘, ‚libera‘<a href="#Footnote28" class="fnanchor">[28]</a>.

+Nur la rivero estas proksima.“</p>

+

+<p>Ĉiuj eksilentis. Subite, ie malproksime, ekaŭdiĝis tiriĝanta,

+preskaŭ ĝemanta sono, unu el tiuj nekompreneblaj noktaj sonoj, kiuj

+naskiĝas iufoje en silento, leviĝas, restas en la aero kaj malrapide

+disvastiĝas ĉie, kvazaŭ svenante ... Vi aŭskultas ... nenion ... sed

+tamen io tintas ... Ŝajne iu longe kriis sub la firmamento mem, iu

+alia revokis per akra rido en la arbaro kaj nelaŭta, siblanta fajfado

+aŭdiĝis laŭlonge de la rivero ...</p>

+

+<p>La knaboj rigardis unu la alian kaj faris la krucosignon<a href="#Footnote29" class="fnanchor">[29]</a> ...</p>

+

+<p>„Ke la kruco nin protektu!“ flustris Iljuŝa.</p>

+

+<p>„He, vi, korvinoj<a href="#Footnote30" class="fnanchor">[30]</a>!“ ekkriis Pavel: „Kial vi ektimis? Rigardu nur,

+la terpomoj estas jam kuiritaj!“ (Ĉiuj alŝovis sin kaj komencis manĝi

+la fumantajn terpomojn; nur sole Vanja ne moviĝis.) „Kaj ci?“ diris

+Pavel.</p>

+

+<p>Sed li ne elrampis el sub sia bastaĵo. La kaldroneto estis baldaŭ

+malplena.</p>

+

+<p>„Ĉu vi aŭdis, fraŭletoj,“ komencis Iljuŝa, „kio okazis antaŭ nelonge

+ĉe ni, en Varnavicaj?“</p>

+

+<p>„Ĉu sur la digo?“ demandis Fedja.</p>

+

+<p>„Jes, jes, sur la digo, rompita de akvo ... Jen malpura loko,

+malbenita, senviva ... Ĉirkaŭe troviĝas profundaj<!-- p.060 --> kavegoj,

+terfendaĵoj. En la kavegoj loĝas serpentoj...“</p>

+

+<p>„Kio do okazis? Rakontu!“</p>

+

+<p>„Jen, kio okazis. Ci, eble, Fedja, ne scias, sed tie, ĉe vi, estas

+enterigita droninto. Li droniĝis jam antaŭlonge, kiam la starlageto

+estis ankoraŭ profunda. Nur lia tombeto estas apenaŭ videbla,

+&mdash; eta monto ... Jen, antaŭ nelonge, vokas la servistarestro la

+hundgardiston Jermil kaj diras al li: ‚Iru, Jermil, poŝton.‘ Jermil

+ĉe ni ĉiam veturas poŝton. Ĉiuj liaj hundoj mortis; ne estis scieble,

+kial ili ĉe li ne restas vivantaj; sed li estas hundgardisto bona,

+modela ... Jermil rajdis poŝton, restis en la urbo longe kaj

+hejmrevenas iomete ebria ... Jam noktiĝis, la nokto estas klara,

+la luno brilas ... Jermil transrajdas la digon; la vojo ja iris

+tiuflanke ... Rajdas li, la hundgardisto Jermil, kaj vidas: sur la

+tombo de la droninto marŝas ŝafideto, tiel blanka, bukla, beleta ...

+vagas ... Jen pensas Jermil: ‚Mi ĝin prenos, ĝi ja ĉi tie pereos.‘

+Li prenis la ŝafidon en siajn brakojn. La ŝafido ne kontraŭstaras.

+Jermil alproksimiĝas al sia ĉevalo, kun la ŝafido en la brakoj. Sed

+la ĉevalo forsaltas de li, spirblovas, skuas sian kapon<a href="#Footnote31" class="fnanchor">[31]</a>. Li

+krie trankviligas ĝin, sin sidigas por rajdi kun la ŝafido, tenante

+la besteton antaŭ si. Li rigardas la ŝafidon, la ŝafido lin ankaŭ

+rigardas rekte en la okulojn. Ektimiĝis Jermil, la hundgardisto.

+‚Mi ne sciis,‘ li pensis, ‚ke ŝafoj rigardas onin tiel rekte en la

+okulojn, sed kontraŭ tio oni povas nenion fari ...‘ Li ĝin karesas

+per la mano kaj diras: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘ Subite la ŝafo montris al li

+la dentojn kaj ankaŭ diris: ‚Bjaŝa! bjaŝa!‘“</p>

+

+<p>Apenaŭ la rakontinto eldiris la lastan vorton, ambaŭ hundoj

+leviĝis samtempe, konvulsie bojante, forkuris<!-- p.061 --> de la fajro kaj

+malaperis en la mallumo. La knaboj ektimis. Vanja eksaltis el sub

+sia bastkovraĵo. Pavluŝa kun krio sekvis la hundojn. Ilia bojado

+aŭdiĝis el malproksimo. Oni aŭdis ankaŭ la senordan kuradon de la

+maltrankviligita ĉevalaro ... Pavluŝa laŭtvoĉe ekkriis: „Grizulo!

+Ĵuĉka<a href="#Footnote32" class="fnanchor">[32]</a>!“ Post kelkaj momentoj la bojado haltis, aŭdebliĝis el

+malproksimo jam la voĉo de Pavluŝa. Preterpasis ankoraŭ iomete da

+tempo. La knaboj mire rigardis unu la alian, kvazaŭ atendante, kio

+okazos. Subite aŭdiĝis la piedfrapado de kuranta ĉevalo. Abrupte ĝi

+haltis ĉe la brullignaro, kaj, sin tenante je la kolharoj, rapide

+malsuprensaltis Pavluŝa. Ambaŭ hundoj ankaŭ eksaltis en la lumrondon,

+kaj tuj sin sidigis, elpendigante siajn ruĝajn langojn.</p>

+

+<p>„Kio okazis? kio?“ demandis la knaboj.</p>

+

+<p>„Nenio“, diris Pavluŝa, forsendante la ĉevalon. „Eble la hundoj

+ion elflaris ... Mi pensis, ke tio estas lupo“, aldiris li per

+indiferenta voĉo, rapide spirante.</p>

+

+<p>Nevole mi admiris Pavluŝa-n. Li estis tre interesa en ĉi tiu momento.

+Lia malbela vizaĝo, vigligita pro rapida rajdado, kvazaŭ brulis pro

+kuraĝeco, pro firma decidemo ... Sen bastono, nokte, li, nenion

+pripensante, saltrajdis por forpeli la lupon. „Kia bravulo!“ pensis

+mi, lin rigardante.</p>

+

+<p>„Ĉu oni ilin vidas tie ĉi, la lupojn?“ demandis la timemulaĉo Kostja.</p>

+

+<p>„Ili ĉiam estas multnombraj ĉi tie“, respondis Pavel. „Sed danĝeraj

+ili estas nur vintre.“</p>

+

+<p>Li ree kaŭrekuŝigis sin ĉe la fajro. Sin sidigante sur la teron, li

+faligis sian manon sur la haran nukon de unu el la hundoj; kaj la

+ĝojigita besto longe ne deturnis la kapon, fiere-dankeme rigardante

+deflanke Pavluŝa-n.</p><!-- p.062 -->

+

+<p>Vanja ree forkaŝis sin sub sia bastaĵo.</p>

+

+<p>„Sed kiajn teruraĵojn, ci, Iljuŝa, al ni rakontis?“ ekparolis Fedja.

+Li estis la filo de la riĉa vilaĝano kaj, kiel tia, li komencis

+ĉiam, unua, la konversacion. „Ankaŭ la hundojn igis boji ia diabla

+forto!... Certe, mi aŭdis, ĉe vi tiu loko estas malbenita...“</p>

+

+<p>„Varnavicaj! Sendube: tre malpura loko! Tie ofte oni vidadis la

+maljunan sinjoron, la mortintan ... Vagas li, oni rakontas, en

+longbaska kaftano<a href="#Footnote33" class="fnanchor">[33]</a>, ĉiam sopirĝemas, serĉas ion sur la tero ...

+Foje lin renkontis la maljuna Trofimiĉ. &mdash; ‚Kion vi, sinjoro Ivan

+Ivaniĉ, bonvolas serĉi sur la tero?‘“</p>

+

+<p>„Li demandis la sinjoron?“</p>

+

+<p>„Jes, li demandis...“</p>

+

+<p>„Nu, kuraĝulo li ja estas, ĉi tiu Trofimiĉ. Kion do la sinjoro

+respondis?“</p>

+

+<p>„‚Sorĉan herbon<a href="#Footnote34" class="fnanchor">[34]</a>‘ diras li, ‚mi serĉas.‘ Tiel obtuze elparolas:

+‚sorĉan herbon‘ ... ‚Kial do vi bezonas sorĉan herbon, Ivan Ivaniĉ?‘</p>

+

+<p>‚La tombo min premas,‘ li diras, ‚Trofimiĉ ... For el la tero mi

+volas, for!‘“</p>

+

+<p>„Jen, kia li estas!“ diris Fedja. „Ĉu li ne sufiĉe vivis?“</p>

+

+<p>„Stranga afero!“ elparolis Kostja. „Mi pensis, ke la mortintojn oni

+povas vidi nur ‚gepatran sabaton‘<a href="#Footnote35" class="fnanchor">[35]</a>.“</p>

+

+<p>„La mortintojn oni povas vidi ĉiam“, certige diris Iljuŝa. Li,

+kiel mi rimarkis, pli bone ol aliaj knaboj sciis ĉiujn vilaĝanajn

+superstiĉajn „onidirojn“. „Sed ‚gepatran sabaton‘ vi ankaŭ povas vidi

+la vivanton, kies<!-- p.063 --> vico estas &mdash; morti en la sama jaro... Sidigu cin

+nur sur la preĝejan peronon, rigardu la vojon... Preterpaŝos ĉiuj

+tiuj, kiuj estas mortontaj dum la jaro... Ĉe ni pasintan jaron Uljana

+iris al la preĝeja perono...“</p>

+

+<p>„Nu, ĉu ŝi iun vidis?“ sciavide demandis Kostja.</p>

+

+<p>„Certe... Unue ŝi sidis longe, nenion aŭdis, neniun vidis ... nur ie

+kvazaŭ hundeto bojas... Subite vidas ŝi: iu knabo iras sur la vojo,

+vestita sole de ĉemizo. Ŝi fiksrigardis: iras Ivaŝka Fedosejev.“</p>

+

+<p>„Ĉu tiu, kiu mortis printempe?“</p>

+

+<p>„Li, la sama. Li iras, ne levas la kapon. Uljana lin rekonis... Poste

+ŝi rigardas &mdash; iras virino. Ŝi fiksrigardas &mdash; ho, Disinjoro, do tio

+estas ŝi mem, Uljana!“</p>

+

+<p>„Ĉu eble estas, ke ŝi mem?“</p>

+

+<p>„Je Dio, ŝi mem.“</p>

+

+<p>„Nu, ŝi ja ankoraŭ ne mortis?“</p>

+

+<p>„La jaro ne forpasis ankoraŭ. Sed rigardu ŝin &mdash; ŝi apenaŭ marŝas,

+apenaŭ spiras.“</p>

+

+<p>Ĉiuj ree eksilentis. Pavel ĵetis la manplenon da sekaj branĉetoj

+en la fajron. Akre nigriĝis ili sur la subite ekflamanta lumo,

+ekkraketis, ekfumiĝis, kurbiĝis, levante la brulitajn pintojn.

+La lumrebrilo disvastiĝis ĉiuflanken kaj, tremetante, leviĝis

+alten. Neatendite aperis blanka kolombeto, &mdash; flugis rekte sur tiun

+rebrilon, time turniĝis, tute surverŝita de varmega helo kaj foriĝis

+en sonora flugado.</p>

+

+<p>„Eble ĝi devojiĝis kaj ne trovas sian hejmon“, diris Pavel. „Nun ĝi

+flugos, trovos ian lokon kaj tie noktpasigos ĝis la mateno.“</p>

+

+<p>„Ĉu ci ne pensas, Pavluŝa,“ diris Kostja, „ke tio estis la animo de

+iu veremulo<a href="#Footnote36" class="fnanchor">[36]</a>, fluginta ĉielen, he?“</p><!-- p.064 -->

+

+<p>Pavel ĵetis ankoraŭ unu manplenon en la fajron.</p>

+

+<p>„Verŝajne“, li diris fine.</p>

+

+<p>„Diru do, Pavluŝa,“ komencis Fedja, „ĉu ĉe vi, en Ŝalomovo, estis

+ankaŭ videbla la ĉiela antaŭdiro<a href="#Footnote37" class="fnanchor">[37]</a>?“</p>

+

+<p>„Kiam la suno malaperis? Kompreneble, jes...“</p>

+

+<p>„Ĉu vi ankaŭ ektimis?“</p>

+

+<p>„Ne nur ni... Nia sinjoro, kvankam li diris al ni antaŭe, ke estos la

+suna mallumiĝo, tamen, kiam mallumiĝis, tiel ektimis, terure... En la

+‚izba‘<a href="#Footnote38" class="fnanchor">[38]</a>, kie loĝas la servistaro, la kuiristino, kiam mallumiĝis,

+ekkaptis la fornan forkon kaj rompis, batante per ĝi, ĉiujn potojn

+en la kuirforno. ‚Neniu bezonas ja nun manĝi,‘ ŝi diris, ‚la mondo

+ja pereas!‘ La brasiksupo tiamaniere tuta forfluis. En nia vilaĝo,

+fratuloj, disvastiĝis jenaj famoj: ke blankaj lupoj transkuros la

+landon, ili manĝos homojn, ĉie flugos rabobirdoj kaj finfine oni

+ekvidos Triŝka-n<a href="#Footnote39" class="fnanchor">[39]</a> mem.“</p>

+

+<p>„Kian Triŝka-n?“ demandis Kostja.</p>

+

+<p>„Ĉu ci ne scias?“ arde ekparolis Iljuŝa. „Nu, frato, de kie ci venas,

+se ci ne konas Triŝka-n? Hejmsiduloj vi estas en via vilaĝo, veraj

+hejmsiduloj<a href="#Footnote40" class="fnanchor">[40]</a>! Triŝka &mdash; tio estas mirinda homo, kiu venos. Li

+estos mirinda, ĉar neniu lin povos kapti, kaj nenion oni povos fari

+kontraŭ li... Ekzemple: la popolo volos lin kapti, ili atakos<!-- p.065 --> lin

+per bastonegoj, ĉirkaŭos lin per ĉenegoj, sed li elglitos tiel, ke

+ili komencos batali kontraŭ la siajn mem. Oni metos lin, ekzemple,

+en la malliberejon, &mdash; li petos kruĉeton da akvo por trinki, oni

+alportos al li kruĉeton &mdash; li ensaltos en ĝin kaj malaperos en ĝia

+fundo. Oni katenos lin, li frapos per la manplatoj, tuj la katenoj

+falos teren. Nu, ĉi tiu Triŝka irados tra kamparoj, tra urboj... Ĉi

+tiu Triŝka estos homo malica, li delogos la kristanan popolon, sed

+oni ne povos ion fari kontraŭ li... Tia homo li estos, ruzmalica...“</p>

+

+<p>„Nu, jes,“ plu parolis Pavluŝa per sia malrapidiĝanta voĉo, „li estos

+tia... Tiun oni ankaŭ atendis ĉe ni... La maljunuloj diris: kiam

+komenciĝos la ĉiela fenomeno, tuj venos Triŝka. Jam ĝi komenciĝis.

+Ĉiuj eliris el la domoj, iris sur la straton, la kampon, atendas, kio

+okazos. Ĉe ni, kiel vi scias, estas multe da loko, estas vaste...

+Oni vidas &mdash; el la antaŭvilaĝo la monton malsupreniras iu stranga

+kun kapo mirinda... Ĉiuj ekkriis: ‚Ho, jen venas Triŝka! venas

+Triŝka!‘ Kaj ĉiuj diskuris, ĉiu, kien li povis! Nia vilaĝestro

+rampis en la akvofosejon, lia edzino eksenmoviĝis sur la sojlo de

+sia pordego kaj ektimigis tiel sian korthundon, ke ĝi forkuris de la

+ĉeno, transsaltis la baraĵon kaj malaperis en la arbaro! La patro

+de Kuzka, Dorofejiĉ, saltis en avenkampon, sin duonsidigis tie,

+ekkriis kiel koturno: ‚Eble la animpereigisto do kompatos birdojn,

+tiu malamiko!‘ Jen tiel ĉiuj maltrankviliĝis! Sed tio estis nia

+barelisto, Vavila; li aĉetis novan kruĉeton kaj metis ĝin, irante,

+sur sian kapon.“</p>

+

+<p>Ĉiuj knaboj ekridis kaj ree eksilentis por momento, kiel tio okazas

+ofte inter homoj, konversaciantaj ekstere de la domo.</p>

+

+<p>Mi rigardis ĉirkaŭen: reĝe kaj solene staris la nokto, la mucidan

+malvarmeton de la vespero anstataŭis meznokta seka varmeco, kaj

+ankoraŭ longe ĝi estis kuŝonta<!-- p.066 --> kiel mola tavolo super la dormantaj

+kampoj; ankoraŭ multe da tempo restis ĝis la unua balbutflustrado,

+ĝis la unuaj roseroj de la matenruĝo. La luno forestis en la ĉielo;

+ĝi estis leviĝonta pli malfrue. Multnombraj oraj steletoj, ŝajne,

+silente flugmoviĝis ĉiuj, lumbriletante kvazaŭ vete, sin direktante

+al la „Laktvojo“. Ilin rigardante, vere, vi kvazaŭ sentis mem neklare

+antaŭenrapidantan, senhaltan kuradon de la tero ... Subite stranga,

+vea akra krio ekaŭdiĝis dufoje, unu post la alia, super la rivero,

+kaj reaŭdiĝis baldaŭ pli malproksime ...</p>

+

+<p>Kostja ektremis. „Kio tio estas?“</p>

+

+<p>„La ardeo krias“, trankvile respondis Pavel.</p>

+

+<p>„La ardeo“, ripetis Kostja. „Kion do mi hieraŭ aŭdis vespere“,

+aldiris li post iometa silento. „Ci eble scias...“</p>

+

+<p>„Kion ci aŭdis?“</p>

+

+<p>„Jen kion: Mi iris el Kamenaja Grjada al Ŝaŝkino. Mi iris unue

+laŭlonge de niaj nuksarbustoj, poste mi transiris la herbejon, ci

+scias, tie, kie ĝi abrupte turniĝas en la kavego; tie ankaŭ estas

+profunda akvotruo;<a href="#Footnote41" class="fnanchor">[41]</a> ĝi ne estas videbla sub la kreskanta kanaro.

+Nu, mi preteriris, fratuloj, tiun akvotruon, &mdash; el ĝi ekĝemas iu,

+tiel plendplene: ‚u&mdash;u! u&mdash;u! u&mdash;u!‘ Mi ektimis, fratuloj; estis

+malfrue nokte, kaj la voĉo &mdash; tiel ĝemplena! Ŝajnis al mi, ke mi mem

+ekploras! Kio tio estis, he?“</p>

+

+<p>„En tiu akvotruo antaŭlaste pasintan someron rabistoj dronigis la

+arbargardiston Akim-on,“ diris Pavluŝa, „eble lia animo plendas...“</p>

+

+<p>„Estas eble, fratuloj“, rediris Kostja, larĝigante siajn grandajn

+okulojn. „Mi ja ne sciis, ke oni dronigis Akim-on en tiu truego, &mdash;

+mi estus ankoraŭ pli ektimiĝinta.“</p><!-- p.067 -->

+

+<p>„Oni diras, ke ekzistas ankaŭ tiaj etaj ranoj,“ daŭrigis Pavluŝa,

+„kiuj tiel plende krias.“</p>

+

+<p>„La ranoj! Nu, tio estis ne ranoj! ... kiaj ranoj!“ (La ardeo ree

+eligis ĉe la rivero akran krion.) „He, ĝi!“ malgraŭvole elparolis

+Kostja, „ĝi krias, kvazaŭ la arbarkoboldo.“</p>

+

+<p>„La arbarkoboldo ne krias,“ diris Iljuŝa, „ĝi estas muta. Ĝi nur

+frapas per la manplatoj kaj kraketas...“</p>

+

+<p>„Ĉu ci lin eble vidis, la arbarkoboldon?“ mokeme interrompis lin

+Fedja.</p>

+

+<p>„Ne, mi ne vidis, ke Dio gardu ĝin vidi. Sed aliaj vidis antaŭ kelke

+da tagoj, ĉe ni, li devojigis kamparanon, igis lin vagi en la arbaro,

+ĉiuflanken, ĉiam ĉirkaŭ la sama kampeto. Apenaŭ li trovis la vojon

+frumatene.“</p>

+

+<p>„Nu, ĉu li ĝin vidis?“</p>

+

+<p>„Li vidis. Li rakontas: staras tiel grandega, malluma, envolvita,

+malantaŭ la arbo ... ne klare videbla ... rigardas ... palpebrumas

+... rigardas per siaj okulaĉoj kaj palpebrumas...“</p>

+

+<p>„He,“ ekkriis Fedja, ektremetante kaj skuante la ŝultrojn, „fi!“</p>

+

+<p>„Kial do tia aĉajo disvastiĝis en la mondo?“ diris Pavel, „verdire!“</p>

+

+<p>„Ne insultu, ĝi aŭdos!“ atentigis Ilja.</p>

+

+<p>Ree ĉiuj eksilentis.</p>

+

+<p>„Rigardu, rigardu, fraŭletoj“, ekaŭdiĝis neatendite la infaneca voĉo

+de Vanja. „Rigardu la Diajn steletojn: kvazaŭ abeletoj ili flugas,

+amase...“</p>

+

+<p>Li elmontris sian freŝan vizaĝeton el sub la bastkovraĵo kaj

+malrapide levis al la ĉielo siajn<!-- originale: sian --> grandajn, mildajn okulojn. La

+okuloj de ĉiuj knaboj leviĝis al la ĉielo kaj ne baldaŭ malleviĝis.</p><!-- p.068 -->

+

+<p>„Diru, Vanja,“ karese ekparolis Fedja, „ĉu cia fratino Anjutka bone

+fartas?“</p>

+

+<p>„Jes, bone“, respondis Vanja, iomete kartave.</p>

+

+<p>„Demandu ŝin, kial ŝi ne venas al ni.“</p>

+

+<p>„Mi ne scias.“</p>

+

+<p>„Diru al ŝi, ke ŝi venu!“</p>

+

+<p>„Mi diros.“</p>

+

+<p>„Diru al ŝi, ke mi ion al ŝi donacos.“</p>

+

+<p>„Kaj al mi ankaŭ?“</p>

+

+<p>„Jes, ankaŭ.“</p>

+

+<p>Vanja ekĝemetis.</p>

+

+<p>„Ne, ni ne bezonas ion ... Donu al ŝi: ŝi estas bonkora etulino.“

+Vanja ree kuŝigis sin. Pavel ekstaris kaj prenis la malplenan

+kaldroneton.</p>

+

+<p>„Kien ci iros?“ demandis lin Fedja.</p>

+

+<p>„Al la rivero; mi volas ĉerpi akvon, mi soifas.“</p>

+

+<p>La hundoj leviĝis kaj iris post li.</p>

+

+<p>„Atentu nur, ne falu en la riveron!“ kriis Iljuŝa al la foririnta

+kunulo.</p>

+

+<p>„Kial do li falos?“ diris Fedja. „Li estas singardema.“</p>

+

+<p>„Jes, singardema ... Ĉio<!-- originale: Cio --> povas okazi: li kliniĝos, ĉerpos akvon, tuj

+la akvokoboldo ekkaptos lian manon, tiros lin al si. Poste oni diros:

+la knabo falis en la riveron! Sed ne li mem falis! Jen, li rampas en

+la kanaron“, aldiris li, aŭskultante.</p>

+

+<p>Vere la kanaro, disiĝante, kraketis.</p>

+

+<p>„Ĉu estas vero, ke Akulina sensaĝiĝis de tiu tempo, kiam ŝi estis en

+la akvo?“ demandis Kostja.</p>

+

+<p>„Jes, de tiu tempo ... Kia ŝi nun estas! Antaŭe, laŭ onidiroj, ŝi

+estis belulino. La akvokoboldo difektis ŝin. Li, eble, ne sciis, ke

+oni baldaŭ ŝin eltiros el la akvo. Li ŝin difektis tie, ĉe si, en la

+riverfundo.“</p><!-- p.069 -->

+

+<p>(Mi ofte renkontis tiun Akulina-n. En ĉifonvestaĵoj, terure

+malgrasa, kun karbonigra vizaĝo, malklariĝinta rigardo, ĉiam

+montrante siajn dentojn, ŝi vagas dum kelkaj horoj sur la sama loko,

+ie sur la vojo; la manojn ŝi ĉiam alpremas al la brusto, malrapide

+balanciĝante, jen sur unu, jen sur alia piedo, kvazaŭ la besto en

+la kaĝo. Ŝi komprenas nenion, kion ajn oni diras al ŝi, kaj nur de

+tempo al tempo konvulsie ridas.)</p>

+

+<p>„Oni diras,“ daŭrigis Kostja, „ke Akulina ĵetis sin en la riveron,

+ĉar ŝia amanto ŝin trompis.“</p>

+

+<p>„Jes, pro tio.“</p>

+

+<p>„Ĉu ci memoras al Vasja?“ malgaje aldiris Kostja.</p>

+

+<p>„Kia Vasja?“ demandis Fedja.</p>

+

+<p>„Tiu, kiu estas droninta“, respondis Kostja, „en ĉi tiu sama rivero.

+Kia knabo li estis! kia knabo! Lia patrino, Feklista, kiel ŝi amis

+lin, Vasja-n! Kvazaŭ ŝi, Feklista, antaŭsentis, ke en la akvo li

+trovos sian pereon! Ofte iris Vasja por bani en la rivero kun ni,

+knaboj; ŝi timtremis ... Aliaj virinoj ne timas, preteriras kun

+trogoj, sed Feklista ĉiam metis la trogon teren kaj vokis lin:

+‚Revenu, mia lumeto, revenu, mia falketo!‘ Kaj kiel li dronis, nur

+Dio scias: li amuziĝis tie, sur la bordo, la patrino estis ankaŭ tie

+&mdash; ŝi rastis fojnon. Subite ŝi aŭdis, kvazaŭ iu ellasas vezikojn en

+la akvo, ŝi rigardas &mdash; naĝas nur la ĉapeto de Vasja. De tiu tempo

+Feklista kvazaŭ sensaĝiĝis: ŝi sin kuŝigas ofte sur la lokon, kie

+li estas droninta. Ŝi kuŝas, fratuloj, kaj kantas tiun kanteton,

+kiun Vasja kantadis &mdash; vi memoras ... Ŝi ĝin kantas kaj ploras, vee

+plendas al Dio...“</p>

+

+<p>„Jen Pavluŝa venas“, diris Fedja.</p>

+

+<p>Pavel alproksimiĝis al la fajro kun la kaldroneto plena de akvo.</p><!-- p.070 -->

+

+<p>„Nu, fraŭletoj“, li komencis post iometa silentado. „Ne bona afero

+okazis.“</p>

+

+<p>„Kio do?“ rapide demandis Kostja.</p>

+

+<p>„Mi aŭdis la voĉon de Vasja.“</p>

+

+<p>Ĉiuj ektremis.</p>

+

+<p>„Ĉu vere, ĉu vere?“ ekbalbutis Kostja.</p>

+

+<p>„Je Dio ... Mi kliniĝis al la akvo, subite mi estas vokata ... la

+voĉo de Vasja ... kvazaŭ el la akvo ... ‚Pavluŝa ... venu ĉi tien!‘

+Mi deiris; tamen mi ĉerpis iomete da akvo.“</p>

+

+<p>„Ho Dio, ho Dio!“ diris la knaboj, farante krucosignon. „La

+akvokoboldo ja vokis cin, Pavel“, aldiris Fedja. „Ni ĵus parolis pri

+li, pri Vasja...“</p>

+

+<p>„Ho, tio estas malbona signo“, malrapide diris Iljuŝa.</p>

+

+<p>„Nu, kion fari!“ diris Pavel decide. „Oni ne evitos sian sorton!“</p>

+

+<p>La knaboj eksilentis. La vortoj de Pavel, videble, profundanime ilin

+impresis. Ili kuŝigis sin antaŭ la fajro, intencante tie dormi.</p>

+

+<p>„Kio estas tio?“ demandis Kostja, duonlevante la kapon.</p>

+

+<p>„Tio &mdash; skolopoj<!-- originale: skalopoj --> flugas, fajfas...“</p>

+

+<p>„Kien ili flugas?“</p>

+

+<p>„Tien, kie, oni rakontas, ne ekzistas la vintro.“</p>

+

+<p>„Ĉu ekzistas tiaj landoj?“</p>

+

+<p>„Jes...“</p>

+

+<p>„Ĉu malproksime?“</p>

+

+<p>„Tre malproksime, trans varmaj maroj...“</p>

+

+<p>Kostja sopire ekĝemis kaj malfermis la okulojn.</p>

+

+<p>Jam pasis pli ol tri horoj de tiu tempo, kiam mi najbariĝis ĉe la

+knaboj. Fine leviĝis la luno; sed mi ĝin ne tuj rimarkis. Tiom ĝi

+estis malgranda kaj mallarĝa. La senluma nokto plu estis belega

+... Sed jam multaj steloj alproksimiĝis al la malhela rando de la

+tero; steloj, ankoraŭ<!-- p.071 --> antaŭ nelonge alte starintaj en la ĉielo. Ĉio

+eksilentis ĉirkaŭe, kiel kutime ĉio eksilentas antaŭ la mateno. Ĉio

+eniĝis en fortan senmovan antaŭmatenan dormadon.</p>

+

+<p>Ne tiel forte odoris la aero, kvazaŭ disverŝiĝis sur ĝin la mucido...

+Ne longaj estas someraj noktoj! La konversacio de la knaboj estis

+estingiĝanta kune kun la fajroj. La hundoj ankaŭ dormis... La

+ĉevaloj, kiom mi povis distingi en la apenaŭ lumtremetanta, malforta

+brileto de la steloj, ankaŭ estis kuŝantaj, mallevinte la kapojn.

+Kvazaŭ sveno ekkaptis min, mi ekdormetis...</p>

+

+<p>Freŝa flueto tuŝis mian vizaĝon. Mi malfermis la okulojn: jam

+mateniĝis... Oni ankoraŭ ne vidis la matenruĝon, sed la oriento jam

+blankiĝis... Kvankam neklare, mi jam povis vidi ĉirkaŭ mi ĉion...

+Palgriza ĉielo heliĝis, malvarmiĝis, ekbluiĝis; la steloj jen

+trembriletis, jen foriĝis... La tero malsekiĝis, la folioj kvazaŭ

+ŝvitis, ie aŭdiĝis jam vivaj voĉoj, kaj fluanta, frumatena venteto

+jam komencis vagi kaj flirti super la tero. Mia korpo respondis al ĝi

+per facila, gaja tremeto. Mi rapide ekstaris kaj alproksimiĝis al la

+knaboj. Ili ĉiuj dormis, kvazaŭ senvivuloj, ĉirkaŭ la finbruletanta

+lignaro; nur Pavel duonleviĝis kaj rigardis min fikse.</p>

+

+<p>Mi kapsalutis lin kaj foriris laŭlonge de la ekfumiĝinta rivero.

+Apenaŭ mi tramarŝis du verstojn, jam ĉirkaŭ mi ekverŝiĝis &mdash; unue<!-- originale: unŭe -->

+rozruĝaj, poste purpuraj, orkoloraj fluoj de la juna varma lumo ...

+elverŝiĝis sur la vasta herbejo malseka &mdash; antaŭe, malantaŭe &mdash; sur

+ekverdiĝintaj montetoj, de unu arbaro ĝis la alia, sur la longa

+polva vojo, brilantaj ekruĝiĝintaj arbustoj, sur la rivero, honteme

+bluiĝanta el sub la maldensiĝanta nebulo. Ĉio ekmoviĝis, vekiĝis,

+ekkantis, ekparolis... Kiel diamantaj radilumoj ekruĝiĝis grandpecaj

+gutoj de roso. Al mi renkonte flugis la sonorado, la sonoj, klaraj,

+laŭtaj,<!-- p.072 --> ŝajnis kvazaŭ<!-- originale: kzavaŭ --> ankaŭ lavitaj de la matena freŝmalvarmeto ...

+Subite preterpasis kure la ripozinta ĉevalaro, pelita de la konataj

+knaboj.</p>

+

+<p>Bedaŭrinde mi estas devigita aldiri, ke Pavel mortis en la sama jaro.

+Li ne dronis: li mortiĝis, falante de la ĉevalo ... Domaĝe, li estis

+bravulo!</p>

+

+

+

+<div class="section" id="nr4">

+<h2>POEMETOJ EN PROZO</h2>

+</div>

+

+<h3>HUNDO</h3>

+

+<p>Ni estas duope en la ĉambro &mdash; mi kaj mia hundo. Terura ventego

+blovas ekstere.</p>

+

+<p>Kontraŭe de mi sidas mia hundo kaj rigardas en miajn okulojn.</p>

+

+<p>Mi ankaŭ rigardas en ĝiajn okulojn.</p>

+

+<p>Kvazaŭ ion diri ĝi volas al mi. Ĝi estas muta, senvorta, ĝi ne

+komprenas sin mem, &mdash; sed mi ĝin komprenas.</p>

+

+<p>Mi komprenas, ke en tiu ĉi momento en ĝi, kiel ankaŭ en mi, vivas la

+sama sento, ke ne estas diferenco inter ni. Ni estas egalaj; en ĉiu

+de ni brulas, lumas sama tremetanta fajreto.</p>

+

+<p>Alflugos la morto, svingos sian malvarman, larĝan flugilon ...</p>

+

+<p>Kaj venos fino al ni!</p>

+

+<p>Kiu scios poste, kia fajreto brilis en mi kaj kia &mdash; en ĝi?</p>

+

+<p>Ne, tio ne besto kaj homo interŝanĝas rigardojn ...</p>

+

+<p>Du paroj da egalaj okuloj estas fiksitaj unu al la alia ...</p>

+

+<p>Kaj en ĉiu paro da okuloj, en la besto kaj en la homo, la sama vivo

+timeme sin alpremas al la vivo de l’ alia.</p><!-- p.073 -->

+

+

+<h3>SFINKSO</h3>

+

+<p>Flavete-griza sablo supre molaĉa, malsupre malmola ... sablodezerto

+sen fino ... Super tiu ĉi sabla ebenaĵo, super tiu ĉi maro el morta

+cindro, sin levas grandega kapo de egipta sfinkso.</p>

+

+<p>Kion volas elparoli tiuj ĉi dikaj, antaŭensaltintaj lipoj? tiuj ĉi

+senmove dislarĝigitaj, suprenfalditaj naztruoj &mdash; kion ili esprimas?

+Kion volas diri tiuj okuloj, duone ekdormintaj, duone atentemaj sub

+duobla arko de altaj brovoj? Ili volas ion eldiri! Ili eĉ diras ion,

+sed nur Ojdipus<a href="#Footnote42" class="fnanchor">[42]</a> povas solvi la enigmon, kompreni ilian senvortan

+paroladon.</p>

+

+<p>Ho ... sed mi ekkonas tiujn ĉi trajtojn &mdash; en ili estas nenio egipta.

+Blanka, mallarĝa frunto, elsaltantaj vangostoj, mallonga, rekta nazo,

+bela blankdenta buŝo, molaj lipharoj, krispa barbeto ... sur la kapo

+&mdash; &mdash; haramaso kun hardisiĝo ... larĝe disstarigitaj malgrandaj

+okuloj ... sed tio estas vi ... mia samlandano ... rusa kamparano? De

+kiam do vi iĝis sfinkso? Ĉu vi ankoraŭ ion volas elparoli? Jes, vi

+ankaŭ estas sfinkso.</p>

+

+<p>Viaj okuloj &mdash; &mdash; senkoloraj, sed profundaj &mdash; &mdash; parolas ankoraŭ.

+Ankaŭ sensona kaj enigma estas tiu parolado.</p>

+

+<p>Sed kie &mdash; do sin trovas via Ojdipus?</p>

+

+<p>Ho ve ... ne estas facile fariĝi via Ojdipus, vi, tutrusa sfinkso!</p>

+

+

+<h3>EGOISTO</h3>

+

+<p>Li posedis ĉion necesan por iĝi vipo de sia familio.</p>

+

+<p>Li naskiĝis bonsana, riĉa, kaj dum sia tuta vivo, restante<!-- p.074 --> riĉa kaj

+bonsana, li neniam agis malbone aŭ erare, ne diris nenecesan vorton

+kaj ne trompiĝis.</p>

+

+<p>Li estis senriproĉe honesta. Fiera pro sia honesteco, li turmentis

+per ĝi siajn parencojn, amikojn, konatojn.</p>

+

+<p>Lia honesteco estis kapitalo ... kaj li, kiel procentegisto, demandis

+por ĝi procentegojn.</p>

+

+<p>Lia honesteco ebligis al li kaj rajtigis lin esti senkompata kaj

+ne fari bonon, kio ne estis ordonita. Li estis senkompata, li ne

+bonfaradis ... ĉar la bonfarado ordonita ne estas bono ĝusta.</p>

+

+<p>Pri neniu li zorgis, krom pri si mem &mdash; ĉar li estis modela. Li

+sincere indignis, kiam aliaj ne zorgis pri li!</p>

+

+<p>Samtempe li ne opiniis sin mem egoisto. &mdash; Li plej severe mallaŭdegis

+kaj persekutis egoistojn. Kompreneble! &mdash; la egoismo de aliaj

+malhelpis al la lia.</p>

+

+<p>Ne sciante sin kapabla al ia erareto, li ne komprenis, ne toleris ies

+erareton. Li ĝenerale komprenis nenion kaj neniun, ĉar li tuta, de

+ĉiuj flankoj, de supre kaj sube, estis ĉirkaŭita nur de si mem.</p>

+

+<p>Li eĉ ne komprenis, kion signifas „pardoni“. Li mem al si ne havis

+okazon pardoni ... Kial do li devas pardoni aliajn?</p>

+

+<p>Antaŭ la juĝo de la propra konscienco, antaŭ la vizaĝo de sia Dio,

+li, miraklo, monstro de bona virtemo, levis la okulojn supren kaj

+elparoladis per firma, klara voĉo: „Jes, mi estas morala homo!“</p>

+

+<p>Li ripetos tiujn vortojn, mortonte, kaj nenio tremetos eĉ tiam en lia

+ŝtona koro, en la koro sen fendeto, sen makuleto ...</p>

+

+<p>Ho, la malbelo de la memkontentiĝa, nepardonema, malmultekoste

+akirita virteco, &mdash; ci estas pli abomeninda ol la malkaŝita malbelo

+de la malvirto!</p><!-- p.075 -->

+

+

+<h3>LAZURREGNO</h3>

+

+<p>Ho, lazurregno! Ho, lando de lazuro, lumo, juneco, feliĉo!</p>

+

+<p>Mi vidis vin ... en sonĝo ...</p>

+

+<p>Ni estis kelke da vojaĝantoj en belega, ornamita boato. Kvazaŭ brusto

+de cigno iĝis blanka velo sub tornitaj mastoj.</p>

+

+<p>Mi ne konis miajn kunvojaĝantojn, sed mi komprenis, ke ili estis same

+junaj, gajaj kaj feliĉaj kiel mi mem.</p>

+

+<p>Mi eĉ ilin ne rimarkis. Ni vidis ĉirkaŭ ni nur la senliman

+lazurkoloran maron, kovritan per oraj skvameretoj ... super nia kapo

+&mdash; la ĉielon samkorolan kiel tiu lazura maro ... Sur ĝi, triumfante

+kaj kvazaŭ ridante, ruliĝis la karesplena suno.</p>

+

+<p>Kaj de tempo al tempo aŭdiĝis inter ni rido sonora, gaja, kiel rido

+de dioj!</p>

+

+<p>Foje ies buŝo eligis vortojn, versojn, mirinde belajn, plenajn de

+forto kaj de inspiro ... Ŝajnis, ke la ĉielo mem resonas responde

+kaj la maro ĉirkaŭa tremetas pro sama sento ... Kaj poste ree estiĝis

+feliĉega silento ...</p>

+

+<p>Facile naĝante sur molaj ondoj, moviĝis nia rapidira boato. Ne la

+vento ĝin movis; ĝin direktis niaj propraj, ludantaj koroj. Ili ĝin

+portis tien, kien ni deziris.</p>

+

+<p>Ni renkontis insulojn, sorĉfabelajn, duondiafanajn insulojn,

+rebrilantajn kiel juvelŝtonoj kaj smeraldoj. Ebriigaj bonodoroj

+alvenis de rondigitaj bordoj. La unuaj el tiuj insuloj surŝutis

+nin per pluvo el rozoj kaj konvaloj. De aliaj subite leviĝis

+ĉielarkokoloraj, longflugilaj birdoj.</p>

+

+<p>La birdoj sin turnis super ni, la konvaloj kaj rozoj fandiĝis en

+perlsimila ŝaŭmo, glitanta laŭlonge de la glataj flankoj de nia

+boato. Kune kun la floroj alflugis dolĉaj sonoj. Aŭdiĝis inter ili

+virinaj voĉoj. Kaj ĉio ĉirkaŭa: la ĉielo, la maro, la bloviĝo de la

+velo supre,<!-- p.076 --> la plaŭdado de la akvofluo post la boato &mdash; ĉio parolis

+pri amo, pri feliĉiga amo!</p>

+

+<p>Kaj ŝi, kiun amis ĉiu el ni, ŝi estis ĉi tie &mdash; nevidebla kaj

+proksima ... Ankoraŭ unu momento &mdash; kaj jen &mdash; ekbrilos ŝiaj okuloj,

+ekfloros ŝia rideto ... ŝia mano tuŝos la vian kaj fortiros vin en

+neniam velkontan paradizon!</p>

+

+<p>Ho, regno lazura! Mi vidis vin ... en sonĝo ...</p>

+

+

+<h3>FESTO EN LA ĈIELO</h3>

+

+<p>Foje la Supera Estulo aranĝis grandegan feston en sia lazurlanda

+palaco.</p>

+

+<p>Li invitis ĉiujn virtojn. La virtoj ja estas sinjorinoj; &mdash; tial li

+ne invitis sinjorojn.</p>

+

+<p>Ili kuniĝis multnombraj ... grandaj kaj etaj. La etaj virtoj estis

+pli agrablaj, pli afablaj ol la grandaj. Sed ĉiuj ŝajnis kontentaj

+kaj ĝentile interkonversaciis, kiel decas al proksimaj parencoj kaj

+konatoj.</p>

+

+<p>Sed jen &mdash; la Supera Estulo rimarkis du belajn sinjorinojn, kiuj,

+ŝajne, ankoraŭ ne konis unu la alian.</p>

+

+<p>Li prenis la manon de l’ unu kaj alkondukis ŝin al la alia.</p>

+

+<p>„Dankemo!“ li diris, montrante la unuan.</p>

+

+<p>„Bonfarado!“ li diris, prezentante la duan.</p>

+

+<p>Ambaŭ virtoj tre ekmiris: dum la tempo, ke la mondo ekzistas &mdash; kaj

+ĝi estas sufiĉe malnova &mdash;, ili nun la unuan fojon renkontis unu la

+alian.</p>

+

+

+<h3>HALTU!</h3>

+

+<p>Haltu! Tia, kia mi vin vidas nun &mdash; restu por ĉiam en mia memoro! El

+viaj lipoj eliĝis lasta inspirplena sono, viaj okuloj ne brilas, sed

+estingiĝas, troplenaj de feliĉo, de kvietega konscio de l’ beleco,

+de tiu beleco, kiun vi sukcesis esprimi, de tiu beleco, al kiu vi

+etendas viajn triumfantajn, viajn laciĝantajn brakojn.</p><!-- p.077 -->

+

+<p>Kia lumo, pli maldensa, pli pura ol la sunlumo, surverŝas viajn

+membrojn, la faldetojn de via vestaĵo?</p>

+

+<p>Kia Dio per karesblovo de sia spiro forblovis de via frunto viajn

+disĵetitajn buklojn?</p>

+

+<p>Lia kisado brulas sur via pala, kvazaŭ marmora, frunto!</p>

+

+<p>Jen ĝi &mdash; la malkaŝita sekreto, la sekreto de l’ poezio, de l’ vivo,

+de l’ amo! Ne ekzistas alia senmorteco, &mdash; oni ne bezonas alian! &mdash;

+En tiaj momentoj vi estas bela!</p>

+

+<p>Ili forpasos &mdash; kaj vi estos ree iomete da cindro, virino, infano ...</p>

+

+<p>Sed tio vin ne interesas! En tiu momento vi iĝis pli alta, vi

+troviĝis ekster la pasema, templimita ... &mdash; Tiu via momento neniam

+finiĝos.</p>

+

+<p>Haltu! Permesu al mi esti partoprenanto de via senmorteco, faligu en

+mian animon la fajreron rebrilantan de via eterneco!</p>

+

+

+<h3>MORGAŬ<!-- originale: MORGAU -->! MORGAŬ!</h3>

+

+<p>Kiom vana, malplena, bagatela estas preskaŭ ĉiu tago travivita! Kiom

+malmulte da sekvoj ĝi postlasas! Kiel sensence, sensaĝe forkuris

+horoj post horoj!</p>

+

+<p>Tamen la homo ĉiam volas ekzisti; kara al li estas la vivado, li

+esperas, li atendas ion de l’ tempo estonta ... Ho, sed kian bonon?</p>

+

+<p>Sed kial li imagas, ke aliaj, venontaj tagoj ne estos similaj al la

+tago ĵus forpasinta?</p>

+

+<p>Li ne meditas pri tio. Li ĝenerale ne ŝatas mediti, &mdash; kaj li estas

+prava. &mdash;</p>

+

+<p>„Morgaŭ, morgaŭ“, li konsolas sin mem, ĝis kiam tiu „morgaŭ“

+entombigos lin.</p>

+

+<p>&mdash; Nu, se vi estos en la tombo, kontraŭvole vi ne meditos plu ...</p><!-- p.078 -->

+

+

+<h3>ROZO</h3>

+

+<p>La lastaj tagoj de l’ aŭgusto.</p>

+

+<p>La suno subiris ... Subita, fortega pluvo sen tondro, sen fulmo, ĵus

+estis transfluginta super vasta ebenaĵo.</p>

+

+<p>La ĝardeno antaŭ la domo fumis kaj brulis, tute surverŝita de la

+fajrego de la sunsubiro, de la pluvego ...</p>

+

+<p>Ŝi sidis ĉe la tablo en la salono kaj obstine enpense rigardis la

+ĝardenon tra la duonmalfermita pordo.</p>

+

+<p>Mi sciis, kio pasis tiam en ŝia animo. Mi sciis, ke post nelonga sed

+turmenta lukto, ŝi en tiu momento sin donis al la sento, kiu jam

+delonge estis pli forta ol ŝi ...</p>

+

+<p>Subite ŝi levis sin, rapide eliris en la ĝardenon kaj malaperis.</p>

+

+<p>Forpasis horo ... ankoraŭ unu ... ŝi ne revenis.</p>

+

+<p>Tiam mi levis min, eliris el la domo kaj iris laŭlonge de la aleo, en

+kiu, mi ne dubis, iris ŝi.</p>

+

+<p>Ĉio ĉirkaŭe mallumiĝis. Noktiĝis ... Sed sur la malseka sablo de la

+vojeto, hele ruĝiĝante en la mallumo, videbliĝis ia ronda aĵeto.</p>

+

+<p>Mi klinis min. Tio estis juna, apenaŭ disvolviĝinta rozo. Antaŭ du

+horoj mi vidis tiun ĉi rozon sur ŝia brusto.</p>

+

+<p>Mi zorge levis ĝin, kaj, reveninte en la salonon, mi kuŝigis ĝin sur

+la tablon, antaŭ ŝia seĝego.</p>

+

+<p>Ŝia vizaĝo paliĝis kaj samtempe pliviviĝis. Rapide, kun gaja

+konfuzo, ĉiuflanken rigardis ŝiaj mallevitaj, kvazaŭ malgrandiĝintaj,

+okuloj.</p>

+

+<p>Ŝi ekvidis la rozon, ekprenis ĝin, rigardis ĝiajn ĉifonitajn,

+malpurigitajn florfolietojn, sin turnis al mi &mdash; kaj ŝiaj okuloj,

+subite haltintaj, ekbrilis pro larmoj.</p>

+

+<p>„Pro kio vi ploras?“ demandis mi.</p>

+

+<p>„Pri ĉi tiu rozo ... Rigardu, kia ĝi iĝis...“</p><!-- p.079 -->

+

+<p>Mi ekvolis esprimi saĝecon.</p>

+

+<p>„Viaj larmoj forlavos la malpuron“, mi diris kun signifplena esprimo ...</p>

+

+<p>„Larmoj ne lavas, larmoj bruligas“, ŝi<!-- originale: ĝi --> respondis kaj, sin turninte al

+la kameno, ĵetis la floron en la mortantan flamon.</p>

+

+<p>„La fajro bruligos pli bone ... ol larmoj“, ŝi ekkriis kun ia vanteco

+&mdash; kaj ŝiaj okuloj, ankoraŭ brilantaj, ekridis provokante kaj feliĉe.</p>

+

+<p>Mi komprenis, ke ŝi ankaŭ estas ekbruligita.</p>

+

+

+<h3>NIMFOJ</h3>

+

+<p>Mi staris antaŭ monta plataĵo ĉirkaŭita de ĉenmontaro kvazaŭ de

+duonrondo. Juna, verda arbaro kovris ilin de supre ĝis malsupre.</p>

+

+<p>La diafana ĉielo suda estis blua; en la altaĵo brilludis sunradioj.</p>

+

+<p>Malsupre, kuŝitaj en la herbo, plaŭdetis rapidkuraj fontoj.</p>

+

+<p>Kaj mi ekmemoris antikvan legendon pri tio, kiel en la unua centjaro

+post kristnasko greka ŝipo naĝis sur la Egea maro.</p>

+

+<p>Estis tagmezo ... La vetero estis trankvila ... Subite, en la supro,

+iu klare diris: „Kiam vi preternaĝos la insulon, voku per laŭta voĉo:

+‚La granda Pan<a href="#Footnote43" class="fnanchor">[43]</a> estas mortinta!‘“</p>

+

+<p>La ŝipdirektanto miris kaj ektimis ... Sed, kiam la ŝipo venis preter

+la insulo, li obeis kaj vokis: „La granda Pan estas mortinta!“</p>

+

+<p>Kaj tuj, responde al lia voko, laŭlonge de la insula bordo (ĝi

+estis neloĝita) aŭdiĝis laŭtaj plorĝemoj, plendaj krioj: „Mortinta!

+Mortinta estas la granda Pan!“</p><!-- p.080 -->

+

+<p>Mi ekmemoris ĉi tiun legendon ... kaj stranga penso venis en mian

+cerbon. &mdash; Se mi vokus?</p>

+

+<p>Sed ĉio ĝojegis ĉirkaŭ mi ... mi ne povis pensi pri morto ... Mi do

+fortege elkriis: „Reviviĝis, reviviĝis la granda Pan!“</p>

+

+<p>Kaj tuj, &mdash; kia miraklo! responde al mia voko aŭdiĝis akorda ridado

+en la vasta duonrondo de l’ verda montaro, gajaj paroloj, plaŭdadoj.

+„Li reviviĝis! Pan reviviĝis!“ brusonis junaj voĉoj.</p>

+

+<p>Ĉio tie antaŭe subite ekridis, pli hele ol la alta suno, pli

+petoleme ol la fontoj, plaŭdetantaj sub la herbo. Aŭdiĝis rapidanta

+piedfrapo de malpezaj paŝoj, tra la verdaĵo vidiĝis marmora blanko de

+ondantaj tunikoj, viva ruĝo de nudaj korpoj. La nimfoj, driadoj<a href="#Footnote44" class="fnanchor">[44]</a>,

+bakĥaninoj<a href="#Footnote45" class="fnanchor">[45]</a> malsuprenkuris en la valon.</p>

+

+<p>Samtempe ili ĉiuj montriĝis ĉe la arbarrandoj. Bukloj disvolviĝis sur

+diinaj kapetoj, graciaj brakoj levas florkronojn kaj tamburinojn, &mdash;

+kaj la rido, brila, olimpa rido, kuras kaj malsuprenruliĝas kun ili.</p>

+

+<p>Antaŭe paŝas diino. Ŝi estas la plej alta, plej bela el ĉiuj &mdash; sur

+ŝia dorso sagujo, en la manoj pafarko, sur levitaj bukloj arĝenta

+luna falĉileto.</p>

+

+<p>Diana, ĉu tio estas ci?</p>

+

+<p>Sed subite haltis la diino ... kaj post ŝi ekhaltis ĉiuj nimfoj.</p>

+

+<p>Eksilentis la sonora ridado ... Mi vidis, kiel paliĝis la vizaĝo de

+la diino, subite mutiĝinta. Mi vidis, kiel ŝtoniĝis ŝiaj piedoj,

+kiel neesprimebla teruro malfermis ŝian buŝon, larĝigis la okulojn,

+fiksitajn malproksimen ... Kion ŝi ekvidis? Kion ŝi rigardis?</p>

+

+<p>Mi turnis min tieflanken, kien ŝi rigardis.</p><!-- p.081 -->

+

+<p>Sur la ĉielrando, post la malalta strio de kampoj, fajre brilis

+la pinto de l’ ora kruco sur la blanka sonorilejo de la kristana

+preĝejo. Tiun krucon ekvidis la diino.</p>

+

+<p>Mi aŭdis post mi daŭran ĝemsopiron, similan al la tremetado de

+rompiĝinta kordo. Kiam mi ree returniĝis, la nimfoj estis foriĝintaj.

+Ĉie, kiel antaŭe, estis verda la vasta arbaro, nur iuflanke, tra la

+branĉdensaĵo, vidiĝis, malaperante en la aero, blankaj pecetoj ...

+ĉu tio estis tunikoj de la nimfoj, aŭ la vaporo, leviĝanta el la vala

+fundo &mdash; mi ne scias ...</p>

+

+<p>Sed kiom bedaŭris mi la foriĝintajn diinojn!</p>

+

+<div class="footnotes">

+<p><b>Piednotoj</b></p>

+

+<div class="footnote" id="Footnote01">

+<p><span class="label">[1]</span> Kamparana domo en Nordruslando.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote02">

+<p><span class="label">[2]</span> Longa surtuto kuntirita ĉe la talio, nacia vestaĵo en

+Nordruslando.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote03">

+<p><span class="label">[3]</span> Pud = rusa pezmezuro (16,36 kilogramoj).</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote04">

+<p><span class="label">[4]</span> La servutuloj, kiuj plenumis diversajn servojn en la domo mem

+de gesinjoroj, estis nomataj: „kortanoj“. Diversaj ankaŭ estis la

+oficoj, okupitaj de ili.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote05">

+<p><span class="label">[5]</span> Diablo, arbarkoboldo: insultaj vortoj.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote06">

+<p><span class="label">[6]</span> Pekis, nominte la diablon.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote07">

+<p><span class="label">[7]</span> Rusaj popolaj herooj, posedintaj eksterordinaran fortecon.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote08">

+<p><span class="label">[8]</span> Samovaro, temaŝino, en kiu oni boligas la akvon por prepari la

+teon.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote09">

+<p><span class="label">[9]</span> Akompanistinoj estis virinoj, kiuj ĉirkaŭis la nobelinon por

+amuzi<!-- originale: amusi --> ŝin, legi al ŝi laŭtvoĉe ktp. Ili estis, plejparte, nobelaj

+vidvinoj aŭ nobelaj fraŭlinoj el malriĉaj familioj.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote10">

+<p><span class="label">[10]</span> Ili iris saluti la sinjorinon kaj, elpetante ŝian benon je ilia

+geedziĝo, ili alportis donacojn.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote11">

+<p><span class="label">[11]</span> Kun Dio, tiuj vortoj devis esti diritaj antaŭ ĉiu vojaĝo.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote12">

+<p><span class="label">[12]</span> La ruĝa tuko, kun kiu oni iras svatiĝi je fraŭlino.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote13">

+<p><span class="label">[13]</span> En tiu tempo ĉiu urbo aŭ vilaĝo havis sian limbaraĵon.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote14">

+<p><span class="label">[14]</span> La mansvingo, gesto de senespero.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote15">

+<p><span class="label">[15]</span> La ĉambelano venis ĉiumatene al la sinjorino por raporti al ŝi

+pri domaj aferoj kaj ricevi ordonojn.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote16">

+<p><span class="label">[16]</span> Popola rimedo kontraŭ sveno.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote17">

+<p><span class="label">[17]</span> Ŝĉi = brasiksupo sen aŭ kun viando, rusa nacia manĝaĵo.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote18">

+<p><span class="label">[18]</span> Versto, rusa distancmezuro, 1066 metroj.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote19">

+<p><span class="label">[19]</span> La soldatedzino, en tiu epoko la militservo daŭris longe; tial

+la edzino de la soldato restis prizorgata de la tuta vilaĝo. Ankaŭ

+oni soldatigis ofte ribelajn servutulojn.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote20">

+<p><span class="label">[20]</span> Ikonoj: sanktaj bildfiguroj.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote21">

+<p><span class="label">[21]</span> En Nordruslando, gubernio en la najbareco de la Moskvo.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote22">

+<p><span class="label">[22]</span> Ĉevalkomercistoj vendas kaj aĉetas po amase ĉevalojn, paŝtigante

+ilin en la stepoj.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote23">

+<p><span class="label">[23]</span> Insekto, pikanta precipe ĉevalojn; ruse: ovod; greke: ojstros;

+latine: oestrus; france: œstre; itale: estro; germane: Bremse.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote24">

+<p><span class="label">[24]</span> Karesnomoj de &mdash; Fedor, Pavel, Ilja, Konstantin kaj Ivan.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote25">

+<p><span class="label">[25]</span> Ĉerpejo, en la paperfabrikoj oni nomas la ejon, kie oni elĉerpas

+la paperon en pelvegoj. Ĝi troviĝas ĉe la digo mem, sub la rado de

+la papermuelilo.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote26">

+<p><span class="label">[26]</span> Defluilo, laŭlonge de ĝi la akvo kuras al la rado.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote27">

+<p><span class="label">[27]</span> La eco de krucosigno, forpeli la ĉarmigon senditan de diablo.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote28">

+<p><span class="label">[28]</span> „Pura“, la diablo ne havas sur ĝi potencon; „libera“, de diablaj

+servistoj.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote29">

+<p><span class="label">[29]</span> La rusa popola fantazio lokas ĉie homfigurajn „spiritojn“: En la

+arbaro loĝas arbarkoboldo, malbona petolulo, kiu devojigas pasantojn.

+En la riveroj loĝas virinaspektaj estaĵoj = „nimfoj“. Ili allogas

+virojn. En la domo loĝas „domovoj“ = „domspiritoj“. Ĉiujn tiujn

+„spiritojn“ oni nomas „malicaj, malpuraj, malbonaj“. La krucosigno,

+farata en oportuna momento, forpelas la diablan forton. Estas lokoj,

+konataj kiel „malpuraj, malbenitaj“.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote30">

+<p><span class="label">[30]</span> Korvinoj, timemaj birdoj.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote31">

+<p><span class="label">[31]</span> La bestoj, laŭ superstiĉaj kredoj, sentas diablan forton.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote32">

+<p><span class="label">[32]</span> Nomoj de la hundoj.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote33">

+<p><span class="label">[33]</span> Kaftano, kamparana surtuto.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote34">

+<p><span class="label">[34]</span> „Sorĉa herbo“, havas econ disfosi la teron.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote35">

+<p><span class="label">[35]</span> „Gepatra sabato“ = sabato de la karnavala semajno, antaŭ la

+Grandega Fastado, kiu daŭras ĝis Paska dimanĉo. La tago, en kiu

+oni rememoras la mortintojn, simila al franca „Toussaint“, germana

+„Allerseelen“.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote36">

+<p><span class="label">[36]</span> Veremulo, homo bonmora, bonfaranta, vivanta laŭ Dia leĝo. &mdash; La

+kolombo estas opiniata sankta birdo. Sur sanktaj bildoj la popola

+fantazio personigas la „Sanktan spiriton“ en la figuro de kolombo.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote37">

+<p><span class="label">[37]</span> La kamparanoj rusaj tiel nomas la sunan mallumiĝon, pensante, ke

+ĝi antaŭdiras tujan finiĝon de la mondo.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote38">

+<p><span class="label">[38]</span> „Izba“, kamparana domo en Nordruslando.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote39">

+<p><span class="label">[39]</span> En la legendo pri la alveno de „Triŝka“, kiu pereigos homajn

+animojn, eble estas ripetata la legendo pri Antikristo.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote40">

+<p><span class="label">[40]</span> Hejmsiduloj, en la senco: vi sidas hejme kaj nenion scias.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote41">

+<p><span class="label">[41]</span> Akvotruo, la akvo, kiu restas post la printempa degelo kaj

+rivera elbordiĝo; ĝi ofte ne sekiĝas eĉ somere.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote42">

+<p><span class="label">[42]</span> Ojdipus, lat. Oedipus, reĝo mita en Tebaj (Grekujo), solvis la

+enigmon de la Sfinkso, monstro, kiu mortigis ĉiun, kiu ne povis solvi

+ĝian enigmon. La grekoj imagis ĝin kiel virgulinon kun leona korpo

+kaj birdflugiloj. La egiptaj sfinksoj, kiel simboloj de l’ forto,

+estis regule viraj.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote43">

+<p><span class="label">[43]</span> Greka paŝtista dio, dio de la verdiĝanta naturo.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote44">

+<p><span class="label">[44]</span> Arbarnimfoj.</p></div>

+

+<div class="footnote" id="Footnote45">

+<p><span class="label">[45]</span> Aninoj de Bakĥo, la dio de l’ vino.</p></div>

+</div>

+

+<div class="tnotes">

+<p><b>Notoj de transskribinto:</b></p>

+

+<p>Mi translokigis ĉiujn piednotojn al la fino de la teksto. Mi silente

+ĝustigis etajn interpunkciajn erarojn, kaj registris aliajn ŝanĝojn

+per html-aj komentoj. Ankaŭ originalajn paĝkomencojn mi simile

+registris.</p>

+</div>

+<div style='display:block; margin-top:4em'>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELEKTITAJ NOVELOJ ***</div>

+<div style='text-align:left'>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+Updated editions will replace the previous one&#8212;the old editions will

+be renamed.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright

+law means that no one owns a United States copyright in these works,

+so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United

+States without permission and without paying copyright

+royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part

+of this license, apply to copying and distributing Project

+Gutenberg&#8482; electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG&#8482;

+concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,

+and may not be used if you charge for an eBook, except by following

+the terms of the trademark license, including paying royalties for use

+of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for

+copies of this eBook, complying with the trademark license is very

+easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation

+of derivative works, reports, performances and research. Project

+Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away--you may

+do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected

+by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark

+license, especially commercial redistribution.

+</div>

+

+<div style='margin:0.83em 0; font-size:1.1em; text-align:center'>START: FULL LICENSE<br />

+<span style='font-size:smaller'>THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE<br />

+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK</span>

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+To protect the Project Gutenberg&#8482; mission of promoting the free

+distribution of electronic works, by using or distributing this work

+(or any other work associated in any way with the phrase &#8220;Project

+Gutenberg&#8221;), you agree to comply with all the terms of the Full

+Project Gutenberg&#8482; License available with this file or online at

+www.gutenberg.org/license.

+</div>

+

+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>

+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg&#8482; electronic works

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg&#8482;

+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to

+and accept all the terms of this license and intellectual property

+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all

+the terms of this agreement, you must cease using and return or

+destroy all copies of Project Gutenberg&#8482; electronic works in your

+possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a

+Project Gutenberg&#8482; electronic work and you do not agree to be bound

+by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person

+or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.B. &#8220;Project Gutenberg&#8221; is a registered trademark. It may only be

+used on or associated in any way with an electronic work by people who

+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few

+things that you can do with most Project Gutenberg&#8482; electronic works

+even without complying with the full terms of this agreement. See

+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project

+Gutenberg&#8482; electronic works if you follow the terms of this

+agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg&#8482;

+electronic works. See paragraph 1.E below.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation (&#8220;the

+Foundation&#8221; or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection

+of Project Gutenberg&#8482; electronic works. Nearly all the individual

+works in the collection are in the public domain in the United

+States. If an individual work is unprotected by copyright law in the

+United States and you are located in the United States, we do not

+claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,

+displaying or creating derivative works based on the work as long as

+all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope

+that you will support the Project Gutenberg&#8482; mission of promoting

+free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg&#8482;

+works in compliance with the terms of this agreement for keeping the

+Project Gutenberg&#8482; name associated with the work. You can easily

+comply with the terms of this agreement by keeping this work in the

+same format with its attached full Project Gutenberg&#8482; License when

+you share it without charge with others.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern

+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are

+in a constant state of change. If you are outside the United States,

+check the laws of your country in addition to the terms of this

+agreement before downloading, copying, displaying, performing,

+distributing or creating derivative works based on this work or any

+other Project Gutenberg&#8482; work. The Foundation makes no

+representations concerning the copyright status of any work in any

+country other than the United States.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other

+immediate access to, the full Project Gutenberg&#8482; License must appear

+prominently whenever any copy of a Project Gutenberg&#8482; work (any work

+on which the phrase &#8220;Project Gutenberg&#8221; appears, or with which the

+phrase &#8220;Project Gutenberg&#8221; is associated) is accessed, displayed,

+performed, viewed, copied or distributed:

+</div>

+

+<blockquote>

+  <div style='display:block; margin:1em 0'>

+    This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most

+    other parts of the world at no cost and with almost no restrictions

+    whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms

+    of the Project Gutenberg License included with this eBook or online

+    at <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>. If you

+    are not located in the United States, you will have to check the laws

+    of the country where you are located before using this eBook.

+  </div>

+</blockquote>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.E.2. If an individual Project Gutenberg&#8482; electronic work is

+derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not

+contain a notice indicating that it is posted with permission of the

+copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in

+the United States without paying any fees or charges. If you are

+redistributing or providing access to a work with the phrase &#8220;Project

+Gutenberg&#8221; associated with or appearing on the work, you must comply

+either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or

+obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg&#8482;

+trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.E.3. If an individual Project Gutenberg&#8482; electronic work is posted

+with the permission of the copyright holder, your use and distribution

+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any

+additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms

+will be linked to the Project Gutenberg&#8482; License for all works

+posted with the permission of the copyright holder found at the

+beginning of this work.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg&#8482;

+License terms from this work, or any files containing a part of this

+work or any other work associated with Project Gutenberg&#8482;.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this

+electronic work, or any part of this electronic work, without

+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with

+active links or immediate access to the full terms of the Project

+Gutenberg&#8482; License.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,

+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including

+any word processing or hypertext form. However, if you provide access

+to or distribute copies of a Project Gutenberg&#8482; work in a format

+other than &#8220;Plain Vanilla ASCII&#8221; or other format used in the official

+version posted on the official Project Gutenberg&#8482; website

+(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense

+to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means

+of obtaining a copy upon request, of the work in its original &#8220;Plain

+Vanilla ASCII&#8221; or other form. Any alternate format must include the

+full Project Gutenberg&#8482; License as specified in paragraph 1.E.1.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,

+performing, copying or distributing any Project Gutenberg&#8482; works

+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing

+access to or distributing Project Gutenberg&#8482; electronic works

+provided that:

+</div>

+

+<div style='margin-left:0.7em;'>

+    <div style='text-indent:-0.7em'>

+        &bull; You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from

+        the use of Project Gutenberg&#8482; works calculated using the method

+        you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed

+        to the owner of the Project Gutenberg&#8482; trademark, but he has

+        agreed to donate royalties under this paragraph to the Project

+        Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid

+        within 60 days following each date on which you prepare (or are

+        legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty

+        payments should be clearly marked as such and sent to the Project

+        Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in

+        Section 4, &#8220;Information about donations to the Project Gutenberg

+        Literary Archive Foundation.&#8221;

+    </div>

+

+    <div style='text-indent:-0.7em'>

+        &bull; You provide a full refund of any money paid by a user who notifies

+        you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he

+        does not agree to the terms of the full Project Gutenberg&#8482;

+        License. You must require such a user to return or destroy all

+        copies of the works possessed in a physical medium and discontinue

+        all use of and all access to other copies of Project Gutenberg&#8482;

+        works.

+    </div>

+

+    <div style='text-indent:-0.7em'>

+        &bull; You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of

+        any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the

+        electronic work is discovered and reported to you within 90 days of

+        receipt of the work.

+    </div>

+

+    <div style='text-indent:-0.7em'>

+        &bull; You comply with all other terms of this agreement for free

+        distribution of Project Gutenberg&#8482; works.

+    </div>

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project

+Gutenberg&#8482; electronic work or group of works on different terms than

+are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing

+from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of

+the Project Gutenberg&#8482; trademark. Contact the Foundation as set

+forth in Section 3 below.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.F.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable

+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread

+works not protected by U.S. copyright law in creating the Project

+Gutenberg&#8482; collection. Despite these efforts, Project Gutenberg&#8482;

+electronic works, and the medium on which they may be stored, may

+contain &#8220;Defects,&#8221; such as, but not limited to, incomplete, inaccurate

+or corrupt data, transcription errors, a copyright or other

+intellectual property infringement, a defective or damaged disk or

+other medium, a computer virus, or computer codes that damage or

+cannot be read by your equipment.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the &#8220;Right

+of Replacement or Refund&#8221; described in paragraph 1.F.3, the Project

+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project

+Gutenberg&#8482; trademark, and any other party distributing a Project

+Gutenberg&#8482; electronic work under this agreement, disclaim all

+liability to you for damages, costs and expenses, including legal

+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT

+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE

+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE

+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE

+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR

+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH

+DAMAGE.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a

+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can

+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a

+written explanation to the person you received the work from. If you

+received the work on a physical medium, you must return the medium

+with your written explanation. The person or entity that provided you

+with the defective work may elect to provide a replacement copy in

+lieu of a refund. If you received the work electronically, the person

+or entity providing it to you may choose to give you a second

+opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If

+the second copy is also defective, you may demand a refund in writing

+without further opportunities to fix the problem.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth

+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you &#8216;AS-IS&#8217;, WITH NO

+OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT

+LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied

+warranties or the exclusion or limitation of certain types of

+damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement

+violates the law of the state applicable to this agreement, the

+agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or

+limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or

+unenforceability of any provision of this agreement shall not void the

+remaining provisions.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the

+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone

+providing copies of Project Gutenberg&#8482; electronic works in

+accordance with this agreement, and any volunteers associated with the

+production, promotion and distribution of Project Gutenberg&#8482;

+electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,

+including legal fees, that arise directly or indirectly from any of

+the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this

+or any Project Gutenberg&#8482; work, (b) alteration, modification, or

+additions or deletions to any Project Gutenberg&#8482; work, and (c) any

+Defect you cause.

+</div>

+

+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>

+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg&#8482;

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+Project Gutenberg&#8482; is synonymous with the free distribution of

+electronic works in formats readable by the widest variety of

+computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It

+exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations

+from people in all walks of life.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+Volunteers and financial support to provide volunteers with the

+assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg&#8482;&#8217;s

+goals and ensuring that the Project Gutenberg&#8482; collection will

+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project

+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure

+and permanent future for Project Gutenberg&#8482; and future

+generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary

+Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see

+Sections 3 and 4 and the Foundation information page at www.gutenberg.org.

+</div>

+

+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>

+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit

+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the

+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal

+Revenue Service. The Foundation&#8217;s EIN or federal tax identification

+number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary

+Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by

+U.S. federal laws and your state&#8217;s laws.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+The Foundation&#8217;s business office is located at 809 North 1500 West,

+Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up

+to date contact information can be found at the Foundation&#8217;s website

+and official page at www.gutenberg.org/contact

+</div>

+

+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>

+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+Project Gutenberg&#8482; depends upon and cannot survive without widespread

+public support and donations to carry out its mission of

+increasing the number of public domain and licensed works that can be

+freely distributed in machine-readable form accessible by the widest

+array of equipment including outdated equipment. Many small donations

+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt

+status with the IRS.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+The Foundation is committed to complying with the laws regulating

+charities and charitable donations in all 50 states of the United

+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a

+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up

+with these requirements. We do not solicit donations in locations

+where we have not received written confirmation of compliance. To SEND

+DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state

+visit <a href="https://www.gutenberg.org/donate/">www.gutenberg.org/donate</a>.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+While we cannot and do not solicit contributions from states where we

+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition

+against accepting unsolicited donations from donors in such states who

+approach us with offers to donate.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+International donations are gratefully accepted, but we cannot make

+any statements concerning tax treatment of donations received from

+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+Please check the Project Gutenberg web pages for current donation

+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other

+ways including checks, online payments and credit card donations. To

+donate, please visit: www.gutenberg.org/donate

+</div>

+

+<div style='display:block; font-size:1.1em; margin:1em 0; font-weight:bold'>

+Section 5. General Information About Project Gutenberg&#8482; electronic works

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project

+Gutenberg&#8482; concept of a library of electronic works that could be

+freely shared with anyone. For forty years, he produced and

+distributed Project Gutenberg&#8482; eBooks with only a loose network of

+volunteer support.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+Project Gutenberg&#8482; eBooks are often created from several printed

+editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in

+the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not

+necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper

+edition.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+Most people start at our website which has the main PG search

+facility: <a href="https://www.gutenberg.org">www.gutenberg.org</a>.

+</div>

+

+<div style='display:block; margin:1em 0'>

+This website includes information about Project Gutenberg&#8482;,

+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary

+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to

+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

+</div>

+

+</div>

+

+</body>

+</html>

diff --git a/66037-h/images/cover.jpg b/66037-h/images/cover.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9bf6bfa
--- /dev/null
+++ b/66037-h/images/cover.jpg