1 files changed, 4574 insertions, 0 deletions

diff --git a/37828-8.txt b/37828-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..5325d62
--- /dev/null
+++ b/37828-8.txt
@@ -0,0 +1,4574 @@
+The Project Gutenberg EBook of De Ridders, by Aristofanes
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: De Ridders
+
+Author: Aristofanes
+
+Translator: Hendrik Clemens Muller
+
+Release Date: October 23, 2011 [EBook #37828]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RIDDERS ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project
+Gutenberg.
+
+
+
+
+
+
+
+
+                               DE RIDDERS
+                                  Van
+                              Aristofanes
+
+                             Vertaald door
+                            DR. H. C. MULLER
+
+
+
+
+
+
+
+INHOUD VAN HET STUK.
+
+
+Dit stuk is geschreven tegen Kléon, den volksleider der Atheners. Hij
+wordt voorgesteld als een pasgekochte Paphlagonische slaaf, in het
+huis van den heer Volk (Démos), door wien hij boven de anderen wordt
+voorgetrokken. Zijn twee medeslaven smeden nu tegen hem samen,
+en halen, volgens de woorden van een orakel, den worstverkooper
+Agorákritos over, tegen hem op te treden, en voortaan over het
+Atheensche volk te heerschen. In den vorm van een koor verschijnen nu
+ook de Atheensche ridders (vertegenwoordigers van den ridderstand), en
+smaden Kléon, die zich tracht te verdedigen door ze bij den raad (der
+vijfhonderd) aan te klagen van eene samenzwering tegen den staat. Er
+heeft een scheldpartij en een gevecht tusschen den leêrlooier en den
+worsthandelaar plaats, en de dichter maakt van de gelegenheid gebruik
+om zijn hart tegenover het publiek uit te storten, om de voorvaderen te
+prijzen, en door een lofgedicht op de paarden tevens den ridderstand
+in de hoogte te steken. De strijd der twee tegenstanders in den raad
+eindigt met een overwinning van den beulingventer, die het van Kléon
+telkens in onbeschaamdheid wint. Terwijl het koor zich hierover
+verheugt, wil de razende Kléon thans zijn heer Volk (Démos) zelf
+laten beslissen. De knorrige oude heer verschijnt, en bepaalt dat
+de wedstrijd op de Pnyx (den Heuvel) zal plaats vinden, waartoe het
+ridderkoor een opwekkend lied zingt.--Nadat de heer Volk (Démos) op
+de steenen zitplaatsen der Pnyx plaats heeft genomen, vangt de tweede,
+de ernstige strijd aan. Beide volksvrienden krijgen nu beurtelings het
+woord, en bespreken den oorlog en de staatkundige gebeurtenissen van
+den dag. De een tracht den ander in flikflooierij van meester Volk
+en bespottelijke dreigementen te overvleugelen. Kléon wil zich door
+orakelspreuken redden. De worstenman heeft ze ook. Zij zullen gehaald
+worden, Démos zal ze aanhooren en dan beslissen; na welk tooneel het
+koor den naderenden val van Kléon voorspelt.--In de volgende tooneelen
+wint het de worsthandelaar in uitlegging der spreuken. Kléon geeft
+zich nog niet gewonnen, hij stelt voor heer Volk om de beurt ten eten
+te geven. Wie dat het best doet, zal overwinnaar zijn. Een koorlied,
+dat dit tooneel besluit, schildert op dichterlijke wijze het ware
+karakter van den veranderlijken heer Démos.
+
+Thans verschijnen beiden met manden vol eten. Kléon schijnt het
+door fijnere spijzen te winnen, maar de beulingventer weet zich
+door list en overmoed den zege te verschaffen. Eindelijk geeft
+Kléon zich gewonnen, het orakel had hem reeds lang geleden zijn val
+voorspeld, en treurig en moedeloos zinkt hij in elkaar. Agorákritos,
+de worsthandelaar, gaat met heer Volk weg, ten einde hem door zijn
+kunst te verjongen. Na een tusschenzang van het koor, komen beiden
+geheel veranderd terug, Agorákritos als een edel vaderlander, Démos
+een flinke Marathonstrijder, in plaats van een zwakke grijsaard,
+zooals vroeger. De eerste wordt in zijn nieuw ambt bevestigd, Kléon
+veroordeeld om aan de poorten der stad te gaan schreeuwen tegen
+badmeesters en lichte vrouwen.
+
+
+
+De Ridders is opgevoerd te Athene, in Februari 424 v. C. De dichter
+ontving voor dit stuk den eersten prijs, en overwon zijne twee
+mededingers, waaronder den talentvollen blijspelschrijver Kratinos.
+
+
+
+
+
+
+
+PERSONEN.
+
+
+Slaven van Volk (Démos).
+    Eerste Anonymus (Nikias)
+    Tweede Anonymus (Demosthenes)
+Een Paphlagoniër (Kléon).
+Agorákritos, worsthandelaar.
+Koor van Ridders.
+Volk (Démos), een oude heer.
+Stille Personen: Slaven (aan het einde van het stuk).
+
+
+
+De eerste acteur (Aristofanes zelf) speelt voor den worsthandelaar.
+
+De tweede acteur speelt voor Nikias, later voor den Paphlagoniër.
+
+De derde acteur speelt voor Demosthenes, later voor Volk.
+
+
+
+Het stuk speelt te Athene, vóór het huis van Volk.
+
+
+
+
+
+
+
+EERSTE TOONEEL.
+
+
+Men ziet het huis van den ouden Volk, daarvóór een slaaf (Nikias),
+die pijnlijk heen en weer loopt.
+
+Eerste Slaaf (Nikias), daarna Tweede Slaaf (Demosthenes).
+
+
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Tarátaratá, o wat een rampen, tátaratá!
+    Die nieuwgekochte beroerde Paphlagoniër
+    "Verderven hem de goden met z'n wanbeheer!"
+    Want sedert hij hier in het huis gedrongen is
+    Wordt ieder slaaf door hem geranseld, eeuwigdoor.
+
+(De tweede slaaf komt te voorschijn)
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Die allerberoerdste Paphlagoniër, weg met hem
+    En met z'n streken.
+
+Eerste Slaaf.
+
+                        Hoe maak jij het, ellendige?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Slecht, evenals jij.
+
+Eerste Slaaf.
+
+                         Kom dan maar hier, dan zullen wij
+    "Een duetje samen fluiten, Olympos nagebootst."
+
+
+Samen (fluitende).
+
+    Tu-tu, tu-tu, tu-tu, tu-tu, tutu, tutu!
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Vergeefs het klagen! Doen we niet beter en zoeken eerst
+    Een uitkomst voor ons beiden, zonder weegeklaag?
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Wat moet er gebeuren?
+
+
+
+Tweede Slaaf.
+
+                          Jij moet 't zeggen.
+
+Eerste Slaaf.
+
+                                              Neen, zeg jij 't!
+    Ik wil niet vechten.
+
+Tweede Slaaf.
+
+                         Bij Apol, ik evenmin.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    "Kunt gij niet raden wat mijn plicht te zeggen is?"
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Vat moed en spreek, als jij het zegt, zeg ik het ook.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Ik ben geen sladood! Vertel mij hoe ik het zeggen kan
+    Een beetje gemaniereerd, zooals Euripides.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Neen, neen, neen, neen, verkoop in 's hemels naam geen kool,
+    Maar zoek een middel om te ontvluchten aan dien heer.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Zeg dan: we-loopen, achter elkaar, precies als ik.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    We-loo-pen, daar, ik zeg het al.
+
+Eerste Slaaf.
+
+                                     Zeg dan daarna
+    Het woordje: weg, daarachter!
+
+Tweede Slaaf.
+
+                                  Weg!
+
+Eerste Slaaf.
+
+                                       Zóó is het goed!
+    Doe of je 't woordje langzaam aftrekt, en zeg eerst:
+    We-loopen-, daarna zeg je: weg, en dan heel gauw....
+
+Tweede Slaaf.
+
+    We-loopen, weg, we-loopen weg, we-loopen weg!
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Mooi zoo, niet waar!
+
+Tweede Slaaf.
+
+                         Jawel, bij Zeus! maar voor m'n huid
+    Voorspelt het mij een leelijke toekomst.
+
+Eerste Slaaf.
+
+                                             Wel, waarom?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Omdat bij dien aftrek licht m'n huid verloren gaat.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Het beste voor ons beiden dunkt mij nu te zijn
+    "Ons neer te werpen voor een heilig godenbeeld."
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Welk godenbeeld? geloof jij vast dat er goden zijn?
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Welzeker!
+
+Tweede Slaaf.
+
+              En wat is dan jouw bewijs daarvoor?
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Omdat ik gehaat ben bij de goden. Klopt dat niet?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Je overtuigt me. Maar 'k zoek tòch een andren weg!
+    Wat denk je, wil ik de zaak vertellen aan 't publiek?
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Dat is niet kwaad. We vragen één ding aan 't publiek,
+
+(tot het publiek gewend):
+
+    Om asjeblieft te laten blijken aan d'acteurs,
+    Als men pleizier heeft van onze verzen en ons spel.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Ik zal vertellen.
+
+(tot het publiek)
+
+                      Weet dan, publiek, we hebben 'n heer,
+    Heel boersch en driftig, 'n boonenverslinder, onbesuisd,
+    Meneer Volk van den Heuvel, een humeurigen ouweheer,
+    En 'n beetje doof. Die kocht op d'eersten van de maand
+    Een slaaf, Paphlagoniër, en leerlooier van beroep,
+    Maar ondertusschen een verduiveld grooten schelm.
+    Die kerel had den aard van ons oudje snel doorgrond,
+    Die beroerde Paphlagoniër! vleide onzen heer,
+    Hij streelde en likte, hij bedroog en kamde 'm op,
+    Met allerlei flikvlooierijen sprak hij zóó:
+    "Mijnheer Volk, neem 'n bad, maar eerst nog even één proces,
+    "Pak aan, en slik, en eet. Daar heb j' een kwartje vast!
+    "Wil ik je eten klaarzetten?"--Dan pakt hij weg
+    Wat een van ons al voor z'n heer heeft klaargemaakt,
+    En maakt zich lief. Zóó had ik eens verleden jaar
+    Een lekkren koek gebakken met Spartaansch beslag,
+    Maar hij kwam listig aangeloopen, pakte 'm weg,
+    En bood de roomtaart die ikzelf geslagen had!
+    Ons jaagt hij weg, en niemand anders mag zijn heer
+    Bedienen. Hij staat met een leêren krans op 't hoofd,
+    En jaagt, terwijl z'n meester eet, de sprekers weg.
+    Hij zingt orakels, en de ouwe orakelt meê.
+    Zoodra hij hem met Moeder de Gans heeft volgepropt,
+    Beginnen z'n kunsten. Al de slaven in het huis,
+    Belastert hij, en het gevolg is: slaag voor ons!
+    De Paphlagoniër loopt voortdurend woedend rond,
+    En stookt en kuipt, en roept op eens bij voorbeeld uit:
+    "Zie je wel hoe Hylas door mijn toedoen slagen krijgt?
+    "Houdt mij te vrind, of anders ga je kapot vandaag!"
+    En wij--moeten geven. Doen we 't niet, de ouwe geeft
+    Ons zeker dan nog tienmaal erger voor de broek.
+
+(tot den ander):
+
+    Dus laten wij maar gauw bedenken, beste vrind,
+    Wat weg ons nù te kiezen staat, en wie ons helpt.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Je vraagt, wat weg? We loopen weg, dat's ònze weg.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    O neen, want alles weet de Paphlagoniër,
+    Zelf ziet hij toe op alles. Met z'n eene been
+    Staat hij in Pylos, met z'n ander op de Pnyx.
+    Z'n beenen houdt hij altijd zóóver uit elkaar,
+    Dat feitelijk z'n achterste is in Gapenburg,
+    Z'n handen in Bedel-, en z'n geest in Stelenburg.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Dan is het best dat wij maar doodgaan!
+
+Tweede Slaaf.
+
+                                           Laat ons zien,
+    Hoe wij dan sterven kunnen vol van dapperheid.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Ja zeker, hoe te sterven vol van dapperheid?
+    Het beste is misschien, wij drinken stierenbloed.
+    Het meest bevalt me de dood nog van Themistokles.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Of ongemengden wijn, den goeden god ter eer,
+    Want daaruit volgt allicht een goed en wijs besluit.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Wat ongemengd? Dus is het jou om drank te doen?
+    Nam ooit een man, die dronken was, een wijs besluit?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Jij bent een echte geheelonthoudingsleuteraar.
+    Durf jij beweren dat de wijn 't verstand beneemt?
+    Is er soms iets, dat meer vermag, dan juist de wijn?
+    Kijk, als de menschen lekker aan het drinken zijn,
+    Dan worden ze rijk, ze winnen altijd hun proces,
+    Ze zijn gelukkig, en ze doen hun vrienden goed.
+    Breng mij ten minste drommels gauw een kan vol wijn,
+    'k Besproei mijn geest, en zal een groote wijsgeer zijn!
+
+Eerste Slaaf.
+
+    O hemel, wat bezorg j' ons nog met jouw gedrink!
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Breng 't gauw, m'n beste!
+
+(Nikias gaat het huis binnen)
+
+                              Zie hoe 'k achterover lig!
+    Ben 'k eenmaal dronken, dan bestrooi ik het tooneel
+    Met invalletjes en meeninkjes en plannetjes.
+
+(Demosthenes ligt achterover. Nikias komt terug met een kan en
+een beker).
+
+
+
+
+
+
+
+TWEEDE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden.
+
+
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Gelukkig maar, dat ik niet binnen ben betrapt,
+    Toen ik dien wijn stal!
+
+Tweede Slaaf.
+
+                            Wat doet de Paphlagoniër?
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Hij vrat zouten koeken, openlijk verkochte waar,
+    En snurkt nu dronken achterover op zijn leêr.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Komaan dan, schenk me gauw wat onvermengden wijn,
+    Om hier te plengen.
+
+Eerste Slaaf.
+
+                        Plengen wij den goeden God!
+
+(hij vult den beker, en reikt hem aan Demosthenes)
+
+    Drink, drink den rooden wijn gewijd aan Pramnos' god!
+
+(Demosthenes drinkt)
+
+Tweede Slaaf.
+
+    O goede god, van u koom' wijsheid, niet van mij!
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Wat is er nu nog meer te doen?
+
+Tweede Slaaf.
+
+                                   Steel drommels gauw
+    De orakels, die de Paphlagoniër binnen heeft,
+    Zoolang hij slaapt.
+
+Eerste Slaaf.
+
+                        Het zal gebeuren, maar ik vrees
+    Dat dan op eens uit den goeden god een slechte groeit.
+
+(Hij gaat naar binnen)
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Komaan, ik zet den kan vol wijn weer aan den mond.
+
+(Nikias komt met een rol terug)
+
+
+
+
+
+
+
+DERDE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden.
+
+
+
+Eerste Slaaf.
+
+    De Paphlagoniër ligt ronkend neêr en stinkt,
+    Hij merkte niet dat ik het heilig orakel stal,
+    Dat hij zoo trouw bewaarde.
+
+Tweede Slaaf.
+
+                                'n Slimme guit ben jij!
+    Geef hier, laat mij het lezen. En schenk jij mij in,
+    Een beetje gauw. Laat mij eens zien, wat staat er in?
+    O gulden spreuken! reik mij gauw den beker aan.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Laat zien, wat zegt 't orakel?
+
+Tweede Slaaf.
+
+                                   Schenk me nóg eens in.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Is dat één van de spreuken "Schenk me nòg eens in?"
+
+Tweede Slaaf.
+
+    O Bakis!
+
+Eerste Slaaf.
+
+             Wat is er?
+
+Tweede Slaaf.
+
+                        Kerel, schenk me nòg eens in!
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Ik denk dat die Bakis nog al diep in 't glaasje keek.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Vervloekte Paphlagoniër, heb je dit bewaard,
+    't Orakel vreezend dat je zelf betrof?
+
+Eerste Slaaf.
+
+                                           Hoe dan?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Omdat er duidelijk staat, dat hij verloren is.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Wat zeg je?
+
+Tweede Slaaf.
+
+                Kijk eens, duidelijk staat het in de spreuk
+    Dat er allereerst een vlashandelaar is opgestaan,
+    Die al de zaken van den staat besturen zal.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Eén handelaar dus. En wat komt er dan? Spreek op.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Een schapenhand'laar zal daarna de tweede zijn.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Twéé handelaars dus. Wat gebeurt er dan met dien?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Hij zal besturen, tot er nòg een beroerder vent
+    Dan hij zal komen, en dan gaat hij op de flesch.
+    Dán komt er een hand'laar in huiden, een Paphlagoniër,
+    Een dief, een schreeuwer, met 'n stem als 'n waterval.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Moet dan de schapenverkooper weêr te gronde gaan
+    Door een leêrverkooper?
+
+Tweede Slaaf.
+
+                            Zeker.
+
+Eerste Slaaf.
+
+                                   Wat een ongeluk!
+    Zou er soms niet nòg een andre verkooper ergens zijn?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Er is er nog één, die kerel heeft een prachtig vak.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Wat voor een beroep?
+
+Tweede Slaaf.
+
+                         Moet ik het zeggen?
+
+Eerste Slaaf.
+
+                                             Ja, bij Zeus!
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Een worstverkooper zal het zijn, die hèm verdrijft.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Een worstverkooper? Bij Poseidon, wat een vak.
+    Waar zullen wij dat mannetje eens zoeken gaan?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Wij gaan hem zoeken!
+
+(Er verschijnt een worstverkooper of beulingventer, met een plank,
+en worsten dragende).
+
+Eerste Slaaf.
+
+                  Kijk, daar komt hij waarlijk aan,
+    Hoe godstoevallig! naar de markt!
+
+Tweede Slaaf.
+
+                                      O beste vrind,
+    O worstverkooper, heerlijke kerel, kom bij ons,
+    Kom op 't tooneel, en red geheel de stad en ons!
+
+
+
+
+
+
+
+VIERDE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden. De worstverkooper.
+
+
+
+Worstverkooper.
+
+    Wat is er? Waarom roep je?
+
+Tweede Slaaf.
+
+                               Kom toch hier, en hoor
+    Hoe'n welgelukzalig en voorspoedig man je bent.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Zeg, neem jij hem maar dadelijk z'n worstplank af.
+    Vertel hem dàn, wat het orakel hem voorspelt,
+    En ik ga op post staan bij den Paphlagoniër.
+
+                                                             (Nikias af)
+
+
+
+
+
+
+
+VIJFDE TOONEEL.
+
+
+Demosthenes. De worstverkooper.
+
+
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Kom, leg jij eerst maar je bagaadje op den grond,
+    En groet daarna eerbiedig d'aarde en de goôn.
+
+Worstverkooper (legt z'n boel neer).
+
+    Ziedaar. Wat is er?
+
+Tweede Slaaf.
+
+                        O gelukkige, rijke man!
+    In 't heden niets, maar morgen overmachtig groot!
+    "O hertog van het zalige Atheensche volk!"
+
+Worstverkooper.
+
+    Laat jij me liever darmen schoonmaken, beste vrind,
+    En beuling verkoopen. Waarom hou je me voor den gek?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Wat voor een beuling, gekke kerel? Kijk 't publiek!
+    "Ziet gij geschaard der volken rijen?"
+
+Worstverkooper.
+
+                                           Ja, dat zie 'k.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    "Van al die scharen zult gij zelf de hertog zijn,"
+    En van de markt, en van de havens, en de Pnyx,
+    Den raad zal je trappen, klein zal je houden de generaals,
+    En binden en boeien, en vrouwen pakken op 't stadhuis.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik?
+
+Tweede Slaaf.
+
+        Jij, welzeker! je ziet nog niet eens je heele macht.
+    Stap op het tooneel, ga op je eigen worstplank staan.
+    Zie d'eilanden die in een kring gelegen zijn.
+
+Worstverkooper (doet dit).
+
+    Die zie ik.
+
+Tweede Slaaf.
+
+                De handelsplaatsen en de schepen ook?
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik zie ze.
+
+Tweede Slaaf.
+
+               Ben je dan niet een overgelukkig man?
+    Kijk nu eens met je rechteroog naar Karië,
+    En met je linker moet je tot Karthago zien.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik verrek m'n oogen, noem je dat soms m'n geluk?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Dat niet, maar alles wordt op ùwen wenk verkocht.
+    Gij wordt in waarheid, zóó als 't oud orakel zegt,
+    Een man van aanzien.
+
+Worstverkooper.
+
+                         Zeg mij eerst, hoe zal ik ooit
+    Van aanzien worden, als ik niets dan worst verkoop?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Juist dàt is de reden dat j' een man van aanzien wordt,
+    Je komt van de markt, je fopt de menschen, bent brutaal.
+
+Worstverkooper.
+
+    Maar 'k vind niet dat ik zelf zoo'n aanzien waardig ben.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Wat zeg je? vindt je zelf niet dat j' een rang verdient?
+    Het komt me voor dat jij jezelven heel goed kent.
+    Ben je soms van nette ouders?
+
+Worstverkooper.
+
+                                  Bij de goden, neen!
+    Dat zou 'k je kunnen leeren....
+
+Tweede Slaaf.
+
+                                    Zalig is dan uw lot,
+    Dan zijt g' uitnemend voor het staatsbestuur geschikt.
+
+Worstverkooper.
+
+    Maar beste man, 'k bezocht niet eens de lagere school,
+    De letters ken ik, maar ik schrijf ze als een smid.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Het eenige nadeel is dat je nog een beetje schrijft!
+    Om 't volk te leiden heeft men nù geen lagere school
+    Meer noodig, en ook geen menschen meer van goed fatsoen,
+    Wèl dommen en schaamteloozen! Weiger niet het lot,
+    Dat in 't orakel door de goôn is voorbeschikt.
+
+Worstverkooper.
+
+    Hoe zijn de woorden van 't orakel?
+
+Tweede Slaaf.
+
+                                Bij de goden! mooi,
+    Heel dubbelzinnig en heel wijsgeerig is voorspeld:
+    "Doch als de aadlaar van leêr, kromsnavelig, met zijn gebekte
+    "Den bloeddorstigen draak, den heer Domkop, vreeslijk gepakt heeft,
+    "Dan gaat meteen ook uw stank, Paphlagonische looier, verloren,
+    "Aan de verkoopers van worst schenkt macht en aanzien de godheid,
+    "Wen ze niet liever besluiten om steeds dóór worst te verkoopen."
+
+Worstverkooper.
+
+    Slaat dàt nu op mij? leg dat ereis uit, m'n beste vrind.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    "Adelaar van leêr" is de Paphlagoniër dien je kent.
+
+Worstverkooper.
+
+    En wat is "kromsnavelig?"
+
+Tweede Slaaf.
+
+                              Dat heeft ongeveer den zin,
+    Dat hij met zijn handen, als een snavel, alles gapt.
+
+Worstverkooper.
+
+    En wat is de "draak?"
+
+Tweede Slaaf.
+
+                          O, dat is duidelijk als de zon.
+    Een draak is lang, en ook een worst is altijd lang,
+    En bloed verslindt een worst zoowel als iedre draak.
+    Hij meent dus dat de draak den leêren adelaar
+    Zal overwinnen, "wen hij niet geeft om zijn geklets."
+
+Worstverkooper.
+
+    Dat wen, daar kan ik aan wennen! maar ik sta verbaasd,
+    Hoe iemand als ik het heele volk regeeren kan!
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Een makkelijk werkje! Ga maar door met je beroep!
+    Haal alle zaken, of het een worst is, door mekaar,
+    Ja alles, en geef altijd maar aan 't volk zijn vet,
+    Dan houdt je het zoet met woordjes uit de keukentaal.
+    Volksleiderstalenten heb je overigens genoeg:
+    Een stem als een oordeel, lage komaf, aan de markt gewend,
+    Dat 's alles wat er voor een staatsman noodig is!
+    Het Delfisch orakel, en de andre, stemmen saam.
+    Zet gauw een krans op, en offer aan God Domkop nu!
+    Overwin dien andren kerel.
+
+Worstverkooper.
+
+                               Maar wie staat mij bij
+    In dit gevecht? de goede standen zijn bang voor hem,
+    En 't arme volk, dat rilt en beeft al voor z'n stem.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Er zijn nog duizend ridders, heele flinke lui,
+    Die haten hem, en helpen ù door dik en dun,
+    Dan verder alle burgers die ontwikkeld zijn,
+    En van het publiek hier ieder die fatsoenlijk is,
+    En ik met hen, en de godheid zelf zal mèt u zijn.
+    Wees maar niet bang, z'n tronie is niet nagevolgd!
+    Geen van de kappers heeft, uit pure vrees voor hem,
+    Z'n masker durven maken. Toch zal iedereen
+    Hem gauw herkennen. Het publiek is slim genoeg.
+
+(De Paphlagoniër komt naar buiten).
+
+Worstverkooper.
+
+    O wee, o wee, daar komt de Paphlagoniër.
+
+
+
+
+
+
+
+ZESDE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden. De Paphlagoniër.
+
+
+
+Paphlagoniër.
+
+    Je zult er geen pleizier van hebben, bij de goôn.
+    Dat jullie tegen 't volksbestuur zoo samenzweert!
+    Wat moet hier toch die beker uit Chalkidike?
+    Jelui wilt zeker den afval der Chalkidiërs?
+    Naar den donder, naar den bliksem, ontrouw slaventuig.
+
+Tweede Slaaf.
+
+(tot den worsthandelaar)
+
+    Wat vlucht je? waarom blijf je niet? o edele
+    Koopman in worsten laat den staat niet in den steek!
+
+(tot het koor:)
+
+    Komt te hulp, o eedle ridders. Simon en Panaetios!
+    Nu is 't tijd, rukt allen aanstonds naar den rechtervleugel op!
+
+(tot den worstverkooper)
+
+    Zie, men nadert. Op, verdedig u en keer terstond weerom!
+    Uit dien stofwolk kunt gij leeren dat men oprukt allen saam!
+    Kom te hulp dan, en verdrijf hem, jaagt hem samen op de vlucht!
+
+(De worsthandelaar keert terug, en valt met Demosthenes samen den
+Paphlagoniër aan, terwijl het koor de dansplaats binnentrekt).
+
+(Het koor van 24 ridders trekt, in twee deelen gesplitst, de dansplaats
+binnen).
+
+
+
+
+
+
+
+ZEVENDE TOONEEL.
+
+
+De vorigen. Het koor.
+
+
+
+Koor (eerste halfkoor).
+
+    Sla den schelm, den grooten deugniet, ridderstandbezwadderaar,
+    Tollenaar, slokop en vraatziek, alverslinder als een kolk,
+    Ja, een schelm, een schelm der schelmen; dikwijls dient dat woord
+                                                                 gezegd,
+    Sla hem, geef hem op zijn baadje, en gooi alles op den kant,
+    Haat hem, zooals wij hem haten, val hem aan en schreeuw maar toe,
+    Laat hem niet den dans ontsnappen, want geen uitweg is hem vreemd,
+    En hij zal zijn biezen pakken als de slimme Eukrates.
+
+De Paphlagoniër.
+
+    O, mijn beste heeren rechters, kwartjesvinders zooals ik,
+    Die ik help aan uw bestaantje, 't zij ik recht of onrecht schreeuw,
+    Komt te hulp, ik word geslagen door een samenzweerderstroep!
+
+Koor (tweede halfkoor).
+
+    Dat verdien je, staatsgeldvreter, vóór het lot nog heeft beslist!
+    Jij, die alle ambtenaren uitknipt als een stuk citroen,
+    En bevoelt als waren 't vruchten, rijp of onrijp naar den tast,
+    En als je iemand hebt gevonden, die bij de bondgenooten hoort,
+    Haal j' 'm uit den Chersonesos, en je pakt terstond hem aan,
+    Tot j' 'm onder hebt gekregen en geheel vernietigd hebt!
+    Jij! je aast op alle burgers, die nog dommer zijn dan jij,
+    Mits ze rijk zijn, niet fatsoenlijk, komen ze in je kraam te pas!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ga jelui mij óók vervolgen? Juist voor jullie krijg ik slaag!
+    Want ik wou juist voor gaan stellen, dat het méér dan billijk is
+    Om een standbeeld op te richten voor den dapp'ren ridderstand.
+
+Koor.
+
+    Wat een zwetser, wat een draaier! Zie je niet, hoe hij ons fopt,
+    Ons trakteert als oude kerels, altijd zich in bochten draait?
+    Mocht hij even overwinnen, toch is 't gauw met hem gedaan,
+    Want wij stooten als de bokken, en verplett'ren hem het been.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Staat, ik roep u ten getuige, hoe 'k door beesten word vertrapt.
+
+Koor.
+
+    Schreeuw maar door, dat is het middel dat je macht schonk in den staat!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik zal schreeuwen, door mijn schreeuwen drijf ik jullie op de vlucht!
+
+Koor.
+
+    Schreeuw eens harder dan deze kerel, dan verdien je een hoera!
+    Maar kan hij brutaler schreeuwen, dan wacht ons de zegekoek!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Deze kerel? Ik verdenk hem, 'k breng hem daadlijk voor 't gerecht,
+    Want hij levert aan den vijand drijvend materiaal van soep!
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik zal jòu voor den rechter brengen, jij die met een leege maag
+    Op 't stadhuis komt, en er uitloopt met een dikken vollen buik!
+
+Tweede Slaaf.
+
+    O, hij smokkelt verboden waren, zeker brood en vleesch en visch!
+    Perikles had dát niet noodig, die gaf nooit zoo'n ergernis.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Jij gaat zeker naar den bliksem.
+
+Worstverkooper.
+
+    Als jij schreeuwt, ik driemaal harder.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik zal schreeuwen dat je omvalt.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik zal buldren dat je dondert.
+
+Paphlagoniër.
+
+    'k Klaag je aan, als je gaat dienen.
+
+Worstverkooper.
+
+    Als een hond laat ik je grienen.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik ontmasker je als zwetser.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik zal jou het beentje lichten.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Heb je lef om m' aan te kijken?
+
+Worstverkooper.
+
+    Wat? mijn ouders zijn jou gelijken!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik vermoord je, als je durft kikken.
+
+Worstverkooper.
+
+    'k Stop je in mest en laat je stikken.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik ben 'n dief--durf jij 't beweren?
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik kan stelen--dieven leeren--
+    En nog valsche eeden zweeren!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Op mìjn terrein durf jij je wagen?
+    'k Zal je voor den raad doen dagen,
+    'k Zal je met belasting plagen,
+    Dat je je leugen en valschen eed,
+    Alles uit je darmen zweet!
+
+Koor.
+
+    Aaklige vent,
+    Dief zonder end,
+    En schreeuwer, je bent--mislijk!
+    Jou en je kliek
+    Kent het publiek,
+    Je schreeuwt je nog ziek--gewislijk!
+
+    Ambtenarentractementen
+    En belastingdocumenten,
+    Advokaten en kliënten,
+            Weten hoe brutaal je bent,
+    Van je schreeuwen en je knoeien,
+    Je bedillen en bemoeien,
+    Doe j' Athene overvloeien,
+            Alles raakt hier op z'n end.
+
+Aanvoerder van het koor.
+
+    Jij hebt met je stemgebulder heel Athene leeggepompt,
+    En gelijk een visscher azend kijk je naar belasting uit!
+
+Paphlagoniër.
+
+    'k Ben allang reeds op de hoogte, wie mij dat toch heeft gelapt.
+
+Worstverkooper.
+
+    Zooals jij in 't schoenenlappen, zoo ben ik in 't worstenvak.
+    Jij die huid van slechte beesten handig te versnijden weet
+    En dan rondvent aan de boeren, of het dikke zolen zijn,
+    Voordat één dag is verloopen, is het leêr al uitgezet!
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Zeus zal m'n getuige wezen, dat heeft hij ook mij gelapt,
+    Al de lui van mijn gemeente en m'n vrienden lachten m' uit,
+    Vóór ik Pergase bereikte zwom ik reeds in iedren schoen.
+
+Koor.
+
+    Kléon! je bent
+    Zoo'n slimme vent,
+    Want 't is bekend
+    Sinds eeuwen:
+    Nu en altijd,
+    Gepeupel leidt
+    Brutaliteit
+    En schreeuwen!
+
+Aanvoerder van het koor.
+
+    Door je invloed in Athene melk je iedren vreemdeling,
+    Als hij 't ziet, vergaat van woede 't zoontje van Hippódamos.
+
+Koor.
+
+    Maar er is een vent gekomen,
+    Die voor jou niet hoeft te schromen,
+    Die jou spoedig heeft genomen,
+            Veel gemeener nog dan jij,
+    Ik verheug mij in zijn boosheid,
+    Want door listen en door loosheid,
+    En door sluwe schaamteloosheid
+            Dringt hij jou geheel op zij!
+
+Aanvoerder van het koor.
+
+    Kom jij nu, ridder van de worst, en toon je fluks een kerel,
+    Toon ook dat een beschaafde man nu niets meer heeft te zeggen.
+
+
+
+
+
+
+
+ACHTSTE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden.
+
+
+
+Worstverkooper.
+
+    Verneemt dan allen uit mijn mond, wat dát is voor een burger!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Laat mij toch gaan.
+
+Worstverkooper.
+
+                    Ik zeker niet, 'k stam uit Jan Rap als uwees!
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Als hij niet buigt, zeg dan er bij dat j' ouders ook Jan Rap zijn!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Laat mij nu los.
+
+Worstverkooper.
+
+                     Bij Zeus!
+
+Paphlagoniër.
+
+                               Bij Zeus!
+
+Worstverkooper.
+
+                                         Neen, nooit, bij god Poseidon!
+
+(Zij vechten)
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik barst van woede en ergernis.
+
+Worstverkooper.
+
+                                    Dàt zal ik je zelfs niet toestaan!
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Sta, bij de goden, hem toch toe van ergernis te stikken!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Wie geeft je zoo'n brutaliteit om tegen mij te spreken?
+
+Worstverkooper.
+
+    Omdat ik spreken kan als jij, en lekkre soep kan koken.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Jij spreken? weet je wat je kan? wanneer er in je handen
+    Een stuk rauw vleesch gevallen is, dàt kan je goed behandelen.
+    Met jou is het precies gegaan als met de meeste menschen.
+    Als jij tegen een mindren man 'n procesje hebt gewonnen,
+    Dan loop je nachten over straat en leutert tegen je zelven,
+    Drinkt niets dan water, schettert hard, verveelt je beste vrienden,
+    En denkt dan dat je een spreker bent. Je bent een groote domkop.
+
+Worstverkooper.
+
+    En wat heb jij gedronken dan, zoodat geheel Athene
+    Z'n mond moet houden en alleen naar jou geschetter luistert?
+
+Paphlagoniër.
+
+    Wie stel je over tegen mij? 'k Ben iemand die in staat is
+    Om na een lekker vischdiner, met echten wijn beklonken,
+    De veldheers, die in Pylos zijn, als snollen te behandelen.
+
+Worstverkooper.
+
+    En ik kan 'n heelen ossenmaag met darmen van een varken
+    Inslokken, en het vet daarna, met ongewasschen handen,
+    En dàn nog al de redenaars, en Nikias, overdond'ren.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Al wat je zegt bevalt me wel, maar één ding valt me tegen,
+    Dat als jij aan de regeering komt, jij 't vet alleen wilt slurpen.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Jij zult geen snoeken eten, en de Milesiërs verjagen.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik eet een beest z'n pooten op, en pacht dan zilvermijnen.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik spring op eens, en met geweld breng ik den raad ten onder.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik stop je achterste als een worst, en sla je op je donder.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Jou pak ik eerst bij 't achterste, en sleur je dan voorover.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Dan pak je zeker mij meteen, jou godvergeten roover.
+
+(Zij vechten)
+
+Paphlagoniër.
+
+    'k Laat je krom sluiten in de boeien.
+
+Worstverkooper.
+
+    Als deserteur laat ik je bloeien.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik zal je looien met gemak.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik zal je villen als een zak.
+
+Paphlagoniër.
+
+    'k Hang je op aan huid en velletjes.
+
+Worstverkooper.
+
+    En ik hak je tot frikadelletjes.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Al je oogharen pluk ik uit.
+
+Worstverkooper.
+
+    En ik snijd je den krop uit je snuit.
+
+Eerste Slaaf.
+
+    Behandel hem, goddorie, maar
+    Precies of hij een varken waar'!
+    Sla hem een spijker in den snuit,
+    En haal daarna zijn tong er uit,
+    Wanneer aldus het heele dier
+    Gespalkt is op de kunstmanier,
+    Dan onderzoek je of een wrat
+    Te zien is op zijn varkensgat.
+
+Koor.
+
+    Leve de man,
+    Heet op de pan,
+    Die hèm nog kan
+            Bedwingen,
+    Die door zijn mal
+    Gebrul en gebral
+    Kléon nog zal
+            Verdringen!
+
+    't Was geen kwaad experimentje,
+    Om een nòg grooter schreeuwtalentje,
+    Om een nòg gemeener ventje
+            Uit te sturen in den strijd--
+    Kom, en sla hem op zijn baadje,
+    Geef hem niet het halve maatje,
+    Want de dwingland in ons staatje
+            Heeft het bijna afgeleid.
+
+Aanvoerder van het koor.
+
+    Want wanneer je hem maar éénmaal in de worsteling verzwakt,
+    Toont hij zich een laffen kerel, o ik ken z'n waren aard.
+    En zoo'n lafaard heeft waarachtig nog z'n heele leven lang
+    Voor een flinken vent gegolden! hij sneed riemen van andermans leêr!
+    Hij houdt nu de korenaaren van 't vijandelijk korenveld
+    Hier gevangen, en steekt later al hun losgeld in z'n zak.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik ben niet bevreesd voor jullie, zoolang als de raad nog leeft,
+    En zoolang van alle spelers Volk het domste bakkes heeft.
+
+Koor.
+
+    Met z'n gesnoef
+    Wil ons de boef
+    Nù nog den loef
+        Afsteken!
+    Glad als een aal,
+    Altijd brutaal
+    Is nog zijn taal
+        Gebleken!
+
+Aanvoerder van het koor.
+
+    'k Haat je erger dan de dekens, waar Kratinos zich in bevuilt,
+    Erger dan de slechte drama's, waar vriend Morsimos in huilt!
+
+Koor.
+
+        Jij, die als een ontaarde bij
+        Kruipt en gonst in alle zaken,
+        En je honing tracht te maken
+        Uit de bloem der omkooperij!
+    Moge 't slechtverworven eten op 't stadhuis ook slecht je smaken!
+        Mocht het lot ons zóó iets schenken,
+        Mocht jij raken in den druk,
+        Dan zou ik een lied bedenken:
+        "Laat ons klinken, laat ons drinken,
+        Laat ons juichen van geluk!"
+
+Aanvoerder van het koor.
+
+Ja, 'k wed, de zoon van Bulias, de meisjesgek op jaren,
+Spant jou ter eere nog Apol en Bacchos op z'n snaren.
+
+
+
+
+
+
+
+NEGENDE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden.
+
+
+
+Paphlagoniër.
+
+    Mij zult ge, bij Poseidon, nooit in driestheid overwinnen,
+    Of ik zal geen vergaadring meer met offerdienst beginnen!
+
+Worstverkooper.
+
+    En ik zweer bij de oorvijgen, die ik als jongen talrijk
+    Gekregen heb, en bij het mes waar 'k mee kan bekkesnijden,
+    Dat ik het van je winnen zal, want anders was ik zeker,
+    Met hondebrokken opgevoed, zoo'n kerel niet geworden!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Met hondebrokken opgevoed? Ik draag hier al sinds tijen
+    Den eernaam Hondsvot, en durf jij een hondsvot gaan bestrijen?
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik ben een boef van d' echte soort, als jongen al een boefje,
+    Want toen heb ik de slagers al bestolen met een foefje:
+    "Kijk, zie je daar die zwaluw niet? 't wordt lente, boerenkinkel!"
+    Riep ik, en keken zij, dan stal ik 't vleesch hun uit den winkel.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Jij bent een handig brokje vleesch, en wijs en onverschrokken,
+    Als d'ander slâ in 't voorjaar eet, steel jij de voorjaarsbrokken!
+
+Worstverkooper.
+
+    Dat deed ik meestal ongemerkt, maar snapten mij die heeren,
+    Dan ging ik, in elkaar gehurkt, bij hoog en laag aan 't zweeren;
+    Zoodat, toen eens een spreker zag, hoe ik ze had bedrogen,
+    Hij uitriep: "Kijk, die jongen wordt nog eens bij 't volk een hooge!"
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Dat heeft hij drommels goed voorspeld, en 't was dan ook geen wonder,
+    Je was meineedige en een dief, en 't vleesch zat in je donder!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik leer je d' onbeschaamdheid af, eerst jou en dan den ander,
+    Ik stort te voorschijn als een groot en schitterend tegenstander,
+    En 'k zal de aarde en de zee ondersteboven keeren!
+
+Worstverkooper.
+
+    En ik haal eerst mijn worsten in, die jij zou kuljoneeren,
+    En daarna vaar ik tegen je uit en zal je mores leeren.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Wanneer je scheepje lek mocht gaan, zal ik op 't ruim wel passen!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Geloof jij dat je ongestraft, bij Demeter! vijf talenten
+    Van d'arme Atheners stelen kunt?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Pas op en vier je schoot wat!
+    Hij blaast als de noordoostenwind! Straks regent het processen.
+
+Worstverkooper.
+
+    Jij hebt uit Potidaea tien talenten vast gestolen!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Wat zou dat? aas jij soms op één, om dan je mond te houen?
+
+Tweede Slaaf
+
+(tot den Paphlagoniër).
+
+    Hij stak er graag één in zijn zak.
+
+(tot den worsthandelaar)
+
+                                       Laat schieten maar je touwen!
+    De eerste storm is nu bedaard!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Jij gaat met een vierdubbel proces
+    Van honderd talenten op de flesch.
+
+Worstverkooper.
+
+    Als deserteur krijg je twintig er bij,
+    En duizend wegens oplichterij!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Jij bent gesproten uit een geslacht,
+    Dat door de goden is veracht!
+
+Worstverkooper.
+
+    Jouw grootvader liep hier in 't land
+    Gewapend achter 'n dwingeland!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Mijn grootvaâr? van wien stam ik af?
+
+Worstverkooper.
+
+    Van vrouwendienaars, laag en laf!
+    Want ik weet zeker dat hij was
+    In dienst van de vrouw van Hippias,
+    Haar naam? herinner ik mij wel,
+    Die klonk zoo iets als "juffrouw Vel."
+
+Paphlagoniër.
+
+    Je bent een schelm.
+
+Worstverkooper.
+
+    Je bent een schurk.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Sla flink er op.
+
+Paphlagoniër (schreeuwende).
+
+    Mijn arme kop,
+    'k Val in een samenzweerdersstrop!
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Je ranselt hem aan allen kant,
+    Met darmen en met ingewand,
+            Zoodat het kraakt en knettert,
+    Zóó wordt het best een vent gestraft,
+            Die altijd schreeuwt en schettert!
+
+Aanvoerder van het koor.
+
+    O allerdapperste stuk vleesch, o held der heldenscharen,
+    Voor ons en voor geheel den staat de redder in gevaren,
+    Wat heb je mooi, met mannentaal en flink, dien man verslagen,
+    Hoe kan mijn vreugd genoegzaam van uw eer en roem gewagen?
+
+
+
+
+
+
+
+TIENDE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden.
+
+
+
+Paphlagoniër.
+
+    Het was me niet ontgaan, dat jullie de heele zaak
+    Heel netjes in elkaar getimmerd hadt,
+    Maar ik wist wat te beklinken en te spijkeren was.
+
+
+
+Worstverkooper.
+
+    't Ontgaat me óók niet, al wat jij in Argos doet,
+
+(tot het publiek:)
+
+    Hij maakt ons schijnbaar het volk van Argos tot bondgenoot,
+    Maar steunt daar op eigen houtje de Lacedæmoniërs.
+
+Tweede Slaaf
+
+(tot den worstverkooper)
+
+    Kan jij ook niet tegen hem spreken als een timmerman?
+
+Worstverkooper
+
+(tot den Paphlagoniër).
+
+    Ik weet wel, hoe die dingen samengeklonken zijn,
+    Zij worden bedisseld ten bate van de gevangenen!
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Goed zoo! spreek jij van "smeden" als hij "spijkeren" zegt!
+
+Worstverkooper.
+
+    De mannen van daar, die hameren mee aan 't zelfde slot.
+    Al biedt je mij nóg zooveel goud of zilvergeld,
+    Al stuur je je vrienden, toch verhinder je mij niet
+    Om dat bekend te maken aan 't Atheensche volk.
+
+Paphlagoniër.
+
+    En ik zal daadlijk mij begeven naar den raad,
+    En daar vermelden hoe gij allen samenzweert,
+    En hoe gij 's nachts hier op den burg tezamenkomt,
+    En hoe gij aan den koning der Persen ons verraadt,
+    En--hoe j'ons kaas wilt geven uit Boeotië!
+
+Worstverkooper.
+
+    Hoe duur zou wel die kaas zijn uit Boeotië?
+
+Paphlagoniër.
+
+    Bij Herkules! 'k zal maken dat je onderligt!
+
+                                                                   (Af.)
+
+
+
+
+
+
+
+ELFDE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden, behalve de Paphlagoniër.
+
+
+
+Aanvoerder van het koor.
+
+    Toon nu eens je beleid en je stoutmoedigheid!
+    Als 't waar is dat je vroeger, zooals je zelf vertelt,
+    In elkaar gehurkt gestolen vleesch verstoppen kondt--
+    Dan loop je nu ook drommels gauw naar 't raadsgebouw,
+    Want hij 's daar binnengevallen, en hij dient terstond
+    Al buldrend tegen allen een valsche aanklacht in.
+
+Worstverkooper.
+
+    Dan ga ik, vuil als ik ben, maar toch leg ik nog eerst
+    M'n darmen en m'n messen hier op den grond ter neer.
+
+(Hij legt alles af)
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Daar heb je olie, wrijf er eerst je nek mee in,
+    Dan glijdt daartegen de heele valsche aanklacht af.
+
+Worstverkooper.
+
+    Uitmuntend! jij hoort zeker thuis in 't turnlokaal.
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Slik ook dit nog naar beneden.
+
+(Hij geeft hem knoflook)
+
+Worstverkooper.
+
+                                   Waarvoor dient me dat?
+
+Tweede Slaaf.
+
+    Door knoflook te eten zal j' een beter kemphaan zijn.
+    Kom, spoed je voort.
+
+Worstverkooper.
+
+                         Dat doe ik al.
+
+Tweede Slaaf.
+
+                                        En denk er aan:
+    Je bijt en lastert, je eet z'n hanekam maar op,
+    Als dàt gedaan is, kom je hier weer in galop!
+
+(De worstverkooper gaat naar de stad, de slaaf gaat het huis binnen).
+
+Koorlied.
+
+    Ga henen met vreugd, en handel vrij
+    Tot blijdschap en voldoening van mij,
+    500 Zeus zelf bescherme uw paden,
+    En als d'overwinning eens is behaald,
+    Dan komt gij terug, en zegepraalt,
+        Met kransen bestrooid en beladen!
+
+De aanvoerder van het koor
+
+(tot de toeschouwers)
+
+    En gij! verleent ons aandachtig gehoor, als wij naderen met anapesten,
+    Gij, die bij de feesten verschillende zangen van velerlei Muse
+    gehoord hebt!
+
+(Het koor wendt zich naar het publiek)
+
+Parabase.
+
+    Als eertijds een van het oude geslacht, als een vroegere
+                                                       blijspelendichter
+    Ons verzocht om naar het publiek toegewend zijne verzen te gaan
+                                                             reciteeren,
+    Niet licht verwierf hij die gunst van ons; maar thans is de dichter
+                                                            het waardig,
+    Omdat hij veracht wie bij ons is veracht, en omdat hij de waarheid
+                                                          durft spreken,
+    En dapper op Typhon zelf losgaat, en het onweêr waagde te tarten.
+    Maar dàt, waar velen verbaasd over zijn, die verwonderd mij vroegen
+                                                         naar d'oorzaak,
+    Waarom hij niet vroeger een koor heeft verzocht, om zelf zijn
+                                                  tooneelstuk te spelen,
+    Dàt droeg hij ons op te verklaren aan u. Ik heb--aldus sprak de
+                                                               dichter--
+    Niet uit domheid zóó met mijn verzen gedraald, maar ik huldigde
+                                                       altijd de meening
+    Dat er niets op aarde zoo moeilijk was als een blijspel goed te
+                                                              vertoonen.
+    Veel minnaars verdringen zich om haar gunst, maar de Muse schenkt
+                                                       weinigen toegang.
+    En de dichter, publiek! heeft uw aard doorgrond, hoe gij jaarlijks
+                                                   verandert en wisselt,
+    Hoe gij altijd de vroegere dichters verzaakt, zoodra hen d'ouderdom
+                                                                 nadert:
+    Hij weet wat met Mágnes eens is geschied, toen leeftijd zijn lokken
+                                                             vergrijsde,
+    Die zoo menigen wapentros heeft gesticht, als hij won in den edelen
+                                                                wedkamp,
+    Die met wiss'lende tonen uw oor heeft gestreeld--met lierzang--met
+                                                           kwinkeleeren,
+    Met Lydisch gefluit--met wespengeluid--die met kikkergekwaak u
+                                                          gedoopt heeft,
+    En die tòch niet altijd u kon voldoen, en als grijsaard, niet toen
+                                                           hij jong was,
+    Door ù is versmaad, omdat hij te tam, te gematigd was in zijn
+                                                               spotlust!
+
+    Ik herinner den dichter Kratinos u ook, die van lof overstroomd en
+                                                              van glorie
+    Door uw veld als een bergstroom rolt, poëzie! en platanen en machtige
+                                                                   eiken
+    Met wortel en tak op den grond doet slaan--zóó velt hij zijn vijand
+                                                              ter neder,
+    Dat bij ieder feestmaal zijn lied weerklonk: "Godin Geefgraag met
+                                                      vijgenpantoffels!"
+    En "Bouwmeesters van kunstrijken zang"--zóó bloeide zijn naam in
+                                                                 Athene.
+    Doch thans? Geen meelij vervult uwe borst, als hij treurt en zeurt
+                                                         in zijn verzen,
+    Wanneer bij het tokkelen weigert zijn luit, als de klanken verdwenen
+                                                            van vroeger,
+    En valsch weerklinkt de geheiligde snaar!--Thans dwaalt hij als
+                                                  grijsaard in 't ronde,
+    Aan Kónnos gelijk, en "verdord is zijn krans, en hij gaat aan zijn
+                                                   dorst nog te gronde!"
+    Hem paste de staatsdrank op het stadhuis, den zoo dikwerf schittrend
+                                                              bekroonde,
+    Dan zeurde hij niet, en zat glansrijk hier bij den priester van
+                                                           god Dionysos.
+
+    Zie Krátes eens, wat moest hij van u ook al grillen en luim
+                                                            ondervinden!
+    Wiens kunst leek op een eenvoudig ontbijt, dat hem luttele
+                                                      inspanning kostte,
+    Die met nuchteren smaak u een maaltijd schonk van grappen en fijne
+                                                              gedachten,
+    Toch--hield hij het uit, soms daalde zijn zon, en dan rees hij weer
+                                                         naar de hoogte.
+    Hij vreesde het wisselend dichterenlot. Denkt allen aan wat hij
+                                                             eens zeide:
+    Dat men vóór alle dingen een roeier moet zijn, en daarna pas staan
+                                                       aan het stuurrad,
+    Allereerst op de plecht van het vaartuig geplaatst, om de richting
+                                                   te leeren der winden,
+    En ten slotte de stuurman van alles te zijn!--Tot dank voor al deze
+                                                                woorden,
+    Omdat hij verstandige denkbeelden had, en niet leuterend sprong in
+                                                          zijn scheepje,
+    Schenkt gij hem nu donderend handengeklap, voortdurend een
+                                                            eeregeleide,
+    Goedgekeurd gemompel op 't schouwburgfeest,
+    Dat de dichter tevreden naar huis moge gaan,
+    In zijn arbeid geslaagd,
+    Met een voorhoofd, stralend van blijdschap!
+
+Koor (Ode).
+
+    God Poseidon, ù roep ik aan,
+    U is de stem van 't snuivend ros,
+        U zijn hoefslag geheiligd:
+    Gij, die over de waterbaan
+    't Donkergekleurde schip doet gaan,
+        Gij, die zeevaart beveiligt!
+
+    God Poseidon, der rossen heer!
+    Die u verheugt in glans en eer,
+        Als, in schittrende rijen,
+    Heel de bloeiende jeugd der stad
+    Luchtig, vluchtig de teugels vat
+    Van den brieschenden paardenschat,
+        Voor zijn harddraverijen!
+
+    Kom ten reidans van uit de zee,
+    Breng uwen gulden drietand mee,
+        Door dolfijnen gedragen!
+    Gij, wien van verre de schipper smeekt,
+    Als zijn kiel op de klippen breekt,
+        Door den stormwind verslagen!
+
+    Zilten telg van den dondergod!
+    Gij, wien Phormion heel zijn lot,
+        't Lot zijner schepen vertrouwde:
+    U ter eer klink' 't loflied schoon,
+    U, Poseidon, Kronos' zoon--
+    Gij, ons het liefst van de hemelgoôn,
+        Toen ons de zeeslag benauwde!
+
+    Ja, ik wil den roem verkonden van ons heerlijk voorgeslacht,
+    Waardig op het kleed te stralen, dat m' Athene jaarlijks bracht,
+    Mannen die in voetgevechten, òf in 't schip-omkluisterd heir
+    Ons den zege steeds bevochten, 't vaderland tot roem en eer.
+    Geen van al die dappre mannen heeft den vijand ooit geteld,
+    Doch zoodra 't gevaar nabij was, zwol zijn moed en werd hij held.
+    Mocht er één terzijde storten, mocht hij wanklen in den slag,
+    Hij ontkende, stofafschuddend, dat hij ooit ten onder lag!
+    Nimmer staakten zij de worstling, want geen vroeger generaal
+    Maakte ooit, als Kléon's vader, aanspraak op een staatsonthaal;
+    Thans verlangt men eerezitplaats, spijs en drank van 't algemeen,
+    Of men weigert mee te vechten. Doch wij eischen dat elkeen
+    Zich zal offren, onbaatzuchtig, voor den staat en voor zijn goôn,
+    Méér verlangen wij van niemand, slechts dit ééne ridderloon:
+    Dat, zoodra de vrede daar is, gij 't ons niet misgunnen zult,
+    Dat ons lijf weer is geroskamd, hoofd- en baardhaar weer gekruld!
+
+Koor (Ode).
+
+    En gij, Pallas, der stede heil!
+    Gij die Atheen, in rotsen steil,
+        Steunt in oorlog en vrede,
+    Die reeds vaak onze stad behieldt,
+    Die ons dichterental bezielt
+        Naar de aloude zede!
+
+    Nader, godin van kunst en vreê,
+    Breng welwillend den Zege mee,
+        't Beeld dat rust op uw handen,
+    Nike, die ons lied begeleidt,
+    Die in oorlog, die in strijd
+    Aan Athene haar zorgen wijdt,
+        Schutgodes dezer landen!
+
+    Reik thans zegenend uwe hand
+    Aan de bloem van den ridderstand,
+        Als zij krijg wil beginnen
+    Met den vijand, die aan ons land
+    Zijn eerzuchtige netten spant:
+        Schenk ons zoet overwinnen!
+
+    Thans wil 'k ook den lof bazuinen van den eedlen paardenstand!
+    Zij verdienen lof en eerbied, want zij brachten veel tot stand,
+    Hebben mèt ons veel verdragen, ingevallen en gestreên,
+    Maar wat zij op 't land volbrachten, kent nog lang niet iedereen!
+    Sprongen zij niet, flink als mannen, op de schepen van het land?
+    Dronken zij niet flink uit bekers, aten knoflook uit de hand?
+    Droegen zij elkaar niet riemen, als gewone menschen, na,
+    Riepen zij niet, waterscheppend: "Wie roeit mee? hiep, hiep, hoera!"
+    "Aarzel niet om aan te pakken, grijp de riemen, edel ros!"--
+    Toen men aankwam in Korinthe, liep de troep er gauw op los
+    Om met hoeven zich een rustplaats en een deksel op te slaan
+    En wat was uw voedsel, paarden? kreeften, en geen klaverblaân!
+    Als een kreeft naar land kwam kruipen, vingt gij hem uit 't peilloos
+                                                                   diep,
+    Zoodat eens 'n Korinthisch kreeftje, 'n moppentapper, luidkeels
+                                                                   riep:
+    "Vreeslijk toch, o god Poseidon, dat de woning van geen visch,
+    Noch de aarde noch het water voor de ridders veilig is!"
+
+
+
+
+
+
+
+TWAALFDE TOONEEL.
+
+
+(De worstverkooper komt terug)
+
+Het koor. De worstverkooper.
+
+
+
+Aanvoerder van het koor.
+
+    Dierbaarste man, bezield van jeugdig' overmoed,
+    Met hoeveel zorg betreurde ik uw afwezigheid!
+    En daar gij nu behouden zijt teruggekeerd,
+    Vertel ons, wàt is 't einde van den strijd geweest?
+
+Worstverkooper.
+
+    Nu heet ik "Winraad," want ik overwon den raad!
+
+Koor. (Strophe of Keer).
+
+    Juicht nu allen! de worsteman
+        Zal zijn rede beginnen.
+    Hij, die spreekt zoo heet van de pan,
+    En die nog beter vechten kan,
+        Glorierijk overwinnen!
+    Vang thans aan met uw verhaal,
+        Niets ga voor ons verloren,
+    Stel uw rede noch perk noch paal,
+    Want ik reis één en andermaal
+        Om uw woorden te hooren.
+    Spreek dus rustig en welgemoed,
+        Wie aan u twijfelen dorsten
+    Vallen u thans eerbiedig te voet,
+    Zijn verrukt door uw heldenmoed,
+        Edel koopman in worsten!
+
+Worstverkooper.
+
+    Het loont de moeite om te hooren wat ik deed.
+    Ik rende terstond en achter hem de raadzaal in.
+    Hij brak reeds binnen menig donderwoord den nek,
+    En braakte zijn verwensching tegen de ridders uit,
+    En schold hen samenzweerders, zoodat iedereen
+    Hem ging gelooven. Al de mannen van den raad
+    Wist hij te boeien door zijn grove leugenkool.
+    Men keek zuur als mosterd, dreigend fronste men het hoofd.
+    Toen ik nu zag hoe men gesteld was op zijn woord,
+    En hoe men door zijn sluwe taal bedrogen werd,
+    Toen bad ik tot de goden die ik 't beste ken,
+    "O Onbeschaamden en Bedriegers (dus bad ik),
+    "O Stommelingen en Kabouters, o Slavenras,
+    "O Markt waarin ik reeds als knaap ben opgevoed!
+    "Schenkt mij nu durf, behalve een gelikte tong,
+    "Een stem vol onbeschaamdheid!" Wijl ik dit bedacht,
+    Liet een verkeerde liefhebber aan mijn rechterkant
+    Er eentje vliegen, zoodat ik van eerbied boog.
+    Toen heb ik met mijn achterste het traliewerk
+    Geopend, en ik schreeuwde 't uit met wijden mond:
+    "Ik breng u, heeren van den raad, een goed bericht,
+    "Hoort dus de blijde boodschap, waar ik hier meê kom,
+    "Nog nimmer, sinds de oorlog uitgebroken is,
+    "Is hier de ansjovis voor een lager prijs verkocht!"--
+    Op deze tijding trok elkeen een zoet gezicht,
+    Men wijdde mij voor 't goed bericht een eerekrans,
+    En ik gaf aan den raad toen het geheim advies
+    "Om alle ansjovis op te koopen voor een cent per stuk,
+    "En de schotels t' arresteeren, die voorhanden zijn."
+    Men klapte en men gaapte mij verwonderd aan.
+    De Paphlagoniër, die dit alles had bemerkt,
+    En de woorden wist die indruk maken op den raad,
+    Nam toen het woord, en zeide: "Mannen, ik stel voor
+    "De goede tijding te herdenken, ons gebracht,
+    "Met een honderdkoeienoffer aan godin Atheen."
+    Hem knikte toen de heele raad welwillend toe,
+    Doch ik, die nimmer wijken wil voor koeiemest,
+    Bood tweehonderd koeien, en versloeg hem door dat bod.
+    Ook stelde ik voor, aan Artemis de jachtgodin
+    Een duizendbokjesoffer te beloven, als
+    D'ansjovis honderd voor een cent geprijsd zou zijn.
+    En op dat voorstel knikte weer de heele raad.
+    Toen hij dat hoorde, schrikte hij, sprak leutertaal,
+    En de bedienden sleurden hem van 't spreekgestoelt'.
+    Nu stond elk op, en er ontstond een vischdebat,
+    Maar Kléon smeekte, of men nog wat blijven wou,
+    "Verneemt nog wat u de heraut uit Sparta zegt,
+    "Een wapenstilstand biedt hij u ten tweeden keer!"
+    Doch ieder schreeuwde tegen hem, als uit één mond:
+    "Een wapenstilstand? nu op eens? terwijl zoo juist
+    "Bericht werd dat d'ansjovis is in prijs verlaagd?
+    "Dat is niet noodig, d'oorlog kan zijn gang gaan, hoor."
+    En tevens riep men: "Hef maar gauw de zitting op."
+    Van alle kanten sprong men over de balie heen,
+    En ik kneep uit, en kocht alle koriander op
+    En alle uien, die op de markt te vinden zijn,
+    En maakte daar toen de ansjovis lekker mee,
+    Zoodat de raadslui smulden voor geen halve cent.
+    Ik, die alom bewonderd ben en opgekamd,
+    Heb met mijn korianders en mijn uien dus
+    Voor weinig centen al de raadslui--opgeknapt!
+
+Koor.
+
+(antistrophe of tegen-keer)
+
+    Heil u, dierbare beulingvrind,
+        Heil zij u allerwege,
+    Alles gaat u thans voor den wind,
+    Wie zoo dapper den strijd begint,
+    685 Dien wacht weldra de zege!
+    Want die schurk vond een schurk in u.
+        Grooter in list en in lagen,
+    Met uwen mond, zoo groot en ruw,
+    Met uwe listen, fijn en sluw,
+        Hebt gij hèm nog verslagen.
+    Vecht nu maar tot het einde door,
+        Toon u listig en machtig,
+    Want wij allen, het ridderkoor,
+    Helpen u en volgen uw spoor,
+        Ondersteunen u krachtig!
+
+Worstverkooper.
+
+    Daar komt hij, onze vriend de Paphlagoniër,
+    Hij bruist als een bergstroom, en hij snuift en raast maar door,
+    Alsof hij m' op wil eten, hij lijkt Blauwbaard wel.
+
+
+
+
+
+
+
+DERTIENDE TOONEEL.
+
+
+(De Paphlagoniër, met een krans op, komt terug uit den raad en snelt
+op het tooneel).
+
+Worstverkooper, Paphlagoniër, Het Koor.
+
+
+
+Paphlagoniër.
+
+    Als ik jou niet vermorsel, als ik de leugentaal
+    Niet meer heb van vroeger, dan ben ik een verloren man.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik lach om jou bedreiging, 'k schud van je snoeverij,
+    Ik dans om jou een negerdans en ik hoon j' er bij!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik zweer je bij Demeter! dat 'k niet leven zal,
+    Als ik je nìet levend opvreet en het land uitjaag.
+
+Worstverkooper.
+
+    Niet levend opvreet? kerel, ik zuip je levend op,
+    Al moest ik daarna barsten als een varkensblaas.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Je sterft, zoowaar ik voorzitter ben van Athene's raad!
+
+Worstverkooper.
+
+    Jij voorzitter? en ik zal maken vroeg of laat
+    Dat j' op de allerlaatste zitbank zitten gaat.
+
+Paphlagoniër.
+
+    'k Zweer bij den hemel, ik laat jou in boeien slaan.
+
+Worstverkooper.
+
+    O wat een driftkop! wou je soms wat eten gaan?
+
+(ter zijde)
+
+    Waar smult hij van? is 't soms een beurs, met geld belaân?
+
+Paphlagoniër.
+
+    Met m'n nagels krab ik al je ingewanden uit.
+
+Worstverkooper.
+
+    En met mijn nagels maak ik gaten in je huid,
+    En haal het eten, dat de raad je geeft, er uit.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik sleur jou, vrindje, voor 't gerecht, geloof me vrij.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik sleur jou ook, en doe een valschen eed daarbij.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Wees maar verzekerd, schurk, dat 't volk naar jou nìet hoort,
+    Maar ik kan ze lekker foppen, op mijn eerewoord.
+
+Worstverkooper.
+
+    Heb jij zoo zeker het gepeupel in je macht?
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik weet waarvan zij smullen, en dat is m'n kracht.
+
+Worstverkooper.
+
+    Je voêrt ze gemeen, zooals er vele bakers doen,
+    Van 't eten dat je voorkauwt geef je 't kind haast niets,
+    Terwijl je zelf driemaal zooveel naar binnen slokt.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Bij Zeus! ik zweer je, als 't je nòg niet is bekend,
+    Dat 'k ieder dik of dunner maak, door mijn talent.
+
+Worstverkooper.
+
+    Dat is een slimheid, die mijn achterste ook wel weet.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Als jij voor 't volk komt houdt je overmoed geen stand,
+    Laat ons naar 't volk gaan.
+
+Worstverkooper.
+
+                                'k Heb daartegen geen bezwaar,
+    Vooruit, loop op, niets mag er zijn dat ons weerhoudt.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Heer Volk, kom hier!
+
+Worstverkooper.
+
+                    Ja, vader Volk, kom hier bij Zeus,
+    Lief vadertje Volk, verlaat je huis en kom bij ons!
+
+
+
+
+
+
+
+VEERTIENDE TOONEEL.
+
+
+De Worstverkooper, de Paphlagoniër, Volk, Het Koor.
+
+
+
+Volk.
+
+    Wie roepen mij daar? gaat toch weg hier voor m'n deur,
+    Want je vernielt den krans die aan den deurpost hangt.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Kom hier, en zie wat onrecht mij wordt aangedaan.
+
+Volk.
+
+    Wie doet dat, Paphlagoniër?
+
+Paphlagoniër.
+
+                                Ik krijg slaag voor u,
+    Van dien vent en van die heertjes daar.
+
+Volk.
+
+                                            Waarom is dat?
+
+Paphlagoniër.
+
+    Omdat ik je liefheb, Volk, omdat ik je minnaar ben.
+
+Volk.
+
+    Zeg, wie ben jij daar?
+
+Worstverkooper.
+
+                Een medeminnaar ben 'k van hem,
+    Die van je houdt, en die reeds lang je wèl wil doen,
+    Ik wil hetzelfde als veel andere nette lui.
+    Maar door zijn schuld zijn wij onmachtig. Immers jij,
+    Je doet precies als kinderen die bedorven zijn,
+    Je luistert nimmer naar den raad van nette lui,
+    Maar wèl naar lampenkooplui en naar schoenmakers,
+    Schoenlappers en leerlooiers--die houdt jij te vrind.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik ben een weldoener van hem!
+
+Worstverkooper.
+
+                                  Verklaar dat eens!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik fopte het gezantschap, dat uit Pylos kwam,
+    Ik zeilde heen en bracht de Spartanen gevangen hier.
+
+Worstverkooper.
+
+    Maar ik heb onlangs, toen ik uit m'n winkel kwam,
+    Den pot gestolen van iemand, die aan 't kooken was.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Meneer Volk! beleg terstond maar een vergadering,
+    Beslis dan zelf, wie van ons tweeën jou het meest
+    Gunstig gestemd is, en neem dien aan tot je vriend.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ja, ja, beslis het zelf maar, maar niet op de Pnyx!
+
+Volk.
+
+    Ik wil niet ergens anders zitten dan op de Pnyx!
+    Vooruit met jullie, komt te voorschijn op de Pnyx!
+
+(Volk gaat naar een hooge plaats, die de Pnyx voorstelt, en zet zich
+daar neder).
+
+Worstverkooper (ter zijde).
+
+    O wee, ik ben verloren, want de oude man,
+    Wanneer hij thuis is, is een beste goede heer,
+    Maar nauwlijks heeft hij plaats genomen op die rots,
+    Of hij gaapt als iemand, die een ristje vijgen maakt.
+
+Koor.
+
+(tot den worstverkooper)
+
+    Zet nu maar alle zeilen bij,
+        En toon je beste beentje,
+    Wees overmoedig en wees vrij,
+    Bedenk een heele scheldpartij,
+    Waarmee je Kléon zet op zij,
+        Want hij, hij is er eentje,
+
+    Die zich in alle bochten weet
+        Te dringen en te wringen,
+    In elken muur ziet hij een reet,
+    En hij kent listen bij de vleet,
+    Al is 't gevaar ook nog zoo heet,
+        Om toch den dans t'ontspringen!
+
+Aanvoerder van het koor.
+
+    Wees zeker dat gij met overmacht, met krachtpatserij op hem lostrekt,
+    Maar wees tegelijk voorzichtig ook, en bedenk, voordat hij u aanvalt,
+    Dat je gauw met je ra naar den vijand draait, en je slingerwerptuigen
+    omhoog hijscht!
+
+
+
+
+
+
+
+VIJFTIENDE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden.
+
+
+
+Paphlagoniër.
+
+    Aan mijn meesteres, godinne Atheen, die de stad wil schermen en
+                                                               schutten,
+    Bid ik thans, zoowaar als ik steeds voor het volk, den doorluchtigen
+                                                     staat der Atheners,
+    D'allerbeste geweest ben na Lysikles en Kynna en Salabakcho,
+    Dat ik steeds, al doe ik ook niets, toch op staatskosten zal worden
+                                                             gespijzigd.
+    Doch als ik u haat, en in uw belang niet alleen zal treden in
+                                                          't strijdperk,
+    Dan ga ik spoedig in stukken gezaagd of in riemen gesneden te gronde!
+
+Worstverkooper.
+
+    En ik, o Volk, als ik jou niet bemin, niet liefheb, moge gesneden,
+    En in kleine stukjes gebraden zijn--doch wanneer die wensch niet
+                                                              genoeg is,
+
+(hij houdt zijn worstplank in de hoogte)
+
+    Dan moog ik in pap fijn worden geschaafd, met kaas, hier op deze
+                                                             worstplank,
+    En met een haak bij de beenen gesleept in de voorstad worden
+                                                               begraven.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Hoe zou er toch ooit één burger bestaan die het Volk meer liefheeft
+                                                             dan ik doe?
+    Die ten eerste, als lid van den raad, heb gemaakt dat uw kas
+                                                 voortdurend gevuld was,
+    Want in het publiek--ik vroeg het den een--ik bestal en ik worgde
+                                                              den ander,
+    Geen particulier was veilig bij mij, deed ik maar het Volk een
+    pleiziertje.
+
+Worstverkooper.
+
+    Dat's heelemaal niet ongewoon, o Volk! want ik doe terstond u
+                                                              hetzelfde.
+    Ik steel u de brooden uit andermans huis, en zet die voor u als
+                                                           een maaltijd,
+    Dat die schurk van hierover u niet liefheeft, dat zal ik vóór alles
+                                                               u toonen.
+    Tenzij dáárom alleen hij het doet, omdat hij zich warmt aan uw
+                                                               koolvuur.
+    Gij Volk! die met Mediërs eens hebt gestreên, die bij Marathon voor
+                                                       uw bestaan vocht,
+    U, die na den zege ons steeds hebt gewend aan machtige woorden en
+                                                            grootspraak,
+    Om ù geeft hij niets, dat gij daar zoo ruw en zoo hard neerzit op
+                                                              de rotsen,
+    Niet als ik heeft hij een matras u genaaid. Dien breng ik u: rijs in
+                                                              de hoogte,
+    Zit lekker, en koester het achterdeel, dat bij Salamis véél heeft
+                                                                geleden!
+
+(Hij legt een matras onder hem)
+
+Volk.
+
+    Wie zijt gij o mensch? stamt gij soms af van den grooten
+                                                     tirannenvermoorder?
+    Dat is nu in waarheid een edel geschenk, metterdaad toont gij u
+                                                        een volksvriend.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Wat zijt gij op eens welwillend gestemd door zulk een gering
+                                                            vleierijtje!
+
+Worstverkooper.
+
+    Veel geringer nog is het lokaas geweest, waar gij hem steeds mee
+                                                         gestreeld hebt!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Nooit is er een man verschenen op aard, o Volk, die u flinker
+                                                             beschermde,
+    Of die u meer liefhad dan ik--is 't niet zoo, ja, ja, ik verwed er
+                                                          mijn hoofd om.
+
+Worstverkooper.
+
+    Jij houdt van het volk, die al acht jaar lang geen meelij toont en
+                                                            het aanziet,
+    Hoe het hier in de buurt armzalig woont, in hutten en krotten en
+                                                                 nesten?
+    Jij plukt alle menschen, en sluit ze maar op; toen Archeptolemos
+                                                                 aankwam
+    Om vrede te brengen, dreeft gij hem weg, en gij jaagt alle gezanten
+    Met schande en smaad uit Athene voort, als zij wapenstilstand
+                                                              verzoeken.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Opdat gij over alle Hellenen heerscht!--Want 't staat in orakels
+                                                             geschreven,
+    Dat hij eens in Arkadië rechter zal zijn.... voor vijf obolen
+                                                                salaris,
+    Als hij volhoudt.... daarom is het dan ook dat ik hem zal kweeken
+                                                              en voeden,
+    Dat ik hem zal verschaffen, 't zij recht of 't zij krom, zijn drie
+                                                         obolen salaris.
+
+Worstverkooper.
+
+    Dat het Volk in Arkadië heerschen zou, was je doel niet, maar je
+                                                                 beoogde
+    Van de steden te plukken zooveel als je kon, zoodat het volk
+                                                           ondertusschen
+    Door oorlog en duistere neevlen verblind, al je slechtheid niet
+                                                         zoude bemerken,
+    Maar gedreven door nood en behoefte aan loon steeds gapend tegen
+                                                               je opzag!
+    Als deze zich weder begeeft naar het land, als hij vreedzaam daar
+                                                          wil vertoeven,
+    En moed zal hervatten bij 't eten van gort, en het sap van druiven
+                                                        weer aanspreekt,
+    Dan zal hij de weldaden zien, waarvan gij met uw soldij hem beroofd
+                                                                   hebt,
+    En hij komt als een boertje verbitterd terug, om zijn stem tegen ù
+                                                         uit te brengen.
+    Dat weet gij, en daarom bedriegt gij uw heer, en gij snoeft en gij
+                                                     droomt van uzelven!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Is het niet onbeschaamd dat ge dàt van mij zegt, en dat ge mij
+                                                       telkens belastert
+    Bij het volk der Atheners, en bij dien staat, dien ik zoo
+                                                  herhaaldelijk weldeed,
+    Mij, die nog meer dan Themistokles voor de stad in 't bijzonder
+                                                             gedaan heb?
+
+Worstverkooper.
+
+    "Stad van Argos, luister naar diens verhaal!"--met Themistokles durft
+                                                            gij u meten?
+    Met hem, die de stad schatrijk heeft gemaakt, die hij trof in
+                                                   behoeftigen toestand?
+    Die de stad daarenboven, bij wijs van ontbijt, den Piraeus aanbood
+                                                            als kluifje,
+    En aan versche visschen haar smullen deed, wijl hij niets van de
+                                                        oude haar afnam?
+    Maar gij, die door uw geheele gedoe kleinburgerlijk maakt de
+                                                               Atheners,
+    Door murengebouw en orakelgezang--met Themistokles durft gij u
+                                                                  meten!
+    Hij--werd verbannen uit onze stad--Jij--smult van warme kadetjes!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Is dat niet vreeselijk, meester Volk, dat ik zoo iets van hem moet
+                                                                 hooren,
+    Ik die u bemin?
+
+Volk.
+
+                    Houd jij maar op en verveel mij niet met je
+                                                              kletspraat
+    Lang was 't mij ontgaan en nu bijna weer, hoe jij altijd de kat
+                                                    knijpt in 't donker.
+
+Worstverkooper.
+
+    Hij is een vervloekeling, Volkjelief, en zijn euveldaân zijn
+                                                              ontelbaar!
+    Zoodra gij slaapt, plukt hij expres
+    De lekkerste stengels uit een proces,
+    En slikt die door, met beide hand
+    Staat hij te lepelen de soep van 't land.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Jij zal niet lachen, wanneer ik bewijs
+    Dat je vijf talenten stal als prijs!
+
+Worstverkooper.
+
+    Wat plas je door en flodder je toch,
+    Jij, die door je listen en je bedrog
+    Het Atheensche volk weet te honen?
+    Geloof maar dat 'k aan kan toonen,
+    Of bij de goden! ik leef niet meer,
+    Dat j' uit Mytilene keer op keer,
+    Door omkooperij van velen
+    Meer dan veertig mina's dorst stelen!
+
+Koor.
+
+(tot den worstverkooper)
+
+    O gij, die als een steun en stut
+        Voor allen zijt verschenen,
+    'k Bewonder van uw taal de fut,
+    En als gij verder ons beschut,
+    Zult gij de grootste zijn in nut
+        Voor 't volkje der Hellenen!
+
+    Gij zult weldra in stad en land
+        Alleen 't bewind gaan voeren,
+    Neptuin gelijk, zet fluks uw tand
+    De bondgenooten naar uw hand,
+    Geld zult gij slaan uit iedren stand
+        Door schudden en door roeren!
+
+Aanvoerder van het koor.
+
+    Laat hem geen oogenblik met rust; hij heeft vat op zich gegeven,
+    Met zulke longen in je lijf, kan je hem zijn vet wel geven!
+
+
+
+
+
+
+
+ZESTIENDE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden.
+
+
+
+Paphlagoniër.
+
+    Neen, goeje menschen, 't is zoover met mij nog niet gekomen!
+    Want ik heb zulk een heldenstuk bedacht en ondernomen
+    Dat 'k allen vijanden den mond zal snoeren, en niet wijken
+    Zoolang de schilde' en krijgstrofeên van Pylos hier nog prijken.
+
+Worstverkooper.
+
+    Hou jij maar met je schilden op! je hebt m' al vat gegeven,
+    Want als je waarlijk hieldt van 't volk, had jij nooit last gegeven
+    Die schilden aan de handvatsels hier op te laten hangen.
+    Neen, Volk! dat was een list van hem om jou daarmee te vangen,
+    Om als je hem bestraffen wilt, jou daarin te verhinderen.
+    Kijk wat een staf hij om zich heeft van mannen en van kinderen,
+    Leerlooiers, honighandelaars, een kaasverkoopersbende,
+    Dat hokt hier onder één deken saam, en stort jou in d'ellende,
+    Zoodat, wanneer jij brullen zou, en "Gooi-em-er-uit" zou spelen,
+    Zij 's nachts geheel dien wapentros en schilden zouden stelen,
+    Om dan terstond den toegang tot de broodmarkt te bezetten.
+
+Volk.
+
+    Wat, hebben zij de handvatsels? dat zal ik hen beletten,
+    Wat heb jij, slechte kerel, mij al lang gefopt met streken!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Mijn beste man, geloof toch niet altijd wie 't laatst mag spreken!
+    Wees zeker dat j' een beter vriend dan ik ben nooit zult vinden,
+    Wie samenzweerde tegen 't volk wist ik alleen te binden,
+    Zoodra in onze goede stad men maar ging samenrotten,
+    Dan schreeuwde ik terstond het uit, en liet me nooit bedotten.
+
+Worstverkooper.
+
+    Het is met jou altijd gegaan als lui die paling vangen,
+    Als 't water stil en rustig is, blijft ook de dobber hangen,
+    Maar als het water troebel is, dan roeren z' in de modder,
+    Dan vangen zij!--Zoo vang jij ook, met al je staatsgeflodder.
+    Nog één vraag: Jij, die zooveel leêr en riemen kunt verkoopen,
+    Verschafte jij dien ouden heer ooit zolen bij het loopen,
+    Dien jij bemint zooals je zegt?
+
+Volk.
+
+                                    Neen, bij Apollo, nimmer!
+
+Worstverkooper.
+
+    Zie je nu wat voor een vent hij is? het wordt al slim en slimmer.
+    Maar ik--kocht lang een schoenenpaar, en geef het j' om te dragen.
+
+Volk.
+
+    Jij bent de grootste vriend van 't volk, waar 'k ooit van kon gewagen,
+    Want naast de stad bescherm jij ook de teenen van de voeten.
+
+Paphlagoniër.
+
+    't Is vreeslijk dat de schoenen hier zooveel bewijzen moeten!
+    Vergeet je dan mijn weldaân hier? ik dorst met 't kwaad te vechten,
+    D'onzedelijken Haviksneus ontnam 'k zijn burgerrechten!
+
+Worstverkooper.
+
+    Is dat niet vreeselijk, van jou dien achterklap te hooren,
+    Dat een onzeedlijk man als jij onzeedlijkheid moet smoren!
+    't Was jou alleen daarom te doen, geen sprekers meer te fokken!
+    Jij, die nog nooit deez' ouwen heer een hemd hebt aangetrokken,
+    Een tweearmshemd, dat heb je nooit, al vriest het, van je leven
+    Aan 't volk gegund--hier, ouweheer, laat mij dat aan je geven.
+
+(Hij doet Volk een hemd aan)
+
+Volk.
+
+    Zoo iets kon zelfs tot dusver niet Themistokles bedenken,
+    Al schonk hij wijs--maar zulk een hemd is 't schoonste der
+                                                             geschenken.
+
+Paphlagoniër.
+
+    't Gaat mis met mij, zóó kan je hem met apenkool bedonderen.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik doe wat dronken kerels doen, zoodra het roert van onderen,
+    Zóó schiet ik in jouw sloffen nou--dus wil je niet verwonderen.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Toch zal jij met je vleierij, jou leelijk apenbakkes!
+    Niet winnen. Ouweheer, ik bied deez' mantel u!
+
+(Hij wil hem ook een mantel aandoen)
+
+Volk (den mantel afwijzende).
+
+                                                    Ajakkes!
+    Loop met je mantel naar de hel, hij stinkt naar leêr, verdikke!
+
+Worstverkooper.
+
+    Dien deed hij jou opzett'lijk om, om jou daarin te stikken.
+    Reeds vroeg had hij 't op jou gemunt. Weet jij nog hoe verleden
+    Het silphium is in prijs gedaald?
+
+Volk.
+
+                                      Dat weet ik nog als heden.
+
+Worstverkooper.
+
+    Welnu, hij heeft zijn best gedaan om dat goedkoop te maken.
+    Dat iedereen het eten zou, en dat als resultaten,
+    De rechters in de rechtbank niets dan winden zouden laten.
+
+Volk.
+
+    Dat moest ik onlangs van een man uit 't dorpje Mest nog hooren.
+
+Worstverkooper.
+
+    Werdt jullie van dat windgeblaas niet rood tot over d' ooren?
+
+Volk.
+
+    Welzeker, en dat alles heeft die Roodkop ons verzonnen.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Jij hebt met lage en vuile taal mij bijna overwonnen.
+
+Worstverkooper.
+
+    Dat heeft de godheid mij gelast, nog meer dan jij te schetteren.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Je zùlt niet overwinnen, en ik zal je nòg verpletteren,
+    Want ik beloof je, meester Volk, dat zonder iets te werken,
+    J'een heelen schotel slikt met loon, en niets ervan zult merken.
+
+Worstverkooper.
+
+    En ik kom met een smeerseltje en een doosje jou verrassen,
+    Om de wondjes die je aan je beentjes hebt daar netjes mee te wasschen.
+
+(Hij biedt dit aan)
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik trek je grijze haren uit, dat j' eeuwig jong zal blijven.
+
+Worstverkooper.
+
+    En ik geef jou een hazestaart, om j' oogjes in te wrijven.
+
+(Hij biedt dit aan)
+
+Paphlagoniër.
+
+    Jij mag je neus, wanneer je 'm snuit, gerust aan mijn hoofd wrijven.
+
+Worstverkooper.
+
+    Neen, dat is vies, geloof me vrij.
+    Doe 't liefst bij mij, doe 't liefst bij mij.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik zal je krijgen dat 't je lust;
+    Wanneer je ooit een schip uitrust,
+    Dan lever ik j' een oud stuk hout,
+    Dat jij geen geld meer overhoudt:
+    Waaraan altijd iets, dat 's gewis,
+    Te lappen en te timm'ren is,
+    Ook zal ik zorgen dat je vast
+    Niets anders krijgt dan 'n rotte mast.
+
+Worstverkooper.
+
+    Wat snuift de vent! wat sputtert hij!
+    Als overkokende rijstebrij,
+    Met dreigementen en met straf,
+    Komaan, ik neem het schuim er af!
+
+(Hij biedt den Paphlagoniër al lachende zijn soeplepel aan).
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik laat je betalen dat je kraakt,
+    En in de vermogensbelasting raakt,
+    Jij wordt door mij, door mij alleen,
+    Hoogstaangeslagene in Atheen.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik dreig je niet met zoet of zuur,
+    Maar wensch je 't volgend avontuur:
+    Dat als je pan staat op het vuur,
+    Waarin een lekkere pijlinktvisch
+    Met veel geknetter en gesis
+    Verrukk'lijk aan het braden is:
+    Jij dan d' aanstaande spreker bent
+    Over een Milesisch incident
+    (Waarbij te gappen is één talent):
+    Welnu--is d'omkooperij verricht,
+    Dan wed ik dat je je haast allicht
+    Om met een afterdinnergezicht
+    De vergadering te verschrikken!
+    Dan hoop ik dat op eens de man,
+    Die met jou konkelen wil en kan,
+    Terwijl de visch nog staat in de pan,
+    Verschijne voor jouw blikken,
+    En dat je dan, voordat de visch
+    Nog in jouw maag verdwenen is,
+    Jij, happig op het geldgegris,
+    Nog onder het eten mag stikken!
+
+Koor (lied).
+
+    Bij Apollo, bij Demeter,
+        En bij Zeus den dondergod,
+    Zulk een wensch is voor den vreter
+        Het verdiende levenslot!
+
+
+
+
+
+
+
+ZEVENTIENDE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden.
+
+
+
+Volk.
+
+    Ook mij dunkt hij nu alleszins klaarblijkelijk
+    Een goede burger, zooals nimmer nog voorheen
+    Er is verschenen voor Jan Pet en de centenlui.
+    Maar jij, o allerberoerdste Paphlagoniër,
+    Beweert dat jij me liefhebt, en verbittert me steeds!
+    Geef dus je zegelring terug, je mag niet meer
+    Voor mij blijven zorgen.
+
+Paphlagoniër (geeft den ring terug).
+
+                             Dáár, 'k verzeker u alleen
+    Dat als jij mij niet langer voor je zorgen laat,
+    Er een ander komt, nog veel misdadiger dan ik.
+
+Volk.
+
+    't Is zeker dat die zegelring dien jij me geeft
+    De mijne niet is, er staat een ander zegel op,
+    Of 'k zie niet goed.
+
+Worstverkooper.
+
+                         Laat zien aan mij, wat stond er op?
+
+Volk.
+
+    Het was een soort gebakken deeg van ossenvet.
+
+Worstverkooper.
+
+    Dat staat er niet.
+
+Volk.
+
+                       Zie jij geen deeg, wat staat er dan?
+
+Worstverkooper.
+
+    Een meeuw, die boven op een rots aan 't schreeuwen is.
+
+Volk.
+
+    O wee.
+
+Worstverkooper.
+
+           Wat is er?
+
+Volk.
+
+                      Gooi dien ring maar heel gauw weg,
+    't Was niet de ring van mij, maar van Kleonymos,
+    Neem dezen ring, en zorg jij dan voortaan voor mij.
+
+(Hij geeft hem een anderen)
+
+Paphlagoniër.
+
+    Doe dat nog niet, o ouweheer, 'k bezweer het u,
+    Voordat ge nog naar mijn orakels hebt gehoord.
+
+Worstverkooper.
+
+    Hoor dan ook de mijne.
+
+Paphlagoniër.
+
+                           Als je luistert naar dièn vent,
+    Dan wordt je kaal.
+
+Worstverkooper.
+
+                       Wanneer je doet wat hij verlangt,
+    Dan wordt je bloot tot op de haren van je huid.
+
+Paphlagoniër.
+
+    In mijn orakels staat dat jij regeeren moet,
+    Bekransd met rozen, over 't heele grondgebied.
+
+Worstverkooper.
+
+    En in de mijne, dat jij in een purperkleed,
+    Een krans op 't hoofd, zult rijden op een gulden kar,
+    En--Smikythes en Agyrrios vervolgen zult.
+
+Kooraanvoerder.
+
+    Breng gauw dan de orakels, dat de ouweheer
+    Ze kan vernemen.
+
+Worstverkooper.
+
+                     Zeker.
+
+Volk (tot den Paphlagoniër).
+
+                            Breng de uwe ook!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Vooruit.
+
+Worstverkooper.
+
+             Vooruit, bij Zeus, wij halen ze terstond.
+
+                                                             (Beiden af)
+
+Koor (eerste helft).
+
+    Schoonste zonlicht dat ooit verscheen,
+    Welk een vreugde voor gansch Atheen,
+    Voor den vreemdeling, voor elkeen,
+        Ging slechts Kléon te gronde!
+    Maar er zijn ouderen van jaar,
+    Die hem helpen, alsof 't hier waar
+    Altijd een Dertigprocesbazaar--
+    980 Ons bestrijden--'t is zonde!
+    Want hij zorgt, dus zeurt men wat,
+    Dat Atheen twee dingen bevat,
+    Die onmisbaar zijn in een stad:
+    'n Lepel is 't, en een stamper....
+
+(Tweede helft)
+
+    Hoort nu Kléon's muziekbedrog:
+    Wat vertelt ons de jeugd, die toch
+    Met hem op school ging, toen hij nog
+        Was een kleine slampamper?
+    Dat hij eeuwig en altijd maar
+    Streek op één en dezelfde snaar,
+    Of geen andere toon er waar',
+        Zonder andre talenten--
+    Tot zijn leeraar, te goeder stond',
+    Hem als onleerzaam naar huis toe zond,
+    Daar er voor hem geen klank bestond,
+        Dan het gerol van centen!
+
+
+
+
+
+
+
+ACHTTIENDE TOONEEL.
+
+
+Volk, Paphlagoniër, Worstverkooper, Koor.
+
+
+
+Paphlagoniër (met orakelrollen).
+
+    Kijk nu ereis hier! en 'k breng ze nog niet allemaal.
+
+Worstverkooper
+
+(met een nog grooter pak)
+
+    Ik word er wee van! en ik breng ze niet allemaal.
+
+Volk.
+
+    Wat is dat?
+
+Paphlagoniër.
+
+                Orakels!
+
+Volk.
+
+                  Zijn dat z'alle?
+
+Paphlagoniër.
+
+                                   Wat vraag je toch?
+    Ik heb, bij Zeus, nog thuis een heele kist er van.
+
+Worstverkooper.
+
+    En ik heb nog twee huurhuizen en een zolder vol.
+
+Volk.
+
+    Laat kijken, van wie zouden deze orakels zijn?
+
+Paphlagoniër.
+
+    De mijne zijn van Bakis.
+
+Volk.
+
+                             En de uwe, van wie?
+
+Worstverkooper.
+
+    Van Glanis, die een oudere broêr van Bakis was.
+
+Volk.
+
+    Wat staat er in?
+
+Paphlagoniër.
+
+                     Ze handlen van Pylos, van Atheen,
+    Van u, van mij, ja over alles en nog veel meer.
+
+Volk.
+
+    En die van u?
+
+Worstverkooper.
+
+                  O, over Athene en linzenbrei,
+    Over de Spartanen, over een nieuwe makreelensoort,
+    Over de valsche broodafwegers op de markt,
+    Over jou, over mij--verrekken mag die kerel daar!
+
+Volk.
+
+    Komaan, leest allebei nu je orakels op,
+    Ook dat over mij, waarin ik zoo'n behagen schep,
+    Dat ik "een aadlaar in de wolken" worden zal.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Zoo luister en verleen mij een aandachtig oor.
+    "Zoon van Erechtheus, let op den weg van uw woord, dat Apollo
+    "Riep uit het duistere hol, omsloten door eervollen drievoet,
+    "Red mij den hond, zoo beval hij, met snijdende tanden gewapend,
+    "Die vóór u met dreigenden muil en verschrikkelijk buldrend
+    "Loon aan u geeft, en zoodra hij dat niet doet gaat hij te gronde.
+    "Want uit haat tegen hem hoort men vele raven al krassen."
+
+Volk.
+
+    Wat dat beteekent vat ik, bij Demeter, niet.
+    Wat heeft Erechtheus met een hond en een raaf te doen?
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik ben de hond, want ik ben degeen die voor u blaft.
+    Apol beveelt u mij te redden, mij, den hond.
+
+Worstverkooper.
+
+    Niet dàt zegt het orakel, maar wèl dat de hond
+    Aan uwe orakels knabbelt als aan tarwemeel,
+    In mijn orakels staat het rechte over dien hond.
+
+Volk.
+
+    Leg dat eens uit, ik neem een steen vast in mijn hand,
+    Als somtijds die orakelhond mij bijten wil.
+
+Worstverkooper.
+
+    "Zoon van Erechtheus, let op hond Kerberos, zielenverkooper,
+    "Die u vleit met zijn staart, en die u beloert bij uw maaltijd,
+    "Die, zoodra gij kijkt op zij, terstond al uw eten verorbert.
+    "Die op de wijze der honden maar altijd staat voor de keuken,
+    "En die des nachts alle schotels en ook alle--eilanden aflikt."
+
+Volk.
+
+    Die Glanis spreekt, bij Poseidon, een veel beter taal.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Hoor eerst, mijn beste, wat ìk heb, en oordeel dan:
+    "Daar is een vrouw, die een leeuw zal baren in 't heilig Athene,
+    "Die tot heil van het volk met vele muggen zal vechten.
+    "En zijn welpen beschut. Dien leeuw moet gij u bewaren,
+    "Binnen uw muren van hout en binnen uw torens van ijzer."
+    Begrijpt gij dit?
+
+Volk.
+
+                      Ik snap er niets van, bij Apol.
+
+Paphlagoniër.
+
+    De god beveelt u duidelijk dat gij mij redt,
+    Want ik ben toch de leeuw die u beschermen moet.
+
+Volk.
+
+    Je bent eer een Tegenleeuw, als ik je zoo noemen mag.
+
+Worstverkooper.
+
+    Opzettelijk verzwijgt hij één ding van de spreuk,
+    Met ijzer heeft hij den muur bedoeld, en boeien ook,
+    Waardoor Apollo uwe redding mooglijk acht.
+
+Volk.
+
+    Hoe heeft de godheid dat bedoeld?
+
+Worstverkooper.
+
+                                      Hij geeft bevel
+    Dat gij hem in vijfdubbele boeien binden zult.
+
+Volk.
+
+    Het schijnt mij toe dat dit orakel wordt vervuld.
+    "Doe niet zijn wil, want nijdig bekrassen u donkere raven,
+    "Maar houd den havik te vriend, indachtig hoe hij u eenmaal
+    "Redde, nadat hij met moed de Lakonische raafjes gepakt had."
+
+Worstverkooper (ter zijde).
+
+    't Was in een brooddronken bui dat de Paphlagoniër held was!
+
+(hardop)
+
+    "Kekrops' spruit, onbezonnen, acht gij die daad zoo gewichtig?
+    "Zelfs eene vrouw draagt een last, zoodra als de man het haar
+                                                                 oplegt,
+    "Maar gaan vechten, dat nooit! Zij raakt in de Vecht met haar
+                                                               vechten."
+
+Paphlagoniër.
+
+    Hoor dat orakel ook eens, waar van Poort voor de Poort zoo iets
+                                                                 inkomt,
+    "Daar is een Poort voor de Poort."
+
+Volk.
+
+                                       Voor de Poort? wat zou dat
+                                                             beteekenen?
+
+Worstverkooper.
+
+    Dat hij de kuipen in het badhuis stelen zal.
+
+Volk.
+
+    Zoodat 'k vandaag geen bad kan nemen, beste vriend?
+
+Worstverkooper.
+
+    Ja zeker! want die kerel pakte de kuipen weg.
+    Nog is er één orakel, waarin voorkomt van
+    De zeevaart--let nauwkeurig op, wat dàt ons zegt.
+
+Volk.
+
+    Lees op, ik luister, en ik zal ook zorgen dat
+    Vóór alles aan mijn zeelui 't loon wordt uitgekeerd.
+
+Worstverkooper.
+
+    "Zoon van Aegeus, pas op dat u niet verschalke die hondsvot,
+    "Gluiperig, snel als de wind, en slim als een vos en ervaren."
+    Weet jij wie dàt is?
+
+Volk.
+
+                        O, de hondsvot Philóstratos.
+
+Worstverkooper.
+
+    Dàt zegt hij niet, maar wèl dat Kléon telkens vraagt
+    Om schepen, waar hij belastingen mee innen kan,
+    En Apol verbiedt dat gij die voortaan geven zult.
+
+Volk.
+
+    Wordt met een hondsvot ook wel eens een schip bedoeld?
+
+Worstverkooper.
+
+    Jawel, want honden en ook schepen loopen snel.
+
+Volk.
+
+    Maar waarom spreekt hij ook van "vos" behalve "hond?"
+
+Worstverkooper.
+
+    Hier worden met "vosjes" de soldaten wis bedoeld,
+    Omdat ze druiven knabblen in 't vijandlijk land.
+
+Volk.
+
+    Goed!
+          Maar zeg mij eens, hoe komen die vossen aan hun loon?
+
+Worstverkooper.
+
+    Daar zorg ik voor, drie dagen vooruit geef ik hun vast.
+    Hoor dit orakel nog aan: "Apoll" beveelt u Cyllene
+    "Streng te vermijden, opdat het u niet door list moge vangen."
+
+Volk.
+
+    Wat voor Cyllene?
+
+Worstverkooper.
+
+                      Hier wordt vast z'n hand bedoeld,
+    "Stil leenen" meent hij, als hij stil z'n hand ophoudt.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Dat is niet juist, want met Cyllene bedoelde Apollo
+    Zeker de lamme hand van den wichelaar Diopeithes.
+    Maar ook ik heb een spreuk, een gevleugeld woord, voor u bij mij,
+    Dat gij een adelaar wordt, en geheel onze aard zult beheerschen.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik heb nog meer: ook de Roode Zee, niet alleen onze aarde,
+    Dat gij tot in Ecbatana recht zult spreken en smullen.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Maar ik zag in mijn droom dat de godheid zelf was verschenen,
+    En met een schenkkan over het volk heil strooide en welvaart.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik zag meer in mijn droom, want ik zag godinne Athene,
+    Die uit haar tempel trad, wijl een uil op haar hoofd was gezeten,
+    En toen plengde zij duidelijk uit hare flesch op uw voorhoofd
+    Ambrozijn, maar pekel en knoflook goot z' op het zijne.
+
+Volk.
+
+    Hoera, hoera!
+                  De beste orakels zijn van Glanis, dat staat vast!
+    En ik vertrouw mij aan ùw zorgen, beste vriend,
+    Voer jij het oudje, en geef opnieuw hem onderwijs!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Nog niet, ik smeek je! wacht nog eventjes, totdat
+    Ik jou je haver en je dagelijksch brood verschaf.
+
+Volk.
+
+    Van haver wil ik niet hooren, ik ben veel te lang
+    Door jou bedrogen, en ook door Theophanes.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik zal je brood verschaffen, netjes voorgekauwd.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik lekkere broodjes, die je niet te bijten hebt,
+    En gebraden eten: eten is voortaan je heele taak.
+
+Volk.
+
+    Vooruit, een beetje gauw dan, wie van beiden nu
+    Ik vinden zal dat mij het meest heeft wèlgedaan,
+    Dien geef ik de teugels van de volksvergadering.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik ga het eerst naar binnen.
+
+Worstverkooper.
+
+                                 Neen, niet jij, maar ik!
+
+(Hij stoot hem terug. Beiden af)
+
+Koor.
+
+    O Volk! hoe is toch uw rijk
+    Zoo schoon en grootsch tegelijk,
+    Daar ieder u vreest, in 't slijk
+        Zich werpt voor uw voeten.
+    Want licht ontvlambaar zijt gij,
+    Verlekkerd op vleierij,
+    En tuk op bedriegerij
+        Van wie u ontmoeten!
+    Elk sprekertje gaapt gij aan,
+    Uw verstand schijnt op reis gegaan,
+    Nu duldt gij van elk voortaan
+        Slechts vleien en groeten!
+
+Volk.
+
+    In uw kruin, uw harendom
+    Zweeft geene gedachte om,
+    Want ik houd m' opzettelijk dom,
+        Ben niet onverstandig!
+    Verheugd is steeds mijn gemoed,
+    Wanneer men als kind mij voedt,
+    Wanneer ik een gids ontmoet,
+        Die stelen kan, handig!
+    Doch als hij door euveldaân
+    Gevuld is en welbelaân,
+    Dan val ik hem plotsling aan,
+        En kwak hem lostandig!
+
+Koor.
+
+    Dat noem ik een wijs beleid,
+    Ik zie dat gij waakzaam zijt,
+    En vol van scherpzinnigheid,
+        Trots grijzende jaren!
+    Want ik merk, gij speelt er mee,
+    En gij fokt hen op als vee,
+    Om ze voor de meeting gedwee
+        En vet te bewaren!
+    En als in uw keuken dan
+    Geen spijs meer verschijnen kan,
+    Dan slokt ge den vetsten man
+        Met huid en met haren!
+
+Volk.
+
+    Is dat niet een slim bestaan,
+    De lieden die in hun waan
+    Mij vreeselijk foppen gaan,
+        Mij schijnbaar misleiden?
+    Hen ga ik voorzichtig na,
+    Voor hen voel ik geen genâ,
+    Zoodra als zij hun papa
+        Oplichten en mijden--
+    Dan betrap ik hen terstond,
+    Onderzoek hen met mijn sond',
+    En laat uit hun dievenmond
+        Het braaksel weer glijden!
+
+
+
+
+
+
+
+NEGENTIENDE TOONEEL.
+
+
+Volk, De Paphlagoniër, De Worstverkooper, Koor.
+
+
+
+Paphlagoniër
+
+(tot Worstverkooper)
+
+    Ga naar de eeuwige zaligheid.
+
+Worstverkooper.
+
+                                  Jij, deugniet, eerst!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Heer Volk! ik ga hier zitten, want nu ben ik klaar
+    Om jou, zooals ik allang begeerde, wèl te doen.
+
+Worstverkooper.
+
+    En ik ben ook allanger dan lang daartoe bereid,
+    Wel honderdmaal en duizendmalen langer dan lang.
+
+Volk.
+
+    Ik wacht op jullie, en dat valt me vreeslijk lang,
+    Want ik verafschuw al dat gedoe in mijn belang.
+
+Worstverkooper.
+
+    Weet je wat je doen moet?
+
+Volk.
+
+                              Niet vóórdat jij 't hebt gezegd.
+
+Worstverkooper.
+
+    Laat mij en hem een wedstrijd doen van meet af aan,
+    Wie jou het meeste weldoet.
+
+Volk.
+
+                                Goed, dat zal ik doen.
+    Vooruit dan!
+
+Paphlagoniër en Worstverkooper.
+
+                 Kijk!
+
+(Ze loopen tegen elkaar, en komen niets verder)
+
+Volk.
+
+                       Waarom loop je niet!
+
+Worstverkooper.
+
+                                            Je komt niet vooruit!
+
+(Hij stoot den Paphlagoniër terug).
+
+Volk (terzijde).
+
+    Òf 'k heb vandaag door die twee minnaars een mooien dag,
+    Òf 'k zal, bij Zeus, voor altijd naar den drommel gaan.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Maar zie je niet, dat ik het eerst j' een zetel geef?
+
+Worstverkooper.
+
+    Een zetel, maar geen tafel--dat doe ik het eerst!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Kijk hier dat lekker broodje dat ik breng voor jou,
+    Dat geheel voor jou uit Pylische gerst gebakken is.
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik breng je uitgeholde kruimels, beste heer,
+    Door de godin met ivoren handen zelf gehold.
+
+Volk.
+
+    Wat is uw vinger groot geweest, o heerscheres!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik breng je snert van goede kleur en lekkren smaak,
+    Die Pallas Pylosstrijdster zelf heeft omgeroerd.
+
+Worstverkooper.
+
+    Heer Volk, 't is duidelijk dat de godin je gunstig is,
+    Door mijne hand biedt zij j' een pot met lekkere saus.
+
+Volk.
+
+    Geloof jij soms dat j' in de stad nog wonen zoudt,
+    Als zij niet duidlijk met haar pot ons gunstig was?
+
+Paphlagoniër.
+
+    De Legerscharenverschrikster schenkt je dit brokje nog.
+
+Worstverkooper.
+
+    De Sterkevadersdochter schenkt je gebraden vleesch,
+    Een stukje pens, een stukje darm en een stukje maag.
+
+Volk.
+
+    Dat 's mooi, dat zij nog voor haar feestkleed dankbaar is.
+
+Paphlagoniër.
+
+    De Helmbosfladderaarster biedt u dezen koek,
+    Opdat de schepen voortaan glijden als een koek!
+
+Worstverkooper.
+
+    Neem ook nog dit.
+
+Volk.
+
+                      Wat moet ik met die darmen doen?
+
+Worstverkooper.
+
+    Die stukken zendt u de godin opzettelijk,
+    Om als ribstukken bij de schepen dienst te doen,
+    Want onze marine gaat haar blijkbaar aan het hart.
+    Hier heb je nog wat om te drinken, tweederdewijn.
+
+Volk.
+
+    Hoe heerlijk, Zeus! een godlijke drieëenigheid!
+
+Worstverkooper.
+
+    De Drieontsprotene heeft van drieën één gemaakt!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Neem nu van mij een stukje aan van vetten koek.
+
+Worstverkooper.
+
+    Van mij geen stukje, maar een heelen koek ineens.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Jij kan hem niet van haas doen smullen, dat kan ik.
+
+Worstverkooper.
+
+    O jee, hoe kom ik aan een stukje lekkeren haas?
+    M'n beste geest! bedenk nu toch een loozen streek.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Zie je dat, jou schurk der schurken?
+
+Worstverkooper.
+
+                                         'k Geef er weinig om,
+    Want in de verte komen er lui, ik zie ze al,
+    Het zijn gezanten met een welgevulde beurs.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Waar, waar?
+
+Worstverkooper.
+
+    't Raakt jou niet, laat de vreemden maar met rust.
+
+(Terwijl de Paphlagoniër kijkt, pakt de Worstverkooper de hazenpastei
+weg).
+
+    M'n beste heer Volk, zie jij die mooie hazenpastei?
+
+Paphlagoniër (terugloopende).
+
+    O jee, je hebt gestolen wat het mijne was!
+
+Worstverkooper.
+
+    Jij hebt, bij de goôn, bij Pylos net als ik gedaan!
+
+Volk.
+
+    Hoe kwam j'er toe te stelen, zeg mij dat eens gauw!
+
+Worstverkooper.
+
+    Een god schonk mij de gedachte, en den diefstal ik.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik heb de kans geloopen, ik den haas gebraân.
+
+Volk.
+
+    Ga jij maat weg! ik dank het hem, hij bracht hem mee!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik ongelukkige! Ik word overonbeschaamd!
+
+Worstverkooper.
+
+    Kan je nòg niet onderscheiden, wie van beiden nu
+    Het meest aan jou en aan je maag heeft welgedaan?
+
+Volk.
+
+    Zeg nu, publiek, welk kenmerk ik gebruiken moet,
+    Dat 'k in uw oogen een rechtvaardig oordeel vel!
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik zal 't je zeggen. Neem in alle stilte maar
+    Mijn korf met spijzen, onderzoek wat daarin is,
+    En wat in zijn korf is--dan is rechtvaardig wàt je beslist!
+
+Volk.
+
+    Laat kijken, wat er in is.
+
+Worstverkooper.
+
+                                Zie je niet, vaderlief,
+    Dat de heele korf al leeg is? Alles gaf 'k aan jou!
+
+Volk.
+
+    Dat is een korf die bij de volkspartij behoort!
+
+Worstverkooper.
+
+    Kijk nu eens naar den korf van den Paphlagoniër,
+    Zie je dat?
+
+Volk.
+
+                Mijn hemel, nù nog vol van lekkernij!
+    Wat heeft hij daar een reuzenkoek apart gelegd!
+    En wat een schijntje heeft hij afgestaan aan mij!
+
+Worstverkooper.
+
+    Zoo heeft hij vroeger ook altijd met jou gedaan:
+    Hij gaf je mee van 't kleinste dat hij zelf ontving,
+    En slokte zelf altijd de grootste brokken op.
+
+Volk.
+
+    O schurk! die mij dus bedrogen en bestolen hebt!
+    "En ik heb u met kransen en geschenk getooid!"
+
+Paphlagoniër.
+
+    Wanneer ik stal, dan was 't in 't voordeel van den staat.
+
+Volk.
+
+    Leg jij maar gauw je krans af, want ik dorst om hem
+    Daarmee te sieren.
+
+Worstverkooper.
+
+                       Leg je krans af, galgebrok!
+
+Paphlagoniër.
+
+    Dat doe ik niet, want ik bezit een Delfisch woord,
+    Waarin voorspeld is wie alleen mij kan verslaan.
+
+Worstverkooper.
+
+    Mijn naam wordt daarin al te duidelijk slechts genoemd.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Ik wil nu door bewijzen onderzoeken gaan,
+    Of jij met die orakelspreuk wel wordt bedoeld.
+    En daarom richt ik allereerst deez vraag aan u:
+    Ben jij als kind bij iemand op de school geweest?
+
+Worstverkooper.
+
+    In de varkenszengplaats ben 'k met vuisten grootgebracht.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Wat zeg je daar! 't orakel brandt mij op de ziel.
+    En wat voor sport heb jij beoefend op je school?
+
+Worstverkooper.
+
+    Valsche eeden, stelen, en een onbeschoft gezicht.
+
+Paphlagoniër.
+
+    O groote Febus Apollo, wat doet gij mij aan!
+
+Worstverkooper.
+
+    Ik leerde worstverkoopen--en wat zwijnerij.
+
+Paphlagoniër.
+
+    Helaas, helaas, het is voor goed met mij gedaan,
+    Een heel klein hoopje is nog 't ééne waar 'k op drijf.
+    Zeg mij nu nog: verkocht jij beuling op de markt,
+    Of heb je 't altijd vóór de poort der stad gedaan?
+
+Worstverkooper.
+
+    Wel, vóór de poort, want daar verkoopt men zoutevisch.
+
+Paphlagoniër.
+
+    O hemel, juist was de voorspelling van den god!
+    Verwijdert, dienaars! mij, den ongelukkige,
+    O krans, ga blijde weg van mij, ofschoon ik u
+    Niet willig loslaat: 'n ander wacht op uw bezit,
+    Geen grooter dief, maar wel een man van méér geluk.
+
+(Legt zijn krans af)
+
+Worstverkooper.
+
+    Hellenische Zeus, ù is de zege!
+
+(De slaven komen uit het huis)
+
+
+
+
+
+
+
+TWINTIGSTE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden. Een slaaf. (Demosthenes).
+
+
+
+Slaaf.
+
+    Heil u den overwinnaar, wees indachtig thans
+    Dat gij door mij de zege behaaldet. 'k Vraag u slechts
+    Om als Phanos bij processen jouw griffier te zijn.
+
+Volk.
+
+    En zeg mij nu hoe gij toch heet.
+
+Worstverkooper.
+
+                                    Agorákritos,
+    Want onder twisten op de markt ben ik opgevoed.
+
+Volk.
+
+    Dan vertrouw 'k mij voortaan toe aan Agorákritos,
+    En wil niets meer weten van dien Paphlagoniër.
+
+Worstverkooper.
+
+    En ik zal heerlijk voor je zorgen, meester Volk,
+    Zoodat j' erkent dat niemand beter in de stad
+    Van de Praateners ooit verschenen is dan ik.
+
+                                     (Alle acteurs verlaten het tooneel)
+
+Koor.
+
+    Wat is er schooner dan in den beginne
+    Of aan het eind met vroolijken zinne
+    De temmers der brieschende rossen te zingen--
+    En Thumantis, die geen haard kan krijgen,
+    En Lysistratos te verzwijgen,
+    Niet met een spotvers hen te bespringen?
+    Hem, dien Apol altijd honger ziet lijden,
+    Hem, die de hand langs zijn koker laat glijden,
+    Weenend hem smeekt, of de godheid zijn lijden
+    Niet kan bedwingen?--
+
+(Toezang)
+
+    Van de slechten kwaad te spreken werd door niemand ooit veracht,
+    Eerbied eisch ik voor de goeden, als men 't ware en recht betracht.
+    Is in waarheid er een slechtaard, die verwijt en smaad verdient,
+    Dan behandel ik hem nimmer, bij de goden, als mijn vriend.
+    Niemand is er, waarde hoorders, die Arígnotos niet kent,
+    Wie maar zwart kan onderscheiden, of--'t helklinkend instrument.
+    Deze man bezit een broeder, hem in wezen ongelijk:
+    De verloopen Ariphrádes, die met slechtheid loopt te kijk.
+    Hij is niet alleen een slechtaard, want misschien ontging het mij,
+    Niet alleen een aartsslampamper, maar hij vond nog dit er bij:
+    Dat hij eigen lichaamsdeelen afstaat voor ontaard genot,
+    En een beeld is der ontaarding midden in het hoerekot.
+    Hij bezoedelt baard en lippen, altijd dierlijk, altijd los,
+    Zingt uit Polymnéstes' liedjes, frequenteert Oeónichos.
+    Wie voor zoo'n verloopen kerel nu geen afschuw voelt en schrik,
+    Wordt veroordeeld nooit te drinken uit hetzelfde glas als ik.
+
+(Tegenkoor)
+
+    Dikwijls kwam mij in slaaplooze nachten
+    De veelvraat Kleónymos in gedachten,
+    Hoe lukt het hem altijd maar eten te krijgen?
+    Hij spint altijd als een spin zijn webbe
+    Om het eten en drinken van hen die het hebben,
+    En hun tafel beschouwt hij maar als zijn eigen!
+    En zij--zij bidden en smeeken zeer:
+    "Op de knieën verzoek ik u, edel heer,
+    "Verlaat mijn tafel toch dezen keer!"
+    Doch vergeefs is hun dreigen.
+
+(Tweede Toezang)
+
+    Men verhaalt, de drieriemschepen hielden eens vergadering,
+    En dat een der oudste kielen toen aldus aan 't spreken ging:
+    "Dames! heb je niet vernomen waarvan heel de stad gewaagt?
+    Iemand heeft pas voor Karthago honderd schepen aangevraagd.
+    't Is die slechtbefaamde burger, 't is die zure Hypérbolos!"
+    Toen de dames dat nu hoorden, brak een luid gemompel los,
+    En één van de kielen, die nog door geen manlief was betreên,
+    Riep: "de hemel moog mij bestaan, mij gebiedt hij nimmer, neen!
+    Liever moge ik van den houtworm rotten tot mijn ouden dag!"
+    Juffrouw Schepers zei hetzelfde: "neen, ik duld niet zijn gezag!"
+    Niet voor niets ben ik getimmerd uit het kostbaar pijnboomhout!"
+    Als d' Atheners dàt besluiten, varen w' allen, jong en oud
+    Naar der Eumeniden tempel en naar Theseus' godshuis heen,
+    Want als wij maar kommandeeren fopt hij niet geheel Atheen;
+    Laat hem naar den drommel zeilen, laat hem voor zijn kraaientocht
+    Maar de bakken te water laten, waar hij zijn lampjes in verkocht."
+
+
+
+
+
+
+
+EEN EN TWINTIGSTE TOONEEL.
+
+De worstverkooper. Het koor.
+
+
+
+Worstverkooper.
+
+    Elk zwijge aandachtig en sluite den mond, weg met alle
+                                                      getuigenverhooren,
+    Men sluite terstond alle rechtbanken ook, waarin deze stad zich
+                                                             verlustigt,
+    En over ons onverhoopte geluk juich' de heele schouwburg van
+                                                             blijdschap!
+
+Kooraanvoerder.
+
+    O morgenlicht voor het heilig Atheen, o aller eilanden toevlucht,
+    Wat brengt gij ons voor voorspoedig bericht, dat de straten zich
+                                                     vullen met vetdamp?
+
+Worstverkooper.
+
+    Heer Volk heb ik door koken verjongd--van een leelijkert maakte ik
+                                                         een prachtvent.
+
+Kooraanvoerder.
+
+    En waar is hij thans, o menschenvriend van bewonderenswaardige
+                                                                vinding?
+
+Worstverkooper.
+
+    Hij woont in ons viooltjesbekranst, in ons oud eerwaardig Athene.
+
+Kooraanvoerder.
+
+    Hoe hem te zien? hoe is hij gekleed? wat is hij voor kerel geworden?
+
+Worstverkooper.
+
+    Zooals hij met Aristides eens, met Miltiades aanzat ten maaltijd,
+    Aanschouwt hem zelf, want ik hoor reeds gedruisch van een plechtig
+                                                     geopende voorpoort.
+    Juicht allen in koor bij het blijde gezicht van het oud eerwaardig
+                                                                 Athene,
+    Elks lofzang, ieders bewondering waard, waar het roemruchte Volk nu
+                                                             gaat wonen.
+
+Kooraanvoerder.
+
+    O gezondheidstralend, viooltjesbekranst, en benijdenswaardig Athene,
+    Toon ons wie nu over Hellas alleen en ook over dit land zal
+                                                               gebieden.
+
+
+
+
+
+
+
+TWEE EN TWINTIGSTE TOONEEL.
+
+
+Dezelfden. Volk.
+
+
+
+Worstverkooper.
+
+    Daar is hij te zien, met een krekel getooid, vol geschitter naar
+                                                        d'oude gestalte,
+    Naar wapenstilstand, niet slakken riekt hij, als gezalfd met de
+                                                      heerlijkste myrre.
+
+Kooraanvoerder.
+
+    Heil u, der Hellenen koning voortaan! want wij deelen van harte in
+                                                          uw blijdschap,
+    Gij handelt zooals het betaamt aan den staat, en aan Marathon's
+                                                           zegetrofeeën!
+
+Volk.
+
+    O liefste mij der mannen, kom, Agorákritos!
+
+(de Worstverkooper nadert)
+
+    Wat deedt gij goed met uw verjongingskuur!
+
+Worstverkooper.
+
+                                              Wat? ik?
+    M'n beste man, je weet niet hoe je vroeger was,
+    En wat je deed--je hieldt mij anders voor een god.
+
+Volk.
+
+    Wat deed ik dan vroeger, en hoe was ik vroeger dan?
+
+Worstverkooper.
+
+    Wel, vroeger, als men zei in de volksvergadering:
+    "O Volk, ik houd zooveel van jou, van jou alleen,
+    "Ik wil voor je zorgen, ik alleen ben j' echte vriend,"
+    Als iemand met die praatjes aan zijn speech begon,
+    Dan stak je je kuif op, toonde je horens--
+
+Volk.
+
+                                               Deed ik dat?
+
+Worstverkooper.
+
+    En met zulke woorden werd je telkens wéér bedot.
+
+Volk.
+
+    Wat zeg je, dat gebeurde, en ik merkte 't niet?
+
+Worstverkooper.
+
+    Omdat, bij Zeus, je ooren als een zonnescherm
+    Te zamen klapten en zich dan weer openden!
+
+Volk.
+
+    Was ik zoo dom, zoo'n onbedachtzame ouweheer?
+
+Worstverkooper.
+
+    En als er een stel redenaars aan 't spreken was,
+    En d' een voor oorlogsschepen pleitte--d' andere
+    Voor staatsgeld aan salarissen--wist de ééne man
+    Zijn vijand te overtroeven, en kneep daadlijk uit.
+
+(Volk geeft teekens van schaamte)
+
+    Zeg, waarom bukt g' u? blijft ge niet zooals ge waart?
+
+Volk.
+
+    Ik schaam mij voor de verkeerde daden van voorheen.
+
+Worstverkooper.
+
+    Dat was ùw schuld niet, heb daarover maar geen zorg,
+    Dat deden zij die u bedrogen. Zeg me nu:
+    Wanneer een schurk van een aanklager nu tot u zegt:
+    "Je zult geen brood meer hebben, heeren rechters, hoor,
+    "Wanneer je niet dat vonnis velt zooals ik wil."
+    Wat zal je doen met zulk een valschen beschuldiger?
+
+Volk.
+
+    Ik til hem op, en gooi hem in den afgrond neer,
+    En aan zijn nek mag slingeren--Hypérbolos.
+
+Worstverkooper.
+
+    Dat is verstandig, dat 's nu eens naar recht gezeid!
+    Vertel nù, wat je verdere politiek zal zijn.
+
+Volk.
+
+    Ten eerste betaal ik, wie op oorlogsschepen dient,
+    En van den tocht terugkeert, het volledig loon.
+
+Worstverkooper.
+
+    Dat geeft pleizier aan velen, wier zitvlak pijn gaat doen.
+
+Volk.
+
+    Elk, verder, die ingeschreven voor de militie is,
+    Zal niet door invloeden van zijn plaats verwisselen,
+    Maar zal ingeschreven blijven evenals voorheen.
+
+Worstverkooper (ter zijde).
+
+    't Zal spijten aan het handvatsel van Kleónymos.
+
+Volk.
+
+    Geen baardelooze zal meer koopen op de markt.
+
+Worstverkooper.
+
+    Waar moet dan voortaan Strato koopen en Klisthenes?
+
+Volk.
+
+    'k Bedoel die heertjes, die steeds bij den kapper zijn,
+    En die daar zittend converseeren zooals volgt:
+    "Wat knappe vent die Phaeax, en wat leerd' ie goed!"
+    "Zijn argumenten, zijn conclusies zijn perfekt,"
+    "Hij spreekt met geur, is een orateur en een charmeur,"
+    "En op de meetings heeft hij nimmer een malheur."
+
+Worstverkooper.
+
+    Sla dien kerel op z'n achterste met z'n gezeur!
+
+Volk.
+
+    'k Stuur al die heertjes nog veel liever op de jacht.
+    En zal ze leeren af te laten van politiek.
+
+(Een slaaf brengt Volk een zetel)
+
+Worstverkooper.
+
+    Wanneer dat waar is, neem dan dezen klapstoel aan,
+    En een sterken jongen, die hem voor je dragen zal:
+    Maak hem desnoods tot klapstoel zelf, wanneer je wilt.
+
+Volk.
+
+    Ik zalige kom in mijn oude levenswijs!
+
+Worstverkooper.
+
+    Door dat ik jou een wapenstilstand van dertig jaar
+    In levenden lijve aanbied. Wapenstilstand, hier!
+
+(Men brengt een kruik wijn)
+
+Volk.
+
+    O groote Zeus! hoe heerlijk is dat, bij de goôn,
+    Mag ik een aanval op dien wapenstilstand doen?
+
+(Worstverkooper geeft den oude de kruik)
+
+    Waar haalde je dien vandaan?
+
+Worstverkooper.
+
+                                 De Paphlagoniër
+    Heeft die maar altijd binn' in huis voor jou verstopt,
+    Pak aan nu! moge de wapenstilstand spoedig gaan
+    Naar 't platteland!
+
+Volk.
+
+                        En zeg den Paphlagoniër,
+    Die dat gedaan heeft, dat een strenge straf hem wacht.
+
+Worstverkooper.
+
+    Die straf zal wezen dat hij mijn beroep erlangt;
+    Alleen zal hij zijn beuling verkoopen voor de poort,
+    Ook zal hij knoeien met ezel- en met hondenvleesch,
+    En dronken zal hij met meiden aan het schelden gaan,
+    En 't water drinken, dat in de badkuip over is.
+
+Volk.
+
+    Dat 's goed bedacht, want zulk een loon heeft hij verdiend,
+    De meiden en de badknechten--daar hoort hij bij.
+    Jou daarentegen roep ik thans naar het stadhuis,
+    En op dien zetel, waar hij zat, de galgebrok.
+    Hier, neem dit groene feestkleed aan, en volg mij thans!
+
+    Breng hem naar buiten, toon hem zijn nieuw vak bovendien,
+    Dat de vreemde, steeds door hem geplaagd, het ook mag zien!
+
+(Slaven sleepen den Paphlagoniër aan handen en voeten mee, die als
+beulingventer, in de kleeren van den Worstverkooper, naar buiten wordt
+gegooid. Agorákritos, in feestkleed, volgt met het koor meester Volk).
+
+
+                                 EINDE.
+
+
+
+
+
+
+
+KORTE OPHELDERINGEN BIJ DE RIDDERS VAN ARISTOFANES.
+
+
+Vs.    15 Parodie van Euripides.
+Vs.    17 Ongeveer "Ik heb geen lef in mijn donder."
+Vs.    19 Toespeling op Euripides' moeder, die groentevrouw was.
+Vs.    31 Parodie van een onbekend dichter.
+Vs.    42 Démos Pyknítes, Démos van de Pnyx (heuvel waar het volk
+          vergaderde).
+Vs.    51 Drie obolen = ongeveer een kwartje, was de bezoldiging
+          der rechters.
+Vs.    55 Poging om de Grieksche woordspelingen terug te
+          geven. Demosthenes herinnert aan zijne verdiensten bij Pylos.
+Vs.   107 Zware roode wijn, afkomstig van den berg Pramnos op het
+          eiland Ikaros.
+Vs.   123 Bakis, beroemde oude waarzegger.
+Vs.   159 Parodie van een onbekend (tragisch) dichter, zooals
+          ontelbare malen bij Aristofanes.
+Vs.   197 vgl. Parodie op den ouderwetschen epischen vorm en stijl
+          der orakels.
+Vs.   215 Woordspeling van démos = volk, en demós = vet. (Verschil
+          van klemtoon).
+Vs.   230 Een klassieke plaats voor de politiek en de
+          schouwburgtoestanden in Athene.
+Vs.   237 Dadelijk bij zijn eerste optreden komt de Paphlagoniër
+          (Kléon) met verzonnen beschuldigingen, als een echte sykofant.
+Vs.   242 Simon en Panaetios, aanvoerders van de ridders, overigens
+          onbekend.
+Vs.   254 Eukrates, volksleider, door A. bespot.
+Vs.   265 De tekst is hier (en elders) jammerlijk bedorven, ik
+          tracht er een zin aan te geven.
+Vs.   279 Woordspeling, in plaats van scheepsmateriaal levert die
+          kerel (zegt de Pa.) soepmateriaal aan den vijand der Atheners.
+Vs.   321 Plaatsje bij Athene. "Vóórdat ik ver buiten Athene was,
+          waren reeds mijn gekochte zolen onbruikbaar."
+Vs.   327 De zoon van Hippodamos, Archeptolemos, aristokraten te
+          Athene, geestverwanten van A. en vijanden van Kléon en de
+          demokratie.
+Vs.   347-350 Nog tegenwoordig van toepassing op vele "demokratische"
+          sprekers en leiders.
+Vs.   355-358 Toespelingen op Pylos en den Peloponnesischen oorlog.
+Vs.   361 Een duistere politieke toespeling.
+Vs.   375 vlg. Demosthenes stelt voor een proef met hem te nemen,
+          zooals men varkens behandelt.
+Vs.   392 "hij sneed riemen van anderman's leêr," met het oog op
+          Kléon's bedrijf als leerlooier.
+Vs.   394 Dit slaat op de te Athene gevangen Spartanen van het
+          eiland Sfakteria.
+Vs.   400-401 Misschien toespelingen op den dichter Kratinos als
+          dronkaard; Morsimos wordt vaak als slecht tragisch dichter
+          bespot.
+Vs.   407 Dit is eene voor ons duistere toespeling, zooals vaak
+          bij A.
+Vs.   433 "uitvaren" is dubbelzinnig. Ook de Gr. tekst slaat op
+          wind en zeevaart.
+Vs.   448 vlg. Altemaal woordspelingen, die in het Ned. moeielijk
+          zijn weer te geven.
+Vs.   462 Kléon spreekt in timmermanstaal, om zich populair te maken.
+Vs.   475 vlg. Alles parodie op het gemeene verklikkerige karakter
+          van Kléon.
+Vs.   511 Typhon, een mythologisch ondier, waarmede A. Kléon
+          vereenzelvigt.
+Vs.   529-530 Aanhalingen uit een blijspel van Kratinos (Cratinus,
+          bij Horatius), met Eupolis en Aristofanes de grootste
+          blijspeldichter.
+Vs.   534 Kónnos, beroemd citherspeler, doodarm gestorven.
+Vs.   537 Krátes, ook een bekend kluchtspelschrijver.
+Vs.   563 Phormion, een populair Atheensch admiraal.
+Vs.   566 het kleed = de péplos, plechtig aan Athene gebracht in
+          den optocht der Panathenaeën.
+Vs.   579-580 Met andere woorden, dat de ridders, zoodra de vrede
+          gesloten is, weer als van ouds toilet kunnen maken, en als
+          menschen van stand voor den dag kunnen komen.
+Vs.   595 vlg. Het ridderkoor verhoogt het komisch effekt, door een
+          loflied op de paarden, als een soort van stand. Al de nu
+          volgende verzen slaan op een plundertocht, door Nikias met
+          behulp van Atheensche ridders ondernomen, wier paarden in
+          speciaal daarvoor ingerichte transportschepen waren
+          overgebracht. De woordspelingen en toespelingen in vs.
+          600-610 gaan echter meestal voor ons verloren.
+Vs.   615 Nicobulus = Winraad, vgl. Thrasybulus = Koenraad.
+Vs.   641 "het traliewerk," waardoor de leden van den raad en van de
+          rechtbanken van het publiek werden afgesloten. De
+          worsthandelaar of beulingventer paradeert hier met zijn
+          onbeschaamdheid. De geheele passage, vs. 624-682, is een
+          uitmuntende parodie van een Atheensche raadszitting.
+Vs.   697 in het Gr. den "móthoon" dansen = een plompe onfatsoenlijke
+          dans = ongeveer een "negerdans," een "cake-walk."
+Vs.   728 Een soort oogstkrans, een twijg, voor de huisdeur
+          opgehangen, als goed voorteeken.
+Vs.   744 De worsthandelaar overtreft Kléon telkens, door plattere
+          voorbeelden en grootere gemeenheid.
+Vs.   762 Voorbeeld, aan een zeeslag ontleend.
+Vs.   765 Drie beruchte sujetten te Athene.
+Vs.   786 Harmodios (en Aristogiton), moordenaars van den tiran
+          Hipparchos, als martelaars der vrijheid te Athene vereerd.
+Vs.   794 Archeptólemos, vgl. vs. 327.
+Vs.   813 Parodie op den Telephos van Euripides.
+Vs.   877 Kléon snoeft dat hij een zekeren Gryttos, een homosexueel,
+          zijn burgerschapsrechten had doen ontnemen.
+Vs.   895 Silphium, laserpitium, was een duur stimulans, bij
+          gerechten gebruikt, en bewerkte diarrhee, enz. Vandaar ook de
+          woordspeling in vs. 899.
+Vs.   901 Die Roodkop = Kléon.
+Vs.   927 vlg. Kléon wordt voorgesteld als een lekkerbek, die van
+          smulpartijtjes naar de volksvergadering loopt.
+Vs.   948 "je zegelring." De slaaf die voor het huishouden zorgde
+          (tamias), had den zegelring van zijn heer, en alles achter
+          slot en grendel.
+Vs.   954 Woordspeling van demós = vet, en démos = volk,
+          (vgl. vs. 215.)
+Vs.   958 Kleónymos, de Grieksche Falstaff, steeds door A. bespot.
+Vs.   969 Toespeling op een politiek proces uit dien tijd (?)
+Vs.   979 Toespeling op een soort winkel in de havenstad Piraeus, die
+          ik met een toespeling op onze "dertigcentbazaars" tracht weer
+          te geven.
+Vs.   984 Met z'n lepel en z'n stamper (dingen in een keuken
+          onmisbaar) werkt Kléon in de staatskeuken, in de
+          staatshuishouding.
+Vs.   985-95 Een poging om de Gr. woordspelingen van het oorspronk.
+          eenigszins terug te geven.
+Vs.  1003 Bakis (en Glanis), (vgl. vs. 123.)
+Vs.  1040 Toespeling op het beroemde orakel, dat de Atheners
+          ontvingen voor de aankomst van Xerxes.
+Vs.  1059 Woordspelingen met Pylos, in Messenië, het tooneel van Kléons
+          heldendaden. Pylos beteekent "poort." Ook vs. 1060 bevat in
+          het Gr. een woordspeling, die in het Ned. verloren gaat. Maar
+          zelfs in den oorspr. tekst zijn hier alle toespelingen niet
+          duidelijk.
+Vs.  1069 Philóstratos, berucht koppelaar te Athene.
+Vs.  1077 Toespeling daarop dat de soldij der Attische soldaten
+          niet geregeld werd uitbetaald.
+Vs.  1080-85 Een reeks van woordspelingen op toen aktueele feiten
+          en personen.
+Vs.  1103 Theophanes, waarschijnl. een handlanger van Kléon.
+Vs. 1118 Woordelijk: "Uw verstand, o volk, is aanwezig, en toch
+          op reis."
+Vs.  1121 vlg. Deze beurtzang is de scherpste satire op de
+          demokratie, die ooit geschreven werd.
+Vs.  1169 Het kolossale beeld van Athene in het Parthenon, door
+          Phidias uit ivoor en goud gemaakt.
+Vs.  1172 "Pylosstrijdster," enz. Al deze namen der godin Athene
+          zijn parodistisch gebruikt.
+Vs.  1189 Woordspeling met den bijnaam van Athene, als Pallos
+          Tritogeneia.
+Vs.  1206 d. i. ik word in onbeschaamdheid overvleugeld.
+Vs.  1225 Parodie van een onbekend treurspeldichter.
+Vs.  1236 Volgens de uitleggers een plaats waar men geslachte
+          varkens de borstels afzengde.
+Vs.  1245-46 Op de markt verkoopen was fatsoenlijker dan vóór
+          de poort.
+Vs.  1256 Phanos, particulier secretaris van Kléon?
+Vs.  1257 Agorákritos, kan als meneer "Markttwist," of zoo iets,
+          worden vertaald.
+Vs.  1263 "Praat"eners zijn de Atheners in de oudheid geweest,
+          en zijn het nu nog.
+Vs.  1264 vgl. Spotternij tegen bekende Atheensche sujetten.
+Vs.  1274 vlg. De dichter geeselt hier alweer bekende en beruchte
+          Atheensche sujetten.
+Vs.  1291 Kleónymos, vgl. vs. 958.
+Vs.  1301 vlg. Parodie op den lompenkoopman Hypérbolos, steeds door
+          A. bespot, een verloopen demokraat, die een tocht tegen
+          Karthago schijnt te hebben ondernomen.
+Vs.  1324 "viooltjesbekranst" uit een beroemd loflied van Pindaros
+          op Athene ontleend.
+Vs.  1331 De krekel (cicade) werd door de Atheners gedragen, als
+          zinnebeeld van hun oud geslacht, en als autochthonen (in het land
+          zelf geborenen).
+Vs.  1332 Slakken, kleine slakjes bezigden de rechters bij het
+          stemmen. Dit vers beteekent dus "hij riekt niet meer naar
+          processen."
+Vs.  1362 Hypérbolos, vlg. vs. 1301.
+Vs.  1372 Kleónymos wordt hier en elders als lafaard, als
+          "schildwegwerper" bespot.
+Vs.  1374 A. bespot telkens de "heertjes" van zijn tijd. De volgende
+          verzen parodieeren de gemaniereerde taal van die "viveurs."
+Vs.  1389 vlg. De woordspeling gaat hier verloren, omdat het Gr. woord
+          "plengoffer" en "wapenstilstand" beteekent. Het Atheensche
+          volk had recht op wapenstilstand sedert 445 v. C., maar Kléon
+          had door zijn oorlogszuchtig optreden als het ware dien
+          wapenstilstand weggestopt.
+Vs.  1408 De vreemdelingen, die voor de Dionysos-feesten naar
+          Athene kwamen, moeten de bestraffing van Kléon bijwonen.
+
+
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of De Ridders, by Aristofanes
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RIDDERS ***
+
+***** This file should be named 37828-8.txt or 37828-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/3/7/8/2/37828/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project
+Gutenberg.
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.